DE BRIEF VOOR DE KONING

TONKE DRAGT

Opgedragen aan de drie sterren in het westen

INLEIDING

De ridders van koning Dagonaut

Dit is een verhaal van lang geleden, toen er nog ridders waren. Het speelt zich af in twee koninkrijken: het land van koning Dagonaut ten oosten van het Grote Gebergte en het land van koning Unauwen ten westen van het Grote Gebergte. Zo heten ook de hoofdsteden van de twee rijken: de Stad van Dagonaut en de Stad van Unauwen. Er wordt ook gesproken van een ander land, maar daarover valt nu nog niets te vertellen.

Het verhaal begint in het Rijk van Dagonaut. Eerst moet je echter iets weten van hem en van zijn ridders. Ik heb daartoe een paar stukjes overgeschreven uit een oud, oud boek.

'Onze koning Dagonaut is een machtig koning; zijn regering wordt geprezen als verstandig en rechtvaardig en zijn rijk is groot en mooi. Er zijn heuvels en velden, en vruchtbare akkers, brede rivieren en uitgestrekte wouden. In het noorden zijn bergen, en in het westen zijn nog hogere bergen. Aan gene zijde daarvan ligt het land van koning Unauwen, waar onze minstreels mooie liederen van zingen. In het oosten en zuiden zijn geen bergen, en daarvandaan proberen soms vijanden ons land binnen te vallen, jaloers op de welvaart die er heerst. Maar nooit heeft iemand het rijk kunnen veroveren, want de ridders van de koning bewaken het goed en verdedigen het dapper. Het is goed wonen binnen onze grenzen, waar het vredig en veilig is.

Koning Dagonaut wordt gediend door vele ridders; kloeke, moedige mannen, die hem helpen het rijk te regeren en er de orde te handhaven. Velen van hen zijn beroemd: wie heeft nooit gehoord van ridder Fartumar, en Tiuri de Dappere, en Ristridin van het Zuiden, om er maar enkelen te noemen? De meeste van zijn ridders heeft de koning stukken land in leen gegeven, die ze in zijn naam moeten besturen. Ook zijn ze verplicht meteen te komen als hij hen roept, om hem te helpen met hun kracht en krijgslieden.

Er zijn ook ridders die geen land bezitten; in de eerste plaats zij die nog jong zijn, maar die later hun vaders zullen opvolgen. En dan zijn er degenen die geen bezit wensen, de Zwervende Ridders, die het land rondreizen en overal hun diensten aanbieden, die de grenzen bewaken en zich zelfs buiten het rijk begeven om dan later de koning te vertellen wat daar gebeurt.

Vele ridders zijn er in het rijk van koning Dagonaut, en toch is het niet gemakkelijk een van hen te worden. Want hij die de ridderslag wenst te ontvangen, moet bewijzen dat hij die waard is. Een zware proeftijd moet hij doormaken; eerst dienend als schildknaap bij een ervaren ridder en daarna nog een jaar bij 's konings krijgslieden. Niet alleen moet hij met wapens kunnen omgaan en kennis hebben van vele zaken, maar bovenal moet hij bewijzen dat hij trouw is en eerlijk, hulpvaardig en dapper. Ridderlijk in alle opzichten moet hij zijn.

Eens in de vier jaar, in de zomer, roept koning Dagonaut alle ridders naar zijn stad, en ze blijven daar zeven dagen. Ze vertellen hem dan hoe alles gaat in de verschillende delen van het rijk en wat ze zelf hebben gedaan en verricht.

En in die week, op Midzomerdag, worden de jongelieden die daartoe waardig bevonden zijn, plechtig door de koning tot ridder geslagen.

Een grote dag is dat! Na de ridderslag is er een dienst in de kathedraal, gevolgd door een maaltijd in het paleis. Daarna komt de schitterende optocht door de stad, waarin alle ridders meerijden, in volle wapenrusting, met schilden en banieren, de nieuwe jonge ridders voorop. Van heinde en ver komen de mensen om dat te zien. Dan wordt er een groot feest gehouden, niet alleen in het paleis, maar overal in de stad. Er is kermis op het marktplein, overal wordt muziek gemaakt en in alle straten wordt gedanst en gezongen, eerst in zonneschijn en later bij het licht van honderden fakkels. De volgende dag roept de koning zijn ridders ter vergadering bijeen, en de nieuwe jonge ridders mogen daar voor het eerst bij zijn. En de dag daarop doen ze mee aan een groot toernooi, dat voor velen het hoogtepunt is van de week. Nooit ziet men zoveel pracht en praal, zoveel moed en behendigheid bij elkaar.

Maar vóór al deze glansrijke dagen hebben de nieuwe jonge ridders hun laatste proef moeten doorstaan. De vierentwintig uren voor hun ridderslag moeten ze vasten — niets eten en drinken mogen zij. En de nacht moeten ze wakend doorbrengen in de kleine kapel buiten de muren van de stad. Daar liggen hun zwaarden voor het altaar, en zijzelf, in witte gewaden gekleed, knielen neer en bezinnen zich op de grote taak die voor hen ligt. Ze nemen zich voor als Dagonauts ridders hun koning trouw te dienen; en zijn rijk, dat hun vaderland is. Ze beloven zichzelf altijd eerlijk en behulpzaam te zijn, en te strijden voor wat goed is.

De hele nacht moeten ze waken en denken, en bidden om kracht voor hun taak. Ze mogen niet slapen of praten, en niet luisteren naar een stem uit de buitenwereld, totdat ze om zeven uur in de morgen door een afvaardiging van ridders worden gehaald om voor de koning geleid te worden.'

Dit verhaal begint op zo'n nacht, in de kleine kapel op de heuvel buiten de Stad van Dagonaut. Vijf jongelieden doorwaakten daar de nacht voordat ze tot ridder zouden worden geslagen: Wilmo, Foldo, Jioesipu, Arman en Tiuri. Tiuri was de jongste van hen; hij was pas zestien jaar.

EERSTE DEEL De opdracht

1 De nachtwake in de kapel

Tiuri lag geknield op de stenen vloer van de kapel en staarde naar de bleke vlam van de kaars die voor hem stond.

Hoe laat zou het zijn? Hij moest ernstig denken over de plichten die hij zou hebben als hij eenmaal ridder was, maar zijn gedachten dwaalden telkens af. Soms dacht hij zelfs helemaal niet. Hij vroeg zich af of zijn vrienden hetzelfde voelden.

Hij keek naar opzij, naar Foldo en Arman, naar Wilmo en Jioesipu. Foldo en Wilmo tuurden naar hun kaarsen, Arman had zijn gezicht in zijn handen verborgen. Jioesipu zat rechtop en staarde naar boven, maar plotseling veranderde hij van houding en keek Tiuri recht in het gezicht. Ze bleven elkaar een poosje aankijken; toen wendde Tiuri zijn hoofd af en richtte zijn ogen weer op de kaars.

Waar zou Jioesipu aan denken?

Wilmo bewoog zich en maakte een krassend geluid met zijn schoen op de vloer. De anderen keken allemaal tegelijk zijn kant uit. Wilmo boog zijn hoofd alsof hij zich schaamde.

Wat is het stil, dacht Tiuri even later. Zo stil is het in mijn leven nooit geweest. Ik hoor alleen onze ademhaling, en misschien, als ik goed luister, het kloppen van mijn eigen hart...

De vijf jongelieden mochten niet met elkaar praten, geen woord mochten ze zeggen, de hele nacht. En met de buitenwereld mochten ze helemaal geen verbinding hebben. Ze hadden zelf de deur van de kapel op slot gedaan en morgenochtend, om zeven uur, zouden ze hem weer openen, als de ridders van koning Dagonaut hen kwamen halen.

Morgenochtend! Tiuri zag de feestelijke optocht voor zich: de ridders op hun mooi opgetuigde paarden, de kleurige schilden en de wapperende banieren. Zichzelf zag hij ook, gezeten op een vurig paard, gehuld in een blinkend harnas, met helm en wuivende vederdos.

Hij schudde dit beeld van zich af. Hij moest niet denken aan de uiterlijke dingen van het ridderschap, maar zich voornemen trouw en eerlijk, dapper en hulpvaardig te zijn.

Het kaarslicht deed pijn aan zijn ogen. Hij keek naar het altaar, waar de vijf zwaarden klaarlagen. Erboven hingen de schilden; ze glansden in het flakkerende licht van de kaarsen.

Morgen zullen er twee ridders zijn die hetzelfde wapen voeren, dacht hij, vader en ik. Zijn vader heette ook Tiuri, 'de Dappere' werd hij genoemd. Zou hij nu wakker liggen en denken aan zijn zoon? Ik hoop, dacht Tiuri, dat ik net zo'n goed ridder zal worden als hij.

Even later kwam er een nieuwe gedachte bij hem op. Stel je voor dat er nu iemand op de deur klopt! We zouden dan niet open mogen doen. Hij herinnerde zich iets dat ridder Fartumar, wiens schildknaap hij was geweest, hem eens had verteld. Toen die de nacht voor zijn ridderslag waakte in de kapel, werd er plotseling hard op de deur gebonsd. Hij was daar toen met drie vrienden, maar geen van allen hadden ze opengedaan. Gelukkig maar, want later bleek, dat het een dienaar van de koning was geweest, die hen op de proef wilde stellen.

Tiuri keek weer naar zijn makkers. Ze zaten nog in dezelfde houding. Het was zeker al na middernacht. Zijn kaars was bijna opgebrand; hij was de kortste van de vijf. Misschien kwam dat doordat hij het dichtst bij een raam zat. Het tochtte hier, hij voelde telkens een koude luchtstroom langs zich gaan. Als mijn kaars uit is, steek ik geen nieuwe aan, dacht hij. Het leek hem prettiger in het donker te zitten, zodat de anderen hem niet konden zien. Hij was niet bang dat hij in slaap zou vallen.

Sliep Wilmo? Nee, hij bewoog zich.

Ik waak niet op de goede manier, dacht Tiuri. Hij vouwde zijn handen en vestigde zijn ogen op het zwaard, dat hij alleen voor een goede zaak zou mogen gebruiken. Hij sprak bij zichzelf de woorden die hij de volgende dag tot koning Dagonaut zou zeggen. 'Ik beloof als ridder u trouw te dienen, en evenzo al uw onderdanen, en ook iedereen die mijn hulp inroept. Ik beloof...'

Toen werd er op de deur geklopt — zacht, maar heel goed hoorbaar. De vijf jongelieden hielden hun adem in, maar ze bleven onbeweeglijk zitten.

Weer werd er geklopt.

De jongelieden keken elkaar aan, maar ze spraken geen woord en verroerden zich niet.

Ze hoorden dat er aan de knop van de deur werd gedraaid. Daarna klonk er het geluid van voetstappen die langzaam wegstierven.

Ze slaakten een zucht, alle vijf tegelijk.

Nu is het gebeurd, dacht Tiuri. Het was vreemd, maar hij had het gevoel dat hij daar op gewacht had, al de tijd die hij had gewaakt. Zijn hart bonsde zo luid, dat het hem voorkwam dat de anderen het ook moesten horen. 'Kom, blijf kalm,' zei hij tot zichzelf. 'Misschien was het een vreemdeling die niet wist dat wij hier waken, of iemand die ons wilde plagen, of op de proef stellen...'

Toch bleef hij gespannen wachten of hij weer iets hoorde. Zijn kaars vlamde even heel helder op, en doofde toen uit, met een zacht sissend geluid. Nu zat hij in het donker.

Hij wist niet hoeveel tijd er voorbij was gegaan, toen hij boven zijn hoofd een zacht gerucht hoorde. Het was alsof iemand met zijn nagels tegen het raam kraste!

En toen hoorde hij een stem, zacht als een ademtocht, die zei: 'In Gods naam, doe de deur open!'

2 Het verzoek van een onbekende

Tiuri ging rechtop zitten en keek naar het raam. Hij zag niets - geen schaduw - zodat hij zou kunnen denken dat hij het zich had verbeeld. Was dat maar zo! Hij kon tóch niet doen wat die stem had gevraagd, al had het nog zo dringend geklonken. Hij verborg zijn gezicht in zijn handen en probeerde alle gedachten te bannen uit zijn geest.

Maar nogmaals hoorde hij de stem, heel duidelijk, al was het niet meer dan een gefluister: 'In Gods naam, doe open!'

Het klonk haast nog dringender dan eerst.

Tiuri keek naar zijn vrienden. Die zagen er uit alsof ze niets gehoord hadden. Maar hij had het wel gehoord! 'In Gods naam, doe open!'

Wat nu? Hij mocht de deur niet openen... maar als het nu eens een mens was die in nood verkeerde, een vluchteling die een vrijplaats[1] zocht?

Hij luisterde. Het was weer stil. De stem klonk echter nog na in zijn oren; hij zou die nooit kunnen vergeten. O, waarom moest dit juist nu gebeuren? Waarom moest juist hij die smeekbede horen? Hij mocht er niet op antwoorden, maar hij zou zich niet gerust voelen voordat hij het toch had gedaan.

Hij aarzelde. Toen nam hij een besluit. Zachtjes stond hij op, met moeite, want hij was stijf geworden van het lange knielen op de kille grond. Hij begon, tastend langs de muur, in de richting van de deur te sluipen. Nu en dan keek hij om naar zijn vrienden. Hij geloofde niet dat ze iets gemerkt hadden - of ja, toch, Arman keek zijn kant uit. Maar Arman zou hem nooit verraden.

Het scheen eindeloos lang te duren voordat hij in het voorportaal gekomen was. Nog eenmaal wierp hij een blik achterom: naar zijn vrienden, naar het altaar en de schilden erboven, naar het licht der vier kaarsen en daaromheen de donkere schaduwen tussen de zuilen en in de gewelven. Toen liep hij door het kleine voorportaal naar de deur en legde zijn hand op de sleutel.

Als ik opendoe, dacht hij, heb ik de regels verbroken. Dan mag ik me morgen niet tot ridder laten slaan.

Hij draaide de sleutel om, opende de deur op een kier en keek naar buiten.

Op de drempel stond een man, gehuld in een wijde pij, met de kap over zijn hoofd getrokken. Tiuri kon zijn gelaatstrekken niet onderscheiden, daar was het te donker voor. Hij deed de deur wat verder open en wachtte zwijgend tot de ander iets zou zeggen.

'Dank u!' fluisterde de onbekende.

Tiuri bleef zwijgen.

De onbekende wachtte een ogenblik en zei toen, nog steeds fluisterend: 'Ik vraag uw hulp; het gaat om een zaak van leven of dood!' Toen Tiuri geen antwoord gaf, ging hij voort: 'Wilt u mij helpen?... Wilt u mij helpen?' herhaalde hij. 'Mijn hemel, waarom zegt ge niets?'

'Hoe kan ik u helpen?' fluisterde Tiuri. 'Waarom komt u hiér? Weet u niet dat ik morgen tot ridder geslagen zal worden en dat ik met niemand spreken mag?'

'Dat weet ik,' antwoordde de onbekende. 'Daarom kom ik juist hier.'

'U had beter ergens anders heen kunnen gaan,' fluisterde Tiuri boos. 'Nu heb ik de regels overtreden, en kan dus morgen niet de ridderslag ontvangen.'

'U zult de ridderslag juist echt verdiend ontvangen,' zei de onbekende. 'Een ridder moet toch helpen als het hem gevraagd wordt? Kom naar buiten, dan zal ik u vertellen wat u voor me moet doen. Vlug, vlug, er is niet veel tijd!'

Wel ja, dacht Tiuri, ik heb toch al gesproken en de deur opengedaan - waarom zou ik niet de kapel uitgaan ook?

De onbekende pakte zijn hand en voerde hem mee, langs de buitenmuur van de kapel. Zijn hand voelde benig en rimpelig aan, de hand van een oude man. Zijn stem klinkt ook oud, dacht Tiuri. Wie zou hij zijn?

De onbekende bleef staan bij een kleine nis. 'Laten we ons hier verschuilen,' fluisterde hij, 'en zacht praten, zodat niemand ons kan horen.' Toen ze in de nis stonden, liet hij Tiuri's hand los en vroeg:'Hoe heet u?'

'Tiuri,'antwoordde de jongeling.

'Ach Tiuri, jou zal ik kunnen vertrouwen.'

'Wat wilt u van me?' vroeg Tiuri.

De onbekende boog zich naar hem toe en fluisterde: 'Ik heb hier een brief, een heel belangrijke brief. Ik kan wel zeggen dat het welzijn van een heel koninkrijk ervan afhangt. Een brief voor koning Unauwen.'

Koning Unauwen! Tiuri had veel van hem gehoord. Hij regeerde over het land ten westen van de bergen en er werd van hem gesproken als een edel en rechtvaardig vorst.

'Deze brief moet bij de koning gebracht worden,' zei de onbekende. 'Zo vlug mogelijk.'

'U wilt toch niet...' begon Tiuri ongelovig.

'Degene die de brief zal brengen, is de Zwarte Ridder met het Witte Schild,' viel de onbekende hem in de rede. 'Hij is op het ogenblik in de herberg Yikarvara in het bos. Nu vraag ik jou of je de brief bij hem wilt brengen. Ik kan het zelf niet doen; ik ben oud en vijanden achtervolgen mij.'

'Waarom vraagt u het niet aan een ander?' zei Tiuri. 'De stad is vol ridders; mensen genoeg die u vertrouwen kunt.'

