Thea Beckman

Zwerftocht met Korilu

Lemniscaat

Rotterdam

01. JASPER ONTDEKT DAT HIJ EEN KROET IS

02. KLIMMEN

03. DE SCHIPBREUKELINGEN

04. DOOR DE SAHARA

05. JASPER WEIGERT EEN OFFER

06. DE ONTVOERING VAN DE KORILU

07. SCHRIKKEN IN DE SNEEUWSTORM

08. DE ONTSNAPPING

09. DE WILDE VULKAAN

10. EEN STANDBEELD VOOR DE KORILU

11. VERDWAALD OP ZEE

12. OP ZOEK NAAR GOUD

13. OP HET SMOKKELSCHIP

14. OVER DE ANDES

15. DE VERLOREN STAD

16. DE GROENE HEL

17. THUIS

VOOR LEZERS DIE VAN ALLES HET FIJNE WILLEN WETEN

1 JASPER ONTDEKT DAT HIJ EEN KROET IS

Jasper was de knapste jongen in Amsterdam. Hij wist alles. Hij sprak zeven vreemde talen. Hij wist waarom een spin acht poten heeft, waarom lucifers van hout worden gemaakt en waar de zon blijft als ze ondergaat.

Hij was te jong om professor te worden en te knap om nog naar school te gaan. Daarom ging hij, nadat hij de hele Openbare Bibliotheek had uitgelezen, op een bankje in het Vondelpark zitten en verveelde zich.

Hij stak zijn handen in zijn zakken, keek naar de lucht en floot de zevende symfonie van Beethoven, die hij uit zijn hoofd kende. Toen er niets gebeurde zei hij het eerste hoofdstuk van Geheimen van het heelal op. Desondanks verveelde hij zich nog steeds. ‘Kroet!’ klonk een honend stemmetje achter hem. Jasper draaide zich om en keek verbaasd naar de bloeiende jasmijn.

‘Zei u iets?’ vroeg hij beleefd.

‘Ja,’ snauwde het stemmetje. ‘Je bent een domoor, een Kroet!’ ‘Dat is niet waar,’ stoof Jasper op. ‘Ik heb veertigduizend boeken gelezen en er niets van vergeten. Misschien ben ik wel de knapste jongen van de hele wereld.’

‘Toe nou!’ hoonde het stemmetje vinnig. ‘De knapste jongen van de Griemel... Dat gelooft toch geen oorwurm.’

‘Wat is de Griemel?’ vroeg Jasper, want dat wist hij niet.

‘De Wereld. Ken je mijn taal niet? Dan ben je toch een Kroet. En van de Griemel weet jij niks, geen sniezel.’

‘Wie ben je eigenlijk?’ vroeg Jasper beledigd. ‘Een sprekende jasmijnstruik?’

‘Ik ben een Korilu,’ kefte het stemmetje, ‘en ik zit onder de jasmijn. Frul!’

Jasper ging op zijn knieën in het gras liggen en tuurde onder de struik. Hij zag iets bewegen.

‘Ben je daar, Korilu?’

‘Natuurlijk ben ik daar. Wat praat je toch een onzin. Zou je mijn stem kunnen horen als ik er niet was?’

Jasper dacht daar even over na.

‘Je kunt ook een bandrecorder zijn, of een verborgen luidspreker.’ ‘Tripsels, allemaal tripsels!’ snauwde het stemmetje. ‘Ik ben een Korilu en dat is meer dan voldoende, zou ik denken.’

‘Ja, Korilu,’ zei Jasper gedwee.

‘En jij bent een Kroet, want je hebt niets geleerd.’

‘Ik heb veertigduizend boe...’ begon Jasper onzeker, maar het stemmetje viel hem vinnig in de rede.

‘Je bent wel knap, maar niet wijs. Je verveelt je. Daaraan kan ik zien dat je nog maar een Kroet bent. Je moet een Korilu worden, dan heb je pas lol.’

‘Leer het me,’ smeekte Jasper, die graag lol wilde hebben. ‘Afgesproken. Doe je ogen dicht en stop me in je binnenzak.’ Jasper kneep zijn ogen dicht, tastte onder de struiken, voelde iets bewegen en stak de beweging in zijn zak. Toen hij zijn ogen opende zat er een bobbel onder zijn jasje.

‘Hoe zie je er eigenlijk uit, Korilu?’

‘Dat ontdek je later wel. Lopen!’

‘Waarheen?’

‘Rechtuit.’

‘En dan?’

‘Vraag toch niet zoveel,’ riep de binnenzak ongeduldig. ‘We gaan op reis.’

‘Fijn,’ zei Jasper. ‘Met de trein? Moet ik eerst naar huis om een koffer in te pakken?’

Blijkbaar had Jasper weer iets kroetigs gezegd, want de binnenzak spartelde verwoed.

‘Wie met een Korilu op reis gaat, doet dat zomaar. Zonder geld, zonder bagage. Anders heb je er niets aan. Loop naar huis, neem afscheid van je moeder en doe verder wat ik zeg.’

Jasper vond het wel spannend om met helemaal niets de wijde wereld in te trekken. Hij liep dus naar huis en zei tegen zijn moeder dat hij voorlopig niet kwam eten, want hij ging met zijn Korilu over de Griemel zwerven.

Zijn moeder zuchtte.

‘Arme jongen. Je hebt te veel gelezen.’

‘Dat geloof ik ook,’ zei Jasper. ‘Maar als ik terugkom ben ik geen Kroet meer.’

Hij gaf zijn moeder een zoen, liep de stoep af en wandelde op de maat van de 41ste symfonie van Mozart de stad uit.

‘Fluit eens iets gezelligs,’ verzocht de Korilu. ‘Ken je geen wandelliedje?’

‘Nee,’ bekende Jasper beschaamd. ‘Is het niet benauwd daar in die binnenzak?’

‘Straks mag je me eruit halen, dan ga ik wel op je hoofd zitten,’ beloofde de Korilu. ‘De stad is me te druk. Als de mensen me zien, willen ze me vangen en in een kooitje zetten bij de dieren in Artis. Dat is het ergste wat een Korilu kan overkomen: gevangen zitten.’ Jasper, die vreselijk nieuwsgierig was hoe een Korilu eruitzag, begon te draven.

Buiten de stad lag de wereld: heel groen, vol sloten en koeien. Jasper haalde diep adem en ging aan de kant van de weg zitten om even uit te rusten.

‘Nu kun je veilig tevoorschijn komen, Korilu.’

De binnenzak bewoog, danste op en neer, werd toen plat. Jasper zag iets onder zijn jasje uit kruipen.

‘Dag Korilu,’ zei hij vrolijk.

De Korilu keek hem ernstig aan en vroeg: ‘Heb je niets anders te zeggen?’

‘Jawel. Ik geloof dat ik honger krijg.’

De Korilu ging daar niet op in.

‘Vind je me mooi?’ vroeg hij ijdel. Jasper slikte een beetje eerlijkheid in en knikte beleefd. De Korilu klauterde toen verheugd in Jaspers kuif en liet zich zo door de Griemel dragen.

Na een uurtje lopen passeerden ze een bestelwagen met een lekke band. De chauffeur had ruzie met zijn reservewiel.

‘Helpen?’ riep de Korilu.

‘Graag jongen,’ zei de chauffeur, verbaasd dat een grote jongen zo’n piepstem had.

Jasper had nooit eerder zijn handen gebruikt om te werken; hij deed alles verkeerd. De Korilu gaf vinnig aanwijzingen, en opeens zette de chauffeur grote ogen op.

‘Wat heb jij in je haar zitten? Het lijkt wel een... een...’

't Is een Korilu,’ zei Jasper verlegen.

‘En wat ter wereld mag een Korilu wel zijn?’ vroeg de man, maar dat wist Jasper ook niet.

‘Nu nog even deze moer vastdraaien... Ziezo, het wiel zit eronder. Dank je voor je hulp, jongen. Wil je soms een eindje meerijden?’ ‘Ja,’ krijste de Korilu voor zijn beurt. ‘We zijn op weg naar Heetje.’ ‘Waar ligt Heetje?’ vroeg de chauffeur.

Van pret schopte de Korilu Jaspers kuif in de war.

‘Van het dorp Heetje heb ik nog nooit gehoord,’ zei de man.

't Is geen dorp, ’t is een Griemeldeel,’ riep de Korilu. ‘Roef zou het Afrika noemen.’

‘Welke Roef?’

‘Dat ben ik,’ zei Jasper. ‘De Korilu noemt mij Roef.’

‘En jullie willen naar Afrika? Tjonge... wat gaan jullie daar...?’ ‘Allemaal instappen,’ commandeerde de Korilu en de chauffeur was zo onder de indruk dat hij snel achter het stuur kroop. Jasper ging naast hem zitten, en voort stoven ze.

‘Hoe kom je eigenlijk aan zo’n he... kri... kro...?’

‘Een Korilu,’ zei Jasper gewichtig, ‘komt vanzelf naar je toe als je je verveelt.’

‘Ik kom altijd tijd tekort,’ bekende de man. ‘Daarom heb ik zeker nooit eerder een Korilu gezien.’

‘Mensen die steeds haast hebben, ontmoeten geen wonderen,’ kefte de Korilu.

De chauffeur zweeg toen maar; hij begreep het niet. Maar omdat hij een goed hart had, deelde hij zijn boterhammen met Jasper en zijn vriendje. Pas een heel eind verder zette hij hen weer af.

2 KLIMMEN!

Zo reisden ze verder: Jasper en de Korilu. Soms reden ze een eindje met iemand mee. Ze trokken door bossen, over heuvels, door vreemde steden en knusse oude dorpjes. Ze marcheerden over rechte wegen en kronkelpaadjes. Dat wil zeggen: Jasper liep. De Korilu liet zich dragen - maar hij woog bijna niets. Waar ze ook kwamen ontmoetten ze vakantiegangers. De meeste mensen reisden per auto of trein en ze keken wel wat verwonderd naar de grote jongen die zonder rugzak, zonder koffer, met zijn handen in zijn zakken fluitend over de wegen en paden liep, steeds maar in zuidelijke richting. Ze vroegen zich af tegen wie hij eigenlijk praatte, want de Korilu, die zich meestal in Jaspers dikke haar verstopte, zagen ze niet.

Zijn eten en nachtverblijf onderweg moest Jasper zelf verdienen. Hij werkte hier en daar een paar dagen bij boeren of winkeliers. In het begin was hij onhandig, maar de Korilu gaf raadgevingen en zo leerde Jasper hoe hij met een hamer, een schroevendraaier, een hooivork of een voerbak moest omgaan, ’s Nachts sliepen ze op hooizolders en in schuren. Dikwijls kreeg Jasper dingen te eten die hij nooit eerder had geproefd. De Griemel was heel groot, ontdekte hij. Als het regende en zijn voeten nat werden, leken de kilometers twee keer zo lang. Als de zon scheen en Jasper fluitend over de weg stapte, vond hij de wereld prachtig. Groen en rood en blauw en lila...

Op een heldere zomerdag zei Jasper opeens: ‘Kijk daar eens, Korilu. Wolken aan de horizon. We krijgen vast onweer.’

De Korilu trok boos aan zijn haar en kneep in zijn oor tot Jasper het uitgilde van pijn.

‘Heb ik weer iets kroetigs gezegd?’ vroeg hij geschrokken.

‘Ja. Dat zijn geen donderwolken. Loop maar door.’

Nieuwsgierig begon Jasper te draven. Na een uurtje hijgde hij: 't Zijn wél wolken. Ze worden groter en donkerder. We zullen een schuilplaats moeten zoeken.’

‘Doorlopen!’ commandeerde de Korilu opgewonden. Jasper ging ongehoorzaam op een steen langs de weg zitten.

‘Jij hebt gemakkelijk praten, Korilu, jij kruipt in mijn zak als het regent. Ik vertrouw die donkere wolken niet, misschien krijgen we storm.’

De Korilu riep boos: ‘Tripsels, allemaal tripsels!’ Dat riep hij altijd als hij erg kwaad werd.

Jasper stond zuchtend op en ging verder, de orkaan tegemoet. Twee uur later zag hij dat het toch geen storm was. Het waren bergen daar aan de horizon. Hemelhoge bergen, met sneeuw op de toppen. Jasper werd ontzaglijk blij. Hij wist alles van de Alpen - behalve hoe je eroverheen moest trekken.

‘Joedela-hoetie!’ juichte hij en de Korilu rolde van schrik uit zijn kuif en in zijn boordje.

Laat in de middag kwamen ze aan de voet van de Alpen. Als een ontzagwekkende steenmuur rezen de bergen voor hen op.

‘We zullen de autoweg maar volgen,’ meende Jasper. ‘Dat lijkt me het gemakkelijkste.’

‘Nee,’ zei de Korilu. ‘De autoweg slingert met tienduizend bochten. Dan zijn we weken onderweg eer we de kust bereiken. Recht eroverheen, Roef! Dan zie je pas iets van de Alpen.’

En dus klommen ze, en ze klommen, en ze klommen... Dat wil zeggen, Jasper klom. De Korilu bestuurde zijn kuif en vertelde de jongen waar hij zijn voeten moest zetten. Soms volgden ze voetpaden die recht over de hellingen en bergtoppen leidden. Soms waren de paden er plotseling niet meer en moest Jasper over rotsblokken klauteren, over beekjes springen, zich door struiken wringen. Algauw zat hij vol schrammen en builen. De stenen rolden weg onder zijn voeten, een marmotje keek hem stomverbaasd na. De nacht brachten ze door in een verlaten berghut en daar aten ze hun laatste stukje brood op.

Heel vroeg de volgende morgen gingen ze verder. Jasper klom, daalde af naar een dal, beklom een volgende berg, daalde weer. Soms stond hij stil en bekeek ademloos het dal aan zijn voeten. Ze dronken het kristalheldere water van een beekje. Ze zogen de honing uit bloemen. Ze vonden op een bergweitje een pakje boterhammen, dat door vakantiegangers was achtergelaten. En daarna klommen ze weer verder, want de bergen werden steeds hoger. Ze trokken langs watervallen en diepe ravijnen. Wanneer ze mensen ontmoetten waren dat bijna altijd vakantiegangers. Jasper maakte een praatje met hen, vertelde dat hij een wereldreis te voet maakte en kreeg dan meestal wel iets te eten en te snoepen. Intussen raakten ze verder en verder van de asfaltwegen verwijderd; de tocht werd almaar moeilijker.

‘Hou jij ook zo van het hooggebergte, Roef ?’ vroeg de Korilu. Jasper veegde vermoeid zijn voorhoofd af.

‘Ik wandel liever in de Vijzelstraat,’ hijgde hij. ‘Die is niet zo steil. Ik wou dat ik een auto had.’

‘Autorijden is veel te gevaarlijk,’ vond de Korilu. ‘Te voet reizen is veiliger.’

‘Noem je dit veilig?’ vroeg Jasper, wijzend op de afgrond beneden hem. ‘Ik sta doodsangsten uit!’

‘Je moet eerst een steunpunt voor je voeten zoeken en dan pas een hand loslaten en wat hoger vastgrijpen... Ja, zo! Boven vind je wel weer een pad. De herders volgen die paden dikwijls - en zij rennen naar boven.’

‘Behalve die daar,’ zei Jasper. Hij wees naar een man die kreunend op de helling onder een vergroeide boom zat en zijn been wreef.

‘Hallo, jongen,’ riep de man toen hij de hijgende Jasper in het oog kreeg. ‘Kom me eens helpen. Ik ben gevallen. Mijn enkel is verstuikt, ik kan alleen niet meer thuiskomen.’

‘Waar is thuis?’ vroeg Jasper.

‘Aan de andere kant van deze berg.’

Er zat niets anders op: Jasper moest nu niet alleen zichzelf en de Korilu de helling opsjorren, maar ook nog de verongelukte herder, die maar één voet kon gebruiken.

Aan de andere kant van de berg lag een diep ravijn, met een hou ten brug erover. Daarna kwamen ze op een grote bergweide en daar lag de blokhut van de herder. Jasper hielp de man in bed, zet - te koffie voor hem en maakte het eten klaar. Toen moest hij nog samen met de Korilu de geiten en koeien bijeendrijven en in de stal brengen. Doodmoe rolde hij eindelijk zijn bed in. De Korilu maakte het zich gemakkelijk naast zijn linkeroor.

‘Wat hebben we een lol gehad vandaag, Roef. Op de asfaltweg beleef je niets, maar op de voetpaden kun je lachen!’

‘Wat je zegt,’ gromde Jasper. ‘Ik voel me gebroken.’

De Korilu lachte zo hartelijk dat het kussen ervan schokte.

Ze bleven twee weken bij de herder logeren en deden zijn werk, tot de man weer kon lopen. Hij dankte Jasper warm en zei: ‘Geld heb ik niet veel, ik zal je mijn zelf gesneden bergstok geven.’

Het was een prachtige stok; de knop had de vorm van een geitenkop, met sik. De Korilu gaf de stok een naam: Columbus. De herder gaf hun bovendien brood en geitenkaas mee en toen konden ze verder reizen.

Dagenlang trokken ze weer door de bergen, over passen en ravijnen, langs griezelige afgronden en bulderende watervallen. Jasper moest toegeven dat de wereld veel mooier was dan hij ooit had durven dromen - en moeilijker ook. Maar Columbus-de-bergstok was een geweldige hulp op de steile paden en hellingen.

Op een keer, toen ze erg hoog geklommen waren en in de eeuwige sneeuw terecht waren gekomen, bouwde Jasper een héél klein iglootje voor de Korilu. Hij was er juist mee klaar toen een vreemde stem riep: ‘Mooi gedaan! En wat is dat voor een monstertje?’ De stem kwam uit een Amerikaanse toerist die ook een voettocht maakte. Hij vond het mini-iglootje interessant, maar de Korilu die er vrolijk in en uit kroop, vond hij nog gekker. Hij wilde het wezentje onmiddellijk kopen.

‘Een Korilu komt en gaat, hij is niet te koop,’ sprak Jasper fier. ‘Tienduizend dollars!’ riep de Amerikaan. ‘Ik spaar souvenirs!’ Jasper antwoordde al niet meer; hij stopte de Korilu in zijn kuif en liep weg.

‘Stop!’ riep de Amerikaan. ‘Niemand bij ons bezit een Korilu, daarom wil ik hem hebben - ik breng hem voor de televisie en ga met hem naar Hollywood... ik bied je twintigduizend dollars.’ Jasper keek dreigend om, hij zwaaide met Columbus boven zijn hoofd.

‘U wilt de Korilu in een kooitje stoppen en geld met hem verdienen? Nooit!’

De Amerikaan mompelde iets en bleef teleurgesteld achter. Toen Jasper even later nog eens omkeek, zag hij hoe de man was teruggegaan en het iglootje in zijn rugzak stopte.

‘Nu heeft hij toch een souvenir,’ schaterde de Korilu. ‘Denk je eens in, Roef, ik ben twintigduizend dollar waard!’

‘Je hoeft niet zo verwaand te worden,’ bromde Jasper. ‘Ik had bijna ja gezegd!’ Toen zweeg de Korilu, hevig geschrokken.

3 DE SCHIPBREUKELINGEN

Langzamerhand werd het gebergte lager en eindelijk kwamen ze bij de zee. Jasper was verwonderd dat die zee zo blauw was, even blauw als op de schoolatlas. Eerst ging hij zwemmen. Daarna ging hij op zoek naar een schip dat hem en de Korilu naar Afrika kon brengen. In de haven lag een kleine stoomboot en bij de loopplank stond een pikzwarte zeeman met gouden strepen op zijn mouwen en op zijn pet: de kapitein.

‘Als die niet naar Heetje gaat...’ mompelde de Korilu.

Jasper stapte op de kapitein af en vroeg beleefd: ‘Vertrekt u spoedig naar Afrika? Mogen wij dan meevaren?’

De kapitein keek naar Jasper, toen naar de Korilu en zijn ogen werden groot van verbazing.

‘Wat... wat is dat?’ vroeg hij bevend.

Het reiswezentje ging rechtop op Jaspers hoofd staan. ‘Ik ben Korilu, een grote tovenaar.’

De kapitein, diep onder de indruk, maakte een eerbiedige buiging. ‘Welkom aan boord, grote kleine tovenaar.’

Verheugd liep Jasper de loopplank op. De hele bemanning van het schip bestond uit negers. Eerst waren de matrozen een beetje bang voor de Korilu, maar toen deze zei dat hij de Grote Beschermer was van alle reizenden, waren ze gerustgesteld. Diezelfde avond lichtten ze het anker.

Vier dagen voeren ze over de zee en ze genoten ervan. Jasper hielp de matrozen bij het werk. Toen verschenen er plotseling donkere wolken aan de horizon. ‘Kijk, Korilu,’ zei Jasper, leunend over de verschansing. ‘Land in zicht, hoge bergen.’

‘Niks bergen; een orkaan,’ zei de Korilu. Jasper werd boos.

‘Jij moet altijd tegenspreken!’

Natuurlijk kreeg de Korilu gelijk. Het begon even later vreselijk te stormen. Het kleine schip danste op de golven, werd heen en weer geslingerd; alles wat niet vastzat vloog in het rond. Wat wel zat vastgesjord, kraakte hartverscheurend. De Korilu hield zich zo stevig aan Jaspers kuifje vast dat de jongen tranen in zijn ogen kreeg. De zwarte matrozen begonnen bang te worden, en ze eisten van de Korilu dat hij de wind zou temmen.

‘Ik kan de wind niet temmen,’ gilde het wezentje. ‘Ga liever allemaal aan jullie werk. Houd de kop van de schuit in de wind. Gedraag je als goede zeelui, dan zal jullie niets overkomen!’

De negers luisterden niet; ze voelden zich bedrogen. Ze grepen Jasper beet en smeten hem overboord, met de Korilu nog in zijn haren. Gelukkig droeg de jongen een zwemvest, zodat hij niet verdronk. Plezierig was het echter niet in dat kille, zwarte water.

Bovendien werd het al donker. Hulpeloos dreef Jasper rond, de hele nacht, ’s Morgens werd het water weer blauw, de storm was gaan liggen, en Jasper zwom naar de horizon. Hij was moe, hij had het koud, hij had honger en dorst. Alleen de Korilu scheen zich weer uitstekend te vermaken.

‘Je haar is nat! En ik heb trek in een boterham. Wat een avontuur! Fijn hè, zo rondwentelen in het water, in niets anders dan water... Hou jij ook zo van de Middellandse Zee, Roef?’

‘Nee,’ riep Jasper en spuwde wat zout water uit. ‘Ik zou liever op een rondvaartbootje zitten op het IJ.’

‘Een schip!’ gilde de Korilu. ‘De uitkijk heeft ons al gezien.’

Ze werden opgepikt door een Chinese vrachtboot. Jasper werd snel bij de dikke kok in de kombuis gebracht waar hij hete koffie, een kom rijst en gebakken vis kreeg. Een matroos bracht hem daarna droge kleren. Jasper knapte er helemaal van op, maar de Korilu was in zijn zak gekropen en liet zich niet zien. Na een poosje liet de kapitein Jasper roepen.

‘Hoe ben jij in je eentje in zee terechtgekomen?’

‘Door de storm,’ antwoordde Jasper.

‘Vanochtend vroeg hebben we nog twaalf schipbreukelingen opgepikt, maar dat zijn allemaal negers.’

Jasper schrok ervan.

‘Ze zitten beneden in de kajuit. Ga er maar heen, bij de eerstvolgende haven zullen we jullie aan land zetten.’

‘Als het maar in Heetje is,’ zei de Korilu brutaal en hij stak zijn kopje uit Jaspers zak. De Chinese kapitein slaakte een kreet van schrik en dook onder de tafel.

‘Een demon!’ gilde hij angstig. ‘Weg, weg!’

Jasper begreep dat hij weer flink in moeilijkheden kwam. Hij verliet vlug de hut van de kapitein en zocht de kajuit op. Daar keek hij in de boze gezichten van twaalf negers, die kleumend bijeen zaten. Ze herkenden Jasper meteen.

‘Daar is die bedrieger met zijn monstertje weer!’ schreeuwde de zwarte kapitein, die nu een kapitein zonder schip was. ‘Ga weg, je brengt ongeluk!’

Jasper maakte dat hij wegkwam. Hij rende de trap weer op, vloog over het dek en klom snel in de mast. De Korilu lachte zo hard dat Jaspers zak ervan scheurde.

‘Wat hebben we weer een plezier! Hou jij ook zo van varen, Roef?’ Jasper keek angstig naar beneden, waar op het dek twaalf boze Chinese matrozen en twaalf woedende negers hem uitscholden. ‘We willen de Korilu hebben om hem overboord te gooien... Hij brengt ongeluk!’

‘Ik word miskend,’ klaagde de Korilu.

‘Had dan ook je mond gehouden, klein mormel,’ mopperde Jasper. ‘Au, je trekt aan mijn haar.’

Opeens riep de Korilu: ‘Land in zicht!’ en meteen begonnen de mannen op het dek door elkaar te rennen. Jasper keek opgelucht naar de horizon en ontwaarde donkere vlekken.

‘Toch niet wéér een orkaan?’ vroeg hij benauwd.

‘Bergen,’ zei de Korilu. ‘Heetje.’

‘Als we dichterbij gekomen zijn spring ik overboord en zwem naar de kust,’ zei Jasper. Hij deed het. Maar daarbij zag hij niet dat de Chinezen een sloep hadden uitgezet om ook de ruziemakende schipbreukelingen aan land te roeien.

Jasper en de Korilu bereikten het strand en rustten uit onder een dadelpalm. ‘Ziezo,’ zei de Korilu tevreden. ‘We hebben weer vaste bodem onder de kuif. Roef, zorg dat we wat te eten krijgen.’ Jasper klom in de palmboom, gooide de dadels naar beneden en ze aten hun buik rond. Toen gingen ze langs het strand lopen. ‘Dit is overigens een eiland,’ zei de Korilu. ‘Kijk maar!’ Hij wees naar een gele streep aan de overkant van het blauwe water.

‘Een eiland? Goeie genade, dan zijn we nog even ver.’

De Korilu schaterde.

‘Je dacht zeker dat je zo gemakkelijk in Heetje zou komen, hè?’ ‘Ik kan me niet herinneren dat ik het op deze reis zo gemakkelijk heb gehad,’ klaagde Jasper.

‘Wat ligt daar in het zand?’

‘Dat is Columbus, onze bergstok!’ riep Jasper, plotseling weer blij. ‘Hij is zeker aangespoeld nadat het schip van de negers in de storm is vergaan.’

Met de stevige stok in zijn handen voelde Jasper zich opeens veel prettiger. Hij ging op onderzoek uit. Het eiland was bergachtig, met donkere grotten. Mensen woonden er niet. In de verte konden ze het vasteland van Afrika zien liggen.

‘Hoe komen we daar?’ vroeg Jasper zich af. ‘Het is te ver om erheen te zwemmen.’

‘De negers weten er wel raad op,’ zei de Korilu, een andere kant uit wijzend. Jasper keek om. Hij zag hoe de zwarte schipbreukelingen een vlot hadden gebouwd en het nu naar het strand sjouwden. ‘Zij gaan oversteken naar het vasteland,’ zuchtte Jasper. ‘Konden wij maar mee.’

