Inhoud

Iets over Biggles1.  Voor het eerst op school2.  Ertussen genomen3. Biggles slaat terug4.  Een dag om nooit te vergeten5.  Manoeuvredag6.  Het leukste van de hele kermis7.  ‘De ene goede dienst… ‘

8.  Op jacht naar een schat9.  Het kastanjebos10.  Op het matje11.  Duistere praktijken12.  Tragisch nieuws13.  Op het spoor14.  Vergelding

Iets over Biggles

De in dit boek verhaalde gebeurtenissen zijn opgetekend om de vele lezers tevreden te stellen die graag iets over Biggles’ schooldagen willen weten. Je moet natuurlijk niet denken dat de in dit boek geschreven gebeurtenissen zo maar iedere dag voorkwamen. Dat was niet het geval. Zulke gebeurtenissen waren uitzondering, geen regel. Ze waren de in het oog springende voorvallen in de periode toen Biggles pas op school was. Maar zelfs toen volgde, zoals op school gebruikelijk is, de ene dag de andere voor het grootste gedeelte op zonder dat er veel gebeurde om de eentonigheid te verbreken. Als ik die dagen in bijzonderheden ging verhalen, zou ik in herhalingen vervallen, en het zou geen zin hebben omdat het normale gangetje aan de Malton-Hall-school langs lijnen liep waarmee iedereen vertrouwd is die op kostschool heeft gezeten. Biggles mag dan in zijn eerste trimester wat pech hebben gehad, ofschoon de scherpzinnige lezer misschien zal opmerken dat pech niet helemaal verantwoordelijk was voor wat er gebeurde. Laten we toegeven dat Biggles’ eigen weetgierige geest soms verantwoordelijk kan zijn geweest voor de moeilijkheden waarin hij zich bevond.

Voor de rest was hij niet beter of slechter dan elke andere schooljongen van zijn leeftijd uit die jaren. Evenals iedere normale jongen blonk hij in sommige vakken uit en was hij in andere een hopeloze mislukking. Hij was bedachtzaam en eerder ernstig dan onbesuisd. Als hij in sommige opzichten onbeheerst, koppig was en in andere opzichten nerveus, dan kwam dat waarschijnlijk doordat hij zich bewust was van een lichamelijke zwakte, het resultaat van een ziekte die hij eerder in zijn leven in India had opgelopen. Al gauw groeide hij over deze handicap heen in de gezonde lucht van zijn geboorteland.

Je moet echter goed beseffen dat op het ogenblik waarover ik schrijf, de dingen heel anders waren dan ze nu zijn. De landwegen lagen nog onder een dikke laag witstof die zelden in beroering werd gebracht door de wielen van een auto. Paarden schrokken nog van mechanisch voortbewogen voertuigen. Toen hij op Malton Hall kwam, had Biggles nog nooit een vliegtuig gezien. Met weinig mensen was dat trouwens het geval. Fietsen bevonden zich nog in hun ontwikkelingsstadium en een drieversnellingsnaaf was een ding waarmee je lekker kon opscheppen. De telefoon was nog een modern wonder. Ontspanningsmiddelen als de bioscoop en de radio waren onbekend. De oorlog was een vaag iets, behalve voor enkele goed ingelichte mensen, en zelfs zij hadden geen idee van de veranderingen die zouden plaatsvinden wanneer hij uitbrak. Het landelijke Engeland ging nog steeds rustig zijn gangetje, zonder haast, in de vreedzame sfeer waarvan het al zo lang genoot.

1. Voor het eerst op school

Kolonel Horace Chase, directeur van de Malton-Hall-school, vol genegenheid bij drie generaties schooljongens bekend als ‘Chevy’, keek niet op van zijn bureau toen hij in antwoord op een zacht klopje op de deur een kort ‘Binnen’ liet horen. Pas toen hij de brief die hij zojuist geschreven had, getekend had en zorgvuldig de punt van de ganzeveer die hij altijd gebruikte, had afgeveegd, sloeg hij zijn ogen op naar de jongen die nu voor hem stond.

Misschien vijf seconden lang namen leraar en leerling elkaar zwijgend op. De leraar zag een tengere, keurig geklede, teer uitziende jongen met een gevoelig gezicht, peinzende ogen en een kleine, maar krachtige mond. Zijn blonde haar had de scheiding opzij. De jongen zag een man van middelmatige lengte, gestoken in een zwart pak, met een mager, gladgeschoren gezicht en kortgeknipt staalgrijs haar. Zijn leeftijd zou tussen de vijftig en de zestig hebben kunnen liggen. Zijn ogen waren blauw en hadden, ofschoon ze niet bepaald hard konden worden genoemd, een doorborende blik die het niet makkelijk maakte er lang in te kijken. Lijntjes in de hoeken van een strakke mond hielpen een uitdrukking verzachten die anders streng zou zijn geweest.

Het is onwaarschijnlijk dat de jongen het belang van de ontmoeting besefte: de uitwerking die de persoonlijkheid van de man vóór hem zou hebben bij het vormen van die van hemzelf - niet alleen tijdens de periode waarin zij met elkaar in contact stonden, maar door zijn hele verdere leven heen. Maar de leraar wist het wel. Het hoofd van de school, achterover geleund en de vingertoppen tegen elkaar gedrukt, sprak het eerst, en er lag een scherpte in zijn stem die de jongen aan het schrikken bracht. ‘Jij bent dus de nieuwe jongen, Bigglesworth, hè?’ ‘Jawel, meneer. ‘ ‘Wanneer ben je aangekomen?’

‘Vanmorgen, meneer. ‘

‘Waarom ben je gisteren niet gekomen, voor het begin van het trimester?’

‘Ik was niet goed, meneer’. Ik had weer koorts. ‘ ‘Aha. Heb je je slaapzaal gevonden?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Ga eens rechtop staan, jongen, ‘ beval het schoolhoofd scherp. ‘Houd je hoofd op en trek die schouders naar achteren. Het is niet nodig om te hangen - hier niet en nergens. ‘ ‘Jawel, meneer. ‘

‘En doe je mond open wanneer je spreekt. Als je mompelt, kunnen de mensen niet horen wat je zegt. ‘ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Zo is het beter. Hoe gaat het met je broer?’ ‘Heel goed, meneer. ‘ ‘Is hij nog in Sandhurst?’

‘Nee, meneer. Hij heeft zijn officiersaanstelling gekregen. Vorige week is hij ingedeeld bij de jagers. Hij zal u vast en zeker een brief sturen. ‘

‘Een patente kerel, die broer van jou, ‘ verzekerde het schoolhoofd. ‘Die wordt vast en zeker een goed soldaat. Hij is hier bijna drie jaar geweest, weet je. ‘ ‘Jawel, meneer. ‘

Het gezicht van het schoolhoofd werd zachter toen hij glimlachte. ‘De jongens noemden hem Biggles. Ik denk wel dat ze jou precies zo zullen noemen. Was hij nog hier» geweest, dan zouden we een Biggles primus en een Biggles secundus hebben gehad. ‘

‘Ik vind het jammer dat hij hier niet meer is, ‘ zei Biggles, die zich wat beter op zijn gemak begon te voelen. ‘Tijdens zijn laatste trimester was hij aanvoerder van de school - maar ongetwijfeld weet je dat allemaal. Hoe oud ben jij ?’

‘Veertien en een half, meneer. ‘

‘Je broer was ongeveer van dezelfde leeftijd toen hij kwam. Ik hoop dat het met jou even goed zal gaan. ‘ ‘Ik zal m’n best doen, meneer, maar ik denk dat het heel onwaarschijnlijk is, ‘ zei Biggles oprecht. Het schoolhoofd fronste de wenkbrauwen. ‘Is er dan een reden waarom dat niet het geval zou zijn?’

‘Hij was groter en sterker dan ik ooit zal zijn. ‘ ‘Maar je wilt toch soldaat worden, niet?’ vroeg het schoolhoofd scherp. ‘Nee, meneer. ‘

De rimpel op het hoofd van de directeur werd dieper. ‘Je weet toch wel dat dit hoofdzakelijk een school is voor jongens die van plan zijn in het leger te gaan?’ ‘Jawel, meneer. Vandaar dat mijn vader erop stond dat ik hier naar toe ging. Hij wil dat ik soldaat word. ‘ ‘En dat idee lokt jou niet aan?’

‘Het gaat er niet om dat het me niet aanlokt, meneer, maar ik geloof niet dat ik ervoor geschikt ben. Mijn gezondheid is niet erg goed, ziet u. ‘ ‘Hm, ‘ bromde het schoolhoofd. Hij trok een velletje papier naar zich toe. ‘Je oom, brigade-generaal Bigglesworth, zegt dat in deze brief. Hij is hier vijfentwintig jaar geleden geweest. Jij hebt bij hem gelogeerd, niet?’ ‘Jawel, meneer. Ik heb in zijn huis in Norfolk gewoond sinds ik uit India naar huis werd gestuurd om op te knappen van de koorts. ‘

‘Hij schrijft mij dat er geen reden is waarom jij geen eerste-klas-soldaat zou worden. Je vader was geen soldaat, meen ik?’

‘Hij wilde soldaat worden, meneer, met het oog op defamilietraditie. Maar hij kreeg last met zijn gezondheid,dus ging hij bij het Indiase binnenlands bestuur. Hij isnu assistent-resident in de Verenigde Provincies. ‘

‘Aha. En jij bent daarginds geboren?’

‘Jawel, meneer. ‘

‘Is je moeder daar nog?’

‘M’n moeder is een paar jaar geleden gestorven, meneer. ‘ ‘O. Heb je in India al schoolgegaan?’ ‘Nee, meneer. Er was geen school in onze buurt. Ik had een privé-leraar. En ook mijn vader gaf me les. ‘ ‘Wat leerde je vader jou?’

‘Hij leerde me paardrijden, meneer. Ik had mijn eigen pony, speelde wat polo en soms cricket. Voornamelijk met de jongens van het platteland. Hij leerde me ook schieten. Ik heb een heleboel geschoten. ‘ ‘Revolver of geweer?’

‘Allebei, meneer, maar het meeste met een geweer.

M’n vader liet me beginnen met een punt twee-twee toen ik nog heel klein was. Toen ik vaste doelen kon raken, trok ik er vaak op uit met een oude sjikari - die mij ook spoorzoeken heeft geleerd - om kraaien en haviken tijdens de vlucht neer te schieten. Hij zei dat het een goede oefening was. ‘

Het schoolhoofd glimlachte. ‘Dat zou ik denken. Heb je er wel eens een geraakt?’

‘Jawel, meneer, vaak zelfs. Ik kreeg meer dan voldoende gelegenheid om te oefenen. ‘ ‘Ooit een tijger geschoten?’

Biggles glimlachte spijtig. ‘Nee, meneer. Op een dag had ik er de kans toe, maar ik verwondde hem alleen maar. Mijn vader was daar erg boos om, omdat het beest een mensendoder was. Tenslotte kreeg hij van mijn vader het genadeschot. ‘

‘Maar je kreeg wel een luipaard te pakken naar wat ik van je oom heb vernomen? Je redde toen iemand het leven. ‘

Biggles haalde zijn schouders op. ‘Dat was niets, meneer. De man was een oude veehoeder. Het beest had het op zijn geiten gemunt, en toen hij probeerde bet weg te jagen, viel het hem aan. Ik kwam toevallig net aanlopen. De luipaard was zo dichtbij dat ik hem bijna niet kon missen. ‘

‘Maar je liep niet voor hem weg ?’

‘Ik was te bang om weg te lopen, meneer, ‘ bekende Biggles oprecht.

Het schoolhoofd glimlachte toegeeflijk. ‘Nou, het besluipen van wild en de bekwaamheid om vogels tijdens de vlucht met een enkele kogel te raken, mogen dan een aangenaam tijdverdrijf zijn, ‘ merkte hij op, ‘maar als verrichtingen die misschien nuttig kunnen zijn in de door jou gekozen loopbaan, kunnen ze over het hoofd worden gezien. ‘

(Wat aantoont dat schoolhoofden soms abuis kunnen zijn, want het is waarschijnlijk dat dit juist de bekwaamheden waren die Biggles binnen vijf jaar in de hoogste regionen van de jachtvliegerij zouden brengen. Op zijn minst kan worden gezegd dat ze er veel toe bijdroegen hem in staat te stellen een oorlog te overleven waarinzovelen van zijn schoolmakkers de dood zouden vinden. Maar ja, op dat ogenblik waren luchtgevechten nog onbekend. Er waren weinig vliegtuigen en deze waren niet bewapend. )De directeur keek opnieuw naar de brief van brigadegeneraal Bigglesworth. ‘Ik zie dat je al boeken hebt gelezen die je leeftijd ver vooruit waren. ‘ ‘Dat schijnt mijn oom te denken, meneer. Ik heb een hele poos in bed doorgebracht, waar ik niets anders kon doen dan lezen. ‘ ‘En wat las je dan wel?’

‘Voornamelijk boeken over ontdekkingsreizen, meneer.

Ik wil graag veel over andere landen weten. ‘

‘En geschiedenis, hoe staat het daarmee?’

‘Ik heb ook een heleboel geschiedenis gelezen, meneer. ‘

‘En romans ?’

‘Dat waren detectiveromans, meneer. ‘ ‘Hmm, ‘ bromde het schoolhoofd. ‘Die zullen je niet erg goed doen. Wat zijn je beste vakken. ‘ ‘Geschiedenis en aardrijkskunde, geloof ik, meneer. ‘ ‘Wat bedoel je met - geloof ik? Weet je het niet zeker?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Zeg dat dan. Dat zijn zeker de vakken die je het makkelijkst vindt?’

‘Jawel, meneer. Wanneer ik niets te lezen heb, pak ik altijd mijn atlas. Op een dag hoop ik de wereld door te reizen en al die plaatsen te zien. ‘ ‘En wiskunde?’

Biggles keek verlegen. ‘Helemaal niet goed, meneer, vrees ik. ‘

‘Vrees ik? Wat vrees je dan?’

‘Nou, meneer, dingen zoals algebra en meetkunde. Ik schijn daar geen touw aan te kunnen vastknopen. ‘ ‘Dat is geen reden om er bang voor te zijn. Er is trouwens geen reden om ergens bang voor te zijn. Weet je hoe ze mensen noemen die bang zijn?’ ‘Jawel, meneer. ‘ ‘Hoe dan?’ ‘Bangeriken. ‘

De lip van het schoolhoofd trilde. ‘Je zou zo toch zeker niet graag genoemd worden, wel?’

‘Nee, meneer. ‘

‘Nou, dat zul je hier wél, zodra je het woord bang in demond neemt. En hoe staat het met je talen?’

‘Ik spreek een beetje Hindoestaans, doordat ik veelgepraat heb met de plattelanders in India, en ook ben ikaardig goed in Frans, althans volgens mijn leraar. Maarin Latijn ben ik niet zo best. ‘

‘Wat heb je in Norfolk uitgevoerd?’

‘Voornamelijk wat rondgezwalkt op het landgoed vanmijn oom, met een van de jachtopzieners. De dokterwilde dat ik een heleboel frisse lucht en bewegingkreeg. ‘

‘Ken je ook andere jongens?’ ‘Nee, meneer. ‘ ‘Waaromniet?’

‘Er woonden bij ons in India geen andere blanke jongens in de buurt, en toen ik later thuiskwam en daar andere jongens ontmoette, wist ik niet wat ik moest zeggen. ‘

‘Dat is iets wat je hier wel zult leren, ‘ zei het schoolhoofd droog. ‘Goed, Bigglesworth, ‘ vervolgde hij, ‘om te beginnen zal ik je in de vierde klas zetten. We zullen dan zien hoe het met je gaat. Je kunt er direct naar toe gaan. De klas is rechts van de Grote School. Dit uur hebben ze Frans. Stel je maar voor aan monsieur Bougade. Maar ik moet je wel een waarschuwing meegeven. Monsieur Bougade is nog niet lang in dit land. Zijn Engels is daarom tamelijk gebrekkig, zodat ik de gewoonte heb aangenomen om elk strafwerk dat wegens wangedrag in zijn klas wordt uitgedeeld, te verdubbelen. Het is om de jongens de moed te ontnemen grapjes met hem uit te halen. Begrijp je?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Voor de rest moet je op eigen benen leren staan. Sommigen van de jongens zul je misschien wat ruw vinden, wat betekent dat je op jezelf zult moeten leren passen. ‘ Biggles keek verbaasd. ‘Ik begrijp u niet helemaal, meneer. Waarom zijn de jongens ruw?’ Het schoolhoofd glimlachte mat. ‘Omdat het jongens zijn. Als je niet veel omgang met jongens van je eigen soort hebt gehad, zul je het in het begin misschien watmoeilijk vinden, maar je zult gauw genoeg het klappen van de zweep leren. Denk maar aan wat ik je gezegd heb over op eigen benen staan. Het heeft geen zin bij mij je beklag te komen doen. Maar één ding kan je leren man te zijn, en dat is je eigen geweten. Vergeet nooit dat voordat van een officier verwacht kan worden dat hij zijn manschappen in bedwang heeft, hij zichzelf moet kunnen beheersen. Je zult natuurlijk lid moeten worden van het cadettenkorps van de school. ‘ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Ik zal wel voor je uniform zorgen. Ga nu maar naar je klas toe. ‘

‘Dank u wel, meneer, ik zal mijn best doen, ‘ beloofde Biggles, waarop hij in de richting van de deur liep. ‘Jongen!’

Biggles draaide zich met een ruk om. ‘Jawel, meneer?’ ‘Heb je vergeten wat ik gezegd heb over je schouders naar achteren en je hoofd op te houden?’ ‘Nee, meneer. ‘

‘Waarom doe je het dan niet?’

Biggles haalde diep adem. ‘Ik zal er in de toekomst aan denken, meneer. ‘ Hij liep het vertrek uit en deed de deur achter zich dicht.

Binnen in de kamer bleef het schoolhoofd een ogenblik met samengeknepen lippen naar de gesloten deur zitten kijken. Toen ging hij verder met zijn werk.

2. Ertussen genomen

Diep in gedachten liep Biggles de gang door, de trap af en verder door de hoofdgang naar de Grote School. Toen hij plotseling voetstappen achter zich hoorde, wilde hij zich omdraaien, maar voordat dit hem lukte, werden twee handen over zijn ogen geslagen en werd zijn hoofd stevig vastgehouden. ‘Raad eens wie ik ben?’ zei een stem. Biggles stond stil. Het spijt me, maar ik ken hier nog niemand, ‘ zei hij zacht. ‘Ik ben hier pas nieuw. ‘ De handen lieten hem los en toen hij zich omdraaide, zag hij een grote, lenige, zwaargebouwde jongen met zwart haar, die scheen te stikken van het lachen. Toen keerde de onbekende jongen zich tot Biggles’ verbazing zonder nog iets te zeggen om en draafde de gang door. Biggles kon hem nog horen lachen toen hij de hoek al om was.

Verbaasd over dit vreemde gedrag liep Biggles verder, tot hij bij een deur kwam waarachter vele stemmen bezig waren de Franse regelmatige werkwoorden op te dreunen. Nadat hij op de deur had geklopt, deed hij ze open, ging naar binnen, trok ze achter zich dicht en keerde zich toen naar de klas. Op een soort spreekgestoelte brak een korte, donkere, gebaarde man, die had staan spreken, abrupt af, en door de uitdrukking die op zijn gezicht verscheen, draaide elk hoofd in de klas zich om.

Een bulderend gelach verscheurde de lucht, maar het veranderde plotseling in een gespannen stilte, toen de Franse leraar langzaam tussen de banken begon door te lopen.

Biggles liep hem tegemoet. ‘Ik heb opdracht gekregen me te melden in klas vier, monsieur. Mijn naam is Bigglesworth. ‘

Hier en daar klonk weer gegrinnik dat opnieuw snel werd onderdrukt toen monsieur Bougade zich met een nijdig gesis omdraaide. Heel kalm draaide de leraar zich weer naar Biggles, zijn ogen strak op diens gezichtgericht. Hij knikte langzaam en wiebelde tegelijkertijd zacht heen en weer op zijn hielen en tenen. Tenslotte sprak hij. ‘Dus jij denkt dat je zo grappig bent?’ zei hij, met een poeslief gefluister. Biggles, die volkomen overrompeld was, staarde hulpeloos voor zich uit. Overal om hem heen stikten de jongens bijna van onderdrukt gelach, en sommigen hielden zelfs een zakdoek tegen de mond. ‘Het spijt me, monsieur, maar ik begrijp u niet, ‘ zei hij tenslotte.

De leraar gaf geen verklaring. Hij keerde terug naar zijn lessenaar, schreef iets op een stukje papier, vouwde dit op en kwam terug naar Biggles. ‘Mijn complimenten aan de directeur en wees zo goed hem dit te geven, ‘ zei hij kort, terwijl hij het briefje voor zich uithield. ‘Hij zal je wel een verklaring geven. ‘ ‘Jawel, meneer. ‘

Biggles liep de klas uit. Toen hij de deur achter zich dichttrok, hoorde hij opnieuw een bulderend gelach in de klas opstijgen, maar ook deze keer verstomde het snel. Langzaam liep hij terug naar de spreekkamer die hij zojuist verlaten had. Hij klopte, kreeg antwoord en ging naar binnen. Hij liep regelrecht naar het hoofd van de school toe en gaf hem het briefje. ‘De complimenten van monsieur Bougade, meneer, en of ik u dit maar wilde geven. ‘

Het gezicht van de directeur was ondoorgrondelijk. ‘Weet je waar het over gaat ?’ ‘Nee, meneer. ‘

‘Herinner jij je wat ik gezegd heb over gekheid maken tijdens de Franse les?’ ‘Jawel, meneer. ‘

Het schoolhoofd las het briefje en keek toen op. ‘Voor deze keer, ‘ zei hij ernstig, ‘zal ik onwetendheid als verontschuldiging laten gelden. Ga terug naar je klas. ‘ ‘Jawel, meneer. ‘ Biggles liep terug naar de deur. ‘En het lijkt me, tussen twee haakjes, een goed idee dat je onderweg even aangaat bij het waslokaal, ‘ zei het schoolhoofd. ‘Jawel, meneer. ‘

Biggles ging op weg naar de toiletten. Zodra hij de deurhad opengedaan, begreep hij alles, want tegenover hem hing een spiegel. Rondom elk oog zat een grote kring roet die hem een dwaze, uilachtige uitdrukking gaf. Hij besefte dat dit de lachlust van de anderen moest hebben opgewekt, maar aangezien hij er zelf niets belachelijks in zag, liep hij naar een wasbak en verwijderde - niet zonder moeite - de onaangename ontsieringen. Hij wist natuurlijk hoe hem dit grapje geleverd was. Juist had hij zijn gezicht afgedroogd, toen een slordig uitziende jongen binnenkwam, nog kleiner dan hijzelf, met een rond, goedaardig gezicht dat bedekt was met sproeten. Een lok slap, hooikleurig haar bengelde dwars over zijn voorhoofd. Zijn neus, waarvan het puntje iets omhoog wees, scheen te klein te zijn voor zijn gezicht, waardoor dit een brutale uitdrukking kreeg. Een zwelling op een van zijn wangen wees op kiespijn, maar toen de verdikking met een voldaan smakkend geluid plotseling naar de andere kant verdween, besefte Biggles dat het gezwel niet veroorzaakt werd door opgezet tandvlees, maar door iets waarop de jongen zoog. Fletsblauwe ogen keken Biggles glimlachend aan vanachter een bril met stalen montuur waarvan één poot blijkbaar gebroken was, want die was samengebonden met een eindje draad.

‘Hallo!’ zei de knaap die zojuist was binnengekomen,opgewekt. ‘Ik ben Smith tertius, de derde. Ik zie dathet je gelukt is de rommel eraf te krijgen. ‘

‘Ja, ‘ antwoordde Biggles, helemaal niet enthousiast.

‘Wie heeft het gedaan?’

‘Ik ken zijn naam niet. ‘

‘Hoe zag hij eruit?’

Biggles beschreef de jongen die de handen over zijn ogen had geslagen.

Smith tertius knikte. ‘Precies wat ik dacht. Het is die vervelende Hervey geweest. Die haalt altijd gekheid uit met nieuwelingen, maar hij had dit niet moeten doen toen Froggy voor de klas stond. Alle andere leraren zouden hebben gelachen, maar Bougade, die hier zelf pas is, kan van zo iets de aardigheid niet inzien. Maar dat is echt iets voor Hervey. Het is een gemenerik. De grootste stommeling van de hele school. Overal kun jedoor de jongens met krijt geschreven leuzen zien als “Hervey is een stommeling”, of “Hervey is een beest en een gemenerik”. ‘

Een beweging bij de deur deed de jongens omdraaien. Het was het onderwerp van hun gesprek, en te oordelen naar de uitdrukking op zijn gezicht was het direct duidelijk dat hij hen had afgeluisterd. Met drie grote passen was hij het vertrek door en had hij het oor van Smith tertius tussen duim en wijsvinger genomen. ‘Dus ik ben een gemenerik, hè?’ vroeg hij dreigend.

Smith slaakte een kreet van pijn. ‘Ik ben een beest, hè?’ Een nog schrillere kreet van Smith. Biggles stapte naar voren. ‘Ja, inderdaad!’ riep hij uit. ‘Laat hem los!’ Hij greep de grotere jongen bij de arm. Hervey haalde naar hem uit. Biggles dook, sloeg blindelings toe en raakte Hervey in de maagstreek. Dat was de klap op de vuurpijl. Het volgende ogenblik waren alle drie de jongens hevig aan het knokken - vechten kon het niet worden genoemd. Hervey gleed uit en viel. De anderen vielen ook en het oorlogje in zakformaat werd op de stenen vloer voortgezet. Ér werd heel wat lawaai bij gemaakt. Hoe de kloppartij zou zijn geëindigd als er niets tussen was gekomen, valt niet te zeggen; maar boven de doffe klappen, het gekreun en het gehijg uit maakte een andere stem zich nu verstaanbaar. ‘Oké, Hervey, zo is het wel genoeg. Dat heb ik je al eerder gezegd. ‘

De drie vechtlustigen lieten elkaar los en krabbelden overeind. In de deuropening stond een lange, sympathieke jongen van een jaar of zeventien. ‘Zij zijn begonnen, ‘ bromde Hervey. ‘Dat verhaaltje ken ik, ‘ antwoordde de jongen die zojuist was binnengekomen. ‘Maak dat je wegkomt, voordat ik je een blauw oog sla. ‘

Met een laatste nijdige blik liep Hervey zonder nog een woord te zeggen weg.

De grote jongen glimlachte, haalde een papieren zak te voorschijn, nam er zelf een snoepje uit en hield hem toen de andere twee voor. ‘Ook wat lekkers, jongens?’

t-Het aanbod werd gretig aanvaard. De grote jongen keek naar Biggles. ‘Jij bent een nieuweling, niet?’

‘Ik ben hier vandaag voor het eerst, ‘ zei Biggles.

‘Hoe heet je?’

‘Bigglesworth. ‘

‘Is je broer hier geweest?’

‘Dat was een vriend van me. Maar je kunt je nu beterwat opknappen en teruggaan naar de klas. Chevy is oproof uit. ‘ De jongen vertrok.

‘Wie was dat?’ vroeg Biggles aan de ander.

‘Jack Smalley. Hij is aanvoerder van de school. ‘

‘Lijkt me een heel aardige knaap. ‘

‘Is-ie ook. De jongere leerlingen zijn allemaal gek op hem. Als hij ziet dat er iemand wordt afgetuigd dan springt hij ertussen. ‘

Biggles bekeek zich in de spiegel. Wat hij zag, was niet bepaald aantrekkelijk. Zijn ene oog begon blauw te worden. Hij had een bloedneus. Zijn das zat gedraaid en een van zijn mouwen was bijna uit zijn jasje gerukt. ‘In welke klas zit Hervey?’ vroeg hij, terwijl hij zich zo goed mogelijk opknapte. ‘Zelfde als wij - de vierde. ‘ ‘Zit jij ook in de vierde?’

‘Ja, ‘ antwoordde Smith tertius, terwijl hij met een stuk zeep met grote letters op de spiegel schreef: ‘Hervey is een gemenerik. ‘Ik moet zeggen dat je er stom uitzag, toen je met dat roet om je ogen binnenkwam. Kom ik, moet terug. ‘ Hij smeet de zeep in de wasbak en liep fluitend naar buiten.

Even later ging ook Biggles terug naar de klas. Toen hij vlak bij de deur was, ging deze open en kwam het schoolhoofd naar buiten. Hij bleef met een ruk staan, trok zijn schouders naar achteren en staarde Biggles strak aan. ‘Zo, ik zie dat je ergens tegenop bent gelopen, ‘ was zijn opgewekte commentaar. ‘Jawel, meneer. ‘

‘Kijk voortaan goed uit waar je loopt, jongen, ‘ zei het schoolhoofd, en met een wapperende beweging van zijn toga liep hij verder.

Biggles keek hem na en merkte dat hij onder het lopen een beetje wipte.

De klasseleraar, wiens naam meneer Bruce was, zoals hij even later hoorde, stond weer achter zijn eigen lessenaar nu de Franse les was afgelopen. Biggles stelde zich voor en kreeg een bank toegewezen, die noodlottigerwijs vond hij, vlak bij die van Hervey stond. Hij ging zitten, maar voordat de les kon beginnen, ging de bel voor de ochtendpauze.

Tijdens deze pauze kreeg hij zijn eerste gelegenheid om de jongens te zien met een groot gedeelte van wie hij de volgende drie jaar zou doorbrengen. Het zou onzin zijn te beweren dat hij zich prettig voelde. Het was niet zozeer dat hij een hekel aan school had, als wel het feit dat hij begon met een handicap, zoals hij al gauw begreep. Vroeger had hij nog geen half dozijn jongens van zijn eigen leeftijd en huidskleur gekend. Nu was hij terechtgekomen in een stel van ruim honderd. Hun gedrag, de dingen die zij deden, zelfs de dingen waarover zij spraken, waren nieuw voor hem. Kortom, hij voelde zich erbuiten staan, evenveel uit zijn element als een vis op het droge. Zijn gewaarwordingen waren natuurlijk die van een nieuweling op een grote school, plus het besef van de nadelen die hem waren opgelegd door een slechte gezondheid en een leven van betrekkelijke afzondering in een ver land. Wat hij nu zag, was voor hem vreemder dan de Indiase jungle. De oudere jongens groepten bij elkaar, speelden een kaartspel of stonden op hun beurt te wachten. De jongere knapen hadden zich verzameld in een hoek. Sommigen waren aan het vechten of worstelen of zaten elkaar na, wat gepaard ging met een heleboel lawaai. De jongens van zijn eigen leeftijd stonden druk redenerend in groepjes bijeen en maakten eveneens allerlei ruwe grappen. Tot zijn verbazing en ook wel iets tot zijn schrik, zag hij Hervey in zijn richting komen. Hij bereidde zich voor op een nieuwe vechtpartij, maar de ontmoeting draaide volkomen anders uit dan hij had verwacht. Hervey begroette hem met een brede grijns. ‘Hallo, ‘ zei hij. ‘Sorry voor vanmorgen. Het was maar een gekheidje. ‘ ‘Dat zit wel goed, ‘ antwoordde Biggles. ‘Ik kan heuswel tegen een grapje. ‘

Hervey haalde een zak te voorschijn. ‘Trek in wat apenootjes?’ ‘Graag. ‘

‘Hier - pak het hele zakje maar, ‘ bood Hervey aan. ‘Ik heb er al genoeg op. ‘

‘Verdraaid, dat vind ik ontzettend aardig van je, ‘ hakkelde Biggles, wat uit het veld geslagen door deze onverwachte edelmoedigheid. Hij had eigenlijk helemaal geen trek in de pinda’s, maar het scheen onsympathiek om te weigeren. Hervey liep weg.

Een ogenblik later arriveerde Smith tertius. ‘Wat wildeHervey van jou?’ vroeg hij op de man af.

‘Hij wilde niks, ‘ antwoordde Biggles. ‘Hij gaf me watapenootjes. Verdraaid aardig van hem, niet?’

‘Gaf hij jou wat apenootjes?’ riep Smith ongelovig uit.

‘Laat eens zien, ‘ zei Smith argwanend. ‘Het is niks voor hem om iets weg te geven, ofschoon hij meer zakgeld krijgt dan wie ook op school. ‘ Biggles hield hem de zak voor.

Smith keek erin. ‘Ziet er wel als apenootjes uit, ‘ beaamde hij. Hij haalde één nootje uit de zak, bekeek het kritisch, kraakte het behoedzaam en stak de inhoud keurend in zijn mond. ‘Smaakt goed, ‘ was zijn commentaar.

‘Had je dat dan niet verwacht?’

‘Nee. Ik had gedacht dat ze muf zouden zijn, ‘ verklaarde Smith oprecht. ‘Het is helemaal niks voor Hervey om iets goeds weg te geven. Toen ik hem naar jou toe zag gaan, dacht ik minstens dat hij je op je duvel zou geven. ‘ Smith slikte het nootje door en nam er nog een. ‘Nou, het schijnt dat hij per slot van rekening toch niet zo kwaad is, ‘ merkte Biggles op, terwijl hij mee begon te eten.

Smith wees naar het schoolplein. ‘Die knaap daar bij Hervey is Brickwell. Dat is een gemene knaap. Ze zijn altijd bij elkaar. Wanneer je die twee ziet aankomen, kun je er het best vandoor gaan. De knaap op wie ze het nu gemunt hebben, is Page. Die is pas tien. Hij is de jongste van de school. Zijn vader en moeder zijn om het leven gekomen bij een ongeluk. Bruce, onze klasseleraar, is niet kwaad, maar wanneer hij snuift, moet je oppassen, want dan heeft hij last van zijn maag. Daar gaat de bel. Ik zie je nog wel na schooltijd. ‘ Biggles stak de grote zak met de resterende apenootjes weg en voegde zich bij de jongens die zijn klaslokaal binnendrongen. Hij ging op zijn plaats vlak bij Hervey zitten en de les, deze keer wiskunde, begon. Voor Biggles was het heel saai. Hij kon niet begrijpen waarom het nodig was zoveel moeite te doen om te bewijzen dat twee driehoeken gelijk waren, wanneer dat op het eerste gezicht al glashelder te zien was. Toen de uitleg gegeven was, keerde de leraar zich om naar de klas. Hij snoof. ‘Goed, ‘ zei hij, ‘wat hebben we bewezen? Bigglesworth?’

Biggles schrok. ‘Ik zou het echt niet weten, meneer, ‘ antwoordde hij naar waarheid.

Meneer Bruce snoof opnieuw. Hij haalde diep adem. ‘Weet je het werkelijk niet?’ zei hij langzaam, maar met bijtend sarcasme. ‘Nee, meneer. ‘

Enkele seconden lang staarde de leraar strak naar Biggles, als een man naar een automaat waarin bij zonder resultaat een munt heeft geworpen. Toen gingen zijn ogen van Biggles’ gezicht naar diens voeten. Daar bleven ze rusten. Hij snoof opnieuw, luider deze keer. Er viel een onprettige stilte. Aller ogen waren nu gericht op Biggles, die zich daar pijnlijk van bewust was. ‘Bigglesworth, kom hier, ‘ zei de heer Bruce. Biggles ging naar voren.

‘Ik had graag, ‘ zei meneer Bruce met een stem die onheilspellend kalm klonk, ‘dat je de inhoud van je zakken op deze lessenaar deponeerde. ‘ Biggles gehoorzaamde. De oogst was niet groot - een met bloed bevlekte zakdoek, een stukje touw, een pennemesje, een muntstuk, en natuurlijk de bijna lege zak apenootjes.

Meneer Bruce keek in de zak. ‘Houd jij van apenootjes,Bigglesworth?’ vroeg hij zoetsappig.

‘Niet bepaald, meneer, ‘ antwoordde Biggles.

‘Maar heb je apenootjes gegeten?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Goed, Bigglesworth. Omdat jij hier nieuw bent, zal ik soepel zijn; maar om je van deze smerige gewoonte af te brengen, zal ik je toch moeten straffen. ‘ ‘Maar ik heb geen apenootjes in de klas gegeten, meneer, ‘ protesteerde Biggles, met een stem die hoog klonk van verontwaardiging en verbazing. De leraar wees naar de vloer onder Biggles’ bank. Toen hij zich omdraaide, begreep Biggles het - begreep hij verscheidene dingen. Waar hij gezeten had, was de vloer bezaaid met pindaschillen.

‘Maar dat heb ik niet gedaan, meneer, ‘ verklaarde hij met de heftigheid van iemand die de waarheid spreekt. ‘Wil jij zeggen dat iemand anders pinda’s gegeten heeft en toen de schillen onder jouw bank heeft gesmeten?’ informeerde de heer Bruce koel. ‘Jawel, meneer. ‘

Ogenblikkelijk klonk er een zacht gesis door de klas. Een stem zei: ‘Lafaard. ‘

‘Ik heb die schillen daar niet neergegooid, ‘ hield Biggles grimmig vol.

‘Zou je mij dan misschien willen vertellen wie dat wel heeft gedaan?’

Biggles lippen verstrakten. ‘Het is niet aan mij mijn onschuld te bewijzen, meneer, ‘ zei hij zwakjes. ‘Het feit dat de schillen daar liggen, wil helemaal nog niet zeggen dat ik ze daar heb neergesmeten. ‘ ‘Wie heeft dat dan wel gedaan?’ Biggles zweeg.

De heer Bruce liet zijn blikken door de klas dwalen. ‘Hervey, heb jij die schillen daar neergegooid ?’ ‘Nee, meneer, ‘ antwoordde Hervey zonder te aarzelen. Biggles lippen plooiden zich tot een minachtend glimlachje.

De leraar keek weer naar Biggles. ‘Heb jij nog iets te zeggen?’

‘Jawel, meneer, ‘ antwoordde Biggles. Zijn stem klonk bitter. ‘Mijn woord is evengoed als dat van Hervey. Eerlijk gezegd, meneer, heb ik reden te geloven dat het zelfs beter is. ‘

‘Het is laf, Bigglesworth, om te proberen de schuld op een medescholier te werpen, ‘ zei de heer Bruce luchtig. ‘Jij hebt pinda’s gegeten. Je hebt dat zelf bekend. Je hebt zelfs nog pinda’s in je bezit. Ik zal daarom mijn eigen conclusies trekken. Jij schrijft heel netjes duizend keer voor mij: “Ik mag op school geen pinda’s eten”. ‘ Biggles’ ogen gingen naar het bord. ‘Ik zie wel, meneer, dat het makkelijker is iets in theorie dan in werkelijkheid te bewijzen. ‘

‘Dat, Bigglesworth, zweemt sterk naar onbeschaamdheid, ‘ zei de heer Bruce ijzig. ‘Nu schrijf jij dat zinnetje in het Latijn. Je kunt het toch zeker wel in het Latijn vertalen?’

‘Nee, meneer, tot mijn spijt niet, ‘ antwoordde Biggles. De heer Bruce keek naar de klas. ‘Hij kan het niet in het Latijn vertalen, ‘ zei hij met een triest glimlachje, dat beloond werd met het gegrinnik dat hij blijkbaar verwachtte.

‘Nee, meneer, ‘ zei Biggles met een effen gezicht. ‘Ik ben namelijk nooit ergens geweest waar ze Latijn spraken. Maar ik zou het wel in het Hindoestaans kunnen vertalen. ‘

De heer Bruce fronste zijn wenkbrauwen. ‘Probeer je soms grappig te zijn, Bigglesworth?’ ‘Nee, meneer, ‘ antwoordde Biggles. ‘Men spreekt nu eenmaal de taal waaraan men gewend is. U spreekt Latijn. Ik spreek Hindoestaans. ‘ ‘Ga terug naar je bank, ‘ snauwde de heer Bruce. Er stonden tranen van woede en ergernis in Biggles’ ogen, toen hij gehoorzaamde. Hij keek niet naar Hervey. De les ging verder.

3. Biggles slaat terug

In de weken die volgden, paste Biggles zich aan de algemene routine van zijn nieuwe leven aan. Hij had heel wat ongeluksdagen, maar geen ervan zo ellendig als de eerste. In de klas en op de sportvelden ontdekte hij dat hij niet slechter was dan het merendeel van de andere scholieren, soms zelfs beter. Deze wetenschap gaf hem een zeker zelfvertrouwen. Het hoofd van de school was een strikt voorstander van discipline, maar toch niet zo hard, geloofde Biggles, als hij zich voordeed. En hetzelfde kon worden gezegd van de meeste leraren. Misschien met uitzondering van meneer Bruce die, vreesde hij, hun eerste botsing niet vergeten of vergeven had. De afkeer was wederzijds, omdat het Biggles voorkwam dat de leraar te graag sarcastische grapjes uithaalde ten koste van jongens die moeite hadden met bepaalde vakken. Biggles kon bijzonder goed opschieten met monsieur Bougade, mogelijk omdat Frans een van zijn beste vakken was en hij zijn uiterste best deed om het nog te verbeteren. Vaak hielden zij buiten schooltijd lange gesprekken. Biggles leerde zijn vrienden en zijn vijanden kennen. Zijn vriendschap met Smith tertius was gerijpt, en het grootste gedeelte van hun vrije tijd brachten zij samen door. Waarom dit zo was, wist hij niet, want er was niets bijzonders aan Smith, behalve dan het feit dat hij van nature opgewekt en makkelijk in de omgang was. Misschien was het ook hun angst voor Hervey en Brickwell die hen in de allereerste plaats had samengebracht, ofschoon hun verhouding tot die jongens meer een kwestie van gewapende vrede dan van openlijke vijandigheid was geworden. Hiervoor was Biggles aansprakelijk geweest, zoals in de loop van dit verhaal zal blijken. Enige tijd al was Hervey de vloek van zijn leven.

Biggles was niet alleen thuisgeraakt op de school en de erbij behorende terreinen, maar ook in het nabijgelegen plaatsje Hertbury en de landelijke omgeving ervan,waardoor hij vaak lange wandelingen maakte, soms alleen, maar vaker in gezelschap van Smith. Hij leerde -althans van gezicht - een heleboel van de plaatselijke mensen kennen, handelslieden en zo, vooral hen met wie de jongens van de school soms in botsing kwamen. Aan de top stonden veldwachter Grimble, onder de schooljeugd bekend als Grumble, oftewel de mopperaar, en Sam Barnes, een jachtopziener die berucht was door de manier waarop hij zijn stok wist te hanteren. Barnes, vertelde Smith hem, was de schrik van de overtreders. Biggles zag hem vaak lopen, een grote, gebaarde man in groen fluweel met koperen knopen. Aangezien hij van het ouderwetse slag was, droeg hij nog een bolhoed. De jongens maakten vaak plannen om die van zijn hoofd te slaan - wat zij echter nooit deden. In zijn hart koesterde Biggles een zekere sympathie voor hem, want uit eigen ervaring op het landgoed van zijn oom kende hij de moeilijkheden en soms ook gevaren van zijn werk.

Op een van zijn wandeltochten over het platteland sloot Biggles een nogal merkwaardige vriendschap, en tegelijkertijd deed hij een ontdekking. Het was een buitengewoon warme middag. Hij zwoegde op de terugweg naar huis tegen de lange heuvelhelling op die naar Hertbury leidde, toen hij langs een witgekalkt huisje kwam dat een eindje van de weg af stond, en een stem zei: ‘Trek in een appel?’

Toen hij zich omdraaide, zag Biggles een jonge vrouw die over de heg naar hem stond te kijken. Ze was een jaar of dertig, heel knap, en ze glimlachte. Biggles nam zijn pet af en zei dat hij dolgraag een appel zou willen hebben.

‘Kom dan maar hier en help jezelf, er zijn er een heleboel afgewaaid, ‘ kreeg hij te horen.

Hij liep het poortje door en even later had hij zijn tanden in een heerlijk rijpe pippeling gezet. De vrouw hielp hem zijn zakken vullen bij de boom waaronder ze blijkbaar gezeten had, want daar lag een deken uitgespreid met enkele tijdschriften erop.

‘Je bent van de school, niet?’ merkte ze op, met een blik op zijn pet.

Biggles bevestigde dit. ‘Hoe vind je het?’

‘Niet slecht, ‘ antwoordde Biggles. ‘Het is de eerste school die ik bezoek. Ik kan er dus misschien geen oordeel over vellen. ‘ ‘Warm vandaag, niet?’

‘Ja, het is vrij warm om te wandelen, ‘ beaamde Biggles,terwijl hij aan een andere appel begon.

‘Wat heb je gedaan?’ was de volgende vraag.

‘O, zo maar een beetje gewandeld en wat rondgekeken. ‘

‘Waarnaar?’

‘Naar alles wat pijn aandacht trok. Ik vind het leuk omvoor ontdekkingsreiziger te spelen. ‘

‘Achterin de tuin hebben we een grot. ‘

Biggles hield op met kauwen. ‘Nee toch ?’