'Aan geen van die ridders kan ik het vragen,' antwoordde de onbekende. 'Zij lopen te veel in het oog. Zei ik je niet dat er overal vijanden zijn? In heel de stad liggen spionnen op de loer, hopend de brief te kunnen roven. Nee, een beroemd ridder kan ik niet gebruiken. Ik heb iemand nodig die onbekend is en niet opvalt. Maar tegelijkertijd moet ik hem deze brief durven toevertrouwen. Ik zoek iemand die een ridder is, en toch geen ridder is! Jij bent degene die ik moet hebben: jij bent waardig bevonden morgen de ridderslag te ontvangen, maar je bent ook jong en hebt nog niet van je doen spreken.'

Tegen deze woorden kon Tiuri niets inbrengen. Hij probeerde weer de gelaatstrekken van de onbekende te onderscheiden, maar dat lukte hem niet. 'Is die brief van groot belang?' vroeg hij toen.

'Van niet te schatten zo groot belang!' fluisterde de onbekende. 'Kom, aarzel niet langer,' ging hij met trillende stem verder. 'Zo verlies je te veel tijd! Hier vlakbij, achter de kapel, staat een paard in de wei; als je dat neemt kun je in drie uur bij de herberg zijn - als je hard rijdt, kun je het wel vlugger doen. Het is nu ongeveer kwart over één. Je kunt om zeven uur hier terug zijn, als je gehaald wordt om voor koning Dagonaut te verschijnen. Alsjeblieft, doe wat ik je vraag!'

Tiuri voelde dat hij niet kon weigeren. De regels die een aanstaand ridder te volgen had waren belangrijk, maar dit beroep op zijn hulp was nog belangrijker.

'Ik zal het doen,' zei hij. 'Geeft u mij de brief en zeg me hoe ik de herberg kan vinden.'

'Dank!' zuchtte de onbekende en vlug fluisterend vervolgde hij: 'De herberg heet Yikarvara. Weet je het jachthuis van koning Dagonaut? Daarachter gaat een smalle weg in noordwestelijke richting. Rijd die af totdat je komt bij een open plek in het bos. Twee paden lopen vandaar verder; sla het linkerpad in en dan kom je er vanzelf. Wat de brief betreft: beloof me op je riddereer die te behoeden als je eigen leven en hem aan niemand te geven dan aan de Zwarte Ridder met het Witte Schild.'

'Ik ben nog geen ridder,' zei Tiuri, 'maar als ik het was, zou ik het beloven op mijn riddereer.'

'Goed. Als iemand je de brief zou willen ontroven, moet je hem vernietigen, maar niet voordat het werkelijk nodig is. Begrepen?'

'Begrepen,'zei Tiuri.

'En onthoud dit goed: als je bij de Zwarte Ridder met het Witte Schild bent gekomen, moet je hem vragen: Waarom is uw schild wit? Dan zal hij antwoorden: Omdat in wit alle kleuren zijn. Daarna zal hij je vragen: Waar kom je vandaan? Jij moet dan antwoorden: Ik kom van ver. Pas daarna mag je hem de brief overhandigen.'

'Het wachtwoord,'mompelde Tiuri.

'Juist, het wachtwoord. Weet je nu precies wat je doen moet?'

'Ja, heer,' zei Tiuri. 'Geeft u me de brief maar.'

'Nog één ding,' zei de onbekende. 'Wees voorzichtig; let goed op of je niet gevolgd wordt. Hier is de brief; zorg er goed voor.'

Tiuri nam de brief aan. Die was plat en niet groot en hij voelde dat er zegels op zaten. Voorzichtig borg hij hem onder zijn hemd, op zijn borst.

'Kun je hem niet verliezen?' vroeg de onbekende.

'Nee,' zei Tiuri. 'zo wordt hij veilig bewaard.'

De onbekende greep zijn handen en drukte die. 'Ga dan,' zei hij. 'God zegene je!' Toen liet hij Tiuri's handen los, draaide zich om en liep weg. Even daarna was er niets meer van hem te bekennen.

Tiuri wachtte een ogenblik en liep toen stil en vlug de andere kant op. Hij keek even naar de zwak verlichte ramen van de kapel, waar zijn vrienden nog waakten voor het altaar. 'Kom,' zei hij tot zichzelf, 'ik moet opschieten.'

En hij ging op zoek naar de wei waar een paard klaar moest staan.

3 De tocht naar de herberg

Het was een mooie zomernacht; in de lucht schitterden vele sterren. Achter de kapel vond Tiuri inderdaad een paard. Het was vastgebonden aan een hek en had teugels noch zadel.

Gelukkig heb ik wel eens eerder een niet opgetuigd paard bereden, dacht Tiuri, terwijl hij met enigszins bevende vingers het touw begon los te maken. Het was jammer dat hij zijn mes niet bij zich had, want het touw zat vast met vele knopen. Hij had helemaal geen wapens bij zich; die lagen in de kapel.

Het paard liet een zacht gehinnik horen, dat in de stilte echter zeer luid klonk. Tiuri keek om zich heen. Nu zijn ogen wat aan het donker gewend waren, zag hij een gebouw, niet ver van hem vandaan — waarschijnlijk de boerderij waar het weiland bij hoorde.

Eindelijk had hij het touw los.

'Kom,' fluisterde hij tegen het paard. 'Ga mee.' Het dier hinnikte weer. Een hond begon te blaffen en enkele ogenblikken daarna ging er in de boerderij een lichtje aan.

Tiuri klom op het paard en klakte met zijn tong. 'Vooruit!' Langzaam zette het dier zich in beweging.

'Hela!' riep plotseling een harde stem. 'Wie is daar?'

Tiuri dacht er niet aan antwoord te geven!

De hond blafte hard en wild, en uit de boerderij kwam een man naar buiten, met een lantaarn in zijn hand. 'Dief!' riep hij. 'Sta stil! Jian, Marten, kom hier! Een dief gaat er met mijn paard vandoor!'

Tiuri schrok. Stelen - dat was zijn bedoeling niet! Maar hij had geen tijd te verliezen. Hij boog zich voorover en zette het paard aan vlugger te lopen. Het dier gehoorzaamde en begon te draven.

'Vlugger!' fluisterde Tiuri opgewonden. 'Vlugger!'

Achter hem klonk een verward lawaai; geschreeuw, geroep en verwoed geblaf. Het paard schrok ervan, legde zijn oren in de nek en liep snel als de wind.

Het spijt me dat ik uw paard moest lenen, zei Tiuri in gedachten tegen de man die hij nog steeds hoorde roepen. Ik stéél het niet; straks breng ik het u terug.

Toen hij na een tijdje omkeek, lag de boerderij al heel ver en van achtervolgers viel niets te bespeuren. Ondanks dat reed hij even snel door.

Hij zei tot zichzelf, dat de onbekende hem wel eens had kunnen vertellen dat het paard aan een ander toebehoorde. De brief scheen wel heel belangrijk te zijn, en erg geheim bovendien. Hij hield het paard wat in en voelde of hij het kostbare document nog veilig bij zich droeg. Ja, het zat nog op dezelfde plaats. Hij keek aandachtig om zich heen, zich herinnerend dat de onbekende had gesproken van vijanden die op de loer lagen. Maar hij zag niemand. Hij tuurde in de richting van de stad, die bijna helemaal donker was, en wierp een blik naar de kapel, die klein en wit op de heuvel schemerde.

Toen reed hij in de richting van het bos.

Het bos lag niet ver van de Stad van Dagonaut. Het was heel uitgestrekt en er waren nog plaatsen waar geen mens ooit een voet had gezet. De weg naar het jachthuis kende Tiuri goed; hij was meermalen op jacht geweest in het gevolg van de koning.

In het bos was het veel donkerder, maar de weg was breed, zodat hij vlug kon blijven rijden. Nu en dan liet hij het paard echter stapvoets gaan om goed rond te kunnen kijken. Hij zag niemand, en toch scheen het bos hem bevolkt met onzichtbare wezens, die hem begluurden en beloerden en gereedstonden hem aan te vallen...

Hij bereikte het jachthuis echter zonder dat er iets gebeurd was. Hij vond zonder moeite de weg waar de onbekende van gesproken had; die was smal en kronkelend, en noodzaakte hem langzamer te rijden.

'Ik hoop dat ik op tijd terug ben,' zei hij tot zichzelf. 'Stel je voor dat ik er niet zou zijn als de ridders van de koning ons komen halen! Maar de onbekende heeft gezegd dat ik de herberg in drie uur kan bereiken.'

Hij dacht aan de Zwarte Ridder met het Witte Schild aan wie hij de brief moest brengen. Hij had nooit eerder van hem gehoord. Wie was hij? Waar kwam hij vandaan? Koning Dagonaut had geen enkele ridder die zo'n wapenrusting droeg - waarschijnlijk was hij dus in dienst van koning Unauwen. Waarom hij hier was, zo ver van zijn land, was ook een raadsel. Tiuri herinnerde zich verhalen van reizigers uit het zuiden, die ridders van Unauwen hadden ontmoet. Ze trokken soms langs de Grote Zuiderweg om naar Eviellan te gaan, het onvriendelijke land aan de overzijde van de Grijze Rivier. Een van Unauwens zonen regeerde daar.

Hij vroeg zich af hoe lang hij al op weg was. Een uur? Dan was het nu kwart over twee. Misschien was het later - het leek heel lang geleden dat hij in de kapel geknield lag en de stem hoorde die hem vroeg open te doen...

Het terrein begon heuvelachtig te worden; soms ging de weg naar boven, dan weer naar beneden. Het paard scheen beter te kunnen zien dan hij; het stapte tenminste zonder aarzelen voort.

Stil was het bos in de nacht... maar niet zo stil als in de kapel.

Hij hoorde allerlei vreemde, zachte geluiden, van dieren misschien. En geritsel van bladeren en de stappen van het paard en het knappen van dorre takjes die afbraken als hij ertegen stootte. Er vloog iets tegen zijn gezicht; hij schrok er even van. Het was natuurlijk alleen een nachtvlinder of een ander insect.

De weg ging nu weer naar boven en het werd lichter. Er stonden hier minder bomen. Nu ben ik vast dicht bij de open plek, dacht hij.

Even later kwam hij op een plateau waar geen enkele boom stond. Dat moest de plek zijn die de onbekende had genoemd. En nu de linker weg inslaan.

Hij reed over het plateau, toen hij plotseling iets hoorde dat niets leek op de geluiden die hij tot nu toe had gehoord. Gehinnik en hoefgetrappel!

Hij kon een deel van het bos overzien, en toen hij goed keek, zag hij in de verte donkere gedaanten en het geglim van wapenen. Een stoet ruiters trok snel door het bos.

Tiuri trok zich terug onder de bomen en vroeg zich af wie die ruiters waren en wat zij in het bos te doen hadden, midden in de nacht. Na een tijdje waagde hij zich weer op het plateau. Er was niemand meer te zien of te horen; het leek wel of hij had gedroomd. Hij bleef echter niet lang peinzen, maar sloeg het linkerpad in, dat van de open plek naar beneden voerde.

Een pad kan ik dit niet noemen, dacht hij, terwijl hij verder reed. Het is een soort spoor, meer niet. En hij zuchtte geërgerd, omdat hij nu nog langzamer moest rijden. Een eindje verder was hij zelfs genoodzaakt van het paard te stijgen, en het lopend mee te voeren, tastend de weg zoekend en steeds bevreesd te verdwalen. Takken sloegen in zijn gezicht en zijn voeten werden nat van het met dauw bedekte, hoge gras.

Hoe laat zou het zijn? vroeg hij zich telkens af. Als het zo doorgaat, ben ik nooit op tijd terug!

Het werd ondertussen lichter en hier en daar begonnen vogels te tjilpen.

Hij slaakte een zucht van verlichting toen de weg eindelijk zoveel beter werd, dat hij weer op zijn paard kon klimmen.

In het grauwe ogenblik vlak voor de dageraad kwam hij op een tweede open plek. Daar stond een klein houten gebouw; dat moest de herberg zijn.

4 De herberg Yikarvara

Tiuri steeg van zijn paard en bond het vast aan een boom. Toen liep hij vlug naar de herberg toe. Die was stil en donker; alle ramen en deuren waren gesloten. De jongeling liet de klopper op de voordeur vallen; dat gaf een harde, dreunende slag, die zeker iedereen moest wekken. Maar binnen in de herberg klonk geen enkel geluid. Hij morrelde aan de deur, maar die was op slot. Ongeduldig liet hij de klopper nogmaals neerdreunen. Nu ging er op de bovenverdieping een raam open. Een man met een slaapmuts op leunde naar buiten en vroeg met slaperige stem wat hij wenste.

'Is dit de herberg Yikarvara?' vroeg Tiuri.

'Ja, dit is 'm,' antwoordde de man knorrig. 'Moet je me daarvoor wakker maken, en misschien ook mijn gasten? We hebben niet veel rust vannacht!'

'Bent u de waard?' vroeg Tiuri. 'Ik wil een van uw gasten spreken.'

'Midden in de nacht?' zei de man boos. 'Dat gaat niet, hoor! Kom morgen maar terug.'

'Het is belangrijk!' zei Tiuri op dringende toon. 'Alstublieft... doe het raam niet dicht.'

De man leunde verder naar buiten. 'Wie ben je?' vroeg hij. 'En wie moetje spreken?'

'Wie ik ben doet er niet toe,' fluisterde Tiuri. 'Ik zoek de Zwarte Ridder met het Witte Schild.'

De man maakte een vreemd geluid; Tiuri kon niet uitmaken of het boos klonk of verbaasd. In elk geval was de slaperigheid uit zijn stem verdwenen toen hij zei: 'Wacht even, ik kom naar beneden.' Zijn hoofd verdween en niet lang daarna hoorde Tiuri het geknars van grendels die opzijgeschoven werden. Toen ging de deur open en de man verscheen op de drempel. Hij was in nachtgewaad en had een brandende kaars in zijn hand.

'Zo,' zei hij, terwijl hij Tiuri van boven tot onder bekeek. 'Ik ben de waard van Yikarvara. En vertel me nu eens waarom je me uit mijn slaap hebt gehaald.'

'Ik kom voor de Zwarte Ridder met het Witte Schild,' antwoordde Tiuri. 'Ik moet hem onmiddellijk spreken.'

'Dat is de tweede al vannacht,' zei de waard. 'Maar onmiddellijk spreken, dat zal niet gaan.'

'U kunt hem toch wakker maken!' zei Tiuri.

'Dat zal niet gaan,' sprak de waard nogmaals. 'De Zwarte Ridder met het Witte Schild is niet hier. Hij is vroeger in de nacht weggegaan.'

Tiuri schrok. 'Nee!' zei hij. 'Dat kan niet!'

'Waarom zou het niet kunnen?' zei de waard kalm.

'Waar is hij heengegaan?' vroeg Tiuri gejaagd.

'Als ik dat wist, zou ik het je wel vertellen,' antwoordde de waard. 'Maar ik weet het niet.' Hij scheen Tiuri's schrik te bemerken, want hij voegde eraan toe: 'Ik denk wel dat hij hier terug zal komen, als hij tenminste net zo'n goed ridder is als hij lijkt te zijn. Jij komt vóór hem, is het niet? Niet van hem.'

'Vóór hem,'zei Tiuri.

'Wat heb je hem te vertellen?'

'Dat kan ik u niet zeggen,' zei Tiuri. 'Maar er is haast bij. Weet u wanneer hij terugkomt?'

'Als ik het wist, zou ik het je wel vertellen,' antwoordde de waard, 'maar ook dat weet ik niet. Ik weet helemaal niets van die ridder, 't Is een vreemde geschiedenis.' Hij krabde zich zo hard op zijn hoofd dat zijn slaapmuts afviel.

'O, maar u moet toch iets weten!' zei Tiuri. 'Wanneer is hij weggegaan en waarom? En welke kant is hij uit gegaan?'

'Dat zijn veel vragen tegelijk,' zei de waard. Hij bukte zich moeizaam en raapte zijn slaapmuts op. 'Kom mee naar de gelagkamer,' sprak hij toen. 'Ik houd niet van die vochtige morgenkou; die is niet goed voor mijn stijve benen.'

In de gelagkamer zette hij zijn kaars op tafel en deed zijn slaapmuts weer op. Tiuri, die hem gevolgd was, vroeg ongeduldig: 'Waar is de Zwarte Ridder heengegaan?'

'Hij kwam gistermorgen,' zei de waard. 'Een vreemde gast — niet dat ik eraan twijfel dat hij een dapper ridder is, o nee, hij heeft juist veel indruk op me gemaakt. Hij was helemaal alleen, zelfs geen schildknaap had hij bij zich. Hij droeg een pikzwarte wapenrusting, alleen het schild dat hij aan zijn arm had was wit als sneeuw. Zijn zwart vizier had hij neergeslagen en hij sloeg het niet op toen hij mij een kamer vroeg, en ook niet toen hij binnenging.

Wel, hij kreeg een kamer natuurlijk en later op de dag ging ik hem daar zijn eten brengen, want dat had hij mij gevraagd. Ik dacht dat ik toen zijn gezicht wel te zien zou krijgen, maar dat was niet zo! Hij had zijn wapenrusting afgegespt en zijn helm had hij ook afgezet, maar nu had hij een zwart zijden masker voor, waar ik alleen zijn ogen door kon zien. Vreemd, nietwaar? Hij heeft zeker een gelofte afgelegd of zoiets. Weet jij er iets van?'

'Waar is hij heengegaan?' vroeg Tiuri nogmaals.