‘Vraag het ze,’ raadde de Korilu aan.

Maar zodra de negers hen in het oog kregen Heten ze het vlot vallen en renden kwaad op hen af. Ze waren er vast van overtuigd dat het de schuld van de Korilu was dat hun schip in de storm was vergaan. Jasper liep wat hij lopen kon. Zijn hart begon daarbij zo te bonzen dat de Korilu, weggedoken in zijn binnenzak, er hoofdpijn van kreeg. De negers, echte atleten, haalden hem algauw in; Jasper voelde hun hijgende ademhaling al in zijn nek. Juist op tijd dook hij een donker hol binnen. Verschrikt hielden de matrozen hun pas in en tuimelden voor de ingang over elkaar. Verdwaasd staarden ze in de duisternis. Ze durfden niet naar binnen te gaan; ze waren bang voor het donker.

Jasper lag snakkend naar adem op de stenen bodem. Wat nu? De negers bleven voor de ingang van de grot wachten tot hij te voor schijn zou komen. De Korilu wist raad. Hij wipte uit Jaspers zak en sloop naar voren. Hij was zo klein dat de negers hem niet opmerkten. Gebukt tussen het hoge gras rende de Korilu weg en honderd meter verder begon hij opeens te lachen.

‘Ha, ha... jullie krijgen me toch niet!’

De negers, die dachten dat Jasper een andere uitgang had gevonden, sprongen op en stormden in de richting van de honende Korilu. Die wachtte daar niet op en dook weg tussen de rotsen. Een kwartier later schopte het wezentje tegen Jaspers schoenen. ‘Roef! De negers zoeken het hele eiland af, ze denken dat we ergens rondzwerven. Maar voor de ingang van de grot ligt een zaklantaarn, die heeft de kapitein blijkbaar verloren.’

Jasper ging de lantaarn halen en probeerde hem. Hij gaf goed licht. Voorzichtig drongen ze nu dieper de grot binnen.

Ze kwamen in een heel lange tunnel, die vrij steil naar beneden leidde. De rotswanden waren vochtig, maar de bodem van de tunnel was vlak gemaakt, zodat ze gemakkelijk vooruitkwamen. Jasper, met de Korilu op zijn schouder, Columbus in zijn linker- en de zaklantaarn in zijn rechterhand, liep en liep... Hij voelde zich niet op zijn gemak. Waar zouden ze terechtkomen?

Na een poosje daalde de tunnel niet meer en liepen ze steeds maar rechtuit. De Korilu beet van louter plezier in Jaspers oor. ‘Fijn, hè Roef, zo diep onder de grond! Hou jij ook zo van tunnels en grotten?’

‘Nee,’ zei Jasper huiverend. ‘Ik loop liever in de Kalverstraat.’

‘Dit is vast een smokkelaarsgang. Ik wed dat we straks op het vasteland uitkomen,’ voorspelde de Korilu.

Zoals altijd kreeg hij gelijk. Na ruim een uur begon de tunnel weer te stijgen en eindelijk zagen ze licht. Even later stonden ze tussen de rotsen op de kust van Afrika. Jasper keek rond. Ver weg, op het water, zag hij het vlot van de negers dobberen; ook zij peddelden naar de kust. Jasper besloot bij hen uit de buurt te blijven.

‘Dag Heetje,’ zei de Korilu blij. ‘Fijn om je terug te zien.’

Jasper zei niets. Hij zocht een veilig plekje tussen de rotsen en struiken waar niemand hem zou kunnen vinden en viel in slaap.

4 DOOR DE SAHARA

De volgende morgen aten ze wat vruchten en trokken verder. Jasper was blij dat hij Columbus de bergstok had teruggevonden, want ze moesten weer over hoge bergen.

Na ruim een week kwamen ze bij de woestijn. Op de laatste berg- richel bleef Jasper aarzelend staan.

‘Dit is de Sahara,’ zei hij bang. ‘Die kunnen we niet zo maar even oversteken, zonder kamelen en honderd waterzakken.’ Hij bezat zelfs geen veldflesje.

‘Dan moeten we een karavaan zoeken en ons erbij aansluiten,’ meende de Korilu. Hij wees op een stadje van witte huizen aan de voet van de bergen.

‘Daar!’

Ze daalden de helling af en trokken de witte stad binnen. Op een plein zagen ze dertig prachtige kamelen liggen. Op hun zadels hingen waterzakken en zware pakken.

‘Die gaan vast en zeker tegen de avond de woestijn in,’ zei de Korilu. ‘En wij gaan mee!’ riep Jasper. ‘Oef, wat is Heetje toch heet!’

Bij de kamelen zat één dommelende Arabier; verder was er niemand te zien. In afwachting ging ook Jasper een dutje doen in de schaduw van een waterput. Laat in de middag kwam een groepje Arabieren uit een huis. Ze liepen druk heen en weer en begonnen tegen de kamelen te schreeuwen. Jasper ontwaakte, sprong op, liep achter de mannen aan en begon ijverig mee te schreeuwen. Traag en grommend kwamen de kamelen overeind. Ze hadden er geen zin in, maar eindelijk liepen ze langzaam en na veel protest in de richting van de woestijn. Jasper, met de Korilu in zijn zak, liep mee. Het schemerde al en de duisternis viel zó snel dat het Jasper verraste. Koud werd het nu ook. De jongen greep de achterste kameel bij de teugel en draafde naast het dier voort, de hele nacht lang. Pas toen het weer licht werd kreeg de leider van de karavaan hem in het oog.

‘Hé, vreemdeling, jij hoort niet bij ons.’

‘U hebt gelijk,’ zei Jasper kalm. ‘Maar de Korilu hoort bij iedereen die op reis is, en dus ook bij jullie.’

Met die woorden haalde hij het wezentje uit zijn zak en zette het op zijn hoofd. De Arabieren staarden er verbaasd naar.

‘Wie... wat is dat?’ vroegen ze een beetje angstig.

‘Een Korilu. Hij zal deze karavaan beschermen tegen gevaren en rovers,’ verklaarde Jasper.

De kooplieden hadden nooit eerder een Korilu gezien, maar ze geloofden het meteen. Eerbiedig boden ze Jasper en zijn mini- vriendje wat water aan en een handvol dadels. Ze rustten een uurtje en trokken toen verder door het zand, dat gloeiend heet werd en hun voetzolen verbrandde. Gelukkig kwamen ze spoedig bij een oase, waar ze hun waterzakken konden bijvullen en de heetste uren van de dag konden verslapen.

Zo reisden ze van oase naar oase, meestal ’s nachts, omdat overdag de zon te heet was. Jasper genoot ervan. De woestijn was niet zo geel als zijn atlas had verteld. De woestijn was één kleurenpracht, vooral bij zonsopgang. Er waren rotsen en zandheuvels en groene oasen, en kleine witte stadjes met groene tuinen, en dan weer zand, zand, in rood, bruin, geel, oranje en grijs. Jasper had nooit geweten dat gewoon zand en gewone kale rotsen zoveel kleuren konden vertonen.

Op een avond, toen ze juist weer op weg waren gegaan en het nog niet donker was, schreeuwde de leider van de karavaan plotseling: ‘Rovers!’

Van achter een zandheuvel verscheen een troep mannen op paarden. Ze zwaaiden geweren boven hun hoofden en riepen scheldwoorden. De Arabische kooplieden spoorden hun kamelen aan, maar de paarden liepen sneller en de karavaan werd zienderogen ingehaald. ‘Daar beginnen de moeilijkheden weer,’ zuchtte Jasper. ‘Korilu, kun jij die rovers de baas?’

‘Natuurlijk.’

‘Jaag ze dan weg.’

‘Dat is precies wat ik van plan was te doen.’

De Korilu klom op de kop van de kameel en wachtte tot de rovers dicht waren genaderd. Toen kefte hij: ‘Voor dieven en woestijnrovers zijn wij niet bang. Ik zal jullie allemaal in zandkorrels veranderen als jullie ons niet met rust laten!’

De rovers hielden verbaasd hun paarden in en staarden naar het vreemde wezentje op de kamelenkop.

‘Maak onmiddellijk dat je wegkomt,’ krijste de Korilu dreigend, ‘of ik zal jullie betoveren! Eén... twee...’

De roverhoofdman gilde en wendde schielijk zijn paard. De anderen volgden hem angstig. Binnen enkele minuten waren ze in een grote stofwolk aan de horizon verdwenen. Tevreden klopte de Korilu zich op zijn vacht.

‘Zie je... zó pakje zulke zaakjes aan!’

‘Poeh,’ zei Jasper. ‘Ze waren alleen maar bang voor je, omdat ze niet konden begrijpen wat jij voor een soort wezentje bent. Zulke mensen zijn altijd bang voor het onbekende.’

De karavaanleider kwam naar hen toe en maakte een diepe buiging voor de kameel-met-Korilu.

‘Gij hebt ons het leven gered, o grote, kleine tovenaar,’ sprak hij dankbaar. ‘Ik zal u belonen.’

Hij maakte een van de pakken met koopwaar open en haalde er een piepklein, zilveren fluitje uit.

‘Iets wat nog kleiner is heb ik niet bij mij,’ zei hij terwijl hij het fluitje aan de Korilu gaf, ‘maar men heeft mij verzekerd dat het zeer kostbaar is.’

Dolblij klemde de Korilu het fluitje in zijn armen.

‘Nu heb ik ook een helper. Ik zal hem Captain Cook noemen!’ Jasper werd nieuwsgierig.

‘Waaróm is het kostbaar? Fluit er eens op!’

‘Nu nog niet,’ zei de Korilu geheimzinnig. ‘Later, als het hard nodig is.

‘Is het dan een bijzonder fluitje?’

De Korilu knikte verheugd.

‘Op de hele wijde wereld zijn er maar drie van... Niemand weet meer hoe ze vroeger gemaakt werden. Aha, wacht maar af, we zullen nog wel eens lachen.’

De volgende ochtend bereikten ze eindelijk de bestemming van de handelskaravaan: een grote, witte stad in de laatste grote oase. De goederen werden afgeladen. Jasper nam hartelijk afscheid van de Arabieren.

‘Waar gaan we nu heen?’ vroeg hij aan de Korilu.

‘Steeds maar naar het zuiden, naar het oerwoud.’

De Korilu wees naar de horizon. Achter de laatste brede strook zand zag Jasper een donkere lijn.

‘Is dat het oerwoud?’ vroeg hij eerbiedig.

‘Nee, een naderende zandstorm.’

De bewoners van de oase hadden het ook al gezien. Ze vluchtten hun huizen binnen, samen met hun vee. Jasper bleef besluiteloos midden op het grote plein staan.

‘Zoek dekking,’ zei de Korilu ongeduldig. ‘Zo’n zandstorm is geen pretje.’

Maar Jasper bewoog zich niet. In de verte, voor de naderende storm uit, zag hij in grote haast een nieuwe karavaan naderen. ‘Kijk toch eens, Korilu. Daar zijn de rovers weer. En wie hebben ze bij zich? Twaalf negers, aan elkaar geketend! Maar dat zijn...’

‘Dat zijn de zwarte matrozen en hun zwarte kapitein,’ zei de Korilu somber. ‘Arme mensen, ze zijn natuurlijk met hun vlot naar het vasteland gevaren en op weg gegaan naar hun woonplaats, maar in de woestijn zijn ze in handen gevallen van de rovers. Nu zullen ze wel als slaven verkocht worden.’

‘Komt dat nog voor in Afrika... ik bedoel in Heetje? Echte slavenhandel?’

‘Jammer genoeg wel - vooral in de wildste gebieden.’

‘Dat mogen we niet toelaten, Korilu. Die matrozen waren zo kwaad niet, ze vergisten zich alleen in ons.’

‘We zullen ze redden,’ beloofde de Korilu.

De rovers hadden intussen de stad bereikt. Juist op tijd, want het zand begon al te stuiven en de palmen zwaaiden heen en weer. Voorlopig konden Jasper en de Korilu voor de arme gevangenen niets doen. Ze doken weg in een brede portiek en keken om een hoekje. Ze zagen hoe de gevangenen in de luwte van een groot huis aan de muur werden geketend; de rovers zelf haastten zich naar binnen. Blijkbaar was dit hun hoofdkwartier.

Toen brak de dreigende zandstorm in alle hevigheid los. Het was verschrikkelijk. Jasper kon niets meer zien. Hij ging in de portiek op de grond liggen en trok zijn jasje over zijn hoofd om zijn gezicht tegen de scherpe zandkorrels te beschermen, maar die drongen overal doorheen. Een muur van wervelend zand kwam loeiend over de stad stuiven, verstopte alle kieren en gaten en bedekte alles met een dikke laag. De negers, aan hun lot overgelaten, jammerden en rukten wanhopig aan hun kettingen. Jasper hoopte dat het niet te lang zou duren. Hij kon het plein niet oversteken om hen te helpen, hij moest blijven liggen waar hij lag, zijn hoofd in zijn armen, zijn ogen stijf dicht, zijn zakdoek over zijn mond. Hij had het gevoel dat hij al helemaal door het zand bedolven was. De Korilu had bescherming gezocht onder zijn jasje, vlak bij zijn oor. ‘Leuk hè?’ piepte het wezentje benauwd. ‘Dit hoort er echt bij. Hou jij ook zo van de woestijn en van zandstormen, Roef?’

‘Ik wou,’ hijgde Jasper verstikt, ‘dat ik in het Vondelpark zat. Daar was het veel frisser. Je kon er ademhalen.’

Eindelijk was de storm voorbij. Jasper kon het zand van zich afkloppen, zijn oren schoon peuteren, zijn zakken en schoenen leegschudden. Alles zat vol. De straten van de stad leken wel ondergesneeuwd met wit zand. De vastgebonden negers waren er slecht aan toe. ‘Hoe moeten we hen bevrijden? Die ketenen kunnen we met onze blote handen niet open krijgen,’ zei Jasper. Hij stak het plein over en knielde neer bij de halfdode negers. De Korilu gaf geen antwoord; hij zat op Jaspers schouder en had het druk met Captain Cook, het zilveren fluitje, dat natuurlijk ook vol fijn zand zat. Voorzichtig blies hij de gaatjes schoon en peuterde het stof uit het mondstuk.

Op dat moment kwamen de rovers uit het huis. Ze letten nauwelijks op Jasper en bogen zich over de slaven om te zien hoe die de zandstorm hadden doorstaan.

‘Water,’ kreunde de zwarte kapitein. In plaats van water kreeg hij een schop.

Jasper zag het en maakte aanstalten, de roverhoofdman aan te vliegen, maar de Korilu trok aan zijn haar en gilde: ‘Wacht!’

‘Wat wil je dat...’ begon Jasper.

De Korilu richtte zich op zijn schouder hoog op, bracht het fluitje naar zijn mond en blies. Een wonderlijk geluidje dreef door de lucht: heel hoog en heel teer. Toch wist Jasper dat je het kilometers ver zou kunnen horen. De rovers keken om. Toen werden hun ogen groot van schrik en woede: ze herkenden de Korilu. Maar er gebeurde nog iets. Uit de woestijn kwamen eensklaps grote, lichtbruine gestalten aangesprongen: leeuwen! Ze kwamen van links en van rechts, achter rotsblokken en zandheuvels vandaan, ze kwamen uit de olijfbossen en uit het struikgewas bij de bronnen, uit noord, zuid, west en oost. Wel twintig leeuwen, groot en klein, renden de stad in. De bewoners stoven gillend terug in hun huizen. Jasper dacht: Nu gaan we eraan!

De leeuwen stormden het plein op en gingen op hun achterpoten in een halve kring om Jasper, de rovers en de negers zitten. Vol verwachting likten ze langs hun snorren.

De Korilu blies nog even door op zijn fluitje, hield toen op en wees gebiedend op de rovers.

‘Jullie zijn boeven. Ik eis dat jullie die arme negers meteen vrijlaten. Als jullie dat niet doen stuur ik al mijn leeuwen op jullie af.’ De rovers zagen grauw van angst. Met trillende vingers begonnen ze gehoorzaam de ijzeren kettingen los te maken. Een voor een vielen de boeien rinkelend in het zand. De negers, even bang als de rovers, kropen bibberend bij elkaar. Ze begrepen er niets van. ‘Ziezo... en luister goed, gemene rovers die jullie zijn!’ vervolgde de Korilu kwaad. ‘Jullie maken nu dat je wegkomt, meteen... En zorg ervoor, dat ik jullie niet voor een derde keer tegenkom, want die derde keer zullen jullie niet overleven. Begrepen?’

‘Ja... ja... heer tovenaar,’ stamelde de roverhoofdman.

‘Vlug dan! Leeuwen, laat deze rovers erdoor!’

De leeuwen schoven een eindje op, zodat de woestijnrovers konden passeren. Die lieten zich geen twee keer wegsturen. Halsoverkop stoven ze tussen de roofdieren door, trokken hun paarden uit de stal, slingerden zich sidderend in het zadel en verlieten in paniek de stad.

‘Daar gaan de helden!’ lachte de Korilu. Hij draaide Captain Cook om, floot een omgekeerd wijsje en wég draafden de leeuwen, terug naar waar ze vandaan waren gekomen. De negerkapitein viel voor Jasper op de knieën.

‘Vergeef ons, grote blanke heer,’ stamelde hij. ‘Wij hebben nu gezien dat de Korilu werkelijk een grote tovenaar is... Het was beslist niet zijn schuld dat ons schip verging en dat we zo veel ontberingen moesten lijden. Gij hebt ons leven en onze vrijheid gered, wij zullen uw dienaren zijn.’

‘Stel je niet aan, alsjeblieft,’ zei Jasper beschaamd. ‘Ik was net zo geschrokken als jullie. En dienaren kan ik niet gebruiken. Maar als u ons de weg naar het oerwoud wilt wijzen, zal ik daar erg blij om zijn.’

Verheugd stond de kapitein op en drukte Jasper de hand. ‘Ook wij zijn op weg naar het oerwoud - daar is ons tehuis.’

‘Prachtig. Dan reizen we een poosje samen.’

Toen ze een beetje bekomen waren van de zandstorm en wat gegeten en gedronken hadden, gingen ze op weg. Lopend staken ze het laatste gedeelte van de woestijn over en na twee dagreizen kwamen ze in de grote wouden van Afrika.

‘Zeg eens, Korilu,’ fluisterde Jasper. ‘Dat fluitje...’

‘Captain Cook is een kattenfluit,’ antwoordde de Korilu. ‘Wie erop blaast lokt alle katten uit de omgeving naar zich toe. En altijd zullen de katten de eigenaar van het fluitje gehoorzamen. Alle katten, dus ook leeuwen en tijgers en luipaarden... Ik hou heel veel van Captain Cook.’

‘Ik ook,’ zei Jasper van harte.

5 JASPER WEIGERT EEN OFFER

Samen met de negers trokken Jasper en de Korilu door het oerwoud. Een tijdlang volgden ze paden en primitieve wegen, dan weer trokken ze door dichte wouden, waardoorheen ze hun eigen pad moesten hakken. Soms kwamen ze op open vlakten die wemelden van dieren. Ze zagen kudden giraffen, zebra’s en antilopen, soms leeuwen en slangen.

‘Is het nog ver?’ vroeg Jasper op een avond aan de kapitein. Deze staarde zwijgend in het kampvuur en antwoordde niet.

‘Is het nog ver?’ vroeg Jasper aan de zwarte kok. De man knikte schichtig van ja.

‘Als je het mij vraagt,’ zei Jasper toen hij zich met de Korilu te slapen legde, ‘dan zijn we verdwaald. De negers willen het alleen maar niet toegeven. Het is niet mogelijk dat negerzeelui zó ver van de kust wonen.’

‘Natuurlijk zijn we verdwaald,’ zei de Korilu vrolijk. ‘Dat is juist zo spannend!’

De volgende morgen werd het terrein nog moeilijker. De heuvels gingen over in bergen, de wouden werden dichter, de lucht vochtiger. Daarbij werd het steeds heter. Dikwijls moesten ze zich met moeite een weg banen door ondoordringbaar struikgewas, of een rivier oversteken die wemelde van krokodillen en nijlpaarden. Opeens weerklonk een vreemd geraas. Jasper keek op. Het begon te regenen. Niet zo maar een buitje, zelfs geen plasregen. Het leek of de wolken boven de wouden in watervallen waren veranderd. In dikke, onafgebroken stralen stortte het water omlaag, uren achtereen. De bomen dampten, de grond sopte.

De negers schenen zich van die waterhoos niet veel aan te trekken; blijkbaar waren ze het gewend.

‘Lekker nat, hè Roef?’ zei de Korilu genietend. ‘Hou jij ook zo van het oerwoud?’

‘Nee,’ zei Jasper druipend. ‘Ik wou dat ik op de Larense hei zat, met een mooi boek.’

De regen hield even plotseling op als hij begonnen was. Maar een uur later: nieuwe watervallen uit de hemel.

‘Blijft dat zo?’ vroeg Jasper opstandig.

‘Iemand die zoveel heeft gelezen als jij moet toch wel iets weten van de Afrikaanse regenwouden,’ zei de Korilu minachtend. Jasper zweeg beschaamd. Hij strompelde voort door het drijfnatte, groene doolhof, te moe om te praten, te nat om ruzie te maken met de Korilu.

‘Oef, ik moet even gaan zitten,’ zei hij toen het weer een uurtje droog was. De druipende wouden om hem heen dampten en stoomden in de hitte, de vochtige hete mist dreef tussen bomen en lianen. Jasper liet zich neervallen op een stronk en trok zijn doorweekte schoenen uit. Hij wrong zijn sokken uit, wiebelde met zijn gezwollen tenen.

‘Ik krijg blaren op mijn voeten door al die nattigheid,’ klaagde hij. ‘Stel je niet aan,’ gromde de Korilu ongeduldig. ‘Vond je die gloeiende kurkdroge woestijn dan zo leuk?’

‘Heetje kan me gestolen worden,’ verklaarde de jongen. ‘Amsterdam is tenminste een gewone natte stad.’

Hij trok met moeite zijn sokken en schoenen weer aan en stond op. ‘Waar zijn onze negervrienden?’

Ze waren er niet meer. Ze hadden door de mist en de nevels niet gemerkt dat Jasper was achtergebleven om te rusten. Nu was hij hen kwijt.

‘Dat is helemaal mooi...’

‘We gaan gewoon verder, Roef.’

Ontmoedigd begon Jasper, met de Korilu in zijn kuif, weer door het oerwoud te sjokken.

‘Wat doen we als het straks donker wordt? Een kampvuurtje maken? Zeker van drijfnat hout!’

‘Een Korilu slaapt ’s nachts altijd,’ deelde het reiswezentje mee. ‘Toevallig ik ook,’ prevelde Jasper. ‘Maar hoe? Op de natte grond?’ ‘Je kunt toch in een boom klimmen!’

Dat deed Jasper. Hij maakte het zich gemakkelijk tussen dikke takken en vette bladeren en probeerde te slapen. Het regende de hele nacht. Pas toen de zon opkwam werd het even droog. Jasper keek om zich heen en ontdekte dat vlak naast hem een luipaard zat.

‘D... dag... poes,’ fluisterde hij geschrokken. Het luipaard knipperde met gele, verbaasde ogen en sperde de neusgaten wijdopen. ‘Vlug, Korilu, je kattenfluitje!’

‘Het werkt niet, het zit vol water,’ zei de Korilu opgewekt. ‘Jaag hem zelf maar weg.’

Jasper begon tegen de grote gevlekte kat te schreeuwen, maar het dier sloeg zijn nagels in de boomtak en blies terug.

‘Hij wil me opvreten!’

De Korilu antwoordde niet. Hij schudde Captain Cook en probeerde er geluid uit te krijgen. Eindelijk slaagde hij erin een bibberig, hees wijsje te blazen. Het luipaard begon luid te spinnen. ‘Nu is hij onze vriend,’ zei de Korilu voldaan. ‘Ik zal hem Stanley noemen. Kom Roef, we moeten verder.’

Jasper liet zich haastig uit de boom zakken; het luipaard volgde hen.

‘Ik voel me helemaal niet prettig met die grote kat op mijn hielen,’ klaagde de jongen.

Na een poosje werd het woud wat minder dicht - nu schoten ze flink op. Het luipaard Stanley ving een klein hertje en legde het netjes voor Jaspers voeten. Omdat het diertje toch al dood was, en Jasper rammelde van de honger, maakte hij met moeite een vuurtje, braadde het vlees en liet het zich goed smaken. Ook de Korilu smulde.

‘Weet je wel dat we in geen maanden vlees hebben gegeten, Roef?’ zei hij voldaan.

‘Je moet tegen Stanley zeggen dat hij geen dieren meer voor me vangt... Ik vind het zo zielig, ik eet net zo lief wortelen en vruchten,’ zei Jasper.

‘Daarom ben je ook zo mager geworden,’ snauwde de Korilu. ‘Het is de wet van de wildernis, Roef. Eten of sterven.’

Jasper zag in dat het reiswezentje gelijk had.

Na drie dagen reizen in gezelschap van het luipaard kwamen ze in een streek met minder bos. Ze staken de ene vlakte na de andere over, Stanley volgde hen als een hondje en zorgde regelmatig voor proviand.

‘Wat hoor ik toch,’ riep Jasper op een ochtend. ‘Het lijkt wel onweer.

‘Als je over die rotsen daarginds klimt zul je het zien,’ zei de Korilu.

Jasper klom en klom: het gedreun werd steeds duidelijker en eindelijk oorverdovend. En wat hij toen zag...! Glurend over de laatste hoge rotsrand keek hij neer op de geweldigste waterval die hij ooit gezien had. Zoiets vond je in de hele Alpen niet. Honderden meters breed stortte het water schuimend over een rotsrichel, om honderd meter lager bruisend, brullend en kolkend neer te storten in de bedding van een brede rivier. De lucht trilde ervan, de bodem sidderde, boven het schuimende water stonden talloze regenbogen. Het was overweldigend. De weken van ontberingen waren niet voor niets geweest.

‘Dat zou ik nooit gezien hebben als ik in het Vondelpark was gebleven,’ mompelde Jasper blij. ‘Goeie genade, wat een schouwspel!’

Hij kon er maar niet genoeg van krijgen, maar de Korilu trok aan zijn haar en wees op de rotsen. Een paar honderd meter verder zat nog iemand: een meisje. Ze droeg niets dan een kort rokje van gras en vele sieraden; haar donkere huid glansde van het vocht, ze was beslist niet ouder dan een jaar of vijftien.

Ze zat op het uiterste randje van een overhangende rots; Jasper vond het maar een gevaarlijk plekje.

‘Wie is dat?’ schreeuwde hij boven het geraas van het neerdonderende water uit.

‘Vraag het haar!’ gilde de Korilu.

Plotseling kreeg het meisje hen in het oog. Ze scheen hevig te schrikken, maar bleef toch afwachtend zitten. Jasper kroop over de rotsen naar haar toe.

‘Wie ben je? Waar kom je vandaan?’ riep hij haar toe. Het meisje boog het hoofd, maakte een onderworpen gebaar. Stanley kwam er ook bij en likte vriendelijk haar blote voet. Het meisje kromp ineen, was duidelijk bang, maar toen ze iets zei konden ze haar met al dat lawaai om hen heen niet verstaan.