‘Ja toch. ‘

‘U maakt een grapje. ‘

‘Nee, echt niet. Ze is daarginds. ‘ De vrouw wees naar een zich iets verderop bevindende rots die een meter of dertig de lucht in rees. ‘Bovenop liggen de golfbanen. ‘ ‘Daar mogen de jongens van onze school niet komen. ‘ ‘Weet ik. Jaren geleden is er een jongen naar beneden geklauterd om bij het nest van een kauw te komen. Hij is toen naar beneden gevallen en heeft zich ernstig bezeerd. Sindsdien mogen de jongens daar niet meer komen. ‘ ‘Is die grot echt of zo maar een klein gat? vroeg Biggles. ‘Het is een hele echte. ‘ ‘Hoever loopt ze door ?’

‘Weet ik niet. Ik ben er nooit in geweest. Ze zit vol vleermuizen. ‘

‘Mag ik er eens gaan kijken ?’ ‘Natuurlijk. Kom maar mee. ‘

De vrouw ging hem voor door een wirwar van struiken die de voet van de rots omzoomden. Ze wees. ‘Daar is ze. ‘

‘Mag ik er ingaan ?’

‘Zoals je wilt, maar ga niet te ver. ‘

Biggles baande zich een weg naar de lage grotopeningen tuurde naar binnen.

‘Ik wou dat ik lucifers had, ‘ riep hij over zijn schouder. ‘Het is daar binnen behoorlijk donker. ‘

‘Wil je dat ik een doosje voor je haal?’ Biggles aarzelde. Ik ben bang dat ik geen tijd heb om de grot nu te onderzoeken, maar ik vind het erg aardig van u. Ik moet terug naar school. Misschien een ander keertje - zaterdagmiddag ?’ ‘Zoals je wilt. ‘

‘Fijn, bedankt. ‘ Biggles’ ogen glinsterden. ‘Zeg, ik vind u ontzettend aardig. ‘

De vrouw lachte en samen liepen ze terug naar de weg. ‘Zaterdagmiddag om een uur of drie, ‘ zei Biggles bij het hek. ‘Hebt u er bezwaar tegen dat ik een vriend meebreng?’

‘Helemaal niet. Tot ziens. ‘

‘Tot ziens en hartelijk bedankt voor de appels. ‘ Biggles nam zijn pet af en liep weg, met het gevoel dat hij een nieuw doel in zijn leven had.

De volgende zaterdagmiddag, klokslag drie uur, was hij bij het hek. Hij was in gezelschap van Smith die hij van zijn opwindende geheim op de hoogte had gebracht. De vrouw stond al te wachten. Ze had een kaars en een doosje lucifers meegebracht.

De grot bleek heel teleurstellend te zijn. Althans volgens Biggles, ofschoon hij dit niet zei. Ze was misschien een meter of dertig diep en eindigde toen abrupt. Er waren verscheidene zijgangen en deze werden onderzocht, maar alle kwamen ze terug in de hoofdtunnel, waardoor ze een doolhofje vormden dat gauw onderzocht was. Er was echter één vrij klein gat waar ze niet binnen waren gegaan omdat ze dan moesten kruipen en hun kleren vuil zouden maken. Biggles kwam tot de conclusie dat de grot niets anders was dan een oude, in onbruik geraakte steengroeve. Maar, dacht hij, het was toch in elk geval beter dan helemaal geen grot. ‘Het zou een mooie plaats zijn om ons te verbergen wanneer Hervey achter ons aan zit, ‘ merkte hij op. De vleermuizen die ondersteboven aan de wanden hingen, waren in elk geval interessant.

De vrouw, die verteld had dat zij mevrouw Grant heette, stond buiten te wachten, en de rest van de middag brachten zij op aangename wijze door onder de appelboom. Ze mochten de grot zo vaak bezoeken als ze maar wilden, vertelde zij hun bij het weggaan. Daarna gingen zij vaak naar deze schuilplaats wanneer ze werden achtervolgd door Hervey en Brickwell. Dit was in feite de enige manier waarop de grot nog werd gebruikt toen het nieuwtje eraf was. Soms gaf mevrouw Grant hun thee en koekjes. Ze mochten haar natuurlijk graag. Een hele poos had Biggles Smiths raad opgevolgd om er vandoor te gaan wanneer Hervey in de buurt was, liever dan een pak slaag te riskeren dat, uitgedeeld door een expert, behoorlijk pijnlijk kon zijn. Maar zijn hele wezen kwam steeds meer in opstand tegen een dergelijke handelwijze, vooral omdat Hervey en Brickwell hen gewoonlijk toch te pakken kregen. Zoals hij Smith vertelde, moedigde het Hervey alleen maar aan om vervelend op te treden. Dat vervelende optreden had de laatste tijd bovendien een sinistere wending genomen, een wending die in de ogen van Biggles Hervey alleen maar een dief maakte. Het werd een vorm van afpersing. Dat wil zeggen, wanneer Hervey een van hen gevangen had, eiste hij een penny voor wat hij als losgeld betitelde. Weliswaar was een penny geen groot bedrag, maar het verlies ervan was toch goed te voelen bij het karige wekelijkse zakgeld. Biggles en Smith hadden verscheidene malen een bal gekocht om samen een partijtje te kunnen voetballen, maar steeds hadden ze die verspeeld doordat Hervey hem had afgenomen. Biggles had één poging tot vergelding gedaan, en ofschoon deze jammerlijk mislukte, onthulde hij een aanleg tot improvisatie die in latere jaren ontwikkeld werd. In Hertbury was een curiositeitenwinkel met een keur van vreemde en wonderbaarlijke artikelen. De etalage was bij de jongens heel erg in trek. Toen hij er op een dag met Smith voor stond te kijken, zag Biggles een kanonskogel liggen die beschreven werd als antiek en op het slagveld van Balaclava moest zijn opgeraapt. De waarheid hiervan interesseerde Biggles geen zier. Wat hij zag, was een stevige ijzeren bal van een centimeter of acht in diameter. En terwijl hij ernaar stond te kijken, zich afvragend waarvoor het ding zou kunnen worden gebruikt, kreeg hij een idee dat hij direct meedeelde aan zijn metgezel. Het was misschien een heelnatuurlijk idee met het oog op wat er gebeurd was met de ballen die zij voor die tijd hadden gekocht. ‘Kijk eens naar die kanonskogel, ‘ zei Biggles. ‘Als Hervey daar tegen trapte, zou hij het voelen. ‘ ‘Hij zou behoorlijk zijn teen stoten, ‘ beaamde Smith. ‘Laten we hem kopen, ‘ stelde Biggles voor. ‘Waarvoor?’

‘Om Hervey er tegen te laten trappen. ‘

‘Zo gek is hij niet. Hij ziet natuurlijk direct dat bet dingvan ijzer is. ‘

‘We zouden hem grijs kunnen schilderen om hem het uiterlijk van een tennisbal te geven. ‘ ‘Ja, dat zouden we kunnen doen, ‘ beaamde Smith peinzend.  . -. -De bal stond geprijsd voor negen penny, maar de man liet hem voor zes gaan. Nog een penny, besteed bij de ijzerhandel, verschafte de verf, en toen de val was opgesteld, zag de kogel er inderdaad uit als een tennisbal. De plek die voor de samenzwering was uitgekozen, bevond zich vlak buiten het schoolhek, waar een laan van kastanjebomen liep, aan één kant geflankeerd door een muur en aan de andere kant door een oud kerkhof. De volgende zondagmiddag, op het tijdstip waarop Hervey en Brickwell gewoonlijk te voorschijn kwamen, werd de kogel uitnodigend middenop de weg gelegd. Biggles en Smith kropen weg achter een grafsteen om de loop van de gebeurtenissen gade te slaan. Ze waren overeengekomen dat als er kleinere jongens mochten komen, zij zouden waarschuwen dat ze de bal moesten laten liggen. Dit sloot het risico uit dat de verkeerde persoon tegen het ding trapte.

De eerste die aan kwam lopen, was meneer Bruce. Hij droeg nog steeds zijn toga en vierhoekige baret, en hij was blijkbaar van plan een eindje te gaan wandelen om wat frisse lucht te happen. Biggles schrok niet bepaald, omdat het hem onwaarschijnlijk voorkwam dat de leraar tegen de bal zou trappen, zelfs al zag hij hem. Maar er is iets aan een bal dat een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitoefent op mensen van alle leeftijden. Hij smeekt als het ware om getrapt te worden, en de uitnodiging wordt zelden genegeerd.

Toen het oog van de heer Bruce op de bal viel, veranderde zijn gewoonlijk zure uitdrukking tot een van belangstelling. Als een kat die een muis besluipt, ging hij erop af. Na een snelle blik om zich heen te hebben geworpen, om zich ervan te overtuigen dat hij niet werd gadegeslagen bij een vertoon van een luchthartigheid die zover beneden zijn normale waardigheid lag, nam hij een aanloopje en schopte. Er klonk een akelige doffe klap. De bal bewoog zich nauwelijks. Hij rolde langzaam naar de grasberm.

Meneer Bruce wankelde, zijn gezicht vertrok tot een afschuwelijk masker. Zijn baret vloog af. Een diep gekreun welde op uit zijn keel, nee, scheen te worden losgewrongen van de bodem van zijn maag. Hij hinkte naar de dichtstbijzijnde boom en hield zich daar met gebogen hoofd, diep en hoorbaar ademend, aan vast. Biggles lag achter zijn grafsteen en beefde. Smith, die achter de volgende lag, met een gezicht dat bijna even grauw was als de steen, leek wel in het graf zelf te willen wegkruipen.

Enkele ogenblikken later raapte meneer Bruce zijn baret op. Met tranen in de ogen en met een van pijn vertrokken gezicht hinkte hij naar het schoolhek, waardoor hij verdween.

‘Pfff! Wat een bof dat hij ons niet gezien heeft!’ hijgde Biggles.

‘Hij ziet er ontzettend beroerd uit, ‘ fluisterde Smith opgewonden. ‘Er zal wat zwaaien als hij zijn voet heeft gebroken. ‘

Biggles gaf geen antwoord, omdat op dat ogenblik tot zijn ongenoegen Hervey en Brickwell kwamen aanlopen, zonder dat zij de bal zagen. Zodra ze uit het gezicht verdwenen waren, haalde hij het ding op en maakte met zijn voet een kuiltje in het gras waarin hij het begroef, omdat hij niet graag met zo’n belastend bewijsstuk gezien wilde worden. En daar ligt de kogel waarschijnlijk vandaag de dag nog.

Meneer Bruce liep een week lang te hinken, maar de reden werd nooit onthuld. Het sarren ging door.

Er kwam een dag waarop Biggles besloot dat hij ergenoeg van had. De pijn werd zowel geestelijk als lichamelijk. Er was helemaal geen vrede. Toen hij op een middag met Smith bij de ingang van de grot zat, waarheen zij weer eens waren gevlucht, zei hij dit, en er lag een vastberaden klank in zijn stem. ‘Als dat zo doorgaat, verknoeien we heel ons leven, ‘ stelde hij vast. ‘Hervey zal nog minstens een jaar op school blijven. Waarom zouden we hem ons leven laten vergallen?’ ‘Omdat we er niets tegen kunnen doen, ‘ antwoordde Smith triest.

‘Wij zullen er iets aan moeten doen, ‘ verklaarde Biggles. ‘Het heeft geen zin naar bet hoofd van de school te gaan, ‘ mompelde Smith. ‘Die heeft een afschuwelijke hekel aan verklikkers. ‘

‘Ik heb nooit gezegd dat we naar de directeur moesten gaan, ‘ snauwde Biggles. ‘Hij heeft mij verteld dat ik op eigen benen moest leren staan, en dat zal ik nu ook doen. ‘ ‘Hoe?’ vroeg Smith, terwijl hij zijn tanden in een appel zette. ‘We kunnen het van Hervey nooit winnen. ‘ ‘Waaromniet?’

‘Omdat-ie te groot is. Hij en Brickwell zouden ons op een onmenselijke manier aftuigen. Ons tegen hen verzetten zou de zaak alleen nog maar erger maken. ‘ ‘En toch zullen we ons verdedigen, ‘ besloot Biggles. ‘Ik zou liever op slag gedood worden dan langzaam dood gaan aan allerlei builen en ontvellingen. ‘ ‘Hervey zou ons met één arm op de rug gebonden, kunnen verslaan, ‘ stelde Smith somber vast. ‘Ik heb het niet over vechten met vuisten, ‘ antwoordde Biggles. ‘Ik geef toe dat dat geen zin zou hebben. Maar wanneer een zwakkere een sterkere ontmoet, moet hij zijn hoofd gebruiken. ‘

Smith keek verrast op. ‘Wie heeft jou dat verteld?’

‘Herodotus. ‘

‘Wie is dat?’

‘Een knaap die een boek schreef. ‘ ‘Nooit van gehoord. ‘

‘Die leefde, ‘ zei Biggles, ‘ongeveer tweeduizend jaar geleden. ‘

‘Werd hij ook afgetuigd?’

‘Natuurlijk. Iedereen wordt wel eens afgetuigd. ‘

‘En gebruikte hij zijn hoofd?’

‘Ja. ‘

‘Wil dat zeggen dat we Hervey een paar maagstoten moeten verkopen?’

‘Nee. Dan zouden we aan het kortste eind trekken. ‘ ‘Wat dan?’

‘We moeten Hervey zo’n lesje geven dat hij ons voortaan met rust laat. ‘

‘Hoe kunnen we die beer van een kerel een lesje geven?Ik heb over de hele school “Hervey is een gemenerik”geschreven, maar dat helpt niet. ‘

‘We moeten ons bewapenen, ‘ verklaarde Biggles.

‘Dan, wanneer hij denkt met een stelletje konijnen tedoen te hebben, zal hij tot de ontdekking komen dat hijeen paar wolven beet heeft. ‘

‘Wil je zeggen dat we hem moeten bijten ?’

‘Nee. ‘

‘Wat dan?’ Smith smeet het klokhuis van zijn appel weg. ‘We vallen hem aan met stokken en stenen. ‘ Smith keek verschrikt. ‘Maar dat kunnen we niet doen!’ ‘Waarom niet?’

‘Omdat je zoiets nu eenmaal niet doet. ‘

‘Wie zegt dat?’

‘Nou, dat denk ik zo maar. ‘

‘Wat doe je dan wel?’

‘Met je vuisten vechten. ‘

‘Misschien hadden de mensen die die regel maakten, grote vuisten, ‘ merkte Biggles schrander op. ‘Als ik Hervey met mijn vuist sloeg, zou ik mijn knokkels meer pijn doen dan hem, dus heeft dat geen zin. ‘ ‘Dat is zo, ‘ beaamde Smith triest. ‘Je bent hier nog maar pas, maar ik kan je wel vertellen dat het vechten met stokken niet sportief is. ‘

Biggles verhief zijn stem iets. ‘Niet sportief? Ik ben niet sportief. Ik ben het alleen maar beu om steeds op m’n duvel te krijgen. Noem je dat soms sportief? Als dat zo is, wint Hervey altijd. Nu is het onze beurt. ‘ ‘Het enige dat ik weet, is dat het huilen zal worden als wij stokken gebruiken. ‘

‘Ja, en Hervey zal degene zijn die dan huilt, ‘ antwoordde Biggles.

‘Hij zal niet op stokken voorbereid zijn. ‘

‘Des te beter, ‘ antwoordde Biggles. ‘Doe je mee ofniet?’

‘Als het ons niet lukt, kunnen we net zo goed direct onder een trein springen. We zullen er stevig van langs krijgen. ‘

‘Dat gebeurt nu toch ook?’

‘K’Dan zullen we niet slechter af zijn, ‘ verklaarde Biggles. ‘Maar toch staat het idee mij niet erg aan. ‘ ‘Wat staat jou er niet van aan?’

‘Nou, dat we hem zo dichtbij moeten laten komen dat we hem met een stok kunnen slaan, ‘ bekende Smith openhartig.

‘Goed. Heb jij een beter plan?’

‘Wat zou je ervan zeggen als we hem eens opbliezen met kruit?’

Nu was het Biggles beurt om verschrikt te kijken.

‘Ik denk er niet aan hem te vermoorden!’

‘Hij zou niet beslist dood hoeven te gaan, ‘ protesteerdeSmith. ‘Mijn broer was op een dag bezig vuurwerk temaken, toen het kruit vlam vatte en zijn wenkbrauwenen een groot gedeelte van zijn haar verbrandde. Herveyzou er zonder haar belachelijk uitzien. ‘

‘En wij ook wanneer de directeur erachter kwam wiehet had gedaan. ‘

‘Oké. Wat zou je van een hond denken?’ ‘Een hond?’

‘Laten we een hond kopen en ervoor zorgen dat hij Hervey bijt. ‘

‘Misschien zou hij hem helemaal niet bijten. ‘ ‘We zouden een valse kunnen nemen. Mick Dunnage, de stroper, heeft een heel valse. Dat beest bijt iedereen. Daarom wordt hij ook aan de ketting gehouden. Misschien zou hij hem ons willen lenen. ‘ ‘Maar als die hond zo vals is, zou hij beginnen met ons te bijten, ‘ verklaarde Biggles.

‘Wat heeft het voor zin met nieuwe ideeën voor de dag te komen als jij er toch maar steeds een domper op zet?’ protesteerde Smith. ‘We zullen het op jouw manier doen, maar laten we dan zorgen dat we een hek tussenons hebben - liefst eentje met prikkeldraad, dat zou onsgelegenheid geven er vandoor te gaan. ‘

‘Ik heb je al verteld dat ik niet meer van plan ben ervandoor te gaan, ‘ weerde Biggles kort af.

‘Goed, ‘ zuchtte Smith.

‘Als jij te bang bent, doe ik het alleen, ‘ verklaarde Biggles grimmig. ‘Als jij dat zo prettig vindt, ga je maar door met je te laten aftuigen. ‘ ‘Brickwell zal bij hem zijn. Dat is altijd zo. ‘ ‘Dan val ik ze alle twee aan, ‘ antwoordde Biggles. ‘Jij kunt mijn vader, mijn oom, de directeur en de hele rest vertellen dat ik vechtende stierf. Ze schijnen te denken dat je zoiets moet doen, ‘ voegde hij er bitter aan toe. Smith haalde diep adem. ‘Daar zeg je iets! Ik zal samen met jou sterven. Ik Wed dat we een fantastische begrafenis zouden krijgen, met al die builende jongens achter ons aan, en Hervey zouden ze ophangen wegens moord. ‘ ‘Wat zouden we eraan hebben als we dood waren?’ informeerde Biggles cynisch. ‘Als we Hervey konden zien hangen, zou het de moeite wel waard zijn. ‘ ‘Ja, dat is zo, ‘ beaamde Smith. ‘Maar het zou geen zin hebben Hervey te laten hangen als wij er niet bij konden gaan staan kijken. ‘

‘Praat niet van die onzin, ‘ snauwde Biggles. ‘Vecht je met mij mee tegen Hervey of niet?’ ‘Ik doe mee, ‘ verklaarde Smith, maar zonder enthousiasme. ‘Wat gaan we eigenlijk precies doen?’ ‘Zaterdagmiddag zullen we allebei zien dat we een stevige knuppel op de kop tikken. Er liggen er een heleboel onder de kastanjebomen. De jongens gebruiken ze om er kastanjes mee af te slaan. We zullen buiten het hek gaan zitten wachten tot Hervey naar buiten komt. Hij mag de knuppels niet zien voordat wij klaar zijn. Misschien zouden we ook onze zakken met kastanjes kunnen vullen. ‘

‘En wanneer hij naar buitenkomt, bespringen we hem dan?’

‘Nee, sufferd, we zullen hem laten beginnen, dan zal hij de verantwoording dragen. Wanneer hij ons ziet, zal hij verwachten dat wij het op een lopen zetten. Wanneer we dat niet doen, zal hij naar ons toekomen. Op datogenblik beginnen we. We moeten geen halve maatregelen nemen. We moeten zien dat we hem werkelijk de stuipen op het lijf jagen. ‘

‘Ik heb al stuipen voor we beginnen, ‘ bekende Smith. ‘Hoe bang je ook bent, laat het hem niet merken, ‘ waarschuwde Biggles.

‘Wat zou je ervan denken om ons door wat andere jongens te laten helpen?’ opperde Smith voorzichtig. ‘Hoe meer hoe beter, zou ik zeggen. ‘ ‘Er zullen allicht een heleboel jongens zijn die kastanjes lopen te rapen, ‘ beaamde Biggles peinzend. ‘We zouden hun kunnen vertellen dat ze hun zakken moeten vullen, zodat zij Hervey kunnen bekogelen, wanneer ze zien dat hij er van langs krijgt. ‘

‘Goed, ‘ beaamde Smith. ‘Maar ik durf te wedden dat we in het ziekenhuis terechtkomen. ‘

‘Gebeurt dat, dan zullen we in elk geval veilig zijn voor Hervey, ‘ verklaarde Biggles. ‘Kom, laten we zien dat we wat kastanjes bij elkaar krijgen. ‘

Het liep allemaal aardig volgens het plan dat Biggles had bedacht. De volgende zaterdag, na schooltijd, zaten Biggles en Smith - de laatste wat witjes -op een hoop dode bladeren vlakbij de grote poort. Wat niet helemaal zonder gevaar was, aangezien een heleboel kleine jongens takken en stenen de bomen insmeten om te proberen nog meer kastanjes omlaag te krijgen. Nadat ze daar enkele ogenblikken gezeten hadden, kwamen Hervey en Brickwell door het hek. Ze bleven staan toen ze Biggles en Smith daar zagen zitten. ‘Komen jullie eens hier, knaapjes, ‘ beval Hervey luid. Biggles voelde zijn vriend beven, toen hij, zijn knuppel grijpend, antwoordde: ‘Kom zelf maar. ‘ Hervey zette grote ogen op van verbazing. Toen kneep hij ze dicht, langzaam kwam hij naderbij, klaar, zoals Biggles uit ervaring wist, om zijn gebruikelijke stormloop te doen.

‘Hervey, ‘ zei Biggles met een stem die bijna oversloeg, ‘jij zult mij voortaan niet meer treiteren. Steek één vinger naar me uit en je zult zien wat er gebeurt!’ Hervey aanvaardde de uitnodiging. Hij stormde naar voren.

Biggles sprong op, zijn knots in de band. Toen Hervey hem wilde grijpen, sprong hij opzij en zwaaide het wapen naar Hervey’s benen. Het kwam tegen Hervey’s schenen terecht en ontlokte hem een kreet van pijn en verbazing. Schreeuwend huppelde hij in het rond, de handen tegen de benen gedrukt. Biggles wachtte, met rode wangen, de knuppel zwaaiend als een dorsvlegel. ‘Ik heb je gewaarschuwd!’ schreeuwde hij wild. ‘Kom maar op, als je nog meer wilt hebben!’ Zo nu en dan deed hij een uitval naar Brickwell die probeerde de knuppel van Smith te ontwijken. Smith vocht als de commandant van een stormtroep.

Boven het algemene lawaai uit klonken de schrille kreten van opgewonden stemmen. Links en rechts begonnen de kastanjes door de lucht te suizen, sommige rondgezwaaid aan touwtjes. Brickwell begon zich al terug te trekken en Hervey, van alle kanten bestookt met projectielen, volgde. De terugtocht ontaardde in een vlucht. Nog meer jongens, aangetrokken door het tumult, kwamen aandraven en raapten, toen zij zagen wat er gaande was, de stevige kastanjes op als munitie. Door het gegil en geschreeuw van de deelnemers was het een leven van belang. Overal klonken oorlogskreten als School! School! Klas! Klas! Weg met de treiteraars! Het werd eenvoudig een rel.

Toen de schreeuwende troep de buitendeur van de Grote School passeerde, draafde de directeur naar buiten, maar snel trok hij zich terug toen een onafgepelde kastanje, compleet met stekels, langs zijn neus floot. Maar bij het verschijnen van de directeur stierf het lawaai weg als een grote golf die doodloopt op het strand. Iedereen nam ijlings de benen om dekking te zoeken, en toen het schoolhoofd enkele ogenblikken later behoedzaam zijn hoofd om het hoekje van de deur stak, was er geen sterveling meer te zien. Het enige dat op het slagveld over was, waren kastanjes. Het was niet ongebruikelijk kastanjes op het schoolplein te zien liggen, maar het is niet waarschijnlijk dat er ooit tevoren zoveel tegelijk lagen.

Biggles had het, evenals alle anderen, verstandig gevonden zich terug te trekken. Toen hij weer naast Smithop de hoop bladeren zat, grinnikte hij triomfantelijk. ‘Alsjeblieft!’ riep hij uit. ‘Ik heb je wel gezegd dat ze op de loop zouden gaan!’

Het schoolhoofd kwam met grote passen door de poort heen gelopen. ‘Bigglesworth!’ riep hij scherp. ‘Wat was dat met al dat lawaai ?’

Biggles keek hem met grote, onschuldige ogen aan. ‘Lawaai, meneer?’

‘Herhaal mijn woorden niet als een papegaai, ‘ snauwde de directeur. ‘Ik zei lawaai. Heb jij het gehoord?’ ‘Jawel, ik heb inderdaad iets gehoord, ‘ gaf Biggles toe. ‘Ik denk dat een paar van de jongens iets achterna zaten. ‘ De directeur keek hem lang en doordringend aan. Toen draaide hij zich om en verdween.

Ofschoon er nog vaak boze blikken werden gewisseld, werd er, voor zover het Biggles en Smith betrof, niet meer getreiterd. Maar ondanks dat zorgden zij er wel voor steeds bij elkaar te blijven, en op strategische punten hadden ze een prachtige verzameling knuppels verborgen.

Later zou Biggles nog meer gevechten winnen, maar het is onwaarschijnlijk dat ook maar één daarvan hem evenveel voldoening schonk als dit.

4. Een dag om nooit te vergeten

De zaterdag na de ‘Slag van de Kastanjes’ was voor Biggles een dag om nooit te vergeten, want die dag zag hij zijn eerste vliegtuig. Ook vestigde hij, volkomen zonder opzet, een reputatie van moed die hij, naar hij later zonder valse bescheidenheid verklaarde, niet verdiende.

Het vliegtuig kwam ‘s morgens onder schooltijd over. Eerst werd het niet als zodanig herkend. Monsieur Bougade zat achter zijn lessenaar, toen er een diep, trillend gedreun hoorbaar werd zoals Biggles nog nooit had gehoord. Het kwam steeds dichterbij, tot het de hele klas scheen te vullen en de jongens elkaar met grote, verbaasde ogen aankeken.

Plotseling werd de deur opengesmeten en stormde Smalley naar binnen. Zonder ook maar iets van ceremonieel vertoon schreeuwde hij: ‘De directeur zegt dat iedereen naar buiten kan gaan om naar het vliegtuig te kijken!’

Ogenblikkelijk was het een verwarring van heb-ik-joudaar. Boeken vlogen overal heen en banken werden schots en scheef door elkaar geschoven toen iedereen naar de deur holde. Biggles ging mee met de rest, en toen hij op het schoolplein stond, staarde hij met een uitdrukking van ontzag naar een gevleugeld voertuig dat zich langzaam langs de hemel bewoog. Je kon hoofd en de schouders van twee erin zittende mannen zien. ‘Het is een gevechtsvliegtuig!’ schreeuwde iemand. ‘Doe niet zo dwaas, ‘ hoonde een ander. ‘Het is een doodgewoon vliegtuig. Ik heb er al eens eerder een gezien. Mijn vader kent een man die al eens gevlogen heeft. ‘ De opwinding steeg toen het vliegtuig begon te keren. Toen het langzaam een cirkel om de school beschreef, kwam de directeur naar buiten en zei: ‘Ik denk dat het Morris moet zijn. Die is luitenant bij het Royal Flying Corps. Hij schreef me in een brief dat hij ons op een dag zou komen opzoeken. ‘

‘Het is Morris!’ De woorden vlogen van mond totmond. Een of twee van de oudere jongens herinnerden zich hem uit zijn schooltijd.

Het werd stil toen het lawaai van de motor abrupt ophield en de neus van het vliegtuig naar beneden dook. Ze konden de propeller zien draaien achter de motor. ‘Hij valt!’ riep iemand.

‘Ik denk dat hij naar beneden komt, ‘ zei het schoolhoofd. ‘Hij gaat naar het cricketveld. ‘ In een ogenblik tijd stroomde een honderdtal jongens naar het cricketveld. De directeur had gelijk gehad, want toen zij het veld bereikten, stond het toestel al op de grond. De piloot, van top tot teen in leer gestoken, ernaast. Hij schoof met een gehandschoende hand zijn stofbril omhoog toen hij de jongens zag aankomen. ‘Ja, het is Morris, ‘ zei de directeur die samen met de rest naar het veld was gehold.

Een poosje stond de directeur met zijn oud-leerling te praten, terwijl de jongens op eerbiedige afstand in een kringetje om hem heen stonden om te luisteren wat de superman te zeggen had.

Vol ontzag zei Biggles tegen Smith: ‘Het moet fantastisch zijn om zo iets te kunnen doen. ‘ ‘Ja, ‘ beaamde Smith plechtig. ‘Die knapen moeten verdraaid dapper zijn. Mij niet in zo’n ding gezien, dat kan ik je wel vertellen. ‘ ‘Waarom niet?’ wilde Biggles weten. Smith keek hem nieuwsgierig aan. ‘Wil jij zeggen dat je de lucht in zou gaan als je de kans kreeg?’ ‘Ik zou niet weten wat ik liever zou doen, ‘ antwoordde Biggles eenvoudig.

‘Ja, en veronderstel dat je er uitviel, wat dan?’ hoonde Smith.

‘Dan zou dat mijn dood zijn, ‘ gaf Biggles toe. De piloot wuifde naar de jongens en klom weer in de cockpit. ‘Allemaal achteruit!’ riep de directeur. De motor begon weer te bulderen en de door de propeller veroorzaakte wind blies diverse petten de lucht in. Nadat ze een eindje over het veld had gehobbeld, kwam de machine los en verdween langzaam klimmend uit het gezicht.

‘Iedereen nu terug naar school!’ riep de directeur.

Diep in gedachten liep Biggles terug naar zijn bank. In zijn hart was een wens geboren, maar op dat ogenblik scheen de vervulling ervan nog even ver weg te zijn als de maan. Op die zonnige herfstochtend kon hij echter niet weten hoeveel van zijn leven hij zou doorbrengen met wat nu nog een onmogelijkheid scheen te zijn. Zijn tweede avontuur van die dag gebeurde ‘s middags. Voor hem was dat het onbelangrijkste van de twee. Toen hij na het middageten het schoolplein opstapte, was hij zich bewust van een opgewonden stemming. Normaal waren er op dat uur van de dag maar een paar jongens te zien, maar nu scheen de hele school zich luid pratend als één man naar het grote hek te begeven, alsof iedereen een dringende boodschap had. Biggles draafde achter de anderen aan om uit te vissen wat er aan de hand was. Toen hij Smith had gevonden, vroeg hij: ‘Wat heeft dat allemaal te betekenen?’ ‘D’r is een beer, ‘ antwoordde Smith vaag, met een stem die schril was van opwinding. ‘Kom mee. Laten we ernaar gaan kijken. ‘

‘Een beer!’ riep Biggles, die, omdat hij al zoveel beren had gezien, zowel tamme als wilde, hier geen reden voor opwinding in zag. ‘Wat voor een beer?’ ‘Een dansende beer. ‘ ‘Waar is hij?’

‘In de stad. Hij is van een Arabier. ‘

‘Doe niet zo dwaas, ‘ zei een honende stem. ‘Het is geenArabier, maar een Turk. ‘

‘Moet je hem horen, ‘ smaalde een andere stem. ‘Het is een Afghaan. Ik heb eens een plaatje van zo’n vent gezien. ‘ ‘Poe! Het is een Indiaan, ‘ zei weer iemand anders. ‘Ze zeggen dat hij de beer aan een paal heeft gebonden, zodat hij niet bij je kan komen, ‘ voegde Smith er geruststellend aan toe, terwijl de algemene uittocht naar het hek werd voortgezet. ‘Het is een enorm beest, zeggen ze, ‘ voegde hij eraan toe. ‘Wie zegt dat?’

‘Iemand - ik weet niet wie, ‘ bekende Smith. ‘Lipscombe zegt dat hij minstens drie meter hoog is. ‘ Biggles wendde zich tot de genoemde jongen. ‘Heb jij hem gezien ?’ vroeg hij.

‘Nee. ‘

‘Hoe weet jij het dan?’ informeerde Biggles.

‘Doe niet 20 leuk, dat staat je helemaal niet, ‘ was hetantwoord.

De hele processie van jongens bewoog zich nu door het hek, op weg naar de stad en haar bezoeker. Ze kwamen niet ver. Ze waren ongeveer halverwege de kastanjelaan, toen uit tegenovergestelde richting, de pet in de hand, het hoofd achterover en de ellebogen naar achteren gestoken, als een haas de kleine Page kwam aandraven. Hij liep zo hard dat zijn benen bijna niet te onderscheiden waren en een kielzog van dode bladeren achter zich opwierpen. Toen hij dichterbij kwam, werd het duidelijk dat hij buiten zichzelf van opwinding was. In een gezicht dat zo wit was als krijt, stonden een paar ronde, starende ogen. Toen hij nog dichterbij was gekomen, begon hij hysterisch te schreeuwen: ‘Onraad! Onraad! Loop voor je leven! Hij komt eraan!’ Hij bleef niet staan en minderde zelfs geen vaart voordat een paar van de jongens hem beetgrepen. ‘Wie komt eraan?’ vroeg iemand. ‘De beer, ‘ hijgde Page. ‘Hij is ontsnapt. Z’n ogen zijn met bloed doorlopen en het schuim staat op zijn bek. ‘ De jongen rukte zich los en rende met rechtopstaande haren in de richting van de school. Het was duidelijk dat, of de beer ontsnapt was of niet, hij alle lust verloren had om hem te zien. De jongens aarzelden even en iedereen begon tegelijk te praten. Daarna volgde een algemene terugtocht, eerst langzaam, maar toen steeds haastiger. Tenslotte vluchtten zij in panische angst waarbij verscheidene kleine jongens omver werden gelopen. Ze sprongen echter direct weer op en renden zonder hun petten op te rapen verder.

Biggles bleef staan. Smith bleef bij hem, verscheidene meters dichterbij de school, en met tegenzin, te oordelen naar zijn houding die veel leek op die van een hardloper die op het startschot wacht. ‘Kom mee, ‘ drong hij aan. ‘Waar wacht je op? Wil je aan flarden gereten en opgegeten worden ?’

‘Opgegeten worden door een tamme beer?’ Biggles lachte minachtend. ‘Vroeger heb ik er zelf een gehad,maar dat was nog maar een jong. ‘

Op dit ogenblik kwam er een andere jongen in zicht. Hij kwam zo hard door de bocht dat hij eruit vloog en met zo’n geweld tegen een boom aankwam dat hij op zijn benen stond te tollen. Door een wonder bleef hij overeind en zonder te blijven staan, stormde hij verder alsof er niets was gebeurd.

Biggles spreidde zijn armen uit en ving hem op. ‘Wachteven!’ riep hij. ‘Wat is er aan de hand?’

‘De beer, ‘ hijgde de jongen, die probeerde zich los terukken. ‘Hij is ontsnapt. Hij komt eraan. Hij draaftbulderend rond en eet links en rechts mensen op. Ze zijnvan plan hem neer te schieten. ‘

‘Waarom?’

De mond van de jongen viel open. ‘Waarom? Omdat het een beer is. Laat me gaan!’ ‘Hoe is hij ontsnapt?’

‘Hij stond op straat te dansen, toen de bakkerswagen langs kwam. Toen het paard de beer zag, schrok het. De man die de beer vasthield, werd omver gelopen. Ze hebben hem naar de dokter gebracht. De beer draafde weg. Ik heb alles gezien. Het was verschrikkelijk. De politie en de mensen zijn erop uitgetrokken om het bloeddorstige beest neer te knallen. ‘ De woorden stroomden er in één ruk uit. De ogen van de jongen lieten geen ogenblik de richting los waaruit hij gekomen was.

‘Welke kleur heeft die beer?’ wilde Biggles weten. ‘Bruin. ‘

‘Hoe groot is hij ?’

‘Enorm. Driemaal zo groot als een mens. Laat me gaan!’ De jongen rukte zijn arm los en holde in de richting van het schoolhek dat inmiddels gesloten was en heel even werd opengedaan om hem door te laten. Biggles kon een hele rij witte gezichten door de spijlen zien gluren. ‘Schande!’ zei hij verontwaardigd. ‘Wat is er schande?’ vroeg Smith, die de laan in de gaten hield.

‘Om die arme ouwe beer neer te schieten. ‘ ‘Wat kunnen ze er anders mee doen?’ ‘Hem vangen natuurlijk. ‘

‘Hem vangen?’ Smith keek hem ongelovig aan. ‘Wie gaat er nu een dolle, bloeddorstige beer vangen?’ Biggles lachte toegeeflijk. ‘Bloeddorstig!’ hoonde hij. ‘Het is een tamme beer. Ik heb er meer dan genoeg in India gezien. Ik durf te wedden dat het een doodgewone bruine beer is. Het arme dier heeft waarschijnlijk z’n leven lang tussen het publiek gestaan, zichzelf voor gek zettend om een heleboel grotere gekken te amuseren. Volgens mij is hij op het ogenblik zo bang als iets. ‘ ‘Het kan me niks schelen wat voor een soort beer het is, ‘ zei Smith koel. ‘Een beer is een beer, ‘ voegde hij er met onmiskenbare logica aan toe. ‘Ik ga terug naar school. ‘ ‘Ik ga het arme beest vangen voordat de een of andere stomme ezel het neerschiet, ‘ verklaarde Biggles en meteen liep hij verder.

Vanachter het schoolhek steeg een daverende waarschuwingskreet op, maar hij negeerde deze. Hij kon Smith horen roepen: ‘Hij gaat de beer vangen! Hij gaat hem vangen met zijn blote handen!’ De weg naar de stad was verlaten. Evenals de stad zelf, toen hij daar aankwam, ofschoon er achter elk raam ontstelde gezichten waren te zien. Stemmen schreeuwden waarschuwingen. Het woord ‘beer’ weergalmde van straat tot straat. Biggles schonk er geen aandacht aan. Toen hij de bakkerij bereikte, bleef hij staan. De deur zat op slot. Hij klopte. Een ontstelde vrouw liet hem binnen. Biggles legde drie pennies op de toonbank. ‘Graag voor drie pennies broodjes, ‘ beval hij. ‘U kunt oudbakken geven, als ik er dan meer krijg. ‘ Met bevende handen stopte de vrouw wat broodjes in een zak ‘Je gaat toch zeker niet terug naar buiten ?’ zei ze.

‘Welke kant is de beer uitgegaan ?’ informeerde Biggles. ‘Hayford Road, ‘ fluisterde de vrouw, alsof ze bang was dat het dier haar zou kunnen horen. ‘Dank u wel, ‘ zei Biggles, en nadat hij de winkeldeur achter zich had dichtgetrokken, ging hij op een draf achter het spoor van de beer aan. Hij had de straat voor zichzelf, met uitzondering van een man die, het geweer in de aanslag, op één knie achter een lantaarnpaal zat. ‘Er is daarginds een dolle beer!’ riep de man.

‘Geen wonder dat hij dol is, ‘ antwoordde Biggles minachtend.

Nadat hij de huizen achter zich had gelaten, liep hij Hayford Road af. In een boom zag hij een man met een geweer zitten. Een ander zat bij een greppel geknield. Beiden riepen dat hij terug moest gaan. Ze waren van plan, zeiden ze, de beer neer te schieten. ‘Pas maar op dat je mij niet neerschiet, ‘ zei Biggles ernstig tegen hen, want hij zag dat hier wel wat risico voor hem inzat. Hij liep verder, nu scherper uitkijkend naar het dier.

Hij had nog geen kilometer gelopen, toen hij hem bereikte. Het was, zoals hij had verwacht, een doodgewone bruine beer. Het dier dat bij de heg stond, stond blijkbaar zwarte bessen te eten. De stok bengelde nog aan zijn muilkorf. Hij keek om toen hij Biggles hoorde aankomen, staarde hem een ogenblik zonder belangstelling aan en ging toen verder met zijn onschuldige bezigheid.

Biggles liep er langzaam op toe. De beer schonk geen aandacht aan hem tot hij ongeveer vijf meter van hem verwijderd was; toen hield hij een ogenblik met kauwen op, terwijl hij hem goed bekeek.

Zacht zei Biggles: ‘Hallo, Bruintje, wat doe jij daar? Een vrije dag nemen? Nou, dat neem ik je helemaal niet kwalijk, hoor. ‘

De beer beet zonder zich iets van de opmerking aan te trekken een bosje rozebottels af en begon dit met duidelijke voldoening fijn te kauwen. Toen Biggles de papieren zak onder zijn arm uit nam en er even mee ritselde, werd de belangstelling van de beer gewekt; het was duidelijk dat hij wist wat papieren zakken soms bevatten. Nadat hij zich op alle vier zijn poten had laten zakken, schuifelde hij naar het voorwerp van zijn belangstelling toe. Biggles wierp hem een broodje toe. De beer ving het op met de handigheid van langdurige oefening en begon het luidruchtig te verorberen. Toen het broodje op was, kwam hij dichterbij. ‘Ze waren van plan jou neer te schieten, ‘ vertelde Biggles hem, terwijl hij hem nog een broodje toewierp en de voorstelling werd herhaald. Beer en jongen stondennu een paar passen van elkaar vandaan. Biggles, die zacht tegen hem bleef praten, stak het volgende broodje uit. De beer ging op zijn achterpoten staan, nam het met zijn klauwen voorzichtig tussen zijn vingers uit en bracht het naar zijn bek. Biggles nam de stok op. De beer liet geen enkel protest horen. Hij keek zo aandachtig naar de zak dat hij de beweging zelfs niet scheen te merken.

Biggles had nog één broodje over, en dit brak hij in stukjes voordat hij het weggaf. Toen ook dit verorberd was, frommelde hij de zak in elkaar om te laten zien dat die leeg was. De beer snuffelde er even aan om zichzelf op dit punt te overtuigen.

‘Kom, ouwe jongen, het is tijd om naar huis te gaan, ‘ zei Biggles. ‘Als je hier blijft, word je gewond. ‘ Nadat hij zich had omgedraaid, liep hij terug in de richting waaruit hij gekomen was, de beer gewillig achter hem aan. In de verte kon hij een menigte zien, die de weg van de ene naar de andere kant had afgezet. Toen hij de man in de boom bereikt had, schreeuwde deze tegen hem dat hij opzij moest gaan, want dat hij de beer zou neerschieten.

Biggles’ woede was oprecht toen hij antwoordde: ‘Wat mankeert u? Ziet u niet dat het dier zo mak is als een lammetje? Hij heeft een heleboel meer verstand dan u. ‘ Hij liep verder.

Toen hij de menigte bereikte, waaronder zich, naar hij zag, een aantal jongens van zijn school bevond, week deze voor hem uiteen. Maai één man bleef staan, en dat was het schoolhoofd. Ook hij had een geweer, en hij scheen behoorlijk opgewonden te zijn. Zijn eerste woorden bevestigden dit. ‘Beer, wat doe jij met die jongen?’ riep hij uit. Toen er een luid gegrinnik klonk, verbeterde hij zich snel: ‘Jongen, wat ben jij met die beer van plan ?’

‘Wat ik met die beer van plan ben, meneer?’ vroeg Biggles verbaasd.

‘Herhaal mijn woorden niet, ‘ bulderde de directeur. ‘Ik red hem van een menigte bloeddorstige wezens, ‘ zei Biggles eenvoudig. ‘Zet hem neer. ‘

‘Dat is moeilijk, meneer, ‘ zei Biggles beleefd. ‘Laat hem dan los. ‘

‘Maar als ik hem loslaat, zal hij niet weten wat hij moet doen, ‘ protesteerde Biggles. ‘Als hij bokkesprongen gaat maken, slaat iedereen op de vlucht en zullen er gewonden vallen. ‘ ‘Doe wat ik je zeg. ‘

‘Laat me hem ergens in een stal zetten, ‘ smeekte Biggles. ‘U ziet zelf dat hij volkomen ongevaarlijk is. Hij doet alles wat ik hem zeg. Kijkt u maar. ‘ Hij draaide zich om, stak een hand op en begon in het Hindoestaans een liedje te zingen.

Dadelijk verhief de beer zich op zijn achterpoten en begon te dansen.

Uit de menigte steeg een gejuich op, waarop Biggles zelf een paar danspasjes uitvoerde voordat hij zich tot het schoolhoofd wendde. ‘U ziet het, meneer!’ riep hij uit. ‘Heeft niemand een koekje of zo iets voor deze arme oude beer?’