De waard scheen wat geërgerd, maar hij gaf toch antwoord. 'Dat wilde ik juist vertellen,' zei hij. 'Om een uur of twee - ik lag in bed - werd er plotseling hard op de voordeur gebonsd. Ik keek uit het raam en zag daar nóg een zwarte ridder staan! "Laat me binnen!" riep hij. "Vertoeft hier de Zwarte Ridder met het Witte Schild?" - "Ja," zei ik. "Maar het is wat laat..." - "Doe de deur open!" roept hij. "Of ik sla hem in!" Ik vlieg naar beneden en open de deur. De ridder staat voor me; hij is ook in een pikzwarte wapenrusting gehuld, maar zijn schild is rood als bloed. Hij vraagt op barse toon: "Waar is de Zwarte Ridder met het Witte Schild?" - "Hij slaapt," zeg ik. "Maak hem dan wakker," zegt hij. "Ik moet hem spreken. En vlug een beetje, alsjeblieft!"

Eerlijk gezegd was ik een beetje geschrokken en ik haastte mij te gehoorzamen. Maar voordat ik de kamer van mijn gast had bereikt, kwam die al de trap af. Hij was helemaal gekleed, had zijn zwarte harnas aan en zijn helm op, met het vizier neergeslagen. Hij had al zijn wapens bij zich en het witte schild hing aan zijn arm. Zo kwam hij naar beneden en liep de gelagkamer in. De Zwarte Ridder met het Rode Schild loopt hem tegemoet en dan blijven ze tegenover elkaar staan. De Ridder met het Rode Schild trekt zijn handschoen uit en werpt die de ander voor de voeten. De Ridder met het Witte Schild raapt hem op en vraagt: "Wanneer?" - "Nu!" zegt de Ridder met Rode Schild.'

De waard zweeg even om adem te scheppen en besloot: 'Toen liepen ze naast elkaar de gelagkamer uit, zonder nog één woord te zeggen en een paar minuten later reden ze samen weg, het bos in.'

'Om een tweegevecht te houden,' zei Tiuri.

'Ja, dat denk ik ook,' zei de waard. 'En tot nu toe zijn ze geen van beiden teruggekomen.'

'Ze gingen dus om twee uur weg?' vroeg Tiuri. 'Hoe laat is het nu?'

'Tegen half vijf, denk ik,' zei de waard. 'Het wordt al licht.'

'Welke kant zijn ze uit gegaan?' vroeg Tiuri.

De waard ging met hem mee naar buiten en wees het hem. 'Maar ik weet niet waar ze heen wilden rijden,' voegde hij erbij.

Tk probeer hun sporen wel te volgen,' zei Tiuri gehaast. 'Dank u wel!' En voordat de waard nog iets kon zeggen of vragen, was hij naar zijn paard gehold, erop gesprongen en weggereden.

5 De Zwarte Ridder met het Witte Schild

In het oosten was de hemel roze en oranje; dadelijk zou de zon opgaan. De vogels tjilpten en floten, kwetterden en kwinkeleerden vrolijk, alsof ze zich verheugden over de mooie dag die aanbrak. Tiuri verheugde zich niet; hij ergerde zich omdat het al zo laat was, terwijl hij zijn opdracht nog niet eens had vervuld. Hoe kon hij ooit op tijd terug zijn in de kapel? Toch reed hij voort langs het spoor dat de twee zwarte ridders hadden gemaakt. Hij had nu eenmaal beloofd de brief te brengen en een belofte wilde hij niet breken. Dat belette hem echter niet in gedachten voortdurend te mopperen. Hij verwenste de Zwarte Ridder met het Rode Schild omdat die de Zwarte Ridder met het Witte Schild had uitgedaagd, en hij nam het de Ridder met het Witte Schild kwalijk dat hij de uitdaging had aangenomen. En hij verwenste hen allebei omdat ze geen duidelijke sporen hadden achtergelaten, door niet een pad te volgen, maar dwars door het bos te gaan.

Het is zeker al vijf uur, dacht hij. Het is al helemaal licht. Waar zijn ze in hemelsnaam heengegaan?

Hij dacht aan de verbazing van Dagonauts ridders als ze hem om zeven uur niet zouden vinden in de kapel. Wat zouden de koning, zijn ouders, zijn vrienden en alle anderen wel denken als ze wisten dat hij was weggelopen op de nacht voor zijn ridderslag? Hij haalde zich de woorden van de onbekende weer voor de geest en kwam met een zucht tot de slotsom dat hij niet anders had kunnen handelen. Toen kwam hij met een schok in de werkelijkheid terug, omdat hij het spoor kwijt was.

Hij was terechtgekomen op een open plek en de zandige grond daarvan was geheel omgewoeld en bedekt met sporen! Welke waren nu van de twee ridders?

Hij keek scherp rond. Het leek wel of een hele troep ruiters hier was langsgekomen, - misschien de ruiters die hij 's nachts had gezien. Ze waren dwars door het bos gestormd en hadden daarbij vele planten platgetrapt en takken geknakt. Het spoor van de twee ridders kon hij echter niet meer vinden. Tenslotte nam hij de richting waar de ruiters vandaan gekomen waren; ze hadden een duidelijk zichtbaar pad gebaand. Toen hij verder reed, vroeg hij zich af of die ruiters iets te maken hadden met de zwarte ridders. Hoewel het nu licht was, voelde hij zich plotseling angstiger dan hij de afgelopen nacht ooit was geweest...

Na een tijdje hoorde hij iets - een zacht, ongerust klinkend gehinnik. Enkele ogenblikken later zag hij een paard staan, vastgebonden aan een boom. Het was een prachtig zwart paard, eenvoudig opgetuigd. Het keek hem met droevige donkere ogen aan en hinnikte weer.

Tiuri aaide het even over de neus en fluisterde: 'Wacht geduldig, ik zal kijken waar je meester is. Hij zal hier wel in de buurt zijn, denk ik. Is dat niet zo?'

Hij reed een eindje verder en zag toen tussen de bomen door iets liggen op het bleekgroene gras. Het was zwart en wit en rood... Zijn adem stokte hem in de keel, maar ondanks dat sprong hij vlug van zijn paard en rende erheen.

Daar lag op de grond een mens in een zwart, beschadigd en gedeukt harnas. Wit was het schild dat naast hem lag. Het rode was bloed. Tiuri had de Zwarte Ridder met het Witte Schild gevonden, maar deze was gewond... of dood.

Hij knielde bij de ridder neer; zwaar gewond was die in ieder geval, maar hij ademde nog. Hij had geen helm op, maar zijn gezicht was bedekt door een zwart masker. Tiuri staarde op hem neer, bevend over al zijn leden. Toen vermande hij zich. Hij moest iets doen, kijken hoe het met de gewonde gesteld was, hem verbinden.

De ridder bewoog zich en fluisterde: 'Wie is daar?'

Tiuri boog zich over hem heen. 'Blijf rustig liggen, heer,' zei hij. 'Ik zal u helpen. Hebt u ergens pijn?'

Hij zag dat de ridder hem door zijn masker aankeek. 'Ik ken je niet,' zei hij met zwakke stem, 'maar ik ben blij dat iemand mij gevonden heeft voor ik sterf. Bekommer je niet om mijn wonden; er is niets meer aan te doen.'

'Zegt u dat niet,' zei Tiuri, terwijl hij voorzichtig het harnas begon los te maken.

'Doe geen moeite,' fluisterde de ridder. 'Ik weet dat ik sterf.'

Tiuri vreesde dat hij gelijk had. Toch ging hij door met zijn pogingen het lijden van de gewonde te verlichten. Hij scheurde een stuk van zijn gewaad en verbond hem daarmee zo goed als hij kon.

'Dank je,' fluisterde de ridder even later. 'Wie ben jij en hoe kom je hier?'

'Ik ben Tiuri,' antwoordde de jongeling. 'Zal ik wat water halen? Misschien wilt u wat drinken.'

'Niet nodig,' zei de ridder. 'Tiuri... die naam ken ik. Ben je familie van Tiuri de Dappere?'

'Dat is mijn vader,' zei Tiuri.

'Hoe kom je hier?' vroeg de ridder.

'Ik... ik kwam voor u... het spijt me zo, dat...'

'Kom je voor mij?' viel de Zwarte Ridder hem in de rede. 'Kom je voor mij? God zij dank, dan is het misschien niet te laat...' Hij keek Tiuri aan met ogen die glansden achter het zwarte masker en vroeg: 'Heb je iets voor me?'

'Ja heer,' zei Tiuri. 'Een brief.'

'Ik wist wel dat mijn schildknaap een bode zou vinden,' zuchtte de ridder. 'Wacht even,' zei hij, toen Tiuri de brief tevoorschijn wilde halen. 'Heb je me niets te vragen?'

Plotseling herinnerde Tiuri zich dat hij het wachtwoord moest zeggen. 'Waarom... waarom is uw schild wit?' stamelde hij.

'Omdat in wit alle kleuren zijn,' antwoordde de ridder. Zijn stem klonk veel krachtiger. Het was een stem die Tiuri een groot vertrouwen inboezemde. Nu vroeg hij: 'Waar kom je vandaan?'

'Ik kom van ver,' antwoordde Tiuri.

'Laat me nu de brief zien,' beval de ridder. 'O nee, kijk eerst of niemand ons bespiedt.'

Tiuri keek. 'Er is niemand in de buurt,' zei hij, 'behalve onze paarden.' Hij haalde de brief tevoorschijn en liet die de ridder zien. 'O heer,' barstte hij toen uit, 'wat spijt het me dat u in het tweegevecht verslagen bent!'

'Tweegevecht?' zei de gewonde. 'Er is helemaal geen tweegevecht geweest! Ik ben nog nooit door iemand overwonnen.

De Zwarte Ridder met het Rode Schild heeft me in een hinderlaag gelokt. Zijn Rode Ruiters besprongen mij en vielen me met velen aan.'

'Afschuwelijk!' prevelde Tiuri ontzet.

'Maar ze hebben niet gevonden wat ze zochten,' zei de ridder. 'Ze wilden niet alleen mij vernietigen, maar ook de brief, de brief die jij me net laat zien! Berg hem weer goed op - dan zal ik je zeggen wat je ermee moet doen... Vertel me eerst, Tiuri, hoe het komt dat jij de brief bij me komt brengen.'

Tiuri vertelde het hem.

'Goed,' fluisterde de ridder en zweeg enkele ogenblikken. 'Kijk niet zo bezorgd,' zei hij toen vriendelijk. Tiuri voelde dat hij glimlachte onder zijn masker, en wenste dat hij wist hoe zijn gezicht eruitzag.

'Luister,' zei de ridder. 'Ik moet kort zijn, want ik heb niet veel tijd meer... Deze brief is voor koning Unauwen en hij is van heel groot belang. Nu ik hem niet meer kan brengen, moet jij het doen!'

'Ik...?' fluisterde Tiuri.

'Ja, ik weet niemand anders die het beter zou kunnen. Jij bent ertoe in staat; ik vertrouw je. Je moet meteen op weg gaan; er mag niet meer tijd verloren worden. Je moet naar het westen reizen, eerst door het bos en dan langs de Blauwe Rivier, totdat je haar bron hebt bereikt. Daar woont een kluizenaar, Menaures... Neem deze ring van mijn vinger; als je die aan de kluizenaar laat zien, zal hij weten dat je door mij gezonden bent. Hij zal je dan helpen over de bergen te komen, want dat kun je niet alleen. Aan de andere kant van de bergen wijst de weg zich vanzelf...' De ridder hief zijn hand op en zei: 'Hier, neem mijn ring... Ik weet dat ik veel van je vraag, maar jij bent op dit ogenblik de aangewezen persoon voor deze opdracht.'

Tiuri nam voorzichtig de ring van zijn vinger. 'Ik wil het wel doen,'zei hij,'maar ik weet niet...'

'Je móét het doen,' zei de ridder. 'Maar ik wil je niet verzwijgen dat het moeilijk zal zijn. Je weet al dat vijanden op deze brief loeren; vele gevaren zullen je bedreigen. Houd dus je zending geheim; vertel er niemand iets van. En geef deze brief alléén aan koning Unauwen.'

'Wat... wat staat erin?' vroeg Tiuri, terwijl hij langzaam de ring aan zijn eigen vinger schoof.

'Dat is een geheim,' antwoordde de ridder. 'Je mag hem niet openmaken. Alleen als je gevaar loopt hem te moeten afstaan, moet je hem lezen, zodat je de boodschap mondeling kunt overbrengen. De brief zelf moet je dan natuurlijk vernietigen. Maar dat mag alleen in geval van nood.' Hij zweeg even en vroeg toen, met veel zwakkere stem: 'Wil je de brief brengen?'

Ja, heer,'zei Tiuri.

'Beloof het me op je riddereer,' fluisterde de ridder.

'Ik beloof het op mijn riddereer,' zei Tiuri. 'Alleen,' voegde hij eraan toe, 'ben ik nog geen ridder.'

'Dat zul je worden,' zei de ridder. 'En wil je me nu mijn masker afnemen... De Dood moet men altijd met open vizier tegemoet treden.'

Met bevende handen deed Tiuri wat hem gevraagd werd. En toen hij het kalme, edele gezicht van de Zwarte Ridder zag, werd hij zo getroffen, dat hij diens hand greep en hem zwoer de brief veilig te zullen bezorgen. 'En,' zei hij, 'ik zal u wreken op uw moordenaars!'

'Dat is niet jouw taak...' fluisterde de ridder. 'Jij moet alleen mijn bode zijn.'

Hij sloot zijn ogen. Zijn vingers bewogen even in Tiuri's hand en waren toen stil.

Tiuri keek naar hem en liet zacht zijn hand los. Hij is dood, wist hij en hij was diep bedroefd, al had hij de ridder nog maar pas leren kennen. Toen verborg hij zijn gezicht in zijn handen en bad voor diens ziel.

6 De Rode Ruiters

Tiuri stond op en wierp nog eenmaal een blik op het rustige gezicht van de Zwarte Ridder met het Witte Schild. Toen draaide hij zich om en liep naar zijn paard. Nu moest hij de opdracht vervullen die de ridder hem gegeven had, de brief brengen naar koning Unauwen in het land ten westen van het Grote Gebergte.

Hij bleef staan bij zijn paard en dacht na hoe hij het beste kon handelen. Niet terug naar de Stad van Dagonaut, dat zou te veel tijd kosten. Bovendien zou hij dan uitleg moeten geven en dat mocht niet, want zijn opdracht moest geheim blijven. Toch moest hij bericht naar de stad sturen, naar zijn ouders, zodat ze niet ongerust zouden worden en hem gaan zoeken. Ook moest ervoor gezorgd worden dat de Ridder met het Witte Schild een eerlijke begrafenis kreeg en dat bekend werd wie hem hadden vermoord. Het beste dat ik doen kan, dacht hij, is terugrijden naar de herberg; dat is niet ver van hier vandaan. Ik kan de waard vertellen dat de Ridder met het Witte Schild dood is en hem een boodschap laten sturen naar de stad.

Een ogenblik later was hij op weg, zich veel ouder en ernstiger voelend dan korte tijd geleden. Toen hij een poosje gereden had, hoorde hij gekraak van takken en een eindje voor hem verscheen een man te paard, die hem tegemoetkwam. Hij was uitgerust als voor de strijd, met helm en maliënkolder, lans en zwaard. Zijn wapenrok, schild en de veren op zijn helm waren rood als bloed. Een van de Rode Ruiters! dacht Tiuri. Hij herinnerde zich dat hij geen enkel wapen bij zich had. Ondanks deze gedachte reed hij kalm door en probeerde te kijken alsof er niets aan de hand was.

De Rode Ruiter ging wat opzij om hem te laten passeren. Tiuri reed met kloppend hart langs hem heen, maar voordat hij voorbij was, sprak de ruiter hem aan.

'Hé vriend,' zei hij, 'wat doe jij zo vroeg in het bos? Waar kom je vandaan en waar ga je heen?'

'Dat is mijn zaak,' antwoordde Tiuri kortaf. 'Goedemorgen.'

Hij reed verder, elk ogenblik verwachtend een wapen in zijn rug te krijgen. Er gebeurde echter niets. Hij herademde, maar durfde niet om te kijken of zijn gang te versnellen. Toen hoorde hij de ruiter achter zich iets roepen; hij kon niet verstaan wat. Nu keek hij toch om, en zag dat er een tweede Rode Ruiter was bijgekomen. Ze keken hem beiden na. Een van hen liet nogmaals een geroep horen. Tiuri hoorde dat het door iemand anders, ver weg, beantwoord werd. Hij werd ongerust en zette zijn paard aan vlugger te lopen.

Hij merkte algauw dat de Rode Ruiters hem volgden!

Hij vuurde zijn vermoeide paard aan nog sneller te gaan, de herberg kon niet ver meer zijn. Plotseling kwam er rechts van hem nóg een Rode Ruiter tevoorschijn, die hem op barse toon beval halt te houden. Voordat Tiuri daarop kon antwoorden, verscheen er van de andere kant een vierde ruiter, die hij nauwelijks kon ontwijken.

Nu sloeg Tiuri werkelijk op de vlucht. En eensklaps leek het hele bos vol Rode Ruiters, die het allemaal op hem voorzien hadden. Ze joegen hem na, en schreeuwden hem toe dat hij stil moest staan.

Natuurlijk deed Tiuri dat niet. Hij liet zijn paard zwenken en stormde een dicht begroeid deel van het bos in, in een vertwijfelde poging zijn achtervolgers kwijt te raken.