Jasper, razend nieuwsgierig geworden, greep haar bij de hand, trok haar weg van de gevaarlijke plek en beduidde haar hem te volgen. Ze knikte gehoorzaam en liep mee. Op flinke afstand van de watervallen hielden ze stil.

‘Ziezo, hier kunnen we elkaar tenminste verstaan. Wie ben je en waarop zit je te wachten?’ vroeg Jasper.

‘Ik wachtte op u, o god van de watervallen,’ zei het meisje verlegen. Jaspers mond viel open.

‘Hoe heet je?’

‘Mijn naam is Ngo-Watoe, o heer van de luipaarden.’

Jasper krabde zich achter zijn oor. ‘Hoe wist je dat ik zou komen?’ ‘De tovenaar heeft het gezegd.’

‘Welke tovenaar?’

‘Bolo-Bolo, de tovenaar van onze stam. Elk jaar moet er een meisje geofferd worden aan de god van de watervallen en de luipaarden, opdat de jacht en de oogst goed zullen zijn. Dit keer heeft het lot mij aangewezen. De tovenaar bracht me op de rotsen en zei mij te wachten tot de god mij kwam halen.’

‘Ik snap het... Na een poosje zou je van honger en vermoeidheid in slaap zijn gevallen, naar beneden zijn getuimeld, recht in de waterval en dan... Brrr, wat een naarling is die tovenaar van jullie!’ ‘Bolo-Bolo is een grote wijze tovenaar. Hij wist dat u zou komen... Hoe wilt u mij verslinden? Rauw of gekookt?’

‘Ik ben geen kannibaal!’ schreeuwde Jasper woedend. ‘En een god ben ik ook niet, ik reis gewoon een beetje rond. Kom mee, Ngo-Watoe, breng me naar je dorp, dan zal ik die Bolo-Bolo eens goed de waarheid zeggen!’

Het meisje Ngo-Watoe leek helemaal niet blij. ‘Gij wijst het offer af, o god der watervallen?’

‘Reken maar!’

‘Maar dat is een ramp!’

‘Niks ramp. Kom mee.’

‘Roef, je maakt je veel te kwaad,’ fluisterde de Korilu Jasper in het oor.

‘Zoiets is toch om uit je vel te springen!’

‘Onzin. Je hebt maar één vel, daarop moet je zuinig zijn. Laten we met het lieve kind naar het dorp gaan. Vertel jij Bolo-Bolo dan dat je voortaan geen mensenoffers meer wilt hebben. Daarmee red je niet alleen Ngo-Watoe maar ook alle meisjes die na haar zouden komen, jaar na jaar na jaar...’

‘Je hebt gelijk, Korilu.’

‘Natuurlijk.’

Ngo-Watoe durfde aan de god-der-watervallen niet ongehoorzaam te zijn. Ze nam Jasper bij de hand en bracht hem naar haar dorp, op drie uur lopen afstand. Het was een groot negerdorp, bestaande uit honderden hutten. Op lange staken hingen huiden te drogen, op de velden rondom groeide maïs en gerst, de negerkoning zat voor zijn deuropening en zong een droevig lied. Ngo-Watoe snelde naar hem toe.

‘Vader, de god heeft het offer geweigerd, hij is boos. Vader, roep de tovenaar, de god wil hem spreken.’

De koning werd grauw van angst en riep: ‘Bolo-Bolo, kom gauw, de god van de watervallen en luipaarden is hoogst vertoornd in het dorp verschenen!’

De tovenaar kwam naar buiten in volle uitrusting. Hij droeg een luipaardhuid over zijn schouders (Stanley gromde ontevreden), en hij had ringen en veren en een griezelig masker.

‘Bah, wat een engerd,’ fluisterde Jasper.

Bolo-Bolo wierp zich voor de jongen en het luipaard in het stof. ‘Sta op en kleed je uit, dat maskeradepakje bevalt me niet,’ zei Jasper streng. Bevend begon de tovenaar zich van zijn versierselen te ontdoen. De hele bevolking van het dorp was te hoop gelopen - zoiets hadden ze nog nooit beleefd! Eindelijk stond Bolo-Bolo, met niets dan een kort broekje aan, voor de jongen. Zonder zijn vervaarlijke veren, ringen en masker was hij maar een miezerig mannetje.

‘Zo,’ zei Jasper grimmig. ‘Nu kunnen we praten. Luister! Van nu af aan wil ik, de god van de watervallen en luipaarden (hierbij legde hij zijn hand op Stanley’s kop) geen mensenoffers meer aanvaarden. Ze smaken me niet! Ik eis, eenmaal in het jaar, als offer een door de tovenaar persoonlijk gevangen en geslacht wild zwijn - en dat zwijn moet bovendien snel en pijnloos gedood worden. Als het één kreet heeft gegeven zal ik het niet aannemen. Begrepen?’ Bolo-Bolo fluisterde benepen: ‘Ja, heer.’

‘En dan nog iets. De luipaarden zijn mijn vrienden. Ik wil niet dat jullie jacht maken op die mooie dieren. Begrepen?’

‘Dit is een zeer wijze god,’ sprak opeens de negerkoning vol bewondering. ‘De luipaarden hebben altijd onze oogst beschermd - het is niet goed dat mijn krijgers jacht op hen maken. Maar Bolo-Bolo zei dat de god het verlangde.’

‘Bolo-Bolo is een domoor,’ zei Jasper kwaad. ‘Hij vindt de huiden zo mooi, daarom eist hij van de jagers dat ze luipaarden doden. Maar ik verbied het voortaan!’

De tovenaar sidderde.

‘En nu wil ik iets te eten hebben,’ gebood Jasper.

‘Bravo, wijze god,’ grinnikte de Korilu in zijn oor.

Ngo-Watoe verdween snel in de hut en kwam even later tevoorschijn met een grote schaal heerlijkheden: vers gekookt vlees, vruchten en groente. Jasper ging midden in de kring negers zitten, zette de Korilu op zijn knie, liet Stanley naast zich liggen. Hij wenkte Ngo-Watoe om naderbij te komen en zijn maaltijd te delen. Dat was een grote eer voor het meisje.

Toen ze allemaal verzadigd waren schoof Jasper de lege schaal opzij. ‘Nu wil de god rusten.’

Ngo-Watoe leidde hem de hut in en bracht hem naar een legerstede. Buiten ging de zon onder. Stanley strekte zich spinnend uit aan de voeten van Jasper, de Korilu kroop onder zijn jasje. Vijf minuten later sliepen ze als rozen.

6 DE ONTVOERING VAN DE KORILU

Drie dagen bleef Jasper in het negerdorp en liet zich verwennen. Hij knapte er helemaal van op. De telkens neerstriemende regenbuien verminderden enigszins. De Korilu hield niet op met aanmanen: ‘We moeten verder, Roef.’

‘Toe nou... het is zo fijn hier. En Ngo-Watoe is lief, ze is mijn beste vriendin.’

Op de derde dag, toen Ngo-Watoe hun eten bracht, hurkte ze neer bij Jasper en lachte ondeugend. ‘Gij zijt geen god, Roef. Gij zijt een gewone blanke jongen.’

‘Ja,’ zei Jasper eerlijk.

‘Ge hebt mijn leven gered, en uw Korilu is een echt wonderwezentje, en uw luipaard is een prachtig dier... maar gij zijt geen god.’ ‘Nee,’ grijnsde Jasper.

‘Ik ben u zeer dankbaar en zal u niet verraden. Maar blijf niet te lang bij ons, want als Bolo-Bolo erachter komt dat u tegen hem hebt gelogen, bent u nog niet gelukkig.'

‘Ik vertrek vandaag,’ beloofde Jasper spijtig.

‘Ik zal u missen, Roef.’

Ngo-Watoe aaide het luipaard, kietelde even de Korilu en gaf Jasper een kus op zijn voorhoofd. Toen verliet ze de hut.

‘Konden we haar maar meenemen,’ zuchtte Jasper. ‘Ze is een lief meisje.’

Woedend beet de Korilu in zijn oor. ‘Als je zo begint, kom je nooit de Griemel rond! Reizen is voortdurend afscheid nemen.’

Jasper stond verdrietig op, greep zijn bergstok Columbus, riep het luipaard en ging naar buiten.

‘Beste mensen, de god gaat vertrekken. Ik heb jullie oogst en jullie jacht gezegend en ik vertrouw jullie Ngo-Watoe, mijn lieveling, toe. Wees goed voor haar.’

De negers bogen diep. Jasper zette de Korilu op zijn schouder en trok opnieuw de wildernis in. Stanley volgde hem verheugd. Maar Ngo-Watoe keek hem na met tranen in de ogen.

‘Ik zal haar nooit vergeten,’ zei Jasper.

‘Misschien kom ik later nog eens terug om te zien hoe ze het maakt,’ zei Jasper een uur later.

‘Ik ben benieuwd wat we nu weer zullen beleven,’ zei Jasper drie uur later. Hij ging nog even naar de watervallen kijken, daarna trokken ze in een wijde boog om de rotspartijen heen, opnieuw het oerwoud in.

Plotseling keerde de Korilu zijn fluitje om en blies het achterstevoren wijsje. Stanley hief de kop, stootte een vreemd gebrul uit, keerde zich om en verdween tussen de struiken.

‘Waarom doe je dat?’ riep Jasper geschrokken. ‘Ik vond het juist zo’n aardig beest.’

‘Ik hoor iets,’ zei de Korilu.

Jasper stond stil, luisterde scherp en begon opeens in de richting van het stemgeluid te rennen. Kort daarop bereikte hij een vlak stuk grasland en daar stond, glanzend en nat: een vliegtuig. Een groepje mensen stond er verslagen omheen.

‘Goedemiddag!’ riep Jasper. ‘Is hier een halte?’

‘We moesten een noodlanding maken,’ zuchtte de piloot. ‘Hé, waar kom jij opeens vandaan?’

‘Ik heb veel over vliegtuigen gelezen,’ zei Jasper, die nooit een vliegtuig vanbinnen had gezien. ‘Waar hapert het?’

Hij klom brutaalweg in de cockpit, controleerde de wijzerplaten en probeerde zich te herinneren wat hij over vliegtuigen wist. ‘Zeg Korilu, ik ben waarachtig de helft vergeten...’

Intussen werkten de twee piloten en twee mecaniciens aan de motor en hadden de storing spoedig verholpen. De passagiers stapten weer in en letten niet op Jasper, die zich achter in de cabine had verstopt.

Toen gingen ze de lucht in.

Zodra ze vlogen, ging Jasper op de achterste stoel zitten, die toch onbezet was. Nu kon hij Afrika uit de hoogte bestuderen. Hij zag de onafzienbare wouden, woestijnen, savannen en machtige rivieren, de hemelhoge bergtoppen en diepe ravijnen, de geweldige meren en donderende watervallen. En ook grote steden aan de oostkust.

‘Vaarwel Heetje,’ wuifde hij naar beneden.

Het vliegtuig schommelde een beetje. Jasper slikte een paar keer. Toen tikte hij de man die voor hem zat op de schouder. ‘Waar gaan we eigenlijk heen?’

‘Wat?’ bromde de man. ‘Weet je dat niet? We zijn op weg naar India.’

Het vliegtuig schommelde nog heviger. Jasper greep naar zijn maag en werd bleek. ‘Ik... ik word luchtziek, geloof ik.’

De Korilu, in zijn binnenzak, stak even zijn kopje naar buiten. Hij trappelde opgewonden. ‘Geweldig hè, zo hoog in de lucht. Houd jij ook zo van vliegen, Roef?’

‘Nee,’ mompelde Jasper benauwd. ‘Ik rijd liever in een tram over het Muntplein.’

In Pakistan maakten ze een tussenlanding en toen ontdekte de piloot dat er een verstekeling aan boord was. Woedend joeg hij Jasper uit zijn toestel.

‘Nou ja,’ troostte de Korilu, terwijl de jongen een beetje beduusd op het vliegveld stond. ‘We zijn in elk geval in Stoking aangekomen.’

‘Waar zijn we?’ vroeg Jasper, die nooit over zo’n land had gelezen. ‘In Stoking. Jij zal het wel Azië noemen.’

‘O, juist ja... Azië. Tjonge! Maar wat doen we nu verder?’

‘Wat we al de hele tijd doen: reizen!’

Jasper knikte en begon te lopen. De grote stad liet hij liggen, hij trok meteen het binnenland in. Dat bestond uit vlakten waar rijstvelden lagen, uit bamboebossen, heuvels en armoede. Maar de bevolking bestond uit vriendelijke mensen. Ze zagen dat Jaspers kleren in rafels om zijn lijf hingen, dat er gaten in zijn schoenen zaten en dat zijn haren te lang waren. Daarom namen ze aan dat hij erg arm was. Omdat ze zelf zo arm waren konden ze gemakkelijk iets missen en Jasper hoefde nooit vergeefs aan een deur te kloppen. In ruil voor zijn voedsel verrichtte hij kleine karweitjes, paste op het vee, hielp de oogst binnenhalen en huizen repareren. Hij leerde daarbij veel. En dan ging hij weer verder, over stoffige wegen, door grote en kleine steden, door dorpen en vlakten, over heuvels en dijken. Hij bekeek tempelsteden die zo mooi en zo oud waren dat hij zijn ogen niet kon geloven. Hij reed mee op krakende buffelwagens, op gammele vrachtauto’s, en omdat hij al zoveel had beleefd en zoveel wist te vertellen was hij overal welkom en werd door iedereen geholpen.

Op een stralende dag kwamen ze op een dorpsplein en daar zagen ze een fakir, die op een bamboefluit speelde. Een slang kroop uit het mandje dat voor de fakir stond, wiegend met zijn kop. Jasper bleef er vol bewondering bij staan kijken. De omstanders wierpen de kunstenaar kleine geldstukjes toe, die hij gretig bijeen grabbelde en in zijn gordel stopte. Toen niemand meer iets gaf, borg hij zijn fluit op, sloot het mandje met de slang en ging een eethuisje binnen.

‘Ik heb nieuwe kleren nodig,’ zei Jasper plotseling.

De Korilu zei niets.

‘Maar kleren krijg ik niet - we zullen eerst geld moeten hebben. Zag je die fakir, Korilu? Zo kunnen wij ook geld verdienen... met het kattenfluitje.’

‘Tripsels, allemaal tripsels,’ snauwde de Korilu, die een hekel had aan het woordje geld.

‘Er zitten zoveel gaten in mijn binnenzak dat ik jou nog eens verlies,’ voorspelde Jasper koppig.

Dat maakte indruk op de Korilu.

‘Goed dan... ga maar zitten.’

Jasper ging op de grond zitten en zette de Korilu voor zich neer. Het reiswezentje klemde Captain Cook in zijn armen en blies. Jasper sloeg met Columbus de maat.

Uit alle krotten en woningen kwamen onmiddellijk magere katten aanlopen. Maar uit het veld buiten het dorp kwam ook een geweldige tijger, die blazend midden in de kring sprong. De toeschouwers stoven gillend uiteen, maar de Korilu bleef onverstoorbaar zijn wijsje spelen, terwijl Jasper de tijger aaide. Daarna liet hij het beest over de bergstok springen, hij liet de stok op de neus van de tijger balanceren en tenslotte ging hij op de rug van het roofdier zitten en reed statig in het rond. De geschrokken dorpsbewoners keken op veilige afstand bewonderend toe. Ze zagen dat het wilde dier Jasper geen kwaad deed en voorzichtig kwamen ze dichterbij. Het regende geldstukjes, want zoiets hadden ze nog nooit gezien. Eindelijk draaide de Korilu het fluitje om en de tijger sprong weer weg, het vrije veld in.

De fakir had het, door het raam van het eethuisje, wit van afgunst aangezien. Jasper was nu op slag beroemd. In elk dorp waar hij met de Korilu kwam, werd hij plechtig door de oudste inwoners ontvangen. Dan gaven ze een voorstelling met wilde katten uit de omgeving, en ze verdienden veel geld. Jasper amuseerde zich goed. De Korilu niet.

‘Dit is een kroetige manier van doen!’ mopperde het wezentje. ‘Met geld in je zak en eten in je bundeltje is reizen geen kunst.’ ‘Nog een paar dagen, Korilu. Ik heb een nieuw pak hard nodig, en nieuwe schoenen ook.’

‘Tripsels en ijdelheid,’ gromde de Korilu. Maar hij gaf Jasper toch zijn zin. In de eerstvolgende stad kocht Jasper een mooi wit tropenkostuum en zachte laarzen. Hij liet ook zijn haar knippen. De fakir, verschrikkelijk afgunstig, was de vrienden echter nagereisd, woedend omdat Jasper een groter tovenaar leek dan hij. In de donkere nacht sloop hij het huis binnen waar Jasper en de Korilu lagen te slapen. Hij slaagde erin om niet alleen Captain Cook maar ook de Korilu te grijpen en in een mandje te stoppen, zonder dat Jasper het merkte. Toen de jongen de volgende ochtend wakker werd was hij ontroostbaar.

Hij rende naar buiten en vroeg aan iedereen: ‘Waar is mijn makkertje gebleven? U weet wel, het kleine monster dat altijd zo moppert... Ik houd zo veel van hem en nu is hij weg.’

‘Ga hem dan zoeken,’ zeiden de mensen. En omdat er zonder Korilu en zonder fluitje geen voorstelling zou komen gingen ze vlug aan het werk en bemoeiden zich er niet mee. Jasper liep wanhopig rond. Hij wist dat de Korilu wel voor zichzelf kon zorgen - maar Jasper kon niet voor zichzelf zorgen! Op goed geluk trok hij naar het noorden. Buiten het dorp ging hij op een grote steen zitten. ‘Heeft de Korilu mij in de steek gelaten, óf heeft iemand hem weggehaald?’ vroeg hij zich af. ‘Nu even goed nadenken ! De Korilu had geen enkele reden om weg te lopen. Dus: de Korilu is gestolen. Door wie?’

Om beter te kunnen speuren besloot Jasper tijdelijk detective te worden. En dus trok hij zijn nieuwe jasje uit en keerde het om, met de geblokte voering naar buiten. Hij tastte met Columbus de grond af, op zoek naar sporen. Hij spiedde tussen struiken, doorzocht maïsvelden en rijstvelden, schudde aan rubberbomen, keek achter elke rots en wist zelf niet precies wat voor spoor hij zocht. Toch vond hij iets.

De zon, die al hoog aan de hemel stond, weerspiegelde in een klein voorwerp. Jasper bukte zich en gaf een kreet van vreugde.

‘Captain Cook!’

Nu wist hij zeker dat de Korilu ontvoerd was. Het reiswezentje zou het kostbare fluitje nooit zomaar weggooien. Dus had de dief het verloren, óf de Korilu had het hier neergeworpen om Jasper op het spoor te brengen. Zonder aarzelen bracht Jasper het fluitje aan zijn mond en begon te blazen. Spoedig hoorde hij om zich heen een dreigend gebrom, gehijg, geblaas. Zes wilde boskatten, een gevlekte panter, twee tijgers en een heel klein poesje dat net zo bang was als Jasper zelf, slopen om hem heen. Hij nam gauw het poesje op de arm.

‘Katten,’ sprak hij bevend tegen de roofdieren, ‘zoek de Korilu!’ De grote beesten sprongen weg, allemaal in dezelfde richting. Jasper rende hen achterna.

Een paar uur later ontwaarde hij in een dal tussen de heuvels een Indische stad, met tempels en witte huizen en groene parken en moderne hotels. De roofdieren aarzelden geen moment maar draafden de brede straten in, terwijl de voetgangers gillend uiteenstoven. Voort ging het, dwars door de stad. Karren vielen om, fietsen werden in de steek gelaten, auto’s kwamen met gierende remmen tot stilstand, politiefluitjes snerpten, sirene’s loeiden, mensen gilden - alles voor niets, want de roofdieren spoedden zich met grote sprongen en starre blik voort, zonder naar iemand om te kijken.

Midden in de stad, op een groot plein, stond een hele verzameling mensen. Toen ze de katten in het oog kregen brak er paniek uit; in een ommezien was het plein leeg. Alleen een magere fakir zat versteend van schrik op het plaveisel, met voor zich een slangenmand. De wilde katten en tijgers gingen in een kring om hem heen zitten; ze bliezen hun hete adem in zijn gezicht. De fakir sidderde. Jasper bleef verbaasd staan kijken. Waar was nu de Korilu? Hij zag hem nergens.

Ja, tóch!

De deksel van het mandje ging langzaam omhoog. De Korilu klauterde eruit, zwaaide vriendelijk naar de roofdieren en begon Jasper uit te schelden.

‘Ik dacht dat je me nooit zou komen bevrijden... Wat duurde dat afschuwelijk lang!’

‘Ik wist toch niet...’ stamelde Jasper.

‘Kroet! Flut! Tripsels heb je in je hoofd!’

De Korilu klom woedend tegen Jasper op en trok aan zijn oor. ‘Sta niet te suffen. Stuur die katten weg voor er soldaten met geweren komen...’

Jasper gehoorzaamde. Onmiddellijk verbraken de wilde beesten de kring om de fakir en renden met grote sprongen de stad door, terug naar het veilige veld. Alleen het heel kleine poesje bleef trillend op Jaspers arm zitten. De fakir, blij dat hij er levend afkwam, nam ook de benen. Niemand heeft hem in die streek ooit teruggezien.

‘Zo,’ zei de Korilu grimmig. ‘En nu is het afgelopen met geld verdienen; je ziet dat ik er narigheid door krijg.’

‘Ja Korilu,’ zei Jasper gedwee.

‘En wat heb je daar voor een zwerver op je arm?’

‘Dat... dat is Marco Polo,’ zei Jasper haastig.

‘Als hij werkelijk Marco Polo heet mag hij met ons mee,’ besliste de Korilu. Toen kroop hij in Jaspers jas, rolde zich op en ging een dutje doen.

‘Miauw!’ zei Marco Polo blij.

7 SCHRIKKEN IN DE SNEEUWSTORM

Een week later kwamen de reizigers aan de voet van een geweldig gebergte. Het landschap veranderde. In plaats van tussen vruchtbare heuvels, dorre vlakten, oerwouden of brede rivieren te lopen, bevond Jasper zich weer tussen rotsen en kloven, op steile hellingen en onbetrouwbare voetpaden, die soms onverwacht met vakantie gingen. De Korilu zat in zijn haar, het poesje op zijn schouder en Columbus-met-de-geitenkop hielp bij het klauteren over de rotsblokken. Jasper, die het de laatste weken ontzettend warm had gehad, begon het koud te krijgen.

Dagen achtereen klom hij hoger en hoger. De mensen die hij ontmoette droegen pelzen en hadden een heel ander gezicht dan de mensen uit de vlakte. Maar ze waren vriendelijk en gastvrij, en als ze de Korilu in het oog kregen bogen ze diep.

‘Het lijkt wel of ze je kennen,’ mompelde hij. De Korilu lachte verwaand.

‘Allicht. Zo langzamerhand komen we in het Himalaya-gebergte en dat is mijn vaderland.’

‘Ben jij een Tibetaantje?’ vroeg Jasper en van verbouwereerdheid zette hij Columbus op zijn schouder en trachtte met Marco Polo een steunpunt voor zijn voeten te vinden. De poes protesteerde luidkeels.

‘Ik ben geen Tibetaan, ik ben een Korilu,’ zei het wezentje ongeduldig. ‘De Korilu’s moeten toch érgens vandaan komen, nietwaar? Nou, wij komen hier vandaan.’

‘Zijn er dan nog meer Korilu’s?’ vroeg Jasper opgewonden. ‘Laten we ze een bezoek brengen.’

‘Dat was ik al van plan, maar de meesten zullen niet thuis zijn.’ ‘Waar zijn ze dan?’

Op reis natuurlijk! Wat zou een Korilu anders moeten doen?’

Een tijdje later kwamen ze halfbevroren in de landstreek van de Korilu’s. Jasper zag niets dan koude rotsen, diepe spleten, duizelingwekkende afgronden en een heel smal paadje. Alleen wat dwergboompjes konden hier nog groeien, zo koud was het. De Korilu bestuurde zijn kuif en liet hem opeens een diepe spleet binnengaan, die de toegang tot een grot vormde. In die grot vonden ze vier Korilu’s die om een houtvuurtje zaten en een vinnig gesprek voerden. Zodra ze de reizigers in het oog kregen sprongen ze op en riepen: ‘Wat hebben jullie meegebracht?’

‘Broeders, laat ik jullie eerst mijn Kroet voorstellen, hij heet Roef, de mensen noemen hem Jasper, maar mensen zijn altijd eigenwijs. Dit is zijn poesje: Marco Polo. Souvenirs brengen we ook. Dit is de bergstok Columbus en hier heb ik het kattenfluitje Captain Cook.’

‘Goed zo. Leg maar op het hoopje,’ bromde een van de Korilu’s en hij wees naar een berg rommel in een hoek van de grot. Jasper ging er nieuwsgierig naar kijken. Hij vond een gedeukte zilveren beker, waarin met ouderwetse letters ‘Vasco da Gama’ stond gegraveerd. En een Amerikaanse vlag, helemaal in rafels, die ooit door de ontdekkingsreiziger Peary op de Noordpool was geplant omdat hij daar als eerste mens arriveerde. De Korilu vertelde Jasper van elk souvenir de herkomst; vooral op de vlag was hij trots.

‘Ik zat zelf in Peary’s pelsjas toen hij als eerste ter wereld de Noordpool bereikte. Deze ketting heeft eens toebehoord aan de échte Marco Polo. En de échte Captain Cook heeft deze haaientand jarenlang om zijn hals gedragen. En dit is een stuk hout, afkomstig van het Kon-Tiki-vlot.’

‘Met elke belangrijke expeditie gaat een Korilu mee,’ vertelden ze aan de verbaasde Jasper. ‘De ontdekkingsreizigers weten het wel, maar ze praten er nooit over want gewone mensen geloven toch niet dat wij bestaan. Kortgeleden is een broeder van ons met de Amerikanen naar de maan geweest. We hadden al weddenschappen afgesloten wie er het eerst zou zijn: de Korilu die in Rusland rondzwerft, of de Korilu die in Amerika bij de ruimtevaarders woont.’

Het duizelde Jasper.

‘Ik ben toch geen ontdekkingsreiziger,’ zei hij eindelijk.

‘Jij wist te veel uit boeken en te weinig van de echte Griemel, daarom kwam er een Korilu naar je toe om je mee te nemen en je de Griemel te laten zien. Broeders, jullie willen niet geloven hoe kroetig mijn Kroet nog is.’

‘Niet waar!’ riep Jasper. ‘Ik heb veertigduizend boeken gelezen en ben al langer dan een halfjaar op reis. Ik ben van de boeken het meeste vergeten, maar wat ik op reis geleerd heb, vergeet ik nooit meer.’ ‘Hij wordt nog wel eens een echte reiziger,’ stelde de Korilu zijn broers gerust.

‘Maar waarom reizen jullie met de mensen over de wereld... over de Griemel, bedoel ik?’ wilde Jasper weten.

De vijf Korilu’s begonnen honend te lachen.