‘Ik heb een toffee, ‘ zei Smith, die naar voren kwam. ‘Goed, ‘ zei Biggles. ‘Geef hem maar. Hij zal je niks doen. ‘

‘Ik niet. Geef jij hem maar, ‘ antwoordde Smith en hij stak de lekkernij uit.

Biggles stak de toffee in de bek van de beer, wat nog meer applaus van de toeschouwers tot gevolg had. Hoe de zaak zou aflopen, was nog steeds niet duidelijk, maar terwijl de beer nog kwijlend op de kleverige toffee stond te kauwen, wrong een man wiens hoofd in lappen was gewikkeld, zich door de menigte heen. Lachend van opluchting draafde hij op de beer toe en sloeg zijn arm om diens nek. De beer likte zijn oor - opnieuw luid applaus. Toen de hereniging tot stand was gekomen, gaf Biggles de stok aan de rechtmatige eigenaar terug en draaide zich om.

Het hoofd van de school keek hem met een merkwaardige blik in zijn ogen aan, waarop hij met het geweer over de schouder snel in de richting van de school verdween.

Biggles, omringd door jongens die allemaal de bijzonderheden van de ontmoeting wilden weten, vergezelde debeer terug naar de stad, waar hij werd ondergebracht in een schuur die zijn meester voor dit doel had gehuurd. De man bleek uit India te komen en een hele poos praatten ze met elkaar voordat Biggles vertrok met de zegen van de man voor het redden van zijn beer die zijn enige middel van bestaan vormde. Toen de zaak aldus geëindigd was, kreeg Biggles een ovatie die hem deed kleuren.

‘Die jongen heeft moed om in zijn eentje een dergelijk wild beest aan te pakken, ‘ zei een man in de menigte. ‘Poe! Wild!’ hoonde Hervey, die nu eveneens op het toneel verschenen was. ‘Het beest is zo mak als een oud schaap. ‘

‘Waarom heb jij hem dan niet gevangen in plaats van terug te draven naar school?’ informeerde Biggles. Hervey fronste zijn wenkbrauwen en deed een stap naar voren. Maar wat hij ook van plan was geweest, hij zag er vanaf. Hij draaide zich om en liep weg, terwijl verscheidene kleine jongens, die zich goed tussen het publiek verborgen hadden, begonnen te roepen: ‘Hervey is een bangerd. ‘

Toen de opwinding voorbij was, verspreidde de menigte zich in alle richtingen. Biggles liep terug naar school, vergezeld van Smith en begeleid door een hele troep bewonderaars uit de lagere klassen. De dag eindigde met een tragische mededeling. Na het avondgebed stond de directeur op en schraapte zijn keel. ‘Diegenen onder jullie die Morris kenden of vanmorgen zijn vliegtuig hebben gezien, zal het spijten te horen dat hij kort na zijn vertrek hier om het leven kwam toen zijn vliegtuig onbestuurbaar werd en neerstortte in een bos. ‘ Na deze woorden draaide het schoolhoofd zich snel om, stapte in één keer het trapje van het podium af en verdween door de klapdeuren, de jongens met ontstelde ogen achterlatend.

Smith kwam naar Biggles toe. ‘Alsjeblieft, ‘ zei hij ernstig en op zachte toon. ‘Wat heb ik je gezegd?’ ‘Toch zou ik de lucht ingaan als ik de kans kreeg, ‘ antwoordde Biggles.

5. Manoeuvre dag

Een ander voorval dat zich omstreeks deze tijd voordeed, moet hier worden genoemd omdat het Biggles’ eerste proef was in de kunst van het oorlogvoeren, en ofschoon niet iedereen zijn mening deelde, was hij er tevreden over. Wat de opinies destijds ook mogen zijn geweest, de zaak onthult in elk geval dat Biggles zelfs op jonge leeftijd al die aanleg voor strategie bezat, die in latere jaren sterker tot uitdrukking zou komen. Bovendien had hij ook toen al een neiging tot individuele inspanning, waarin hij later uitblonk, in plaats van de rol van een radertje in een grote machine te aanvaarden. Zoals eerder gezegd, had de school een cadettenkorps waarvan elke jongen en leraar lid moest zijn, want het was een eigen schepping van het schoolhoofd, die zijn trots en vreugde was geworden. Hij was natuurlijk de bevelvoerende officier en hij vond het blijkbaar heerlijk om zijn kennis van militaire aangelegenheden te tonen die hij zelf had opgedaan toen hij soldaat was. Minstens een halve dag per week werd aan exercities besteed, en het laatste uur van de zaterdagochtend was het de gewoonte de hele school les te geven in de krijgskunst, met toestemming van het ministerie van oorlog. Hij legde voortdurend de nadruk op het initiatief dat de Britse soldaat bezat. ‘Een soldaat zonder initiatief, ‘ zei hij altijd, ‘is alleen maar een machine. ‘ Het onderricht eindigde met het zingen van het school-marslied dat de directeur zelf had gecomponeerd.

Het uniform was zo eenvoudig en goedkoop als het maar zijn kon. Het bestond uit een marineblauwe trui, blauwe broek, blauwe beenwindsels en zwarte hoge schoenen. Het hoofddeksel bestond uit een blauwe politiemuts. De uitrustingsstukken bestonden uit een witte koppelriem, met twee munitiezakken (die nooit ergens anders voor werden gebruikt dan voor het opbergen van snoep) en een namaakgeweer van hout. Op de schouders stond in een halve cirkel met witte letters MHS OTC, wat zoveel betekende als Malton-Hall-School, Officers’ Training Corps, dus opleidingskorps van officieren. Er waren, moet worden toegegeven, twee echte dienstgeweren in de spreekkamer van de directeur, die soms door de oudere jongens werden gebruikt voor schietoefeningen op de schietbaan van de plaatselijke vrijwillige landstorm.

Biggles was net als iedereen in het cadettenkorps en hij verheugde zich allesbehalve op de wekelijkse exercities, die hij als een ontzaglijke verspilling van tijd en energie beschouwde. De gebruikelijk gang van zaken was dat de vier compagnieën van vijfentwintig jongens elk paradeerden op het schoolplein, waar een trage en buitengewoon vervelende inspectie plaatsvond. De troepen, elke compagnie onder een leraar die zolang tot officier was gebombardeerd, marcheerden vervolgens naar het voetbalveld waar twee uur besteed werd aan snel marcheren, langzaam marcheren in looppas marcheren, zich laten vallen, opstaan en verder marcheren. Hierna gingen de troepen in looppas naar huis om te bewijzen dat ze niet moe waren. Om dit alles leed Biggles in stilte als deel van de prijs die hij moest betalen voor zijn opvoeding.

Het schoolhoofd vatte het allemaal heel ernstig op, maar er waren maar weinig jongens die zijn enthousiasme deelden. Voor de meesten van hen was het een kinderachtig spelletje dat gespeeld werd voor het plezier van de directeur. Geen van hen kon raden dat binnen enkele jaren de meesten van hen veel van deze dingen in grimmige ernst in de door de oorlog geteisterde velden van Vlaanderen zouden verrichten; of dat vóór de eerste Wereldoorlog was afgelopen, bijna een derde van hen zou sneuvelen op datzelfde slagveld. De OTC was natuurlijk niet beperkt tot Malton Hall. Elke school van enige omvang in het land had zijn OTC en toen de oorlog was afgelopen kon elk een gelijksoortige trieste lijst tonen.

Maar we keren terug tot Biggles. Zijn belangstelling werd toch gewekt, ofschoon zonder enthousiasme, toen de directeur op een dag aankondigde dat het korps een grote eer te beurt was gevallen. De vrijwillige landstorm zou een manoeuvredag houden en hij had toestemming gekregen om het cadettenkorps van de school eraan te laten deelnemen. Er was een plan, zoals dat bij veldmanoeuvres nu eenmaal nodig is, en hij vervolgde met dit te verklaren. Het voornaamste, zei hij, was de oefening zoveel mogelijk op de werkelijkheid te laten lijken.

Dit kwam Biggles een beetje vreemd voor, want hij kon niet inzien hoe het plan realistisch kon zijn als beide partijen tevoren wisten wat de andere partij zou gaan doen. Hij zei echter niets.

Zoals hij begreep, was de bedoeling in grote trekken als volgt: op een gegeven ogenblik zou een colonne naderen over de weg van Hartbury naar Wanton, een afstand van ongeveer acht kilometer. Het doel van de colonne was Wanton te bereiken met een denkbeeldige lading voorraden en munitie voor denkbeeldige troepen die daar waren ingesloten. Aangezien er geen reservetroepen waren, zou deze colonne alleen maar een ‘symbolische’ strijdmacht zijn, bestaande uit niet meer dan één door een paard getrokken huifkar met een grote oranje vlag. Ze zou onder bevel staan van sergeant-majoor Buckle, van de plaatselijke vrijwillige landstorm, en om haar te steunen, zou ze verdedigd worden door een bataljon vrijwilligers, bekend als de Rode Eenheid. Deze colonne beletten haar doel te bereiken, was de taak van een ander bataljon, bekend als de Blauwe Eenheid. Het cadettenkorps zou worden toegevoegd aan de aanvallende groep, dus de zogenaamde Blauwe Eenheid. Het slagen of falen van de colonne zou worden beoordeeld door een aantal scheidsrechters, oudere beroepsofficieren die kenbaar zouden zijn aan hun witte armbanden. Te paard zouden zij het verloop van de strijd gadeslaan. Leider van de hele onderneming zou zijn generaal Cauldwell zelf, van het ministerie van oorlog. Het zou, zei de directeur, een hoogst interessante ervaring zijn, en zij boften reusachtig dat ze toestemming hadden gekregen aan de oefening deel te nemen. Het was noodzakelijk dat elke jongen zijn best deed om de oefening een succes te laten worden, door zijn eigen initiatief te gebruiken. Zij moesten er goéd aan denken dat de generaal zelf zou toekijken.

De opwinding steeg naarmate de grote dag dichterbij kwam, ofschoon dit, veronderstelde Biggles, hoofdzakelijk te wijten was aan het feit dat het een dag vrij van school betekende. Alles was beter dan de school. Helder en zonnig brak de dag aan, en er was op de school vrijwel evenveel opwinding alsof het korps werkelijk bevel had gekregen in actieve dienst te komen. Rantsoenen, bestaande uit sandwiches, werden meegenomen in broodzakken, en veldflessen, geleend van de kazerne, zouden worden gevuld. Dit gaf het project een laatste realistisch tintje, en toen de compagnie stond aangetreden op het schoolplein, was Biggles, met een voorraad zuurtjes in de ene en een appel in de andere zak, vastbesloten dat de colonne haar doel niet zou bereiken.

Een langde, blonde jongen, Curtiss genaamd, die binnenkort naar de Guards, dat zijn de gardetroepen, ging, had zijn uitrusting aangevuld met een klappertjespistool. Hier was hij blijkbaar erg trots op, want hij had al rond lopen rennen, schreeuwend: ‘Aanvallen’ en vurend op een denkbeeldige vijand, met het risico zonder munitie te zitten voordat de strijd begon. Dit beeld zou in een flits terugkeren in Biggles’ geest, toen hij, vijfjaar later, in de London Gazette in een artikeltje over het toekennen van het Victoria Cross, las hoe kapitein Lionel Curtiss, grenadier bij de Guards, aan de Somme gesneuveld was aan het hoofd van zijn manschappen tijdens een heldhaftige poging om een verloren stelling te heroveren.

Het korps marcheerde af met de directeur dapper voorop, zijn oude regimentsonderscheidingen blikkerend in het zonlicht. De kleine Page, de trommelslager, hield de troep met zijn trommel in de maat. In looppas trokken ze door de stad om te laten zien dat zij geen gewone infanteristen waren, en toen de winkeliers naar buiten kwamen om te kijken, begon Biggles het gevoel te krijgen dat soldaatjespelen toch ook wel zijn voordelen had.

Aan de andere kant van de stad, op een grasveld, stonden de twee groepen vrijwilligers opgesteld, die elkaar tijdens de manoeuvres moesten bevechten. Ook stonddaar bij de weg de ‘colonne’ met een grote oranje vlag. Ook bevond zich daar, in het scharlakenrode uniform van de vrijwillige landstorm, sergeant Buckle, een vrij korte maar brede, krijgshaftig uitziende man, met de uiteinden van zijn snor zo stijf en scherp als bajonet-punten. Opzij van zijn pet was een rood-wit-blauwe rozet bevestigd. Hij stond er heel uitdagend bij, alsof hij de troepen eraan wilde herinneren dat hij ‘beroeps’ was, terwijl zij maar amateurs waren. Geboeid zag Biggles hoe zijn gewrichten werkten; het leek wel alsof ze met stalen veren waren uitgerust. Maar nog imposanter waren de scheidsrechters te paard, gewichtig uitziende officieren, van wie sommigen goud op hun pet droegen. Onder hen bevond zich de generaal, makkelijk te onderscheiden door zijn rode revers. Er heerste heel wat activiteit. Officieren liepen gejaagd rond. Sommigen stonden in groepjes over kaarten gebogen. ‘Bent u gereed, kolonel Chase?’ riep de generaal luid. Het hoofd van de school salueerde model. ‘Volkomen gereed, generaal. ‘

De opwinding steeg toen de horenblazer van de generaal met zijn instrument een signaal blies. De colonne zette zich in beweging, de oranje vlag fier waaiend in de wind. Biggles keek ze na, want het was de vijand die hij zich vast had voorgenomen te vernietigen. Er werden bevelen geschreeuwd. Soldaten sprongen in de houding, schouderden het geweer en begaven zich naar de hun toegewezen stellingen. De colonne was nu op de weg, en tot Biggles’ verbazing begon de ondersteuningsgroep, in plaats van ermee op te rukken, zich op aanzienlijk afstand ervan op beide flanken te verspreiden.

Na een laatste onderhoud met de commandant van de Blauwe Eenheid, liet het schoolhoofd, nu zakelijker dan Biggles hem ooit had gezien, het korps aantreden. Nadat hij zich aan het hoofd van zijn troep had opgesteld, leidde hij deze in tegenovergestelde richting van die welke de colonne had ingeslagen. Dit alles verbaasde Biggles buitengewoon. Daar was de colonne, duidelijk zichtbaar, maar niemand probeerde er iets aan te doen. Hij had er absoluut geen idee vanwaar ze heen gingen of wat ze moesten gaan doen. Hij vond dat de directeur het hun beter had kunnen vertellen in plaats van de inlichting voor zich te houden. Onbekendheid maakt de dingen heel vervelend. De rest van de Blauwe Eenheid, die zich in tegengestelde richting bewoog, was al een heel eind weg. Zij verwijderden zich van de colonne in plaats van er naar toe te gaan. Biggles kon zich niet voorstellen wat zij gingen doen. Het volgende uur bracht geen verandering in de situatie, en Smith was het met Biggles eens dat oorlog maar een saaie geschiedenis was. Hij was blij, zei hij, dat hij zo handig was geweest wat limonade door zijn water te doen. Biggles kauwde op een zuurtje. ‘We schijnen steeds verder van alles af te gaan, ‘ merkte hij somber op. ‘Zwijgen daar!’ bulderde de directeur. Een scheidsrechter galoppeerde voorbij, alsof hij een dringend bericht moest wegbrengen. Hij stopte niet. De mars werd voortgezet door een schijnbaar eindeloze opeenvolging van geploegde akkers. Biggles’ belangstelling was danig aan het tanen. Zijn instinct omtrent de militaire dienst was juist geweest, besloot hij. Toen de directeur zijn korps tenslotte in een bos liet halt houden en zijn stellingen begon te kiezen, werd de zaak iets interessanter. Jongens werden naar voren geroepen, kregen bevelen en verdwenen. Biggles werd tot verkenner gebombardeerd en tot zijn geluk kreeg hij Smith bij zich. Hun speciale plicht was het naar een zich in de verte op een hoger gelegen terrein bevindend bosje te gaan en naar de colonne uit te kijken. Er werd niets gezegd over wat zij moesten doen als ze ze zagen. Dat was echter een punt van ondergeschikt belang, vond Biggles, terwijl hij. met Smith naast zich en het houten geweer in de hand op een drafje vertrok. Toen zij het bosje hadden bereikt, gingen ze zitten. ‘Dat is beter, ‘ zei Smith. ‘Nu kunnen we tenminste praten en onze boterhammen opeten. Ik ben blij dat ik limonade bij me heb. Dat is altijd beter dan doodgewoon water, vind je ook niet?’ Biggles vond dit ook.

Er was geen sterveling te zien, noch in het land noch op de weg die onder hen lag en over een afstand van ongeveer driehonderd meter kon worden overzien tot het punt waar hij tussen hoge heggen verdween. Het was heel stil. Er was tot nu toe nog geen schot gelost, wat heel teleurstellend was, vond Biggles, omdat er geruchten de ronde hadden gedaan dat de vrijwilligers losse flodders hadden meegekregen. ‘Ik vind het maar een dooie boel, ‘ merkte hij op.

‘Maak je maar geen zorgen. Hier, waar niemand ons kan zien, zitten wij best, ‘ zei Smith. ‘Wat mij betreft, kunnen we hier de hele dag blijven. ‘

Een half uur verstreek, zonder dat de eentonigheid door iets verbroken werd. Er was geen soldaat te bekennen. ‘Als je het mij vraagt, ‘ merkte Smith op, ‘hebben ze ons vergeten. Ik maak me sterk dat de hele zaak al is afgelopen. Dat daar beneden is toch zeker de goeie weg, niet?’

‘Het is de enige, dus moet het wel, ‘ antwoordde Biggles.

In zijn hart was hij het met Smith eens. Ongetwijfeldwas er iets mis gegaan, anders zou er allang enig tekenvan aanval of verdediging zijn geweest.

‘Hoe lang ben jij van plan hier te blijven?’ vroeg Smith,terwijl hij opstond en zwarte bessen begon te plukken.

‘Ik weet het niet, ‘ bekende Biggles.

‘We zitten hier toch zeker wel op de goeie plaats ?’

‘Toen we hier kwamen, dacht ik van wel, maar nubegin ik er ook aan te twijfelen.

Smith veranderde van onderwerp. Hij wees. ‘Dat lijken wel kastanjebomen daar. Zullen we er wat gaan plukken?’

‘Ik geloof dat we beter nog wat kunnen blijven, ‘ zei Biggles aarzelend. ‘Per slot van rekening willen we het gevecht toch niet graag missen. ‘

‘Welk gevecht?’ informeerde Smith. ‘Er is helemaal geen gevecht. Ik durf te wedden dat iedereen er tabak van heeft gekregen en naar huis is gegaan. ‘ Biggles sprong met grote ogen overeind. ‘Kijk!’ riep hij uit. ‘Daar komt de colonne!’ Hij wees naar het voertuig met de oranje vlag, dat nu op de weg te zien was en langzaam in hun richting kwam.

‘Er schijnt niemand te zijn om de zaak te verdedigen, ‘ merkte Smith op.

‘Er schijnt ook niemand te zijn om de zaak aan te vallen, ‘ antwoordde Biggles.

‘Zullen wij erop vuren?’ vroeg Smith, die zijn geweer al gereed hield.

‘Wat heeft dat voor zin? We hebben niks om mee te vuren, ‘ verklaarde Biggles. ‘De majoor zou niet eens weten dat wij op hem schoten. ‘ Toen verstijfde hij, want plotseling kreeg hij inspiratie. ‘Zeg Smith, ik heb een idee!’ ‘O ja?’

‘K’Een goed?’ ‘Vrij goed. ‘ ‘Wat dan?’

‘Laten we de colonne overmeesteren. ‘ Smith fronste zijn wenkbrauwen. ‘Is dat toegestaan?’ ‘Wat bedoel je met “is dat toegestaan?” ze is er om overmeesterd te worden, en maken wij geen deel uit van de aanvalsgroep ?’

‘Ja, ik dacht van wel, ‘ beaamde Smith.

‘Goed dan. Waarom zouden wij de vijandelijke vlagniet veroveren ?’

‘Zou dat wel sportief zijn?’

‘Sportief zijn?’ herhaalde Biggles geërgerd. ‘Jij altijd met je sportief. We zijn niet sportief; we zijn in de oorlog. ‘ ‘Goed. Jij weet het ‘t best. Maar hoe staat het met de sergeant? Die zal ons een draai om de oren geven als we proberen hem van de bok te duwen. ‘ Biggles ontkende dit niet. Hij vond het zelfs meer dan waarschijnlijk. ‘De juiste manier, ‘ verklaarde hij, ‘is hem de wagen uit vrije wil te doen verlaten. ‘ ‘Waarom zou hij dat doen?’ ‘We dwingen hem ertoe. ‘ ‘Hoe?’

‘Dat zal ik je vertellen, ‘ zei Biggles. ‘Wij gaan naar de weg, naar de plaats waar hij tussen die hoogten verdwijnt. ‘ ‘En dan?’

‘Jij gaat de struiken in aan de andere kant, en wanneer de wagen vlakbij is, stoot je een gehuil uit alsof je wordt vermoord. ‘

‘Waarom?’

‘Om de sergeant van de wagen te laten springen, sufferd. Hij zal je dan te hulp snellen. ‘ ‘En wat doe jij dan?’

‘Ik spring op de wagen en rijd ermee weg.

Smith floot zacht. ‘Allemensen, dat is nog eens eenidee!’ Toen scheen er twijfel bij hem te rijzen. ‘Zeg,wacht eens even. Wat gebeurt er met mij ?’

‘Jij kunt de sergeant afmaken. ‘

‘Afmaken?’

‘Niet echt natuurlijk. Wat jij doet, is je geweer op zijn gezicht richten en roepen: “Handen omhoog”, dan zal hij zich overgeven. ‘

‘En stel dat hij dat niet doet? Stel dat hij mij een paar flinke meppen verkoopt ?’

‘Zo gemeen zal hij niet zijn, ‘ verklaarde Biggles. ‘Jij vertelt hem dat hij dood is, en als het een sportieve vent is, dan houdt hij zich ook dood. Tenzij het natuurlijk een echte beroerling is. ‘

‘Goed, ‘ beaamde Smith aarzelend. ‘Het zal per slot van rekening wel zo zijn dat iemand zich in de oorlog moet opofferen. ‘

Ze gingen op pad. Toen zij de heg hadden bereikt die de weg begrensde, vond Biggles een plaats om zich te verbergen. Smith liep nog een eindje door en verdween in de struiken aan de andere kant. De wagen naderde nog steeds, langzaam. Biggles kon de sergeant, de rozet op de pet, op de bok zien zitten. Hij had de teugels over een haak gehangen en zat lustig aan een pijp te trekken. Zijn met was verstevigde puntsnor gaf hem een onvervaarde uitdrukking. Biggles hoopte dat hij Smith niet zou zien voordat die een gekreun had laten horen, want anders zou hij misschien van gedachten veranderen. Deze hoop ging blijkbaar in vervulling. Toen de wagen op gelijke hoogte met hen was, klonk er zo’n hol, hartverscheurend gekreun uit de struiken dat Biggles half overeind kwam, bang dat Smith werkelijk een ongeluk had gehad. Opnieuw klonk het geluid, nu iets hoger, en gevolgd door de woorden: ‘Help! Help!’ Biggles feliciteerde Smith in gedachten met dit schitterende stukje toneelspel.

De sergeant gedroeg zich als de man van de daad die hij was. Hij was sneller dan Biggles ooit had kunnen denken. ‘Ho, paard!’ riep hij, en meteen toen hij op de weg stil stond, dook hij de struiken in. Met een vliegende sprong belandde Biggles op de verlaten bok, nam de teugels en greep de zweep. Ergens in zijn onderbewustzijn hoorde hij Smith zeggen: ‘Handen omhoog!’ maar de woorden werden ogenblikkelijk gevolg door een kreet van pijn die hem redenen te over gaf om te vrezen dat Smiths te voren geuite bezwaren ten volle gerechtvaardigd waren door de gebeurtenis zelf. Maar ja, in een oorlog vielen er nu eenmaal slachtoffers, dacht hij, terwijl hij in zijn opwinding het niets vermoedende paard een tik met de zweep gaf. Hij had er alleen maar mee willen klakken.

Het paard reageerde prachtig. Eerlijk gezegd, reageerde het veel te prachtig. Het sloeg op hol, Biggles wipte op en neer op de bok, maar manmoedig hield hij de teugels vast, onder het schreeuwen van: ‘Ho! Ho!’ Dit had echter zo weinig succes dat hij zijn adem wel had kunnen sparen. Het paard draafde in volle galop verder, nu blijkbaar bang door het lawaai dat het zelf maakte. Biggles zette zich schrap op de bok en wachtte op een einde dat nu onvermijdelijk scheen. Achter hem steeg een grote stofwolk op. Hij had blijkbaar geluk. Hetzelfde had een oude man die op zijn fietsje door een bocht in de weg kwam. Toen hij het gevaar zag naderen, reed hij pardoes de heg in, en Biggles zag hem niet meer. Een oude vrouw die bezig was emmers water te vullen bij een bron, viel er bijna zelf in toen een van de wielen rakelings langs haar heen ging. Een hond die op de weg voor een boerderij had liggen slapen, ontsnapte eveneens nauwelijks aan de dood. Een heel rijtje eenden die achter elkaar van de ene kant van de weg naar de andere waggelden, verdwenen in een wolk van veren.

Het paard minderde alleen maar vaart en stopte tenslotte toen zijn krachten waren uitgeput, maar tegen die tijd had het, voor zover Biggles het kon schatten, een afstand van ongeveer vijf kilometer afgelegd. Het dier begon te grazen, terwijl Biggles, slap van de doorgestane emoties, met trillende handen het zweet van zijn gezicht veegde.

In werkelijkheid was hij in zijn nopjes door het succes van zijn plan, zelfs al was dat niet helemaal gegaan zoals hij had gedacht. Hij was echter niet van plan te verliezen wat hij met zoveel levensgevaar veroverd had, dus greep hij de teugels en leidde hij het nu passieve paard door een hek naar een geschikte schuur, waar hij het vastbond aan een ring in de wand. Hij rukte de vlag van de stok, stopte ze onder zijn trui, liep de weg weer op en keerde terug in de richting waaruit hij gekomen was, met het gevoel dat de dag tenslotte toch de moeite waard was geweest.

De lange wandeling terug was vermoeiend, vooral omdat hij verscheidene groepjes mensen moest ontwijken die aan de kant van de weg stonden, blijkbaar druk redenerend over de vluchteling. Hij was ongeveer halverwege, toen hij de schrik van zijn leven kreeg. Op het ogenblik dat hij door een bocht kwam, bevond hij zich plotseling van aangezicht tot aangezicht met de sergeant-majoor, die er heel warm en boos uitzag. Biggles besefte dadelijk dat de soldaat op zoek was naar wat hij verloren had, een mogelijkheid waarop hij, Biggles, voorbereid had moeten zijn, wat echter niet het geval was.

De eerste woorden van de sergeant wezen erop dat hij Biggles niet herkende als de oorzaak van zijn ongemak. Evenmin liet hij door welk gebaar dan ook merken dat hij hem als een vijand beschouwde. ‘Hallo, jongen, ‘ zei hij opgewekt. ‘Heb jij soms ergens een op hol geslagen paard gezien?’

Biggles richtte zijn geweer. ‘Handen omhoog!’ zei hij effen. ‘Vlug, anders ben je ten dode opgeschreven!’ De sergeant keek verrast. ‘O ja?’

‘Wie zegt dat?’ ‘Ik. ‘

Ten antwoord stormde de sergeant op hem toe. Maar Biggles, die nu een expert in de kunst van het ontwijken was, gleed onder de armen van de man door en draafde verder. Toen hij op veilige afstand was gekomen,draaide hij zich om en schreeuwde: ‘Waarom ben je niet sportief? Je bent al tweemaal gedood!’ De sergeant negeerde de hatelijke opmerking. ‘Heb je de colonne gezien?’

‘Ja-‘

‘Waar is ze?’

‘In een schuur, drie kilometer verderop. ‘ ‘Wie heeft ze daar neergezet ?’

‘Ik, ‘ pochte Biggles, terwijl hij zijn trui optrok om de vlag te laten zien.

De sergeant schudde zijn vuist en liet een paar lelijke vloeken horen.

‘Je bent een waardeloze vent, ‘ was Biggles’ laatste opmerking, waarna hij verder liep.

Het was bijna een half uur later voordat hij op enige tekenen van militaire activiteit stuitte, en toen was er ineens meer dan voldoende. Alle troepen die bij de operatie betrokken waren, met inbegrip van het OTC stonden op hun gemak in een akker langs de weg. De officieren stonden in een groepje met elkaar te praten. Iets apart van hen bevonden zich de scheidsrechters die inmiddels waren afgestegen, met soldaten om hun paarden vast te houden. De directeur en de twee kolonels die het bevel over de vrijwilligers voerden, stonden bij hen. De generaal stond met zijn rijzweep tegen zijn been te tikken.

Biggles voegde zich bij zijn eenheid. Niemand schonk enige aandacht aan hem, wat nogal teleurstellend was, omdat hij een heel andere ontvangst had verwacht. Had hij per slot van rekening niet in zijn dooie eentje de colonne buitgemaakt? Misschien wisten ze dat niet, dacht hij. Hij zocht Smith op, die met een pijnlijk gezicht zijn oor zat vast te houden, en in een poging hem wat op te fleuren, informeerde hij: ‘Hoe is het gegaan ?’

Smith keek hem nijdig aan. ‘Hoe denk je?’ bromde hij. ‘Wat is er gebeurd ?’

‘Ik zei “handen omhoog”, maar hij bleef niet staan. Toen ik zei: “je bent ten dode opgeschreven”, liet hij een gegrom als een wild beest horen, en gaf hij me zo’n dreun dat ik achterover tuimelde. Kijk maar eens naarmijn oor. ‘ Smith haalde zijn hand weg en liet een gezwollen oor zien dat de kleur van een tomaat had aangenomen.

‘Ik heb hem gezegd dat hij een waardeloze vent was, ‘ zei Biggles troostend. ‘Dat is het vervelende, ‘ vervolgde hij. ‘Sommige mensen zijn niet sportief. ‘ ‘Ik hoorde een horensignaal, dus ben ik maar teruggekomen, ‘ besloot Smith.

Biggles keek om zich heen. ‘Wat gebeurt er hier eigenlijk precies ?’ vroeg hij.

Een jongen die in hun buurt zat, antwoordde: ‘Er is iets gebeurd met de colonne. Ze zeggen dat de manoeuvre zonder die wagen niet kan doorgaan. ‘ Biggles besefte toen dat wat hij veronderstelde, waar was. Niemand had zijn dappere daad opgemerkt. Dat was natuurlijk de reden waarom er geen felicitaties waren gevolgd. Het was duidelijk dat de directeur het onmiddellijk moest weten, opdat hij de eer voor zijn regiment zou kunnen opeisen. Hij liep naar de plaats waar de directeur nog steeds met de scheidsrechters stond te praten, en bracht een keurige militaire groet. De directeur keek om, blijkbaar helemaal niet verheugd door de onderbreking. ‘Ja, jongen, wat is er?’ vroeg hij scherp.

‘Ik dacht dat u het misschien zou willen weten, meneer, dat ik de colonne heb overmeesterd, ‘ antwoordde Biggles.

De directeur draaide zich met een ruk om. ‘Wat heb jij ?’ informeerde hij met een vreemde, gespannen stem. Het kwam Biggles voor dat de directeur het feit niet ten volle begrepen had. ‘Met behulp van Smith tertius heb ik de colonne overmeesterd, meneer, ‘ herhaalde hij. Er viel een verbijsterde stilte, en voor het eerst had Biggles het ongeruste idee dat er iets mis was gegaan. ‘En wie heeft jou verteld dat je de colonne moest overmeesteren?’ informeerde het schoolhoofd koel. Biggles keek verbaasd. ‘Verteld, meneer? Ik dacht dat dat juist de bedoeling was. U zei dat een goed soldaat zijn initiatief gebruikte en dat… ‘

‘Zwijg, jongen!’ Het hoofd scheen nu moeilijkheden met zijn spraak te hebben. ‘Waar heb je ze gelaten?Snap je niet dat we zonder de colonne niet verder kunnen gaan?’

Biggles stond perplex. Dit was de dank die hij kreeg voor wat hem was opgedragen. Alles wat hij van de militaire dienst had vermoed, werd nu bevestigd. ‘Nou, vertel op, waar is de colonne?’ beet de directeur hem toe.

‘Die heb ik in een schuur gezet, meneer, een kilometer of vijf buiten de stad. ‘ ‘Een kilometer of vijf!’

‘Ik heb de vijandelijke vlag meegebracht, meneer, ‘ zei Biggles, terwijl hij de oranje vlag te voorschijn haalde en ze aan de voeten van de directeur liet vallen. ‘Smith tertius heeft mij erbij geholpen en raakte tijdens deze handeling gewond, ‘ voegde hij eraan toe. De directeur staarde naar de verfomfaaide vlag. Toen wendde hij zich tot de scheidsrechters. ‘Het spijt me, heren, ‘ zei hij verontschuldigend, ‘maar ik kan hier niets meer aan toevoegen. ‘

‘Nou, dat betekent dan het eind van de manoeuvre, ‘ merkte een van de scheidsrechters op. ‘Tegen de tijd dat de colonne terug is, zal het donker worden. ‘ Hij keek naar Biggles. ‘Waar is de sergeant die het bevel over de colonne voerde ?’

‘Die is dood, meneer, ‘ antwoordde Biggles. ‘Smith ‘ tertius heeft hem van korte afstand neergeknald. Maar hij wilde niet sportief zijn… Nadat hij was neergeschoten, gaf hij Smith een draai om de oren. ‘ De generaal, die zich half had afgewend, snoot luid zijn neus.

‘Waarom liet de sergeant de colonne eigenlijk in de steek?’ informeerde een andere scheidsrechter. ‘We hebben een trucje uitgehaald om hem van de bok af te krijgen, meneer. ‘

De generaal zei: ‘Goed, kolonel Chase. We gelasten de operatie af. U kunt uw mannen laten afmarcheren, maar voordat u vertrekt, wil ik u nog een ogenblik spreken. ‘ De directeur wendde zich tot Biggles en blafte: ‘Ingerukt, mars!’

Biggles salueerde stijf en marcheerde weg. De generaal keek hem na. ‘De jongen zal het nog eensver brengen, Chase, tenzij hij in het begin van zijn loopbaan al sneuvelt, wat waarschijnlijk is. Hoe heet hij ?’ ‘Bigglesworth, generaal. ‘

‘Toevallig toch geen familie van brigade-generaalBigglesworth?’

‘Een neef, generaal. ‘

De ogen van de generaal glinsterden. ‘Aha, dat verklaart veel. ‘

Toen Biggles zich weer bij zijn compagnie voegde, werd het duidelijk dat er geruchten over zijn heldhaftige daad waren uitgelekt. Maar nog steeds volgden er geen felicitaties. Toen hij langs het front van een van de compagnieën vrijwilligers liep, zei iemand: ‘Dat is de knaap die de hele zaak verprutst heeft. ‘ Biggles stak zijn kin naar voren en verwaardigde zich niet een antwoord te geven.

De mars naar huis was een sombere geschiedenis. Het marslied van de school werd aangeheven, maar Biggles’ lippen bleven gesloten. Hij dacht na, en zijn gedachten waren bitter. Hij was er nu van overtuigd dat hij niet geschikt was voor de militaire dienst. De directeur roerde de zaak niet meer aan, maar bij de volgende lezing, toen hij het woord initiatief gebruikte, merkte hij op, terwijl hij naar Biggles keek, dat het altijd met tact moest worden gebruikt.

6. Het leukste van de hele kermis

Er deed zich omstreeks deze tijd een ongelukkige geschiedenis voor die, ofschoon ze wat schandelijk was, een zekere opvoedkundige waarde bezat, hoewel het niet is aan te nemen dat Biggles het van die kant bekeek. Zijn hersenen waren nu even soepel als ze ooit zouden zijn; ze namen kennis heel makkelijk in zich op en alle natuurlijke emoties maakten er een blijvende indruk op. Een ervan was verontwaardiging, en in dit opzicht leerde de kermis hem een lesje dat hij nooit zou vergeten. Tot op dit ogenblik had hij verondersteld dat alle mensen betrekkelijk eerlijk waren, want hij had geen ervaring met het tegendeel. De dwaasheid van een dergelijk onschuldig geloof bleek nu maar al te duidelijk. De kermis was in feite niets anders dan een nogal sjofel groepje zigeuners dat van de ene plaats naar de andere trok en eens per jaar een driedaags bezoek aan Hertbury bracht. Terwijl het daar was, vulde het de avond met een afschuwelijk lawaai, en wanneer het vertrok, liet het een spoor na van gelegenheidsdiefstalletjes en een berg weggegooid papier. Het kostte weken om die op te ruimen. Ook nam het troepje zigeuners alle kleingeld uit de omgeving mee, tot grote ergernis van de plaatselijke zakenmensen, die weken later nog moeilijkheden met wisselgeld hadden. Om deze redenen had het stadsbestuur meer dan eens geprobeerd een eind te maken aan dit ongewenste bezoek, maar het had gefaald op grond van het feit dat het een oeroud privilege was. De kermis werd altijd op hetzelfde terrein gehouden, namelijk een stuk onbebouwd land dat bekend stond als de schaapskooien. Ongetwijfeld hadden daar eens schaapskooien gestaan, maar hiervan was geen spoor meer te bekennen. De bomen die daar al sinds mensenheugenis stonden, waren door de zigeuners gebruikt om er hun kampvuren mee te stoken. De kermis kondigde haar komst al enige tijd tevoren aan door middel van schreeuwende aanplakbiljetten die plotseling op hekken, bomen, schuttingen en zelfswoonhuizen verschenen - in feite op elk plekje waar ze maar geplakt konden worden. Deze ontsierden maanden later het landschap nog, tot het weer ze verwijderde. Zo lang ze nieuw waren, zagen ze er heel mooi uit en spoorden ze iedereen aan om naar de ‘verbluffendste show op aarde’ te komen kijken. Daaronder droegen ze dan een beschrijving van wat er te zien zou zijn, in bewoordingen die weinig uitstaande hadden met de werkelijkheid.

Voor de jeugd van Hartbury en de omliggende dorpen was de kermis echter een gebeurtenis van betekenis. De jongens van de Malton-Hall-school bekeken het precies zo, en er werd een massa geld gespaard om dat in één prachtige orgie roekeloos weg te smijten. Biggles was natuurlijk van de komst van de kermis op de hoogte, maar hij was er niet bepaald van onder de indruk. Om te beginnen deden de aanplakbiljetten een te groot beroep op zijn goedgelovigheid. Nog steeds had hij een hekel aan menigten. Wanneer ze vergezeld, gingen van het gebler van machinaal gemaakte muziek had hij er nog meer hekel aan. Dit was dan ook de reden dat hij, toen de kermis arriveerde, Smith vertelde dat hij van plan was er zo ver mogelijk vandaan te blijven. Dit verbaasde Smith niet alleen, maar het stelde hem teleur, omdat hij een van de vurigste voorstanders van het feest was.

Biggles deed zijn woord gestand. Hij bleef de eerste twee dagen op school, maar de derde dag zwichtte hij voor de smeekbede van Smith en liet hij zich overhalen. Hij had helemaal geen zin om te gaan en kwam met elke verontschuldiging aandragen die hij maar bedenken kon. De voornaamste hiervan was het geld. ‘Ik heb nog maar een klein beetje geld over voor de rest van het trimester, ‘ wierp hij tegen.

‘Je hoeft helemaal geen geld uit te geven, ‘ beweerde Smith. ‘Geen penny. Er zijn nog een heleboel andere dingen behalve schommels en draaimolens. ‘ ‘Wat voor andere dingen?’ informeerde Biggles. ‘Er is een degenslikker. Die is verdraaid goed. Hij eet ook vuur. Daar hoef je helemaal niet voor te betalen. ‘ Biggles was heel sceptisch. ‘Wil je mij wijsmaken datdie knaap zwaarden opeet omdat hij ze lekker vindt?’ ‘Nou, dat niet direct, ‘ beaamde Smith. ‘Aan het eind komt er een knaap met een pet rond, maar je hoeft niet te blijven staan. Wanneer de collecte begint, loop je weg. ‘ ‘Staat dat niet wat gek?’ informeerde Biggles voorzichtig.

‘Helemaal niet. Per slot van rekening heb je niet om dievoorstelling gevraagd, ‘ verklaarde Smith. ‘Hij moetpubliek hebben, dus zou je ook kunnen zeggen dat jehem geholpen hebt. Maar nog leuker zijn de tentjes,waar je geld kunt verdienen. ‘

Biggles keek hem geïnteresseerd aan. ‘Hoe dan?’

‘Er is een bokser. Hij staat op het podium en nodigtiedereen uit om hem neer te slaan. Lukt je dat, dan geefthij je tien shilling. ‘

‘En als het niet lukt?’

‘Dan ben je je shilling kwijt. ‘

‘Welke shilling?’

‘De shilling die je natuurlijk betaald hebt om binnen te komen. Je gelooft toch zeker niet dat hij het voor de grap doet, wel?’

‘Nee, ‘ antwoordde Biggles. ‘Heb jij al eens gezien dat iemand die vent neersloeg?’

‘Nog niet, ‘ gaf Smith toe. ‘Maar het is toch leuk om de mensen het te zien proberen. ‘ ‘Heb jij het al eens geprobeerd?’ ‘Ik? Ik denk er niet aan!’

‘Het is toch zeker je bedoeling niet dat ik het probeer, hoop ik?’

Smith veranderde van onderwerp. ‘Er zijn ook plaatsen waar je geld kunt verdienen zonder builen op te lopen. ‘ ‘Dat klinkt beter, ‘ antwoordde Biggles. ‘Heb jij er al eens geld mee verdiend?’

‘Nou - eh - dat niet. Dat wil zeggen, nog niet. Maar vanavond zal het me waarschijnlijk lukken. ‘ ‘Hoe dan?’

‘Hoe dan ? Ze geven bijna voor alles prijzen. ‘ ‘Maar jij hebt nog nooit iets gewonnen?’ ‘Ja, dat wel. Ik heb eens een kom met een goudvis gewonnen. ‘ ‘Waar is die?’

‘Een jongen sloeg ze uit mijn hand en ze viel in scherven. Toen ik de vis wilde oprapen, werd hij juist door iemand vertrapt. ‘

‘Ik heb helemaal geen behoefte aan een goudvis, ‘ verklaarde Biggles.

‘Het is ook aardig om te werpen. ‘

‘Wat werpen ?’

‘Ballen. ‘

‘Waarop?’

‘Nou, er is bijvoorbeeld een rijtje van ijzer of zo iets gemaakte gezichten. De monden zijn wijdopen, zodat je de tanden kunt zien. Er staan vijf tanden in. Je betaalt een penny voor drie ballen. Kun je vier tanden in hetzelfde gezicht omgooien, dan krijg je een prijs, gewoonlijk de een of andere snuisterij. Je kunt uitkiezen wat je wilt. Kun je vijf tanden omgooien, dan krijg je een halve kroon. Heus waar, die kun je zo zien liggen op een stuk fluweel. Als je een beetje goed kunt gooien, kun je makkelijk een heleboel geld verdienen. ‘ ‘Heb je al eens gezien dat iemand die halve kroon won?’ ‘Dat niet, ‘ moest Smith toegeven. ‘Maar dat komt alleen maar omdat de mensen zo verdraaid slecht gooien. Ik heb mensen genoeg gezien die vier tanden omvergooiden en een vaas kregen. ‘ ‘Oké, ‘ besloot Biggles. ‘Ik ben je man. ‘ Smith’s laatste verleidingspoging had hem overgehaald, want ofschoon hij dat niet zei, wist hij dat hij behoorlijk goed kon gooien. Zelfs als kleine jongen scheen hij al een natuurlijke gave voor goed mikken te bezitten, en voortdurende oefening met stenen op de roofzuchtige kraaien bij hem thuis, voornamelijk om de inlandse jongetjes te amuseren, had hem op dat gebied op een buitengewoon hoog peil gebracht. Toen zij die avond op de kermis kwamen, was die in volle gang, en ofschoon het er zelfs drukker en lawaaiiger was dan Biggles had verwacht, raakte hij toch in de juiste stemming. Overal sisten en sputterden naftaline-fakkels die een spookachtig licht wierpen op een menigte mensen die met veel gegil en geschreeuw elkaar sloeg met papieren zwepen, elkaar met confetti bestrooide of elkaar met loden pijpjes water in het gezicht blies.

Boven het menselijk lawaai uit klonk het gebler van mechanische muziek, het getingel van bellen en het geknal van schoten bij de schiettenten, waar op waterstralen dansende gekleurde celluloid ballen het doelwit vormden. Hier werden tot Biggles teleurstelling geen prijzen uitgedeeld, dus verknoeide hij er zijn kostbare geld niet.