Hij wist niet hoe lang hij voortjaagde, heuvel op, heuvel af, dwars door allerlei planten en doornig struikgewas, met het geschreeuw en geroep achter zich aan. Hij wist alleen dat hij niet vermoord wilde worden, zoals de Zwarte Ridder met het Witte Schild. Na een poos keek hij om en merkte dat hij enige voorsprong had gekregen. Lang kon dat echter niet duren; zijn paard was moe, het bos moeilijk begaanbaar en zijn achtervolgers met velen tegen hem alleen. Plotseling kreeg hij een heldere gedachte. Hij sprong van zijn paard, sloeg het tegen zijn billen, zodat het doorliep, rende zelf de andere kant op en klom in een boom, zo vlug als hij kon. Toen wachtte hij in de hoogte, veilig verborgen tussen gebladerte, hijgend af wat er zou gebeuren. Hij zag een paar ruiters onder de boom door rijden. Ze zagen hem niet. Na een tijd hoorde hij hen in de verte weer roepen; toen pas durfde hij zich te bewegen om een gemakkelijker houding aan te nemen. Hij klom echter nog niet naar beneden, want hij was bang dat ze misschien terug zouden komen.

Hij bleef een poos zitten in zijn boom, maar de Rode Ruiters kwamen niet terug. Het bos zag er vredig en rustig uit en het was haast niet te geloven dat er in de afgelopen uren zoveel was gebeurd.

Hij keek om zich heen en haalde toen voorzichtig de brief tevoorschijn om hem nu eens goed te bekijken. Veel bijzonders was er niet aan te zien: hij was klein, wit en plat en er stond niets op geschreven. Hij bestudeerde de drie zegels waarmee hij was dichtgelakt, op alledrie stond een kroontje, maar verder was er niets waaruit het belang ervan kon blijken. Hij borg de brief weer goed op en bedacht plotseling dat het nu wel zeven uur kon zijn. Hij leunde tegen de stam en sloot zijn ogen. Misschien, dacht hij, laten Dagonauts ridders nu hun hoorns schallen voor de poort van de kapel. Misschien staan Arman, Foldo, Wilmo en Jioesipu nu op, en lopen naar de deur om hen open te doen... Hij zag de ridders voor de kapel staan en hij hoorde hen zeggen: 'Goedemorgen, koning Dagonaut roept u. Neemt uw zwaard en uw schild en volgt ons.' Hij probeerde zich voor te stellen hoe het verder zou gaan, maar dat lukte hem niet. Nu verscheen het beeld voor hem van de Zwarte Ridder met het Witte Schild, die hem zei: 'Jij moet alleen mijn bode zijn.'

Hij opende zijn ogen. De kapel leek heel ver en de nachtwake lang geleden. Daar had hij nu niets meer mee te maken. Hij keek naar omlaag. Ik geloof dat het nu wel veilig is, dacht hij. Hij klom naar beneden en begon behoedzaam door het bos te lopen, steeds rondkijkend en de oren spitsend bij ieder onverwacht geluid.

Na korte tijd ontmoette hij een verrassing: zijn paard, dat rustig stond te grazen.

'Braaf beest,' zei hij, terwijl hij erop klom. 'Kom mee naar de herberg; daar mag je je buik vol eten.'

Toen herinnerde hij zich dat het zijn paard niet was.

'Dat is waar ook!' dacht hij verschrikt. 'Dit paard moet terug naar de eigenaar.'

En hij reed naar de herberg, waar hij spoedig aankwam, zonder nog iets beleefd te hebben.

7 De vlucht

In de gelagkamer was de waard de vloer aan het vegen. Hij was nu aangekleed, maar had zijn slaapmuts nog op. Aan een der tafels, vlak bij het open raam, zaten twee mannen te eten. Toen Tiuri binnenkwam, keken ze hem allen enigszins verbaasd aan.

'Lieve help!' riep de waard. 'Wat heb jij uitgevoerd?'

Tiuri besefte plotseling dat hij er verfomfaaid uitzag. Zijn witte gewaad was gevlekt en gescheurd bij de avonturen die hij in de afgelopen nacht had beleefd. Hij had zijn haarband verloren, zodat zijn lokken wild en slordig om zijn hoofd hingen, en bovendien was hij overdekt met schrammen, die hij had opgelopen bij zijn vlucht voor de Rode Ruiters.

'Heb je de Zwarte Ridder gevonden?' vroeg de waard.

'Ik heb hem gevonden,' antwoordde de jongeling ernstig.

De waard nam hem van hoofd tot voeten op. Tenslotte bleef zijn blik rusten op Tiuri's linkerhand en de verbaasde uitdrukking op zijn gezicht veranderde langzaam in een argwanende.

Tiuri volgde zijn ogen en zag wat hem was opgevallen. De ring die hij van de ridder gekregen had!

'Is die ring niet...' begon de waard.

'De Zwarte Ridder met het Witte Schild is dood,' viel Tiuri hem met zachte stem in de rede.

'Wat zeg je me nu?' riep de waard ontsteld. 'Dood? Heeft de Ridder met het Rode Schild de tweekamp gewonnen?'

'Er is geen tweekamp geweest,' zei Tiuri. 'De Ridder met het Witte Schild is vermoord...'

'Lieve help!'riep de waard.'Vermoord!'

'Luistert u alstublieft naar mij!' zei Tiuri. 'Ik heb niet veel tijd en wat ik te zeggen heb is van groot belang.'

De mannen aan de tafel waren opgehouden met eten en keken met open mond zijn kant uit. Een van hen stond op en vroeg: 'Is er wat gebeurd met de Zwarte Ridder die hier gisteren kwam?'

Voordat Tiuri iets kon zeggen, zwaaide de deur van de gelagkamer open en een harde stem riep: 'Van wie is het paard dat voor de herberg staat?!'

Tiuri draaide zich om. Op de drempel stond een forse man met een verhit gezicht, die met boze ogen van de een naar de ander keek. Tiuri kende hem niet, maar zijn stem klonk hem bekend in de oren.

'Deze jongeman hier,' zei de man die nog aan tafel zat. 'Hij is op een paard gekomen.'

'Inderdaad,' zei Tiuri. 'Dat is mijn paard... of nee, dat is niet zo...' Hij zweeg. Plotseling wist hij wie de man op de drempel was; hij herkende zijn stem... De eigenaar van het paard!

De man kwam naar hem toe en bulderde: 'Nee, dat is zeker niet zo! Het is mijn paard! En jij bent de dief die het vannacht heeft gestolen!'

'Mijnheer,' zei Tiuri, 'ik heb het niet gestolen! Ik heb het alleen maar even geleend! Neemt u mij niet kwalijk, ik was...'

Maar de man was te boos om te luisteren. Hij pakte Tiuri ruw bij zijn arm en riep: Tk heb je, dief!' Hij wendde zich tot de anderen en zei: 'De halve nacht heb ik z'n spoor gevolgd, maar na een poos raakte ik het kwijt. Toen kwam ik bij de herberg en kijk, daar zie ik mijn paard en de dief erbij!'

Tiuri rukte zich los. 'Ik ben geen dief!' riep hij. 'Ik was van plan u uw eigendom eerlijk terug te geven. Luistert u naar mij, dan zal ik alles uitleggen!'

'Mooie praatjes!' smaalde de man. 'Daar geloof ik niets van!'

'Mijnheer...' begon Tiuri.

'Ik ben geen mijnheer,' viel de man hem in de rede. 'Ik houd niet van zulke fijne praatjes als jij nu wilt verkopen! Jij bent weer een van die jongens die veel te vertellen hebben, maar nergens voor deugen.'

'Laat mij het uitleggen!' riep Tiuri.

'Doe dat straks maar bij de schout,' zei de man. 'Jij gaat met me mee naar de stad.'

Mee naar de stad? Dat wilde Tiuri niet! Dat zou tijdverlies betekenen. En bovendien begon hij te begrijpen dat hij niets uit kon leggen. Hij moest zwijgen over zijn opdracht en dus ook over de gebeurtenissen die daartoe hadden geleid. Hij deed een stap achteruit en zei: 'Ik ga niet mee naar de stad. Ik ben geen dief, dat verzeker ik u op mijn woord van eer!'

'Nou nog mooier!' riep de man. 'Woord van eer! Hoe durf je dat te zeggen, kwajongen die je bent!'

'Hoe durft u mij een kwajongen te noemen!' riep Tiuri. Hij was boos dat iemand hem zo noemde, hem die, als er niets gebeurd was, nu een ridder was geweest, door ieder met eerbied behandeld. Een kwajongen, hij, die was uitverkoren voor een gewichtige opdracht!

'Ik begrijp er niets van!' riep de waard. 'Heeft hij uw paard gestolen? Hij kwam hier bij nacht en ontij en zonet vertelt hij mij dat de Ridder met het Witte Schild vermoord is. Hij draagt diens ring aan zijn vinger. Wat betekent dat allemaal?'

'Ik zal alles uitleggen,' zei Tiuri voor de derde keer, 'maar u geeft mij er de gelegenheid niet toe.' Hij sprak kalm, maar inwendig was hij erg ongerust. De gezichten van de vier anderen stonden zo dreigend! 'Ik nam uw paard,' ging hij voort, 'omdat ik een boodschap moest doen waar haast bij was...'

'Onzin!' zei de eigenaar van het paard. 'Dan had je het mij toch wel even te leen kunnen vragen? Zoveel tijd kost dat niet. En houd nu je mond maar, en kom met me mee. Ik heb genoeg van dat gepraat!'

'Nee, wacht even!' riep de waard. 'Hij heeft míj nog wat uit te leggen! Hoe zit dat met de Zwarte Ridder met het Witte Schild?'

'De Ridder met het Witte Schild is dood,' zei Tiuri, 'en ik vraag u ervoor te zorgen dat hij een begrafenis krijgt zoals het een edel ridder past. U zult hem vinden, niet ver hier vandaan...'Hij vertelde waar dat was.

'Wie heeft hem gedood?' vroeg de waard.

'De Rode Ruiters,' antwoordde Tiuri. 'Het was een valstrik.'

'Rode Ruiters!' riep de man die nog aan tafel zat. 'Die heb ik gezien. Ze reden vanmorgen vroeg hierlangs, toen ik...'

'Waar hebben jullie het over!' riep de eigenaar van het paard. 'Hij is een dief en ik wil hem straffen.'

'Het gaat hier om een moord!'riep de waard.

'Dat kan hij dan óók aan de schout vertellen!' zei de eigenaar van het paard, terwijl hij Tiuri weer beetpakte. 'Het is in elk geval zeker dat deze jongeman in geen geval mag ontsnappen.'

'Die Rode Ruiters...' begon de man aan de tafel.

'De Zwarte Ridder...'zei de waard.

Maar Tiuri wachtte niet meer af of ze nog meer te zeggen hadden. Hij rukte zich los en rende de gelagkamer uit. Ze moesten dan maar denken dat hij een dief was; hij zou zich niet laten meevoeren naar de stad! De vier mannen volgden hem onder luid geschreeuw. Tiuri holde het bos in. Hij had algauw een voorsprong op zijn achtervolgers, maar hij voelde dat dit niet lang kon duren. Zijn hart bonsde in zijn keel en hij zag zwarte vlekken voor zijn ogen. Hij minderde vaart en keek om. Toen verzamelde hij al zijn krachten en klom voor de tweede maal in een boom.

Ook deze keer lukte de list; even later renden de achtervolgers onder hem door zonder hem te zien.

Dit mag ik niet voor de derde keer doen, dacht hij, toen hij een beetje op adem was gekomen. Ze zeggen dat driemaal dezelfde list gebruiken de duivel verzoeken is!

Hij was doodmoe. Gelukkig kon hij even rusten, want hij moest toch wachten tot het terrein veilig was. Na een poosje zag hij de waard en de eigenaar van het paard terugkomen. Ze praatten zachtjes met elkaar en trokken lange gezichten. De waard had zijn slaapmuts verloren; Tiuri moest daar bij zichzelf even om lachen, hoe ernstig de toestand ook was.

Ja, het zag er voor hem niet mooi uit! Hij moest op reis naar een ver land om een belangrijke brief te brengen en hij had niets bij zich dan de kleren die hij aan zijn lichaam had, een gehavend gewaad dat helemaal niet doelmatig was. Hij had geen wapens, geen geld en geen paard. Hij werd voor een dief aangezien. En dan had hij nog gevaarlijke vijanden: de Rode Ruiters en de Zwarte Ridder met het Rode Schild, hun meester.

Tiuri zuchtte. De taak die voor hem lag zou niet gemakkelijk zijn. En nu heb ik niet eens bericht naar de stad kunnen sturen, dacht hij. Dat moest toch nog gebeuren op de een of andere manier. De eigenaar van het paard zou vast en zeker naar de schout gaan. Zouden ze in de stad dan begrijpen dat die zogenaamde dief dezelfde was als de jongeling die uit de kapel was verdwenen op de nacht voordat hij tot ridder geslagen zou worden? Vader, moeder en mijn vrienden zullen niet geloven dat ik een dief ben, dacht hij, en de koning ook niet, denk ik. Maar ze zullen wel ongerust zijn. Hij zuchtte weer. 'Kom,' zei hij toen streng tegen zichzelf. 'Je mag maar aan één ding denken; je moet de brief wegbrengen. Dat heb je de ridder beloofd.' Hij keek naar de ring aan zijn vinger. Het was een mooie ring met een grote steen erin, een diamant leek het wel. Het was misschien niet verstandig die zomaar aan zijn hand te dragen - nee, het was zelfs erg dom. Hij maakte het koordje los waarmee zijn gewaad aan de hals dichtging en bond de ring er stevig aan. Toen hing hij hem om zijn hals, onder zijn hemd, zodat niemand hem zou kunnen zien.

En nu moest hij op weg; hij geloofde wel dat het veilig was. Misschien zou hij wel op een of andere manier aan wapens en een paard kunnen komen.

Ach, domoor die ik ben! dacht hij toen. Daar is het paard van de ridder nog; dat mag ik natuurlijk nemen!

Hij liet zich naar beneden glijden. Hij wist nu wat te doen. Eerst het paard halen en dan op weg!

TWEEDE DEEL De tocht door het bos

1 Op weg; het zwarte paard

Weer liep Tiuri behoedzaam door het bos, in de richting van de plek waar hij de Zwarte Ridder met het Witte Schild gevonden had. Na een tijdje hoorde hij iemand een liedje fluiten, niet ver van hem vandaan. Hij sloop zachtjes in de richting van het geluid en daar zag hij een jongeling van zijn eigen leeftijd, die bezig was takken tot bossen te binden. Hij floot vrolijk en zag Tiuri niet.

Deze sloeg hem een poosje peinzend gade. Zal ik het doen of niet? dacht hij. Toen nam hij een besluit, verliet zijn schuilplaats in het struikgewas en zei: 'Goedemorgen!'

De jongen schrok, hield op met fluiten en keek hem met open mond aan. 'Goedemorgen,' zei Tiuri nogmaals. 'Wil je wat voor me doen?'

De ander bleef hem aanstaren. 'Nee maar!' riep hij tenslotte. 'Jij moet de jongen zijn die ze zoeken, de paardendief!'

'Ssst!' fluisterde Tiuri. 'Schreeuw niet zo!'

De jongen deed een stap achteruit en wierp een blik op de bijl die vlak bij hem op de grond lag.

'Je hoeft heus niet bang voor me te zijn,' zei Tiuri. 'Ik heb meer reden om jou te vrezen, want ik heb geen enkel wapen bij me... Ja, ik ben degene die gezocht wordt, maar ik ben geen dief, dat verzeker ikje op mijn woord van eer.'

'Wat doe je hier dan,' zei de jongen, 'en wat wil je van me?'

'Ik vraag je hulp,' antwoordde Tiuri. 'Wil je voor mij naar de stad gaan en iemand een boodschap van mij brengen?'

'Een boodschap brengen?' zei de jongen. 'Waarom? Waarom zou ik je helpen?'

'Ik vraag het je alleen maar,' zei Tiuri. 'Als je het niet wilt, kan ik je niet dwingen. Maar ik zou je erg dankbaar zijn als je het deed. Heus, ik ben geen dief!'

'Hm,' zei de jongen, terwijl hij zijn wenkbrauwen fronste. 'Wat wil je dan dat ik doe? Niet dat ik zeker weet of ik het doen zal! Ik weet het zelfs helemaal nog niet.'

'Ga naar de Stad van Dagonaut, naar ridder Tiuri de Dappere en zeg hem dat met zijn zoon alles goed is, maar dat hij voorlopig niet terug kan komen. Zeg hem dat zijn zoon gezond is en zeg hem ook dat hij hem niet moet gaan zoeken.'

'Kun je het zelf niet doen?' vroeg de jongen. 'De stad is een eind weg en ik heb een heleboel werk dat klaar moet.'

'Ik kan niet zelf gaan,' zei Tiuri. 'Ik word achtervolgd, dat weet je toch! Alsjeblieft, doe het en ga nu meteen.'

'Ridder Tiuri de Dappere? Wat moet ik zeggen aan zo'n machtig heer? Hij zal niet eens naar mij luisteren!'

'Hij zal wel naar je luisteren, want je brengt hem een boodschap van zijn zoon. Je kunt ook naar mijn... naar zijn vrouw gaan en het haar zeggen... Wacht, heb je misschien een touwtje voor me?' viel Tiuri zichzelf in de rede.

'Jawel,' zei de jongen en hij gaf hem een eindje touw.

Tiuri deed zijn ceintuur af en bond in plaats daarvan het touw om zijn middel. De ceintuur gaf hij aan de jongen. Het was een heel mooie ceintuur; zijn moeder had hem geborduurd en zijn vader had de gouden gesp gekocht bij de beste edelsmid van de stad.

'Kijk,' zei hij, 'geef dit aan ridder Tiuri, of aan zijn vrouw, dan zullen ze weten dat ik je gestuurd heb. En de gesp mag je houden als loon.'

Aarzelend nam de jongen de ceintuur aan. 'Wat moet ik dan zeggen?' vroeg hij.

Tiuri herhaalde de boodschap. 'Vergeet het niet,' voegde hij erbij. 'En ga meteen! Nog één verzoek: vertel niemand dat je mij ontmoet hebt!'