‘Omdat mensen zo kroetig zijn... Zonder ons zouden ze nooit ontdekt hebben hoe prachtig de Griemel is, en hoe groot, en hoe razend interessant... Wij hebben hen nieuwsgierig gemaakt, zodat ze wilden zien wat er achter de horizon lag. Wij hebben de mensen ertoe gebracht over de zeven zeeën te zwerven en de twaalf hoeken van de aarde te doorvorsen. Soms, als een Korilu niets anders te doen heeft, zoekt hij zich een reisgenoot die de moeite waard is om wijs gemaakt te worden.’

Jasper voelde zich daardoor bijzonder gevleid. Met een gelukkige glimlach viel hij die avond in slaap bij het vuurtje van de Korilu’s.

De volgende ochtend vroeg Jasper of hij de dikke pelsjas uit het souvenirshoopje mocht hebben. Zijn bergstok-met-de-geitekop zou hij dan achterlaten, als souvenir. Zijn lichte tropenpak was niet bepaald geschikt voor het Dak van de Wereld, waar het al winter begon te worden. De ruil kwam snel tot stand. Het poesje Marco Polo mocht hij houden; de Korilu’s hadden geen behoefte aan huisdieren, ze waren te vaak op reis. Jasper nam hartelijk afscheid van zijn gastheertjes en zei: ‘Ziezo, nu gaan we weer verder. Wie van jullie hoort bij mij?’

De vijf Korilu’s stonden netjes op een rij en zwegen. Jasper keek wanhopig op hen neer.

‘Jullie lijken zoveel op elkaar! Wie is nu mijn Korilu?’

Ze zeiden niets.

Jasper ging op de knieën liggen en bekeek hen één voor één. Hij zag geen verschil. Maar Marco Polo, die het in de grot begon te vervelen, sprong naar voren en gaf de middelste Korilu een kopje. Katten vergissen zich nooit. Opgelucht nam Jasper zijn vriendje op zijn schouder en vertrok.

Buiten de grot woedde een sneeuwstorm. Jasper knoopte zijn pelsjas dicht tot over zijn oren, stopte het poesje in zijn linkerzak, de Korilu in zijn rechter. Moeizaam tegen de sneeuwjacht optornend begon hij aan de lange tocht naar China.

Na een halfuur was hij koud tot op zijn gebeente. Marco Polo deed miauwend haar beklag. Het gevaarlijke pad was glad, de afgronden gaapten.

‘Fijn hè, Roef?’ piepte de Korilu. ‘Hou jij ook zo van sneeuwstormen?’

‘Nee,’ kuchte Jasper. ‘Ik wou dat ik bij moeder thuis naast de kachel zat.’

Opeens stokte hij. Voor zich in de diepe losse sneeuwlaag zag hij een paar geweldige voetafdrukken.

‘Korilu... Wonen hier beren?’

De Korilu gluurde over het bontrandje.

‘O, dat zijn alleen maar sporen van de Verschrikkelijke Sneeuwman. Niemand heeft hem ooit gezien, dus je hoeft niet bang te zijn.’

‘Ik ben wél bang!’ riep Jasper.

De Korilu spartelde vrolijk.

‘Ik ook,’ schaterde hij. ‘Ik ben nog nooit zó bang geweest. Leuk hè?’

Eensklaps hoorde Jasper een diep gegrom. Een vreselijke stank drong zijn neusgaten binnen. Toen hij om een rotsblok boog zag hij iets wat zijn bloed deed stollen.

Een paar meter van hem af stond een geweldig monster: drie meter hoog, anderhalve meter breed, met een grauwe pels, bijziende oogjes en een platte kop. Het beest stond op de achterpoten, maaide met de voorpoten en stiet rauwe kreten uit. Marco Polo maakte zich zo klein mogelijk, de Korilu piepte van opwinding, Jasper stond als aan de grond gevroren. De sneeuw viel op zijn hoofd en schouders en over zijn voeten.

Blijkbaar had de Verschrikkelijke Sneeuwman hem geroken, want hij draaide zoekend met zijn Verschrikkelijke Kop. Zijn Verschrikkelijke Neusvleugels trilden. Jasper kon zich niet meer bewegen. Versteend keek hij naar de Verschrikkelijke Klauwen en hield zijn adem in. Zeker een kwartier stonden ze zo: de Verschrikkelijke Sneeuwman snuivend en grommend en zoekend, Jasper in een steeds dikker wordende mantel van sneeuw. Eindelijk keerde het monster zich om, liet zijn voorpoten zakken en stampte weg in tegenovergestelde richting. De grond dreunde ervan. Jasper, helemaal veranderd in een sneeuwpop, bleef staan.

‘Lopen!’ snauwde de Korilu. ‘Anders bevries je.’

Jasper hoorde het niet.

‘Marco Polo, maak hem wakker!’

Het poesje klom omhoog, likte de sneeuw van Jaspers neus en beet hem in zijn wang.

‘Au!’ schreeuwde Jasper. ‘Ik word aangevallen door de Verschrikkelijke Sneeuwman. Korilu, help!’

En hij begon te rennen. Marco Polo klampte zich angstig vast aan de bontkraag.

‘Laat los,’ gilde Jasper, totaal van streek. ‘Ik zal het nooit meer doen. Laat los!’

‘Stel je niet aan,’ kefte de Korilu. ‘En kijk waar je loopt, straks lig je in een afgrond.’

Nu kreeg Jasper zijn verstand terug. Hij stond stil, keek rond. De Verschrikkelijke Sneeuwman was verschrikkelijk verdwenen, de sneeuwstorm woedde nog altijd, de poes zat huiverend en nat in zijn nek.

‘Wat... wat is er gebeurd?’

‘Niets,’ zei de Korilu minachtend. ‘Je bent een beetje bang geweest, maar nu is het over.’

Jasper schudde de sneeuw van zich af, stopte het rillende poesje in zijn zak en ging verder. Hij schaamde zich.

8 DE ONTSNAPPING

In China hadden de mensen het druk. Ze krioelden de hele dag door elkaar. In de steden, op het land, op de rivier, overal waren ze van vroeg tot laat in de weer. Met mandjes, schoppen, zakken en houwelen. Jasper keek zijn ogen uit.

‘Wat doen die duizenden mannetjes daar op de berghelling met hun mandjes en schopjes?’ vroeg hij verbaasd.

‘Ze zijn bezig die heuvel af te graven,’ antwoordde de Korilu. ‘Hij staat in de weg, want hier moet een nieuwe autoweg komen.’

‘Aha. Hebben ze veel auto’s?’

‘Heel weinig. Maar dat komt nog wel.’

‘Zo’n heuvel afgraven kunnen ze met vijf man in vijf weken doen als ze bulldozers gebruiken,’ zei Jasper. ‘Waarom doen ze dat niet?’

‘In China moet nog zo ontzaglijk veel gedaan worden. En ze hebben te weinig bulldozers, maar wel verschrikkelijk veel mensen. Daarom doen ze het zo. Hoofdzaak is dat het gebeurt.’

Verderop werd een stuwdam gebouwd. Ook hier krioelde het van mensen die aarde versleepten, stenen aandroegen, met hun handen struiken uit de grond rukten, met hun voeten cement roerden. Nogmaals keek Jasper zijn ogen uit. ‘Waarom gebruiken ze geen...’ begon hij weer.

De Korilu verloor zijn geduld. Nu ja... Een Korilu verliest heel gauw zijn geduld.

‘Roef, bén je nu zo kroetig of doe je maar alsof? China is in opbouw. Er moet veel, heel veel gebouwd, veranderd, opgericht worden. Dus doen de mensen dat. Ook als ze te arm zijn om het

nodige gereedschap te kopen. Hun kinderen zullen dan in elk geval niet meer zo arm zijn. Begrijp je?’

‘Ik had me China heel anders voorgesteld,’ mompelde Jasper. ‘Een beetje rustiger.’

Ze liepen weer vier weken en kwamen bij een brede, modderige rivier. Ook hier heerste een geweldige drukte, behalve dan dat de mensen niet in huizen woonden maar in bootjes. Langs de oevers lagen er tienduizenden - tjokvol met mensen en kinderen.

Jasper knikte tevreden. ‘Zó staat het in de boeken.’

De Chinezen vielen de reizigers niet lastig. Ze hadden het veel te druk met kinderen uit het water halen, met visjes en schotels rijst aan elkaar verkopen. Met hun bootjes schoten ze voortdurend over het water en Jasper kon er geen touw aan vastknopen. Dagenlang liep hij met de Korilu in zijn kuif en Marco Polo op zijn schouder langs de rivier, en er kwam geen einde aan de drijvende stad. Ze zagen ook oude tempeltjes en fabrieken op de oever, bruggen die van schepen waren gebouwd, ommuurde steden met zulke nauwe straten dat iedereen iedereen op de tenen trapte. En dan weer zagen ze geweldige velden met rijst, of klaprozen, of maïs. Daartussen werkten ook weer mensen, ontzaglijk veel mensen.

‘Ik wist niet dat er zoveel Chinezen op de Griemel zijn - en zó ijverig,’ zei Jasper verbaasd.

De Chinezen waren over het algemeen gezellige mensen. Overal waar Jasper met zijn reisgenootjes kwam werd hij hartelijk ontvangen. De Chinezen verbaasden zich over de Korilu en vroegen of hij kunstjes kon vertonen. Dan ging de Korilu op zijn hoofd staan, hipte rond op één been, zong een ondeugend liedje. Het waren kinderachtige kunstjes, en de Chinezen konden zelf veel knappere kunsten maken, maar omdat de Korilu zo vreselijk klein was vonden ze het prachtig. Als dank gaven ze Jasper en zijn vriendjes een plaatsje om te slapen en een kom rijst om te eten. Zo reisden ze verder, door het onmetelijke land, en ze hadden het best naar hun zin.

Soms kwamen ze ook bij een grote, moderne stad, met brede straten, kantoren en fabrieken, vol auto’s en marktpleinen en theaters. Maar de Korilu had een afkeer van grote steden en dus liep Jasper er meestal met een wijde boog omheen.

Plotseling echter gebeurde het. Op een brede, nieuwe weg ontmoette Jasper een troep soldaten. De officier die voorop ging, bleef staan, keek streng naar Jasper en kwam naar hem toe.

‘Jij meegaan,’ zei hij kort. Er zat niets anders op dan te gehoorzamen. In de stad werd Jasper naar een groot gebouw gebracht, waar een nog strengere officier hem vroeg:

‘Naam?’

‘Jasper.’

‘Woonplaats?’

‘Ik kom uit de wereldstad Amsterdam,’ zei Jasper fier.

‘Nooit van gehoord. Wat is dat voor een monstertje?’

‘Dat is een Korilu, een reiswezentje.’

‘Zeer gevaarlijk,’ meende de officier.

‘We doen niemand kwaad,’ riep Jasper uit.

‘Jawel!’ De officier greep de Korilu en zette hem voor zich op zijn schrijftafel. Hij keek heel nijdig.

‘Nu zijn we in dit land al jaren bezig het volk zijn bijgeloof af te leren,’ zei hij grimmig. ‘Vroeger geloofden de mensen hier aan draken en demonen en andere griezels. Ze durfden geen voet te verzetten voordat ze dwaze offers hadden gebracht. Ze lieten soms hun velden onbebouwd liggen omdat ze bang waren dat er een boze geest woonde... Door al dat domme bijgeloof bleven ze arm en ongelukkig. Nu proberen wij hen verstandig te maken... en wat doe jij, vreemdeling uit het dorp Amsterdam? Jij reist ons mooie land rond met een monstertje dat kunstjes vertoont - en onmiddellijk beginnen de boeren weer aan allerlei wonderwezens te geloven. Daarom ben je gevaarlijk.’

‘Ik begrijp het,’ zei Jasper. ‘We zullen wel ergens anders gaan reizen.’ ‘Jullie zullen helemaal niet meer reizen. De Korilu wordt in beslag genomen en jij gaat de gevangenis in.’

‘Maar ik heb niets verkeerds gedaan!’

‘Dat heb je wel. Weg met hem, mannen!’

Even later zat Jasper neerslachtig in een kille cel met één klein tralieraam. En de Korilu was hij kwijt - alweer! Hij had ook geen kattenfluitje meer om de wilde katten van China te hulp te roepen. Wacht eens, één poes heb ik, dacht hij en hij haalde Marco Polo van onder zijn jas vandaan.

‘Melk,’ miauwde Marco Polo.

‘Geen denken aan. Jij gaat eerst de Korilu zoeken en bevrijden, en dan moet de Korilu mij bevrijden.’

De poes gaf Jasper een kopje, klauwde in zijn broekspijpen en vroeg weer om melk.

‘Ben jij nu een ontdekkingsreiziger?’ vroeg Jasper kwaad. ‘Hup, zorg dat ik weer in de vrije Griemel kom.’

Marco Polo, teleurgesteld omdat ze haar gewone voedsel niet kreeg, sprong op de vensterbank, wrong zich tussen de tralies door en verdween.

Die zie ik vast nooit meer terug, dacht Jasper verdrietig.

Midden in de nacht schrok hij wakker. Iets harigs streek over zijn gezicht.

‘Help... de Verschrikkelijke Sneeuwman!’

Het was alleen maar de Verschrikkelijke Poes, die genoeg had gekregen van de muizenjacht en nu warmte zocht onder Jaspers pelsjas.

‘Waar is de Korilu? Heb je hem gevonden?’

Marco Polo spon zachtjes, geeuwde en antwoordde niet.

Drie dagen en nachten zat Jasper in de cel. Een bewaker kwam hem twee keer daags eten brengen, maar wilde geen woord met hem spreken. Toen kwam een soldaat hem halen en bracht hem weer in het kantoortje van de strenge officier.

‘Je bent vrij,’ zei deze. ‘Op voorwaarde dat je binnen een week het land China zult verlaten.’

‘Dat is goed,’ zei Jasper opgelucht. ‘Waar is de Korilu?’

De officier schudde het hoofd en wees op de deur. ‘Ga nu maar.’ Jasper liet zich niet zomaar wegsturen; hij stampvoette.

‘Ik ga niet weg vóór ik de Korilu terug heb.’

‘Verdwijn!’

‘Eerst de Korilu!’

Op dat moment stak Marco Polo haar kopje uit de jaszak.

‘Melk!’ krijste ze in kattentaal. De officier sprong op.

‘Nog meer wonderwezens? Die jongen maakt ze zelf, geloof ik. Geef hier dat mormel!’

't Is geen mormel, ’t is een poes,’ riep Jasper. De officier geloofde hem niet, sprong om de tafel heen en begon jacht te maken op Jasper. Twaalf maal renden ze om de tafel. De stoelen vielen om. Jasper struikelde, bonkte tegen een kast die ook omviel, waardoor het slot kapot sprong en het deurtje openvloog. Op dat moment vond Marco Polo het tijd worden om zich ermee te bemoeien. Ze wrong zich uit de jaszak, vloog de officier recht in zijn gezicht en klampte zich vast aan zijn wenkbrauwen.

‘Help!’ gilde de officier. ‘Ik word aangevallen door duivels en demonen!’

Jasper lette niet op hem. Uit de omgevallen kast was een bamboekooitje komen rollen en in dat kooitje zat, tierend van woede: de Korilu! Jasper aarzelde geen ogenblik, greep de kooi en sprong naar de deur.

‘Marco Polo, ik vlucht. Volg mij!’

Het katje, hevig in gevecht met de officier, hoorde het niet.

Jasper rende de gang op, brak door drie verbaasde wachtposten heen, stormde naar buiten, zag een jeep staan op het binnenplein, sprong erin, gaf vol gas en denderde door de poort. Achter hem werd geschoten, maar geen enkele kogel raakte hem. Pas vijftig kilometer verder durfde hij te stoppen om de Korilu uit zijn kooi te halen.

‘Schaam je je niet?’ kefte het reiswezentje. ‘Drie dagen lang zit ik als een krekel in een kooi opgesloten en jij laat me maar wachten. Waar bleef je zo lang? Je snapt toch wel dat je me meteen had moeten bevrijden?’

Jasper was al zo gewend aan het slechte humeur van de Korilu dat hij niet eens luisterde.

‘Die arme Marco Polo,’ zuchtte hij. ‘Ik moest de stakker wel in de steek laten om jou te kunnen redden. Zullen we teruggaan om de poes te halen? Als ze tenminste nog leeft...’

‘Een echte reiziger laat nooit een makker in de steek,’ zei de Korilu. Jasper keerde de jeep en reed terug naar de stad. Zou hij het poesje nog kunnen vinden?

Het was al avond en helemaal donker toen ze de kazerne weer bereikten. Jasper zette de jeep aan de kant van de weg, tussen de struiken. Toen sloop hij voorzichtig naar de muur. Het was stil; alleen bij de poort stonden wachtposten.

‘Poes, poes, poes... Marco Polo, waar ben je?’ riep Jasper zacht. ‘Melk,’ krijste Marco Polo.

Ze zat in de dakgoot van de kazerne, twaalf meter boven de grond. ‘Hoe krijgen we haar naar beneden?’ vroeg Jasper.

‘Klimmen,’ meende de Korilu.

Jasper had een beter plan. Hij trok zijn jas uit, knoopte de mouwen om zijn middel en hield het brede stuk als een vangzeil voor zijn buik. ‘Springen, Marco Polo, spring dan toch!’

Marco Polo zwiepte met haar staart, knipte met haar groene ogen en was wel wijzer.

‘Toe dan... Spring maar, ik zal je vangen en ik heb melk voor je.’ Eindelijk kwam ze. Ze zeilde door de lucht, gebruikte haar staart als roer en landde keurig in de pelsjas. Vlug trok Jasper zijn jas weer aan, stopte de Korilu en het poesje in zijn zakken en maakte dat hij wegkwam.

Maar de soldaten bij de poort hadden blijkbaar toch iets gehoord of gezien. ‘De dief... de autodief... houdt hem!’

Hoe harder de soldaten achter hem schreeuwden, hoe meer haast Jasper kreeg. Kriskras vloog hij door de straten van de stad, hij rende over een brug... en toen kreeg hij een goed idee, want ook onder deze brug lagen ontelbare woonbootjes. In het donker sprong hij op goed geluk naar beneden. Hij kwam op een boot terecht waarvan de bewoners al sliepen. Ze werden niet wakker, want ze waren gewend aan lawaai en harde stemmen.

Jasper zat gehurkt op de voorplecht en wachtte hijgend tot het geluid van laarzen en stemmen in de verte verdwenen was. De jeep zouden ze wel gauw vinden, dan gaven ze de jacht misschien op. Toen het dag werd, zat hij nog altijd op hetzelfde plekje, want hij was in slaap gevallen. De Korilu wekte hem, Marco Polo zeurde om melk. De eigenaar van het bootje stond verbaasd op hem neer te kijken.

‘Goedemorgen,’ zei Jasper geeuwend. ‘Kunt u mij zeggen hoe ver het is naar de kust?’

‘Wie ben je?’

‘Ik ben Jasper. Dit is de Korilu en dat is Marco Polo. Wij zijn vreedzame reizigers door het mooie China, maar we zijn een beetje verdwaald. Bovendien hebben we vannacht ruzie gehad met de soldaten. Daarom wil ik naar de haven om een schip te zoeken.’ ‘Dat is heel eenvoudig. Je loopt maar steeds rechtuit, langs de rivier, dan kom je vanzelf bij de zee,’ sprak de Chinees. ‘Mag ik Marco Polo even goed bekijken? Ik heb veel van hem gehoord en ik dacht dat hij al eeuwen dood was.’

Jasper zette het katje op zijn knie en streelde het.

‘Miauw,’ zei Marco Polo gezellig.

‘O,’ mompelde de schipper verbaasd. ‘Is-ie dat? Ik dacht dat Marco Polo veel groter zou zijn.’

‘Hij is gekrompen,’ legde Jasper uit, die geen zin had veel tijd te verspillen met het ophelderen van misverstanden. ‘Kunt u mij een beetje melk geven? Marco Polo is uitgehongerd.’

De man gaf hun melk en rijst en een gebakken visje als ontbijt en keek met zijn hele familie verrukt naar de voorstelling die de Korilu uit dankbaarheid op de tafel gaf.

Toen ze allemaal genoeg gegeten hadden vroeg Jasper: ‘Hoe kan ik ongezien uit de stad komen? De soldaten zoeken ons - of liever, ze zoeken de Korilu.’

‘Dan zal ik je een eindje wegbrengen,’ zei de schipper die graag zo lang mogelijk naar de Korilu wilde kijken. Hij maakte zijn woonboot los en boomde hem naar het midden van de rivier. Jasper hield zich zolang schuil in de kajuit want de soldaten waren bezig de oevers af te zoeken.

Gelukkig slaagden ze erin ongehinderd weg te komen, want er voeren zoveel bootjes rond, en heen en weer, en door elkaar, dat de soldaten ze onmogelijk allemaal konden aanhouden en doorzoeken zonder in de war te raken.

Toen ze na een poosje buiten de stad tussen de papavervelden kwamen en geen soldaten meer zagen, legde de man het bootje stil bij een wrakke steiger. ‘Goede reis, verder, Korilu, we zullen je nooit vergeten.’

Opgewekt dat alles zo prima was verlopen zette Jasper de tocht voort. Hij bleef zoveel mogelijk de rivier volgen, die steeds breder en drukker werd, en zo kwam hij eindelijk in een grote havenstad. Nu moest hij nog een schip vinden dat hem naar Australië kon brengen.

‘Daar!’ wees de Korilu en dook snel weg in de jaszak.

Jasper zag meteen wat het wezentje bedoelde. Op een bord bij een groot vrachtschip stond te lezen: scheepsjongen gevraagd. Meteen ging Jasper zich aanmelden. Het bleek een Engels schip te zijn en de stuurman luisterde ongelovig naar wat Jasper hem over zichzelf vertelde.

‘Dus jij maakt een wereldreis, hè? Je bent ontsnapt uit een Chinese gevangenis, je hebt in het Himalaya-gebergte de Verschrikkelijke Sneeuwman ontmoet, in Afrika heb je voor luipaardgod gespeeld... Tjonge, tjonge... ik geloof dat jij te veel boeken hebt gelezen!’

‘Dat zei mijn moeder ook al,’ zuchtte Jasper. ‘Toch is het heus waar allemaal echt gebeurd.’

‘Ik zoek een scheepsjongen, geen leugenaar,’ zei de stuurman stug. ‘Present!’ riep Jasper.

Toen lachte de stuurman en gaf hem het baantje.

9 DE WILDE VULKAAN

Kort daarop kozen ze zee. Jasper kreeg zoveel werk te doen dat hij geen tijd had op Marco Polo of op de Korilu te letten. De stuurman had hem een oliejas gegeven, in ruil voor de pelsmantel, want die kon hij op zee toch niet gebruiken. Terwijl Jasper kajuiten opruimde en het dek schrobde, gingen de Korilu en het poesje het schip bekijken. Marco Polo vond zonder verdwalen de weg naar de kombuis, sloot vriendschap met de kok en werd onmiddellijk aangesteld als scheepskat. De Korilu verdwaalde wel, gleed per ongeluk door een luchtkoker naar beneden en kwam in de kajuit van de kapitein terecht, die vreselijk blij was hem te zien. Lang geleden had hij ook de wereld rondgereisd met een Korilu en niemand had zijn verhaal ooit willen geloven. Nu kwam daar zomaar een reiswezentje door de luchtkoker glijden, plofte midden tussen zijn papieren en zei: ‘Ha, die kapitein! Nog altijd aan het zwerven?’

Het werd voor de kleintjes een heerlijke reis. Marco Polo werd hevig verwend door de kok en groeide als kool. De Korilu werd verwend door de kapitein en haalde oude herinneringen op. Alleen Jasper werd niet verwend. Hij werd afgesnauwd door de bootsman omdat hij zo onhandig was. Dat hij van heel ver weg kwam, maakte op niemand van de bemanning indruk; ze kwamen allemaal van ver weg. Dat hij van alles en nog wat had beleefd vonden ze ook doodgewoon. Jasper kwam tot de verrassende ontdekking dat op de Griemel vele mensen bestonden die dagelijks avonturen beleefden, omdat het hun werk was. Dat maakte hem weer nederig. Op een avond, onder de dekens, verweet hij de Korilu dat die zich nauwelijks met hem bemoeide.

‘Daar zeg je zoiets... Morgen is het voorbij met het goede leven,’ bromde de Korilu spijtig. ‘Dan gaan we weer aan land. Ik heb zoeven afscheid van de kapitein genomen.’

Jasper was blij dat te horen, het zware werk aan boord beviel hem niet. ‘Is Australië een mooi griemeldeel?’ vroeg hij opgewonden. ‘Voorlopig komen we daar niet.’

‘Maar...’

‘Roef, je bent een Frul! Weet je dan niet eens dat de bestemming van deze schuit de Stille Zuidzee is?’

‘Drommels...’ Jasper had het gevoel of hij uit de lucht viel. ‘Ik heb vergeten ernaar te vragen.’

De Korilu danste spottend op zijn borst.

‘Altijd eerst richting aangeven voor je oversteekt, Kroet!’

Maar Jasper was moe en sliep in. Hij droomde dat hij op het Leidseplein linksaf moest en ruzie kreeg met alle verkeersagenten.

De volgende dag voeren ze een grote haven binnen. Jasper stond bij de verschansing. Voor zich zag hij de kade, witte schepen, verderop een palmenstrand, hoge witte hotels, een drukte van belang - en op de achtergrond machtige vulkanen.

Met een sloep werden ze naar de steiger geroeid. Jasper was blij weer grond onder de voeten te hebben en niet meer de hele dag en de halve nacht gecommandeerd te worden door een ongeduldige bootsman. Maar Marco Polo weigerde het schip te verlaten. Met zwiepende staart wuifde ze van het dek af Jasper een vaarwel toe. ‘Je hebt gelijk, Korilu,’ zuchtte Jasper. ‘Reizen is steeds maar afscheid nemen.’

‘Marco Polo zal een eersteklas scheepskat worden, ze heeft talent,’ troostte het reiswezentje.

‘Ik zal haar nooit vergeten.’

Ze bevonden zich op een heel groot eiland en de wegen waren prachtig. Jasper verliet zo snel mogelijk de stad en trok het binnenland in. Links en rechts strekten zich ananastuinen uit. De berghellingen waren bedekt met wouden. Overal groeiden palmen. Mooie bruine mensen waren aan het werk of luierden in de zon. ’s Avonds maakten zij muziek en dansten erbij. Het was heerlijk warm. Wel begon het telkens een poosje te regenen, maar die regen geurde, precies als het hele eiland, naar bloemen en was bijna lauw. Daarna brak meteen de zon weer door en deed diamantjes schitteren op de natte bladeren.

‘Wat mooi, wat heerlijk,’ zuchtte Jasper.

‘We zijn de zomer tegemoet gevaren,’ antwoordde de Korilu. ‘Maar waarom zou het zo druk zijn op de weg?’

Dat verbaasde Jasper ook al. De verkeersstroom bewoog zich in één richting: naar de kuststad. Niemand scheen het binnenland in te gaan. Vrachtauto’s, handkarren, ezelwagens, fietsen en luxe auto’s... alles trok naar de stad. En alle wagens waren beladen met pakken en meubels en mensen.

‘Er is beslist iets aan de hand,’ mompelde Jasper. ‘Maar wat?’ ‘Vuur,’ zei de Korilu plotseling. Jasper begreep het nog niet.