Een poosje stonden zij te kijken naar de verrichtingen van de vuurvreter en die van de bokser die probeerde mensen uit de menigte ertoe over te halen hem neer te slaan. Daarna liepen zij langs het rijtje tentjes, uit een waarvan een heel dikke vrouw met een sterretjes bezaaide sjaal om, Biggles uitnodigde zijn toekomst te laten voorspellen. Met een bedankje weigerde hij. Het lawaai van de menigte, en de vele geurtjes waren nu zo hevig dat hij het liefst naar huis zou zijn gegaan; en even later zou hij wensen dat hij dit inderdaad had gedaan; maar Smith wilde er niet van horen. Hij hield Biggles stevig bij de arm en sleepte hem naar het tentje met de grijnzende gezichten waar je door alleen maar vijf tanden uit te gooien, een halve kroon kon verdienen. Het kwam Smith voor dat hij de waarheid had gesproken, want daar, omgeven door goedkoop glas en aardewerk, lag op een smoezelig stuk fluweel het glanzende zilveren muntstuk. Een vrij groot aantal toeschouwers stond de verrichtingen van drie werpers gade te slaan, maar de halve kroon bleef op haar troon liggen. Toen Biggles zich met zijn ellebogen naar voren werkte, nodigde de eigenaar van de tent, een donkere, grof uitziende kerel met zwart krulhaar en gouden oorringen, hem uit zijn geluk te beproeven, terwijl hij bemoedigend drie ballen uitstak. ‘De grootste pret van de kermis!’ bulderde hij. ‘Vier tanden en je mag uitzoeken wat je wilt! Vijf tanden en je krijgt de zilveren halve dollar!’ Biggles gaf hem zijn penny en kreeg in ruil ervoor drie houten ballen.

‘Ga een eindje achteruit en geef de jongen een kans!’ riep de eigenaar.

Biggles wierp twee ballen door een gapende mond en sloeg vier tanden achterover, die de spullebaas met een touwtje overeind kon trekken voor de volgende klant.

‘Pech, jongen!’ riep de spullebaas. ‘Zoek maar een vaas uit, onverschillig welke. ‘

Biggles zocht een nogal plomp sierstuk van verzilverd glas uit, waarop wat bloemen geschilderd waren van een soort waarvan de tuinbouwwereld nog nooit had gehoord. Hij liet ze vasthouden door Smith en haalde een tweede penny te voorschijn voor nog drie ballen. ‘Gooi ze eruit, jongen, gooi ze eruit - jij bent een fidele vent!’ riep de spullebaas.

Opnieuw raakte Biggles vier tanden, maar er was iets eigenaardigs aan het geval en op zijn voorhoofd verscheen een lichte rimpel. Opnieuw waren twee van de ballen in de gapende mond verdwenen. Het eerste schot was mis en de bal kaatste met een klap terug van bet ijzeren gezicht. De tweede bal sloeg drie tanden omver. De derde kwam precies tussen de twee overgebleven tanden terecht en sloeg ze achterover, maar terwijl de één viel, scheen de ander zich op de een of andere vreemde manier te herstellen. In elk geval stond hij er nog.

‘Je hebt weer pech gehad, jongen!’ riep de spullebaas uit, maar minder enthousiast dan tevoren. Door halfgesloten ogen keek hij Biggles nog eens aan, terwijl hij riep: ‘Zoek maar uit wat je wilt!’ Biggles koos een tweede versiersel uit en voegde het bij Smiths verzameling. De spullebaas keek niet meer naar hem en hij moest hem op de arm tikken om nog drie ballen te krijgen, die de man hem met enige tegenzin gaf.

Er was nu een vrij grote menigte. Een aantal nieuwe toeschouwers was blijkbaar aangetrokken door Biggles’ schietvaardigheid.

Béng kwam Biggles eerste bal tussen de witte tanden terecht, waarvan er twee achterover vielen. Béng ging de tweede, die eveneens twee tanden achterover sloeg.

Béng ging de derde tegen de laatste tand, die de andere vier volgde.

Met een triomfkreet wendde Biggles zich tot Smith. ‘Ik heb ‘em!’ riep hij, terwijl hij zijn hand uitstak naar de halve kroon.

‘Een ogenblikje, jongen!’ beet de spullebaas hem toe, terwijl hij een ruk aan het touwtje gaf. ‘Het waren er maar vier. Pak een vaas. Zoek maar uit welke je mooi vindt. ‘

Enigszins verbouwereerd keek Biggles op en staarde naar de mond waarin opnieuw vijf tanden op de volgende klant stonden te wachten. Een golf van verontwaardiging bruiste door hem heen, want nu doorzag hij het trucje.

‘Nee, je hebt er maar vier geraakt, ‘ zei de man ruw, en meteen keek hij de andere kant uit. ‘Hierheen! Hierheen! Drie ballen voor een penny! Vier tanden en je kunt uitzoeken wat je maar wilt!’

Biggles stikte bijna. ‘Ik zeg je dat het er vijf waren!’ schreeuwde hij en draaide zich om naar de toeschouwers om hulp. ‘Ik heb er vijf geraakt, nietwaar?’ ‘Ja, hij had er vijf, ‘ antwoordde iemand. ‘Geef de jongen zijn geld!’ riep een stem ergens achteraan. De spullebaas negeerde het verzoek. ‘Hierheen! Hierheen! Wie volgt?’ bulderde hij.

Maar Biggles liet zich niet met een kluitje in het riet sturen. Zijn bloed kookte, zoals men dat zegt. ‘Ik had er vijf en dat weet u best!’ riep hij, terwijl hij zich tussen twee of drie ruw uitziende pummels uitwrong die probeerden hem weg te duwen. Een stem in de menigte riep: ‘Schandelijk!’ De spullebaas lette er niet op.

Tranen van ergernis sprongen in Biggles’ ogen, toen hij zag hoe hij door de bedrieger bij de neus was genomen. Op dat ogenblik wrong zich een man naar voren. Het was, zag Biggles tot zijn ongenoegen, niemand anders dan sergeant Buckle van de colonne, die zeer zeker geen reden had om het voor hem op te nemen. Zijn rozet zat nog steeds op zijn pet en onder zijn arm stak een braniestokje. De punten van zijn snor staken als priemen naar buiten en gaven hem zo’n vervaarlijk aanzien dat Biggles blij was dat de militair naar de spullebaas en niet naar hem keek.

De eerste woorden van de sergeant lieten er geen twijfel over bestaan naar welke kant zijn sympathie uitging. Met een beschuldigende vinger op de spullebaas gericht,zei hij bits: ‘Geef hem het geld! Hij heeft het gewonnen. Ik heb staan kijken. ‘

De spullebaas moest antwoord geven. ‘Ik zeg je dat hij er maar vier heeft geraakt, ‘ snauwde hij. De snor van de sergeant scheen te trillen. ‘En ik zeg je dat je een leugenaar bent!’ beet hij hem met koud staal in zijn stem toe. ‘Je moet niet proberen mij wat wijs te maken, smerige bedrieger! Geef de jongen zijn geld!’ Als blikken konden doden, zou aan de carrière van de sergeant-majoor ter plaatse een eind zijn gekomen. Maar de spullebaas ging, nadat hij een snelle blik op de menigte had geworpen die tekenen van vijandigheid begon te vertonen, een toontje lager zingen. ‘Goed, als u het denkt, ‘ mompelde hij, waarop hij de halve kroon oppakte en naar Biggles smeet, die hem opving, in zijn zak stak en zou zijn weggegaan als het gedrang van de toeschouwers dit niet had verhinderd. De zaak zou hiermee geëindigd zijn, als op dat ogenblik een stem niet luidkeels had gezegd: ‘Maak ruim baan voor de lanciers!’ Nauwelijks hadden deze woorden geklonken of met een gerinkel van sporen verschenen twee lange figuren in blauwe tuniek en gestreepte broek voor de tent. Op hun hoofd werd de hoge muts onder een schijnbaar onmogelijke hoek vastgehouden door een glimmende zwarte kinriem. Elk had een buitenmodel rijzweep onder de arm. Zij hadden hun kin ver vooruit gestoken en hun borst, die versierd was met een heel rijtje lintjes, stak uit op een manier die niet helemaal natuurlijk scheen te zijn. Terwijl hij naar hen keek, kreeg Biggles het idee dat ze een tikkeltje aangeschoten waren, een idee dat door hun volgende gedragingen nog werd versterkt. Wat niet wil zeggen dat ze dronken waren, helemaal niet. Ze waren, om het zo maar eens te zeggen, in die zorgeloze stemming waarin zij makkelijk konden overzwaaien van opgewektheid naar woede. Een van hen zei luchtig: ‘Wat zijn de moeilijkheden, sergeant? Wilt u hulp hebben. ?’

De sergeant verklaarde wat er aan de hand was. Met een minachtend hoofdknikje naar de spullebaas merkte hij op: ‘Die kerel daar probeerde deze jongen zijn geld te onthouden. Hij had de halve kroon sportief genoeggewonnen. Ik heb het met mijn eigen ogen gezien. ‘ De lancier keek verbaasd. ‘Dat meen je toch niet ?’ ‘Hij wilde hem z’n poen niet geven, ‘ herhaalde de sergeant met een stem die droop van walging. ‘O nee?’

‘Nee. Wilde die niet geven. ‘

‘O nee?’

‘Nee. ‘

‘Nee. ‘

De lancier keek naar zijn metgezel. ‘Hoor je dat, Bill? Die knaap wilde die jongen z’n poen niet geven. ‘ ‘O nee?’ ‘Nee. ‘

De twee lancier deed een flinke haal aan zijn sigaret. ‘Hoe bestaat ‘t, ‘ mompelde hij.

‘Probeerde de jongen wijs te maken dat hij maar vier tanden naar binnen had gegooid. ‘ ‘Je meent het!’

‘Dat zegt de sergeant tenminste. Hij zegt dat het een heel vuil boeltje is - zo vuil als het achtereind van een varken. Dat zegt hij. ‘

‘Het zal dan wel, Joe, ‘ zei de tweede soldaat peinzend. ‘Probeerde de jongen een halve dollar te onthouden. ‘ ‘O ja?’

‘Wel heb ik ooit!’

De spullebaas beging nu een dwaze vergissing. Ongetwijfeld was hij nijdig, maar nijd is geen verontschuldiging voor dwaasheid - althans niet als je met het leger te maken hebt. Met een dreigende blik op de lanciers snauwde hij: ‘Bemoeien jullie je met je eigen zaken. ‘ De twee militairen keken elkaar strak in de ogen. ‘Hoor je dat, Bill?’ zei Joe op merkwaardige toon. ‘Had hij het tegen ons ?’ informeerde de ander. ‘Dat moet wel, want hij staat naar ons te kijken. ‘ De spreker wendde zich langzaam tot de spullebaas. ‘Had u het soms tegen ons, als ik het vragen mag?’ informeerde hij op een toon die zo beleefd was dat de spullebaas erdoor gewaarschuwd had moeten zijn. ‘Ja, ik had het tegen jullie, ‘ snauwde de spullebaas giftig. ‘En mag ik ook vragen tegen wie u denkt dat u hethebt?’ informeerde de soldaat met fluweelzachte stem. ‘Ik ben niet best in dierkunde, ‘ antwoordde de kermisgast honend.

Het duurde even voordat deze hatelijke opmerking was doorgedrongen. Toen dit het geval was en de soldaat opnieuw sprak, had zijn stem een bijna vertederde toon aangenomen. ‘O! Bent u daar niet zo best in?’ ‘Nee. ‘

‘En misschien weet u niet dat u dit uniform beledigt?’ ‘Nee, en dat wil ik niet weten ook, ‘ snauwde de spullebaas.

De soldaat betastte een van de knopen van zijn tuniek -een zilveren knoop voorzien van het grimmige embleem van een doodshoofd met gekruiste beenderen eronder. ‘Misschien nog nooit van de dood-of-glorie-jongens gehoord?’ informeerde hij bijna dromerig. ‘Nee, maar wel van bokkingen, ‘ spotte de kermisman. De soldaat wendde zich tot zijn metgezel. ‘Hoor je dat, Bill?’ vroeg hij op geschokte toon. ‘Nog nooit van de dood-of-glorie-jongens gehoord. ‘ Bill liet zijn sigaret vallen en zette er zijn voet op. ‘Dan wordt het tijd dat hij ervan hoort, ‘ opperde hij. ‘Naar mijn idee ook. ‘

De spullebaas deed nu alsof de soldaten niet bestonden. Met het gezicht naar de menigte gewend riep hij: ‘Hierheen ! Hierheen! De grootste attractie van de kermis!’ ‘Ach, ‘ zei Joe, ‘als het je alleen maar om een gekheidje te doen is, dan is dat makkelijk. ‘ Heel zorgvuldig koos hij een grote vaas uit. Hij wierp hem in de lucht, alsof hij de balans ervan wilde beproeven, ving ze handig op en smeet ze toen met een daverende klap midden tussen de uitstalling. ‘Wat denk je van zo’n gekheidje?’ informeerde hij minzaam.

Uit de menigte steeg een kreet op. ‘Dat is dé manier om hem een lesje te geven, Tommy!’ riep een stem. Gezien de stemming van het publiek, had de spullebaas zich moeten beheersen. Had hij het hele geval als een grapje opgevat, dan zou hij de zaak misschien nog hebben kunnen redden. In plaats hiervan verloor hij zijn hoofd en probeerde hij de soldaat die Bill werd genoemd, een klap te geven.

Bill stapte met een gemak dat de bewondering van Biggles oogstte, opzij en sloeg de kermisgast met een keiharde rechtse achteruit tussen zijn broodwinning. De menigte het bij deze onverwachte voorstelling een bulderend gejuich horen.

Er schijnt iets in bet geluid van brekend glas- en aardewerk te liggen dat de mensen tijdelijk krankzinnig maakt. Dat was nu het geval. Een kokosnoot zeilde over de hoofden van de menigte en belandde met een nieuwe daverende klap tussen de uitgestalde voorwerpen. Dat scheen alles te zijn waarop de menigte had gewacht, want nu begon er een ware regen van projectielen neer te dalen. De spullebaas probeerde op te staan, wankelde en viel terug tussen zijn waren. Toen brak de hel los. Het hoeft geen betoog dat Biggles inmiddels niets liever wilde dan uit het gedrang wegkomen. Dit bleek onmogelijk te zijn. Hij en Smith, samen met anderen in de voorste gelederen, werden tegen de tent aangedrukt en liepen zelfs gevaar te worden vertrapt. Zich met moeite op de been houdend, werkte Biggles, Smith met zich meetrekkend, zich door het tentje heen naar de open ruimte erachter. Toen hij omkeek, zag hij veldwachter Grimble staan wuiven en schreeuwen in een vergeefse poging de orde te herstellen. Hij had net zo goed kunnen proberen een op hol geslagen kudde buffels tot rust te brengen. Ook hij werd omvergelopen, want het zag er inmiddels uit alsof iedereen die op de kermis was, naar de ballentent was gelopen om te zien wat al dat lawaai daar betekende. De stangen waarboven het tentzeil was uitgespreid, begaven het onder de druk, zodat het zeil naar beneden kwam en de jongens begroef. Biggles sneed er een gat in met zijn zakmes, kroop erdoor en bevrijdde Smith. Ze wisselden geen woord. Dat was trouwens ook niet nodig, want allebei hadden ze nog maar één gedachte: zo gauw mogelijk teruggaan naar de school en de veiligheid. Ze zetten het op een lopen, maar Biggles struikelde over een scheerlijn en belandde met zijn hoofd in de maagstreek van een man die juist van de andere kant kwam. ‘Sorry, ‘ hijgde hij, terwijl hij overeind krabbelde. Meteen wilde hij verder lopen, maar een hand greep zijn arm en hield hem vast.

Toen hij opkeek, zag hij dat het meneer Bruce was. ‘Wat voer jij uit?’ vroeg meneer Bruce kort, terwijl hij een blik op de vazen wierp die Smith nog steeds omklemd hield.

‘Niets, meneer, ‘ antwoordde Biggles. ‘We wilden juist teruggaan naar school. ‘

Meneer Bruce wees op de vazen. ‘Zijn jullie aan het plunderen geweest?’

‘Nee, meneer, ‘ antwoordde Biggles. ‘Die hebben we gewonnen - nietwaar, Smith?’

‘Ja, die hebben we gewonnen, ‘ mompelde Smith zwakjes.

‘Hadden jullie iets te maken met het begin van dit kabaal hier?’

‘We waren erbij, meneer, maar dat is alles, ‘ stelde Biggles vast.

‘Goed. Ga dadelijk terug naar school. ‘ De jongens gehoorzaamden gewillig. ‘Heb jij de halve kroon nog?’ vroeg Smith bezorgd, terwijl zij voort-draafden.

‘Reken maar, ‘ antwoordde Biggles.

‘Ik heb je wel gezegd dat het makkelijk was om geld teverdienen. ‘

‘Nou, makkelijk wil ik het niet direct noemen, ‘ hijgde Biggles.

Veldwachter Grimble verscheen de volgende dag op school om inlichtingen in te winnen, zoals hij zei. Hij had blijkbaar vernomen dat enkele jongens van de school betrokken waren geweest bij de ongeregeldheden op de kermis. Toen hij weg was, werd Biggles in de spreekkamer van de directeur ontboden. Daar ontmoette hij meneer Bruce die juist naar buiten kwam, en toen hij zelf dus naar binnen ging, was hij op het ergste voorbereid.

‘Wat heb ik allemaal gehoord over die vechtpartij die jij gisteravond op de kermis begonnen bent, Bigglesworth ?’ informeerde het schoolhoofd. ‘Daar ben ik niet mee begonnen, meneer, ‘ protesteerde Biggles. ‘Wie dan wel?’

Biggles vertelde de directeur precies wat er was gebeurd, en de directeur aanvaardde met twinkelende ogen zijn lezing van de zaak. Biggles veronderstelde dat zijn welwillende houding eerder te danken was aan de rol die de soldaten hadden gespeeld, dan aan iets wat hij had gedaan.

‘Volgens mij is het maar beter dat je dergelijke zaken mijdt, vind je niet?’ merkte het schoolhoofd tenslotte op.

Biggles was het met hem eens.

‘De moraal is, ‘ besloot de directeur, ‘dat je van het leger altijd kunt verwachten dat het op de juiste manier optreedt. ‘

‘Absoluut, meneer, ‘ verklaarde Biggles. En hij meende het. Op dat ogenblik was hij het volkomen eens met de gevoelens van de directeur.

7. ‘De ene goede dienst

Voor Biggles was een van de prettigste voorvallen uit deze periode van zijn carrière het vreemde avontuur dat begon in de tuin van een huis ‘The Garth’ genaamd. Het begon helemaal niet goed, maar het eind stelde hem in staat een ereschuld in te lossen. En er is geen dankbaarder gelegenheid, vond hij, dan die waarbij vriendelijkheid eerder met daden dan met woorden kan worden vergolden.

Niets kon eenvoudiger of onschuldiger zijn geweest dan de manier waarop het begon. Hij was een eindje gaan wandelen met Smith, zonder een speciaal doel voor ogen, toen zij Hervey en Brickwell in de verte zagen aankomen. Daar zij zelf nog niet waren gezien, besloten zij onder het motto beter blo Jan dan do Jan een botsing te vermijden door uit het gezicht te blijven tot de jongens waren gepasseerd.

Zij liepen op dit ogenblik langs de om een tuin lopende heg van een groot huis, dat gebouwd was in Victoriaanse stijl en op eigen terrein iets van de weg af stond. Deze heg Mep niet langs de voorkant van het landgoed. Aan de hoofdweg waren huis en tuin beschermd door een hoge stenen muur waarachter Biggles nog nooit een kijkje had genomen. Maar aan één kant van het landgoed liep een weggetje, aan de kant van het huis begrensd door een dikke laurierheg en aan de andere kant door een doornhaag waarachter een open akker lag. De doornhaag was kennelijk een obstakel dat niet zonder ongerief en het risico van gescheurde kleren kon worden genomen. In elk geval bood de erachter liggende akker geen enkele dekking. Daarom kozen Biggles en Smith zonder zelfs de zaak te bespreken de laurierheg als toevluchtsoord.

Het bleek dat deze heg niet zo’n formidabele slagboom was als ze van buitenaf wel leek te zijn. De afwezigheid van doorns maakte het makkelijk er diep in door te dringen; en Biggles, misschien gedreven door nieuwsgierigheid, worstelde zich helemaal naar de andere kantervan. Smith, die zijn leiderschap zoals gewoonlijk aanvaardde, volgde hem.

Biggles staarde nu met enige schroom naar wat eens misschien deel van de bij het huis behorende tuinen had uitgemaakt, maar nu het best kon worden beschreven met het woord wildernis. Er stonden een paar vrij grote bomen waaronder een wirwar van onkruid een aantal kruisbessestruiken had overwoekerd. Biggles had hier geen speciale belangstelling voor, behalve dan dat hij naar iets keek wat hij nog nooit eerder had gezien. Hij was voornamelijk bezorgd, omdat hij wist dat zij op verboden terrein waren, en hij hoopte alleen maar dat er niemand uit het huis zou komen dat hij op een afstand van ongeveer vijftig meter kon zien staan. Het was onnodig Smith te waarschuwen dat hij stil moest zitten, al was het alleen maar omdat Hervey en Brickwell nu aan de andere kant van de heg te horen waren. Terwijl hij daar stilletjes het toneel zat gade te slaan, zag Biggles op een dode boomtak, een meter of zes boven hem, een kauw zitten. De tak, die ongeveer vijftien centimeter in doorsnee was en kort was afgebroken, zag er vrij sterk uit. De vogel liep over de tak en verdween in het uiteinde, waardoor duidelijk werd dat dit een hol was. Even later kwam hij weer tevoorschijn en met zijn gebruikelijke jok-jok-roep vloog hij weg en verdween. Er verstreek een minuut. Smith stond langzaam op en luisterde. ‘Alles veilig, ze zijn weg, ‘ zei hij, doelend op Hervey en Brickwell.

Biggles staarde nog steeds naar de holle tak. ‘Zag jij diekauw daar inkruipen?’ vroeg bij.

‘Reken maar, ‘ antwoordde Smith. ‘Volgens mij heeft bijdaar een nest. We zullen eraan denken bij het volgendevogelnestjes-seizoen. Het lijkt me makkelijk om erbij tekomen. ‘

‘Zag je dat hij iets in zijn snavel had?’ informeerde Biggles.

‘Ja. Ik dacht dat het een stukje zilverpapier was? meende Smith. ‘Kauwen pikken altijd allerlei dingen op, vooral glimmende dingen heb ik wel eens gehoord. ‘ ‘Nou, wat het ook was, het was geen zilverpapier, ‘ verzekerde Biggles terwijl hij opstond. ‘Zilverpapier glimt,maar dit ding scheen te glinsteren. ‘ ‘Misschien een stukje glas, ‘ opperde Smith ongeïnteresseerd.

‘Mogelijk, ‘ antwoordde Biggles. Hiermee lieten zij het onderwerp varen. Ook daarna werd het niet meer aangeroerd. De jongens wrongen zich terug door de heg, overtuigden zich ervan dat de kust veilig was en zetten hun wandeling voort.

Enkele dagen later - het was zondagmiddag - stelde Biggles voor om tijdens hun middagwandelingetje naar de grot te gaan. Het was best mogelijk dat daar nog wat appels lagen, en als ze geluk hadden, kregen ze misschien nog een kop thee en een plak cake van mevrouw Grant. Ze gingen op stap en hadden het geluk mevrouw Grant te zien die juist in haar achterdeur stond om het tafellaken uit te schudden. Ze schonk hun naar Biggles’ idee een nogal triest glimlachje heel anders dan wat zij van haar gewend waren. Bovendien waren haar ogen rood, alsof ze had gehuild.

Biggles nam zijn pet af en liep, ietwat verward, bijna zonder iets te zeggen voorbij. Toen werd zijn nieuwsgierigheid hem toch de baas, en hij draaide zich half om. ‘U ziet er vandaag niet erg best uit, mevrouw Grant, ‘ merkte hij met de oprechtheid van de jeugd op. ‘Is er iets aan de hand?’

Mevrouw Grant knikte en probeerde door haar tranen heen te glimlachen. ‘Ik zit in grote moeilijkheden, ‘ zei ze.

‘Het spijt me geweldig dat te horen, ‘ antwoordde Biggles met oprechte sympathie. ‘Kan ik misschien iets voor u doen?’

‘Nee, ik ben bang van niet, ‘ antwoordde mevrouw Grant. ‘Je weet natuurlijk wat er is gebeurd, niet ?’ Biggles wist het niet en zei dit. Hij sprak letterlijk de waarheid, toen hij zei dat hij er niet het flauwste idee van had.

‘Maar je hebt toch zeker wel gehoord over mijn jongste zuster?’ zei mevrouw Grant.

‘Nee. Ik wist niet eens dat u een zuster had, ‘ antwoordde Biggles. ‘Ze is opgesloten. ‘

‘Opgesloten! Toch niet door de politie?’ Mevrouw Grant knikte. ‘Waarvoor?’ ‘Stelen. ‘

‘Wat heeft ze dan gestolen?’

Mevrouw Grant hief uitdagend haar hoofd op. ‘Zeheeft totaal niets gestolen. Zo zijn wij niet. ‘

‘Nou, wat beweren zij dan dat zij gestolen heeft?’

‘Een diamanten ring. Ik geloof er geen woord van. ‘

‘Waar was die ring ergens ?’

‘In het huis waar ze als binnenmeisje werkte. ‘

‘Dat is erg, vooral als ze het helemaal niet heeft gedaan, ‘

merkte Biggles op, aangezien bij niet wist wat hij andersmoest zeggen. Alleen omdat mevrouw Grant niets meerzei, vervolgde hij op sympathieke toon: ‘Waar werkteuw zuster, mevrouw Grant?’

‘In “The Garth”. Dat is het huis van majoor Travers. ‘

‘O, ‘ zei Biggles, en hij draaide zich om. Toen bleef hijmet een ruk staart. ‘Zei u “The Garth”?’

‘Ja, je weet wel, dat grote huis op de hoek van Clifton’sLane. ‘

Biggles staarde de vrouw voor hem aan. Maar hij zag haar niet. Hij keek naar een beeld dat in zijn herinnering boven was gekomen - bet beeld van een zwarte vogel die over een tak huppelde. Een ogenblik aarzelde hij, zich afvragend of hij mevrouw Grant zou vertellen wat hij dacht. Hij besloot dit niet te doen, omdat hij het wreed vond valse hoop te wekken. ‘Vertelt u mij eens iets meer over de diefstal, ‘ vroeg hij met eigenaardige stem. ‘Hoe is het gebeurd ?’

‘Het ergste was dat Vera - dat is mijn zusje - alleen in huis was, ‘ zei mevrouw Grant. ‘Majoor en mevrouw Travers waren uitgegaan. De andere meisjes waren eveneens uit. ‘s Avonds, toen mevrouw Travers naar boven ging om zich op de slaapkamer wat op te knappen voor het diner, miste ze haar diamanten ring. Ze zegt dat ze hem op haar kaptafel had laten liggen. De majoor haalde er de politie bij. Die vroeg Vera waar de ring was. Vera zei dat ze er niets van wist. Maar omdat er niemand anders in huis was geweest, zei de politie dat Vera hem moest hebben weggenomen. ‘

‘Maar dat zou toch ook door een inbreker kunnen zijn gebeurd!’ verklaarde Biggles.

‘De politie zegt van niet, omdat een inbreker de hele inhoud van het juwelenkistje zou hebben meegenomen. Je moet namelijk weten dat er behalve de ring nog meer juwelen in lagen. Nu hebben ze Vera opgesloten en proberen ze haar te laten bekennen. ‘ Mevrouw Grants stem brak en opnieuw begon zij te snikken. Biggles raakte nu werkelijk in de war. ‘Huilt u alstublieft niet, mevrouw Grant, ‘ smeekte hij. ‘Ze zullen moeten bewijzen dat uw zuster de ring gestolen heeft, voordat ze haar naar de gevangenis kunnen sturen. De ring kan misschien nog wel voor de dag komen. ‘ Mevrouw Grant schudde haar hoofd. ‘Ik zal gaan kijken of ik de ring kan vinden, ‘ beloofde Biggles.

Mevrouw Grant glimlachte mat. ‘Ik vrees dat je er niets aan kunt doen, ‘ zei ze op bedroefde toon. ‘Je kunt nooit weten, ‘ zei Biggles geheimzinnig. ‘We zullen u nu niet verder lastig vallen. Kom mee, Smith. Goeiemiddag, mevrouw Grant. ‘

Biggles kon nauwelijks vlug genoeg door het hek komen. Buiten greep hij Smith bij de arm. ‘Herinner jij je die kauw nog die wij in de boom zagen zitten toen we waren weggekropen voor Hervey?’ ‘Ja. ‘

‘Dat was “The Garth”. ‘ ‘Weetik. ‘

‘Die kauw zou die ring kunnen hebben gehad. ‘ ‘Volgens mij leek het op een stukje zilverpapier. ‘ ‘Ik weet zeker dat het glinsterde. Er was een soort flits. Zilverpapier glinstert niet. Je zei dat je gehoord had dat kauwen allerlei voorwerpen wegpikken. In India pikken de kauwen eieren en zo. Kom, ik ga een kijkje in dat gat nemen!’

‘Met je goeie kleren aan?’ vroeg Smith met een bezorgde blik in zijn ogen. ‘Je zult je zo smerig maken als iets. ‘ ‘Kleren zijn van ondergeschikt belang wanneer er een vriendin in moeilijkheden verkeert, ‘ verzekerde Biggles. ‘Het moet helemaal niet moeilijk zijn om in die boom te klimmen. ‘

‘Best mogelijk dat het niet moeilijk is, maar die tak leek mij tamelijk vermolmd, ‘ zei Smith aarzelend. ‘Dan breken we die af, ‘ verklaarde Biggles. ‘Laten we voortmaken. ‘

Ze liepen met snelle passen naar het weggetje en kropen op dezelfde plaats als de vorige keer onder de laurierheg door. Er was niets veranderd. ‘Ik zal in de boom klimmen. Jij gaat op de uitkijk staan, ‘ beval Biggles, terwijl hij kritisch naar de boom keek, want nu hij met de feiten geconfronteerd werd, zag hij pas zekere moeilijkheden, zoals dat meestal het geval is. De holle tak zou makkelijk genoeg te bereiken zijn, zag hij, want er waren andere takken die bijna tot aan de grond reikten. Maar de tak -of liever gezegd stomp - die hij moest hebben, was ongeveer twee meter lang, en het gat zat aan het eind. De holle, dode tak zou zijn gewicht waarschijnlijk niet dragen. De moeilijkheid daarom was hoe hij ver genoeg bij het uiteinde kon komen om er zijn hand in te steken. Was er geen andere tak in de buurt geweest, dan zou deze moeilijkheid zelfs onoverkomelijk zijn geweest. Maar toevallig was er een tweede tak, een dunnere, die ongeveer een meter erboven onder dezelfde hoek uit de boom stak. Het zou, dacht Biggles, mogelijk zijn om deze tak zijn gewicht te laten dragen, terwijl hij de lagere onderzocht. Hij klom de boom in om de proef op de som te nemen.

Na een minuut of twee zat hij schrijlings op de holle tak, terwijl hij zich vasthield aan de levende tak vlak boven zijn hoofd, en in die houding begon hij centimeter voor centimeter naar voren te kruipen, zijn gewicht voornamelijk gedragen door zijn armen. Toen er niets gebeurde, kreeg hij wat meer zelfvertrouwen, en hij was ongeveer een halve meter van zijn doel verwijderd, toen Smith waarschuwend ‘Onraad!’ siste. Het werd onmiddellijk gevolgd door een kreet.

Biggles hield zich doodstil. Toen hij omlaag keek, zag hij Smith in een schaapachtige houding die hem een ramp deed vermoeden. Dit maakte Biggles boos, want hij vond dat Smith beter had moeten uitkijken, en hij stond juist op het punt hem dit te vertellen, toen een keurig geklede, soldatesk uitziende man, vergezeld vantwee terriërs, onder hem verscheen. De man keek naar Smith en toen naar Biggles op zijn hoge zitplaats. ‘Wat voeren jullie uit?’ vroeg hij niet onvriendelijk.

Ik probeer bij het nest van een kauw te komen, meneer, ‘

antwoordde Biggles.

‘Pas maar op dat je niet valt, ‘ zei de man.

De waarschuwing kwam te laat. Er klonk een knal alsvan een pistoolschot, toen de tak waarop Biggles zatafbrak, waardoor hij aan zijn handen aan de tak bovenhem kwam te hangen.

De heer zag het gevaar waarin hij verkeerde. ‘Hou je vast!’ riep hij uit, en meteen draafde hij terug naar het huis onder het roepen van: ‘Blake! Blake! Haal de ladder!’

Biggles had de raad om zich vast te houden niet nodig. Hij piekerde er niet over iets anders te doen. De vraag was alleen hoe lang hij het zou kunnen volhouden. Zijn armen die het volle gewicht van zijn lichaam droegen, voelden al aan alsof ze ieder ogenblik uit hun kom zouden schieten. De grond leek akelig ver verwijderd. Smith, die er uitzag als een dwerg, met een gezicht dat zo wit was als een doek, staarde met uitpuilende ogen naar boven.

Smith deed alles wat hij kon. ‘Hou vast, Bigglesworth, hou vast!’ riep hij schor. ‘Denk aan de school!’ Wat de school met deze situatie te maken had, snapte Biggles niet. Hij hield vol, maar hij wist dat het nog maar een kwestie van seconden was voordat hij zou vallen, want hij voelde zijn krachten snel afnemen. Zelfs al kon hij zien hoe twee mannen met een lange ladder kwamen aandraven, geloofde hij dat ze te laat zouden komen om hem te redden. Met opeengeklemde tanden bleef hij zich wanhopig vastklemmen. De mannen schenen akelig lang werk te hebben om de ladder op te zetten.

Het was een penibele geschiedenis. De ladder was maar net lang genoeg om de tak te bereiken, en daarom stond ze verre van stevig. Biggles stak een hand uit en greep een sport. Met uiterste inspanning draaide hij zijn lichaam om een steun voor zijn voet te krijgen. Dit lukte niet, enwetend dat hij toch zou vallen, deed hij een wanhopige greep naar de ladder. Hij kreeg er zijn armen en benen omheen en dat was alles wat hij kon doen. Zijn krachten begaven het toen helemaal en pardoes gleed hij langs de ladder omlaag. De heer sprong naar voren om hem op te vangen en slaagde er inderdaad in zijn val te breken. ‘Schitterend gevangen, meneer!’ riep Smith schril uit. Biggles bleef stil zitten op de plaats waar hij was terechtgekomen, het gezicht in de handen, bevend van schrik, opluchting of allebei. ‘Heb je je bezeerd?’ vroeg de heer. Heel langzaam krabbelde Biggles overeind, waarna hij behoedzaam stuk voor stuk zijn ledematen betastte. ‘Ik geloof van niet, meneer, ‘ wist hij uit te brengen. ‘Je had je nek wel kunnen breken, ‘ zei de man. Biggles was het roerend met hem eens. Nu was het de beurt van Blake, blijkbaar een tuinman, om iets te zeggen. ‘Wat moest je daar boven eigenlijk uitvoeren?’ bromde hij. ‘Je moest beter weten dan ‘s zondagsmiddags in bomen te klimmen. Ik zou wel eens willen weten wat jullie een volgende keer weer zullen uithalen. ‘

‘Ik zocht een diamanten ring, ‘ verklaarde Biggles kleintjes. Hij wendde zich tot de heer. ‘Bent u majoor Travers, meneer?’ ‘Inderdaad. ‘

‘Nou, ik zocht de ring die uw vrouw kwijt is. ‘

‘In een boom?’ Majoor Travers scheen dit amusant tevinden.

‘Ja, ‘ verklaarde Biggles. ‘U moet namelijk weten dat ik hier onlangs een kauw in deze zelfde boom heb zien vliegen, en het scheen dat hij iets in zijn bek had. ‘ Biggles raapte de afgebroken tak op, zette hem rechtop stampte ermee op de grond.

Er vielen een heleboel dingen uit, voornamelijk twijgjes en stukjes vermolmd hout. Maar toen kwamen er nog andere dingen - een stukje draad, wat zilverpapier, touw, en een veiligheidsspeld. Biggles raapte de rommel op en het ze door zijn vingers glijden. Plotseling glinsterde er iets. Biggles greep ernaar, deed zijn hand open en slaakte een kreet van triomf toen hij majoor Travershet voorwerp liet zien. ‘Is dit de ring die uw vrouw kwijt is, meneer?’ informeerde hij. Enkele ogenblikken lang scheen majoor Travers geen woord te kunnen uitbrengen. Hij kon alleen maar met grote ogen toekijken. Tenslotte zei hij heel zacht: ‘Ja. ‘ Hij stak zijn hand uit en nam de ring aan. ‘Dan zullen ze Vera nu toch wel laten gaan, hoop ik?’ zei Biggles.

Majoor Travers keek nog steeds enigszins verbouwereerd. ‘Eh ja - ja - natuurlijk, ‘ stamelde hij. ‘Arm meisje. Wat vreselijk. Ze heeft dus toch de waarheid verteld. Lieve hemel. Wat moet ik nu tegen haar zeggen? Ik moet me dadelijk in verbinding stellen met de politie. Ik moet dit mijn vrouw vertellen. Wat zouden jullie ervan denken om mee naar huis te gaan en een kopje thee te drinken?’

‘Dat zouden we heel prettig vinden, meneer, ‘ antwoordde Biggles. ‘Maar als u er geen bezwaar tegen hebt, geloof ik dat we beter regelrecht naar mevrouw Grant kunnen gaan om haar te vertellen dat Vera zal worden vrijgelaten. ‘ ‘Wie is mevrouw Grant?’

‘Vera’s getrouwde zuster. Ze is een vriendin van ons en ze maakt zich dodelijk ongerust. ‘

‘Goed. Vertellen jullie haar dan maar dat ik alles zal doen wat in mijn macht ligt om deze ongelukkige vergissing ongedaan te maken. Maar op een minuutje komt het nu ook niet meer aan. Wacht, ik ben dadelijk terug. ‘ Majoor Travers liep snel weg. Blake nam hoofdschuddend de ladder op zijn schouder en volgde hem. Biggles en Smith onderzochten het nest nog wat grondiger terwijl zij stonden te wachten, maar tot hun teleurstelling vonden zij er geen verdere juwelen meer in. Majoor Travers keerde terug met een grote, met bloemen versierde doos. ‘Alsjeblieft, ‘ zei hij. ‘Een doos chocolaatjes voor jullie van mijn vrouw, en hier hebben jullie nog wat geld van mij. ‘

‘O, hartelijk bedankt, meneer, ‘ zeiden de jongens allebei tegelijk.

‘Op een ander keertje moeten jullie dan nog maar eens een kop thee bij ons komen drinken. ‘

‘Dolgraag, meneer. ‘

‘Nou, tot kijk dan. Ik moet hier nu dadelijk de politie van op de hoogte stellen. ‘ ‘Tot ziens, meneer. ‘

De jongens liepen het weggetje op en maakten direct de doos open. Smith floot toen hij de inhoud zag. ‘Eerlijk , delen. Ieder de helft, ‘ eiste hij.

‘Goed, ‘ stemde Biggles toe. ‘Eigenlijk hoor ik meer te hebben dan jij. Per slot van rekening ben ik in de boom geklommen. ‘

‘Ik heb op de uitkijk gestaan, ‘ verklaarde Smith.

‘Ja, en hoe, ‘ zei Biggles. ‘Enfin, daar zullen we het numaar niet over hebben. ‘

Al snoepend liepen ze snel in de richting van het landhuisje. Smith at zelfs zo vlug door dat Biggles tenslotte moest protesteren. ‘Jij hebt jouw helft al op, ‘ zei hij. ‘Als we Hervey tegenkomen en hij ziet de doos, dan pikt hij alles in, ‘ verklaarde Smith. Ze bereikten het landhuisje en vonden de deur gesloten, maar na een klop op de deur kwam mevrouw Grant naar buiten, nog steeds met rode ogen. ‘Droog uw tranen maar, mevrouw Grant, ‘ zei Biggles opgewekt. ‘Alles is in orde. Wegebben de ring gevonden. Majoor Travers heeft zich in verbinding gesteld met de politie en hij zegt dat hij voor Vera alles zal doen wat mogelijk is. Hier neem een chocolaatje. ‘ Mevrouw Grant keek verbaasd, wat natuurlijk te begrijpen was.

‘O, dat is heerlijk!’ riep ze uit. ‘Kom binnen en vertel me alles. ‘

Biggles ging mee naar binnen.

‘En nu, ‘ zei mevrouw Grant, lachend door haar tranen heen, toen hij was uitgesproken, ‘willen jullie toch zeker wel een kopje thee hebben? Ik heb gisteren een cake gebakken. ‘

‘Dat is een fantastisch idee, ‘ beaamde Biggles.

8. Op jacht naar een schat

Een koddig voorval, waarvoor Biggles en Smith door zekere ontevreden personen verantwoordelijk werden gehouden, was er een dat bekend werd - en tot op de dag van vandaag bekend zal blijven - als de schatzoekerij van Hertbury. Wie er de schuld ook van mag zijn geweest, het bezorgde Biggles heel wat hoofdbrekens, ofschoon er ook mensen met gevoel voor humor waren die er behoorlijk om lachten.

Het begon allemaal met een regenbui. Biggles en Smith, die weer eens samen op pad waren, werden er zonder jas door verrast, zodat zij schuilden in een soort tentje, op uitnodiging van de enige bewoner ervan, een oude wegwerker, Farrow genaamd. De schuilplaats was een primitief geval, maar, zoals de oude man zei, goed genoeg om er een bakje thee in te brouwen en er zijn gereedschap in te bewaren.

Terwijl de regen neerkletterde, werd er een poosje over allerlei onderwerpen gesproken, variërend van het weer tot het kapot slaan van vuurstenen voor het repareren van wegen. Toen merkte Smith terloops op: ‘U vindt zeker wel eens het een en ander wanneer u zo in de greppels naast de weg aan het graven bent?’ De oude man zei dat hij in de loop van de tijd al heel wat gevonden had, van oude sleutels tot brillen en van dode katten tot oude munten. Die ochtend nog had hij een munt opgedolven die hij nog niet had weten thuis te brengen. Het was een oud ding en dat was alles wat hij ervan wist. Hij liet ze zien.

‘Ze is in elk geval van zilver, ‘ verklaarde Smith, nadat hij het vuil had verwijderd dat nog aan de munt kleefde, eenvoudig door erop te spuwen en ze langs zijn mouw te wrijven.

‘Ja, ze is van zilver, ‘ beaamde de oude man. ‘Een soort florijn, denk ik. ‘

‘Wie stelt de beeldenaar voor?’ vroeg Smith.

‘Ik zou het echt niet kunnen zeggen. ‘

‘Waar hebt u ze precies gevonden?’ vroeg Smith oponverschillige toon, ofschoon Biggles kon zien dat hij moeite had zijn opwinding te onderdrukken. ‘Een eind verderop aan de kant van de weg, bij de oude abdij. ‘

‘U bedoelt die ruïne in het land, vlakbij de weg, dichtbijde boerderij van Grummit?’

‘Ja. ‘

‘Aha, ‘ zei Smith peinzend.

Het regende nu niet meer, dus stelde Biggles voor omterug te gaan naar hun school. Smith ging hiermeeakkoord, en nadat zij de oude man hadden bedankt voorhet gebruiken van zijn tentje, gingen ze op weg.

Een poosje was Smith vreemd stil, maar toen onthuldehij de fascinerende gedachten die zijn geest bezighielden.

‘Weet je, ‘ zei hij, ‘het zou mij helemaal niks verbazen alsdaarginds in die oude ruïne een schat was begraven. ‘

Biggles zei dat het hem evenmin zou verbazen.

‘Het is er precies het soort plaats voor, ‘ zei Smith.

Biggles was het roerend met hem eens.

‘Het zou precies het soort plaats zijn dat ik zelf zouuitkiezen om er een schat in te verbergen - als ik er eenhad, ‘ vervolgde Smith.

‘Maar je hebt er geen, ‘ vertelde Biggles hem.

‘Ik zei als ik er een had, ‘ antwoordde Smith geërgerd.

‘Er zijn altijd mensen die schatten vinden, ‘ voegde hijeraan toe. ‘

‘O ja?’

‘Natuurlijk. Je kunt het bijna elke dag in de krant lezen.

Ze zeggen dat er overal schatten begraven liggen, als jeze maar kunt vinden. ‘

‘Wie zegt dat?’