'Behalve dan aan ridder Tiuri,' zei de jongen met een lachje.

'Je doet het dus?' vroeg Tiuri.

'Ja,' zei de jongen, en hij rolde de ceintuur voorzichtig op.

'Beloof me dat je het niet zult vergeten.'

'Als ik een ridder was,' zei de jongen, weer lachend, 'zou ik het beloven op mijn riddereer.'

'Dank je!'zei Tiuri ernstig.

De jongen keek hem doordringend aan. 'Ik zal meteen op weg gaan,' zei hij, 'en ik zal niet zeggen dat ik je heb gezien. Ik geloof niet dat je een dief bent, al begrijp ik niet goed wat er met je aan de hand is.'

'Dank je,' zei Tiuri nogmaals.

De jongen grijnsde wat verlegen tegen hem, draaide zich om en liep weg.

Dat is in orde, dacht Tiuri, toen hij verder liep. De jongen zou zijn belofte houden, daar was hij zeker van. Nu kon hij zich met een gerust hart helemaal aan zijn taak wijden.

Na korte tijd was hij weer op de open plek waar de grond door paardenhoeven was omgewoeld. Hij sloop zachtjes naar de plaats waar de Zwarte Ridder lag. Toen hij dichterbij kwam, hoorde hij geluid van stemmen. Zouden de mensen uit de herberg er al zijn? Hij meende de stem van de waard te herkennen, al kon hij niet meer verstaan dan 'O!' en 'Ach!' en 'Moord!' Hij kwam bij het zwarte paard, dat nog steeds was vastgebonden aan een boom. In een ogenblik had hij het losgemaakt en was erop geklommen. Het dier bleef eerst rustig staan maar zodra Tiuri op zijn rug zat, begon het te steigeren.

'Kalm!' fluisterde de jongeling. 'Wees gehoorzaam! Ik heb een opdracht van je meester!'

Het paard wierp zijn hoofd achterover en hinnikte. Tiuri had moeite het de baas te worden, maar het lukte hem toch.

Hij hoorde roepen: 'Daar is iemand!'

Hij drukte zijn hielen in de zijden van het paard, gaf het een klap tegen zijn hals en siste: 'Vooruit!' Het paard gehoorzaamde en ging er met een vaart vandoor. Het draafde dwars door het bos, sprong over en door struiken, duwde bladeren opzij en knakte takken. Tiuri moest zich stevig vasthouden. Hij dacht dat hij een man hoorde roepen, maar dat kon ook verbeelding zijn. In ieder geval had hij de onheilsplek gauw ver achter zich gelaten.

Het paard was vlug en vurig, een ros de Zwarte Ridder waardig. Zou het voelen dat het de laatste wens van zijn meester gehoorzaamde door Tiuri zo snel mogelijk te dragen naar het westen, naar het land van koning Unauwen?... Als het tenminste naar het westen liep; Tiuri had daar nog niet op gelet. Hoe kon hij dat ook, terwijl hij zo vlug door het dichte bos reed.

Hij liet het paard draven totdat ze op een brede, rechte weg terechtkwamen. Daar hield hij stil om eens goed rond te kijken en de juiste richting te bepalen. Hij had geluk; aan de stand van de zon kon hij zien dat de weg ongeveer oost-west liep. Dit moet de Eerste Grote Weg zijn, dacht hij.

Er liepen van Dagonauts rijk twee grote wegen naar het Land van Unauwen: 'de Eerste Grote Weg', die voor een deel door het bos ging, en 'de Derde Grote Weg', die ten zuiden van het bos langs de grens liep. Er was ook een 'Tweede Grote Weg' geweest, maar het laatste stuk daarvan was al jaren onbegaanbaar; overwoekerd door het Wilde Woud. In lang vervlogen tijden was het druk geweest op de drie wegen; toen waren er vele reizigers die van en naar Unauwens rijk trokken. Daarna was het contact minder geworden en een der wegen was zelfs in verval geraakt. Tiuri had echter gehoord dat er de laatste tijd weer meer mensen langs de zuidelijke weg uit Unauwens rijk naar dat van Dagonaut kwamen. Ridders waren erbij; de Zwarte Ridder met het Witte Schild was waarschijnlijk een van hen geweest.

Tiuri keek naar beide kanten de weg af. Er was niemand te zien. Hij dacht dat het geen kwaad zou kunnen de weg een eindje af te rijden; dat zou vlugger en gemakkelijker gaan dan door het bos. Zo begon hij zijn reis naar het westen.

Het paard liep vlug en scheen onvermoeibaar, maar Tiuri merkte tot zijn ergernis dat hij nauwelijks rechtop in het zadel kon blijven zitten. Het geluid van de hoeven dreunde in zijn hoofd totdat hij het gevoel kreeg dat het zou barsten, en soms kwam er een waas voor zijn ogen zodat hij alles zag als door een mist. Tenslotte werd het zó erg, dat hij bang was dat hij van het paard zou vallen. Hij trok aan de teugels, zwenkte naar links en reed een eindje het bos in. Daar deed hij het paard stilstaan, liet zich ervan afglijden en zeeg neer op de grond. De bomen boven zijn hoofd schenen te bewegen en te veranderen van vorm en de mist werd donkerder. Hij ging op zijn buik liggen, met zijn gezicht op het koele gras.

Na een poosje voelde hij zich beter. Toen werd hij zich bewust van een ander gevoel: hij had honger en dorst! Nu herinnerde hij zich dat hij sinds de morgen van de vorige dag niets gegeten of gedronken had en hij begreep wat de oorzaak was van zijn zwakte. Hij ging zitten en keek om zich heen. Hij moest iets eten om nieuwe kracht op te doen, maar waar moest hij het vandaan halen? Misschien dat hij wat vruchten zou kunnen vinden. Hij keek naar het paard, dat rustig bij hem stond te grazen. Zijn blik viel op de tas die aan het zadel hing... misschien zat daar iets eetbaars in. Hij stond op en maakte hem open. Het paard hief even het hoofd op, maar liet hem begaan. De zadeltas bevatte niet veel: twee oudbakken stukken brood, een in leer gewikkeld pakje en een roskam. Het brood verblijdde Tiuri zeer en hij nam er gauw een hap van. Het paard keek hem aan alsof het ook een stuk verwachtte. 'Dit brood was zeker voor jou bestemd,' zei Tiuri, 'maar je vindt het zeker wel goed dat ik het opeet. Jij kunt gras eten en ik niet.'

Het paard keek hem met begrijpende ogen aan; dat dacht hij tenminste. Hij at nog een hapje en merkte toen dat zijn dorst nog groter was dan zijn honger. Hij pakte het paard bij de teugel en zei: 'Kom, we moeten water zoeken - een bron of een beekje.'

Hij liep een poosje door het bos, met het paard achter zich aan, maar na een tijdje was het omgekeerd: toen sjokte Tiuri achter, terwijl het paard hem leidde. Zo kwamen ze bij een smal beekje, dat tussen hoge varens kabbelde. Tiuri ging erbij liggen en dronk. Daarna richtte hij zich op en sprak tot het paard: 'Je bent een wonder! Je bent zo'n paard als de grote ridders hadden van wie de minstreels zingen; een ros dat alles begrijpt en net zo verstandig is als een mens. Jij hebt me bij water gebracht en ik dank je wel!'

Hij nam het brood weer uit de tas en at er een stuk van op. Hij gaf echter ook iets aan het paard. Het brood dat over was (en dat was niet veel) brak hij in twee delen en die deed hij terug in de tas. Een voor vanavond en een voor morgenochtend, dacht hij. Daarna moet ik zelf voor eten zorgen.

Toen maakte hij voorzichtig het in leer gewikkelde pakje open. Er zaten drie vuursteentjes in. 'Die kunnen nog te pas komen,' zei hij tot zichzelf, terwijl hij ze weer inpakte en terugdeed in de tas. 'En de roskam zal ik ook gebruiken,' zei hij tegen het paard. 'Ik weet niet hoe je naam is, maar ik zal je Trouwe Hulp noemen, en Zwarte Drager, en Goede Kameraad. Ik ben blij dat je mij als ruiter wilt hebben en ik zal proberen je vroegere meester waardig te zijn.'

Hij ging weer liggen en dacht aan de Zwarte Ridder met het Witte Schild. Hoe zou hij heten en waarom was hij naar Dagonauts rijk gekomen? En wat zou er toch in de brief staan? Hij voelde naar de plaats waar die zat... nooit mocht hij hem verliezen. Toen dacht hij aan de weg die voor hem lag: door het bos, langs de Blauwe Rivier en over de bergen in het westen. Hij moest maar gauw weer verdergaan. Maar niet langs de grote weg; daar zou hij te veel in het oog lopen. Hij zou in het bos blijven, evenwijdig aan de weg reizen en opletten dat hij de goede richting bleef houden.

Enkele ogenblikken later was hij weer overeind en zette zijn tocht voort. Het water en brood hadden hem goed gedaan, al zou hij best nog wat lusten. Een tijd lang ging hij evenwijdig aan de weg, soms rijdend, soms lopend, al naar gelang het terrein. Soms was hij vlak bij de weg en dan keek hij er verlangend naar.— Daar zou ik veel vlugger vooruit komen! Het leek hem echter onverstandig dat te doen, vooral toen hij later op de dag verschillende mensen langs zag komen, houthakkers met bijlen en ook ruiters te paard. Er waren geen mensen bij die vijanden schenen, maar ze zouden hem kunnen zien en het aan vijanden vertellen.

's Middags kwam hij langs een wilde appelboom, maar de meeste appels waren jammer genoeg niet rijp. Enkele ervan kon hij echter plukken; drie stopte hij in de zadeltas en een at hij op, al was hij hard en zuur.

Toen de zon vlak boven de bomen in het westen stond, ging hij verder van de weg af om een slaapplaats te zoeken voor de nacht. Op een kleine, met gras begroeide open plek bond hij het paard aan een boom, ontdeed het van zadel en tuig en wreef het af met een stuk van zijn toch al gehavende gewaad. Daarna deed hij zijn avondmaal met de helft van het brood en een appel. Het werd ondertussen een beetje kil. Hij nam de deken die onder het zadel van het paard had gelegen, ging liggen en wikkelde zich erin. Hij keek naar het paard en prevelde: 'Goede nacht. Maak me wakker als er onraad is.'

Toen deed hij zijn ogen dicht en vermoeid van alle inspanning en emoties viel hij onmiddellijk in slaap.

2 De Dwaas van de Boshut

In het begin van de nacht sliep Tiuri als een blok, maar op een ogenblik werd hij plotseling wakker. Het duurde even voordat hij zich herinnerde waar hij zich bevond. Het was pikdonker en heel stil. Een tijdje bleef hij onbeweeglijk op zijn rug liggen en staarde naar boven. Hij kon niets onderscheiden. Er waren alleen stilte en duisternis, allebei zó intens dat ze hem de adem benamen. Hij merkte dat hij bang was, doodsbang. Hij durfde geen vin te verroeren en het koude zweet brak hem uit...

Een flauw gerucht deed zijn angst even ten top stijgen, maar daarna vond hij zichzelf terug. Hij was nog steeds bang, maar niet meer zó, dat zijn wil verlamd werd. Het geluid dat hij gehoord had was heel onschuldig; het drong nu tot hem door wat het was geweest. Het paard had gesnoven.

Hij slaakte een diepe zucht. Hij was tenminste niet alleen; er was een levend wezen dat bij hem hoorde. Maar waarom was hij wakker geworden? Zomaar, of omdat er iets in de buurt was dat op hem loerde?

Onzin, dacht hij. Niemand kan me zien in deze duisternis.

Hij sloot zijn ogen en deed ze meteen weer open, hoewel dat niet veel verschil maakte. Hij legde zijn hand op zijn borst en voelde de brief. Zijn opdracht leek hem ineens onuitvoerbaar. De Zwarte Ridder met het Witte Schild was door de Rode Ruiters vermoord. Hoe kon hij, zo jong en onervaren, iets volbrengen waar zo'n dapper ridder om was verslagen? Het paard snoof weer. Tiuri had wel wat tegen het dier willen zeggen, maar hij durfde het niet, omdat dan iets of iemand hem zou kunnen horen. Toen keek hij weer naar boven en zag plotseling een ster. Het was maar een klein sterretje, maar het gaf licht... en hoop. Het deed zijn angst niet verdwijnen, maar wel zijn moed terugkeren. Langzaam begonnen zijn ogen nu aan de duisternis te wennen. Hij zag takken en bladeren, vaag afgetekend tegen de lucht, en een lichte boomstam.

Hij probeerde aan andere dingen te denken dan aan zijn opdracht en de vijanden. Hij trachtte te denken aan zijn vrienden, aan zijn ouders, aan koning Dagonaut en aan de feesten die er geweest waren in de stad. Hoe zou het daar gegaan zijn? Was het anders geweest dan vorige malen, nu een van de toekomstige ridders was weggelopen uit de kapel - iets dat zeker nog nooit was gebeurd? Zou de eigenaar van het paard naar de schout zijn gegaan om te vertellen dat een dief het gestolen had? Zou de houthakkersjongen de boodschap hebben overgebracht? Zouden de vrienden, die met hem waakten in de kapel, het verzoek van de onbekende ook gehoord hebben? Hij dacht van niet. Arman had hem zien wegsluipen, maar hij had niets gezegd.

Hij beleefde weer het ogenblik in de kapel... het gekras tegen het raam, de fluisterende stem ... Als er nu eens niets gebeurd was! Dan zou hij nu een ridder zijn! 't Is haast niet te geloven, dacht hij. Hier lig ik nu, en ik ben geen ridder, maar ik heb een taak die zelfs voor een beproefd ridder zwaar zou zijn...

Hij zuchtte. 'Je bent jong en hebt nog niet van je doen spreken,' had de onbekende gezegd, 'en toch weet ik dat ik je vertrouwen kan.'

Zijn gedachten werden vager en sprongen van het een naar het ander, al draaiden ze steeds om dezelfde problemen en gebeurtenissen. Hij werd er moe van. En tegelijkertijd bleef hij onbeweeglijk en waakzaam, vrezend voor gevaar.

Ik moet slapen, dacht hij. Morgen moet ik een flink stuk afleggen. Maar het wilde niet lukken. Toch had hij wel vaker een nacht buiten doorgebracht - vroeger in het bos bij Tehuri, het kasteel van zijn vader. Dat was echter een vredig, vriendelijk bos en toen waren er geen vijanden te vrezen geweest.

Voorzichtig veranderde hij van houding en sloot weer zijn ogen. Na een tijdje sliep hij toch in, maar zijn slaap was onrustig en vol verwarde dromen.

Toen hij weer ontwaakte, was het licht en de bomen waren vol vogelgetjilp. Hij gaapte en rekte zich uit. Hij was moe en stijf en zijn haren waren nat van de dauw. Het zwarte paard zag er fris en opgewekt uit en keek hem met wakkere ogen aan.

'Goedemorgen,' zei Tiuri. 'We moeten zo weer verder, hè? Ik kan niet zeggen dat ik brand van verlangen om te gaan. Maar in het morgenlicht ziet alles er heel anders uit, dat moet ik zeggen.' Hij keek rond; zijn angstige gedachten van de afgelopen nacht waren onnodig geweest. Er was niemand te zien.

Korte tijd later zat hij weer in het zadel, gesterkt door een karig ontbijt, waarbij het laatste stuk brood en een appel waren opgegaan. Hij kwam bij de grote weg, die er verlaten uitzag. Het was nog vroeg in de morgen, waarschijnlijk niet veel later dan zeven uur. Toch ging hij de weg niet op, maar reed er, evenals de vorige dag, evenwijdig aan. Het ging vrij snel, omdat de bomen hier ver uit elkaar stonden en er weinig kreupelhout was.

Een tijd reed hij voort, zonder iemand te ontmoeten of iets bijzonders te zien. Zijn vermoeidheid verdween en hij voelde zich tamelijk opgewekt. Het was mooi weer, de zon scheen door de bomen en maakte gouden lichtjes op de bladeren. De reis naar het Unauwens rijk leek niet zo ver en gevaarlijk meer.

Hij kwam bij een paar struiken waar rode bessen aan groeiden en hij steeg af om er zoveel mogelijk van te plukken. Terwijl hij daarmee bezig was, trof een bekend geluid zijn oor. Geklikklak van paardenhoeven! Hij hurkte achter de struiken en gluurde erdoorheen. Even later zag hij hen langskomen en al zijn opgewektheid verdween. Twee Rode Ruiters!

Ze reden snel voorbij in westelijke richting en keken links noch rechts. Hij bleef onbeweeglijk zitten totdat het geluid van de hoeven wegstierf. Toen stond hij zachtjes op, sloop naar de weg en keek die naar beide kanten af. Niemand meer te zien. Maar het gevaar was dichtbij geweest. Gelukkig dat hij niet over de weg was gereden!

Hij klom weer op het paard en dacht: Ik moet nog verder van de weg afgaan. Deze twee letten niet op, maar als ze hadden gekeken, zouden ze mij gezien hebben, of tenminste mijn sporen. Ik moet nog meer naar het zuiden gaan en dwars door het bos rijden.

Hij voerde zijn voornemen meteen uit, hoewel hij gauw merkte dat het niet gemakkelijk zou zijn de goede richting te behouden.

Tegen het middaguur kwam hij op een smal pad terecht dat hij na enig nadenken volgde. Een tijdje later verorberde hij zijn laatste appel. (De bessen waren al op.) Toen had hij niets eetbaars meer en ondanks zijn honger wilde hij zich niet de tijd gunnen ernaar te gaan zoeken. Na een tijdje splitste het pad zich in tweeën en hij bleef staan, niet zeker wetend welke kant hij nu moest gaan.