‘Ze zijn bang voor de vulkaan,’ legde de Korilu uit. ‘Voel je niet hoe de grond trilt?’

‘Zou er dan werkelijk gevaar dreigen?’ vroeg Jasper ongelovig. ‘Dit zijn toch schildvulkanen en ik heb gelezen dat schildvulkanen zich meestal rustig houden en slechts bij uitzondering tot een hevige uitbarsting komen.’

‘Het ziet er naar uit dat we een uitzondering gaan beleven,’ zei de Korilu blij.

Op dat moment schokte de grond. Een paar bomen vielen krakend om; dwars over de brede weg verscheen een grote scheur. De mensen op de weg schreeuwden van angst en begonnen te rennen. ‘Misschien kunnen wij ook beter teruggaan,’ zei Jasper.

‘Maar ik wil het zien!’ krijste de Korilu. ‘Ik ben dól op uitzonderingen!’

De grond golfde, Jasper kon nauwelijks op de been blijven. Om hem heen kraakte en donderde het; het regende as en stenen. Angstig keek hij omhoog, naar de berghelling waarboven vuur en rookwolken wervelden. Eensklaps werd de vuurzuil hoger en hoger, steeg op tot aan de wolken. Witgloeiende lava begon over de rand van de krater te stromen en kroop in beken langs de flauwe helling omlaag. Bomen vlogen in brand, de aarde schudde, Jasper hoestte. Het was verschrikkelijk en prachtig tegelijk, zó prachtig en zo vreselijk dat Jasper vergat het op een lopen te zetten. ‘Blijf je hier staan tot je geroosterd bent?’ kefte de Korilu.

Toen pas kwam Jasper in beweging. Hij keerde zich om en begon te rennen. In de verte loeiden sirenes. De hitte werd ondraaglijk. En nog altijd beefde de aarde, stroomde de lava over de rand en kroop steeds dichterbij. Jasper viel een paar maal om, krabbelde haastig overeind en keek telkens over zijn schouder. Traag en dampend schoof de gloeiende lava in zijn richting.

‘Naar links!’ gilde de Korilu in zijn oor. Jasper zag aan de linkerkant een flinke heuvel liggen. Zo snel hij kon klom hij naar boven. Beneden op de weg raasden nog een paar auto’s, daarna werd het stil. Nu ja... stil!

De vulkaan bleef spuwen, grommen, sissen, knallen. De hemel was verduisterd door stof en rook; het licht van de zon kon er niet meer doorheen dringen. Maar de wild geworden vulkaan gaf zelf licht: een dieprood, dreigend licht, waartegen alle voorwerpen zwart afstaken. De bossen brandden. Kleine dorpen waarvan de bewoners gevlucht waren, gingen in vlammen op. De lavastroom had nu de laaggelegen asfaltweg bereikt en rolde er traag overheen, het wegdek smolt en stonk verschrikkelijk. Jasper, die eindelijk het topje van de heuvel had bereikt, liet zich uitgeput op de grond vallen en keek ontzet toe hoe de lava zijn heuvel omsingelde. Hij zat op een eiland, omringd door vuur.

‘Nou, nou... dat was op het nippertje!’

De Korilu sprong om hem heen.

‘Wat een prachtige uitbarsting! Wat een avontuur! Hou jij ook zo van werkende vulkanen?’

‘Nee,’ zei Jasper moe. ‘Op het Damrak is het koeler.’

Overigens zaten ze op de heuveltop tamelijk veilig. Wel was het erg benauwd. De vulkaan ging de hele nacht door met vuur en lava spuwen. Grote aswolken dreven door de lucht. Hete regendruppels vielen uit de hemel, vermengd met stof en gloeiende steentjes. Jasper kreeg een vreselijke dorst. Gelukkig ontdekte hij dat hij met zijn rug tegen een wilde sinaasappelboom zat. Hij plukte wat van de zure vruchten en daarmee konden ze hun honger en dorst stillen. Hoe donkerder het werd, hoe indrukwekkender het vuurwerk van de vulkaan zich voordeed. In prachtige kleuren stroomde het vuur over de flanken van de berg; violette, oranje en gifgroene wolken stegen eruit op. Beken van vuur kronkelden over de snel stollende lava, verstijfden dan, om langzaamaan grauw te worden. Verkoolde bomen staken zwart boven de lavastromen uit. Een brandende dikke boomstam dreef als een boot op de vloeibaar geworden steen. Blauwe vlammen speelden krijgertje over de hellingen en verdwenen weer. Diep in de aarde rommelde en schudde het, het was verstikkend heet om hen heen. De Korilu kefte: ‘Wat zijn we een geluksvogels, Roef. Zo’n geweldige uitbarsting komt misschien maar ééns in de honderd jaar voor.’

‘Oef, ik ben zo gelukkig,’ prevelde Jasper. ‘Alleen vraag ik me af hoe we ooit van deze heuvel afkomen. Overal vloeit lava. Niemand kan ons bereiken. We zullen nog omkomen van honger en dorst.’

De Korilu lachte.

‘Je bent nog niets gewend, Flut!’ hoonde hij. Jasper, diep beledigd, zweeg.

Toen eindelijk de nieuwe dag aanbrak, grijs en troebel, konden ze pas goed de verwoesting zien die de uitbarsting van de vulkaan had veroorzaakt. De dorpen aan de voet van de ronde berghelling waren weggevaagd, de ananastuinen in het dal waren verbrand. De wouden rookten, de lava dampte, de hemel was grauw en somber. Ook de hellingen van de heuvel waarop ze hun toevlucht hadden gezocht, stonden hier en daar in brand. Jasper vroeg zich angstig af waarheen hij zou moeten vluchten als de bosbrand de top zou hebben bereikt. Hij stond op, schudde de as van zich af; hij blies ook de Korilu schoon. Sinds hij op reis was had hij niet zó in de narigheid gezeten als deze ochtend.

‘Het vuur komt steeds dichterbij - en de vulkaan werkt nog steeds, al is het niet meer zo hevig... we kunnen geen enkele kant uit.’ ‘Zoek een open plek,’ raadde de Korilu aan.

Jasper begon te lopen over een tapijt van as. De achterzijde van de heuvel was schaars begroeid en geheel gespaard gebleven.

‘Een hut!’ riep Jasper eensklaps. Hij zag geen mens, blijkbaar waren de bewoners gevlucht. Naast de hut vonden ze een waterput en een houten emmer. Jasper trok zijn kleren uit en nam een bad in de emmer; het water was warm.

‘In de Himalaya bevroor ik, hier word ik gekookt,’ zei hij. 't Is toch een gekke Griemel!’

‘We kunnen rustig hier blijven tot de lava is afgekoeld,’ meende de Korilu.

Dat deden ze. In de hut vonden ze wat levensmiddelen en een goede slaapplaats. Toch duurde het nog een volle week eer de hulpploegen, die het geteisterde gebied afzochten naar overlevenden, hen bereikten. Onder geleide van politiemannen en brandweerlieden daalde Jasper de heuvel af, dwars over de verbrande velden en de nog warme lava. Op sommige plekken waadde hij tot zijn knieën in de lauwe as. Zijn redders vertelden hem dat zeven dorpen verwoest waren, en veel ananastuinen verbrand moesten zijn. Maar de bevolking, bijtijds gewaarschuwd, had een goed heenkomen gezocht en er waren weinig ongelukken gebeurd. Ze brachten Jasper naar een Rode-Kruispost, waar hij andere kleren kreeg (zijn witte pak zat vol brandgaatjes) en toen kon hij met een grote boog om de woedende vulkaan heen, zijn reis voortzetten.

10 EEN STANDBEELD VOOR DE KORILU

Vele dagen later bereikten Jasper en de Korilu opnieuw de zee, aan de andere zijde van het grote eiland. Ver van steden en havens stonden ze aan een zandstrand, met niets dan palmen en rotsen om zich heen. Voor hen lag de Stille Oceaan: diepblauw en onafzienbaar. De Korilu wees naar het zuidwesten.

‘Daar ergens ligt Goudplakje.’

‘Wat ligt daar?’

‘Jij noemt het Australië.’

‘Hoe moeten we daar komen?’ vroeg Jasper ongerust. ‘Lopen, vliegen of zwemmen?’

‘Gewoon, varen,’ antwoordde de Korilu rustig.

Ze liepen langs het strand tot ze bij een vissersdorp kwamen waar een aantal vlerkprauwen op het zand lag.

‘Goeiedag,’ zei Jasper beleefd. ‘Kan iemand van u ons naar de overkant brengen?’

De bruine mensen die bij de prauwen stonden keken hem verbaasd aan. Jasper herinnerde zich dat de Korilu in zijn kuif zat en hij nam het reiswezentje in zijn handen.

‘Dit is een Korilu,’ zei hij plechtig. De mensen bogen diep voor datgene wat ze niet kenden; de Korilu grijnsde. In optocht werden ze naar het dorp en bij het stamhoofd gebracht. Ook hij boog voor de Korilu.

‘Wij zullen het als een eer beschouwen, de kleine god te brengen waarheen hij wil,’ sprak het stamhoofd.

‘Zie je, het is heel eenvoudig,’ fluisterde de Korilu zijn vriend in het oor.

‘Jawel, maar waarom buigen ze zo diep voor je?’

‘Ik denk dat ik nu aan de beurt ben om als een god vereerd te worden.’

Uit een van de hutten kwam een vreemd toegetakelde man met een stuk hout, waarin hij met een mes begon te kerven. Na een uurtje toonde hij de omstanders zijn werk. Het was een beeldje geworden en het leek precies op de Korilu.

‘Zouden ze voor mij ook een standbeeld oprichten?’ vroeg Jasper hoopvol. Maar dat deden ze niet. Ze zetten het beeldje van de Korilu op een grote steen, dansten eromheen en zongen vreemde liederen. Daarna kwamen mooie meisjes in bananenrokjes grote schalen met heerlijke spijzen brengen. Het werd een compleet feestmaal. Jasper en de Korilu kregen de ereplaats tussen het stamhoofd en de tovenaar. De bruine vissers maakten muziek, de meisjes dansten tussen de bloemenkransen. Ook Jasper kreeg een krans om zijn hals, en het reiswezentje een héél kleintje!

Jasper had nog nergens ter wereld zulke mooie mensen gezien. Ze waren slank en krachtig gebouwd, hadden grote donkere ogen en waren bijzonder vriendelijk. Ze wezen hem de mooiste hut van het dorp aan om er te slapen. Intussen maakten ze hun stevigste vlerkprauw klaar; ze stouwden hem vol levensmiddelen en tonnen water. En op een mooie ochtend zeilden ze weg, met de Korilu en Jasper aan boord. De hele dorpsbevolking deed hen uitgeleide, strooide bloemen op de golven en zong een afscheidslied. Jasper was erdoor ontroerd.

Ze zeilden van eiland tot eiland; de oceaan wemelde ervan. Overal werden ze ontvangen met eerbied en bewondering. Hoe de eilandbevolking het wist, kon Jasper niet zeggen, maar waar ze ook kwamen lag al een prauw klaar om de reizigers verder te brengen. Zo hadden ze telkens een andere schipper, maar al deze mensen leken op elkaar: groot, mooi en hartelijk. Jasper genoot. Dit waren de heerlijkste weken van zijn wereldreis.

Op elk volgend eiland probeerde hij zich nuttig te maken: uit dankbaarheid. Hij hielp nieuwe hutten bouwen, hij verzorgde gewonden en zieken, hij leerde de bruine kindertjes nieuwe spelletjes, hij droeg zoet water aan voor de vrouwen en plukte kokosnoten met de mannen. Kortom: hij had volop vakantie.

Maar de Korilu had weer veel te mopperen. Het verveelde hem om op ieder eiland als een god vereerd te worden en telkens te moeten poseren voor wéér een beeldje. Het aanhoudende mooie weer en het vele eten maakten hem onrustig.

‘Het gaat veel te gemakkelijk,’ vertrouwde hij Jasper toe. ‘We beleven helemaal geen avonturen meer. Dat kan nooit goed aflopen.’ ‘Waarom niet?’ vroeg Jasper verwonderd. ‘Op deze manier is reizen verrukkelijk. Ik voel me zó ver weg van Amsterdam dat ik me soms afvraag of het nog wel bestaat.’

‘Wacht maar,’ dreigde de Korilu hoopvol. ‘We zijn er nog niet. In de Stille Oceaan liggen duizenden eilanden, maar de zee is onmetelijk groot. Straks moeten we wekenlang zeilen eer we weer eens land zien... en het klimaat is erg onbetrouwbaar.’

Jasper keek spottend naar de strakblauwe hemel en haalde zijn schouders op. Wat kon hun gebeuren als elke dag de zon scheen, in de stille warme nacht de sterren flonkerden en het maanlicht op de blauwe golven weerkaatst werd?

En toen gebeurde het toch. Ze zeilden op dat moment midden op de oceaan, voor en achter was geen eiland te zien. De bruine mannen, een vader met twee zonen, rookten en praatten genoeglijk met elkaar. Maar de Korilu keek eerst naar het water en toen naar de horizon. Hij stootte Jasper aan en wees. ‘Bedoel je dat streepje daarginds aan de horizon?’ vroeg Jasper onverschillig. ‘Dat zal het volgende eiland wel zijn.’

‘Het is geen eiland, het is een wolk,’ zei de Korilu kort. De schipper en zijn zoons zwegen plotseling, legden een hand boven de ogen en keken ook.

‘Storm op komst!’ voorspelde de oudste.

Jasper dacht opeens aan het ijzeren schip van de negers, dat in een storm was vergaan. Hoe zou dit ranke bootje midden op de ontzaglijke watervlakte een tyfoon doorstaan?

Een uur later barstte het noodweer los. De hemel werd loodkleurig. Het begon met regen. Dikke waterstralen striemden op hen neer. De golven werden hoger en hoger. De lichte prauw werd opgetild en weer neergesmeten in de golfdalen, opnieuw opgetild en neergesmakt. De wind gierde om hun oren, joeg het schuim in hun haar, schudde en rukte aan de prauw.

‘Dit is nu het echte Stille Zuidzee-weer,’ zong de Korilu blij. ‘Vind jij het ook zo spannend, Roef?’

‘Moordend,’ antwoordde Jasper ongerust.

‘Stel je niet aan,’ snauwde de Korilu. ‘Deze prauwen slaan niet gemakkelijk om en onze bruine vrienden zijn gewend aan slecht weer. Het enige gevaar dat we lopen, is dat we het volgende eiland miszeilen en op zee verdwalen.’ Daarna zwegen ze, want ze hadden het druk met hozen. In lege blikken schepten ze het water uit de prauw en wierpen het overboord. Door de neergutsende regen en overslaande golven dreigde het bootje voortdurend vol te lopen. De oude schipper keek bezorgd. Zijn beide zoons, grote sterke jongens, hielpen Jasper. Maar hoe ze ook hun best deden, de toestand werd steeds hachelijker.

De wind joeg hen voor zich uit. Ze vlogen over de golven, soms een heel eind boven het water. Dan smakten ze weer neer, kregen een golf over zich heen, tolden rond, werden weer voortgesleurd, tot Jasper niet meer wist waar voor of achter was.

‘Pas op!’ schreeuwde de Korilu plotseling. Jasper keek op en zijn mond bleef openstaan. Recht voor zich uit zag hij een woeste schuimrand, scherpe klippen staken op uit het water, de schipper slaakte een kreet en trachtte de stuurloze prauw weer in bedwang te krijgen. Maar het was al te laat. Met een angstwekkend gekraak liep de boot te pletter op het rif en de inzittenden tuimelden in de kokende zee. Jasper voelde hoe de Korilu zich wanhopig aan zijn haren vastklemde.

‘Zwemmen, Roef. Zwem voor je leven!’

Jasper zwom. Hij probeerde in de branding te blijven, hoewel hij besefte dat de golven hem elk ogenblik weer op een rif konden kwakken en al zijn armen en benen breken. Maar hij moest zo snel mogelijk het strand bereiken. Weliswaar zag hij geen strand, maar hij rekende erop dat het er zou zijn. Het was donker om hem heen, hoewel de dag nog niet voorbij was. Inktzwarte wolken joegen langs de hemel, nu en dan doorschoten met bliksemstralen. De zee donderde, de Korilu schreeuwde aanwijzingen, de branding bulderde, de wind loeide. Jasper voelde zijn krachten snel minderen.

‘Nog een klein stukje... Pas op die rotsen daar, Roef. Naar rechts uitwijken! Ik zeg: naar réchts!’

Jasper had zoveel schuim en zout water in zijn ogen dat hij blindelings voortzwom. Hij schoof rakelings langs een scherp stuk rif en scheurde zijn bovenarm open. Opeens voelde hij grond onder de voeten. Een golf tilde hem op, sleurde hem naar voren, schoof toen weer brullend terug en liet Jasper uitgeput op het zand achter. ‘Lopen! Kruipen!’ hoorde hij de Korilu gillen. ‘Vlug... daar komt de volgende golf’

Hijgend, halfverdronken, krabbelde Jasper overeind. De aanrollende golf beukte in zijn rug, gooide hem voorover, trok hem terug het water in. Wanhopig maaide hij met zijn armen. Een derde golf wierp hem weer op het strand. Op handen en voeten kroop hij verder, snakkend naar adem. Het eiland scheen te schudden en te kraken onder het geweld van water en wind, maar Jasper slaagde erin de rand van een bos te bereiken. Volslagen uitgeput rolde hij achter een rotsblok en viel meteen in slaap.

11 VERDWAALD OP ZEE

Toen Jasper ontwaakte scheen de zon. Zijn gescheurde kleren dampten, het witte strand schitterde, de zee was blauw en kalm. ‘De prauw!’ dacht Jasper geschrokken. ‘Waar zijn de mannen?’ Hij zag hen een eindje verder uit het bos komen: één van hen hinkte moeizaam. Net als Jasper waren zij door de zee op het eiland gesmeten. Zodra ze de jongen zagen zitten, renden ze naar hem toe. ‘De Korilu! De Korilu!’

Jasper keek om zich heen. Het reiswezentje lag naast hem in het zand. ‘Hij slaapt nog.’

‘Hij is dóód!’ gilde de schipper.

Jasper schrok en keek naar het onbeweeglijke wezentje. Hij tilde de Korilu op, die slap in zijn handen hing.

Nee, dacht Jasper, dat mag niet.

Zachtjes begon hij de Korilu te wrijven en kunstmatige ademhaling toe te passen. Hij wist precies hoe je een drenkeling moest behandelen. Maar van Korilu’s wist hij weinig af. Konden die doodgaan, als een mens?

Eindelijk begon de Korilu zich te bewegen. Hij spuwde wat zout water uit, rilde, hoestte en mopperde.

‘Een goede zwemmer houdt zijn hoofd boven water, Roef Wat jij in die branding deed was spartelen op z’n hondjes! Hoe lang denk je dat een Korilu het onder water uithoudt? Een beetje voorzichtiger voortaan, denk eraan!’

Jasper wilde zeggen dat zwemmen in een kolkende zee altijd een beetje moeilijk ging, maar hij was veel te blij dat de Korilu nog leefde. Dus zei hij nederig: ‘Ja Korilu.’

De drie mannen waren dankbaar dat ze de storm hadden overleefd. De twee die niet gewond waren trokken het bos in om bananen en kokosnoten te plukken. Jasper verbond de jongste met zijn doorweekte hemd en daarna legde de bruine man op zijn beurt een verband om Jaspers bloedende arm. En toen hoefden ze niets anders meer te doen dan te eten en uit te rusten en droog te stomen. Gelukkig zijn duurt nooit lang. Na een uurtje begonnen de vissers somber te kijken.

‘Wat is er aan de hand?’

‘Weet je,’ zei de schipper, ‘dit is een onbewoond eiland. Het ligt ver buiten alle vaarroutes. De storm heeft ons uit de koers geslagen. Hoe komen we hier ooit weer af?’

‘Kunnen we niet een nieuwe prauw bouwen?’

‘We hebben geen stukje gereedschap.’

‘We hebben acht handen,’ zei Jasper.

De Korilu danste alweer.

‘Schipbreukelingen op een onbewoond eiland in de Stille Zuidzee!’ zong hij opgetogen. ‘Houd jij ook zo van avonturen, Roef?’ ‘Soms,’ zei Jasper. ‘Maar vandaag toevallig niet.’

Ze doorzochten het eiland en vonden een aantal omgewaaide palmbomen, die ze met veel moeite kaal stroopten en daarna met taaie twijgen aan elkaar bonden. Toen hadden ze een vlot. Van vezels en palmbladeren vlochten ze een soort zeil en ook een zonnescherm. De meeste moeilijkheden hadden ze met het roer, want dat moest kunnen bewegen. Met een onbestuurbaar vlot durfden ze zich niet op zee te wagen.

Wekenlang waren ze hard aan het werk. Ze hadden geen bijlen, messen of hamers, alleen scherpe stukken steen. Alles moesten ze met hun blote handen uitrukken, in model persen, aan elkaar passen, vastbinden... en meestal was het gruwelijk warm. Of het regende dat het goot.

Ze leefden van bananen, kokosnoten en bessen. De verschrikkelijke regenbuien belemmerden het werk. Toch waren ze dankbaar voor het vele hemelwater, want er was geen zoet water op het eiland. Ze vingen het op in kokosnootschalen en in waterdichte manden die ze zelf hadden gevlochten. Jaspers kleren hingen in rafels om zijn lichaam, zijn haar was lang, zijn huid werd bruin als die van de vissers. Zijn handen werden door het harde werken sterk en eeltig. Zijn schouders werden breed. Zonder moeite kon hij in een torenhoge kokospalm klimmen.

Ten slotte leverde hun zwoegen een bruikbaar vaartuig op: een vlot met een zeil, een zonnetent en een roer. Toen begonnen ze zoveel mogelijk voorraden op het vlot te stapelen: kokosnoten, vruchten, manden water, trossen halfrijpe bananen. Op een heldere ochtend staken ze van wal.

Ze zeilden en zeilden en zeilden. Overdag keken ze naar de zon en ’s nachts naar de sterren om te weten waar het zuidwesten lag. Om beurten hielden ze de wacht bij het roer en tuurden naar de horizon, in de hoop een bewoond eiland of een schip te zullen ontdekken. Een kompas of zeekaart hadden ze niet. De regentijd scheen voorbij te zijn. Elke ochtend kwam de zon stralend op, brandde de hele dag onbarmhartig op het vlot, ging dan weer onder en maakte plaats voor een prachtige sterrenhemel, ’t Was heel mooi - en op den duur erg saai. Jasper begon een beetje hekel te krijgen aan die Stille Oceaan. Ze waren zuinig met water, maar de voorraad minderde snel. Ze aten weinig, toch waren de noten en vruchten na een paar weken op. Ze probeerden vis te vangen. Het lukte wel eens. Ze moesten de repen vis in de zon laten drogen en rauw opeten: daarvan kregen ze nog meer dorst. De zon brandde maar. Jasper dacht met heimwee terug aan de sneeuwstormen in de Himalaya, aan de gure wind in China, aan de kille mist in Holland. Hij had nog maar één wens: een grote ijswafel.

Toen gebeurde er iets merkwaardigs: ze ontmoetten een ander vlot met vijf uitgeputte mensen. Het was een rubbervlot; de mensen waren afkomstig uit een verongelukt vliegtuig. Ook zij dreven al dagen rond en waren er slecht aan toe. Zodra zij langszij kwamen vroegen ze hoopvol: ‘Hebben jullie water?’ en Jasper moest treurig het hoofd schudden. Hij gaf hun zijn laatste kokosnoot en toen keken ze elkaar met grote ogen aan: de mensen uit het vliegtuig en Jasper met zijn bruine vrienden. Ze vroegen zich af of ze nu blij moesten zijn over deze ontmoeting, of dat het de moeilijkheden alleen maar zou vergroten...

Toch besloten ze bij elkaar te blijven. Jasper bond de rubberboot aan zijn vlot en daarna gingen ze met vereende krachten honger en dorst lijden. De haaien zwommen loerend rond.

‘Roef, vind jij het ook zo geweldig om op een blakerende oceaan rond te drijven?’ piepte de Korilu schor. ‘Dit zijn nog eens ontberingen, hè?’

‘In de Sarphatistraat,’ zuchtte Jasper met droge keel, ‘weet ik een winkel waar ze zulke ijsco’s verkopen.’

‘O ja? En waar mag de Sarphatistraat dan wel zijn?’

‘Thuis,’ fluisterde Jasper met dikke tong.

Overigens rekende hij erop dat er naar de mensen uit het neergestorte vliegtuig gezocht zou worden. Dat klopte. Australische vliegtuigen waren al een hele week bezig de oceaan af te speuren naar overlevenden van de vliegramp. Twee dagen nadat Jasper bij het rubbervlot had aangehaakt, begon hij plotseling te schreeuwen en met zijn armen te zwaaien. Boven de zee vloog een viermotorig toestel.

Ze sprongen allemaal op, trokken hun gerafelde hemden uit en begonnen te wenken, en te dansen, en te roepen... Ze gingen zo tekeer dat de piloot van het verongelukte vliegtuig van het vlot viel. Onmiddellijk naderden van alle kanten de haaienvinnen. Jasper probeerde de man op het vlot te trekken en zag de lange haaienlijven door het water schieten.

‘Vlug, help me... red hem!’ hijgde hij.

Ze waren verzwakt door de ellende en het kostte hun veel moeite de piloot weer op het vlot te krijgen. De haaien dropen af, maar bleven in de buurt. Toen de piloot veilig was en ze weer opkeken was het vliegtuig verdwenen.

‘Nu kunnen we de hoop wel opgeven,’ zuchtte de bruine schipper. Maar een uur later hoorden ze opnieuw gebrom en daar kwam een watervliegtuig, dat snel daalde.

Nu was de narigheid voorbij. Ze werden in het reddende toestel gebracht. Ze kregen vruchtensap te drinken en een heel klein beetje eten, want hun uitgemergelde lichamen konden niet veel meer verdragen. Daarna werden ze met de meeste spoed overgebracht naar een Australisch ziekenhuis.

‘Dit is ook een manier om in Goudplakje te komen,’ fluisterde de Korilu Jasper in het oor, toen ze veilig tussen witte lakens lagen. ‘Pas op dat ze je niet zien,’ waarschuwde Jasper. ‘We zijn nu weer in een beschaafd werelddeel - als ze je ontdekken stoppen ze je meteen in een kooitje.’

De Korilu kroop snel in het nachtkastje.

12 OP ZOEK NAAR GOUD

Zodra Jasper zich van de doorstane ontberingen had hersteld, ontdekte hij dat hij beroemd was. Het verhaal over de redding van de vliegtuigpassagiers en van de jonge wereldreiziger stond in geuren en kleuren in de krant. Er kwamen verslaggevers om zijn bed staan, die hem van alles vroegen over zijn reis.

Ook de Polynesische schipper en zijn beide zonen waren spoedig weer beter. Op een ochtend kwamen ze afscheid nemen van Jasper. De Australische regering had een vliegtuig ter beschikking gesteld om hen terug te brengen naar hun eiland.

‘Waar is de Korilu?’ vroegen ze.

‘Ssst...!’

De bruine mannen begrepen het niet.

‘Waarom verstopt hij zich? De blanke mensen zullen onze god toch geen kwaad doen?’