‘Hoe moet ik dat weten. ‘

‘Ik wou dat we er een vonden, ‘ merkte Biggles op. ‘Dat bedoel ik juist, ‘ verklaarde Smith. ‘Waarom zouden we niet?’

‘Waar wil je beginnen te zoeken?’ ‘Natuurlijk bij de ruïne van de oude abdij. Het is een ideale plaats. Er moet daar minstens één schat liggen, maar het gaat er alleen maar omdat we de juiste plek vinden. Je hebt die florijn gezien, of wat het ook was. Waarom zou er maar één zijn? Ik durf te wedden dat ereen doosvol ligt - misschien wel verscheidene dozen. ‘ Biggles scheen dit in twijfel te trekken. ‘Zelfs al was dat zo, hoe moeten wij dan weten waar we moeten beginnen ?’ vroeg hij. ‘We hebben geen enkel houvast. ‘ ‘We zouden al gauw kunnen ontdekken waar iemand die een schat te begraven had, dit hoogstwaarschijnlijk zou doen, ‘ protesteerde Smith.

Biggles drukte zijn twijfel uit over deze nogal op losse schroeven staande methode. ‘We hebben niet eens een kaart, ‘ verklaarde hij. ‘Als er een schat is, dan is er meestal ook een kaart. ‘

‘We zouden er vrij gauw een kunnen maken, ‘ beweerde Smith, die niet zo gauw uit het veld was te slaan. ‘Hoe dan?’

‘In een van de oude boeken in de bibliotheek zit om te beginnen al een los blad. Het is perkament of zoiets. We zouden het eruit kunnen trekken en de ligging van de schat met een rood kruisje aangeven. Zo wordt dat meestal gedaan. ‘

‘Maar we weten niet eens waar de schat begraven is, ‘ vertelde Biggles hem.

‘Wat hindert dat?’ riep Smith uit. ‘Als we hem op de ene plaats niet vinden, dan beginnen we rustig op een andere plaats te graven. ‘

‘Op die manier zouden we misschien heel wat te graven krijgen, ‘ antwoordde Biggles.

‘Als we hem niet zouden vinden, zouden we niet slechter af zijn dan nu, ‘ verklaarde Smith. Biggles gaf toe dat hier inderdaad iets inzat. ‘Je kunt nooit weten, ‘ zei Smith vaag. ‘Nee, je kunt nooit weten, ‘ beaamde Biggles: ‘Stel je voor, ‘ vervolgde Smith, die zijn verbeelding de vrije loop liet. ‘Stel je eens voor hoe de jongens op school zouden opkijken als wij kwamen aandragen met een kistvol goud. ‘

‘De munt was van zilver, ‘ herinnerde Biggles hem. ‘Waar zilver is, is goud, ‘ hield Smith vol. ‘Die twee dingen horen bij elkaar. Vandaar dat de mensen het altijd over goud en zilver hebben. ‘ Smiths enthousiasme werkte aanstekelijk en Biggles’ weerstand verzwakte. ‘En hoe staat het met het gereedschap?’ was zijn laatste moeilijkheid. ‘We kunnen niet met onze handen graven. ‘

‘Waar is het gereedschap van de wegwerker voor?’ informeerde Smith sarcastisch. ‘Dat is vrijwel ter plaatse. We zouden het kunnen lenen wanneer hij met zijn werk klaar is en het later terugbrengen. Het is een geschikte kerel-niet van het soort dat zich er druk om zou maken. ‘ ‘Goed, ‘ gaf Biggles toe. ‘Wanneer beginnen we?’ ‘Zo gauw mogelijk, voordat het nieuws van de schat uitlekt, ‘ antwoordde Smith. ‘En denk eraan dat we het geheim aan niemand vertellen. ‘ ‘Wat voor geheim ?’

‘Van de schat, sufferd!’ riep Smith uit. Hij haalde zijn schouders op. ‘Maar als jij niks anders als bezwaren hebt, dan zoek ik hem zelf wel op - jij zult dan lelijk op je neus kijken. ‘ ‘Wie maakt de kaart?’

‘Dat doen wij samen. We gooien wat water door de inkt om die er oud te laten uitzien. Het rode kruisje zetten we vijf meter ten oosten van de oude boom die bij de ruïne staat. ‘ ‘Waarom vijf meter?’

‘Omdat het een afstand is die iemand natuurlijk zou kiezen om een schat te begraven!’ ‘Waarom ten oosten?’

‘Nou, omdat die richting net zo goed is als welke andere ook. Per slot van rekening moet het ergens zijn. Als het oosten verkeerd is, dan kunnen we er altijd nog het westen van maken, niet ?’ ‘Dat zal wel, ‘ moest Biggles beamen. En zo gebeurde het dat de volgende dag na schooltijd de schatzoekers, compleet met kaart, het geleende gereedschap over de schouders, op de plaats van bestemming arriveerden. Even was er onenigheid over de vraag waar het oosten precies lag, maar tenslotte werd ook op dit punt overeenstemming bereikt. Met grote zorgvuldigheid mat Smith vijf meter af, waarna hij de punt van zijn houweel de grond indreef. ‘Hier is het, ‘ zei hij vol zelfvertrouwen. ‘En nu de gouden dukaten!’

‘Ik dacht dat het een florijn was, ‘ merkte Biggles op.

‘Gouden dukaten klinkt beter, ‘ verklaarde Smith, terwijl hij aan het werk ging. ‘Jij schept de aarde weg, terwijl ik hem losmaak met het houweel, ‘ beval hij. ‘We delen natuurlijk samen op, maar in werkelijkheid hoor ik het grootste aandeel te hebben, omdat ik op het idee ben gekomen. ‘

‘Laten we eerst maar eens zien dat we de schat vinden, ‘ stelde Biggles praktisch voor.

Het werk was nog niet ver gevorderd, toen Grummit, de boer, op het toneel verscheen. Met zijn bretels en beenwindsels had hij John Buil zelf kunnen zijn. ‘Wat moet dat hier?’ informeerde hij kortaf. Biggles keek naar Smith. Smith keek naar Biggles. ‘Zullen we het hem vertellen?’ fluisterde hij. ‘Dat lijkt me wel het beste, ‘ antwoordde Biggles. Smith wendde zich tot de boer. ‘We zoeken de schat, ‘ verklaarde hij.

Grummit fronste zijn wenkbrauwen. ‘Wat voor een schat?’

‘De schat die hier begraven ligt. Wist u dat dan niet?’ ‘Nee, dat wist ik zeker niet. Het is voor het eerst dat ik ervan hoor. ‘

‘We hebben het nog aan niemand anders verteld, ‘ verklaarde Smith.

De boer kwam dichterbij. Hij wees naar het gat.

‘Waarom denken jullie dat de schat daar ligt?’

‘Dat staat op de kaart, ‘ antwoordde Smith.

De boer keek geïnteresseerd. ‘Hebben jullie dan eenkaart?’

‘Natuurlijk hebben we een kaart, ‘ antwoordde Smith, die de boer toestond er van een afstandje even een blik op te werpen. ‘Het rode kruisje staat vijf meter ten oosten van de boom. ‘ ‘Maar jullie graven ten noorden ervan. ‘ ‘O ja?’ Een ogenblik keek Smith verbouwereerd. ‘Nou, dat is dan een vergissing van ons, ‘ gaf hij toe. ‘Niet dat het werkelijk iets geeft. De schat ligt hier en als we doorgaan met graven, zullen we die heus wel vinden. ‘ De boer veranderde van toon. ‘O ja? Jullie houdt op met mijn land te verknoeien en maakt dat je wegkomt, ‘ zei hij bits.

‘Bedoelt u dat u ons niet wilt laten doorgaan riep Smith verontwaardigd uit.

‘Dat bedoel ik precies, ‘ antwoordde de boer nijdig. ‘En nou weg, of je krijgt er met mijn stok van langs. En breng die spullen waar ze thuishoren. ‘ Triest gingen de jongens op weg, maar voordat ze verdwenen waren, herinnerde de boer zich iets. ‘Die kaart kunnen jullie wel hier laten!’ riep hij. Maar dit ging te ver. ‘Geen denken aan!’ riep Smith, en meteen vluchtte hij zo hard hij kon weg. Daar de boer hen niet volgde, gingen ze al gauw wat langzamer lopen. ‘Zo zie je maar weer hoe de mensen zijn, ‘ verkondigde Smith. ‘Grummit is een waardeloze vent. ‘

Biggles was het met hem eens. ‘Het zou me niks verwonderen als hij probeert zelf die schat te vinden. ‘ Dit was een mogelijkheid die nog niet bij Smith was opgekomen. ‘Dat zou helemaal alle perken te buiten gaan!’ riep hij bitter uit. ‘We zullen morgen teruggaan om te kijken. Als hij de schat vindt, maak ik er aanspraak op. Per slot van rekening hebben wij de kaart om te bewijzen dat wij er het eerst naar gingen zoeken. ‘ Ze brachten het gereedschap terug naar het tentje van de wegwerker en keerden, teleurgesteld door het plotselinge einde van hun plannetje, naar school terug. Toen zij de volgende dag teruggingen naar de ruïne, troffen zij daar een bedrijvigheid aan die hen met stomheid sloeg. Niet alleen was Grummit daar, maar minstens een twintigtal andere mannen. De grond was over grote afstand van gras ontdaan. Overal lagen hopen aarde, tussen ontelbare gaten en gleuven die steeds dieper werden gemaakt. Grond werd de lucht ingegooid door personen die zichzelf uit het gezicht hadden gegraven. ‘Allemensen, ‘ barstte Smith tenslotte uit. ‘Wat een brutaliteit! Dat komt er nou van als je de mensen een geheim vertelt. Ginds komen nog meer mensen met pikhouwelen en schoppen aan. Als het zo doorgaat, is straks de hele stad aan het graven!’ Later bleek dat dit maar heel zacht was uitgedrukt. ‘Wat ik niet begrijp, ‘ zei Biggles verbaasd, terwijl ze het graafwerk gadesloegen, ‘is hoe al deze mensen er zogauw van op de hoogte zijn gekomen. ‘ Het antwoord was op dat ogenblik niet te vinden, maar later bleek dat de boer zijn vrouw in vertrouwen had genomen. Zij had het de meid verteld, eveneens in vertrouwen. En de meid had het aan de postbode verteld. De postbode had het aan iedereen verteld die hij op zijn ronde tegenkwam - in vertrouwen natuurlijk. Voor het eerst kon Biggles de snelheid waarnemen waarmee een gerucht zich kan verspreiden wanneer het om ‘goud’ gaat.

De jongens bleven een poosje kijken en gingen toen, aangezien zij toch niets meer konden doen, naar huis terug, Smith duchtig mopperend op het menselijke ras in het algemeen.

De volgende dag was het zaterdag. De ochtendmelk werd niet gebracht, werd gezegd, omdat de slijter aan het schatgraven was geslagen. En hij bleek niet de enige te zijn. Zodra de school uit was, trok elke jongen en elke leraar naar het terrein van de graafwerkzaamheden om de schat te zien blootleggen. Intussen hadden nog meer geruchten de ronde gedaan. De boer zou iedereen laten vervolgen die zich zonder toestemming op zijn land bevond. De eigenaar zou de boer laten vervolgen, die alleen maar pachter was. De enige ijzerhandelaar in de stad was volkomen door zijn houwelen en schoppen heen, en schatzoekers moesten een hele afstand afleggen om aan het benodigde gereedschap te komen. Het verhaal had in de krant gestaan en mannen te paard, met karren en andere voertuigen, kwamen samen bij de ruïne van de abdij van Hertbury. Ook waren daar verslaggevers tegenwoordig. Sommigen namen foto’s. Het ministerie van binnenlandse zaken en het Britse museum hadden vertegenwoordigers gestuurd om over hun belangen te waken. Zodra Biggles het werkterrein naderde, zag hij dat de waarheid de geruchten ver overtrof. Wat hij zag, sloeg hem met stomheid. Tientallen mannen en zelfs vrouwen waren nu hard aan het werk. Het hele gebied leek wel een slagveld. Overal waaiden papieren waarin boterhammen hadden gezeten. Temidden van dit alles stond op een hoge berg aarde veldwachter Grimble die zijn uiterste best deed om de ordete bewaren, want ieder ogenblik braken er gevechten uit wanneer mannen elkaar ervan beschuldigden dat zij te dicht in de buurt kwamen van het stuk grond dat ieder voor zich had opgeëist. Het hele toneel was omringd door een kordon van toeschouwers. Onder hen bevond zich het hoofd van de school. In zijn verontwaardiging getuigde Smith van een enorme welsprekendheid, toen hij zijn mening ten beste gaf over claim-jumpers. * Hij had, vertelde hij Biggles, alles over claim-jumping gelezen in een boek over Australië. Het was een vaak voorkomende truc bij niets ontziende schurken.

Biggles dacht scherp na, want hij was tot de overtuiging gekomen dat de zaak nu ver genoeg was gegaan. ‘Het zou me niks verbazen als hier een grote rel van komt, ‘ zei hij bezorgd tegen Smith. ‘Er zal een heel leger voor nodig zijn om al die aarde in die gaten terug te gooien. ‘ ‘Een mooi karweitje ook, ‘ was de mening van Smith. ‘Dat is hun straf voor het feit dat ze naar onze schat zijn gaan zoeken. Per slot van rekening hebben wij niet gevraagd of zij hier wilden komen graven. ‘ ‘Wat ze niet snappen, ‘ merkte Biggles op, ‘is dat er misschien helemaal geen schat is. ‘

Smit had dit ondergeschikte punt blijkbaar helemaal over het hoofd gezien. ‘Ja, daar heb je gelijk in, ‘ beaamde hij. ‘Maar dat moeten zij weten.. Toch is het de moeite waard om naar te kijken, niet? Een schatzoekerij van deze omvang zie je niet elke dag. ‘ Mevrouw Grummit verscheen met de thee voor haar man. De boer, die er warm en moe uitzag, kwam hem halen. Dichterbij gekomen, zag hij Biggles en Smith staan. ‘Dat zijn de jongens die de kaart hebben!’ schreeuwde hij, terwijl hij zijn pas versnelde. ‘Kom, geef hier dat ding!’

Het hoofd van de school kwam tussenbeide. ‘Is het waar, Bigglesworth, dat jij de kaart hebt?’ informeerdehij.

‘Smith tertius heeft ze, meneer, ‘ vertelde Biggles hem.

* claim-jumpers: mannen die een stuk terrein in bezit nemen op grond dat de vorige eigenaar het heeft verlaten of niet heeft voldaan aan de wettelijke voorschriften.

‘Mag ik die eens zien, Smith?’ vroeg het schoolhoofd. Smith gaf hem de kaart.

De directeur bekeek die met een merkwaardige uitdrukking op zijn gezicht. ‘Hoe kom je hier aan?’ vroeg hij met een eigenaardige stem. ‘Die hebben wij gemaakt, meneer. ‘ ‘O - hebben jullie die gemaakt?’ ‘Jawel, meneer. ‘ ‘Voor welk doel?’

‘Zo maar voor de aardigheid, meneer, ‘ zei Biggles. ‘Farrow, de wegwerker, had een muntstuk bij de ruïne gevonden, dus besloten wij naar een schat te gaan zoeken. Nou, en toen vonden we dat we toch ook een kaart moesten hebben. ‘ ‘Dus maakten jullie er een?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Hadden jullie enige reden om te veronderstellen dat er een schat lag op de plek waar je dat rode kruisje plaatste?’

‘Helemaal niet, meneer, ‘ bekende Smith. ‘Alleen scheen die plek even goed te zijn als alle andere. ‘ De mondhoeken van het schoolhoofd begonnen te trillen. ‘Juist, ‘ zei hij ernstig. ‘Dus jullie hebben al deze mensen hier laten komen om hen voor gek te laten staan?’

‘Dat hebben wij helemaal niet gedaan, meneer, ‘ protesteerde Smith heftig. ‘We waren pas begonnen met graven, toen meneer Grummit er aankwam en ons wegjoeg. Toen is hij zelf gaan graven. Hij heeft dus onze claim afgepikt. Dat niet alleen, want hij was ook de man die de zaak verried. Kijk nu maar eens wat er is gebeurd, meneer. Wij kunnen zelf nergens meer een plaatsje vinden om te graven. Dat is niet eerlijk!’ ‘Zo - zo, ‘ mompelde het schoolhoofd. ‘Eh, is het al eens in jullie opgekomen dat deze mensen behoorlijk kwaad op jullie zullen zijn wanneer zij horen hoe ze hun tij d hebben verknoeid ?’

Smith keek verbaasd. ‘Maar waarom zouden ze kwaad op ons zijn, meneer? Per slot van rekening hebben wij hun niet gevraagd of ze hier wilden komen graven. Wij vonden het heel vervelend, niet, Bigglesworth?’

‘Zo is het, ‘ beaamde Biggles.

‘Nou, als ik jullie was, ging ik nu maar terug naar school, ‘ zei de directeur op vertrouwelijke toon. ‘Ik kan niet toestaan dat deze onzin nog langer voortduurt. Hoe eerder de waarheid verteld wordt, hoe beter het is. ‘ ‘Heel goed, meneer, ‘ antwoordde Biggles. Wat de jongens deden, was zich op een veilige afstand opstellen om vandaar de gevolgen van de aankondiging van de directeur te kunnen waarnemen. Had het verhaal van de schat zich snel verspreid, de onthulling van het feit dat er geen schat bestond, verspreidde zich zelfs nog sneller. Mannen, bedekt met vuil, kropen op de meest onverwachte plaatsen uit de grond. Sommigen lachten. Sommigen vloekten. ‘Het is allemaal aan de gang gebracht door een paar spelende jongens!’ riep een man, terwijl hij zijn jasje aantrok. Toen begon een uittocht die, beweerde Smith ietwat vaag, hem aan Sodom en Gomorra deed denken. Grummit was woedend. ‘En hoe moet het nu met mijn weiland?’ schreeuwde hij. ‘Laat enkelen van jullie hier blijven om die gaten dicht te gooien 1’ Zijn geschreeuw was vergeefs. Het was duidelijk dat de lust voor het verplaatsen van aarde volkomen verdwenen was. ‘Net goed voor het afpikken van onze claim, ‘ zei Smith met warme voldoening in zijn stem. ‘Maar toch geloof ik dat we de schatzoekerij voorlopig maar even moesten laten rusten. ‘

Biggles was het met hem eens.

‘We kunnen ook beter voorlopig uit de buurt van de boerderij van Grummit blijven. ‘ Opnieuw was Biggles het met hem eens. ‘Nu kun je zien hoe de mensen zijn, ‘ was het laatste commentaar van Smith, toen zij terugliepen naar school. Opnieuw kon Biggles het alleen maar met hem eens zijn. Het verhaal verscheen in de kranten onder de kop ‘De Grote Poets van de Schatgraverij’, en het veroorzaakte heel wat gelach. Maar Biggles en Smith zagen er niets grappigs in. Zij hadden het gevoel dat ze niet populair waren in Hertbury, en zij achtten het wijs uit de buurt van het stadje te blijven dat hun enige winkelcentrum was.

9. Het kastanjebos

De dagen verstreken op de normale manier, de ene vrij wel gelijk aan de andere, met niets vermeldenswaards. Biggles hield zich kalm en slaagde er over het algemeen in geen moeilijkheden te veroorzaken - althans geen ernstige moeilijkheden.

Er was een kleine onaangenaamheid met meneer Bruce over zo’n onbeduidende aangelegenheid als het ontsteken van vuurwerk voor de deur van de studeerkamer van de leraar op de avond voor Guy Fawkes Day. * Hij had hetzelfde grapje al eens eerder uitgehaald zonder dat het narigheden veroorzaakte. Dit moedigde hem aan de fatale vergissing te begaan het nog eens te proberen. Maar bij de tweede gelegenheid liep het mis, en voor zijn moeite kreeg hij van de directeur zes venijnige meppen met de stok, drie op elke hand, om hem de moed voor gelijksoortige experimenten te ontnemen. Het lesje dat hij leerde, was niet te proberen een succes te vlug of te vaak te herhalen. Hij droeg de heer Bruce geen kwaad hart toe, want hij wist dat het zijn eigen schuld was. Hij vond alleen dat meneer Bruce, aangezien het de tijd voor vuurwerk was, het wel als een grapje had mogen opvatten. Dit was dan ook zijn nogal optimistische verdediging toen hij het fatale briefje voor de directeur ontving, waarop de misstap stond uiteengezet. Met een soort sarcastische opgewektheid zei het hoofd der school: ‘Jij hebt je aardigheidje gehad, Bigglesworth, nu komt het mijne. ‘

Biggles zag niets humoristisch in de grap van de directeur, en de rest van de dag bracht hij door met zijn handen te masseren.

Wat er werkelijk gebeurde, was dit: Allereerst moet worden verklaard dat de deur van het studeervertrek van meneer Bruce uit een formidabel stuk eikehout bestond dat nog dateerde uit de vijftiende eeuw. toen de school werd gebouwd ‘om de zoons van heren Latijn te* Guy Fawkes Day: 5 november, dag waarop in Engeland een pop wordt verbrand ter herinnering aan het buskruitverraad.

leren’. De klink was oorspronkelijk een primitief instrument geweest. Om de deur open te maken, hoefde je alleen maar je vinger in een voor dat doel aangebracht gaatje te steken en de klink op te tillen. Het gaatje liep dwars door de deur. De klink was verdwenen, maar het gat was gebleven. Door erdoor te gluren, was het mogelijk in het vertrek te kijken. Proppen papier, er door de leraar ingeduwd, werden door langskomende jongens eruit verwijderd, waarop deze gewoonte tenslotte maar werd nagelaten.

Toen Biggles langs de deur kwam, kwam het bij hem op dat het gat wel speciaal kon zijn aangebracht om er een voetzoeker in te steken. Hij gluurde naar binnen. Meneer Bruce zat in zijn leunstoel bij de haard te doezelen. Enkele ogenblikken later zat er een voetzoeker in het gat. Biggles stak de lont aan en rende weg. Vanaf veilige afstand hoorde hij de ontploffing. Ook hoorde hij de deur open en dicht gaan. Daarna stilte. Biggles vond dit een prachtige mop, die bovendien betrekkelijk veilig was, dus sloop hij met een tweede voetzoeker in de ene en een doosje lucifers in de andere hand zorgvuldig terug en gluurde weer door het gat. Zijn blik werd belemmerd. Eerst kon hij niet ontdekken wat het was. Toen zag hij met iets van afschuw dat het een ander oog was, dat zich amper twee centimeter van het zijne bevond. Hijgend van angst draaide hij zich om en wilde wegdraven, maar hij was te laat. De deur vloog open en een stem bulderde één woord: ‘Bigglesworth!’ Beseffend dat het, nu hij herkend was, geen zin had door te lopen, bleef Biggles met een ruk staan, draaide zich langzaam om en liep nog langzamer terug. Zich heel klein voelend, wachtte hij terwijl meneer Bruce een briefje voor de directeur schreef, dat bij even later naar de zetel van de gerechtigheid bracht. Als bijzonderheid zij nog vermeld dat dit ongelukkige voorval voor hem enigszins werd goedgemaakt door het feit dat Hervey, zijn aartsvijand, bij een poging die, naar Biggles veronderstelde, bedoeld was om hem in heldendaden naar de kroon te steken, van een nog kouder kermis thuiskwam. Er slingerde natuurlijk een heleboel vuurwerk rond, zoals in deze periode op elke school hetgeval is, en van de ochtend tot de avond weergalmde het schoolplein van het geknal van donderbussen en het sissen van voetzoekers. Vuurpijlen sproeiden hun vonkenregen in elke richting.

Het gebeurde tijdens de Franse les, op een ogenblik waarop monsieur Bougade’s gezicht naar het bord was gericht, dat Hervey het blad van zijn lessenaar optilde en aan zijn bewonderend publiek zijn laatste aanwinst liet zien. Dit was een van die rode, er duivels uitziende stukken vuurwerk, bestaande uit een lont van ongeveer twintig centimeter lang, waaraan ongeveer vijftig kleine voetzoekers zaten. Het was een prachtig stuk werk en aller ogen glinsterden toen het, op het moment dat de leraar zich weer naar de klas keerde (een moment dat Hervey, naar moet worden toegegeven, prachtig wist te berekenen) weer moest worden weggestopt. Hervey liet het verscheidene malen zien en werd, evenals Biggles aangemoedigd door succes, steeds driester. Hij maakte zelfs bewegingen om het aan te steken. Tenslotte brak hij, toen monsieur een buitengewoon lange zin op het bord stond te schrijven, alle voorgaande records door werkelijk een lucifer aan te schrappen en te doen alsof hij de lont ermee zou aansteken. Deze keer had hij de tijd een tikje te scherp berekend en zijn lessenaar was nog maar half gesloten toen de leraar, wiens argwaan misschien gewekt was door de onnatuurlijke stilte, zich met een ruk omdraaide en zijn blikken snel door de klas liet waren om de oorzaak van dit ongewoon goede gedrag te ontdekken. Het kan misschien aan haast te wijten zijn geweest dat Hervey’s repetitie voor het komende feest zich in de tegenwoordige tijd ging afspelen. Zijn demonstratie van het aansteken van de lont was heel realistisch geweest. In feite te realistisch, zoals spoedig zou blijken. In elk geval klonk er, toen monsieur Bougade zich weer omdraaide naar het bord, in Hervey’s kastje een luide ontploffing die een ogenblik later gevolgd werd door zo’n enorme hoeveelheid lawaai dat het leek alsof er een heel mitrailleurnest in actie was gekomen. Later bleek dat Hervey behalve het meesterstuk dat hij had laten zien, nog veel meer vuurwerk in zijn kastje had opgeslagen.

Op dat ogenblik had Biggles werkelijk met Hervey te doen. Hervey zat met witte lippen en wilde ogen in zijn bank, op zijn gezicht een uitdrukking van ontzetting, alsof hij plotseling was aangedaan door de een of andere afschuwelijke ziekte. Ondanks zijn pogingen het omlaag te houden, gaf het blad van zijn lessenaar een felle roffel weg en kringelde er uit elke spleet rook, terwijl het gat van de inktpot een miniatuurvulkaan werd die vonken en tongen gekleurd vuur uitbraakte. Dat alles veroorzaakte een grote rookwolk. Temidden daarvan zat Hervey, die de indruk wekte van een op de brandstapel stervende martelaar. Ruim een minuut hield het angstaanjagende lawaai aan. Toen werden de knallen minder veelvuldig, en na een laatst sissend geluid keerde de rust weer. Alleen de rook bleef opstijgen. Hervey’s ogen gingen dicht. Zijn lichaam zakte onderuit. Zijn hoofd rolde opzij. Hij leek dood te zijn. Er viel een plechtige stilte. De stilte na de uitbarsting was verstikkend. Niemand bewoog of sprak. Het was alsof de hele klas had opgehouden met ademen. Aller ogen waren gericht op het slachtoffer van de tragedie, aan wie niets glorieus meer te zien was. Aller harten moesten naar hem zijn uitgegaan. Van allemaal, behalve dat van monsieur Bougade. Staande voor het bord, zijn lippen gescheiden, gejaagd ademhalend, staarde de Franse leraar met glazige ogen de rook in, met de starre uitdrukking van een man die een spookbeeld ziet.

Pas het gekuch dat uitbrak toen de bijtende rook elke hoek van het lokaal vulde, scheen hem terug te brengen tot de werkelijkheid. Hij zei geen woord. Hij liep naar zijn lessenaar, schreef een briefje, vouwde het op en stak het, nog steeds zonder een woord te zeggen, uit. Het hoefde geen betoog voor wie het was bedoeld. Hervey stond op als een slaapwandelaar, liep naar voren, nam het briefje aan, draaide zich om en liep langzaam het pad door, op de manier van een gevangene die naar zijn executie gaat. Aller ogen waren nog op hem gericht toen hij uit het gezicht verdween. Monsieur Bougade deed een paar ramen open om de rook naar buiten te laten en de klas vervolgde de les in de melancholieke atmosfeer van een begrafenisplechtigheid.

Het duurde een half uur voordat Hervey terugkwam. Zijn gezicht was bleek en vlekkerig. Zijn ogen waren rood en zijn handen diep in zijn broekzakken gestoken. Hij liet zich in zijn bank zakken en bleef somber voor zich uit zitten staren tot de bel ging voor de pauze. De eerste zaterdagmiddag in november beleefde Biggles een avontuur, of het eerste van verscheidene, dat alle vreugde uit zijn leven bande, zelfs al waren er compensaties. Het was zijn eerste ervaring met werkelijke moeilijkheden, en onder de spanning ervan verloor hij aan gewicht, om van de slapeloze nachten nog maar niet te spreken.

Het begon, zoals zo vaak, met een voorvalletje dat op zichzelf zo klein was dat niemand de tragedie kon voorzien waarop het zou uitdraaien. De tamme kastanjes waren nu rijp, en daar de omgeving goed van deze bomen voorzien was, was het schoolplein al gauw bezaaid met de omhulsels ervan. Elke jongen, groot en klein, had kastanjes in zijn zak, en er werd een heleboel pret beleefd door ze stiekum boven vuurtjes te roosteren. Biggles besloot op kastanjejacht te gaan, een onderneming waarbij Smith, zo kondigde deze aan, hem graag wilde helpen. Smith vertelde echter dat, daar de meeste bomen in de omgeving al waren leeggeschud zij tamelijk ver van huis zouden moeten gaan, en daarom stelde hij een strooptocht in het Foxley-bos voor. Biggles had al eerder van het Foxley-bos gehoord, hij had het van een afstandje zelfs zien liggen. Het lag ongeveer drie kilometer buiten de stad en driehonderd meter van het dichtstbijzijnde punt van de weg. Het behoorde tot het landgoed van de heer Colin Markland, die niet alleen vrederechter was, maar tevens in het schoolbestuur zat. Niet dat dit iets hinderde, verklaarde Smith haastig. De reden waarom niemand ooit - althans heel zelden - in de buurt van het bos kwam, was omdat het het angstvalligst bewaakte wildgebied was van de heer Samuel Barnes, jachtopziener van meneer Colin. In het Foxley-bos vertroetelde meneer Barnes zijn fazanten zoals een moeder een ziek kind vertroetelt, en hij had geen moeite gespaard om op de school bekend te laten worden dat elke jongen die zonder toestemming in hetbos werd aangetroffen, er onbarmhartig van hem van langs zou krijgen. De stok die hij bij zich droeg, zei Smith openhartig, was geen versiersel, en meer dan één jongen had er in de afgelopen twintig jaar het gewicht van gevoeld.

In werkelijkheid hoefde Smith helemaal niet over de natuur van de heer Barnes uit te weiden. Biggles bad al heel wat over hem horen vertellen. Hij had gehoord hoe hij, na een angstaanjagend gevecht waarin beide mannen gekwetst waren, de beruchte Mick Dunnage gepakt had, die niet alleen een onverbeterlijke stroper, maar tevens de kwaadaardigste figuur van het stadje was, een sterke, vaak dronken kerel die er zijn gewoonte van maakte iedere zaterdagavond zijn vrouw af te ranselen. Voor zijn laatste stroperij had hij, daar hij al verscheidene veroordelingen achter de rug had, zes maanden dwangarbeid gehad, waarvan hij pas onlangs was teruggekeerd. Nadat hij zijn arme vrouw een goed pak slaag had gegeven, liet hij weten dat Barnes de volgende was die op een aframmeling kon rekenen. Aangezien Barnes noch Dunnage bij de jongens van de school geliefd waren, werd er in deze twist geen partij gekozen, aangezien men van mening was dat wat de twee mannen elkaar ook zouden aandoen, het alleen maar een voordeel voor de gemeenschap kon betekenen. Met dit standpunt was Biggles het niet helemaal eens, want aangezien hij heel wat tijd bij de jachtopzieners bij zijn oom had doorgebracht, wist hij dat deze mensen een uiterst ondankbaar beroep uitoefenden. Zij bezaten een zekere autoriteit, maar hadden geen uniform, zoals de politie, om hen te beschermen. Als zij hun werk goed verrichtten, en als ze dat niet deden, waren zij van geen nut, werden zij als bemoeiziek beschouwd en daarom gehaat.

Biggles had Barnes vaak gezien, en hij hield er de geheime mening op na dat zijn voornaamste fout was dat hij een heel goed jachtopziener was. Eens had de oude man in het voorbijgaan tegen hem geknikt, en Biggles veronderstelde dat zijn aard waarschijnlijk niet zo zwart was als die werd afgeschilderd.

Hoe het ook mocht zijn, Biggles besloot een kansje tewagen in het bos waar, volgens meldingen, de beste en grootste kastanjes groeiden. Toevallig had Smith de zaterdagmiddag die voor dit doel was uitgekozen, kiespijn, zodat Biggles de keus had tussen de strooptocht uit te stellen of alleen te gaan. Hij besloot alleen te gaan. Dat zou misschien zelfs nog beter zijn, vertelde hij zichzelf, want de keren die hij in India op jacht was gegaan, hadden hem geleerd dat twee mensen onveranderlijk meer lawaai maakten dan één. Een van de redenen hiervan was dat twee mensen met elkaar spraken. Dus ging hij, zonder zijn doel aan een sterveling te verraden, zich zalig onbewust van de diepe en gevaarlijke wateren die vóór hem lagen, op pad. Hij had geen reden iets ernstigers te verwachten dan te worden nagezeten door een geërgerde jachtopziener. Dat was de grens van zijn bezorgdheid.

Het was een mooie dag voor de tijd van het jaar. De zon straalde zonder veel hitte uit een blauwe hemel waaraan geen wolkje te bekennen was. De bomen hadden het grootste gedeelte van hun bladeren verloren, maar er zaten er nog voldoende aan om kleur te geven aan het landschap dat grotendeels vlak was en uit golvende stoppelvelden bestond, zo nu en dan afgewisseld door een veldje groengekuifde knollen. In de hoek van één veld, bij een aantal korenschoven, steeg rook op uit een dorsmachine. De stemmen van de mannen die daar aan het werk waren, klonken merkwaardig luid in de stille lucht. In een ander veld liep een man achter zijn ploeg aan, die langzaam werd getrokken door een paar grijzePaarden en gevolgd door een buitelende menigte roe-en. Het was een typisch herfsttoneeltje, en het Engelse platteland op zijn best.

De zon was al vrij diep aan de westelijke hemel weggezonken, toen Biggles, even over drieën, in het zicht van zijn doel kwam. Het bevond zich aan de linkerkant van de weg, op een afstand van ongeveer driehonderd meter, met als tussenliggend terrein een stoppelveld. In de heg die parallel aan de weg liep, bleek even later een hek te zitten, en van hier een andere heg onder een hoek van negentig graden naar het bos.

Biggles bleef bij het hek staan en bestudeerde het landschap aandachtig. Het hele eind vanaf de stad had hij uitgekeken naar meneer Barnes, maar hij had hem niet gezien. Het bos, een somber uitziende rechthoek van bomen, zag er - nu hij er werkelijk tegenover stond -akelig onheilspellend, zelfs sinister uit. Tegen een achtergrond van schaduwen staken de stammen van de buitenste bomen af als rechte, waarschuwende vingers. Er waren geen kastanjebomen te zien, maar deze, had men Biggles verteld, stonden ongeveer in het midden. Heel zorgvuldig keerde hij zijn muts met het verraderlijke embleem binnenstebuiten.

Toen hij over het hek klom, begon zijn hart te bonzen, want hij wist dat hij zich nu op verboden terrein ging begeven. Na een snelle blik om zich heen bukte hij zich en begon bij langs de heg te hollen om zo snel mogelijk te ontsnappen uit een positie waarin hij, naar hij wist, te zien zou kunnen zijn. De veiligheid lag in de bescherming van het dichte bos. Hij had dit bijna bereikt, toen een fazant vlak voor zijn voeten wegschoot vanachter een graspol. Hij schrok hier zo erg van dat hij een ogenblik hijgde van angst, en nadat hij zich wat van de schrik had hersteld, legde hij de resterende meters naar het bos bijna in paniek af. Toen hij zijn doel bereikt had, hurkte hij neer aan de voet van een boom, hijgend, heimelijk om zich heen kijkend, ogen en oren open voor gevaar en klaar om bij het eerste teken ervan de benen te nemen. Alles was zo stil als een grafkelder. De enige beweging was die van een dood blad dat zo nu en dan omlaag dwarrelde om de al op de grond liggende laag nog te verdikken. De lucht was zwaar door de geur van vochtige schimmel en rottende bladeren. Het was de eerste keer dat Biggles zich willens en wetens onbevoegd op andermans terrein bevond, en al was dit dan, gezien de onschuldige aard van zijn bedoelingen, niet zo’n ernstige overtreding, het bonzen van zijn hart maakte hem er toch pijnlijk van bewust. Geen bos van het landgoed van zijn oom had er ooit uitgezien zoals dit. Daar waren de bomen vriendelijk geweest, hadden de takken gewenkt. Hij wist dat het verbeelding was, voortgekomen uit het bewustzijn van wat hij deed, maar er was bijna iets boosaardigs aan de manier waarop debomen hun takken uitstaken om hem de doortocht te beletten, alsof ze verbolgen waren over het feit dat hij daar was binnengedrongen. In de verte riep een gaai. Hij wenste nu dat hij er niet aan begonnen was, maar aangezien dit nu eenmaal het geval was, voelde hij toch dat hij ermee moest doorgaan. Teruggaan zou betekenen dat hij zelf toegaf dat hij laf was. Zonder een geluid van boom tot boom sluipend, zijn ogen uiterst waakzaam en zo nu en dan stoppend om te blijven staan, naderde hij het midden van het bos. Toen hij op zeker ogenblik op de grond verspreid wat botjes en veren zag liggen, keek hij op, en aangezien de boom bijna geen bladeren meer bezat, kon hij zonder moeite het nest van een havik ontdekken. Even later zag hij een wezel die ijlings in een gat in een wortel van een boom verdween.

Hij kwam bij een pad dat in de lengte door het bos liep. Het was eigenlijk niet zo zeer een pad als wel een open strook van ongeveer zes meter breed die niet beplant was met bomen, die in dit gedeelte van het bos voornamelijk bestonden uit eiken en beuken, met hoog boven de grond in elkaar grijpende takken. Iets verderop kon hij de gouden glans van kastanjebomen zien. Om hen heen stonden, bijna met regelmatige tussenpozen, ook dichte, omvangrijke rododendronstruiken, waarvan de donkergroene bladeren er bijna zwart uitzagen in het schemerdonker van de schaduwen. Hun doel daar in een fazantenbos, wist hij, was de fazanten bij slecht weer een schuilplaats te verschaffen. Hier en daar filterde geel zonlicht dooi de bomen en vormde een prachtig kleurenspel op de laag afgevallen bladeren die de grond bedekten. Een blik voor en achter zich en snel liep hij op de kastanjebomen toe, terwijl hij onderweg een stuk dood hout opraapte om er de bolsters mee open te slaan. Bij het beeld dat zijn ogen even later ontmoetten, weken zijn lippen uiteen van voldoening, want de geruchten hadden niet gelogen. De kastanjes die hier lagen, waren grote dikke dingen, die soms bij de aanraking van de grond waren opengebarsten en hun glanzende inhoud te zien gaven. Er de grootste uitzoekend, begon hij zijn zakken vol te proppen.

Hij was hiermee zo druk bezig dat zijn tot nu toe zo sterke waakzaamheid wat verminderde, en pas toen hij het gekakel van een opgeschrokken fazantehen ergens aan de andere kant van het bos hoorde, kwam hij met een schok terug tot het besef waar hij was. Gespannen bleef hij staan luisteren. Iets, wist hij, moest de fazant hebben gestoord. Wat was het? Een rondsluipende vos ? Een stropende kat? Hij hield zich muisstil. Een ogenblik later kwam met een geritsel van dode bladeren over een konijnepaadje een fazant aandraven -zoals alleen een geschrokken fazantehaan dat kan. Dit vertelde hem veel. Hij wist nu dat de vrede niet verstoord was door een vos, want dan zou de vogel eenvoudig in de eerste de beste geschikte boom zijn gevlogen en vanaf veilige afstand kakelend zijn soort hebben gewaarschuwd. Behalve hijzelf was er nog iemand in het bos. Het was, daaraan twijfelde hij niet, Barnes, de jachtopziener.

Hij begon zich terug te trekken in de ondergroei met het doel er zo snel en zo vlug mogelijk vandoor te gaan, en even later zou hij vurig wensen dat hij dit laatste inderdaad had gedaan. Maar er gebeurde iets merkwaardigs. De fazant kwam met een ruk tot stilstand en begon op een hoogst verbazingwekkende manier om zich heen te slaan, terwijl hij op hetzelfde ogenblik een serie geluiden liet horen alsof hij bezig was te stikken. Enkele seconden sloeg Biggles deze buitengewone voorstelling gade, zijn ogen groot van verbazing; toen verscheen er een rimpel op zijn voorhoofd, want op dat ogenblik begreep hij wat er was gebeurd. De fazant was in een strik gelopen en zat met de hals gevangen. Zijn eerste reactie was te voorschijn te springen en de vogel te bevrijden; en met dat doel bewoog hij zich al naar voren, toen het geluid van vliegensvlugge voetstappen hem deed terugduiken in de eerste de beste dekking, die verschaft werd door een prachtige warwinkel van rododendrons. Hij kroop hierin weg en het zich met kloppend hart en bevende handen op zijn hurken zakken. De fazant kon hij nog steeds zien. Toen stormde de hardloper zijn gezichtsveld binnen -of beter gezegd de hardlopers, want ze waren met huntweeën. En geen van beiden was Barnes. Tot Biggles’ onbegrensde verbazing waren het twee jongens; en ofschoon hun jasjes en mutsen binnenstebuiten waren gedraaid, herkende hij hen onmiddellijk. Het waren Hervey en Brickwell. Hij verstijfde letterlijk van schrik. Hervey had een zak onder zijn arm. Er scheen iets in te zitten.

‘Hier is er een, ‘ zei Brickwell met een gespannen gefluister, en meteen boog hij af naar de nog. steeds wild om zich heenslaande fazant.

In een ogenblik zaten beide jongens op hun knieën ernaast. De een hield het dier vast, terwijl de ander met koortsachtige haast probeerde de lus los te maken die natuurlijk strak was aangetrokken door de pogingen van de vogel zichzelf te bevrijden. Deze operatie werd niet voltooid. Brickwell, die de vogel vasthield, keek zenuwachtig over zijn schouder -waartoe hij elke reden had. Met een gesis van ‘onraad’ sprong hij overeind en ging hij er als een haas vandoor. Hervey volgde onmiddellijk zijn voorbeeld en binnen enkele seconden waren zij in de schaduwen van het bos verdwenen.

Vlak hierop klonken zwaardere voetstappen die afkomstig bleken te zijn van een heel roodhoofdig en een heel nijdige Barnes. Met zijn stok zwaaiend bleef hij een ogenblik staan en bulderde ‘Halt, kleine duivels!’ waarop hij zijn achtervolging van de twee jongens voort zette. Zijn voetstappen stierven weg.