'Hé, mooi paard en ruiter!' riep plotseling een stem achter hem. 'Waar gaan jullie heen? Niet rechtuit, niet rechtuit moet je gaan. Maar deze weg!'

Tiuri schrok en keek om. Daar stond een menselijk wezen, dat blijkbaar net uit het struikgewas tevoorschijn was gekomen. Het kwam naar hem toe en herhaalde: 'Niet rechtuit, vreemdeling, ruiter, reiziger, maar deze weg, de weg naar mijn huis! Komen jullie voor mij, mooi zwart paard en vreemde ruiter?'

Het was een wonderlijke figuur. Een man, fors en gedrongen, met wilde donkere haren en een korte, krullende baard. Hij was gekleed in een gerafelde, roodbruine broek en een grauwe schapenvacht. Hij stond rechtop, met zijn handen op zijn rug en hij bewoog zijn blote tenen. 'Waarom zeg je niet goedendag, vreemdeling op mooi zwart paard?' vroeg hij. 'Waarom zeg je niet goedendag, ruiter en reiziger? Waarom zeg je mij niet goedendag? Ik ben de Dwaas van de Boshut.' Hij kwam dichterbij en stak een hand uit naar het paard. 'Je paard heeft goedendag gezegd,' zei hij. 'Waarom jij niet, vreemde ruiter? Je mag me de Dwaas van de Boshut noemen; dat zeggen ze allemaal, maar mijn moeder noemt me Marius.'

'O, goedendag,'zei Tiuri en hij trok aan de teugels.

'Nee, niet wegrijden!' riep de baardige man. 'Niet wegrijden! Praat met me, vreemdeling, reiziger, en kom mee naar mijn hut!'

Tiuri zag dat hij ronde, helblauwe ogen had, met een kinderlijke blik. Hij keek teleurgesteld en leek volstrekt niet gevaarlijk.

'Wat moet ik zeggen?' vroeg de jongeling.

'Praten moet je met me,' zei de ander. 'Vertellen waar je vandaan komt, waar je heen gaat, en wie je bent. Ik ben de Dwaas van de Boshut - zo noemen ze mij, de houthakkers en de kolenbranders, en mijn vader en mijn broers zeggen het ook. Maar mijn moeder noemt me Marius.' Hij pakte een teugel en keek smekend omhoog.

'Beste Marius,' zei Tiuri. 'Ik heb je goedendag gezegd, maar ik kan niet blijven om met je te praten. Ik heb haast en moet verder.'

'Waarom heb je haast? Waarom? Je mag heus wel "Dwaas" tegen me zeggen; dat kan me niet schelen. Ik heb nooit haast. En de bomen ook niet als ze groeien. Sommige dieren wel, maar ze moeten nooit verder, behalve de trekvogels als het winter wordt. Waarom heb je haast en moet je verder? Kom mee naar mijn hut. Dan zal ik mijn vader en mijn moeder zeggen dat je voor mij komt, voor mij om met me te praten.'

'Andere keer,' zei Tiuri, zacht aan de leidsels trekkend. 'Ik kan nu niet met je praten; ik moet verder.'

'Verder, verder, verder en nog verder?'

'Ja,' zei Tiuri.

'Waarheen?' vroeg de Dwaas. 'Waarheen ga je met haast, vreemde ruiter op mooi zwart paard, ruiter met rare kleren?'

Tiuri werd wat ongeduldig. 'Heus,' zei hij, 'ik heb geen tijd. Laat me verder gaan.'

'Waarheen, waarheen!' zei de Dwaas luid.

'Ver weg,'antwoordde Tiuri.

'De zon achterna? De mooie witte-gele-oranje - de gouden zon achterna?'

'Ja,' zei Tiuri, 'de zon achterna.' Waarom praatte die Dwaas zo hard; iedere Rode Ruiter zou hem kunnen horen!

'Er is niemand,' zei de Dwaas, alsof hij zijn gedachten geraden had. 'Moeder is in de hut aan het spinnen en vader komt straks thuis, met mijn broers. Ze hakken hout in het dal daar.' Hij wees naar het oosten. 'Er komt haast nooit iemand hier,' vervolgde hij. 'En helemaal nooit iemand voor de Dwaas in de Boshut. Ze komen soms, maar nooit voor mij.' Hij keek Tiuri bedroefd aan.

De jongeling kreeg een beetje medelijden met hem. 'Als ik tijd had, zou ik met je praten,' zei hij, 'maar ik moet werkelijk verder.'

'De zon achterna.'

'Ja, en ik heb nu al veel met je gepraat.'

'Niet veel,' zei de Dwaas, in zijn weelderige haardos krabbend, 'niet veel, vreemde reiziger. De zon achterna. Ik wou ook wel eens de zon achterna, maar mijn vader zegt dat ze ondergaat en mijn moeder huilt als ik wegga. Kom je terug om me te vertellen waar ze ondergaat, de zon? Of gaat ze niet onder waar ze woont, de zon? Kom je terug?'

'Ja,' zei Tiuri, 'Ik kom terug en dan zal ik met je praten en alles vertellen.'

'Alles!' riep de Dwaas verheugd. 'Alles en alles! Kom je dan bij me in de Boshut?'

'Ssst!' fluisterde Tiuri.

'Ben je bang voor het bos, vreemde reiziger? Het bos doet je geen kwaad, en de vossen niet en de vogels niet. En ik ook niet.'

'Misschien zijn er andere dingen,' zei Tiuri zacht.

'Ssst,' zei de Dwaas. 'Wat dan? Dingen die sluipen en slangen die sissen? Wie zoekt jou, vreemdeling?'

'Heb je iemand gezien?' vroeg Tiuri ongerust.

'Niets,' zei de Dwaas. Hij woelde door zijn haar en rimpelde zijn voorhoofd. 'Maar ik voelde dingen, ik voelde dingen die sluipen en slopen. Maar ze zijn niet hier. Ze zijn nog niet hier.'

'Ik moet verder,' zei Tiuri gejaagd.

'Ze zijn nog niet hier,' herhaalde de Dwaas, terwijl hij Tiuri aankeek. 'Je bent een vreemde vreemdeling, jonge reiziger op mooi zwart paard. Heb je honger?'

Tiuri keek om zich heen en gaf geen antwoord.

'Heb je honger?' vroeg de Dwaas, weer de teugel pakkend.

'Ja,' antwoordde Tiuri.

'Kom dan naar de Boshut, dan zal mijn moeder je eten geven.'

'Dank je,' zei Tiuri. 'Maar ik moet gaan.'

'Dan niet, dan niet,' fluisterde de Dwaas. 'Je gaat de zon achterna. Hoe heet je, vreemdeling?'

'Dat kan ik je niet zeggen,' antwoordde Tiuri. 'Niet nu.'

'Een geheim?' vroeg de Dwaas. 'Ben je iemand met een geheim, vreemde reiziger?'

'Waarom denk je dat?' vroeg Tiuri.

'Ik denk niet, ik denk niet, zeggen ze — daarom ben ik een Dwaas. Maar ik wéét... ik weet een heleboel wat niemand wil weten.'

'Wat weet je dan?'

De Dwaas lachte zacht en keek Tiuri blij aan. 'Je vraagt, vreemdeling,' zei hij. 'Niemand vraagt me ooit iets. Je zult zien wat ik weet. Rij maar verder; je hoeft niet te komen. Rij verder, heel langzaam, dan breng ik je eten.'

Eten! Tiuri's maag rommelde. 'Maar, beste Dwaas,' zei hij, 'je mag niemand zeggen dat je mij hebt gezien.'

'Ook mijn moeder niet?'

'Ook je moeder niet.'

'Ik zal het niemand vertellen, ook mijn moeder niet.'

'Belóóf het me,'zei Tiuri.

'Ik doe altijd wat ik zeg,' zei de Dwaas, zijn wenkbrauwen fronsend. 'Kom je dan terug om met me te praten en me alles te vertellen?'

'Ik doe ook wat ik zeg,' glimlachte Tiuri.

De Dwaas keerde zich om en liep op een holletje het linkerpad in. Tiuri keek hem na totdat hij verdwenen was. Toen reed hij langzaam rechtdoor, zich afvragend of hij de Dwaas nog dringender had moeten zeggen hem niet te verraden. Zou hij hem nog achterna komen met eten? Hij hield zijn paard in en keek om. Niemand te zien. Hij bleef korte tijd wachten en reed toen maar weer door. Even daarna hoorde hij vlugge voetstappen achter zich en daar kwam de Dwaas weer aanhollen, met allerlei dingen in zijn handen.

'Rij maar door, rij maar door, vlugge vreemdeling,' zei hij hijgend. 'Dadelijk mag je eten.' Hij haalde Tiuri in en liep voor hem uit, zachtjes neuriënd. 'Zo,' zei hij na een poosje. 'Hier is het gras zacht en het water zoet. Hoor je het?'

Tiuri hoorde inderdaad het gekabbel van water. Een smal beekje liep een eindje langs het pad. De Dwaas knielde neer op het gras en legde wat hij in zijn handen had op de grond, voorzichtig, alsof het kostbare schatten waren. Toen Tiuri van zijn paard was gestegen en naast hem was gaan zitten, zag hij wat het waren: twee grote stukken bruin brood, een halve spekpannekoek en een homp kaas... Voor hem inderdaad kostbare schatten!

'Allemaal voor jou,' sprak de Dwaas trots. 'Uit mijn moeders kast. Maar zij weet het niet. Ik sloop binnen en pakte het en ze weet het niet.'

'Zou ze het wel goedvinden?' vroeg Tiuri.

'Ik mag haar niets vertellen,' zei de Dwaas. 'Ik heb niets verteld en gezegd. Het is een geheim.'

'Als ik terugkom, zal ik het haar zeggen en betalen,' zei Tiuri. 'Jij zult er toch geen last mee krijgen?'

'Last krijgen? Niets hoef je te betalen. Ik heb genoeg en mijn moeder vindt het goed, al weet ze het niet. Eet nu, vreemdeling met een geheim.'

Tiuri maakte geen bezwaren; zijn honger was te groot. Hij bedankte de Dwaas en begon te eten. Voor het eerst sinds enkele dagen genoot hij een goed maal, hoewel hij niet eens alles opat, want er was genoeg om wat van te bewaren voor de toekomst. De Dwaas keek tevreden toe, aan de krulletjes in zijn baard draaiend en knikkend bij iedere hap.

'Wil je ook wat?' vroeg Tiuri, die meende dat hij hongerig keek.

'N-nee, nee,' zei de Dwaas. 'Dit is voor jou. Nu goed, geef me een stukje kaas.'

Hij at het stukje dat Tiuri hem gaf smakelijk op, maar weigerde meer aan te nemen.

'Dat was heerlijk,' zuchtte Tiuri, toen hij genoeg had gegeten. 'Ik ben je erg dankbaar.'

'Je hebt niet alles op!' zei de Dwaas. 'Er is nog een stuk brood, en wat pannekoek.'

'Mag ik die meenemen en bewaren? Ik moet nog ver en dan heb ik wat onderweg.'

'Natuurlijk,' zei de Dwaas. 'Je moet nog ver, nog ver. Dit is niet eens genoeg. Maar je kunt ook bessen eten - verderop zijn er veel, blauwe bessen, zoete, zure. En aan de planten met de rafelbladeren groeien wortels, goede wortels.' Hij stond op en trok een plant uit de grond. Er zat een grote wortel aan. Hij veegde de aarde eraf en beet er een stuk uit. 'Goede wortel,' zei hij kauwend. Hij liep naar het paard toe en bood het de rest aan, wat gretig werd aanvaard.

'Dat weet ik ook weer,' zei Tiuri. 'Nogmaals bedankt! En nu wil ik je dit vragen: loopt deze weg naar het westen?'

De Dwaas rimpelde zijn voorhoofd. 'Wat bedoel je?' vroeg hij.

'Gaat deze weg naar het westen... naar de plaats waar de zon ondergaat?'

'O, waar de zon ondergaat,' zei de Dwaas. 'Ja, een poosje. Dan houdt hij op, deze weg, bij de kale plek. Maar je kunt doorrijden zonder weg, vreemdeling, alsmaar door en door. Alleen niet naar die kant (hij wees naar het zuiden), want daar zijn gevaarlijke dingen.'

'Dan zal ik rechtdoor gaan,' zei Tiuri. 'En wil je onthouden dat je het aan niemand vertelt? Achter mij komen misschien ook gevaarlijke dingen, die mij willen vangen en doden.'

' 't Is een geheim, vreemde ruiter en reiziger. Ik zal niemand vertellen dat je mijn eten hebt gegeten en dat je de zon achterna gaat. Soms vind ik nestjes van vogels, met eitjes erin, maar ik vertel het niet aan mijn broers, want die willen ze uitzuigen. Dat is het geheim van de vogels. Ik zal jouw geheim aan niemand vertellen. Maar je komt terug en praat met mij!'

'Ik beloof het,' zei Tiuri ernstig.

'Hoe lang blijf je weg, reiziger?'

'Ik weet het niet,' zei Tiuri met een zucht. 'Lange tijd, vrees ik. Maar ik kom terug — althans, dat hoop ik en wil ik.' Hij kwam langzaam overeind.

'Je komt terug,' zei de Dwaas, terwijl hij Tiuri met zijn heldere ogen aankeek. 'Rij nu rechtuit, vreemdeling, loop nu rechtdoor, mooi zwart paard. Maar drink niet uit de donkere poel straks, want die is alleen van de bosgeesten.'

Tiuri deed de rest van het eten in de zadeltas, drukte de Dwaas de hand, besteeg het paard en reed weg. Hij keek nog een paar maal om en wuifde. De bosbewoner stond hem midden op het pad met hangende armen na te kijken. Toen Tiuri voor de derde keer omkeek, was hij echter verdwenen.

Dat was een goede man, dacht Tiuri, en ik vind hem niet zo dwaas, al is hij anders dan andere mensen. Hij voelde zich gesterkt en vol frisse moed.

De weg liep inderdaad dood op een open plek, waar stapels boomstammen lagen. Vandaar ging Tiuri rechtdoor, dwars door het bos. Hij kwam langs een donkere poel, omringd door heel hoge, oude bomen. Dat moest de poel zijn, waarvoor de Dwaas hem gewaarschuwd had. Tiuri had weer dorst gekregen, maar hij hield zich aan de raad van de Dwaas. De poel stond hem helemaal niet aan; met haar stille duistere water, waarin zich geen rimpeltje vertoonde. Het zou best kunnen zijn dat deze plaats betoverd was... in elk geval vreemd en vijandig aan mensen. Hij reed haastig door en was blij toen hij de poel ver achter zich had gelaten.

Langzamerhand werd het terrein heuvelachtiger en woester. De bomen groeiden grilliger en het onderhout was dichter. Tiuri zag varens zo groot als mensen en kronkelige klimplanten die als gordijnen van de takken naar beneden hingen.

Het was moeilijk om vlug vooruit te komen en soms twijfelde hij eraan of hij wel rechtuit was blijven rijden.

Toen het schemerig begon te worden, vond hij een schuilplaats in een door struiken omgeven ondiepe kuil en hij besloot daar de nacht door te brengen.

3 Hoorngeschal; de ring

Het eerste wat Tiuri de volgende morgen deed, was zo hoog mogelijk in een boom klimmen om vandaar aan de stand der zon zo goed mogelijk de juiste richting te bepalen.

Een poosje later was hij weer op pad. Hij vroeg zich af hoe lang de tocht door het bos zou duren en of hij ver van de Blauwe Rivier uit zou komen.

De Blauwe Rivier stroomde ook door de Stad van Dagonaut en langs kasteel Tehuri, waar Tiuri thuishoorde. Zij ontsprong in het Grote Gebergte, stroomde eerst naar het oosten en dan met een grote bocht naar het noorden, langs het Blauwe Bos, en daarna naar het zuidoosten, door de Stad van Dagonaut, en tenslotte langs de oostgrens van het land. Tiuri had gehoord dat de Eerste Grote Weg er dicht bij het gebergte een eindje langsliep, maar hij wist niet waar de bron was, waar de rivier uit ontsprong. Van de Stad van Dagonaut naar de bergen in het westen was het langs de grote weg zeker acht à tien dagen reizen. Tiuri was er zelf nooit geweest, maar dat hadden reizigers en zwervende ridders hem verteld. Hij zou er zeker langer over doen, en dan was hij nog pas bij de bergen. De reis was ver, en de brief was belangrijk, en er mocht niet veel tijd verloren worden, had de Zwarte Ridder gezegd. De Zwarte Ridder zou misschien wél de grote weg genomen hebben, maar die was gewapend geweest.

De tocht door het bos viel Tiuri niet mee; hij moest oppassen niet te verdwalen, en het was soms moeilijk zich een weg te banen. Vlug kwam hij niet vooruit. Hij had 's morgens het laatste stukje brood van de Dwaas opgegeten en moest nu leven van wat hij vond: vruchten en wortels. Hij had geen wapens om wild buit te maken en voor strikken zetten ontbrak hem de tijd. Hij had zijn gewaad korter gemaakt door er aan de onderkant een flink stuk af te scheuren. Dat was wel nodig, want hij moest vaak een eind lopen met het paard aan de teugel.

Hij kwam de hele dag niemand tegen; het bos zag er ook niet uit alsof er ooit een mens kwam.

Op de vierde dag van zijn tocht bleek het echter anders te zijn! Toen hoorde hij achter zich gekraak van takken en geluid van stemmen.