‘Hij wil hier niet gezien worden,’ zei Jasper. ‘Hij is bang dat ze hem in een dierentuin zullen opsluiten. Wanneer blanke mensen een zeldzaam wezentje ontdekken, sluiten ze het op, zodat ze er proeven mee kunnen nemen en iedereen ernaar kan komen kijken. Een Korilu kan veel verdragen, maar geen gevangenschap.’

‘Daar kunnen wij ook niet tegen,’ knikte de schipper. ‘We verlangen erg naar ons eiland en onze familie. Gelukkig vertrekken we morgenochtend. Ik denk niet dat we elkaar ooit zullen terugzien, mijnheer Roef.’

‘Jammer,’ zei Jasper. ‘Maar ik zal jullie nooit vergeten.’

‘Vaarwel - en groet de Korilu van ons.’

Jasper kreeg niet veel rust. Toen hij uit het ziekenhuis werd ontslagen stond er buiten een auto op hem te wachten die hem snel naar een televisie-studio bracht. Daar kreeg hij eerst nieuwe kleren en daarna moest hij optreden voor de camera’s, zodat ook de kijkers thuis konden genieten van zijn wilde avonturen. De verslaggever die hem vragen stelde, zei: ‘Nu wil je zeker weer graag naar huis? Wij zijn bereid je terugreis per vliegtuig tot Amsterdam te betalen.’

Jasper stak haastig zijn hand in zijn zak, waar de Korilu woedend zat te trappelen.

‘Eh... nee, liever niet,’ zei hij, ten aanschouwen van miljoenen televisiekijkers. ‘Ik heb helemaal geen haast om naar huis te gaan. Ik heb nog te weinig van de Griemel - eh - van de wereld gezien. En ik houd niet van vliegtuigen. Je zit daarin zo ver boven de aarde, dat je van al het moois beneden niets te zien krijgt. Vliegen is de vervelendste manier van reizen die ik ken. Geef mij maar een vlot, of een kameel... En gewoon lopen is het prettigste van alles.’

Dat had hij natuurlijk niet moeten zeggen, want de blanke mensen zijn juist zo trots op hun vliegtuigen, helikopters en ruimtereizen. Woedend draaiden de kijkers de knop van hun toestel om. Jasper werd haastig de studio uitgewerkt. Niemand had nu meer belangstelling voor hem. Stel je voor: een voetganger! Opgelucht begon hij te lopen.

Buiten de stad passeerde hij rijen fabrieken, werkplaatsen, afvalhopen en autokerkhoven. En viaducten, spoorwegemplacementen, gashouders en bouwputten.

‘Nou, nou,’ mompelde hij. ‘Het is hier al net als thuis, aan de andere kant van de Griemel. Waar veel mensen bij elkaar wonen maken ze van hun omgeving algauw het lelijkste wat ze maar kunnen verzinnen.’

‘Loop dan ook een beetje door!’ snauwde de Korilu. ‘Goudplakje is mooi genoeg, als je maar niet in de buurt van de steden blijft.’

Hij kreeg gelijk. Hoe verder Jasper het binnenland introk, hoe mooier het werd. Goudplakje was geen geel werelddeel, zoals Jasper had gedacht, maar mooi groen. Bossen, heuvels, bergen. Uitgestrekte landerijen met welvarende boerderijen. Hij liep en liep; soms mocht hij meerijden in de auto van een schapenfokker.

Op een dag kwam hij bij een grote boerderij. Duizenden en nog eens duizenden schapen graasden op de uitgestrekte vlakte die uit niets dan ruig gras en struiken bestond. De boer en zijn knechten hadden het druk, want de schapen moesten geschoren worden. Jasper bood aan hem te helpen. Maar hoe je een schaap moest beetpakken en in het gangetje schuiven dat naar de schapenscheermachine leidde, moest hij nog leren. Toch was de boer blij met het paar extra handen. Hij leende Jasper een paard en stuurde hem het veld in om afgedwaalde schapen te zoeken. Daarna hielp Jasper de schapen wassen en de gewonde dieren verzorgen, hij hielp de mannen die de machines bedienden, hij hielp de wol verzamelen en in grote pakken stouwen, hij hielp de kok in de keuken en de vrouw in het huis, want hij was beslist niet meer zo onhandig als een jaar geleden.

‘Hoe heet dit paard?’ vroeg de Korilu op een middag toen ze op weg waren om een troepje afgedwaalde schapen op te sporen.

‘De boer noemt hem Jimmy.’

De Korilu, die op de paardenkop tussen de oren zat, boog zich iets voorover.

‘Hoe is je naam, paardenbeest?’

‘Brrrr...’ brieste het dier.

‘Hij zegt dat hij Fridtjof heet - net als een oude vriend van mij,’ deelde de Korilu mee.

Jasper lachte hartelijk.

‘Je liegt het, Korilu. Maar als ik je een plezier kan doen, wil ik het dier wel Fridtjof noemen.’

Na een paar maanden kreeg Jasper genoeg van het werken op de schapenfarm. Hij vertelde zijn baas dat hij weer verder wilde trekken, naar het noorden.

‘Dat spijt me,’ zei de boer. ‘Je hebt goed je best gedaan. Ik zal je je loon uitbetalen. Maar denk er om: de noordelijke helft van Australië is bijna enkel woestijn.’

‘Weet ik,’ zei Jasper. ‘Daarom wil ik geen geld hebben. In plaats daarvan zou ik Fridtjof graag houden.’

‘Fridtjof?’

‘Het paard dat u mij geleend heeft.’

‘Wil je dan zonder geld verder reizen?’

‘Waarom niet? Een mens leert de wereld pas goed kennen als hij het moeilijk heeft. Wat heb ik aan geld? Ik zou doodsangsten uitstaan dat ik het weer zou verliezen.’

‘Je bent een beetje gek,’ zei de boer, ‘maar omdat je zo hard gewerkt hebt, mag je het paard houden.’

Tevreden zadelde Jasper zijn nieuwe vriend, zette de Korilu tussen de oren van Fridtjof en vertrok naar het noorden. Spoedig kwamen ze in een streek met weinig water.

‘Hè, hè,’ juichte de Korilu. ‘Eindelijk zal het dan weer een beetje opwindend worden. Al die beschaafde mensen die we de laatste maanden om ons heen hadden, werkten een beetje op mijn zenuwen. Korilu’s houden niet van steden, fabrieken en snelwegen.’ Maar Jasper aarzelde toch. Hij zag ertegen op de eindeloze woestijn door te trekken. Hij wist dat er maar weinig mensen woonden en dat de groene plekken schaars en moeilijk te vinden waren. Hij bezat bovendien geen landkaart, geen kompas, geen gereedschap: alleen de Korilu, een paard en een stuk touw.

De Korilu werd ongeduldig, trok aan zijn haar, beet in zijn oor, maar nog altijd durfde Jasper de woestijn niet in.

Toen ontmoetten ze vijf mannen te paard. De mannen voerden vijf ezels met zich mee die zwaar beladen waren met gereedschappen en levensmiddelen. Ze waren eenvoudig gekleed en hadden magere, tanige gezichten. Bovendien reden ze in noordelijke richting.

‘Goudzoekers,’ zei de Korilu. Dat bracht Jasper op een idee. Hij gaf Fridtjof de sporen en had de kleine karavaan spoedig ingehaald. ‘Mag ik met jullie mee?’ vroeg hij. ‘Ik kan hard werken.’

De goudzoekers bekeken hem en zijn lichtbruine paard. Ze staarden met open mond van verbazing naar de Korilu.

‘Waar is je uitrusting?’ vroegen ze.

‘Ik heb niets,’ bekende Jasper. ‘Maar ik heb er altijd naar verlangd om samen met een stel goudzoekers de wildernis in te trekken. Ik zal werken voor de kost. Van al het goud dat we samen zullen vinden hoef ik geen korreltje te hebben.’

Toen vonden de mannen het goed dat hij zich bij hen aansloot. Dit was een heel ander soort woestijn dan die van Afrika. Het land was dor en droog, er groeiden harde struiken en cactussen en er woonden ook wel boeren, die de schaarse groene plekjes benutten om schapen te fokken. Het wemelde er van de wilde konijnen, kangoeroes en buidelratten. Ook zag Jasper, toen ze verder kwamen, veel hagedissen.

Na vele, vele dagreizen sloegen ze een kamp op in een wild gebied bij een waterbron en onderzochten de bodem. Niet ver hiervandaan lag een verlaten, half ingestorte goudmijn. De mannen hadden er een kaart van. Ze hoopten dat er nog meer goud in de grond zou zitten. Intussen was de winter aangebroken en dat was in dit deel van het land meteen de droogste tijd van het jaar. Overdag scheen de zon, 's nachts werd het bitter koud. Dan kropen ze dicht bijeen om een vuurtje van dorre takken. Jasper bedacht dat het nu in Amsterdam juist zomer was geworden...

Toch wel gek, Korilu’ zei hij op een avond. ‘Alles is hier ondersteboven. Kerstmis wordt gevierd in hartje zomer. De zuidenwind is koud, de noordenwind gloeiend heet. Het regent in de zomer en wordt droog in de winter. En hoe verder je naar het noorden reist, hoe warmer het wordt. Je kunt goed merken dat we precies aan de andere kant van de Griemel zitten.’

De goudzoekers heetten Bill, John, Fred, Phil en Tom. Het waren zwijgzame mannen die niet voor hun plezier in de woestijn kampeerden. Ze werkten hard, groeven de oude mijngangen uit, onderzochten elke stukje steen en ieder brokje zand, ze waren zuinig met hun voedsel. Hun moeite was niet tevergeefs: op een dag stuitten ze op een nog niet ontdekt goudadertje.

Die avond vierden ze feest om hun kampvuurtje. Ze rookten een extra pijp, aten gebraden konijn en Jasper bakte pannenkoeken. De Korilu maakte kunstjes op een rotsblok.

‘Ik breng geluk aan,’ riep hij ijdel. ‘Roef weet daar alles van.’

Nu ze eenmaal goud gevonden hadden werkten ze nog harder. Ze groeven, hakten, zeefden - en de meegebrachte leren zakjes raakten heel langzaam gevuld met stofgoud.

Jasper zei: ‘Ik heb altijd gedacht dat goud in grote klompen in de grond zat.’

Tom schudde ernstig het hoofd.

‘Was het maar waar. Je ziet toch hoe langzaam het gaat. We moeten tonnen aarde en zand uitgraven, schoonwassen, uitzeven, om een paar gram goud te krijgen, ’t Is en blijft zwaar werk. Die verhaaltjes over rijk geworden goudzoekers moet je niet geloven. Hier en daar zit misschien nog wel een flinke klomp goud in de bodem, maar het is de kunst die te vinden. In het algemeen betekent goudzoeken: geduld, hard werken, ijverig stofjes verzamelen. En deze keer gaat het heel goed, vind ik. We hebben niet dikwijls zoveel geluk gehad.’

Een paar dagen later vond Jasper de klomp goud waarvan alle goudzoekers dromen. Hij ontdekte hem bij toeval. Opgewonden groef hij hem uit en gaf een schreeuw.

‘Tom, Phil...! Kom eens kijken!’

Het brok goud was zo groot als de Korilu en wel twintig maal zo zwaar. Jasper stond er dwaas lachend mee in zijn handen, zo blij als een kind.

‘Nu zijn we rijk, Korilu!’

De Korilu gromde. ‘Je had met de mannen afgesproken dat je alleen meedeed voor het avontuur. Al het goud dat je vond, zou je aan hen geven.’

De mannen kwamen aanrennen en keken begerig naar de goudklomp. Toen begonnen ze als bezetenen op dezelfde plaats te graven, maar ze vonden nog slechts korreltjes en stof. Jasper was niet zo blij meer, hij kreeg spijt van zijn belofte.

‘Zeg,’ zei de Korilu en hij trok kwaad aan Jaspers oor. ‘Het wordt tijd dat we hier weggaan. Jij krijgt last van goudkoorts.’

Jasper zweeg.

‘Tripsels, tripsels!’ snauwde de Korilu. ‘Wekenlang heb je gegeten van hun voedsel, je hebt gewerkt met hun gereedschap, je vond het wat leuk! En nu wil je de afspraak niet nakomen.’

‘Je hebt gelijk, Korilu,’ zuchtte Jasper en hij legde de grote goudklomp bij de zakjes stofgoud. ‘Afspraak is afspraak.’ Maar het plezier was er voor hem af, hij verlangde er opeens naar verder te trekken.

De goudzoekers maakten geen bezwaar. Ze gaven Jasper twee zakken water, een zak gedroogd vlees en een landkaart mee.

Weken later reden Jasper en de Korilu een havenstad in het noordelijkste puntje van Australië binnen. Jasper hoopte hier een schip te vinden dat hem naar Amerika zou brengen. Het werd tijd om afscheid van Fridtjof te nemen. Jasper vond dat wel verdrietig. ‘Fridtjof was een goed paard - ik zal hem verschrikkelijk missen.’ ‘Hoor eens, wie reist moet leren telkens iets prijs te geven,’ zei de Korilu vinnig.

‘Ja,’ zei Jasper. ‘Ik weet het.’

Nu ze weer in een stad waren liet de Korilu zich niet zien. In Jaspers jaszak voelde hij zich het veiligst. De jongen bracht zijn paard naar de markt, ruilde het daar in voor een nieuwe oliejas en een zuidwester en ging op zoek naar een schip.

‘Lastig toch, dat de Griemel uit meer water dan land bestaat; ik moet telkens zeeman worden.’

Terwijl hij in de richting van de haven liep zag hij een man met een bekend gezicht die haastig wegdook in een portiek.

‘Zeg Korilu... was dat Phil niet, één van de goudzoekers? Hoe komt die hier zo plotseling terecht? En waarom wil hij niet gezien worden?’

Jasper stapte naar de portiek en stak zijn hand uit.

‘Hallo, Phil!

‘Ik ben Phil niet,’ zei de man ontsteld.

‘Natuurlijk wel,’ antwoordde Jasper vriendelijk. ‘Je hebt nieuwe kleren aan en een nieuwe hoed op, maar ik herkende je meteen. Waar zijn je vrienden? Tom en John en Fred en Bill?’

‘Ik weet niet wat je bedoelt,’ zei de man stug. Jasper begon zich kwaad te maken.

‘Houd me niet voor de gek. We hebben zes weken lang samen in de woestijn gekampeerd en gewerkt als slaven. We hebben uit dezelfde pan gegeten, uit dezelfde veldfles gedronken, we hebben gegraven en gehakt en gezeefd en gezweet - zes weken lang - en wou je nu beweren dat je me niet meer kent? Drie weken geleden heb ik voor jullie de grootste goudklomp van de wereld gevonden. Nou, jij bent ook een mooie!’

Op dat moment wandelde er een politieman voorbij, de handen op de rug.

‘Agent,’ riep Phil. ‘Deze jongen valt me lastig.’

‘Mijnheer de agent,’ riep Jasper, ‘deze man liegt. Hij is een goudzoeker, en samen met vier andere mannen heeft hij veel goud gevonden. Nu beweert hij de anderen niet meer te kennen en van mij wil hij ook niets weten. Phil, hoe kom je eigenlijk aan die mooie nieuwe kleren en die dure hoed?’

Phil zei niets. De agent was nieuwsgierig blijven staan.

‘Waar zijn Fred en Tom en John en Bill?’ vroeg Jasper dreigend. ‘Agent,’ schreeuwde Phil, ‘zeg alsjeblieft tegen deze jongen dat hij doorloopt. Hij ziet mij voor iemand anders aan.’

‘Ja, hoor eens,’ zei de agent, ‘wie moet ik nu geloven?’

‘Mij,’ riep Jasper.

‘Mij,’ riep de goudzoeker.

‘Toen hij mij in het oog kreeg,’ riep Jasper, ‘kroop hij snel in deze portiek. Hij wilde niet dat ik hem zag... Dat is toch verdacht!’ ‘Onzin, ik woon hier,’ zei Phil en meteen drukte hij op de huisbel. ‘Bent u de dokter?’ vroeg de agent eerbiedig. Phil keek geschrokken naar het naambordje. ‘Arthur Grimming, arts’ stond erop.

De deur ging open en een lange man keek nieuwsgierig naar buiten. ‘Is er een ongeluk gebeurd?’

‘Er is vast iets ergs aan de hand,’ riep Jasper. ‘Deze goudzoeker beweert dat hij de dokter is en hier woont.’

‘Neen, hij is mij niet,’ antwoordde de dokter. ‘Ik heb die man nog nooit gezien, ook niet in de spiegel.’

‘Hoort u, agent? Phil liegt! Ik denk dat hij al het goud dat we gedolven hebben voor zichzelf wilde houden, en dat hij daarom zijn kameraden heeft vermoord en het goud gestolen.’ ‘Nietwaar!!’ schreeuwde Phil.

‘We zullen het onderzoeken,’ besliste de politieman. ‘Allemaal mee naar het bureau.’

‘Ik ook?’ vroeg de dokter ontsteld.

‘Hebt u ook goud gedolven in de woestijn?’ informeerde de agent beleefd.

‘Bewaar me... néé!’

‘Dan heb ik u niet nodig.’

Hoofdschuddend sloot de dokter de deur. In optocht gingen de agent, Phil en Jasper naar het politiebureau. Daar vertelde Jasper wat hij in de woestijn had beleefd. De commissaris trok een ernstig gezicht.

‘Deze man lijkt misschien op Phil de goudzoeker,’ zei hij, ‘maar hij kan toch best iemand anders zijn.’

‘Precies,’ riep Phil de goudzoeker.

‘Hij liegt het,’ kefte de Korilu met zijn hoofdje boven de zakrand. ‘Hij is werkelijk Phil, en hij is een dief. De vier anderen zijn vast en zeker in gevaar, ze moeten gered worden.’

‘Zie je wel!’ schreeuwde Jasper, die niet lette op het verbouwereerde gezicht van de commissaris. ‘Zeg op, waar zijn de anderen? Je hebt ze toch niet vermoord?’

‘Nee, nee,’ zei Phil bevend. ‘Zo slecht ben ik niet. Ik... ik...’

‘Vertel!’ gebood de commissaris.

En toen vertelde de ongelukkige Phil het hele verhaal.

‘Nadat Jasper ons had verlaten en de Korilu had meegenomen hadden we opeens geen geluk meer. Alles liep verkeerd. Eerst werd Tom ziek. Twee dagen later stortte een oude mijngang in en John raakte bedolven. We groeven hem uit en hij leefde nog, maar zijn been was gebroken. Fred en Bill besloten hulp te halen en zadelden hun paarden. Eén paard was onwillig, het schopte achteruit en de hoef trof Bill precies tegen de schouder. Toen waren alleen Fred en ik nog over; de anderen lagen ziek of gewond in het kamp. Fred zei: ‘Blijf jij maar voor ze zorgen, dan ga ik hulp halen.’ En hij reed weg. ‘En toen?’ vroeg Jasper opgewonden.

‘Nu, toen ik daar zo was achtergebleven met drie zieke vrienden, bedacht ik plotseling dat niemand mij kon beletten al het goud weg te nemen, op de ezels te laden en ervandoor te gaan.’

‘En dat deed je toen, gemene schurk!’

Phil boog het hoofd. ‘Ik heb er spijt van,’ fluisterde hij.

Jasper trappelde van ongeduld.

‘We moeten onmiddellijk iets doen... In de woestijn liggen drie hulpeloze mensen; ze moeten gered worden.’

De commissaris knikte en greep naar de telefoon.

‘Daarvoor moeten we dokter Grimming hebben, die heeft een vliegtuig klaarstaan voor noodgevallen. Ga jij maar met hem mee, Jasper, want jij weet precies waar dat goudzoekerskamp ligt.’ Dokter Grimming was nog thuis en hij beloofde meteen alles klaar te maken. Jasper rende met de Korilu in zijn zak naar het kleine vliegveld waar het dokterstoestel al stond warm te draaien. ‘Gaat u altijd per vliegtuig naar uw patiënten?’

‘Dikwijls wel,’ antwoordde de dokter. ‘Hier in het droge, hete noorden wonen weinig mensen - en dan nog op grote afstand van elkaar. Als iemand ziek wordt of gewond raakt, roepen ze mij op door de radio en dan kom ik met het vliegtuig. Ik ben een vliegende dokter.’

Kort daarop stegen ze op en nu kon Jasper de woestijn van bovenaf bekijken. Hij schrok even toen hij zag hoe onafzienbaar en dor die was. De Korilu fluisterde in zijn oor: ‘Nu moet je lekker tóch weer vliegen!’

‘Dit is een noodgeval,’ antwoordde Jasper, die alweer zo’n draaierig gevoel in zijn maag kreeg.

‘Net goed,’ piepte de Korilu vol leedvermaak.

De dokter keek om, zag dat Jasper het te kwaad kreeg en gaf hem een tabletje dat hielp tegen luchtziekte.

Tegen de avond riep Jasper opeens: ‘Kijk, daar, die heuvel! Een paar mijl verder moet het kamp liggen.’

De piloot minderde snelheid en hoogte. Toch waren ze nog bijna over het kamp heen gevlogen zonder het te ontdekken als de Korilu niet uit Jaspers binnenzak was gekropen om óók door een raampje te gluren.

‘Daar!’

Nu zag Jasper het ook. Een dun rookspiraaltje kringelde tussen de dorre struiken omhoog.

‘Ik zie het... Ze hebben vuur gemaakt, ze leven nog!’

De piloot zocht een geschikte plek om te landen en nauwelijks stond het toestel aan de grond of de dokter greep zijn tas en sprong naar buiten, gevolgd door Jasper. Ze renden over de ongelijke grond naar het kamp.

Jasper kon het hardste lopen en was er het eerst.

‘Hola... Fred, Bill, Tom, John! We komen jullie halen!’

‘De Korilu is teruggekomen, nu zijn we gered,’ juichten de goudzoekers.

‘Ik ben teruggekomen,’ riep Jasper verontwaardigd. De dokter kwam hijgend achter hem aan. Om het vuur lagen vier goudzoekers: Tom met een rood hoofd van de koorts, John met een gebroken been, Bill met een verband om zijn gekwetste schouder, en Fred... ach, wat zag die Fred eruit! Helemaal uitgemergeld en te zwak om overeind te komen.

Verward, met veel uitroepen, vertelden ze wat er was gebeurd, terwijl de dokter de zieken en gewonden verzorgde. Het bleek dat Fred ook al geen geluk had gehad toen hij probeerde hulp te halen. Eerst verdwaalde hij, toen struikelde zijn paard en brak een been. Hij moest het afmaken. Te voet keerde hij terug naar het kamp, verdwaalde weer en pas de vorige dag had hij zijn zieke kameraden teruggevonden. Daar ontdekte hij dat zij aan hun lot waren overgelaten. Woedend en wanhopig hadden ze hun laatste voorraden opgegeten, ervan overtuigd dat ze ellendig zouden omkomen.

Samen met de dokter droeg Jasper de ongelukkige goudzoekers een voor een in het vliegtuig. Jasper troostte hen door te vertellen dat Phil op het politiebureau zat en dat ze zeker het gestolen goud zouden terugkrijgen.

Toen ze weer vlogen kwam de dokter naast Jasper zitten.

‘Ze hebben alle vier hoge koorts,’ zei hij bezorgd. ‘Ze ijlen over een Korilu, die eerst geluk aanbracht en die toen vertrok, waarna alles verkeerd ging. Ik heb vaak zieken horen ijlen, maar nooit over een Korilu.’

Hij keek Jasper ernstig aan en zijn ogen werden groot en rond. ‘Wat heb jij nou in je haar zitten?’

‘Een Korilu.’

De dokter knipperde met zijn ogen.

‘Heb ik nou óók al koorts?’ mompelde hij verbijsterd.

13 OP HET SMOKKELSCHIP

In de haven lagen alleen vrachtschepen, bemand met ruwe kerels uit allerlei landen. Eindelijk vond Jasper een baantje als koksmaatje op een schip dat naar Zuid-Amerika zou gaan met een lading machineonderdelen. Het was een lelijke, gehavende schuit en Jasper had weinig vertrouwen in de kapitein. Hij besloot de Korilu aan niemand te laten zien.

Daarom kwam het reiswezentje alleen ’s avonds, als Jasper doodmoe in zijn kooi lag, tevoorschijn, ging op het hoofdkussen zitten en sprak zachtjes met de nieuwbakken koksmaat.

‘Vandaag,’ fluisterde hij Jasper in het oor, ‘heb ik een gesprek afgeluisterd tussen de eerste stuurman en de bootsman. Zij zijn erg ontevreden over de kapitein.’

‘O ja?’ prevelde Jasper slaperig.

‘Ze willen daarom de kapitein overvallen en in het ruim opsluiten. Daarna neemt de eerste stuurman het bevel over.’

Jasper ging met een ruk rechtop zitten.

‘Maar dat is muiterij! Hè ja... dat ontbreekt er nog net aan! We hebben toch al zulk slecht weer, ik ben elke dag zeeziek.’

‘Dat went wel. Muiterij aan boord is veel gevaarlijker. Bovendien is dit geen gewone vrachtschuit. Weet je wat er in het ruim zit?’ ‘Kisten met machineonderdelen.’

‘Mis. Kisten met geweren en machinepistolen.’

‘Wat!’

‘Ssst! Je maakt iedereen wakker.’

‘Dus het zijn wapensmokkelaars?’

‘Precies.’

‘Dat kan gezellig worden,’ mompelde Jasper ontmoedigd.

‘Ja hè?’ De Korilu beet in het kussen van vreugde. ‘Spannend! Houd jij ook zo van zeerovers en smokkelaars, Roef?’

‘Ik ontmoet liever de parkwachter van het Amsterdamse Bos,’ geeuwde Jasper. Hij nam zich voor op zijn hoede te zijn.

De Korilu had het goed gezien. Op een dag kreeg de kapitein ruzie met de stuurman. Ze waren beiden dronken en begonnen te vechten. De bootsman snelde toe, de matrozen gingen zich ermee bemoeien de kok trok partij voor de kapitein. Binnen een kwartier was er op het dek een ware veldslag aan de gang. Jasper bleef op een afstand. De Korilu, van zijn uitkijkpost in de jaszak, piepte opgewonden.

‘Kijk ze slaan! Wat vechten ze vuil, hè Roef? Ai, die was raak! Toe maar, makker, geef ’em een dreun! Kwak, daar ging er één tegen het dek. Hup, jongens, geef hem van katoen. Pats! Bonk! Klets! Oef, dat was een harde klap! Ik ben benieuwd wie het wint.’

‘Hou je mond,’ snauwde Jasper en duwde de Korilu naar beneden. ‘Dit is helemaal niet leuk, zo’n gevecht in volle zee. Niemand let meer op de koers, zelfs de roerganger doet mee.’

De muiters wonnen het gevecht. Jasper had een hekel aan de kapitein, die een grote schurk was, maar de stuurman die zichzelf nu tot kapitein uitriep was nog erger. De zeelui die partij voor de kapitein hadden gekozen, werden vastgebonden en in het ruim opgesloten. Ook de kok.

De stuurman zei tegen Jasper: ‘Voortaan noem je mij Captain, en ik benoem jou tot kok. Je voormalige chef ligt met een bloedneus en stevig gebonden in het ruim, maar we moeten toch te eten hebben en daarvoor zorg jij.’