Biggles, die inmiddels bijna was flauwgevallen van angst en consternatie, sprong overeind. Zijn ogen waren strak op de fazant gericht, die nu blijkbaar op apegapen lag. Hij sprong er naar toe, maakte hem vrij en zag, toen het dier wegfladderde en hij omkeek, de potige heer Barnes haastig naar de plek terugkomen. Zoals een achtervolgd konijn in zijn hol duikt, schoot Biggles de rododendrons weer in, zijn adem inhoudend om zijn krankzinnig bonkende hart te kalmeren. Hijgend liep Barnes regelrecht naar de strik. Hij staarde ernaar en keek toen mompelend om zich heen. Hij nam zijn hoed af en depte zijn voorhoofd met een grote witgestreepte rode zakdoek. Hij keek weer naar de strik,zich blijkbaar afvragend wat er met de vogel was gebeurd. Hij vloekte zacht. Toen trok hij de strik met weloverwogen gebaren uit de grond, rolde de draad om het houtje en stak hem in zijn zak. De enkele ogenblikken die hij daar speurend om zich heen kijkend bleef staan, koesterde Biggles de diepste sympathie voor hem; maar Biggles vond dit niet het geschiktste ogenblik om die tot uitdrukking te brengen. Dit was geen tijd, dacht hij, om met Barnes kennis te maken. Kort daarop stapte de jachtopziener, nog steeds in zichzelf mompelend, weg:Toen het geritsel van droge bladeren was weggestorven, gaf Biggles blijk van zijn opluchting door heel diep adem te halen. Ook hij depte zijn voorhoofd af met een zakdoek die al vochtig was. Behalve dat bewoog hij zich niet. Hoe graag hij ook wilde vertrekken, hij was niet van plan zich te bewegen zolang er ook nog maar de geringste kans bestond dat Barnes nog in de buurt was. Hij voelde dat, als hij eenmaal weer op de hoofdweg kon komen, hij deze nooit meer zou verlaten. Toen zijn zenuwen wat tot rust kwamen, was hij beter in staat na te denken over wat hij had gezien, en zijn gedachten waren allesbehalve geruststellend. De wetenschap dat Hervey en Brickwell in het bos waren om fazanten te stropen, gaf hem een zwak gevoel in de benen. Hoe onsympathiek hij hen ook vond, hij had toch nooit van hen verwacht dat ze betrokken zouden zijn bij zoiets misdadigs, want dat was het uiteindelijk toch. Evenmin kon hij er een reden voor bedenken. Wat konden zij met de fazanten doen wanneer zij ze gevangen hadden? Hij kon alleen maar veronderstellen dat zij het deden louter uit lust om iets pijn te doen. Stil bleef hij tussen de rododendrons zitten. De zon die hij door de bomen kon waarnemen, was nu een grote op de horizon balancerende rode schijf. De schaduwen werden dieper. Een fazantehaan ging luid kakelend op stok. Een tweede volgde en een derde. Biggles telde ze automatisch, want dit was een spelletje dat hij vaak had gespeeld met de jachtopzieners van zijn oom. Er werd van hen verwacht dat zij wisten hoeveel vogels zij onder hun hoede hadden, want op deze manier kon men nagaan of er ook werd gestroopt. Toen de duisternis begon te vallen en er geen vogels meer opdoken, wist Biggles dat er zevenenveertig fazantehanen in het bos waren. Hij durfde niet langer te wachten. Nadat hij zijn verstijfde ledematen gestrekt had, begon hij met de uiterste behoedzaamheid naar de plaats te sluipen waar hij vermoedde dat de dichtstbijzijnde rand van het bos zich bevond. In de donkere stilte was het een zenuwslopend werk, want elk geluid, het geritsel van een blad of het gekraak van een twijgje, werd tienvoudig versterkt. En hoe langzaam en voorzichtig zijn bewegingen ook waren, het was hem onmogelijk zich zonder een zekere hoeveelheid lawaai voort te bewegen. Hij putte iets van voldoening uit de wetenschap dat een dergelijke toestand twee kanten had, namelijk dat Barnes op dezelfde manier gehandicapt zou zijn, mocht hij nog rondsluipen. Tenslotte bereikte hij de rand van het bos, en zoveel haast had Biggles om er uit weg te komen, dat hij alle voorzichtigheid liet varen en zo hard hij kon door het stoppelveld draafde, alsof de jachtopziener hem werkelijk op de hielen zat. Hij nam niet de moeite naar het hek te zoeken. Nadat hij over de heg geklauterd was, het hij zich op de weg vallen, waarna hij zo hard verder liep als hij de ene voet maar voor de andere kon krijgen. Het was volkomen donker tegen de tijd dat hij de stad bereikte. De lantaarnopsteker deed met zijn stok al de ronde. Verscheidene gaslampen waren al aangestoken, en misschien was het zijn schuldige geweten waardoor Biggles zoveel mogelijk in de schaduw bleef. Hij ontdekte twee gedaanten voor zich, die vreemd genoeg hetzelfde schenen te doen. In het licht van een winkelraam zag hij dat het Hervey en Brickwell waren. Hervey, bemerkte hij, had nog steeds de zak bij zich. Dit verbaasde Biggles, want na wat er was gebeurd, had hij verondersteld dat zij allang terug zouden zijn op school. Redenerend dat het beter zou zijn als zij hem niet zagen, bleef hij wat achter. Tegelijkertijd hield hij een oogje op hen, uit angst dat Hervey de gelegenheid te baat zou nemen hem nu hij alleen was aan te vallen en eens flink af te tuigen voor de geschiedenis met de kastanjes.

Plotseling verdwenen zij. Biggles, die gevaar rook, bleef staan, klaar om er vandoor te gaan. Hij kon de twee nergens meer zien. Vlak voor hem, bij de boekwinkel van Jeremiah Siggins, de plaatselijke slager, boog een weggetje naar links. Hadden zij hem gezien en stonden ze hem daar op te wachten? Hij liep behoedzaam verder en gluurde om het hoekje. Een straal lamplicht viel dwars over het weggetje uit een geopende deur - waarschijnlijk de achterdeur van meneer Siggins. Ook hoorde hij gedempte stemmen. Er klonk gerinkel van geld. Hij hoorde Hervey zeggen: ‘Bedankt, meneer Siggins. ‘ De deur ging dicht. Biggles drukte zich tegen de muur. De twee jongens liepen op een afstand van nog geen vijf meter langs hem heen, maar gelukkig zonder hem te zien; ze waren te geïnteresseerd in wat zij deden. Opnieuw klonk het gerinkel van geld. ‘Dat is jouw deel, ‘ zei Hervey terwijl de jongens verder liepen. Toen zij onder de volgende straatlantaarn door kwamen, zag Biggles dat Hervey de zak niet meer bij zich had. Dit greep hem zo aan dat het een volle minuut duurde voordat hij zich weer kon bewegen. Alles was nu duidelijk. Hervey en Brickwell waren niet alleen stropers, maar stropers van het ergste soort. Er zou nog iets te zeggen zijn voor een man die zo nu en dan een konijntje stroopte om iets te eten te hebben, maar voor Hervey en Brickwell gold zo’n excuus niet. Zij stroopten voor geld. Niet alleen waren zij schuldig aan het doden van wild, maar tevens waren zij schuldig aan het verkopen ervan zonder vergunning. Geen wonder dat die twee altijd zoveel zakgeld hadden, dacht Biggles bitter. Zich ellendig voelend onder de last van zijn onprettige geheim, keerde hij naar school terug. Die nacht sliep hij voor het eerst slecht. Achtervolgd door dromen waarin Barnes, Hervey, Brickwell, Grimble de veldwachter en Siggins de slager allemaal aan het vechten waren in een donker bos waaruit geen ontsnapping mogelijk was, bewoog hij zich onrustig in een bed dat harder werd naarmate de lange nacht voortduurde. En dit alles, dacht hij somber, voor een paar kastanjes. Het was het niet waard. Zijn enige troost was dat hij in elk geval zonder kleerscheuren uit het bos wasgekomen. Hij zou er heel goed voor oppassen, besloot hij, nooit meer in een dergelijk zaakje verwikkeld te raken.

Het was misschien maar gelukkig voor hem dat hij niet kon voorzien welke gebeurtenissen de volgende dag zou brengen.

10. Op het matje

De eerste aanwijzing dat de zaak van het Foxley-bos misschien nog niet zou zijn afgelopen, kwam de volgende dag na kerktijd, toen de ‘allemaal verzamelen’-bel haar onmuzikale oproep luidde. Dit was een ongewone gebeurtenis, en ze vond alleen maar plaats wanneer het hoofd van de school een zeer belangrijke mededeling had te doen. Daarom werd er, toen de jongens het schoolgebouw binnenstroomden, druk gespeculeerd over de reden.

Biggles had geen reden te veronderstellen dat de bijeenkomst ook maar iets met hem persoonlijk te maken had; maar hij had een schuldig geweten, en met bange voorgevoelens nam hij zijn plaats in in het gedeelte van de zaal dat voor zijn klas was gereserveerd. Het was de eerste maal dat hij de hele school bij een dergelijke gelegenheid verzameld zag, en het schouwspel werkte niet bepaald mee om zijn bange voorgevoelens te verdrijven. Op zekere afstanden van elkaar stonden monitors. * Al de leraren waren aanwezig, stonden compleet met baret en toga en een heel ernstig gezicht in een rijtje langs het middenpad. Toen kwam de directeur de zaal binnen, gevolgd door een oudere heer die gestoken was in een vrij oud tweed pak. Beiden beklommen het podium. Het schoolhoofd wees zijn metgezel een stoel, waarop deze ging zitten. De directeur bleef staan. Nadat hij naar de rand van het podium was gelopen, klapte hij in zijn handen om stilte. Er viel een aandachtige stilte.

Bij zijn eerste woorden scheen Biggles’ hart in zijn schoenen te zinken.

Het hoofd van de school zei op luide toon: ‘Zijn er gistermiddag jongens van deze school in het Foxley-bos geweest? Als dat het geval is, laat hen dan opstaan. ‘ Biggles berustte in zijn lot en stond langzaam op. De ogen van de directeur, die zo hard als glas waren,* monitor - oudere leerling die belast is met het onderricht van en het toezicht op de jongere leerlingen.

gingen het vertrek rond. ‘Wie was er gisteren nog meer in het Foxley-bos?’ Niemand verroerde zich.

De directeur wendde zich tot de man in de stoel, die zei: ‘Er waren er minstens twee. ‘

Opnieuw draaide de directeur zich om. ‘Wie was er gistermiddag nog meer in het Foxley-bos?’ Geen enkele beweging.

‘Goed, ‘ zei het hoofd van de school kort, op een toon die Biggles helemaal niet aanstond. ‘Bigglesworth, kom naar voren. ‘

Biggles liep naar het front van de school. ‘Kom op het podium. ‘ Biggles klom op het podium.

Het schoolhoofd ging voor hem staan en trok zijn schouders naar achteren. ‘Wie had je gisteren in het Foxley-bos bij je?’ ‘Niemand, meneer. ‘

‘Wil je mij doen geloven dat je alleen was ?’ ‘Ik was alleen, meneer. ‘ ‘Ga je gewoonlijk alleen uit?’

‘Nee, meneer. Gewoonlijk ga ik met een andere jongen uit, maar gisteren was hij niet lekker en bleef hij thuis. ‘ ‘Jij houdt dus vol dat je alleen was ?’ ‘Ja, meneer. ‘

‘Waarom ging je naar het Foxley-bos ?’ ‘Om wat kastanjes te rapen, meneer. ‘ ‘Je weet dat je daar op verboden terrein was ?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Wat heb je in het Foxley-bos gezien, behalve kastanjes ?’ ‘Ik heb daar een roodbruine wezel en een haviksnest gezien. ‘

‘Nog iets anders ?’ ‘Twee fazanten. ‘ ‘Twee fazanten?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘In welke omstandigheden heb je die twee fazanten aangetroffen?’

‘Eén vluchtte er weg, een hen, voordat ik het bos bereikte, meneer. Later, toen ik in het bos was, hoorde ik een haan kakelen en zag ik een tweede hard weglopen. ‘

‘Heb jij - eh - eh - een van die fazanten aangeraakt?’ ‘Ja, één, meneer. ‘

‘O. Dus je hebt er een aangeraakt? Waarom?’ ‘Omdat hij in een strik zat, meneer. Ik heb die los gemaakt. ‘

Het schoolhoofd wierp een blik op de man op de stoel en wendde zich toen weer tot Biggles. ‘Heb jij hem losgelaten?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘Weet je zeker dat je hem hebt losgelaten?’

‘Heel zeker, meneer. ‘

‘Je hebt hem dus niet gedood ?’

‘Nee, meneer. Daar had ik geen reden toe. Geen behoefte ook. Het enige dat ik wilde, waren kastanjes. Als ik fazanten wil hebben, dan heeft mijn oom er meer dan genoeg. Hij heeft mij uitgenodigd om er in de vakantie op te komen schieten. ‘

Het schoolhoofd schraapte zijn keel. ‘Jij hebt dus die strik niet uitgezet?’

‘Nee, meneer. Ik heb nog nooit van mijn leven een strik uitgezet, meneer. ‘

De directeur zweeg een ogenblik. Toen hij weer sprak, deed hij dat langzaam en nadrukkelijk. ‘Had jij enige reden om aan te nemen dat er behalve jij nog iemand in het bos was?’

‘Eerst niet, meneer, maar later wel. ‘ ‘Hoe kwam jij tot de conclusie dat er nog iemand was?’ ‘Ik hoorde een mannetjesfazant angstig kakelen. Ik hoopte dat het een vos was waarvoor hij bang was, maar toen ik een andere fazant ook hard zag wegrennen, wist ik dat er nog iemand anders in het bos was. ‘ ‘Heb jij die persoon gezien?’ Biggles zweeg.

‘Ik heb je een vraag gesteld, Bigglesworth. Spreek,jongen!’

‘Jawel, meneer. ‘

‘Heb jij iemand gezien?’

‘Jawel, meneer. ‘

‘Heb je hem herkend?’

‘Jawel, meneer. ‘

‘Wie was het?’

‘Barnes, de jachtopziener, meneer. ‘ ‘Wat deed Barnes?’

‘Hij kwam aandraven over een pad. Ik hoorde hem aankomen en dook de struiken in. De fazant zat pas in de strik. Barnes bleef niet staan, dus toen hij voorbij was, kwam ik te voorschijn en liet de fazant gaan. ‘ ‘En wat heb je toen gedaan?’

‘Toen ik zag dat Barnes terugkwam, dook ik de struiken weer in en bleef daar stil zitten, meneer. ‘ ‘Jij bleef dus ter plaatse?’

‘Jawel, meneer. Ik wachtte nog een hele poos nadatBarnes was weggegaan. ‘

‘Wat heb je toen gedaan?’

‘De fazanten tellen, meneer. ‘

‘De fazanten téllen?’

‘Jawel, meneer. Ik herinner me dat er zevenenveertig hanen waren. Ik hoorde ze op stok gaan. ‘ ‘Interesseerde jou dat dan?’

‘Niet speciaal, meneer, maar ik had niets anders te doen. In werkelijkheid wachtte ik tot Barnes weg zou zijn, omdat ik niet gepakt wilde worden. Toen ik dacht dat hij weg was, ben ik teruggegaan naar school. ‘ ‘Met wat kastanjes ?’ ‘Jawel, meneer. ‘ ‘Niets anders ?’ ‘Niets, meneer. ‘

De man met het tweed pak zei zacht: ‘Als hij Barnes heeft gezien, dan moet hij ook de anderen hebben gezien. Barnes zat hen na toen hij de fazant in de strik passeerde. ‘

Het schoolhoofd haalde diep adem en staarde Biggles door halfgesloten ogen aan. ‘Heb jij gisteren in het Foxley-bos behalve meneer Barnes nog iemand anders gezien ?’ Biggles zweeg.

‘Ik wacht op antwoord, ‘ zei de directeur streng.

‘Jawel, meneer, ‘ zei Biggles.

‘Waren het jongens van deze school?’

Biggles wist dat hij in de val zat en gaf het op. Hij richtteeen verslagen blik op het gezicht van de directeur, maardaarop stond geen sympathie te lezen. ‘Jawel, meneer, ‘

antwoordde hij zacht.

‘Aha, ‘ zei het schoolhoofd. ‘Je moet goed beseffen,Bigglesworth, dat dit een ernstige zaak is, en ik raad jedaarom aan de waarheid te vertellen. ‘

‘Ik vertel de waarheid, meneer, ‘ mompelde Biggles.

‘Heb jij die jongens herkend?’

‘Jawel, meneer. ‘

‘Hoeveel waren het er?’

‘Twee, meneer. ‘

‘Hoe luiden hun namen?’

Biggles bevochtigde zijn lippen. ‘Het spijt me, meneer.

maar dat kan ik u niet vertellen. ‘

‘Je weigert het te zeggen ?’

‘Jawel, meneer. ‘

‘Waren het vrienden van je ?’

‘Nee, meneer. ‘

Het hoofd van de school richtte zich tot de andere aanwezigen. ‘Gisteren zijn er nog twee jongens uit deze zaal in het Foxley-bos geweest. Ik verzoek ze dringend op te staan. ‘ Niemand bewoog.

De stem van de directeur nam een hardere klank aan. ‘Als de twee betreffende jongens niet uit zichzelf voor de dag willen komen, dan zal mij niets anders overblijven dan de hele school te straffen. Nou, waar zijn ze?’ Stilte.

‘Goed dan, ‘ zei de directeur grimmig. ‘De vrije woensdagmiddag wordt tot nader aankondiging ingetrokken. ‘ In de zaal steeg een gefluister op als een grillige bries. Het schoolhoofd wendde zich tot Biggles, maar voordat hij kon spreken, zei de andere man op het podium: ‘Mag ik een woordje met deze jongen wisselen, kolonel Chase?’

‘Zeker, meneer Colin. ‘

Dit was voor Biggles het eerste bewijs dat de in tweed geklede man meneer Colin Markland, de eigenaar van het Foxley-bos was, ofschoon hij dit natuurlijk al had verondersteld.

‘Zou ik hem even alleen mogen spreken?’ vroeg meneer Colin. ‘Ik had liever dat de andere jongens niet hoorden wat ik te zeggen heb. ‘

‘Natuurlijk. ‘ De directeur wendde zich tot de zaal en zei kort: ‘Jullie kunnen inrukken. ‘

‘Vertel me eens, jongen, ‘ zei meneer Colin zacht, toen de jongens verdwenen waren, ofschoon het schoolhoofd nog aanwezig was. ‘Jij schijnt iets te weten over het in standhouden van wild. Mag ik aannemen dat jij je nooit schuldig hebt gemaakt aan stropen?’ ‘Ik heb nog nooit van mijn leven iets gestroopt, meneer, ‘ zei Biggles met vaste stem. ‘Per slot van rekening heb ik daar nooit enige reden toe gehad. ‘ ‘Als jager heb jij waarschijnlijk ook een hekel aan stropers?’

‘Ik verafschuw ze, meneer, ‘ antwoordde Biggles ernstig. ‘Jij wist dat er gisteren in mijn bos werd gestroopt?’ ‘Pas toen ik erin was, meneer. Had ik het tevoren geweten, dan zou ik er nooit naar toe zijn gegaan!’ De heer Colin glimlachte om Biggles’ heftigheid. ‘Je hebt het stropen dus met eigen ogen gezien?’ ‘Ja, meneer. ‘

‘Waarom ben je niet direct naar Barnes gegaan toen je hem zag, om hem te vertellen wat je had gezien?’ ‘Omdat ik bang was dat als hij me zag, hij mij geen kans zou geven om iets te verklaren. Ik was echt bang. Bovendien vond ik het niet prettig om de school in diskrediet te brengen. ‘

‘Nou, dat is begrijpelijk, ‘ beaamde meneer Colin. ‘Ik geloof jouw verhaal, ‘ vervolgde hij, ‘omdat het alles bevestigt wat Barnes mij heeft verteld. Het verklaart het mysterie van hoe de fazant uit de strik kwam. Dat begrepen wij niet. Nu jij die stropers kent, stel ik het volgende voor. Je moet begrijpen dat ik het heel vervelend zou vinden als de hele school werd gestraft voor het wangedrag van twee onoprechte jongens. Ik vraag je niet om te klikken. Maar wel vraag ik je naar die jongens toe te gaan en ze te waarschuwen dat als jij hen ooit weer op mijn terrein ziet, jij hun namen zult vertellen. Dat is eerlijk genoeg en volgens mij zou daarmee een eind komen aan die onprettige stroperijgeschiedenis. ‘

‘Jawel, meneer, dat zal ik doen, ‘ beloofde Biggles. ‘Zouden wij volgens jou hun woord kunnen accepterenals zij beloofden niet meer te stropen?’

‘Dat weet ik niet, meneer, maar ik zou gauw kunnenvertellen of het stropen nog aan de gang was, door zonu en dan de fazanten bij het op stok gaan te tellen. ‘

‘Telde je er gisteren zevenenveertig?’

‘Jawel, meneer. ‘

‘Een maand geleden heb ik honderd jonge fazantehaantjes in dat bos gezet, dus moet iemand behoorlijk bezig zijn geweest. ‘

Biggles zette grote ogen op. ‘Ik kan niet geloven dat twee jongens ruim vijftig fazanten zouden kunnen doden, meneer!’ riep hij vol afschuw uit. ‘Nou, toch lijkt het er veel op, niet? Ofschoon er altijd een kans is dat een paar van de vogels op de loop zijn gegaan. Maar je gelooft toch zeker ook wel dat het voor mij niet prettig is om een heleboel geld aan vogels te besteden en ze dan allemaal te laten stropen?’ ‘Ik vind het schandalig, ‘ beaamde Biggles met nadruk. Zijn hersens werkten snel, probeerden uit te rekenen hoeveel geld de stropers met hun onoorbare praktijken moesten hebben verdiend.

De heer Colin stond op. ‘Er is nog iets wat ik graag van je zou willen, ‘ zei hij. ‘Uit een oogpunt van wellevendheid bekeken, geloof ik dat je meneer Barnes je verontschuldiging moest gaan aanbieden voor het feit dat je door zijn beste struiken bent heengedrongen. ‘ Dit voorstel vond Biggles weinig aanlokkelijk, maar hij kon niet anders dan toestemmen.

‘Vanmiddag zou een mooie tijd daarvoor zijn, ‘ zei de heer Colin. ‘Je kunt hem dan in zijn eigen huis vinden. ‘ ‘Goed, meneer. ‘

‘Mooi. Dat is alles wat ik te zeggen heb. ‘ Biggles wendde zich tot de directeur. ‘Hebt u mij nog nodig, meneer?’ ‘Nee, je kunt gaan. ‘

Biggles draaide zich om en liep weg, geschokt door de ondervraging, maar ervan bewust dat de zaak niet zo slecht was afgelopen als het zich eerst had laten aanzien. Toen bij het schoolplein betrad, zag hij Hervey en Brickwell vanuit een veilig hoekje heftige gebaren naar hem maken. Toen hij naar hen toeliep, zag hij dat zeallebei in een zenuwachtige, opgewonden toestandverkeerden, wat niet te verwonderen was.

‘Heb je geklikt?’ vroeg Hervey met een hees gefluister.

Biggles’ lippen krulden zich. ‘Waar houd je mij voor?’

Hervey slaakte een zucht van opluchting.

‘Wat zeiden ze nadat wij waren weggegaan?’ vroegBrickwell.

‘Dat zijn mijn zaken, ‘ antwoordde Biggles effen. ‘Maar ik heb jullie allebei iets te zeggen. Als ik ooit nog eens hoor dat jullie het Foxley-bos ingaan of ergens anders stropen, dan ga ik regelrecht naar de directeur om het te vertellen. ‘

Hervey balde zijn vuist en hief die dreigend op. ‘Wat doe jij ?’ riep hij woedend uit.

‘Je hebt gehoord wat ik zei, ‘ vertelde Biggles hem kalm. ‘Je bent er genadig afgekomen, maar als je zo blijft doorgaan, ga ik nu nog terug naar de directeur om hem alles te vertellen wat ik weet. ‘ ‘En hoeveel weet jij dan wel?’ vroeg Brickwell op benepen toon.

‘Daar zou je van opkijken, ‘ antwoordde Biggles minachtend, waarop hij zich omdraaide en wegliep. Hij vroeg zich af hoe zij zich zouden voelen als hij hun vertelde hoeveel hij wel wist.

Nu moest hij nog boete gaan doen, en dat was niet bepaald een pretje - namelijk zijn verontschuldiging aanbieden aan Barnes. Het gevoel dat door de gedachte werd opgewekt, had wel iets weg van dat wat hij had als hij naar de tandarts moest; maar aangezien het nu eenmaal toch moest, besloot hij maar door de zure appel heen te bijten. Direct na het eten ging hij dus op weg naar het huis van de jachtopziener. Terwijl hij de zaak van alle kanten bekeek, zag hij duidelijk de weinig benijdenswaardige positie waarin zijn escapade hem had gebracht. Hij bezat een geheim dat een heleboel mensen graag met hem zouden willen delen. Hij, en hij alleen, wist wie de fazanten van de heer Colin had gestroopt. Van de directeur of van meneer Colin zelf wist hij, had hij niets te vrezen; maar als Hervey en Brickwell hem tevoren haatten, wat moesten hun gevoelens nu dan wel zijn, nu zij wisten dat hijalleen maar zijn mond hoefde op te doen om ervoor te zorgen dat zij van school werden gestuurd, zo niet erger. Het was een heel vies zaakje, bepeinsde bij, terwijl hij voortliep. En allemaal voor niets. Hij kon zelfs niet genieten van de kastanjes waarvoor hij zo’n hoge prijs had betaald en nog steeds betaalde. De noten lagen als zaagsel in zijn mond.

Zijn zenuwen spanden zich toen hij het huis bereikte en de jachtopziener bij zijn deur zag staan. Hij deed het poortje open, duwde het achter zich dicht en liep toen zich heel klein voelend het tuinpad op. ‘Goeiemiddag, meneer Barnes, ‘ groette hij met een nogal beverige stem.

‘Goeiemiddag, jongeman, ‘ antwoordde de jachtopziener, wijdbeens, duimen achter de armsgaten van zijn vest gehaakt en op zijn gezicht een uitdrukking van kille afkeer.

Biggles bleef staan en vermande zich: ‘Ik ben bier gekomen, om u mijn verontschuldiging aan te bieden voor het feit dat ik gistermiddag onbevoegd in het Foxley-bos ben geweest en u daarbij een heleboel narigheid heb bezorgd. Ik beloof u dat ik nooit meer zonder uw toestemming in het bos zal komen. ‘ De jachtopziener bleef een volle minuut zwijgen, en Biggles vond de spanning moeilijker te dragen dan de ogenblikkelijke vermaning die hij had verwacht. Toen antwoordde de jachtopziener: ‘Dus dat kom jij mij vertellen. ‘

‘Jawel, meneer Barnes. ‘

‘Juist. ‘ Barnes dacht diep na. ‘En wat denk je dat ik daaraan moet doen?’

‘Ik hoop dat u mijn verontschuldiging zult aanvaarden, ofschoon dat iets is wat u zelf moet beslissen, ‘ zei Biggles eenvoudig.

Toen begon de jachtopziener tot zijn verbazing te glimlachen. ‘Kom hier en laten we er eens over praten, ‘ zei hij op heel andere toon, waarna hij hem voorging naar een rustieke bank onder het raam aan de voorkant van het huis. Biggles ging zitten. Meneer Barnes ging zitten en begon heel langzaam en weloverwogen een met zilver beslagen pijp te stoppen. ‘Ik verwachtte je al, ‘ gaf hij toe.

‘Meneer Colin is op weg naar huis hier even langs geweest. ‘O ja?’ Biggles had dat niet verwacht. ‘Ja. En hij heeft mij ook verteld dat jij weet wie mijn vogels heeft gestroopt. ‘

‘Dat klopt, ‘ gaf Biggles toe. ‘Ik wou dat ik het niet wist, ‘ voegde hij er heftiger aan toe. ‘En je wilt hen niet verraden?’

‘Dat kan ik niet. Dat zou laf zijn. Als ik het deed, dan zou ik me niet meer op school kunnen vertonen, weet u. Klikken is onvergeeflijk. ‘ ‘Zelfs als het om stropen gaat?’

‘Ja. Als het anderen waren dan jongens van onze school, dan zou het natuurlij k anders zij n. ‘ ‘Dat heb ik uit de woorden van meneer Colin begrepen. Gek gedrag noem ik dat. Maar goed. Als het regel is, dan is het regel. Meneer Colin vertelde mij dat jij zevenenveertig fazanten hebt geteld, niet?’ ‘Ja, meer kon ik er niet van maken. ‘ ‘Vind je dat geen beroerde geschiedenis voor mij? In het begin van het seizoen ben ik daar begonnen met een prachtig stelletje fazanten. Toen gaf meneer Colin mij er nog honderd bij om het nog mooier te maken. Drie dagen geleden, toen ik ze voor het laatst telde, kwam ik tot eenenvijftig. Nu vertel jij me dat er maar zevenenveertig meer zijn. Als het zo doorgaat, dan is er daar geen veertje meer te bekennen tegen de tijd dat de heren er komen jagen. Ze zullen van mij verwachten dat ik hun wat mooie fazanten laat zien. Wat zullen ze zeggen wanneer ik hun alleen maar een paar hennen kan tonen? Ze zullen mij voor een beroerd soort jachtopziener aanzien, niet?’

‘Ja, inderdaad, ‘ beaamde Biggles oprecht. ‘Weet u, meneer Barnes, er is iets vreemds aan deze zaak. Ik kan niet geloven dat twee jongens op een dergelijke manier kunnen stropen. ‘

‘Ik geef toe dat het vreemd is. Maar als er nog iemand bij betrokken is, dan is bij mij steeds te vlug af geweest. Ik ben hier maar alleen en zo nu en dan moet ik ook nog wat slapen. Uren aan een stuk heb ik de weg naar de stad in de gaten gehouden, maar ik had net zo goed naar bed kunnen gaan. ‘

Biggles fronste zijn wenkbrauwen. ‘Zou ik u niet kunnen helpen?’ stelde hij in een eerste opwelling voor. De jachtopziener haalde zijn pijp uit zijn mond en keek Biggles lang aan. ‘Jij ? Hoe zou je dat willen doen?’ ‘Nou, in India vonden ze dat ik vrij goed in het spoorzoeken was, ‘ verklaarde Biggles. ‘Ik zou misschien iets kunnen ontdekken. In elk geval kreeg ik, toen ik hierheen kwam, een idee om uw fazanten te tellen - natuurlijk niet door het bos in te gaan. U moet namelijk weten dat ik de jongens die gestroopt hebben, verteld heb dat ik het zou melden als ik ze nog eens in het bos zag. Door het tellen van de fazanten zou ik kunnen nagaan of het stropen heeft opgehouden. ‘ ‘Hmm. Misschien zit daar iets in, ‘ besloot Barnes. Biggles ging nog verder. ‘Ik kan u nu zelfs al vertellen dat u een sperwer en minstens één wezel in het bos hebt. Dat zijn geen prettige dingen om in de buurt te hebben. ‘ ‘O ja, is dat zo?’ ‘Jawel, meneer Barnes. ‘ ‘Waar dan?’

Biggles vertelde hem wat hij weten wilde.

‘Ik zie wel dat jij weet hoe je je ogen moet openhouden, ‘

merkte de jachtopziener op.

‘Ik heb bij mijn oom gewoond die heel wat wild bezit, ‘ verklaarde Biggles. ‘Vaak ben ik met zijn jachtopziener op stap geweest. Ze gaven me tips over hoe je dingen moest waarnemen, omdat ze zagen dat ik er belangstelling voor had. ‘

‘In dat geval had je ook kunnen weten dat je mijn bos niet moest ingaan, ‘ merkte de heer Barnes met een schittering in zijn ogen op.

‘Ik heb er goed voor gezorgd dat ik de vogels niet aan het schrikken maakte, ‘ zei Biggles snel. ‘Ik was zo stil als een muis. Per slot van rekening was ik vlakbij u toen u liep te vloeken, en u zag mij niet eens. ‘ De jachtopziener glimlachte. ‘O ja?’ Hij klopte zijn pijp uit op de hak van zijn schoen. ‘Goed. Laten wij het nu samen op een akkoordje gooien. We zullen jou mijn assistent noemen. Oké? Jij kunt mij helpen een oogje in het zeil te houden. Zodra je iets verdachts ziet, laat je het mij weten. Dat betekent dat je overal op mijn terreinkunt gaan waar je maar wilt, onder voorbehoud dat je niet te veel lawaai maakt. Als jij die stropers voor mij vangt, zetten we een streep onder dat geval van dat onbevoegd in mijn bos komen. ‘

Biggles was verbaasd en dolgelukkig. Hij had verwacht dat het gesprek een heel andere richting zou nemen. ‘Dat vind ik buitengewoon aardig van u, meneer Barnes!’ riep hij uit. ‘U kunt ervan overtuigd zijn dat ik mijn best zal doen. ‘

‘Laten we dat dan voor afgesproken houden. ‘ De jachtopziener gaf Biggles een klapje op de schouder. ‘Wat zou je denken van een lekkere kop thee en een stuk cake?’

‘Nou, daar zou ik best trek in hebben, ‘ verklaarde Biggles, en hij vroeg zich af of hij het wel goed hoorde. ‘Laten we dan gaan zien of we mijn vrouw kunnen vinden. ‘

Ze gingen naar binnen.

Een uur later liep Biggles terug naar school, in de wolken, zoals het gezegde luidt. Barnes, vond hij, was een man die heel verkeerd bejegend werd. Op dat ogenblik zou hij alles voor hem hebben gedaan. Hij voelde dat hij er een vriend bij had gekregen, en nog wel in een tijd dat hij er hard een nodig had. Weinig kon hij bevroeden hoe kort van duur de vriendschap zou zijn.

11. Duistere praktijken

Biggles koesterde nog steeds twijfel en bange vermoedens ten opzichte van Hervey en Brickwell, die redenen hadden gegeven om aan te nemen dat zij hun zakgeld al een poosje aanvulden op een manier die niemand had verondersteld. Dat zij deze geheime bron van rijkdom zouden missen als die plotseling werd afgesneden, was zeker: en hoe zij ook het tegendeel zouden beweren, ze zouden het er niet zo maar bij laten zitten. Met hun houding tijdens de algemene bijeenkomst van de school, hadden zij laten zien dat ze volkomen gewetenloos waren, anders zouden zij niet bereid zijn geweest de hele school voor hun wandaden te laten boeten. Dat de straf, het verhes van de vrije woensdagmiddag, later door de directeur herroepen was, was niet door hun toedoen gebeurd. Het was, wist Biggles, te danken geweest aan de tussenkomst van de heer Colin. Hervey en Brickwell hielden zich nu meer met elkaar bezig dan ooit. Wanneer ze al werden gezien, waren ze altijd samen, de hoofden dicht bijeen in ernstig gesprek, als echte samenzweerders. Wat Biggles vooral achterdochtig maakte, was de manier waarop zij na schooltijd verdwenen. Hij nam niet de moeite hen te volgen, maar in de gegeven omstandigheden vroeg hij zich af waar zij heengingen en wat zij uitvoerden. Het was nu een natte periode en pas het volgende weekend was hij in staat uit te gaan. Zaterdagmorgen klaarde de hemel op en ‘s middags besloot hij een wandeling naar het Foxley-bos te maken en daar zijn verdenkingen te toetsen door de fazanten te tellen wanneer deze op stok gingen. Hij besloot alleen te gaan, want hij besefte dat hij door Smith mee te nemen, zich zou blootstellen aan vragen die hij liever niet beantwoordde. Smith had, als zijn vriend, al een natuurlijke nieuwsgierigheid aan de dag gelegd ten opzichte van de identiteit van de stropers.

Zonder voorvallen bereikte hij het bos, en hij was in staat het te naderen met gevoelens die heel anderswaren dan die bij de vorige gelegenheid. Nu hij op uitnodiging van de jachtopziener handelde, had het bos zijn sinistere karakter verloren. Het leek alleen maar op wat het was, een doodgewone schuilplaats “voor fazanten, en vol vertrouwen liep hij langs de heg die erheen leidde. Hij zag dat er meer bladeren waren afgevallen, voor de rest was alles nog precies eender. De rododendrons, die altijd groen bleven, hadden hun bladeren nog. Hij begon met een rustige speurtocht door het bos te maken, zonder zich druk te maken om maatregelen tegen ontdekking te nemen, want de twee jongens om wie hij zich de meeste zorgen maakte, Hervey en Brickwell, hadden toen hij vertrok, nog op het schoolplein rondgehangen, alsof ze geen bedoeling hadden om uit te gaan. Zorgvuldig bestudeerde hij de grond, een tikkeltje bang dat hij strikken zou vinden; maar als die er al waren, dan ontsnapten ze aan zijn aandacht. Er de tijd voor nemend, liep hij langzaam langs de buitenkant van het bos. Aan de kant tegenover die waar hij was binnengekomen, hadden stoppels gestaan, maar deze waren nu ondergeploegd. Het einde ervan, dat hij nu vanuit het bos naderde, bleek gestremd te zijn door een hekwerk, van het soort dat bestaat uit op afstanden van vijftien centimeter van elkaar geplaatste stokken die bij elkaar werden gehouden door gevlochten draad. Hier was een bordje opgesteld met de volgende aankondiging: onbevoegden zullen worden vervolgd. po lit ie verorde ring. En de reden hiervoor was, veronderstelde hij, het feit dat een voetpad -een smalle strook kale grond, die zo te zien weinig gebruikt werd - hier de rand van het bos raakte voordat het onder een hoek afboog in de richting van het dorp Hayford. In de andere richting, veronderstelde hij, zou het uitkomen op de hoofdweg naar Hertbury. Of dit een openbaar voetpad was of alleen maar een paadje voor het gemak van naar hun werk gaande landarbeiders wist hij niet. De zaak interesseerde hem niet voldoende om er aandacht aan te besteden. Hij bevond zich in ieder geval aan de verkeerde kant van het hek en hij geloofde niet dat hij er overheen zou kunnen klimmen. Hij zou een eindje moeten lopen om er omheen tekomen, en aangezien hij geen speciale reden had om het pad op te gaan, besloot hij geen moeite te doen. Ofschoon de hemel helder was met iets van vorst in de lucht, begon de korte novemberdag ten einde te lopen. De maan, die bijna vol was, stond al aan de hemel, en hij verwachtte ieder ogenblik de eerste haan op stok te horen gaan. Hij had al verscheidene fazanten vanuit de velden zien komen, waar ze hadden lopen eten. Hij bleef bij de afrastering, juist even in het bos. Toen hij een omgevallen boom zag liggen, ging hij erop zitten en begon te wachten. Even later ging met een geklapwiek van vleugels en het gebruikelijke gekraai de eerste fazant op stok. Andere volgden snel achtereen. Biggles telde. Bij tweeënveertig kwam er een eind aan. Hij bleef stilzitten, biddend dat dit maar een korte pauze was voordat de rest zou komen; maar naarmate de tijd verstreek en de stilte aanhield, begon zijn hoop te verflauwen. Tweeënveertig! De laatste keer dat hij de vogels had geteld, waren het er zevenenveertig geweest. Er waren er dus nog vijf verdwenen. Het leek er veel op alsof Hervey en Brickwell nog steeds op het oorlogspad waren.

Terneergeslagen bij de gedachte aan de moeilijkheden die, naar hij wist, op zijn melding moesten volgen, stond hij op, gereed om terug te gaan naar school, want het daglicht had inmiddels plaats gemaakt voor maanlicht en het begon kil te worden. Hij had nog maar twee stappen gedaan, toen hij tot staan werd gebracht door een geluid waarop hij zo weinig voorbereid was geweest dat hij ervan verstijfde. Het was de knal van een geweer. Die werd gevolgd door een plof die zijn eigen verhaal vertelde. Er was een fazant uit een boom geschoten. Een andere verklaring was er niet. Vanuit het bos klonk geen ander geluid.

Biggles staarde stokstijf in de richting van het schot dat diep uit het bos scheen te zijn gekomen. In elk geval viel er niet té twijfelen aan het feit dat het schot door iemand in het bos was afgevuurd. Wie schoot er bij maanlicht op fazanten? Was dit de reden waarom er zoveel van de vogels verdwenen? Betekende het dat Hervey en Brickwell nu een geweer op de kop hadden getikt?Het mag een beetje vreemd schijnen dat het zelfs toen nog niet tot hem doordrong dat er nog iemand anders bij dezelfde onwettige bezigheid betrokken zou kunnen zijn. Maar tenslotte was het zo dat zijn geest zich druk bezig hield met de twee jongens, en daar hij wist dat het stropers waren en dit hun jachtterrein, zocht hij de schuldigen nergens anders.

Terwijl hij daar gespannen stond te luisteren, piekerend over wat hij het beste kon doen, zich afvragend of het mogelijk zou zijn de jachtopziener naar de bewuste plek te halen voordat de stroper verdwenen was, schrok hij op van een tweede schot. Deze keer volgde er geen plof, wat te veronderstellen gaf dat de kogel zijn doel had gemist. Met gespannen spieren bleef hij staan, want dit was echt stropen in de betekenis van de wet, een misdaad, heel anders dan de eerste gelegenheid, toen het plaatsen van de strik, dat bij daglicht had plaatsgevonden, onder de wettelijke definitie van zich op andermans terrein bevinden tijdens het achtervolgen van wild zou vallen, waarvoor de straffen minder streng waren. Hij staarde het donkere bos in. Er klonken geen schoten meer. Niets bewoog zich. Er hing een onheilspellende stilte.

Hoe lang hij daar gestaan had, wist hij niet, maar het kon niet erg lang zijn geweest - misschien twee of drie minuten die in dergelijke omstandigheden heel lang kunnen schijnen. Toen werd de stilte verbroken door een geluid dat zijn brein in wilde beweging bracht en hem snel achter zijn boom deed springen, waar hij met wild bonzend hart bleef liggen. Vanuit het hartje van het bos kwamen stappen in zijn richting, snelle voetstappen die een luid geritsel in de dode bladeren veroorzaakten. Door het bonzen van zijn hart nauwelijks in staat adem te halen, bleef hij met grote ogen liggen staren.

Op amper tien pas afstand van hem kwam een gedaante tussen de bomen vandaan, een gedaante die zo fors was dat hij dadelijk wist dat het geen van de jongens kon zijn. Te oordelen naar de omvang ervan dacht hij even dat het Barnes zou kunnen zijn; maar deze hoop verdween toen hij zag wat de man droeg. Het waren tweevoorwerpen. Het eerste was een fazant, die hij in de nek hield, het tweede was een licht geweer dat in een omhulsel kon worden verborgen. Een dergelijk omhulsel wordt vaak geleverd bij een vuurwapen van het opvouwbare type. Stropers hebben dikwijls zo’n geweer. Een eerlijk mens heeft immers geen reden om zijn geweer te verbergen.

De man scheen haast te hebben en eveneens, te oordelen naar zijn zware ademhaling, in een staat van aanzienlijke opwinding te verkeren. Hij liep verder naar het hek, bleef daar staan en staarde achter zich het bos in. Terwijl hij dit deed, viel het maanlicht ten volle op zijn gezicht. Biggles zag een vierkante, strijdlustige kaak, een brede, platte neus, borstelige wenkbrauwen en een laag, dierlijk voorhoofd. Hij herkende de man direct, want hij had hem vaak gezien. Het was Mick Dunnage, de plaatselijke beroepsstroper en tuchthuisboef. Dunnage schraapte zijn keel, spuwde en liep op het hek toe - zeer tot Biggles’ verbazing, want hij vroeg zich af hoe hij erover zou komen. Het eerste wat Dunnage deed was de kop van de fazant tegen een van de dikke stutten slaan. Toen hij zich ervan overtuigd had dat alle leven geweken was, stak hij de vogel in een binnenzak van zijn jas. Toen vouwde hij het geweer dubbel en stak het in zijn ribfluwelen broek. Vervolgens bukte hij zich en kroop hij onder de afrastering door. Dit verbaasde Biggles, want er had geen enkel geluid van brekend hout geklonken, wat toch nodig zou zijn om een opening te maken. Aan de andere kant van de afrastering bukte de man opnieuw, alsof hij iets uitvoerde. Toen stond hij op en liep snel weg, niet in de richting van de weg naar Hertbury, zoals Biggles had verwacht, maar over het voetpad dat dwars door het land naar Hayford liep.

Biggles gaf hem een voorsprong van vijf minuten voordat hij zelf besloot verder te gaan, want hij was -laten we het maar toegeven - behoorlijk bang. Toen liep hij naar de plaats waar Dunnage door de afrastering was gekropen, en al gauw was het geheim opgelost. Drie of vier van de stokken waren gebroken. Nadat Dunnage er doorheen was geklommen, had hij deuiteinden zorgvuldig tegen elkaar gedrukt, zodat de breuken niet te zien zouden zijn. Het was duidelijk dat het gat niet pas was gemaakt, want het zou onmogelijk zijn de stokken te breken zonder een hoop lawaai bij het versplinteren van het hout. Het gat was daarom bij een voorgaande gelegenheid gemaakt, en het leek waarschijnlijk dat Dunnage het geregeld had gebruikt om in en uit het bos te gaan op een plek waar het niet zou worden verwacht, en waar hij dus ook niet zou worden gadegeslagen.

Biggles kroop door de opening, en ervoor zorgend dat hij niet op het voetpad stapte, stelde hij de gebroken stokken achter zich op, precies zoals Dunnage had gedaan. Toen dit tot zijn tevredenheid was verricht, wijdde hij zijn aandacht aan het pad. Hij wist dat de zware regen van de afgelopen dagen alle eventuele oude sporen moest hebben uitgewist. Om dezelfde reden zou de grond zacht zijn. Alle sporen moesten daarom zijn gemaakt door de man die er zo juist over had gelopen. Nadat hij een lucifer had aangestoken uit het doosje dat hij in zijn zak had, was hij helemaal niet verbaasd door wat hij zag. Onmiddellijk achter de opening, duidelijk afgetekend in de modder, bevond zich de afdruk van de zool van een zwaarbeslagen laars die van voor en achter voorzien moest zijn geweest van een metalen stoot-plaatje. Bij nauwkeuriger onderzoek bleek dat de schoenspijkers in groepjes van drie waren geplaatst, elk in de vorm van een klaverblad. Twee van de spijkers waren verdwenen, zodat twee groepjes niet compleet waren. Zo duidelijk was de afdruk en zo scherp waren de bijzonderheden dat Biggles wist dat hij de afdruk zonder moeite uit duizenden zou kunnen herkennen. De afdrukken waren herhaald op het pad dat Dunnage genomen had.