Hij maakte zich zo onzichtbaar mogelijk en wachtte af. Hij hoorde dat de stemmen zich verwijderden, maar even later zag hij niet ver van hem vandaan een jongeling door het bos lopen. Hij was in het grijs gekleed en gewapend en voerde een paard aan de teugel. Hij bleef nu en dan staan en keek rond, maar hij zag Tiuri niet, evenmin als het zwarte paard. Na korte tijd verdween hij, maar Tiuri hoorde hem tegen iemand praten.

'Waar zijn ze allemaal gebleven?'

'Ze jagen meer noordwaarts,' zei een andere stem. 'Heb je iets gezien?'

'Niets. En ook geen sporen voor zover ik weet. Maar dat is moeilijk te zeggen. Het is woest hier in het bos. Je kunt hier dagen zoeken zonder ooit iemand te vinden. Toch moet hij er zijn.'

'Ik zie alleen maar bomen, bomen, en bomen!' mopperde de andere stem. 'En dorens en kruipplanten om over te struikelen! Een prachtige schuilplaats is dit bos, dat is waar... voor wie zich niet wil laten vinden...'

De stemmen werden onduidelijker en onverstaanbaar. Toen klonk er in de verte het heldere geluid van een jachthoorn.

'Kom mee!' hoorde Tiuri roepen.

Even later was het stil. Tiuri sloeg zijn arm om de nek van het paard en fluisterde: 'Wie waren zij? Een paar jagers van een jachtstoet? Maar waar jagen ze op?'

Het paard gaf geen antwoord, maar de jongeling had het gevoel dat het hem begreep en dat het zijn eigen gedachten had over de mensen die in het bos rondzwierven.

Als ik goed oplet, zullen ze mij niet zien, dacht Tiuri. Hij zuchtte. Zou hij altijd zo moeten voortgaan, achterdochtig en bang voor vijanden? Hij ging dubbel voorzichtig verder, maar zag niemand meer. Wel hoorde hij, een paar malen, in de verte het geluid van de hoorn.

Ridder Fartumar had ook een hoorn, een beroemde hoorn. Hij had er zijn mannen mee bijeengeroepen voor de strijd, lang geleden, toen vijanden uit het oosten het land binnenvielen. Tiuri was een poos zijn schildknaap geweest en hij had soms ademloos geluisterd als de ridder van zijn avonturen vertelde. Nu zat hij zelf midden in een avontuur. Misschien, dacht hij, zal later mijn schildknaap ademloos luisteren als ik ervan vertel... Als ik hier heelhuids uitkom... en als ik ooit ridder word...

's Middags veranderde het bos weer van karakter. Het werd minder dicht en de bomen waren hoog, met rechte, dunne stammen. Tiuri kon heel ver voor zich uit kijken. Het leek wel een zaal met een glooiende bemoste vloer en vele pilaren. Het was hier gemakkelijk rijden, maar daartegenover stond dat iedereen hem van grote afstand zou kunnen zien. Dat was geen prettige gedachte, vooral toen hij in de verte de hoorn weer hoorde schallen.

Na een poosje kwam hij bij een ondiep dal, waar een beekje door stroomde. (Wat liepen er veel beekjes door het bos.) Er stonden lage struiken met gele bloemen. Hier daalde hij af en hij besloot er te blijven en te rusten tot het avond werd. Daarna zou hij in het donker verdergaan; dat leek hem veiliger.

Hij viel in slaap, liggend onder een overhangende struik. Toen hij wakker werd, was het helemaal donker. Hij kroop op de tast naar het beekje en boog zich voorover om te drinken. Daarbij zag hij iets vreemds: een lichtend puntje dat onder zijn hoofd heen en weer bewoog. Even dacht hij dat het een vuurvliegje was en onwillekeurig stak hij zijn hand uit om het te pakken. Hij ving het; het was hard en rond. Tot zijn verbazing merkte hij dat het de ring van de Zwarte Ridder was, die aan een touwtje om zijn hals hing. Hij bekeek hem aandachtig. Ja, de steen erin gaf licht in het donker! Het was een zwak licht, als van een verre ster, maar toch goed zichtbaar. Het leek een laatste groet van de Ridder met het Witte Schild, een herinnering aan de belofte die hij gezworen had. Tiuri voelde tranen in zijn ogen. Hij maakte het touwtje los en schoofde ring aan een vinger.

Deze ring zal mij beschermen en leiden, dacht hij. En mijn belofte zal ik houden, hoe moeilijk het ook zal zijn!

Hij kwam een heel eind verder die nacht, en hij vreesde geen duisternis of geheimzinnige geluiden. Soms zag hij tussen de bomen een sterretje stralen, als een zuster van de steen in de ring aan zijn vinger. Hij reed voort in de grijze dageraad, toen de vogels begonnen te tjilpen en hield pas stil toen het helemaal licht was.

Na een korte rust ging hij eten zoeken en daarna reed hij weer verder. Er was geen mens te zien en een goede schuilplaats zag hij toch niet. Hij zag dat het terrein links van hem, in het zuiden, begon te rijzen; de bomen stonden op steeds hogere heuvels. Hij passeerde een pad, dat van de heuvels naar het noorden liep, misschien wel naar de grote weg. Een pad betekende de mogelijkheid dat er mensen in de buurt waren.

Laat ik hier een schuilplaats zoeken, dacht hij. Tussen de heuvels zal die wel te vinden zijn, denk ik. Bovendien is het tijd om te rusten, zeker voor Zwarte Drager. Vannacht zullen we verder reizen.

Hij vond een rustplaats en na het touw om zijn middel wat nauwer aangetrokken te hebben (want er was niets eetbaars te vinden), ging hij liggen en probeerde te slapen. Half in slaap hoorde hij de hoorn weer schallen.

Vannacht verder, dacht hij en hij sliep in.

4 De rovers

Even voor zonsondergang hervatte Tiuri zijn tocht. Hij had een tak van een boom gebroken en hield die in zijn hand als zijn enige wapen. Hij reed door een bos dat in vlammen scheen te staan door het licht van de dalende zon.

'De zon achterna...' had de Dwaas van de Boshut gezegd.

Het werd langzaam donker. De ring aan zijn vinger begon weer licht te geven. Niet zoveel om hem bij te lichten, maar genoeg om hem te bemoedigen. Hij hoorde niets dan de gewone nachtgeluiden in een bos, waar hij nu al aan gewend was. Het paard stapte vlug en zeker voort. Na een tijd bemerkte Tiuri dat hij op een pad was gekomen; het kronkelde nogal, maar scheen toch naar het westen te voeren.

Toen gebeurde het.

Gefluister, dat niet van wind door de bomen was... gekraak van takken, niet door dierenpoten... Plotseling sprongen ze tevoorschijn, aan beide kanten van de weg... één zelfs uit een boom! Vele mannen, wel een stuk of tien, omringden Tiuri's paard en bevalen hem stil te houden. Een van hen hield een lantaarn omhoog en bij het licht daarvan kon Tiuri hen zien: ruwe, baardige kerels, gewapend met stokken, zwaarden en dolken.

'Halt!'riepen ze.'Je geld of je leven!'

Rovers!

Tiuri was erg geschrokken en hij beefde over al zijn leden. Maar hij was moedig genoeg om zijn angst niet te laten blijken. Hij keek naar de dreigende gezichten en zei: 'Ik heb geen geld - niets!'

'Oho!' riep de rover met de lantaarn, terwijl hij het schijnsel op Tiuri's gezicht liet vallen. 'Je ziet er niet rijk uit, maar je paard is goed!'

'En hij draagt een mooie ring aan zijn vinger,' zei een ander, terwijl hij Tiuri's hand beetpakte.

Tiuri trok zijn hand weg en hief met de andere hand de stok omhoog.

'Die ring zag ik al van ver,' zei een derde rover. 'Hij geeft licht.'

'Laat me door,' zei Tiuri. Zijn stem klonk vast, maar zijn hart klopte als een razende.

De rovers waren zo verbaasd, dat ze een eindje terugdeinsden. 'Wel, wel!' riep een van hen, 'die heeft durf!'

'We laten je niet gaan voordat je ons al je bezit hebt gegeven,' zei degene die had gezegd dat hij de ring had zien lichten. Hij kwam dichterbij en pakte het paard bij de teugel. Het dier hief zijn hoofd op en brieste boos.

Het schoot door Tiuri heen dat een snelle vlucht hem misschien zou kunnen redden. Maar voordat hij daartoe over kon gaan, waren de andere rovers ook dichterbij gekomen en hieven dreigend hun wapens.

'Kom, je kunt niets tegen ons beginnen,' zei de rover die het paard bij de teugel had. 'Aan je leven hebben we niet veel, maar je geld moeten we hebben.' Hij wendde zich tot de anderen en beval: 'Neem hem die stok af voordat hij jullie op je hoofd slaat!'Blijkbaar was hij de hoofdman.

Tiuri omklemde de stok steviger en zei: 'Ik heb niets bij me. Geen rode duit. Van mij zult u niet rijker worden. Laat me gaan!'

Een van de rovers lachte spottend en een ander riep: 'Laat 'm toch zijn mond houden! Sleur 'm van zijn paard!'

Het zwarte paard hief weer zijn hoofd op en hinnikte.

De hoofdman liet de teugel los en zei bars: 'Je ziet er armoedig uit, jongeman, maar je hebt een allemachtig mooie ring aan je vinger. Die wil ik hebben!'

De ring! Had ik hem maar nooit aan mijn vinger gedaan, dacht Tiuri wanhopig. En hij zei: 'Die ring krijgt u niet!'

'Wel heb ik van mijn leven!' zei de roverhoofdman. 'Van je paard af, en meteen!'

Ruwe handen grepen Tiuri beet, ontrukten hem zijn stok en sleurden hem van het paard. Het was afschuwelijk. Het paard steigerde en hinnikte en moest door drie rovers vastgehouden worden. De anderen drongen om Tiuri heen, maar de hoofdman duwde hen opzij en riep: 'Blijf van hem af! Ik zag de ring het eerst; hij schitterde in de verte als een ster.'

De rovers gehoorzaamden, maar bleven met dreigende gezichten om Tiuri heen staan. De jongeling haalde diep adem, omvatte met zijn ene hand de andere en herhaalde: 'De ring krijgt u niet. Nooit!'

'Ik néém hem,' zei de hoofdman, 'en je bent een knappe jongen als je me dat belet. Waarom rijd je hier ook bij nacht en ontij rond!'

Tiuri's moed zonk hem in de schoenen. De ring mocht hij niet kwijtraken. Hij moest die immers laten zien aan de kluizenaar bij de bron, zodat deze hem over de bergen zou brengen? Nee, de ring mocht hij niet kwijtraken!

Hij keek de hoofdman aan. 'Ik ben weerloos tegenover u,' zei hij. 'Ik heb geen wapens en ik ben alleen. Maar de ring kan ik niet afstaan. Ik sterf nog liever dan dat ik hem geef.'

Dat was overmoedig gesproken en hij durfde niet te hopen dat het zou helpen.

'Ach, praat toch niet zo lang!' zei een der rovers ongeduldig.

'Hak hem z'n vinger af!' grijnsde een ander. 'Dan ben je ineens klaar.'

'Ik ben machteloos,' zei Tiuri tot de hoofdman, 'maar ik smeek u, laat mij deze ring houden. Hij heeft toebehoord aan iemand die is gestorven en is me heel dierbaar.'

De roverhoofdman kwam heel dicht bij hem en greep zijn hand. 'Zo,' zei hij, 'is die ring je dierbaar. Maar je vingers zijn je ook dierbaar, denk ik. Ik zal je een vinger afhakken. Wat zeg je daarvan?'

'Niets,' antwoordde Tiuri, terwijl hij vergeefs zijn hand probeerde weg te trekken.

'Maar dan láát ik je de ring! Wat zeg je nu?'

Tiuri staarde de rover niet-begrijpend aan. 'Wat bedoelt u?' stamelde hij.

'Ik hak je een vinger af in plaats van de ring te nemen. Een vinger in ruil voor je ring! Wat zeg je daarvan?'

Tiuri begon te beven. Zijn vinger laten afhakken? Maar de ring dan? De ring van de dappere Ridder met het Witte Schild? De ring die hij aan de kluizenaar moest laten zien!

'Doe dat dan maar,' zei hij met de moed der wanhoop. 'Ik houd nog altijd vier vingers over.' Hij hoorde zichzelf spreken alsof het een ander was en verbaasde zich over zijn eigen woorden.

De hoofdman liet zijn hand los. 'Goed,' zei hij bars.

Een andere rover kwam naast hem staan, een ontbloot zwaard in zijn vuist. 'Mag ik het doen?' gnuifde hij. 'Mijn zwaard is scherp.'

Tiuri sloot even zijn ogen, maar hij herriep zijn woorden niet.

'Laat mij het doen!' siste de rover.

Tiuri deed zijn ogen open en zag net dat de hoofdman de rover het zwaard ontrukte en hem een draai om de oren gaf.

'Daar!' zei hij. 'Dat krijg je van mij. Van deze jongeling blijf je af!' Hij keek de kring rond en vervolgde: 'Hij heeft meer moed in één vinger dan jullie allemaal bij elkaar in je hele lijf!' Hij wendde zich tot Tiuri en sprak: 'Houd je ring; je hebt hem dapper verdedigd. Stop 'm maar goed weg, want er zijn meer rovers in dit bos.'

Tiuri kon het haast niet geloven; een grote last was plotseling van hem afgewenteld.

'Ga weg,' beval de hoofdman. 'En ik raad je aan deze buurt te verlaten. Je paard houd ik. Iets moet ik toch hebben.'

Het trouwe zwarte paard!

'Maar...'begon Tiuri, 'dat kan...'

'Geen gepraat meer!' bulderde de hoofdman. 'Scheer je weg voordat ik spijt krijg!' Hij hief zijn dolk en keek Tiuri woedend aan. De anderen begonnen dreigend te mompelen.

Tiuri aarzelde een ogenblik, maar begreep dat hij beter kon gehoorzamen. Hij draaide zich om en liep weg, met knikkende knieën. Hij hoorde de rovers praten op ruzieachtige toon. Hij hoorde de stem van de hoofdman, die hun boos beval te zwijgen en te gehoorzamen. Hij hoorde het paard hinniken. Toen keek hij om.

De rovers trokken weg, het paard in hun midden. In enkele ogenblikken waren ze verdwenen. Het schijnsel van de lantaarn was nog even te zien, toen was ook dat weg.

Tiuri strompelde een eindje verder, liet zich op de grond vallen en huilde. Hij huilde door de angst die hij had uitgestaan en om het verlies van het zwarte paard.

5 De Grauwe Ridders

Toen Tiuri wat bekomen was, nam hij de ring van zijn vinger en hing hem weer om zijn hals. Daarna stond hij op en liep verder, tastend door het donkere bos. Hij was van het pad afgedwaald en het terrein was heuvelachtig en vol rotsblokken en stenen. Tenslotte kon hij niet meer. Hij zonk neer op de grond en viel in een slaap die op een verdoving leek.

Vroeg in de morgen werd hij wakker en merkte dat hij vlak bij een pad lag, waarschijnlijk hetzelfde pad waar hij 's nachts de rovers had ontmoet. Hij liep er een eindje langs. Links van hem rezen de heuvels steeds steiler op, schaars begroeid met kale dennenbomen. De zon scheen op het pad.

Na een poosje hoorde hij het gekabbel van een beekje en tegelijkertijd ontdekte hij halverwege in een der heuvels links de donkere opening van een kleine grot. Dat zou een goede plaats zijn om in te rusten; hij voelde zich niet in staat veel verder te gaan. Maar eerst naar het water. Hij kwam bij het beekje dat dwars over de weg liep en toen hij gedronken had, zag hij dicht erbij net zulke planten staan als de Dwaas uit de grond getrokken had. Met een paar grote zwarte wortels in zijn hand liep hij terug, beklom de heuvel en ging de grot in. Die was vrij ondiep en laag, maar scheen geen woonplaats te zijn van enig dier. Hij ging zitten, met zijn rug tegen de rotsachtige wand en at een der wortels op. Daarna dommelde hij, ondanks zijn ongemakkelijke houding, een poosje in.

Hij schrok wakker door het geluid van stemmen. Voorzichtig gluurde hij naar buiten. Op het pad, aan de voet van de heuvel, stonden drie mannen te praten. Met een schok herkende hij in hen enkele van de rovers!

'Waar blijft de hoofdman nu?' mopperde een van hen.

'Die probeert op zijn nieuwe paard te rijden,' zei een ander met een spotlach. 'Hij is er al twee keer af gevallen.'

'Eraf gegooid,' zei de derde met leedvermaak.

Ze lachten alledrie, maar plotseling siste een van hen: 'Stil!'

Twee mannen kwamen aanlopen; een van hen was de roverhoofdman. 'En nu monden dicht en dekking zoeken,' zei de laatste toen hij de drie bereikt had. 'Hij komt eraan en zal zo hier zijn.'

Hij werd meteen gehoorzaamd. De rovers verlieten het pad en verscholen zich achter rotsblokken en struikgewas aan de overzijde van de heuvel. Ook de hoofdman verdween.

Tiuri meende te begrijpen dat ze niet veel goeds van plan waren. Wie zou eraan komen en zo hier zijn? Hij pakte wat stenen die in de grot lagen en stapelde ze op bij de ingang. Toen ging hij op zijn buik ernaast liggen, keek het pad af en wachtte op wat er zou gebeuren.

Hij hoefde niet lang te wachten.

In de verte klonk hoefgetrappel - klik-klak, klik-klak - en even daarna kwam uit oostelijke richting een ridder aanrijden. Hij reed heel langzaam en Tiuri kon hem goed zien. Hij was gekleed in een donkergrijze maliënkolder en een grijs schild hing aan zijn arm; grauw was zijn paard en grauwgrijs zijn helm met neergeslagen vizier, grauw ook de mantel die hij droeg. Maar om zijn hals hing iets dat schitterde in de zon: een grote hoorn die wel van zilver leek.