‘Aye, aye, Captain,’ zei Jasper.

Hij dacht Wat kan het me schelen. Zodra we in Zuid-Amerika komen ga ik aan land. Ik heb met die schurken niets te maken; ik werk gewoon voor mijn overtocht.

Maar het lot van de kok zat hem toch dwars. Van al de ruwe kerels aan boord kon hij met de kok het beste opschieten.

Het schip werd weer in de juiste koers gebracht en voer verder. Tegenslag kregen ze genoeg. Storm. Daarna een defect in de machinekamer, waardoor ze dagenlang stillagen. Nog een storm. Omdat vijf mannen in het ruim zaten opgesloten moesten de muiters het werk van de gevangenen erbij doen, en dat maakte hen knorrig. Ook Jasper had het razend druk. De levensmiddelen aan boord slonken snel omdat hij de aardappelen te dik schilde, dikwijls het vlees liet verbranden en niet wist hoe je rijst moest koken. De koffie maakte hij te sterk, de thee te slap en de bootsman schold hem uit voor nietsnut en onhandige sukkel. En als de bootsman klaar was met schelden begon de Korilu.

‘Je moest je schamen. Waarom bevrijd je die vijf mannen beneden niet?’

‘Moet ik dat doen?’

‘Allicht! Het zijn boeven - maar dat zijn de muiters evengoed. Haal ze er toch uit. Zou jij graag in zo’n ruim opgesloten zitten?’ ‘Hoe moet ik ze eruit halen?’ vroeg Jasper ongelukkig.

‘Wie brengt hun elke dag eten?’

‘Ik. Maar dan gaat de bootsman mee naar beneden en let goed op. Bovendien zitten de gevangenen geketend met ijzeren kettingen en een hangslot. De bootsman heeft de sleutel.’

‘Dan pakken we hem de sleutel af en bevrijden de kapitein, de kok en de anderen.’

‘Hoe?’ vroeg Jasper weer.

De Korilu zei niets en dook onder in de jaszak.

De bootsman kwam de kombuis binnen. ‘Is het eten voor die schurken beneden klaar?’

‘Ja.’

Jasper tilde een pan van het fornuis, greep een ijzeren kom en volgde de bootsman naar het ruim. Daar zaten met gebonden handen: de kapitein, de dikke kok die elke dag magerder werd, en drie matrozen. Jasper zette de pan neer, schepte de kom vol soep en bracht die bij de mond van de kapitein. De kapitein vloekte eerst, slurpte toen hongerig de soep naar binnen. De kok was de tweede. Jasper fluisterde hem toe: ‘Moed houden, Charlie, ik verzin wel wat.’

‘Au!’ gilde de bootsman. ‘Ik ben door een schorpioen gestoken!’ Dansend op één been hief hij zijn lantaarn op en keek angstig rond. Jasper gaf de derde gevangene zijn soep.

De bootsman ging op de smerige vloer zitten, schopte zijn schoen uit, stroopte zijn sok af en keek met een pijnlijk gezicht naar zijn bloedende kuit. ‘Ik ga dood... we hebben geen dokter aan boord,’ jammerde hij.

Jasper zei niets en gaf de vierde gevangene zijn soep.

‘Au! Hij steekt me wéér!’ tierde de bootsman en greep naar zijn broek. Jasper schepte de laatste soep in de kom en knielde neer bij de laatste gevangene.

De bootsman stormde blind van angst de ijzeren trap op. Jasper glimlachte.

‘Hier is de sleutel, Roef.’ zei de Korilu. ‘Ik heb hem uit zijn zak gehaald.’

Jasper nam de sleutel aan, maakte vlug de boeien los en hielp de gevangenen overeind te komen.

‘Ssst! Niets laten merken... Wacht tot het donker is,’ fluisterde hij. Haastig duwde hij de Korilu in zijn zak en ging ook naar boven. Hij deed of hij het luik van het ruim goed afsloot, maar in werkelijkheid liet hij het open.

‘Zeg Korilu, heb jij die boots zo gemeen gestoken?’

‘Ja, met een lange spijker, heel diep,’ zei de Korilu voldaan. ‘Wat ging hij tekeer, hè?’

’s Nachts kwamen de kapitein, de kok en de drie matrozen aan dek, overmeesterden de eerste stuurman en de bootsman, bedreigden de rest van de bemanning, herstelden de orde - en toen was alles weer gewoon. Behalve dat er in het ruim nu twee gevangenen zaten: de stuurman en de boots. En niemand jammerde zo hard als de bootsman, want hij meende telkens schorpioenen door het ruim te zien kruipen.

14 OVER DE ANDES

De kok en Jasper waren intussen goede maatjes geworden. Toch maakte de jongen zich ongerust.

‘Over een paar dagen moeten we land in zicht krijgen,’ zei hij. ‘En ik geloof nooit dat dit smokkelschip gewoon een haven zal binnenlopen. Ik zie mijzelf nog niet aan land gaan in Amerika.’ ‘Roerdel is te groot om mis te varen,’ lachte de Korilu. ‘We vinden er wel iets op.’

Ditmaal was het Jasper die gelijk kreeg. Zodra ze in het gezicht van de bergachtige kust kwamen, liet de kapitein bijdraaien en het anker vallen. Zo wachtten ze de avond af.

Toen het donker was kwamen kleine motorboten langszij. De hele bemanning werd opgetrommeld om de lading in de bootjes over te hijsen.

‘Als het schip leeg is, wat doen we dan?’ vroeg Jasper aan de kok. ‘Maken dat we wegkomen.’

‘Maar ik heb er genoeg van, ik wil aan land.’

‘Nog niet, zeuntje.’

‘Dat heb ik afgesproken met de kapitein.’

De kok grijnsde.

‘Wie houdt op deze schuit ooit zijn woord?’ vroeg hij honend.

‘Ik heb jullie gered,’ pleitte Jasper.

‘Je hebt het toch goed bij ons.’

‘Wat is de kapitein van plan?’

‘Zodra de lading is gelost varen we weer weg. Terug naar Australië om een nieuwe lading... eh... machines te halen.’

‘We hebben geen eten genoeg aan boord voor nog zo’n lange reis.’

‘Toch wel. Dat hebben de motorbootjes meegebracht.’

‘Ik wil niet terug naar Goudplakje... naar Australië, ik wil naar Amerika.’

‘Spring dan overboord en zwem het laatste stuk,’ grinnikte de kok. Jasper zweeg woedend.

Zodra hij de kans kreeg sloop hij naar het donkere ruim en keek naar de kisten die nog niet waren overgeladen.

‘Zullen we, Korilu?’

‘Natuurlijk!’

Jasper koos de achterste kist in het donkerste gedeelte van het ruim. Niemand lette op hem. Voorzichtig wrikte hij de kist open, gooide er een paar geweren uit, kroop erin en trok het deksel over zich heen.

‘Straks worden we opgehesen, dan valt die deksel open en rollen we eruit, plomp in zee,’ voorspelde de Korilu. Jasper zei niets. Hij peuterde een stuk touw uit zijn zak en bond het deksel van de kist aan de binnenkant goed vast.

‘Daar gaan we, daar gaan we,’ piepte de Korilu verrukt. Jasper hield zijn adem in. Hij lag erg ongemakkelijk tussen de geweren, die hem met hun uitsteeksels in zijn rug prikten. De kist bewoog, werd over de vloer gesleurd, gekanteld, begon toen te zweven. ‘Roerdel, hier komen we!’ fluisterde de Korilu, innig gelukkig. ‘Roef, vind jij het ook zo heerlijk om door de lucht te zweven in een kapotte kist?’

‘Ja,’ fluisterde Jasper en de Korilu rolde van verbazing uit zijn kuif. Onzacht landde de kist in één van de dobberende bootjes. Omdat het de laatste was, voer het bootje met een zacht tok-tok-tok meteen weg, de duisternis in, naar de kust.

Boven het getoktok van de buitenboordmotor klonk opeens het geratel van een anker dat werd opgehaald.

‘Daar gaan de smokkelaars, terug naar Goudplakje,’ siste de Korilu in Jaspers oor. ‘Maar lekker zónder ons.’

Op de smalle kuststrook stond in de schaduw van een paar rotsen een karavaan muildieren te wachten. De kisten werden op hun ruggen geladen en toen trokken ze de bergen in. Jasper had een smalle spleet in de kist ontdekt. Na veel wringen kon hij zijn oog ervoor brengen en iets zien. Niet veel, want het was nog nacht en de maan ging juist onder. Maar kort daarna brak de dag aan. Jasper ontdekte dat de muildieren over smalle stijgende paden werden gedreven, hij zag de rotswanden langs de kier schuiven. ‘Benauwd hier,’ mompelde de Korilu, die het al niet meer kon verdragen opgesloten te zitten.

‘Ssst!’

't Was jouw idee om in deze kist te kruipen,’ foeterde het reiswezentje.

‘Jij vond het goed,’ fluisterde Jasper terug.

‘Ik houd het niet uit!’ gilde de Korilu.

‘Sssst!’

‘Ik wil eruit!’

‘Hou toch je mond, straks horen ze je.’

Het was al te laat. Een van de muildierdrijvers riep: ‘Halt, onraad!’ Onmiddellijk kwam de karavaan tot stilstand.

‘Zijn we ontdekt?’ vroeg een ander.

‘Ik hoorde stemmen.’

De mannen verspreidden zich langs het pad en keken achter rotsblokken, tussen struiken, gluurden over het randje van het ravijn; ze zagen niemand.

‘Je hebt het je verbeeld.’

Voort ging het weer. De muildieren stapten voorzichtig en zeker over het stenige pad. De smokkelaars durfden alleen maar fluisterend met elkaar te spreken. Nu kreeg ook Jasper het benauwd. Zijn linkerbeen sliep, zijn rechterbeen prikte, zijn schouders deden pijn, zijn nek werd stijf, en hij had honger. Hij huilde bijna van ellende. De Korilu hield niet op met zachtjes te jammeren.

‘Ik wil eruit! Roef, maak die kist open, ik wil eruit. Ik ga dóód!’ ‘Ik ook,’ zei Jasper boos.

‘Laten we er toch uitkruipen, Roef, anders gaan we samen dood.’ ‘Hou je mond!’

‘Maak dat touw los!’ gilde de Korilu, helemaal over zijn toeren. ‘Kan niet, ik ben verstijfd.’

De karavaan had een bergplateau bereikt waar de mannen stilhielden om te rusten en iets te eten. Door de kier van de kist drong de geur van koffie binnen.

‘Help, help!’ krijste de Korilu.

‘Help,’ smeekte Jasper, aan het eind van zijn krachten.

't Komt uit die kist,’ zei een van de smokkelaars.

Ze laadden de kist af en braken hem open. Stomverbaasd keken ze neer op de jongen die huilend tussen de geweren lag.

‘Een spion, een spion!’ riepen ze woedend. Ze sleurden Jasper uit de kist en zetten hem op zijn voeten. Hij viel prompt om.

Ze tilden hem op, zetten hem bij het kampvuurtje en goten hete koffie in zijn mond. Daar knapte hij van op.

‘Ik ook koffie!’ gilde de Korilu, die verheugd uit de kist kwam klauteren.

‘Wat zullen we nu hebben?’

‘Korilu is mijn naam. Goedemorgen. Ja, dank u, we hebben een uitstekende reis gehad, alleen het laatste eindje was een beetje ongemakkelijk.’

‘Het kan praten,’ zei de leider van de smokkelaars.

Jasper zei niets, hij had het druk met zijn armen en benen, die hevig prikten. De smokkelaars bleken zo kwaad nog niet te zijn. Ze gaven Jasper en zijn vriendje een warme pannenkoek en lieten hen vertellen hoe zij tussen de geweren terecht waren gekomen. ‘Alles goed en wel,’ zei de leider, ‘maar voorlopig zullen jullie je toch als mijn gevangenen moeten beschouwen.’

‘Waarom?’ vroeg Jasper opstandig.

‘Als ik jullie laat gaan, lopen jullie regelrecht naar de politie om ons te verraden.’

‘Een Korilu verraadt niet,’ kefte het reiswezentje nijdig.

‘En een Jasper nog minder,’ snauwde Jasper.

Het hielp hen niets. De smokkelaars bonden Jaspers handen op zijn rug en maakten het touw vast aan het middelste muildier van de karavaan. Zo moest hij wel meelopen, en ervandoor gaan kon hij niet. De Korilu ging op de kop van het muildier zitten.

‘Weet je hoe het beest heet?’ riep hij opgetogen. ‘Balboa!’

‘Zeker net als een oude vriend van je?’ spotte Jasper.

De Korilu stampte geërgerd op de muildierenkop. ‘En wat dan nog?’ riep hij vinnig.

Het stenige pad bleef stijgen. De afgronden ernaast werden dieper. De muildieren stapten rustig door zonder een moment te aarzelen en zonder duizelig te worden. Jasper durfde niet meer naar beneden te kijken. Tegen de avond bereikten ze opnieuw een bergplateau, waar ze hun kamp opsloegen. Het was bitter koud. De smokkelaars weigerden een vuur te maken.

‘We zitten te hoog. Vuur of rook zou mijlen in de omtrek gezien worden en de soldaten naar ons kamp lokken.’

Dus kropen ze, nadat ze koude, harde koeken hadden gegeten en ijskoud water hadden gedronken, huiverend bijeen en probeerden te slapen. Jasper dacht spijtig: Had ik nu mijn pelsjas nog maar.

‘Waar brengen jullie die wapens eigenlijk heen?’ vroeg hij aan de leider.

‘Hou je mond, spion.’

‘Je hoeft me niet steeds vastgebonden te houden,’ zei Jasper. ‘Hoe zou ik in deze woeste bergen kunnen weglopen? Ik zou meteen verdwalen en ellendig omkomen.’

‘Hou je mond, spion.’

Jasper, diep beledigd, zweeg.

Maar slapen kon hij niet. Terwijl de mannen om hem heen snurkten en mompelden in hun droom, fluisterde hij: ‘Korilu... luister eens. Kun jij mijn boeien lossnijden?’

De Korilu kroop uit zijn zak en dook meteen weer terug. ‘Veel te koud buiten!’

‘Vlug een beetje,’ siste Jasper. ‘Ik lig te bevriezen en wil ervandoor.’ ‘Zo mag ik het horen,’ piepte de Korilu en kwam weer tevoorschijn. In het donker scharrelde het wezentje een poosje rond en vond eindelijk wat hij zocht: het zakmes van één der smokkelaars. Hij sleepte het naar de plek waar Jasper lag te rillen en begon te zagen. ‘Au, je snijdt in mijn hand,’ fluisterde Jasper.

‘Hou je mond, spion,’ giechelde de Korilu.

Een halfuur later was de Korilu erin geslaagd de touwen door te snijden.

Pijnlijk en stijf kwam de jongen overeind.

Beschut door diepe duisternis slopen ze langs de smokkelaars naar het bergpad. De wachtpost, die in een deken gerold bij de muildieren zat, hoorde hen niet; misschien was hij in slaap gevallen.

Na een uurtje hadden de vluchtelingen het smalle pad langs de bergwand weer bereikt.

‘Waarheen?’ fluisterde Jasper. De Korilu, in zijn kuif, trok aan een lokje haar.

‘Naar het noordoosten.’

‘En waar mag het noordoosten wel zijn?’

‘Gewoon het pad volgen, omhoog.’

Jasper vroeg zich af of dat wel zo’n wijze raad was. Vluchten over een bergpad, dat langs loodrechte bergwanden kronkelde en wie weet waar zou uitkomen... Terwijl het hetzelfde pad was dat de smokkelaars tot nu toe gevolgd hadden? Eén misstap kon noodlottig zijn. En Jasper kon geen hand voor ogen zien.

‘Moet het?’ vroeg hij aarzelend.

‘Natuurlijk. Anders nemen de smokkelaars je mee naar hun hoofdkwartier en dan zullen ze van je eisen dat je ook smokkelaar wordt, óf ze schieten je dood omdat ze je voor een spion houden. Je kunt beter weglopen.’

‘En doodvallen,’ bromde Jasper angstig. ‘Nou ja, ik zal je wel weer je zin geven.’

Gewoon lopen durfde hij niet in het donker. Op handen en voeten kroop hij over het smalle pad, zo dicht mogelijk langs de steile rotsmuur. Hij schrok zich lam wanneer een losse steen onder zijn handen wegschoot en in de diepte stortte. Meter voor meter schoof hij vooruit.

‘Zodra het dag wordt en de smokkelaars met hun muildieren verder trekken halen ze ons in,’ voorspelde hij somber.

‘Onzin, daar wachten we toch niet op. Kijk, het wordt al lichter. Zie je daar die spleet? Probeer die eens.’

Jasper deed het. De spleet was nauw en roetdonker, maar hij wrong zich naar binnen.

‘Ziezo, nu zitten we uit de wind en uit het gezicht. We kunnen rustig wachten tot de smokkelaars voorbij zijn,’ zei de Korilu tevreden.

Het duurde uren. Jasper deed staande een dutje, de Korilu hield op zijn hoofd de wacht. Eindelijk schrok Jasper wakker van stemmen en het zachte klop-klop van de muildierhoeven.

‘Ssst,’ zei de Korilu.

Jasper trachtte zich nog dieper in de duistere spleet te verbergen. Hij durfde nauwelijks te ademen. Maar de smokkelaars kwamen niet op de gedachte dat de jongen in de spleet was gekropen en gingen voorbij.

‘En dat was dat,’ giechelde de Korilu. ‘Nu zijn we vrij.’

Ze wachtten nog een poosje en zetten toen de reis Voort. Ze zorgden er wel voor dat ze de smokkelaars niet inhaalden. Toen ze een zijdal in het oog kregen dat in noordelijke richting liep, verliet Jasper het smalle pad en klom met halsbrekende toeren naar beneden.

15 DE VERLOREN STAD

Dagenlang zwierven ze rond, tussen rotsmassieven, ravijnen, hemelhoge bergen en diepe afgronden. Ze zagen geen mens. Ze vonden een prachtige waterval, een woeste bergrivier, ze vonden grotten en holen om de nacht in door te brengen. Ze vonden wortelen en vruchten om hun honger te stillen. En op een dag kwamen ze bij de Verloren Stad.

In de diepte zagen ze dikke muren, torens en binnenplaatsen.

‘Een stad!’ riep Jasper uit. ‘Midden in de wildernis... maar ik zie geen mens.’

Ze daalden de helling af en bekeken de ruïnes. Struiken en bloeiende planten groeiden uit de vervallen muren. De stenen straten waren overwoekerd door onkruid. Onder de poorten, op binnenplaatsen en op platte daken van de verlaten huizen woonden salamanders, slangen en apen. Een doodse stilte hing over de Verloren Stad, slechts onderbroken door het gekrijs van de papegaaien en apen.

Rondom de stad lagen woeste, met dicht struikgewas begroeide heuvels. Achter die heuvels rezen hoog en dreigend de bergen op die ze pas waren doorgetrokken. Jasper voelde zich niet op zijn gemak.

‘Dit lijkt wel een spookstad.’

‘Spoken zijn fritsels,’ kefte de Korilu. ‘Het is een oude Inca-stad.’ ‘Dan ligt er vast nog wel ergens een begraven schat,’ meende Jasper.

Ze betraden de grootste ruïne en keken naar de indrukwekkende stenen waarvan de muren waren opgetrokken.

‘Hier woonde natuurlijk de koning,’ veronderstelde Jasper.

‘Het is de zonnetempel,’ zei de Korilu ongeduldig. ‘Zie je die geweldige steen in het midden van de zaal? Dat is de offersteen.’ ‘Wat werd daar dan geofferd? Een rund?’

‘Mensen natuurlijk.’

‘Griezelig.’

Het werd nog griezeliger, want terwijl Jasper met de Korilu op zijn schouder door de tempel dwaalde, klonk opeens een stem: ‘Wee, gij indringer!’

‘Hij bedoelt mij,’ zei Jasper, toch een beetje geschrokken.

De Korilu trok aan zijn oor.

‘Het geluid kwam uit die nis daar.’

Rondom waren vele nissen, en voor elke nis stond een beschadigd beeld. Jasper liet zijn ogen van het ene beeld naar het andere dwalen. Konden stenen poppen praten?

‘U woont hier wel aardig,’ zei hij beleefd. Je kon niet weten, het loonde altijd de moeite te tonen dat je een welopgevoede jongen was.

‘Wee, gij indringer,’ sprak de stem weer. ‘Gij zult sterven bij zonsopgang.’

‘Dat zal wel meevallen,’ meende Jasper. ‘Wij zijn twee tegen één.’ ‘Ik zie maar één indringer,’ zei de stem dreigend. ‘Waar is uw kameraad dan?’

Jasper grinnikte.

‘Toe nou, grappenmaker, kom tevoorschijn. Het is hier veel te eenzaam om het elkaar moeilijk te maken.’

Er bewoog zich iets achter één der afgodsbeelden en opeens stapte een vreemd wezen naar voren. Het was een stokoude indiaan in lange kleren. Zijn witte haar hing tot op zijn schouders, zijn gezicht was bruin en gerimpeld. In zijn handen hield hij een lang mes. ‘Vijfhonderd jaar lang zijn in deze tempel geen mensenoffers meer gebracht,’ sprak de oude man grimmig. ‘De zonnegod is hongerig.

Maar morgenochtend zal hij een offer krijgen. Gij zult dat offer zijn.’

‘Geen sprake van! Ik ken uw zonnegod niet eens.’

‘Maar ik ken hem - en weet welke wensen hij heeft.’

Hij stak het lange mes in zijn gordel en klapte in zijn handen. Uit elke nis en achter elk beeld vandaan kwamen opeens nog meer mannen: sterke jonge kerels, met een roodbruine huid en woest beschilderd. Ze omsingelden Jasper en stootten dreigende kreten uit. Dit wordt hachelijk, dacht de jongen en snel moffelde hij de Korilu in zijn zak.

De oude priester sprak: ‘Een blanke met gele haren en brede schouders heeft onze Geheime Tempel gevonden; daarop staat de doodstraf. Morgenochtend zal hij geofferd worden aan de zonnegod - mannen, breng hem weg.’

De jongere indianen gromden tevreden, grepen Jasper bij de armen en duwden hem naar de hoofduitgang. Ze brachten hem naar een stenen trap, duwden hem naar beneden en wentelden een grote steen voor de opening van de kerker. Daar zat Jasper nu: voor de zoveelste maal gevangen.

‘Korilu, wat moeten we doen?’

‘Ontsnappen,’ zei de Korilu vrolijk.

Jasper probeerde de zware steen die de uitgang afsloot weg te duwen, maar het ging niet. Hij probeerde naar de smalle opening hoog in de muur te klimmen. Dat ging wel, maar hij kon er niet door. Veel meer dan een schietgat was het niet. Jasper keek naar buiten: de Verloren Stad lag weer doodstil in het zonlicht te blakeren; geen indiaan die zich vertoonde.

‘Zouden zij heus afstammelingen van de Inca’s zijn?’

‘Beslist,’ knikte de Korilu vrolijk. ‘En ze haten de blanken. Fijn hè, Roef, om in een Zuid-Amerikaans oerwoud wat te beleven.’ ‘Heerlijk,’ gromde Jasper. ‘Maar ik dacht dat jij niet tegen gevangenschap kon.’

‘Ik ben ook niet gevangen,’ zei de Korilu. Hij klom over Jaspers schouder en wipte door de lichtspleet. ‘Zie je wel?’

‘Zoek iets te eten voor me,’ verzocht Jasper.

Een kwartier later schoof de Korilu een harde, platte koek door het venstertje. Jasper ving hem op en at gretig.

‘Hoe is het buiten?’

‘Erg rustig. De indianen zijn verdwenen, waarschijnlijk op jacht gegaan. De oude priester zit te slapen in de tempel.’

‘Kun je hem zijn offermes niet afpakken?’

‘Te zwaar voor mij.’

‘Kun je mij hier niet uit halen?’

‘De muren zijn anderhalve meter dik, er is geen deur met een slot. Je kunt hier niet uit voor de indianen je komen halen.’

Jasper gaf het op, ging in een hoek van de cel liggen en viel in slaap. Toen hij lang daarna ontwaakte zat de Korilu op zijn borst en was het donker om hem heen.

‘Over een halfuur komt de zon op, Roef. Dan zullen de indianen komen om je naar de tempel te brengen. Ik kan je precies vertellen hoe dat gaat. Ze binden je vast op de offersteen, wachten tot de zonnestralen die door een opening in het dak vallen, de plaats van je hart hebben bereikt, en op dat moment zal de priester toesteken. Ontsnappen is niet mogelijk. Toch zal ik een list moeten verzinnen om te zorgen dat de plechtigheid niet doorgaat.’

‘Ik gun de priester zijn pretje wel,’ zei Jasper, ‘maar ik zou ook liever niet beleven dat de plechtigheid doorgaat. We moeten de oude man teleurstellen!’

De Korilu trok hem waarderend aan zijn neus.

‘Roef, je begint eindelijk te praten als een echte wereldreiziger. Tot straks.’

Als een kat klauterde de Korilu weer tegen de ruwe muur op en verdween door het luchtgat. Jasper wachtte.

Nauwelijks was de dag aangebroken of de steen werd weggerold,

zes stevige indianen kwamen binnen en namen Jasper tussen zich in. Verzet hielp niet. Ze brachten hem weer naar boven, naar de grote tempelruimte, bonden hem aan handen en voeten en legden hem op de offersteen. De oude priester kwam ook even kijken, knikte en ging weg. De indianen controleerden Jaspers touwen, zagen dat hij zich niet meer bewegen kon en verdwenen eveneens. Die gaan ontbijten, dacht Jasper, woedend en hongerig. Plotseling zag hij de Korilu naast zijn hoofd op de steen klauteren.

‘Ik heb een scherp stukje ijzer gevonden, de afgebroken punt van een mes,’ vertelde het reiswezentje. ‘Kun je je een beetje omdraaien? Dan kan ik de touwen doorsnijden.’

‘Doe het zo dat ik alleen even mijn spieren hoef te spannen om ze door te breken,’ verzocht Jasper. ‘Dan kunnen we straks lachen.’ Toen de Korilu klaar was kroop hij onder Jaspers jasje, juist op tijd. De zon stond al hoger, de binnenvallende lichtstralen hadden de offersteen bereikt en kropen langzaam over Jaspers voeten omhoog. De priester en zijn volgelingen kwamen weer binnen. De indianen gingen in een ruime kring om de offersteen staan, de priester hief zijn mes en plaatste zich naast Jasper.

‘Nog tien minuten, dan heeft de lichtstraal je hart bereikt,’ zei de oude man wraaklustig. ‘Vandaag zal de zonnegod gelukkig zijn.’ ‘Nietes!’ snauwde de Korilu, plotseling te voorschijn springend op Jaspers borst. ‘De zonnegod wil helemaal geen mensenoffers meer, hij wil koeken en een lamsboutje.’

Verschrikt deinsde de priester achteruit. De indianen lieten zich angstig op de knieën vallen.

‘Een Korilu!’ gilde de priester ontzet.

‘Verroest, ként u mij?’ De Korilu danste van verrukking op Jaspers maag. ‘Da’s ook toevallig. Waar hebben we elkaar ontmoet?’