Hij was inmiddels over zijn eerste schok heen, maar nog steeds wist hij niet wat hij moest doen. Zijn eerste ingeving was hard naar het huis van Sam Barnes te hollen in de hoop hem daar te vinden, en hem te vertellen wat hij had gezien. Maar het huis stond een flink eind uit de buurt. De tijd drong en zelfs nu, tenzij hij snel terug liep naar school, zou hij te laat zijn. Bovendien was Dunnageverdwenen, en ongetwijfeld zou hij mijlenver verwijderd zijn voordat Barnes ter plaatse zou kunnen zijn. De kans hem die avond te pakken was klein. Een beter plan, besloot hij, was de volgende dag naar het huis van de jachtopziener te gaan en verslag uit te brengen. Dat Dunnage zijn bezoek aan het bos zou herhalen, leek zeker te zijn, en als Sam Barnes het geheim van de afrastering wist, zou hij daar kunnen wachten en de stroper op heterdaad betrappen.

Nadat hij dit besluit genomen had, liep Biggles snel terug naar de hoofdweg, en toen hij deze bereikt had, liep hij op een drafje terug naar school. Hij bedacht dat er een kleine kans was dat hij Sam onderweg zou inhalen, maar dit gebeurde niet, en enige tijd later kwam hij een beetje buiten adem bij de school aan. Bijna de eerste jongens die hij daar zag, waren Hervey en Brickwell. Ze keken hem argwanend aan. ‘Waar ben jij geweest?’ bromde Hervey. ‘We weten er alles van dat je vorige zondag thuis bent geweest bij Barnes. ‘ Biggles aarzelde. Toen kreeg hij een idee. ‘Komen jullie eens mee, ‘ zei hij zacht. ‘Ik wil jullie spreken. ‘ Ze volgden hem zonder een woord van protest, en te oordelen naar de uitdrukking op hun gezicht moesten ze nog steeds in hun piepzak zitten over het voorval in het Foxley-bos. Hij nam hen mee naar de garderobe en deed de deur dicht.

‘Heb je ons verraden?’ mompelde Brickwell. ‘Als dat waar is, zal ik… ‘

‘Ach, hou je mond!’ snauwde Biggles. ‘Natuurlijk heb ik jullie niet verraden. Maar ik zal je eens iets vertellen. Er is iets afschuwelijks gebeurd, en als jullie er niet bij betrokken wilt worden, kun je mij beter de waarheid vertellen. ‘

‘Wat is er dan ?’ riep Brickwell duidelijk nieuwsgierig uit. ‘Zijn jullie sinds vorige zaterdag nog in het Foxley-bos geweest ?’ vroeg Biggles.  -‘Nee, ‘ antwoordde Hervey, die bleek werd. ‘Eerlijk niet - wel, Bricks?’ Hij zei het op een toon die heel anders was dan die welke hij gewoonlijk bezigde. Het was duidelijk dat Biggles’ ernstige gezicht hem aan het schrikken had gebracht.

‘Goed. Ik zal jullie op je woord geloven, ‘ antwoordde Biggles langzaam.

‘Waarom - wat is er gebeurd?’ vroeg Hervey. ‘Er zijn nog meer fazanten verdwenen. ‘ ‘Hoe weet jij dat?’

‘Ik ben er juist geweest om ze te tellen. Sinds zaterdag zijn er nog vijf verdwenen. ‘

‘Nou, dat zijn wij niet geweest, ‘ verklaarde Hervey. ‘Wel Bricks?’

‘Zeker niet, ‘ bevestigde Brickwell direct. ‘Voorlopig zul je mij daar niet zien, wat ik je brom. Mijn ouweheer zou me ongelukkig slaan als hij dit te weten kwam, ‘ voegde hij er openhartig aan toe. Hij keek naar Hervey. ‘Zullen we het hem vertellen?’ fluisterde hij. ‘Zoals je wilt, ‘ gaf Hervey toe, ofschoon niet helemaal van harte.

Brickwell wendde zich tot Biggles. ‘Wij hebben helemaal nooit strikken in het Foxley-bos gezet, ‘ verklaarde hij.

Dit was iets waarop Biggles niet was voorbereid. ‘O nee!’ riep hij uit, want hij dacht dat hij een spoortje van waarheid in Brickwells stem hoorde. ‘Nee,’ bromde Hervey. ‘Het is vorig jaar begonnen. We gingen naar het bos om te zien of de kastanjes al rijp werden. Per ongeluk vonden we een fazant in een strik dus namen we hem mee. Het was het idee van Brickwell, niet van mij.’

‘Die is goed!’ riep Brickwell woedend uit. ‘Mijn idee! Allemensen, jij zei…’

‘Ach, hou je mond!’ onderbrak Biggles hem. ‘Wat hindert het wiens idee het was? Jullie waren er allebei bij betrokken. En sinds die tijd zijn jullie daar zeker steeds naar toe gegaan?’

‘Zo nu en dan,’ beaamde Hervey nors. ‘Ik zei tegen Bricks dat er herrie van zou komen…’ ‘Je bent een leugenaar!’ riep Brickwell uit. ‘Ik was degene die zei…’

‘Houden jullie nou alsjeblieft op met ruziemaken,’ snauwde Biggles nijdig. ‘Wil je soms dat de hele school het hoort? Als je je verstand had gebruikt, was je naar Barnes gegaan en had je hem verteld wat er gaande was,dan zou je een vriend hebben gehad in plaats van een vijand. Weten jullie wie daar strikken zette?’ ‘Ja, ‘ mompelde Brickwell. ‘Wie dan?’

‘Dunnage. We hebben het hem eens zien doen. Dat was voordat hij de gevangenis inging. ‘ ‘Jullie lieten hem de strikken zetten en later gingen jullie er de fazanten uithalen, ‘ hoonde Biggles. ‘Een mooi stel zijn jullie. ‘

‘Die fazanten waren niet van hem, ‘ protesteerde Hervey. ‘Maar ook niet van jullie, ‘ antwoordde Biggles. ‘Maar ik wil er hier geen ruzie met jullie over maken, ik geloof je op je woord dat jullie deze week niet naar het bos bent geweest. Er zal straks wel het een en ander zwaaien, maar als jullie uit het bos blijft en je mond dichthoudt, zal ik de mijne dichthouden voor zover jullie betreft. ‘ Hervey stak een hand in zijn zak en haalde er een zak snoep uit. ‘Hier, neem er wat van, ‘ nodigde hij uit. ‘Nee, merci, ‘ antwoordde Biggles koel. ‘Je hoeft mij niet om te kopen. Ik ben niet vergeten dat je me eens een zak pinda’s hebt gegeven, ‘ voegde hij er grimmig aan toe.

‘Daar heb ik spijt van, ‘ mompelde Hervey slecht op zijn gemak.

‘Ja, nu bet te laat is, ‘ zei Biggles tegen hem, terwijl hij zich omdraaide.

‘Is het Pax, vrede?’ vroeg Hervey voorzichtig. ‘Pax est - zolang jullie buiten het bos blijft en ophoudt met de jongens te treiteren, ‘ zei Biggles. En met die woorden liep hij weg.

12. Tragisch nieuws

Toen Biggles zich de volgende ochtend stond aan te kleden, was zijn stemming er eerder een van aangename verwachting dan iets anders. In de eerste plaats wist hij tot zijn opluchting dat het voortduren van het stropen niet te wijten was aan Hervey en Brickwell. Hij geloofde hen, omdat wat hij gezien had, hun verhaal aardig bevestigde. Ofschoon hij hen niet verontschuldigde voor wat zij hadden gedaan, was hij toch blij dat zij niet zo slecht waren als hij aanvankelijk met reden had verondersteld. Ook was hij blij dat hij nu in staat was een kleine dienst te bewijzen aan Sam Barnes die, ondanks zijn reputatie, een vriendelijke oude man was die alleen maar dat deed waarvoor hij werd betaald. Naar hij ervaren had, had Sam zich fideel gedragen, en hij vlaste op een nieuw babbeltje met hem - eentje dat, vond hij, zijn vertrouwen in hem moest rechtvaardigen. Daarom legde Biggles tijdens de kerkdienst zijn hele hart in zijn gezang.

Direct na afloop kwam de donderslag. Een aantal jongens stond zoals gewoonlijk in groepjes bijeen, duwend, dringend, bekvechtend, sommigen spelend het kastanjes. Op dat ogenblik kwam een jongen het terrein oplopen, een zekere Thompson, die aangezien hij een ander geloof beleed dan het merendeel van de rest, toestemming had gekregen naar zijn eigen kerk in de stad te gaan. Hij was bleek en verkeerde blijkbaar in opgewonden toestand.

‘Hela, jongens!’ riep hij schril. ‘Hebben jullie hetnieuws gehoord?’

‘Wat dan?’ vroeg iemand terloops.

‘De oude Barnes. ‘

‘Wat is er met hem?’ vroeg iemand anders. ‘Die is neergeknald!’

Toen Biggles dit hoorde, voelde hij zijn spieren zo slap worden alsof ze van gelei waren gemaakt. Hij voelde het bloed uit zijn gezicht wegtrekken. Hij liep naar voren. ‘Wat zei je?’ vroeg hij met een stem die hij helemaal niet als die van hemzelf herkende. ‘Dat de ouwe Barnes is neergeknald. ‘ ‘Bedoel je - dat hij dood is?’

‘Natuurlijk is hij dood, sufferd!’ riep Thompson uit, die zijn korte roem als nieuwsbrenger ten volle uitbuitte. ‘Zei ik niet dat hij was neergeknald?’ Stemmen gonsden aan alle kanten. ‘Waar is het gebeurd?’ vroeg Biggles boven het lawaai uit, ofschoon hij in zijn hart het antwoord al wist. ‘Vanmorgen vroeg hebben ze zijn lijk in het Foxley-bos gevonden. Een paar mannen hebben hem op een hek naar huis gebracht. Ik heb het in de stad horen vertellen. Iedereen spreekt erover. Toen hij gisteravond niet thuis kwam, zijn ze hem gaan zoeken. Grumble vond hem. Ze zeggen dat de kogel dwars door zijn hart is gegaan. ‘ Biggles, die zich slap en ziek voelde, liep naar de dichtstbijzijnde muur en leunde er tegenaan. Hij had steun nodig, want de schok had hem een gevoel van verdoving, van onwerkelijkheid gegeven, zoals hij nog nooit eerder had ondervonden. Zijn brein warrelde rond, niet in staat, naar het scheen, de vreselijke waarheid te bevatten. Sam Barnes was dood. De arme oude man was vermoord, in volle gezondheid neergeschoten door de kogel van een stroper. Hij zou hem nooit meer zien. Het scheen onmogelijk te zijn. Biggles sloot zijn ogen, terwijl tranen die hij niet kon tegenhouden, door de gesloten leden stroomden.

‘Kijk eens naar Biggles!’ riep een van de jongens lachend. ‘Die staat te janken. ‘

Biggles sprong als een tijger op hem af, maar de jongen maakte dat hij wegkwam, dus liep hij terug naar de muur en deed zijn uiterste best zich te herstellen, want hij moest nadenken.

Dit was niet makkelijk, maar toen hij wat bekomen was, was zijn eerste reactie alarm. Hij was gealarmeerd door wat hij wist. Dat hij wist wie de moordenaar was, betwijfelde hij geen ogenblik. In gedachten kon hij het wrede gezicht van Dunnage in het maanlicht zien, kon hij zien hoe hij de ongelukkige fazant de hersens insloeg, kon hij zien hoe hij het geweer opvouwde en er heimelijk vandoor ging. Langzaam veranderde Biggles’

smart in woede. Geen ogenblik twijfelde hij meer aan wat hij moest doen.

Direct na het middageten liep hij, zonder iets tegen iemand te zeggen, het schoolhek uit en regelrecht naar het politiebureau.

Daar vond hij Marshall, de brigadier, Grimble, de plaatselijke veldwachter en een inspecteur die hij niet kende. Ze braken hun gesprek af toen hij binnenkwam, en keken hem vragend aan.

‘Ja, jongen, wat is er? ‘vroeg de brigadier. ‘We hebben het druk. ‘

‘Dat begrijp ik wel, ‘ antwoordde Biggles. ‘Maar ik komu vertellen wie Sam Barnes heeft neergeschoten. ‘

‘Ja, en wie was dat dan?’ vroeg de brigadier met eenneerbuigend glimlachje. ‘Maak een beetje voort. ‘

‘Mick Dunnage, ‘ verklaarde Biggles.

‘Dat is precies wat wij in het begin allemaal dachten,maar ik vrees dat je verkeerd hebt geladen, jochie, ‘ zeide inspecteur, waarna hij zich omdraaide.

‘Maar ik raad helemaal niet, ‘ antwoordde Biggles. ‘Ikwéét dat Dunnage het heeft gedaan. ‘

‘O ja? En hoe weet jij dat dan wel?’

‘Omdat ik erbij was, ‘ verzekerde Biggles.

‘Bedoel je - dat jij gezien hebt dat Dunnage Barnesneerschoot?’

‘Nee, ik heb niet echt gezien dat hij hem neerschoot, maar… ‘

‘Nou, wees dan een brave jongen en ga spelen, ‘ zei de brigadier op vaderlijke toon.

‘Maar ik zeg u dat ik gisteren in het Foxley-bos was en dat ik Dunnage daar toen zag!’ riep Biggles wanhopig uit, want dit was een heel andere ontvangst dan hij zich had voorgesteld.

‘Hoe laat was dat?’ vroeg de inspecteur.

‘Ik had geen horloge bij me, maar het moet een uur ofvijf zijn geweest. ‘

De inspecteur schudde zijn hoofd. ‘Dan was het Dunnage niet die je hebt gezien. Dunnage was van drie uur ‘s middags tot na middernacht in Hayford. Hij heeft een waterdicht alibi - als je weet wat dat betekent?’ ‘Wie zegt dat hij in Hayford was?’

‘Fred Chapman, van het café de Horse and Hounds. Jeremiah Siggins was daar ook. Ze zaten daar samen te drinken - raakten samen dronken, naar wat ik heb gehoord. Later heeft Siggins Dunnage thuisgebracht met zijn hondekar. ‘

‘Iemand heeft er gelogen!’ verklaarde Biggles heftig. ‘Bovendien heeft Dunnage geen geweer of revolver. Hij heeft geen vergunning. ‘

Biggles lachte minachtend. ‘Dat zou hem er niet van weerhouden er een bij zich te dragen. En gisteravond toen ik hem zag, had hij er inderdaad een bij zich. ‘ De brigadier schudde zijn hoofd. ‘Het spijt me, jongen, maar aan jouw verhaal hebben we niks. Wat wij moeten hebben, zijn feiten. ‘

Biggles stikte bijna. ‘Als u met me mee wilt komen, dan zal ik u de sporen van Dunnage laten zien, ‘ bood hij aan. ‘In het bos?’

‘Natuurlijk niet. Hoe zouden er daar sporen op dode bladeren kunnen zijn? Ik bedoel op het pad naar Hayford. ‘

‘Ik heb je gezegd dat hij in Hayford was, ‘ antwoordde de brigadier. ‘Hij is daar heengegaan over het voetpad. Kom, wees nu een brave jongen en ga spelen. ‘ Biggles zag wel dat hij zijn tijd stond te verknoeien. Zich met moeite bedwingend, zei hij: ‘Maar misschien zult u mij het volgende willen vertellen. Hebt u de kogel waarmee meneer Barnes gedood werd?’

‘Ja. ‘

‘Welk kaliber?’

‘Wat gaat jou dat aan?’

‘Ik heb een reden om dat te willen weten. ‘

‘Het was een 44. Hou nu op met dat gevraag voordat iknijdig word. ‘

‘Het spijt me dat ik u heb lastig gevallen, ‘ zei Biggles eenvoudig. ‘Op een dag zal het u berouwen dat u niet naar mij hebt geluisterd. ‘ Hij draaide zich om en liep de straat op.

Bij de eerste de beste hoek bleef hij peinzend staan. De politieman had hem behandeld alsof hij een dwaas was. Nog even bleef hij staan, zich afvragend of hij naar meneer Colin zou gaan en hem het verhaal vertellen.

Misschien zou hij redelijk genoeg zijn om ernaar te luisteren.

Terwijl hij daar stond, zag hij de twee mannen die zijn gedachten overheersten, Dunnage en Siggins uit het café de White Hart komen. Ze vormden een prachtig stel, dacht hij bitter. Siggins, wist hij, loog om Dunnage van een alibi te voorzien. Dat kon alleen maar betekenen dat zij compagnons in de misdaad waren. Toen hij zich herinnerde hoe hij Hervey en Brickwell een fazant aan Siggins had zien verkopen, schoot de gedachte door zijn brein dat Dunnage zijn gestroopte fazanten misschien aan dezelfde man had verkocht. De twee mannen waren nu uiteen gegaan. Dunnage liep verder naar het huis waar hij woonde, en Siggins stak de straat over naar zijn winkel, of naar het pad dat naar zijn achterdeur leidde. Terwijl hij de man gadesloeg, kreeg Biggles een idee. Dunnage had de vorige avond een fazant gedood, toen hij, daaraan twijfelde Biggles niet, op heterdaad was betrapt door Barnes. Dunnage had Barnes neergeschoten en was toen naar Hayford gegaan. Siggings had hem thuisgebracht. De mogelijkheid was dus groot dat de fazant zich nog in Siggins’ huis bevond. Dunnage zou het niet prettig vinden om hem weg te smijten, en wetend dat hij bezoek van de politie zou kunnen krijgen, zou hij hem waarschijnlijk evenmin mee naar huis hebben genomen. De eenvoudigste manier om zich ervan te ontdoen, zou zijn de fazant bij Siggins te brengen, die niet onder verdenking zou staan. Siggins deed juist zijn achterdeur open, toen Biggles achter hem aan draafde.

‘Een ogenblik, meneer Siggins: kan ik u even spreken?’ vroeg hij.

De man draaide zich half om. ‘Wat is er?’ vroeg bij nors. Biggles gluurde steels achter zich om effect te sorteren. ‘Hebt u toevallig ook een fazant die u mij zou kunnen verkopen?’ fluisterde hij.

‘Hoe kom je erbij dat ik fazanten verkoop?’ vroeg Siggins argwanend.

‘Een van de jongens op school - Hervey - heeft mij detip gegeven dat u er soms een paar hebt. ‘

‘Dan moet hij een jonge dwaas zijn om erover te praten, ‘

bromde Siggins nijdig. ‘Hij weet dat ik geen jachtvergunning heb. En waar heb jij trouwens een fazant voor nodig?’

‘Ik wil er een aan een vriend sturen, als cadeautje, ‘ fantaseerde Biggles.

De man aarzelde, waaruit het Biggles duidelijk werd dat, of hij er een kreeg of niet, er een in huis was. ‘Kun je je mond dichthouden als ik je er een geef?’ informeerde Siggins.

‘Natuurlijk. Dacht u soms dat ik opgesloten wilde worden?’ antwoordde Biggles. ‘Hij kost je een halve kroon. ‘

‘Dat had ik zo ongeveer gedacht, ‘ zei Biggles die zo’n geldstuk in zijn zak had - hetzelfde, om even in bijzonderheden te treden, dat hij op de kermis had gewonnen. Hij had het bewaard als een soort amulet. ‘Wacht maar even. ‘

De man ging naar binnen en bleef een ogenblikje weg. Hij kwam terug met een in bruin papier gewikkeld pakje dat hij Biggles in de handen stopte alsof hij blij was er vanaf te zijn.

Biggles gaf hem de halve kroon. Siggins ging naar binnen en sloot de deur. Biggles liep de straat weer op en had moeite zijn pas rustig te houden. Hij was zo ongeduldig dat hij het liefst was gaan draven. Hij liep regelrecht terug naar school. Hij kon niet wachten tot hij daar was om daar te kijken naar wat hij zo vurig wenste te zien. Had hij dé fazant, of had hij zijn halve kroon verknoeid aan een van de gestrikte? Nadat hij een rustig plekje op het kerkhof had uitgekozen, achter een paar struiken, trok hij, met vingers die beefden van ongeduld, het touwtje van het pakje en keek hij, nadat hij het papier verwijderd had, naar de inhoud.

Het was een fazant. Hij keek naar zijn kop en één blik vertelde hem alles wat hij weten wilde. De kop was een massa gestold bloed. Snel maakte hij het pakje weer dicht en liep verder naar school.

Daar liep hij Smith tegen het lijf, die hem nieuwsgierig aankeek. ‘Wat is er met jou aan de hand?’ vroeg Smith. ‘Je ziet eruit alsof je spoken hebt gezien. ‘

‘Kom mee naar de slaapzaal, ‘ fluisterde Biggles. ‘Wat zit er in dat pakje ?’

‘Kom mee, dan zal ik het je vertellen, ‘ antwoordde Biggles. Hij voelde dat hij het iemand moest vertellen, want dat hij anders zou barsten.

In de slaapzaal die verlaten was, liep Biggles naar zijn bed, trok zijn cricketzak er onderuit, stopte het pakje erin en schoof hem terug.

‘Wat is dat allemaal voor geheimzinnigheid?’ vroeg Smith verbaasd.

‘Ga zitten, dan zal ik het je vertellen, ‘ antwoordde Biggles. ‘Ik ben er vrij zeker van wie de arme ouwe Barnes heeft neergeschoten. ‘

Smith trok zijn wenkbrauwen op. ‘Dan zou ik m’nmond maar houden, anders word je misschien zelf nogneergeschoten, ‘ zei hij op angstige toon.

‘En de moordenaar laten lopen? Geen denken aan!’

‘Wat zit er in dat pakje - een stuk van het lijk of zo iets ?’

‘Nee, een fazant. ‘

‘Wat heeft die ermee te maken?’

‘Luister, dan zal ik het je vertellen, ‘ antwoordde Biggles opgewonden. ‘Barnes zat achter stropers aan, toen hij werd neergeschoten. ‘ ‘O ja?’

‘Hij werd vermoord door een kogel uit een. 44-geweer. Ik weet wie een dergelijk geweer bezit. De fazant die ik hier heb, werd gestroopt. Als hij werd neergeschoten, moeten we er een kogel in vinden. Is het een. 44-kogel, dan zal ik zeker weten dat de man die de vogel neerschoot, eveneens Barnes neerknalde. De politie kan dan de kogels vergelijken. Wat wij moeten doen, is het geweer vinden, plus de eigenaar ervan. ‘ ‘Heb je dat helemaal zelf bedacht?’ informeerde Smith bewonderend. ‘Ja. ‘

‘Niet gek. Heb je de kogel al?’ ‘Nog niet. ‘

‘Laten we dan gaan kijken. ‘

‘Nu niet. Het zou een hele rommel worden met al die veren en er zou iemand kunnen binnenkomen. We zullen hem opensnijden op het toilet, wanneer iedereen slaapt- laten we zeggen wanneer de klok vannacht twaalf slaat. ‘

‘Dat is een goed idee, ‘ vond Smith, die eveneens geestdriftig begon te worden. ‘Ik zal je helpen. Ik herinner me dat ik eens een verhaal gelezen heb, dat heette: “De gruwelijke geest van de gouden geul”, waarin de moordenaar… ‘

‘Onraad! Daar komt Page. Niks zeggen, hoor. En denk eraan, vannacht om twaalf uur. Als jij slaapt, maak ik jou wakker. Als ik slaap, maak jij mij wakker. ‘ Er bestond weinig gevaar dat Biggles in slaap zou vallen. Zijn brein maalde koortsachtig en hij kon nauwelijks wachten tot het zo laat zou zijn. Toen de klok tenslotte twaalf sloeg, gleed bij uit bed, trok een jas over zijn pyjama aan en haalde de cricketzak te voorschijn. Toen hij het bed van Smith had bereikt, zag hij dat zijn vriend sliep. Hij maakte hem wakker en op hun tenen gingen ze naar de plaats waar zij de operatie zouden uitvoeren. Deze was door Biggles uitgezocht omdat er zeil op de grond lag, dat, dacht hij, later makkelij k zou kunnen worden schoongemaakt.

Nadat hij het papier middenop de vloer had uitgespreid, legde Biggles de vogel er middenop en haalde zijn zakmesje te voorschijn. Smith hurkte eveneens neer en hield de fazant bij de poten vast om te voorkomen dat hij verschoof.

‘Denk om de veren, ‘ zei Biggles, terwijl hij ze begon uit te trekken. Hij legde ze zorgvuldig neer en Smith hield ze op het papier.

Biggles’ eerste ontdekking was het gat in de borst van de vogel, waar de kogel was binnengedrongen. Dit werd spoedig gevonden omdat de veren op die plaats vochtig en opeengeplakt waren. Snel keerde hij de vogel om en onderzocht zijn rug, bang dat de kogel er dwars doorheen zou zijn gegaan, wat natuurlijk fataal voor Biggles’ doel zou zijn geweest. Er was geen tweede gat, dus begon hij met zijn mes te peuteren, iets wat moeilijker was dan hij verwacht had. Hij bleef echter met de punt van het mes doorwroeten en na een tijdje smaakte hij de voldoening iets hards te raken. Nadat hij het gat met zijn vingers wijder had gemaakt, stak hij ervinger en duim in en haalde de kogel te voorschijn. ‘Dat is ‘m, ‘ verklaarde hij, bevend van opwinding. ‘Dat is waarschijnlijk een. 44. ‘

Op dat ogenblik zei een stem achter hen: ‘Wat voeren jullie daar uit?’

Nadat hij een beetje van de afschuwelijke schrik bekomen was, verplaatste Biggles zijn lichaam iets om het kadaver te verbergen, en toen hij omkeek, zag hij het schoolhoofd in de deuropening staan. ‘Ik zat toevallig wat examenformulieren na te kijken en toen ik dit licht zag branden - ik kan het vanuit mijn studeervertrek zien - kwam ik op het idee dat er misschien een jongen misselijk was geworden, ‘ verklaarde de directeur. ‘Wat doen jullie daar op de grond? Wat proberen jullie daar te verbergen?’ Hij deed een pas opzij om het te kunnen zien, en natuurlijk zag hij het. ‘Zie ik daar een fazant ?’ vroeg hij op merkwaardige toon en tevens wat onnodig.

‘Jawel, meneer, ‘ antwoordde Biggles met de moed der wanhoop.

‘Bigglesworth!’ Er lag een buiging in de stem van dedirecteur die Biggles koude rillingen bezorgde.

Biggles gaf geen antwoord. Hij probeerde de kracht teverzamelen om op te staan, maar dat lukte niet.

‘Ik dacht dat je mij had verteld dat je nooit stroopte?’

zei de directeur op dezelfde vreemde toon.

‘Ik heb u de waarheid verteld, meneer, ‘ zei Biggles hees.

‘Ik heb deze vogel niet gestroopt. Ik heb hem gekocht. ‘

‘Gekócht?’

‘Jawel, meneer. ‘

‘En denk je dat ik dat geloof?’

‘Nee, meneer. ‘

‘En wat, als ik vragen mag, ben je ermee van plan?’

‘Hem te ontleden, meneer. ‘

‘Waarom?’

‘Ik zocht de kogel waardoor hij gedood werd. ‘

‘En waarom koos je er dit uur voor?’

‘Omdat ik niet langer kon wachten, ‘ antwoorddeBiggles naar waarheid.

‘Was er zoveel haast bij ?’

‘Jawel, meneer, ‘ antwoordde Biggles. ‘U moet namelijkweten, meneer, dat ik probeer te bewijzen dat Dunnage, de stroper, meneer Barnes heeft doodgeschoten. ‘ De directeur staarde hem zo lang aan dat Biggles zijn ogen neersloeg. Tenslotte zei hij: ‘Heb je redenen aan te nemen dat Dunnage meneer Barnes heeft vermoord?’ ‘Ik weet zeker dat hij het heeft gedaan, ‘ zei Biggles wanhopig.

‘Waarom denk je dat?’

‘Omdat ik er toen was, meneer. ‘

‘Waarom heb je het de politie niet verteld?’

‘Dat heb ik gedaan, meneer, maar die wilde mij nietgeloven. Ik werd eenvoudig uitgelachen, ‘ zei Bigglesmet stokkende stem.

‘Pak die vreselijke rommel op - pas op dat alles niet onder de veren komt te zitten - en kom mee naar mijn kamer, ‘ beval het schoolhoofd.

In de studeerkamer werd het gedeeltelijk ontlede karkas van de vogel bij het bureau op de grond gelegd. De directeur ging zitten. De jongens bleven naast hun gruwelijke trofee staan.

‘Nou, Bigglesworth, ‘ zei de directeur zacht, ‘laat nu de waarheid maar eens horen. Ik veronderstel dat het iets te maken heeft met de stroperijen van de laatste tijd?’ ‘Jawel, meneer. Behalve strikken zetten, heeft een man ook fazanten neergeschoten. Die man, daarvan ben ik overtuigd, heeft Barnes doodgeschoten. De kogel die ze in het lichaam van hem hebben gevonden, was een kogel uit een. 44-geweer. De politie heeft me dat verteld. De kogel die ik juist uit deze fazant heb gehaald, is waarschijnlijk van hetzelfde kaliber. Hier is hij, meneer. ‘ Biggles deed een pas naar voren en liet een klein, maar veelzeggend voorwerp op het bureau vallen. De directeur raapte het op, plukte er een veertje af dat eraan kleefde en bekeek het nauwkeurig. ‘Ja, ‘ zei hij, ‘volgens mij is het een. 44. Zei je dat je deze vogel gekocht hebt, Bigglesworth?’ ‘Jawel, meneer. ‘ ‘Waar?’

‘Bij Siggins, de slager, meneer. ‘

‘Maar Siggins heeft geen vergunning om wild te kopen of te verkopen. ‘

‘Dat weet ik, meneer. Maar ik wist toevallig dat hij het deed. ‘

‘O ja? Wees voorzichtig met wat je zegt, jongen. Hoe kwam je erbij dat Siggins gestroopte fazanten kocht?’ Biggles bevochtigde zijn lippen. ‘Ik ontdekte toevallig dat de jongens die in het Foxley-bos wegliepen toen zich daar al die narigheid voordeed, hun fazanten aan Siggins verkochten. Ik zag dat met mijn eigen ogen. ‘ De directeur haalde diep adem, drukte zijn vingertoppen tegen elkaar en leunde achterover in zijn stoel. ‘Ik geloof, Bigglesworth, dat je mij beter alles kunt vertellen wat je van deze zaak weet, ‘ zei hij ernstig. ‘Dit is geen gewone zaak. Volgens mij is dit helemaal geen kwestie van klikken. ‘

‘Goed, meneer, ‘ zei Biggles dof. ‘Die zaterdagmiddag toen ik bijna gepakt werd, zag ik twee jongens in het bos. Dat heb ik al toegegeven. Ze hadden een zak bij zich met iets erin. Op weg naar huis haalde ik hen in, maar zij zagen mij niet. Ze sloegen het pad van Siggins in. Toen ik langs kwam, zag ik Siggins bij de deur staan en hoorde ik het gerinkel van geld. Toen de jongens verder gingen, hadden zij de zak niet meer bij zich. Ik vond het toen maar beter om daar niets over te zeggen. De volgende middag ben ik, zoals meneer Colin mij had gezegd, mijn excuses gaan aanbieden bij Barnes. Hij was heel aardig en wij hebben toen over de vogels gesproken. Hij vroeg of ik een oogje op het Foxley-bos wilde houden en het hem vertellen als ik iets verdachts zag. Ik dacht toen niet aan een echte stroper. Ik dacht alleen maar aan de jongens. Ik vertelde hun dat ik u zou inlichten als zij nog eens het bos ingingen. Ik weet bijna zeker dat ze er niet meer zijn geweest. Later vertelden ze mij dat zij er de strikken niet hadden gezet, maar er alleen maar fazanten uithaalden. Gistermiddag ging ik naar het Foxley-bos om de vogels te tellen, alleen maar om me ervan te overtuigen dat er niet nog meer waren gestroopt. Vijf ervan waren verdwenen. Ik stond daar, toen ik in het bos een geweerschot hoorde. Ik hoorde een fazant uit een boom vallen. Even later klonk er nog een schot. Deze keer viel er geen vogel - althans heb ik het niet gehoord, als dit wel het geval was. Ik hield medoodstil. Even later kwam Dunnage hijgend uit het bos lopen. Ik zag hem duidelijk in het maanlicht. In zijn hand had hij een opvouwbaar geweer en een fazant. Dat is de fazant hier op de vloer, meneer. ‘ ‘Hoe weet je dat?’

‘Omdat de vogel die Dunnage vast had, nog niet helemaal dood was en hij hem met zijn kop wreed tegen een paal sloeg om hem af te maken. ‘ Biggles wees naar de vloer. ‘Zoals u kunt zien, meneer, is de kop van die vogel tot pulp geslagen. Ook zat de kogel erin. Dunnage heeft er maar één geschoten. Ik weet zeker dat deze het is. Er waren maar twee schoten. Ik geloof nu dat met het tweede schot Barnes werd gedood. ‘ ‘Ga verder. ‘

‘Nou, meneer, ik dacht dat als Siggins fazanten van de jongens kocht, zoals ik wist, het vrij zeker was dat hij ook de exemplaren kocht die Dunnage had gedood. De twee mannen waren met elkaar bevriend. Vandaag heb ik Dunnage en Siggins samen gezien. Ik volgde Siggins naar zijn huis en kocht een fazant van hem. Dat is deze hier op de grond, meneer. ‘ ‘Heb jij dit de politie verteld?’

‘Het laatste gedeelte niet, meneer. Toen ik hun vertelde dat ik Dunnage in het bos had gezien, zeiden ze dat dit onmogelijk was omdat Dunnage kon bewijzen dat hij de hele middag en avond met Siggins in het café van Hayford had doorgebracht. Pas toen ik bij de politie was geweest, kocht ik de fazant. ‘ ‘Juist. En wat was je vervolgens van plan?’ ‘ ‘Het geweer vinden, meneer. ‘ ‘O, denk je dat je dat zou kunnen ?’ ‘Jawel, meneer. ‘

‘De politie heeft, meen ik, geen wapen gevonden?’ ‘Nee, meneer. Ze zeggen dat Dunnage geen geweer of revolver heeft. ‘

‘Waar denk jij dan dat dit geweer is ?’ ‘Nou, meneer, het is moeilijk te geloven dat Dunnage het geweer mee naar huis zou nemen na wat hij had gedaan. Hij zou het natuurlijk kwijt willen. Misschien heeft hij het in Hayford in het café achtergelaten, of misschien heeft hij het aan Siggins in bewaring gegeven.

Maar ik geloof eerder dat hij het verborgen heeft voordat hij naar Hayford ging, voor het geval iemand hem ermee zou zien. Ik heb gezien welke kant hij uitging. Ik wilde hem volgen - ik ken namelijk zijn voetspoor -en proberen uit te vissen waar hij het geweer had gelaten. Ik heb u al eens verteld dat ik een beetje ervaring met spoorzoeken heb. Alleen ben ik bang dat het vóór aanstaande woensdagmiddag gaat regenen. Regen zou de voetsporen van Dunnage uitwissen. Tegen die tijd zou hij het geweer trouwens ook op een andere plaats verstopt kunnen hebben. ‘

De directeur zweeg een hele poos. Tenslotte zei hij: ‘Het idee dat jullie in deze smerige zaak verwikkeld bent, vind ik helemaal niet prettig; maar er is een boosaardige misdaad gepleegd en het is onze plicht alles te doen wat in ons vermogen ligt om de moordenaar voor zijn rechters te brengen. Zou jij morgenochtend vrij willen hebben?’

Biggles’ lippen weken uiteen. ‘Dat zou fantastisch zijn, meneer. Mag Smith dan met mij mee? Het zou misschien goed zijn als ik een getuige had. ‘

Het schoolhoofd glimlachte stroef. ‘Als Smith tertiuswil, mag hij. ‘

‘Dank u wel, meneer. ‘

De directeur stond op. ‘Nu kunnen jullie beter teruggaan naar je bed. ‘ Hij wees naar de fazant. ‘Die beestachtige bende kun je hier laten. Maar denk erom, geen woord tegen wie dan ook. Welterusten. ‘ ‘Welterusten, meneer. ‘

De jongens verheten de kamer. ‘Ik heb altijd geweten dat de directeur een reuze vent is, ‘ verklaarde Smith, toen zij zich door de gang haastten. ‘Allicht, ‘ antwoordde Biggles. Hij begon het idee te krijgen dat alles in orde zou komen.

13. Op het spoor

Tot Biggles’ grote voldoening viel er die nacht geen regen meer, en in bijna opgewekte stemming ging hij direct na het ontbijt in gezelschap van Smith naar het Foxley-bos. Zijn optimisme werd niet gedeeld door Smith, die zijn twijfel uitdrukte over de uitkomst van het speurwerk en die bovendien een zekere sombere bezorgdheid aan de dag legde. Hij stak zijn angst voor Dunnage niet onder stoelen of banken. Aan de andere kant haatte Biggles de man die naar zijn overtuiging de oude jachtopziener had gedood. Hij was vastbesloten om er ten koste van alles voor te zorgen dat er gerechtigheid zou geschieden. Zoals hij zei, kon Barnes niet tot leven worden teruggebracht, maar hij kon gewroken worden.

Het bos werd zonder voorvallen bereikt en Biggles liep regelrecht naar de plaats in de afrastering waar hij het door de stroper had zien verlaten. In het heldere ochtendlicht was de hele atmosfeer anders, en het duurde niet lang of hij liet Smith het kunstig gemaakte gat zien. Ook wees hij de paal aan waartegen Dunnage de ongelukkige fazant had doodgeslagen. Een gruwelijke bloedvlek waarin hier en daar nog wat veertjes staken, bevestigde zijn verhaal.

‘Raak niets aan, ‘ waarschuwde hij. ‘Die paal kan misschien als bewijsstuk dienen. Hij zal in elk geval bewijzen dat ik het verhaal niet verzonnen heb. ‘ Ze kropen door de opening, waarna zij de stokken op hun plaats zetten, en daar zagen zij in de zachte grond de voetafdrukken die zo duidelijk waren dat ze zonder moeite konden worden gevolgd. Er waren geen andere, behalve zo nu en dan een afdruk die onmiskenbaar door een konijn was gemaakt. ‘Loop op het gras, ‘ vertelde Biggles zijn vriend. ‘Misschien wil de politie deze voetsporen nog zien. Kom mee. ‘

Met fikse pas Hepen zij verder, zonder zich te laten ophouden door het eerste obstakel dat gevormd werd door een overstap in een heg. Aan de andere kant ervanliep het pad verder, maar Biggles bestudeerde een ogenblik nauwkeurig de grond om zich ervan te overtuigen dat Dunnage het pad niet had verlaten met het doel het geweer in de heg te verbergen. Verder ging het naar een andere heg, ook weer met een overstap erin, en daarachter een pad dat dwars door een stoppelveld naar een aan de andere kant gelegen weiland liep. Het pad was nog steeds duidelijk te zien en ofschoon de voetsporen soms ineen afbraken, alsof Dunnage in het donker van het pad af was geraakt, waren ze iets verderop steeds weer te zien. Er liepen enkele paarden in het weiland, en deze hadden de voetafdrukken hier en daar met hun hoeven vertrapt, maar nergens hield het spoor echt op. ‘Dunnage kan nooit veel hersens bezitten, want anders zou hij niet zo dom zijn geweest om zo’n spoor achter te laten, ‘ merkte Biggles onder het lopen op. ‘Hij zou zich dan niet op dit soort terrein hebben begeven. ‘ ‘Het was donker, vergeet dat niet, ‘ herinnerde Smith hem. ‘Misschien was hij bang dat, als hij van het pad afraakte, hij het niet meer zou kunnen vinden. Misschien wist hij niet dat hij sporen achterliet. Bovendien had hij natuurlijk ook haast, en verder moet je bedenken dat hij niet wist dat jij hem uit het bos had zien gaan. ‘ ‘Daar ben ik blij om, ‘ antwoordde Biggles heftig. ‘Had hij me gezien, dan zou hij mij ook wel op een kogel hebben getrakteerd. ‘

‘Dat alles bewijst maar weer eens dat je nooit weet wie er in de buurt is, ‘ merkte Smith bezorgd op. Nu kwam er weer een stoppelveld met aan de andere kant een hek dat toegang gaf tot een wirwar van doornstruiken. Beide jongens hepen enige tijd in de struiken rond waarbij zij flink wat schrammen opliepen, maar zonder resultaat, want het geweer kwam niet voor de dag. Achter het hek liep een grasveld zachtglooiend naar een groepje olmen waarboven in de verte de rook van bet dorp Hayford opsteeg. In dit weiland hepen enkele koeien te grazen, een paar ervan een heel eind uit elkaar, maar de meeste in de verste hoek, bij het pad, waar even later een vijfde verscheen. Het pad liep om de vijver heen met een nieuwe overstap, waarna het nogal scherp afboog naar een weggetje dat, naar Biggles veronderstelde, naar het dorp liep.

Toen hij de vijver had bereikt, bleef Biggles staan en staarde er peinzend in.

‘Als ik graag iets zo gauw mogelijk kwijt wilde, dan zou ik deze plaats uitkiezen om het te verdonkeremanen, ‘ merkte hij op.

‘Het pad loopt gewoon door, ‘ verklaarde Smith. ‘Dat weet ik, maar Dunnage kan het geweer in het water hebben gegooid zonder net pad te verlaten. De kans dat iemand het bij toeval in de vijver zou vinden, is heel gering. Laten we eens kijken. ‘

Door het gras lopend, volgde hij het pad terwijl hij de voetafdrukken stuk voor stuk bestudeerde. ‘Alsjeblieft, ‘ zei hij scherp. ‘Hier heeft hij iets gedaan. Kijk maar, Deze voetafdruk is verwrongen. Kijk maar eens hoe de sporen van de spijkers zijdelings zijn weggedrukt. ‘ ‘Misschien is hij uitgegleden, ‘ opperde Smith. ‘Dat zou natuurlijk kunnen, ‘ beaamde Biggles, maar waarom? Hij is nergens anders uitgegleden. Persoonlijk geloof ik niet dat je met dergelijke spijkers in je schoenen makkelijk kunt uitglijden. Ik ga niet voorbij deze vijver voordat ik hem heb onderzocht. Per slot van rekening moet Dunnage hebben geweten dat hij in de buurt van Hayford kwam, en moest hij het geweer spoedig zien kwijt te raken tenzij hij van plan was het in bewaring te geven aan de herbergier of aan Siggins. Persoonlijk geloof ik niet dat hij met het geweer bij zich naar de herberg zou zijn gegaan. ‘

‘Zou hij geweten hebben dat Siggins daar was ?’ informeerde Smith.

‘Ik heb het idee dat Siggins gewoonlijk met zijn honde-kar naar het dorp kwam om op hem te wachten. Daar ontmoetten zij elkaar nadat Dunnage was wezen stropen. Dunnage hoefde dan ook niet met de fazanten bij zich naar huis te lopen. Als ik het bij bet rechte eind heb, zou dat de reden zijn waarom de arme Barnes Dunnage nooit op de weg naar Hertbury kon betrappen. Hij vertelde mij dat hij hem daar vaak had zitten opwachten. ‘

‘Hoe wil jij de vijver doorzoeken?’ vroeg Smith aarzelend.

‘Door hem helemaal te doorzoeken, natuurlijk. Zo te zien is hij niet diep. Als het geweer erin ligt, moet ik het met mijn voeten kunnen voelen. Dunnage zou niet zo dwaas zijn om het geweer in diep water te gooien waar hij het er nooit meer uit zou kunnen krijgen. ‘ ‘Je zult vreselijk vuil worden. Zo te zien is de bodem een en al modder. ‘

‘Daar is niks aan te doen, ‘ antwoordde Biggles ferm, en hij ging zitten en begon zijn schoenen en kousen uit te trekken. Toen dit gebeurd was, rolde hij zijn broekspijpen op tot boven zijn knieën en stapte hij behoed zaam het water in. Toen zijn voeten ondergingen, trok hij een vies gezicht. ‘Man, wat is dat beestachtig koud, ‘ mompelde hij.

Het eerste dat hij vond, was een oud stuk bandijzer. Hij wierp het opzij en ging verder met elk stukje van de vijver systematisch af te tasten. Hij vond een stuk of drie oude bussen, een kapotte lantaarn, een gedeukte emmer en een porceleinen pop, die hij alle terugwierp. Toen vertrok zijn gezicht op het ogenblik dat zijn teen een ander voorwerp raakte. Hij bukte zich, tastte in de modder, vond het voorwerp en hield het omhoog. Het was een geweer, nog in opgevouwen toestand. ‘Dat is het, ‘ zei hij met een stem die beefde van opwinding. Nadat hij het wapen had laten vallen, waadde hij snel naar de oever.

‘Neem je het geweer niet mee?’ riep Smith verbaasd uit.

‘Meenemen? Ik niet. ‘

‘Waaromniet?’

‘Wat zou dat voor zin hebben? Dunnage zou niet erkennen dat het van hem was. Aangezien hij geen vuurwapen van welk soort dan ook in zijn bezit mag hebben, zou hij bezweren dat het niet van hem was. Wie zou dan het tegendeel kunnen bewijzen? Nee, de politie moet hem ermee betrappen. ‘ ‘Hoe zou ze dat kunnen?’

‘Door hem in de gaten te houden. Hij zal daar het geweer heus niet eeuwig laten liggen. Het is geld waard. Bovendien zal hij het ongetwijfeld weer nodig hebben. ‘ Biggles zei dit terwijl hij zijn voeten zat af te vegen met zijn zakdoek, die al gauw veranderde in een vieze, vettelap. ‘Leen me die van jou even, Smith, om ze verder af te drogen, ‘ verzocht hij.

Smith overhandigde hem gehoorzaam een smoezelig stukje textiel. ‘Pas op dat er geen modder aan komt, ‘ waarschuwde hij. ‘Het is de enige die ik heb. ‘ Biggles wreef zijn voeten af, trok zijn kousen aan en wurmde zich in zijn schoenen. Juist had hij ze vastgemaakt, toen een gerucht hem deed opkijken. Nog geen twintig meter van hen af klom een man over de overstap. Biggles verstijfde van schrik toen hij hem herkende. Het was Dunnage. Hij slaagde erin ‘Onraad!’ te sissen en toen deed hij alsof hij naar iets keek dat in het gras lag.

Een verstikt ‘O, hemel!’ liet hem weten dat Smith de situatie doorhad.

Dunnage kwam langzaam op hen toe. ‘Wat voeren jullie rakkers hier uit?’ bromde hij.

‘Zo maar een eindje wandelen, ‘ antwoordde Biggles toonloos.

‘Waarom zitten jullie niet op school?’ ‘Omdat we vrij hebben, ‘ verkondigde Biggles. Dunnage trok een dreigend gezicht. ‘Nou, maak dan dat je allebei als de bliksem wegkomt, voordat mijn voet uitschiet. ‘

‘Ja, meneer, ‘ zei Biggles onderdanig, want uit het verhitte gezicht van de man leidde hij af dat hij gedronken had, en hij voelde er heel weinig voor ruzie te krijgen met iemand die dronken was. Met een benauwd kijkende Smith naast zich begon hij terug te lopen in de richting waaruit zij gekomen waren.

Zijn hersens werkten op volle toeren. Dat Dunnage zo gauw zou kunnen terugkeren, was iets waarmee hij geen rekening had gehouden, en een ogenblik was hij bang dat zijn plannetje in duigen was gevallen. Toen hij over zijn schouder keek, zag hij dat Dunnage nog bij de vijver stond en hen nakeek tot ze uit het gezicht verdwenen zouden zijn.

‘Denk je dat hij gekomen is om het geweer te halen?’ vroeg Smith die schijnbaar moeite met spreken had. ‘Ik zou geen andere reden kunnen bedenken waarom hij daar zou moeten zijn, ‘ antwoordde Biggles. ‘Loop dooren kijk niet om. Wacht tot we bij het hek zijn. ‘ Tegen de tijd dat zij bij het hek waren, met links en rechts ervan de doornstruiken, had Dunnage zich omgedraaid en staarde hij naar de vijver. Biggles dook weg achter de struiken en boog een paar twijgen uiteen om een beter gezicht te hebben op het weiland dat zij zojuist hadden verlaten.

‘Hij zal zien dat er in de modder is gewoeld, ‘ zei Smith zenuwachtig.

‘Hij zal denken dat de koeien dat hebben gedaan, ‘ antwoordde Biggles. ‘Allemensen! Ik ben blijk dat hij niet een paar minuten eerder is gekomen en mij betrapte toen ik daar in het water stond. ‘

‘Stel dat hij jou had gezien met het geweer in je hand!’ opperde Smith.

Hij kreeg het warm bij de gedachte. Biggles zat nog steeds naar Dunnage te staren. ‘Daar gaat-ie!’ riep hij uit. ‘Hij is de vijver ingestapt. Heeft zelfs niet de moeite genomen zijn schoenen uit te trekken. ‘

‘Wat moeten wij nu doen?’

‘Wachten om te kijken of hij het geweer meeneemt. Dan kijken we waar hij naar toe gaat. ‘ Enkele ogenblikken werd er niet meer gesproken. Stokstijf keken de jongens toe hoe Dunnage rondwaadde door de modder. Ze zagen hem bukken en hem het geweer uit het water halen. Hij spoelde het vlug af en stak het, nadat hij snel een blik om zich heen had geworpen, in zijn broek. Hij kwam het water uit, bleef enkele ogenblikken om zich heen staan kijken en liep toen snel weg over het pad dat de jongens hadden genomen. ‘Hij komt deze kant uit!’ Smith’s stem sloeg over van schrik.

‘Je hebt gelijk, ‘ beaamde Biggles met een opgewonden gefluister. ‘Laten we verder lopen naar de volgende heg. Hou je gebukt. Hij mag ons niet zien. ‘ Bijna dubbelgebogen renden de jongens naar de volgende overstap, klauterden eroverheen, doken weg achter de heg en keken in de richting waaruit zij gekomen waren.

‘Hij komt nog steeds deze kant uit, ‘ hijgde Smith.

‘Laten we verder gaan. Dit staat mij helemaal niet aan. Als hij ontdekt dat we hem beloeren, zal hij ons de nek omdraaien. ‘

Opnieuw draafden de jongens naar de volgende heg. Opnieuw bleven zij staan om achterom te kijken. Dunnage kwam nog steeds hun richting uit. ‘Ik zal je iets zeggen, ‘ zei Biggles op gespannen toon. ‘Als de politie hem kan grijpen terwijl hij dat geweer bij zich heeft, hangt hij vrijwel al. Ik zal blijven kijken waar hij heen gaat. Jij loopt zo hard je kunt naar de directeur en vertelt hem wat er is gebeurd. ‘

‘Waarom niet naar de politie - dat is toch dichterbij ?’ ‘Dat heeft geen zin. Die zullen je niet geloven. Maar de directeur zullen ze wel geloven. Het zou me niks verwonderen als hij de politie al heeft verteld wat ik hem gisteravond heb gezegd. Schiet op. Blijf nergens voor staan. ‘ ‘Kijk jij maar goed uit, ‘ hijgde Smith. ‘Maak je over mij maar geen zorgen. Zodra ik zie dat hij het op mij heeft gemunt, neem ik de benen. ‘ ‘Misschien schiet hij wel op je. ‘

‘Hij zal eerst dat geweer moeten schoonmaken voordat hij het kan gebruiken. Het moet vol modder zitten. Schiet nou op en sta niet te zwammen. ‘ Smith had geen verdere aanmoediging nodig. Diep gebukt, de ellebogen tegen zijn ribben gedrukt, rende hij het veld door alsof hij werd nagezeten door een stier. Biggles keek tot Dunnage in zijn gezichtsveld kwam, waarna ook hij de terugtocht inzette. En zo ging dat voort, Dunnage oprukkend en Biggles terugtrekkend, maar er wel voor zorgend dat hij de man in het oog hield, tot het Foxley-bos was bereikt. Daar wist Biggles niet goed wat hij het best zou kunnen doen, omdat het duidelijk was dat als Dunnage het bos inging, hij hem volkomen uit het oog zou verliezen. Ongeacht waar hij stond, de man zou misschien het bos aan de tegenovergestelde kant verlaten, ofschoon de kans ook bestond, dacht hij, dat Dunnage verder zou lopen naar de weg naar Hertbury.

Biggles was helemaal niet van plan in het bos gepakt te worden door een schurk van wie hij zeker was dat hij er pas nog een moord in had gepleegd; dus liep bij aan deandere kant ervan verder, en nadat hij een minuut of twee bad gewacht, vervolgde hij zijn tocht naar de weg van Hertbury. Toen hij deze bereikt had, koos hij opnieuw een positie vanwaar hij zonder zelf te worden gezien de gebeurtenissen zou kunnen gadeslaan. Toen Dunnage na een kwartier nog niet verschenen was, werd het hem duidelijk dat hij óf bij het bos was blijven staan óf er was ingegaan. Biggles kon een heleboel dingen bedenken die hij daar zou kunnen uitvoeren. Hij zou zich schuil kunnen houden, wachtend op het donker om naar huis terug te keren. Hij zou bezig kunnen zijn het geweer op een andere plaats te verbergen, ofschoon het onwaarschijnlijk leek dat hij daarvoor een plek zou uitkiezen die zo dichtbij het toneel van zijn misdaad lag. Hij zou zijn kunnen blijven staan om het geweer schoon te maken of de sporen van zijn voorgaande bezoek aan het bos te verwijderen - de voetsporen bij het hek bijvoorbeeld.

Er verstreek nog meer tijd en Biggles begon zich werkelijk zorgen te maken, Smith moest nu inmiddels de school hebben bereikt. De gedachte was geen troost voor Biggles, die besefte dat als de politie nu verscheen terwijl Dunnage uit het gezicht was, de man hen misschien zou zien voordat zij hem zagen, in welk geval hij een schuilplaats zou zoeken of het wapen verbergen dat nodig zou zijn om zijn schuld te bewijzen. Biggles was daarom erg opgelucht toen Dunnage op een gegeven ogenblik in zicht kwam en op de weg toe liep alsof er geen vuiltje aan de lucht was. Zoals Biggles besefte, hoefde Dunnage niet langer bang te zijn voor de jachtopziener.

Zich diep gebukt houdend achter de heg om niet te worden gezien, begon Biggles langzaam in de richting van Hertbury te lopen; maar hij was nog niet ver gekomen, of wie zag hij daar met doelbewuste passen in zijn richting komen? Grumble, oftewel veldwachter Grimble. In de verte, als een voorzichtige toeschouwer verscheen Smith.

Biggles vermoedde wat er was gebeurd. Smith was blijkbaar niet helemaal naar school en terug geweest. Hij moest Grumble hebben ontmoet en hem zijn verhaalhebben verteld. Dit zou hij natuurlijk doen als hij de politieman ontmoette, redeneerde Biggles. Maar hij begreep dat Dunnage de veldwachter niet het eerst moest zien, dus draafde hij zo hard hij kon de weg af in de hoop Grumble te bereiken voordat Dunnage over het hek kwam. Hierin slaagde hij. ‘Verberg je! Verberg je!’ riep hij. ‘Hij komt er aan!’

‘Waarvoor moet ik me verbergen?’ vroeg de veldwachter opstandig.

‘Omdat hij, als hij u ziet, er vandoor zal gaan of zal gaan schieten, ‘ hijgde Biggles. ‘Hij heeft zijn geweer in zijn broek zitten. Verberg u en bespring hem wanneer hij vlakbij is. Dat is de beste manier. ‘

Blijkbaar dacht de veldwachter dat hier iets in zat. In elk geval volgde hij Biggles’ raad op door zich onhandig in de greppel te laten zakken. Biggles slenterde een eindje door en deed alsof hij bramen aan het plukken was, maar in werkelijkheid keek hij schuin de weg af. Tot zijn grote voldoening zag hij Dunnage over de heg klimmen en zonder iets te vermoeden naar de val kuieren. Biggles kon van opwinding bijna geen adem meer halen. Hij zag Smith, een eenzame figuur die in de verte middenop de weg stond. Hij wuifde, om hem te beduiden dat hij dichterbij moest komen. Smith wuifde terug, maar bleef waar hij was.

Biggles was ongeveer dertig meter verder gelopen, toen Dunnage op het punt kwam waar de veldwachter verborgen zat. Grumble stond als een grimmige zuil van autoriteit op, liep op de man toe en zei luid: ‘Ik wil even een woordje met jou spreken, Dunnage. ‘ De ogen van de stroper vernauwden zich onder zijn borstelige wenkbrauwen. ‘Wat moet je?’ snauwde hij. ‘Kan een man niet meer over de openbare weg lopen zonder te worden lastig gevallen door een luizige diender?’

‘Ik wil even zien wat jij in je zakken hebt, ‘ zei veldwachter Grumble met al het zelfvertrouwen ter wereld, maar, dacht Biggles, vrij dwaas. ‘O ja?’ hoonde Dunnage. ‘Ja, ‘ antwoordde de veldwachter.

Dunnage was blijkbaar niet van plan zich te laten fouilleren, want met een vloek maakte hij rechtsomkeert om er vandoor te gaan. Maar de politieman was op een dergelijke beweging bedacht; hij sprong naar voren, greep hem en draaide hem met een ruk om, zodat zij van aangezicht tot aangezicht stonden. Dunnage gaf een gemene klap en Grimble sloeg terug. Toen pakten de mannen elkaar beet en worstelend zwaaiden zij op hun benen heen en weer, de stroper vloekend, Grimble zonder een woord te uiten. Biggles holde naar hen toe en riep: ‘Waar is uw fluitje, meneer Grimble ? - geef mij uw fluitje 1’

Ongetwijfeld zou de veldwachter dit hebben gedaan, als hij er toe in staat was geweest; maar hij had allebei zijn handen vol en op de vraag volgde dus geen reactie. Het einde kwam plotseling, en het kwam op een manier die Biggles met een kreet van ontzetting achteruit deed wankelen. Dunnage rukte zich met zijn brute kracht los. Hij sprong achteruit. Toen rukte hij in een flits het nog opgevouwen geweer te voorschijn haalde ermee uit en, liet het met een daverende klap neerkomen op het hoofd van de veldwachter. Grimble’s benen begaven het en hij zakte ineen op de weg. Zijn helm rolde af. Hij probeerde op te staan, maar viel weer.

Biggles was verlamd van schrik en angst en kon alleen maar met grote ogen staan toekijken. ‘Ik zal je hiervoor krijgen, smerig klein’ zwijn!’ bulderde Dunnage tegen hem, met een gezicht dat vertrokken was van woede.

Biggles draaide zich om en rende voor zijn leven. Toen hij een eindje uit de buurt was en geen voetstappen achter zich hoorde, wierp hij een blik over zijn schouder en zag hij dat Dunnage de andere kant uit-draafde. Hij zag hem over een hek klimmen en verder hollen naar het Foxley-bos. Hierop liep Biggles snel terug naar de veldwachter die probeerde overeind te krabbelen, wat hem niet erg lukte. Biggles hielp hem op de been. Enkele seconden lang stond Grimble heen en weer te zwaaien, een hand tegen zijn bloedende gezicht gedrukt. ‘Waar is hij ?’ zei hij aan één stuk door op versufte toon.

‘Hij is het Foxley-bos ingevlucht, ‘ vertelde Biggles hem.

Hij raapte de helm op en gaf deze terug aan zijn eigenaar. ‘De kans van mijn leven en die heb ik verknoeid, ‘ bromde Grimble, ofschoon Biggles niet precies begreep wat hij daarmee bedoelde. ‘Het Foxley-bos, zei je?’ vroeg de veldwachter. ‘Ja. ‘

‘Dan ga ik achter hem aan, ‘ verklaarde de veldwachter, terwijl hij zijn gummistok te voorschijn haalde. ‘Jij kunt mij intussen een handje helpen door zo hard je kunt naar de stad te lopen en de inspecteur te vertellen wat er is gebeurd. ‘

‘Jawel, meneer Grimble. Pas maar op dat u niet wordt neergeschoten. ‘ Met deze waarschuwing als afscheid draafde Biggles weg in de richting van Smith, die hem nu langzaam tegemoet kwam.

‘Zag je dat?’ vroeg Biggles toen zij elkaar hadden ontmoet.

‘Natuurlijk zag ik het - denk je soms dat ik blind ben?’ riep Smith, die bijna hysterisch scheen te zijn. Zijn gezicht was zo wit als een doek.

‘We moeten naar de stad om hulp te halen, ‘ zei Biggles. ‘Laten we dan gaan, ‘ zei Smith. ‘Ik heb er genoeg van om te proberen moordenaars te vangen. ‘ Op een holletje liepen ze verder. ‘Heb je de directeur gesproken?’ vroeg Biggles. ‘Nee, ik kwam Grimble tegen en vertelde het hem toen, ‘ antwoordde Smith onder het lopen. ‘Wat schreeuwde Dunnage tegen jou?’

‘Hij zei dat hij mij nog wel zou krijgen, ‘ antwoordde Biggles.

‘Zei hij dat?’ hijgde Smith. ‘Iets dergelijks. ‘

Smith sloeg met een diep gekreun tegen zijn hoofd. ‘Dan zijn we er geweest. ‘ ‘Lafaard!’ hoonde Biggles.

Smith slikte. ‘Het kan me niks schelen. Ik ga terug naar school, ‘ verklaarde hij, terwijl hij nog wat harder begon te draven.

Biggles liep met dezelfde snelheid voort. Ook hij wilde niets liever dan teruggaan naar de school en de veiligheid, maar eerst ging hij naar het politiebureau. Toen hijdaar als een wervelwind binnenstormde, zat de brigadier met de inspecteur en een man in burger te praten. Biggles verloor geen tijd. De woorden kwamen in een onafgebroken stroom over zijn lippen. ‘Vlug!’ riep hij uit. ‘Dunnage heeft Grimble bijna vermoord - hem op zijn hoofd geslagen met een geweer; maar Grimble zit nog steeds achter Dunnage aan. Dunnage heeft het geweer waarmee Barnes is doodgeschoten. Hij is het Foxley-bos ingegaan. Grimble heeft mij hierheen gestuurd om u te vertellen dat hij hulp nodig heeft. ‘ Deze keer aarzelde de politie geen seconde. De stoel van de brigadier vloog met een klap omver, toen hij overeind sprong. Zij grepen allemaal hun pet. ‘Het Foxley-bos, zei je?’ was de enige vraag die de brigadier stelde. ‘Ja, ‘ antwoordde Biggles. Hij volgde hen naar buiten en zag hoe zij wegdraafden. Toen vervolgde hij zijn weg naar school.

Zelfs toen was de volle betekenis van wat er was gebeurd nog niet tot hem doorgedrongen, mogelijk omdat het niet bij hem opkwam dat Dunnage zou kunnen ontsnappen. Hij was ervan overtuigd dat de politie hem zou grijpen. Pas toen hij de volgende dag hoorde dat Dunnage had weten te ontkomen, werd hij zich bewust van een gevoel alsof er een steen op zijn maag lag. De laatste woorden van de stroper klonken nog in zijn oren, en Biggles twijfelde er niet aan of Dunnage zou, zodra hij daar de gelegenheid toe had, zijn bedreiging uitvoeren.

14. Vergelding

Toen hij de school had bereikt, liep Biggles regelrecht naar de studeerkamer van de directeur, waar hij Smith aantrof die al had verteld wat er als resultaat van hun onderzoekingen was gebeurd.

Het bleek dat de directeur al bij het hek had staan wachten toen Smith aankwam, zo nieuwsgierig was hij naar het resultaat van hun speurtocht. Met het oog op het de avond tevoren door Biggles vertelde verhaal had hij zich in verbinding gesteld met de politie, waarop, zoals Biggles had verondersteld, veldwachter Grimble in de richting van het Foxley-bos was gestuurd om naar de jongens uit te kijken en ervoor te zorgen dat hen niets overkwam.

Biggles gaf de directeur nu zijn eigen versie van de zaak, met het gevolg dat, zeer tot zijn ongenoegen, er een order werd uitgevaardigd waarbij alle jongens naar de school werden teruggeroepen en bovendien opdracht kregen de bij de school behorende terreinen tot nadere aankondiging niet te verlaten.

Voor deze vrijheidsbeperking werden Biggles en Smith door de school verantwoordelijk gesteld, en een poosje werd hun het leven zuur gemaakt. Toen lekte op de een of andere manier de waarheid uit, waarna zij natuurlijk gebombardeerd werden met vragen, waarvan zij de meeste konden beantwoorden, omdat inmiddels bekend was geworden dat er een bevel was uitgevaardigd voor de aanhouding van de stroper. Het was het enige onderwerp van gesprek in het stadje. Biggles zelf had geen enkele lust tot uitgaan, want hij zag duidelijk de omvang van het gevaar waarin hij verkeerde. In gedachten kon hij nog steeds de uitdrukking van woede en haat op het gezicht van Dunnage zien, toen hij wegdraafde, en wetend wat het resultaat van een ontmoeting zou zijn, nam hij geen enkel risico. Hij bad vurig dat de politie de man spoedig in de kraag zou grijpen, waardoor hij van deze vreselijke spanning zou worden verlost. De politie kwam verscheidene malen naar de school;niet alleen Grimble (met zijn hoofd in het verband) en de brigadier, maar tevens een rechercheur in burger die, volgens de geruchten, uit Londen was gekomen om de speurtocht naar de moordenaar te leiden. Er werden Biggles heel wat vragen gesteld, altijd in de spreekkamer van de directeur, zodat de politie tenslotte over een volledig verslag van de zaak beschikte. De rest van de school wist dit, en een poosje werd Biggles vereerd als een held, iets wat zijn bezorgdheid echter helemaal niets verminderde. In zijn levendige verbeelding stond Dunnage altijd om de volgende hoek op hem te wachten. Het feit dat er rondom het gebied een politiekordon was getrokken, schonk weinig troost.

Dagen verstreken. Het einde van het trimester en de kerstvakantie kwamen nu in zicht. Geruchten deden als een lopend vuurtje de ronde. Alle wegen en stations werden bewaakt. Dunnage was hier gezien en daar gezien. Maar de melding die Biggles liever dan wat ook wilde horen, namelijk dat de man gepakt was, kwam niet. Siggins was gearresteerd op beschuldiging van het zonder vergunning kopen en verkopen van wild, maar in werkelijkheid, zoals iedereen wist, omdat men hem verdacht als medeplichtige aan de moord. Later werd hij, tot grote spijt van Biggles, onder borgtocht vrijgelaten.

Aan het eind van nog een week werd verklaard dat de politie ervan overtuigd was dat Dunnage het gebied verlaten had, en de dag daarop hief de directeur de ban over de school op, onder voorbehoud dat de jongens alleen in groepjes uitgingen, op de weg bleven en niet ver uit de buurt gingen. Biggles zelf raadde hij aan de school voor alle zekerheid liever nog maar niet te verlaten, een maatregel waarbij Biggles zich zonder protest neerlegde. Eerlijk gezegd was hij ziek van de hele ellendige zaak.

Maar toen er nog een week verstreken was zonder dat er in de omgeving een spoor van Dunnage te bekennen was geweest, liet men de voorzorgsmaatregelen geleidelijk varen en keerde de school langzaam terug naar de oude gang van zaken. De jongens gingen steeds verder van huis zonder dat er iets gebeurde, en Biggles, gewoonlijk in gezelschap van Smith, breidde zijn wandelingetjes, die eerst niet verder dan een paar honderd meter bedroegen, langzaam maar zeker uit. Nog steeds verheten zij de weg niet en gedroegen zij zich over het algemeen als Indiaanse verkenners op het oorlogspad. Dit was geen aanstellerij. Biggles maakte zich echt zorgen. Hij kon de uitdrukking op het gezicht van Dunnage niet vergeten toen deze zijn laatste bedreiging uitte. Dat de man meende wat hij had gezegd, betwijfelde Biggles geen ogenblik.

Hervey en Brickwell draaiden, blijkbaar in hun opluchting Jat zij uit de narigheid waren gebleven, om als een blad aan een boom. Er was geen sprake meer van dreigende blikken, laat staan van getreiter. Zij gedroegen zich bij elke mogelijke gelegenheid buitengewoon vriendelijk en sloofden zich zelfs uit door snoep en dergelijke uit te delen. Biggles aanvaardde de uitgestoken hand, en hij sprak niet alleen tegen hen, maar soms ging hij zelfs een eindje met hen wandelen, waarbij ze de situatie bespraken die nog steeds hét onderwerp van alle gesprekken was. Hij vertelde hun nu het hele verhaal van die noodlottige middag toen hij hen in het Foxley-bos had gezien, en ook, tot hun consternatie, wat hij bij Siggins’ achterdeur had gezien. Hij verzekerde hun snel dat de zaak, voor zover hem betrof, dood en begraven was. In elk geval was er iets goeds uit voortgekomen, daar hij zonder die wetenschap de fazant niet zou hebben gekocht die nu het belangrijkste bewijsstuk tegen Dunnage vormde. Het onprettige geheim dat zij alleen deelden, scheen een stilzwijgende verstandhouding tussen hen te vormen.

Op een dag - ze hadden een vrije middag - vroeg Hervey: ‘Waar kropen jij en Smith altijd weg wanneer Bricks en ik jullie nazaten? We konden nooit uitvinden waar je heenging. Je scheen eenvoudig te verdwijnen. ‘ Biggles glimlachte. ‘We verborgen ons in een grot, ‘ antwoordde hij. ‘In een grot?’ ‘Ja. ‘

‘Wil je zeggen dat je hier in de buurt een grot weet?’ ‘Ja. Ik heb die bij toeval ontdekt, ‘ antwoordde Biggles.

‘Wat is het voor een soort grot?’

‘O, gewoon een gat in een rots. Het is niet erg diep. Ik denk dat het gemaakt moet zijn door mannen die daar jaren geleden kalksteen hebben gedolven. ‘ ‘Een grot, hè ?’ zei Brickwell. ‘Waar is die ergens ?’ Biggles aarzelde.

‘Vooruit, ‘ drong Hervey aan. ‘Wees sportief en vertel het ons. Per slot van rekening hebben jullie die grot niet meer nodig. Wij zullen jullie niet meer achterna zitten. ‘ ‘Ik denk dat ik het eerst eens aan Smith moet vragen, ‘ antwoordde Biggles. ‘Hij is de gedeeltelijke eigenaar ervan. ‘

Hij riep Smith die niet ver uit de buurt met kastanjes aan het spelen was. ‘Ze willen dat ik hun vertel waar de grot is, ‘ verklaarde hij.

‘Nou, waarom niet?’ antwoordde Smith. ‘Mij kan hetniet schelen. Het is toch een smerig hol. ‘

‘Goed, ‘ beaamde Biggles.

‘Mag ik mee ?’ vroeg Smith.

‘Natuurlijk. ‘

De vier jongens gingen op pad, stuk voor stuk blij dat ze een verontschuldiging voor een wandelingetje hadden. ‘Bovendien zit er dit nog in, ‘ merkte Smith op, ‘dat Dunnage ons daar niet gauw zal vinden. ‘ Het duurde niet lang of zij hadden het tuinhek bereikt. Mevrouw Grant was niet te zien, zodat Biggles hen met een zekere heimelijkheid, die hij noodzakelijk vond om kleur aan de gelegenheid te geven, naar het andere eind van de overwoekerde tuin bracht.

Zodra hij de struiken had bereikt die de ingang van de grot bedekten, wendde hij zich tot Smith en zei: ‘Sinds de laatste keer dat wij hier waren, is hier iemand geweest. Zich tot Hervey wendend, verklaarde hij: ‘We hebben altijd een struik in de opening getrokken wanneer we erin of eruit gingen, zodat niemand de grot zou kunnen zien. Het maakte het geheimzinniger, als je begrijpt wat ik bedoel. ‘ Hij wees. ‘Iemand heeft de struik eruit getrokken en vergeten hem er weer in te stoppen. ‘ ‘Waarschijnlijk mevrouw Grant, ‘ zei Smith onverschillig. ‘Per slot van rekening is het haar tuin. ‘ Biggles knikte. ‘Je zult wel gelijk hebben. ‘ Hij wenddezich weer tot Hervey. ‘Nou, daar is-ie dan. Als je wilt, kun je er ingaan. ‘ ‘Ga jij niet mee?’

‘Nee. Ik ben er al wel honderd keer in geweest. Ik zal blijven kijken of mevrouw Grant soms naar buiten komt. Ze is altijd ontzettend aardig voor ons en vaak krijgen we appels en thee van haar. ‘ ‘Wie heeft er een paar lucifers?’ vroeg Hervey. Ze voelden allemaal in hun zakken, maar toevallig had geen van hen lucifers bij zich.

‘Stom van ons om zonder lucifers op pad te gaan, ‘ mopperde Hervey. ‘We hadden daaraan moeten denken. ‘ ‘Nou, waarom heb jij dat niet gedaan?’ antwoordde Brickwell.

‘Wat zou je ervan denken als jij terugging naar de stad om een doosje te kopen?’ opperde Hervey. ‘We kunnen een volgende keer lucifers meebrengen, ‘ verklaarde Biggles. ‘Je hebt er een heleboel nodig om tot aan het einde te komen. Waarom gaan jullie er geen klein eindje in? Er zijn geen gaten of iets dergelijks waar je kunt invallen. ‘

‘Oké, nu we hier toch eenmaal zijn, gaan we er een kijkje in nemen, ‘ besloot Hervey, en nadat hij vergezeld van Brickwell, naar de ingang van de grot was gelopen, gluurde hij naar binnen. ‘Het ziet er lekker donker uit, ‘ zei hij over zijn schouder. Biggles gaf geen antwoord. Hij stond perplex, zijn ogen strak op iets op de grond gericht.

‘Wat is er?’ vroeg Smith.

Biggles bleef staren. Hij wees naar een voetstap die duidelijk stond afgedrukt in een plekje zachte aarde. Met de twee ontbrekende voetspij kers was er geen twijfel mogelijk. ‘Dunnage!’ hijgde hij. Hervey en Brickwell waren al een eindje de grot ingelopen. Op Biggles’ waarschuwende gesis draaiden zij zich om, en toen ze hem wild zagen gesticuleren, kwamen ze met verbaasde ogen terug. ‘Wat is er aan de hand?’ vroeg Hervey. Biggles haalde bevend adem. ‘Dunnage - is - daar binnen, ‘ wist hij uit te brengen. ‘Lopen!’ Zonder te wachten om te zien of ze zijn raad opvolgden,keerde hij zich om en holde hij het tuinpad over in de richting van het hek. Toen hij dit had bereikt, bleef hij een ogenblik staan om een blik over zijn schouder te werpen, en toen hij zag dat de jongens hem volgden, draafde hij verder. Het moet worden toegegeven dat hij danig geschrokken was; maar per slot van rekening wist hij dat als Dunnage hem had gezien, hij het slachtoffer zou zijn. Nadat hij ongeveer honderd meter gelopen had, wachtte hij tot de anderen hem hadden bereikt. Vlug werd er krijgsraad gehouden. ‘Hoe weet jij dat Dunnage daarin zit?’ vroeg Hervey. ‘Ik heb zijn voetafdruk gezien. Als hij er nu niet is, dan is hij er toch pas geweest. Stel je voor - als we naar binnen zouden zijn gegaan. ‘ Hij huiverde bij de gedachte. ‘Ik noem dat een ideale plaats voor een moord, ‘ merkte Brickwell op, met een enthousiasme dat Biggles niet kon delen.

‘Wat gaan we nu doen?’ vroeg Smith. ‘We moeten iets doen per slot van rekening. ‘

Biggles was het met hem eens. ‘We moeten het direct de politie laten weten. ‘

‘In die tijd kan hij er vandoor zijn gegaan, ‘ zei Hervey verstandig. ‘Denk je dat hij ons heeft gehoord?’ ‘Als hij ons niet heeft gehoord, moet hij in slaap zijn geweest. Geluiden dragen vreselijk ver in de grot - hè, Smith?’

Smith was het met hem eens.

‘Ik zal je eens iets zeggen, ‘ besloot Biggles. ‘Twee van ons blijven hier om de zaak in het oog te houden en de andere twee lopen zo hard ze kunnen naar het politiebureau. ‘

‘Ik zal wel naar het politiebureau gaan, ‘ bood Smith ogenblikkelijk aan, terwijl hij zenuwachtig een blik over zijn schouder wierp. ‘Ik ga met je mee, ‘ zei Brickwell.

‘Goed, ‘ zei Biggles. ‘Hervey en ik blijven dan hier om te zien of hij de benen neemt. Ik geloof niet dat hij ons te pakken zou kunnen krijgen als we een goeie voorsprong hadden, zelfs als hij ons zou zien. ‘

Smith en Brickwell liepen de weg op en begonnen te hollen.

‘We hadden ze moeten vertellen dat de politie vuurwapens moet meebrengen, ‘ merkte Biggles tegen Hervey op. ‘Dunnage heeft een geweer - als hij het tenminste niet heeft kapotgeslagen op het hoofd van Grimble. ‘ ‘De politie zal heus wel gewapend zijn, ‘ zei Hervey op besliste toon. ‘Stel je voor dat Dunnage bier al die tijd heeft rondgehangen. ‘

‘Zo zie je maar weer, ‘ antwoordde Biggles vaag. ‘Maar ik zie niet in wat voor nut het heeft om hier te blijven staan. Als hij er vandoor gaat, zal hij heus wel uit de buurt van de weg blijven, zodat we hem niet zullen zien. We moeten een plaatsje zoeken waar we hem uit de grot, althans uit de struiken kunnen zien komen. ‘ ‘Ik ga die tuin niet in, ‘ verklaarde Hervey nadrukkelijk. ‘Ik pieker er niet over!’

‘Ik evenmin, ‘ antwoordde Biggles. ‘Ik geloof trouwens niet dat dat nodig is. Als we hier over de heg klimmen en naar dat stukje land daar lopen, kunnen we boven de ingang van de grot komen en moeten we er erop neer kunnen kijken. Als Dunnage ons ziet, kunnen we de vlucht nemen naar het golfterrein. Het zou hem dan enige tijd kosten om door die wirwar van struiken en prikkende netels en zo naar boven te klimmen. ‘ ‘Goed, ‘ stemde Hervey toe.

De daad bij het woord voegend klommen zij over de heg, en hepen er wel voor zorgend een flink eind uit de buurt te blijven van de plaats waar het terrein afbelde naar de tuin, een eindje voort tot Biggles besloot dat zij ver genoeg waren. Toen, op hun buik liggend, wurmden ze zich in een positie vanwaar ze de ingang van de grot konden overzien. Biggles bereikte de plaats het eerst, en hij kreeg het steenkoud toen zijn oog viel op wat hij, ondanks zijn angst, had gehoopt te zullen zien. Dunnage stond bij de ingang van de grot in een luisterende houding om zien heen te kijken. ‘Daar is-ie!’ hijgde Biggles.

‘Ik kan hem zien, ‘ fluisterde Hervey die scheen te stikken van opwinding. ‘Wat ziet hij er afschuwelijk uit!’

‘Vreselijk. Pas op dat je je niet beweegt, ‘ fluisterde Biggles, terwijl hij een eindje terugkroop, zodat alleenzijn ogen en een gedeelte van zijn hoofd boven het gras uit te zien waren.

Enkele ogenblikken later ging Dunnage in de grot terug. ‘Hij moet ons hebben horen praten toen we daar beneden waren, ‘ merkte Hervey op.

‘Dat geloof ik ook, ‘ antwoordde Biggles met een grafstem. ‘Ik wou dat de politie kwam. Ik ben doodsbenauwd. ‘ ‘Ik ook. ‘

Een poosje werd er niets meer gezegd. Beide jongens lagen stil te wachten. Dunnage verscheen niet meer. Na een tijdje nam Biggles een positie in die hij beter vond, namelijk achter een groot rotsblok, waarvan er verscheidene in het rond lagen. ‘We weten dat hij er is, en dat is al iets, ‘ merkte Hervey op. ‘Ja. Dat is al iets, ‘ beaamde Biggles. ‘Luister!’ Hij draaide zijn hoofd in de richting van de weg, die niet te zien was, maar vanwaar het gestage geluid van zware voetstappen klonk. ‘Daar komen ze! Dat moet de politie zijn!’ vervolgde hij opgelucht. ‘Ga jij hun vertellen dat Dunnage er nog inzit. ‘

‘Goed. ‘ Hervey vertrok. Even later hielden de voetstappen op. Er klonk een zacht gemompel van stemmen, toen stilte. Minuten verstreken, maar de stilte bleef onverbroken. Toen ving Biggles beneden zich een beweging op en hij zag Grimble, het hoofd nog in verband gewikkeld, ineengedoken achter de appelboom zitten. Terwijl hij nog zat te kijken, ontdekte hij de inspecteur tussen wat struiken. De brigadier, die op zijn tenen liep, verscheen op dat oneffen pad dat naar de grot leidde. Nauwelijks in staat adem te halen van onderdrukte opwinding, zag Biggles hoe de politie haar doel naderde. Na wat een hele poos geduurd scheen te hebben, stonden ze tenslotte vlakbij de gapende ingang van de grot bij elkaar. Allen haalden nu hun gummistok te voorschijn, een wapen, dacht Biggles, dat buitengewoon ongeschikt leek tegenover een met een geweer gewapende man. De brigadier haalde een zaklantaarn te voorschijn, stak die aan en stapte toen behoedzaam de opening van de grot in. Om te beginnen scheen Biggles dat al een blunder van de bovenste plank toe. Hij had verwacht dat ze de moordenaar in zijn hol zouden besluipen en pogen hem onverhoeds te overmeesteren, ofschoon dit natuurlijk heel wat moed zou vereisen daar zij zouden zijn afgetekend tegen het licht en zij dus een makkelijk doelwit voor Dunnage zouden vormen, mocht hij besluiten het uit te vechten. Blijkbaar was de brigadier zich heel goed van dit gevaar bewust, want met stemverheffing riep hij: ‘Vooruit, kom naar buiten! Hier is de politie! Wij weten dat je erin zit!’ De woorden weergalmden spookachtig in de kleine ruimte, en niets, dacht Biggles, kon beter zijn geweest om de gezochte te laten blijven waar hij was. Hij was dan ook niet in het minst verbaasd toen er geen antwoord kwam. Het bevel om naar buiten te komen werd herhaald. Dunnage verscheen niet. In het tegenovergestelde geval zou Biggles trouwens verbaasd hebben opgekeken. De inspecteur deed ook een duit in het zakje. ‘Kom eruit, je kunt toch niet wegkomen! Je bent omsingeld!’ Nadat de echo was weggestorven kwam er nog steeds, geen geluid uit de grot.

De politie hield nu een korte krijgsraad en maakte zich toen, tot Biggles’ grote bewondering, gereed om de grot stormenderhand te nemen. Op zijn beurt maakte Biggles zich gereed om er vandoor te gaan, want de doolhof aan het eind van de grot kennend, was het duidelijk dat Dunnage de politie toch nog zou weten te ontkomen. Zover kwam het echter niet. Het kraken van een twijg trok Biggles’ blik naar de plaats vanwaar het geluid gekomen was, en wat hij daar zag, bleef onuitwisbaar in zijn brein gegrift. Het was Dunnage. Plat op zijn buik, de ogen op de politie gericht, het geweer in de aanslag, schoof hij centimeter voor centimeter op de manier van een slang over de glooiing onmiddellijk onder Biggles en halverwege tussen hem en de politie, die juist de grot binnenging.

Hoe Dunnage daar gekomen was, kon Biggles zich niet een-twee-drie voorstellen, want hij was zeer zeker niet uit de ingang gekomen. Toen herinnerde hij zich het kleine gat in het hol dat zij nog nooit hadden onderzocht, en hij besefte dat het een nooduitgang moest zijn geweest.

Een seconde lang was Biggles verstijfd van schrik. Zijnmond was zo droog dat hij geen woord kon uitbrengen. Voor het eerst in zijn leven viel hij bijna flauw, want Dunnage was heel dichtbij, en aangezien hij diep in lang gras en onkruid verscholen was, scheen er alle kans te zijn dat hij zou ontsnappen.

Laten we hier direct even toegeven dat wat Biggles in werkelijkheid deed, niet zo zeer het gevolg was van onbevreesdheid, zoals later werd beweerd, als van een vurige wens de aandacht van de politie te vestigen op wat er gebeurde, en haar aldus ter plaatse te brengen voordat Dunnage hem zou kunnen wurgen of op de schedel slaan zoals hij dat Grimble had gedaan. Zelfbehoud was het instinct waardoor hij op dat vreselijke ogenblik tot actie werd aangezet.

Nadat hij zich op zijn knieën had laten zakken, zette hij beide handen tegen het rotsblok waarachter hij gelegen had, en duwde. Het brok steen rolde met daverend geweld over de rand en vermorzelde op zijn weg het onkruid en kreupelhout.

Dunnage hoorde het natuurlijk aankomen. Hij keek op en sprong overeind om zich uit de voeten te maken voordat het rotsblok bovenop hem zou terechtkomen. Hij was een onderdeel van een seconde te laat. Op het ogenblik dat hij ineendook voor de sprong, sloeg het rotsblok de benen onder zijn lichaam uit, waarna hij en het brok gesteente samen de korte helling afrolden. Voortdat hij overeind kon krabbelen, had de politie, die het kabaal natuurlijk eveneens had gehoord, hem te pakken. Een gummiknuppel ging omhoog en kwam neer, en even later lag de moordenaar geboeid op de grond, terwijl Grimble op zijn borst zat.

Biggles wachtte niet langer. Hij had genoeg gezien. Met het eigenaardige gevoel dat hij op lucht liep, rende hij de heuvel af naar de weg onder het schreeuwen van: ‘Ze hebben hem! Ze hebben hem!’ Smith, Hervey en Brickwell kropen uit de greppel waarin zij zich verborgen hadden. ‘Hebben ze hem écht?’ riep Smith, die blijkbaar geen enkel risico wilde nemen. ‘Ze hebben hem geboeid!’ schreeuwde Biggles. Smith maakte een vreugdedans van opluchting, smeet zijn muts de lucht in en schreeuwde! ‘Hoera! Hoera!’

Plotseling hield hij op. ‘Maar wat als hij weer losbreekt ?’ ‘Ik denk niet dat hem dat lukt, ‘ was Biggles van mening. ‘Toch zou het kunnen!’ riep Smith uit. ‘Kom, laten we teruggaan naar school!’

‘Oké, laten we dat dan maar doen, ‘ beaamde Biggles, die een gevoel had alsof hij bevrijd was van een grote last. Alle drie tegelijk zetten ze het op een lopen, terwijl ze iedereen die zij tegenkwamen, luidkeels het nieuws meedeelden: ‘Ze hebben hem!’

En dat was, voor zover ik weet, het einde van de stroperijen in het Foxley-bos. Een week later werd de school gesloten voor de kerstvakantie en keerde Biggles naar zijn oom terug om daar deze feestelijke tijd door te brengen. Maar hij deed niet meer mee aan jachtpartijen, want het zien van een fazant herinnerde hem aan dingen die hij maar het liefst wilde vergeten. Een maand later onderging Michael Dunnage in de districtsgevangenis de straf die hem door de rechter was opgelegd voor het plegen van moord. Ofschoon Sam Barnes niet tot leven kon worden teruggebracht, was hij tenslotte toch gewroken. Siggins kreeg voor zijn aandeel in de zaak een lange gevangenisstraf. Biggles ontving een brief van de commissaris van de koning in zijn district, waarin hij werd bedankt voor de rol die hij had gespeeld bij bet voor zijn rechters brengen van de moordenaar, en gefeliciteerd met de moed die hij op het kritieke ogenblik aan de dag had gelegd. Het geweer dat Dunnage bij zich had, was geladen, zei de commissaris, en had Biggles niet zoveel tegenwoordigheid van geest getoond, dan zou minstens een van de politiemannen zijn doodgeschoten. Voor zover Biggles betrof, was het belangrijkste van alles - zoals hij zijn oom vertelde - dat hij nu met een gerust hart naar school kon terugkeren.

Table of Contents

Inhoud

Iets over Biggles

1. Voor het eerst op school

2. Ertussen genomen

3. Biggles slaat terug

4. Een dag om nooit te vergeten

5. Manoeuvre dag

6. Het leukste van de hele kermis

7. ‘De ene goede dienst

8. Op jacht naar een schat

9. Het kastanjebos

10. Op het matje

11. Duistere praktijken

12. Tragisch nieuws

13. Op het spoor

14. Vergelding

Table of Contents

Inhoud

Iets over Biggles

1. Voor het eerst op school

2. Ertussen genomen

3. Biggles slaat terug

4. Een dag om nooit te vergeten

5. Manoeuvre dag

6. Het leukste van de hele kermis

7. 'De ene goede dienst

8. Op jacht naar een schat

9. Het kastanjebos

10. Op het matje

11. Duistere praktijken

12. Tragisch nieuws

13. Op het spoor

14. Vergelding

Table of Contents

Inhoud

Iets over Biggles

1. Voor het eerst op school

2. Ertussen genomen

3. Biggles slaat terug

4. Een dag om nooit te vergeten

5. Manoeuvre dag

6. Het leukste van de hele kermis

7. 'De ene goede dienst

8. Op jacht naar een schat

9. Het kastanjebos

10. Op het matje

11. Duistere praktijken

12. Tragisch nieuws

13. Op het spoor

14. Vergelding