‘Ga weg, kleine duivel, je brengt ongeluk aan!’

Jasper kon niet verdragen dat de Korilu werd beledigd. Hij spande zijn spieren achter zijn rug, drukte zijn handpalmen tegen elkaar... Krak! zei het touw. Toen spande hij zijn enkels, gaf een ruk! Krak, zei het tweede touw. Woedend ging hij overeind zitten en zwaaide met zijn armen.

‘Als u de Korilu zo goed kent moet u weten dat een reiswezentje altijd geluk aanbrengt,’ riep hij snel.

De priester keek loerend naar Jasper en zijn vriendje.

‘Grijp hen, mannen. Bind hen vast... de zon, de zon!’

De indianen aarzelden: ze durfden niet....

Toen sprong de priester toe en liet het mes neersuizen. Maar Jasper was sneller. Hij liet zich bliksemsvlug van de steen afrollen, sprong op en holde naar de uitgang van de grote tempel. Bij de drempel keek hij even over zijn schouder. Tot zijn schrik zag hij dat de priester de Korilu had gegrepen en het spartelende reiswezentje dicht bij zijn gezicht hield.

‘Nu zul jij eraan geloven, kleine duivel!’

‘Nee!’ gilde Jasper. Hij sprong weer terug, viel de priester aan en rukte het mes uit zijn handen. De indianen, intussen bekomen van hun schrik, wierpen zich nu op hem. Er ontstond een hevige worsteling. Jasper stond doodsangsten uit dat de Korilu in het gewoel vertrapt zou worden.

‘Vlucht, Korilu, vlucht!’ schreeuwde hij.

Toen gebeurde het. Uit de diepte van de gewelven steeg een vreemd, somber gerommel op. De vloer golfde. De muren kraakten en enkele stenen verschoven een paar centimeter. De indianen lieten Jasper los en keken elkaar ontsteld aan. Nog heviger begon de vloer te trillen, een paar kleinere stenen in de muren raakten los en rolden naar beneden. Jasper voelde hoe de Korilu snel in zijn broekspijp klom.

‘Vlug, Roef... wegwezen!’

Ook de indianen begrepen het gevaar. Met Jasper voorop stormden ze naar de uitgang, de oude priester strompelde jammerend achteraan.

De grond schudde. Diepe scheuren ontstonden in de stenige bodem. Bomen zwaaiden heen en weer en vielen krakend om. Drie lege huizen stortten in.

‘Naar de heuvels,’ gilde de Korilu in Jaspers oor.

De jongen liep wat hij lopen kon, dwars door de dode stad, terwijl achter hem de ene ruïne na de andere instortte. De indianen zochten schreeuwend van angst de veiligheid van het veld, samen met hun priester: niemand dacht meer aan een plechtigheid ter ere van de zonnegod.

Het werd plotseling weer stil, de hele aardschok had nog geen halve minuut geduurd. Toch bleef Jasper nog een tijdje doorrennen, tot hij op de helling van een met struiken begroeide heuvel hijgend bleef staan.

‘Dat... dat was een echte aardbeving,’ stamelde hij buiten adem. ‘Oef - en hij kwam juist op tijd.’

‘Er komen nog meer aardschokken,’ voorspelde de Korilu. ‘Zorg dat je in het open veld blijft, niet onder bomen lopen. En pas op voor de scheuren.’

Jasper klom verder de heuvel op. Om de een of andere reden had hij het gevoel dat het boven op de heuvel het veiligste zou zijn. Daar stonden in elk geval geen muren die konden omvallen, geen bomen die hem konden verpletteren. En de indianen schenen in een andere richting te zijn gevlucht.

Toen kwam de tweede aardschok, veel heviger dan de eerste. Jasper viel om en kroop op handen en voeten verder. Ten slotte durfde hij niet meer. Stil bleef hij liggen en keek.

De Verloren Stad in het dal wankelde, stortte in. Stofwolken wervelden omhoog, het lawaai was onbeschrijfelijk. Metersdikke muren verdwenen in plotseling ontstane brede scheuren. Het dak van de zonnetempel kwam krakend naar beneden. De muren om de stad brokkelden af en vielen om. Jasper hield zich stevig vast aan een paar blootgewoelde wortels. Onder hem beefde, brulde, schokte, sidderde de aarde. Dicht naast hem ontstond een scheur in de bodem waaruit plotseling water opwelde. Geboeid keek Jasper naar het dunne stroompje, dat steeds breder werd en naar het dal van de Verloren Stad begon te stromen. ‘Een bron,’ fluisterde hij, diep onder de indruk.

Een minuut later was het voorbij. De aarde kwam tot rust. Het gerommel hield op, de stofwolken daalden langzaam. De Verloren Stad was één machtige puinhoop geworden. Hoog in de lucht cirkelden roofvogels.

‘Klimmen, Jasper,’ zei de Korilu onverbiddelijk.

‘Ik ben moe.’

Woedend beet de Korilu in zijn oor.

‘Wil je verongelukken?’ snauwde hij.

‘Maar het is voorbij.’

‘Het ergste moet nog komen.’

Jasper stond moeizaam op en keek rond. Uit de nieuw ontstane bron gutste water, steeds meer water, dat modder, losse stenen en ontwortelde struiken meesleurde naar het dal. De scheur waaruit dat water opwelde werd steeds breder, en hoe breder die scheur werd, hoe meer water eruit losbrak... Dat kon inderdaad gevaarlijk worden. Maar hij zag nog iets wat zijn bloed deed stollen. Aan de overzijde van het dal was een zeer steile heuvel eveneens opengescheurd door de aardschokken, en een geweldig groot rotsblok, zo zwaar en hoog als een kathedraal, scheen te wankelen op de rand van de helling, juist boven de Verloren Stad.

Hij draaide zich haastig om en begon weer te klimmen. Achter hem klonk het geruis van de nieuwe rivier, die een steeds groter stuk van zijn heuvel afweekte en naar het dal sleurde.

Opnieuw beefde de aarde. De derde aardschok was niet zo hevig als de tweede, niet veel meer dan een rilling die door de huid van Moeder Aarde voer, maar het was voldoende. Bijna huilend, omdat hij voorzag wat er ging gebeuren, hield Jasper stil en keek het dal in. Het machtige rotsblok aan de overzijde wankelde, kantelde en stortte neer, boven op de puinhoop van de Verloren Stad. De modderrivier versnelde haar vaart en overstroomde datgene wat nog van de ruïnes te zien was. Slechts het neergestorte stuk heuvel stak er als een eiland bovenuit... Toen werd het stil. Voorgoed.

‘Weg,’ zuchtte Jasper bedroefd. ‘De Verloren Stad is verloren gegaan en niemand zal haar ooit nog kunnen terugvinden.’ Uitgeput zat hij op de top van de heuvel en keek naar de verwoesting om zich heen, beschenen door de middagzon.

‘We leven nog,’ dacht hij hardop.

‘En we hebben honger,’ deelde de Korilu mee.

Jasper legde een vuurtje aan en ging voedsel zoeken. Hij kwam terug met een handvol vruchten en een dood hertje dat hij onder een omgevallen boom had gevonden.

Na de maaltijd verlieten ze snel het oord van verschrikking en trokken verder noordwaarts de wildernis in. Dag na dag reisden ze voort door het geteisterde gebied. Overal waar ze kwamen vonden ze sporen van de aardbeving. Vernielde bomen, grote scheuren in de rotsgrond, verstopte beken die een andere bedding zochten - en eindelijk kwamen ze in een verwoeste indianennederzetting. De bewoners waren druk bezig hun hutten te herbouwen. Ze begroetten Jasper en zijn Korilu eerst wantrouwig, daarna vriendelijk, omdat hij hun aanbood te helpen. Hij vlocht nieuwe daken voor hun hutten, verzorgde de gewonden en had een lang gesprek met het stamhoofd. Het bleek dat deze indianen wel eens van de Verloren Stad hadden gehoord. Ze wisten dat er van tijd tot tijd afstammelingen van de Inca’s kwamen, voor wie ze een beetje bang waren. Dat de Verloren Stad nu voorgoed verdwenen was onder rotsblokken en modder vonden ze een hele geruststelling.

‘Het spookte daar,’ zei het stamhoofd. En hij maakte een diepe buiging voor de Korilu, alsof die er iets aan had gedaan.

16 DE GROENE HEL

Gesterkt en uitgerust trokken Jasper en de Korilu een week later opnieuw het oerwoud in. De bergen hadden ze nu achter de rug, het heuvelland bood niet zoveel moeilijkheden. Op een dag zagen ze beneden zich een uitgestrekte vlakte, bedekt met wouden en doorsneden met rivieren.

‘Het laagland,’ zei de Korilu. ‘Nu begint het pas goed. We moeten naar het noordoosten.’

‘Nou ja, erger dan de bergen kan het niet zijn,’ meende Jasper.

De Korilu lachte schamper.

‘Schei toch uit,’ riep Jasper. ‘Waarom zou laagland, waar je niet meer hoeft te klimmen en gewoon kunt lopen, zo moeilijk zijn?’ ‘Omdat,’ zei de Korilu vrolijk, ‘door die jungle maar één soort weg loopt: de rivier. En de oostkust is nog bijna drieduizend kilometer hiervandaan. Prettige wandeling, Roef.’

‘Dan volgen we de rivier,’ zei Jasper rustig.

‘Fijn,’ zei de Korilu. ‘Een boot hebben we niet, voor een vlot is de rivier te woest, want vooral in de bovenloop wemelt het van stroomversnellingen en watervallen en draaikolken. Bovendien wordt ieder die het ongeluk heeft in het water te tuimelen meteen opgevreten door piranha’s of krokodillen. Goede reis, Roef!’ ‘Toch moeten we naar de andere kant van Roerdel,’ betoogde Jasper koppig.

‘Jazeker. We kunnen vliegen.’

‘Nooit meer,’ snauwde Jasper. ‘Ik haat vliegtuigen en ik ben niet bang voor de Groene Hel. Ik ben door woestijnen, oerwouden en hooggebergten getrokken, ik heb oceanen bevaren en vuurspuwende vulkanen uitgelachen - drieduizend kilometer tropische onbegaanbaarheid schrikt mij niet meer af.’

Op dat moment schrokken ze van een vreemd gebalk achter hen. Jasper draaide zich met een ruk om en zag een broodmager muildier in hun richting strompelen. ‘Maar dat is Balboa!’

Het muildier had hen herkend en zocht bescherming bij Jasper. De Korilu klom verheugd naar zijn vertrouwde plekje tussen de lange oren en juichte van plezier.

‘Balboa is weggelopen van de smokkelaars en toen verdwaald. Hij is door de aardbeving helemaal van streek geraakt... Oef, wat is hij mager en zenuwachtig. Stel hem gerust, Roef, Balboa is een gevonden voorwerp, je mag hem houden.’

‘Hij zal ons door het eerste stuk van de Groene Hel dragen,’ zei Jasper en hield het uitgehongerde dier wat rauwe wortels voor.

Langzaam trokken ze verder, bergafwaarts, de onafzienbare groene wildernis tegemoet. Hoe verder ze kwamen hoe moeilijker het werd. Soms vlogen vergiftigde pijlen om hun oren; dan waren ze in het gebied van een wilde indianenstam terechtgekomen. Jasper liep hun dapper tegemoet, onderhandelde met hen, liet de Korilu kunstjes vertonen. Dat maakte op deze primitieve mensen grote indruk. Voor zo’n vreemd en klein wezentje hadden ze groot respect. Bovendien stelde het hen gerust dat Jasper geen wapens droeg, dat hij geen dragers of helpers bij zich had en vooral dat hij iedereen vertrouwde. Soms gaven ze de jongen een gids mee die na een paar honderd kilometer weer terugging, en die ervoor zorgde dat ze niet hopeloos verdwaalden.

Toen ze de rivier naderden kwamen ze opnieuw in contact met een indianenstam. Nadat Jasper op de gebruikelijke manier vriendschap had gesloten namen de indianen hem mee naar hun dorp. Ze waren heel arm, velen waren ziek en Jasper deed wat hij kon om hen te helpen. Hij reinigde stinkende wonden, zocht samen met de Korilu geneeskrachtige kruiden, hij vlocht verbandlinnen van lange brede grassprieten. De Indianen dachten dat hij een tovenaar was. Ze hielden eigenlijk niet van blanken, maar Jasper leek helemaal niet meer op een blanke jongen. Hij had lange haren, gerafelde kleren en een roestbruine huid. Alleen aan zijn blauwe ogen kon je nog zien dat hij een Amsterdammer was. Het stamhoofd bood aan Balboa te ruilen voor een kano en een paar bijlen.

‘Doe het maar,’ zei de Korilu. ‘Balboa komt nooit levend de wildernis door als hij bij ons blijft. En als we iets hard nodig hebben, is het een kano.’

Balboa wilde wel bij de indianen blijven. Op een regenachtige dag nam Jasper afscheid van het muildier en van zijn indiaanse vrienden, scheepte zich in met de Korilu en peddelde stroomafwaarts. Balboa stond op de oever, keek hen na en maakte een geluid dat het midden hield tussen balken en hinniken.

Drie maanden lang zakten Jasper en de Korilu de steeds breder wordende stroom af. Ze beleefden in die drie maanden meer avonturen dan in de voorafgegane twee jaren bij elkaar. Het oerwoud om hen heen was vol geluiden, vol geheimzinnigheid en meestal ondoordringbaar. De weinige open plekken waren nog gevaarlijker door de wilde stammen die er woonden en die altijd begonnen met vijandelijkheden, eer het tot hen doordrong dat Jasper niets kwaads in de zin had. De jongen raakte driemaal gewond. Een vleesetende vis beet een stuk uit zijn kuit toen de kano in een stroomversnelling weer eens omsloeg. Vijfmaal stootte het vaartuigje op de rotsen en moesten ze het repareren met lianen en boomschors. Eenmaal moesten ze meer dan honderd kilometer door het oerwoud sjouwen met de kano op Jaspers rug omdat de rivier zo vol zat met stroomversnellingen, watervallen en draaikolken dat varen onmogelijk was. Viermaal werden ze aangevallen, gevangengenomen en weer vrijgelaten. Ze leefden van vis, wortelen, wilde vruchten en van wat ze maar vinden konden langs de oevers - soms ook leden ze dagenlang honger. Muskieten en bijtende insekten plaagden hen onafgebroken en bezorgden Jasper de ene koortsaanval na de andere. Ze sjouwden, zwoegden, peddelden en gaven het niet op. Maar het was een hel.

Op een dag zei Jasper: ‘Ik ben verbaasd.’

‘Dat kan niet,’ zei de Korilu. ‘Na alles wat je zoal hebt meegemaakt kun je je over niets meer verbazen.’

‘Toch wel. Luister. Elke dag opnieuw is een moeilijke dag. We verkeren voortdurend in levensgevaar. Wilde indianen, wilde dieren, spinnen en schorpioenen, slangen, insecten en vleesetende vissen loeren op ons. Ik verlang er gewoon naar nu eens krokodillen of kaaimannen te zien, want dat is het bewijs dat we de kust naderen. Er gaat intussen geen uur voorbij of we beleven een spannend avontuur... maar, o Korilu, wat verveel ik me! Dit hele land verveelt me gruwelijk. Het is me te moeilijk. Die groene muren langs de rivier zijn steeds hetzelfde. De krijsende geluiden uit het oerwoud, de hitte, de neerstromende regen, het onweer... Elke dag zijn het dezelfde hitte, regenbuien, onweer en ongedierte waartegen we moeten vechten. Ik heb er schoon genoeg van.’

‘Je wou toch reizen,’ mopperde de Korilu teleurgesteld.

‘Ja. En ik heb er geen spijt van dat ik met je ben meegegaan, Korilu. Het was geweldig. Maar nu wil ik naar huis.’

‘Nu al?’

‘Ja.’

De Korilu zei, veel vriendelijker dan Jasper had verwacht: ‘Ik begrijp het. Troost het je te bedenken dat we met elke stap, elke slag van de peddels en elk uur dichter bij Amsterdam komen?’ ‘Die gedachte is het enige dat me nog op de been houdt.’ ‘Ik geloof dat we het ergste al gehad hebben,’ zei de Korilu. ‘Over een paar weken komen we in de bewoonde wereld, dan kunnen we deze rivier verlaten en over de weg verdergaan.’

De Korilu had het goed gezien. Na nog een volle maand van ontberingen en moeilijkheden kwamen ze bij een grote stad. De rivier was hier zo breed geworden dat de andere oever bijna niet meer te zien was. Jasper ging opgelucht aan land. Hij verzamelde zijn eigendommen: een paar bijlen, vier houten afgodsbeeldjes die hij van de indianen had gekregen, een rieten mandje en een stuk touw. Hij trok de stad in en ging op zoek naar een kapper. ‘Goedemiddag, senor,’ zei hij vriendelijk. ‘Ik heb geen geld, maar ik zal u een kostbaar indiaans afgodsbeeldje geven in ruil voor een bad en een knipbeurt.’

‘Bent u een geleerde?’ vroeg de kapper verbaasd.

Jasper knikte, ofschoon hij er niet helemaal zeker van was.

‘Zeker op expeditie geweest in het binnenland... ja, ik ken dat,’ babbelde de kapper. ‘De meeste geleerden komen na drie maanden uit de wildernis terug en zien er dan twintig jaar ouder uit. Ik vraag me af wat ze er eigenlijk zoeken, want zó genoeglijk is het er niet.’

Toch wilde de man het beeldje graag hebben om het later aan toeristen te kunnen verkopen. Hij gaf Jasper een handdoek en een stuk zeep en leende hem voor twee uren zijn badkamer. Daarna liet hij de jongen plaatsnemen in de kappersstoel.

‘Knip het maar heel kort,’ zei Jasper. ‘In deze hitte groeit mijn haar zo snel!’

‘En uw baard?’ vroeg de kapper.

‘Mijn baard?’

Verschrikt greep Jasper naar zijn kin. En ja, tijdens de laatste verschrikkelijke maanden had hij een ruige stoppelbaard gekregen. ‘Tjonge... dat had ik niet gemerkt. Hebt u een spiegel?’

De kapper draaide de stoel in het rond en Jasper staarde verbijsterd naar de zeerover die hem in de spiegel aankeek.

‘Ben ik dat werkelijk?’

Hij kon het nauwelijks geloven.

‘Waar komt u vandaan dat u zichzelf zo lang niet hebt gezien?’ vroeg de kapper.

‘We... we... zijn... ik bedoel: ik ben door het Andesgebergte getrokken en de Amazone afgezakt - en nu ben ik op weg naar de oostkust om een schip te vinden. Ik ga zo gauw mogelijk naar Europa terug.’

‘Wat een mens al niet kan meemaken,’ zuchtte de man. ‘Ik heb mijn hele leven niets anders gezien dan deze kapperszaak. Dus knippen én scheren?’

‘Graag.’ En toen: ‘Nee, laat die baard maar zitten.’

‘Ziezo,’ zei Jasper toen hij schoongeboend en met stekeltjeshaar weer op straat stond. ‘Nu eerst mijn kano verkopen, ergens lekker eten en dan... op naar de kust!’

Het was langs de weg in zuidoostelijke richting nog een achthonderd kilometer lopen om bij de grote havenstad te komen, maar over zulke kleinigheden maakte Jasper zich allang niet meer druk. Hij stapte stevig door, met de Korilu in zijn borstzak, want aan de kortgeknipte kuif had het wezentje geen houvast meer. Soms hadden ze geluk en mochten ze een stuk meerijden met een vrachtauto. Binnen een week bereikten ze de haven.

‘Het houdt maar niet op,’ zuchtte Jasper. ‘Nu moet ik wéér een schip zoeken. Reizen is toch wel een beetje eentonig: het is lopen óf varen, varen óf lopen. En steeds weer word ik opgehouden door dezelfde soort moeilijkheden, dezelfde soort narigheden...’

De zaak was natuurlijk dat Jasper hevig naar huis verlangde. Woedend schopte de Korilu hem tegen de borst.

‘Vind je reizen niet geweldig? Elke dag een avontuur, de ene opwinding na de andere, duizenden verschillende mensen ontmoeten, overal vrienden maken...’

‘... en weer verliezen,’ gromde Jasper. ‘Nee, ik heb er genoeg van.’ Maar op de schepen waar hij zich kwam aanmelden om als matroos zijn overtocht naar Europa te verdienen, werd hij weggejaagd.

‘Dat komt,’ zei de Korilu vol leedvermaak, ‘omdat je geen behoorlijk lapje goed meer aan je lijf hebt. Je moet eerst toonbare kleren kopen.’

‘Ik heb toch geen geld,’ zuchtte Jasper.

‘Nou, nou,’ spotte de Korilu. ‘Je hebt nog maar weinig geleerd in de twee jaar dat we op weg zijn. Je bent de hele wereld rondgereisd zonder geld, en nu zie je niet eens kans om dit plasje water over te steken?’

Jasper wilde zeggen dat de Atlantische Oceaan nogal een gróót plasje water was, maar hij zweeg. Ruzie maken met de Korilu hielp niets; het reiswezentje had toch altijd gelijk.

Dus zat er niets anders voor hem op dan een paar weken lang in de haven te gaan werken, om geld voor nieuwe kleren te verdienen. Jasper sjouwde met balen en kisten in de verstikkende hitte, maakte scheepsruimen schoon en verfde geblakerde loodsen. Eindelijk kon hij moe en voldaan opnieuw de stad ingaan en zeewaardige kleren kopen. Nu vond hij ook spoedig een kapitein die wel een flinke matroos kon gebruiken.

17 THUIS

De overtocht was zwaar. Het was koud en stormachtig, in de mist ontkwamen ze op het nippertje aan een aanvaring en Jasper dacht elke dag angstig: Het ontbreekt er nog maar aan dat we weer schipbreuk lijden!

Zo erg werd het gelukkig niet, maar de reis duurde toch veel langer dan hij had verwacht. Onderweg deden ze vele havens aan, maar na een week of drie naderden ze Amsterdam.

Het was ongelooflijk heerlijk om weer in Holland te zijn. Terwijl het schip de pieren van IJmuiden passeerde stond Jasper rillend aan dek en keek verlangend om zich heen. Hij ontdekte dat de bomen kaal waren, dat het regende, dat er een gure wind blies: het was winter. Laat in de middag meerde het schip aan de kade; Jasper nam halsoverkop afscheid van de bemanning en ging aan land. Springend van haast schoot hij de stad in. Alle winkels straalden licht uit.

‘Sinterklaasetalages... Zie je dat, Korilu?’ riep Jasper blij. ‘Wat zal mijn moeder blij zijn als ze me ziet.’

‘Eerst naar het Vondelpark,’ commandeerde het reiswezentje. ‘Maar ik wil naar huis!’

‘Je bent twee-en-een-half jaar van huis weggeweest - dat uurtje kan er nog wel bij.’

Jasper woonde maar twee straten voorbij het park, en daarom gaf hij de Korilu zijn zin.

In het Vondelpark was het heel stil, heel koud en het schemerde. Jasper ging op een nat bankje zitten en strekte zijn benen.

‘Hier is het begonnen,’ zei de Korilu terwijl hij op Jaspers knie kroop.

‘Ja... Wat is dat lang geleden!’

‘En hier eindigt het.’

‘Ga je weg, Korilu? Dat meen je niet! Na al die jaren... en na alles wat we samen hebben beleefd!’

‘Stel je niet aan,’ snauwde de Korilu. ‘Je bent intussen een man geworden, met een baard en spieren als kabeltouwen. Je hebt mij niet meer nodig.’

‘Ik heb je wél nodig,’ riep Jasper geschrokken. ‘Eigenlijk... eigenlijk heb ik nog maar heel weinig van de Griemel gezien. Ik ben nog helemaal niet in Canada geweest, en niet in Noord-Amerika en Rusland en Zuid-Afrika en ik ben ook niet aan de Noordpool geweest en niet in Vuurland en niet in Nieuw-Zeeland...’

‘Ik dacht,’ grinnikte de Korilu, ‘dat je schoon genoeg had van reizen.’ ‘Nou ja... ik verlangde naar huis.’

‘Je bent nu toch in Amsterdam.’

‘Ja, ja... dat is prachtig. Maar ik wil hier niet blijven!’ schreeuwde Jasper. ‘Ik begin nu alweer heimwee te krijgen naar de woestijn, en naar de zalige eilanden van de Stille Zuidzee, en naar China waar de mensen zo hartelijk waren, en naar... naar het oerwoud, waar Ngo-Watoe woont.’

De Korilu danste van verrukking.

‘Maar, domme Kroet, je hebt nog vijftig jaar de tijd voor je echt oud bent... Je kunt nog vijftig jaren reizen. Je hebt geleerd hoe je dat moet doen: reizen. Nu zul je het nooit meer kunnen laten.’ ‘Da’s waar,’ zei Jasper blij.

‘Misschien komen we elkaar nog wel eens ergens tegen,’ zei de Korilu.

En wég was hij.

Jasper staarde ongelovig naar zijn broek, liet zich op zijn knieën vallen, zocht onder de kale jasmijnstruik en opeens dacht hij dat hij een zachte schaterlach hoorde achter een dikke beukenboom. Maar hoe hij ook zocht, en tastte, en tuurde: de Korilu was spoorloos verdwenen.

Eindelijk stond Jasper op en liep naar huis.

‘Dag moeder. Daar ben ik weer.’

‘Eindelijk!’ riep zijn moeder. ‘Je bent verschrikkelijk groot geworden. Blijf je nu voortaan thuis?’

‘Voorlopig wel,’ zei Jasper.

‘Een poosje,’ zei Jasper.

‘Nou ja,’ zei Jasper, ‘in elk geval tot na Kerstmis.’

VOOR LEZERS DIE VAN ALLES HET FIJNE WILLEN WETEN:

Columbus: Christoforus Columbus werd in 1451 in Genua geboren. Hij ontdekte in 1492 Amerika, maar vergiste zich en dacht dat het Indië was.

Captain Cook: James Cook, geboren in 1728 in Engeland. Beroemd ontdekkingsreiziger in de Stille Zuidzee. Werd in 1778 in Hawaii door inboorlingen vermoord.

Marco Polo: Geboren in 1254 in Venetië; oorspronkelijk koopman. Reisde met zijn vader en oom door Azië, kreeg veel invloed in het oude Chinese Rijk. Hij schreef zijn reisboeken in de gevangenis van Genua.

Vasco da Gama: Werd geboren in 1469 in Portugal. Ontdekkingsreiziger en zeevaarder rond Afrika en Azië. Was de eerste die een zeeweg van Europa naar Indië vond.

Robert peary: Geboren 1856 in de Verenigde Staten. Poolreiziger. Bereikte als eerste de Noordpool in 1909.

Fridtjof Nansen: Geboren in 1861 in Noorwegen. Beroemd poolreiziger en ontdekkingsreiziger, maar ook een groot geleerde en bijzonder goed mens. Kreeg de Nobelprijs voor de Vrede.

Balboa: Vasco Nunez de Balboa, geboren 1475 in Spanje. Reisde dwars door Midden-Amerika en ontdekte de Stille Zuidzee aan de andere kant van Amerika in 1513. Eindelijk begonnen de mensen toen te geloven dat de wereld rond was.

Table of Contents

Start