Tiuri zag het struikgewas bewegen en hij hield zijn adem in. De rovers hadden het zeker op deze eenzame ridder voorzien! Hij zag er krijgshaftig uit, maar het was te betwijfelen of hij tegen vijf mannen iets beginnen kon. Ik moet hem helpen, dacht hij, hem waarschuwen...

Op dat ogenblik slaakten de rovers een luide kreet en sprongen tevoorschijn. 'Halt!' riepen ze de ridder toe. 'Je geld of je leven!'

De ridder hield zijn paard in. Tiuri kwam overeind en pakte een steen. De ridder schoof zijn vizier omhoog, zette de hoorn aan zijn lippen en gaf er een krachtige stoot op. Toen sloeg hij vlug zijn vizier neer en trok zijn zwaard.

De rovers schenen wat geschrokken van het hoorngeschal. Ze aarzelden even voordat ze hun roep herhaalden: 'Je geld of je leven!'

'Ge krijgt geen van beide,' zei de ridder en hij hief zijn zwaard. Tegelijkertijd werd verder op het pad het geluid van stemmen hoorbaar, en meer hoefgetrappel.

De rovers keken elkaar aan en het leek erop dat ze op de vlucht wilden slaan. De ridder gaf zijn paard de sporen en reed langs hen heen, maar een klein eindje verder wendde hij zich om en bleef staan. 'Niet vluchten, lafaards!' riep hij. 'Kom, valt aan, zoals ge van plan was!'

'Val aan, lafaards!' riep de hoofdman, terwijl hij met zwaard in de hand op de ridder afstormde.

Maar de vier anderen slaakten een angstige gil. Zeven ruiters kwamen over het pad aanstormen; zij zaten op grauwe paarden en waren allen in grauwgrijs gekleed. Drie ridders met helmen en zwaarden en vier jongelieden, waarschijnlijk schildknapen.

Tiuri zat nog steeds in zijn grot. Zijn hulp was niet meer nodig en hij vergenoegde zich ermee alles gade te slaan. In een oogwenk waren vier van de rovers, waaronder de hoofdman, ontwapend en gebonden. De vijfde sloeg op de vlucht en werd door twee van de ridders achternagezet. De anderen verzamelden zich aan de voet van Tiuri's heuvel en de ridder met de zilveren hoorn sprak de gevangen rovers toe.

Dat is het gezelschap dat ik eergisteren hoorde, dacht Tiuri. Een van de schildknapen heb ik gezien. Wie zijn zij?

Geen van de ridders sloeg zijn vizier op en zij voerden geen wapens op hun schilden. Degene met de hoorn, die hun leider scheen, sprak op strenge toon: 'Zo, nu zult gij boeten voor uw wandaden! Struikroverij is verboden in het Rijk van Dagonaut, zoals in ieder rijk waar orde heerst.'

'Genade!'smeekte een der rovers.

'En lafaards zijt ge ook! Eenzame reizigers durft ge aan te vallen, maar voor grotere gezelschappen slaat ge op de vlucht. Ge zult hangen aan een boom voordat de zon ondergaat.'

'Heer ridder,' zei de hoofdman, 'ik ben een rover, dat kan ik niet ontkennen. Maar nog nooit heb ik iemand gedood. Waarom wilt gij mij dan doden?'

Tiuri kreeg een beetje medelijden met hem. De hoofdman had hem toch de ring laten houden.

Nu kwamen de twee ridders terug; een van hen voerde de ontvluchte rover mee en de ander leidde behalve zijn eigen nog een paard aan de teugel. Tiuri zou het uit honderden herkennen: het zwarte paard van de Ridder met het Witte Schild.

Toen de Grauwe Ridder met de hoorn hen zag naderen, steeg hij van zijn paard en liep hen tegemoet. Ze stonden een poosje zachtjes met elkaar te praten en het zwarte paard te bekijken. Daarna voegden ze zich bij de anderen.

De ridder met de hoorn wendde zich weer tot de rovers en vroeg op scherpe toon: 'Van wie is dit paard?'

'Dat is van hem,' antwoordde een der rovers, naar de hoofdman knikkend.

'Zo,' zei de ridder. 'Hoe komt u aan dit paard? Van wie hebt u het gestolen?'

'Dit paard is van mij,' zei de hoofdman nors.

'Dat is een leugen! Ge hebt het geroofd. Want ik kén dit paard, rover!'

'Er zijn wel meer zwarte paarden op de wereld,' zei de hoofdman boos.

'Ge weet niets van paarden,' zei de Grauwe Ridder. 'Geen enkel is gelijk aan een ander. Dit paard zou ik overal herkennen en ik weet ook hoe het heet... Ardanwen is zijn naam, of Nachtwind, en het is schande dat iemand als gij op zijn rug durft te rijden!'

Tiuri had dit alles met stijgende verbazing aangehoord. Deze ridders kenden het paard en dus natuurlijk ook de Zwarte Ridder met het Witte Schild! Hij dacht erover tevoorschijn te komen en hen aan te spreken, maar iets (hij zou niet hebben kunnen zeggen wat) weerhield hem daarvan. Hij bleef stil zitten in zijn grot en luisterde vol spanning toe.

De hoofdman had zijn hoofd gebogen en zweeg.

'Van wie hebt ge dit paard gestolen?' riep de Grauwe Ridder op boze toon.

'Van een jongeling die hier vannacht voorbijkwam,' antwoordde een der rovers.

'Zo is het,' zei de hoofdman nors.

De ridder kwam vlak voor hem staan en vroeg, vol spanning naar het scheen: 'Een jongeling die hier vannacht voorbijkwam? Hoe zag hij eruit? Was hij jong, niet ouder dan zeventien jaar, met donker haar en blauwgrijze ogen, gekleed in een wit gewaad?'

'Erg wit leken zijn kleren niet,' antwoordde de hoofdman, 'maar de rest klopt wel, geloof ik. Zijn ogen waren blauwgrijs...'

'En donker was z'n haar,' viel een der andere rovers in.

'En aan zijn vinger had hij...'

'Een ring,' zei de Grauwe Ridder, 'schitterend als een ster!'

'Ja heer ridder,' zei de hoofdman. 'Een bijzondere ring was het, een schitterende ring aan zijn linkerhand.'

De Grauwe Ridders schenen zeer bewogen door deze mededeling.'Waar is hij?'riep een van hen.

'Waar is de ring?' riep een ander.

'Ik heb hem geen kwaad gedaan, ridders!' zei de hoofdman. 'En de ring heb ik hem laten houden.'

'Een leugen alweer,' zei de ridder met de hoorn bars. 'Waarom zoudt ge wel het paard stelen en niet zo'n kostbaar kleinood? Geef het hier!'

'Ik heb het niet!' riep de hoofdman, 'ik wil er een eed op doen. Hij scheen er erg op gesteld en ik heb hem 't ding laten houden en hem ongestoord laten gaan.'

'Dat is waar,' vielen de andere rovers hem bij.

De Grauwe Ridders begonnen zacht met elkaar te praten; Tiuri kon hen niet verstaan.

'Het was beter geweest als ge dat niet had gedaan,' zei tenslotte de ridder met de hoorn.

'Beter van niet?' riep de hoofdman.

'U bent een rover en een schurk, maar ik denk dat deze jongeling u slaat! Als ge hem had gedood, was dat zijn verdiende loon geweest!'

De hoofdman scheen verbaasd te zijn dit te horen. Maar Tiuri was nog verbaasder. Hij was verbijsterd!

'Waar is hij heengegaan?' riep een der andere ridders op grimmige toon.'Vlug, zeg waar hij is gebleven!'

'Het bos in, naar die kant,' zei de hoofdman, met zijn hoofd knikkend. 'Maar ik heb hem niet nagekeken.'

'Hij zal niet erg ver gekomen zijn,' zei een tweede rover, 'want hij moest lopen.'

'Waarom zoekt u hem?' vroeg de hoofdman.

'Dat is uw zaak niet,' sprak de ridder met de hoorn. 'Maar ik ben u zo dankbaar voor uw nieuws, dat ik geneigd ben u het leven en de vrijheid te schenken. Op één voorwaarde: kijk uit naar die jongeling en breng hem bij ons als ge hem vindt, levend of dood, maar liefst levend. Hij is gevaarlijk, weet dat!'

'Dat verbaast me niets,' zei een rover; het was degene die Tiuri's vinger had willen afhakken.

'Maak hun banden los,' beval de ridder de schildknapen. 'Ik schenk hun genade... Maar,' voegde hij eraan toe, 'ik kom hier terug en wie van u dan nog rover is, zal ik opjagen en hangen! De orde en veiligheid dienen gehandhaafd te blijven in dit rijk.'

'Eens zullen we dit bos reinigen van alle gespuis,' sprak de ridder die naast hem stond. 'Nu echter hebben we een belangrijker taak te verrichten. Zoek die jongeling voor ons, rovers!'

Even later trokken ze verder, twee groepen achter elkaar. Eerst de Grauwe Ridders en hun gevolg, het zwarte paard met zich meevoerend. Daarna, zacht met elkaar pratend, de rovers. Ze verdwenen allen in westelijke richting.

Tiuri zat nog steeds verbijsterd in de grot. De Grauwe Ridders zochten hém... ze wilden hem vangen, levend of dood! Waarom? Ze waren toch de Rode Ruiters niet? In elk geval waren ze vijanden, vijanden die te vrezen waren. Hij dankte zijn goede gesternte dat hij niet tevoorschijn was gekomen.

Toen echter overviel hem een grote moedeloosheid. Verder naar het westen moest hij, maar de Grauwe Ridders zochten hem en de rovers keken naar hem uit. Wellicht ook werd hij gevolgd of opgewacht door de Rode Ruiters van de Ridder met het Rode Schild... o, en misschien waren er nog meer wezens, die slopen en sluipen, zoals de Dwaas van de Boshut had gezegd. Hoe kon hij ooit zijn opdracht volbrengen, alleen, te voet en ongewapend?

Hij haalde de brief tevoorschijn, draaide hem om en om in zijn vingers. Zo'n klein ding, en zo'n belangrijke boodschap... Wat kon erin staan, dat belangrijk genoeg was om zijn leven voor te wagen? Zou hij hem openmaken en lezen? 'Dat mag alleen in geval van nood,' had de Ridder met het Witte Schild gezegd.

Was dit geen geval van nood? De brief lezen en vernietigen... de boodschap mondeling overbrengen, als hij belangrijk genoeg was. Waarom zou hij zijn leven wagen voor iets waar hij de inhoud en betekenis niet van wist! Dat was toch onzin?

Hij streek met bevende vingers over de zegels. 'Alleen als je gevaar loopt de brief te verliezen...' Er was niemand meer in de buurt; de Grauwe Ridders hadden niet over de brief gesproken. Nee, natuurlijk niet; ze zouden wel wijzer zijn.

De Zwarte Ridder met het Witte Schild had zoveel gevaren toch zeker niet voorzien. Of wel...?

Ik kan het niet, dacht Tiuri. Het is ondoenlijk.

Toen hoorde hij in gedachten zijn eigen stem die beloofde: 'Ik zweer u dat ik de brief veilig zal bezorgen... Als ik ridder was, op mijn riddereer.'

Zijn twijfel verdween. Hij borg de brief weer weg; het was nog niet het ogenblik hem te openen. En hij zei tot zichzelf: Tk moet verder gaan en het proberen; dat heb ik nu eenmaal beloofd. Naar koning Unauwen van het land ten westen van het Grote Gebergte!'

6 De monniken en het Bruine Klooster

De hele dag hield Tiuri zich schuil in de grot. De Grauwe Ridders zochten hem verder weg; hij moest zorgen dat de afstand tussen hem en hen zo groot mogelijk werd. Slechts eenmaal waagde hij zich naar buiten om wat te drinken uit de beek.

Het was een lange, vervelende wachttijd. Hij probeerde wat te slapen, maar dat lukte niet erg op de harde rotsgrond. Een poosje vermaakte hij zich met het kijken naar twee eekhoorns die aan het spelen waren in een boom tegenover hem. Het speet hem toen ze ergens anders heen verdwenen.

Tegen de avond ging hij weer op weg. Hij liep zoveel mogelijk evenwijdig aan het pad, steeds waakzaam en oplettend. De nacht duurde eindeloos en hij kwam maar langzaam vooruit. Maar hij ontmoette geen vijanden.

In de vroege morgen zat hij achter struikgewas te rusten. Hij rekende uit dat hij nu al zes dagen onderweg was. Wanneer zou hij eindelijk uit het bos zijn? Hij vroeg zich af of hij nu verder zou gaan of niet. Hij besloot tot het eerste - overdag kon hij meer zien en dus vlugger lopen. Gevaren waren er toch altijd.

Plotseling zat hij weer onbeweeglijk en gespannen. Hij hoorde geschuifel van voetstappen! Hij gluurde door de bladeren naar het pad, dat vlakbij was. Er kwamen mensen aan.

Spoedig zag hij wie het waren. Geen rovers, ridders of Rode Ruiters, maar twee monniken in bruine pijen. Ze zagen er vriendelijk en vreedzaam uit.

Dit zijn mensen die ik kan vertrouwen, dacht Tiuri. Als ik eens met hen meeging? Misschien geeft hun gezelschap een beetje bescherming.

Hij kwam overeind, stapte het pad op en zei: 'Goedemorgen.'

De monniken bleven staan. 'God zij met u,' sprak een van hen. Ze schenen niet verbaasd hem te zien, of als ze het waren, lieten ze het niet merken, hoewel Tiuri er na zijn omzwervingen verfomfaaid genoeg uitzag om enige verbazing te wekken.

Tiuri keek hen aan. Ze zagen er beiden vertrouwenwekkend uit. De een was oud, lang en mager, met een bruin gezicht en grijs haar. De ander was klein en vrij jong, met een sproetig gezicht en doordringende, lichtgrijze ogen.

'U bent vroeg op pad, eerwaarde broeders,' zei hij en zweeg toen, niet goed wetend wat verder te zeggen.

'Jij ook, mijn zoon,' zei de oudste der monniken.

'Gaat u naar het westen?' vroeg Tiuri.

'Ja,' zei de tweede monnik, het pad afwijzend. 'Wij zijn op weg naar ons klooster.'

'Mag ik met u meelopen?'vroeg Tiuri.

'Natuurlijk, mijn zoon,' zei de oudste monnik. 'Wij lopen niet vlug, maar gestadig en je mag zover met ons meereizen als je wilt.'

'Dank u,' zei Tiuri.

'Dan zal ik maar meteen vertellen wie wij zijn,' ging de oude monnik voort. 'Dit is broeder Martijn en ik ben broeder Laurentius. Wij wonen in het Bruine Klooster bij de Groene Rivier.'

Tiuri boog en aarzelde met antwoorden. Zou hij zijn naam durven zeggen? Niet dat hij deze monniken vreesde, maar zij zouden het aan anderen kunnen vertellen.

'Je naam doet er niet toe, mijn zoon,' zei broeder Laurentius. 'Kom, laten we verdergaan.'

'O, u mag het best weten,' zei Tiuri. 'Ik weet alleen niet... 't Is moeilijk te zeggen, maar...'

'Ach stil, mijn zoon,' zei de oude monnik. 'Zeg het of zeg het niet... 't Is ons gelijk.'

Een poosje liepen ze zwijgend voort.

'Is uw klooster ver van hier?' vroeg Tiuri toen.

'We hopen het voor de avond te bereiken,' antwoordde broeder Martijn.

'Waar ligt het?'vroeg Tiuri.

'Aan het eind van dit pad,' zei de monnik, 'aan de rand van het bos.'

'Bij de Groene Rivier, is het niet?' zei Tiuri. 'Ik moet bij de Blauwe Rivier zijn.'

'Die is meer naar het noorden,' zei broeder Laurentius, 'waar de grote weg naar het westen loopt.'

Ik ben dus afgedwaald, dacht Tiuri.

'Is dat ver van het klooster?' vroeg hij.

'Niet zo ver,' zei broeder Laurentius. 'Een dagreis, denk ik. Is het niet zo, broeder Martijn?'

'Veel verder zal het niet zijn,' antwoordde de andere monnik, terwijl hij Tiuri van opzij aandachtig aankeek.

Het pad was breed en prettig om op te lopen. Het leek wel, dacht Tiuri, alsof ze een rustig wandelingetje maakten. Het bos zag er zo vredig uit; het scheen plotseling heel anders van karakter. Zou dat door de monniken komen? Toch kon hij niet nalaten nu en dan om zich heen en achterom te kijken.

Hij merkte dat broeder Martijn weer naar hem keek.

'Waar komt u nu vandaan, broeder?' vroeg hij.

'Van een dorpje daar, in het zuiden, aan de andere kant van de heuvels,' antwoordde de monnik, terwijl hij met zijn duim over zijn schouder wees. 'Er heerste ziekte daar en onze hulp was nodig.'

'Bent u niet bang om door het bos te reizen?' vroeg Tiuri. 'Er zijn rovers hier in de buurt.'

'Dat weten we,' zei broeder Laurentius enigszins droevig. 'Het doet ons verdriet hen daar te weten. Maar wij vrezen hen niet... wat zouden ze van ons kunnen stelen?'

'Maar jij bent wel ergens bang voor,' zei broeder Martijn. 'Ik heb je al een paar maal rond zien kijken, alsof je vreesde dat iets je zou bespringen. Wat is het?'

Tiuri kleurde een beetje en gaf niet meteen antwoord. 'De rovers hebben mij gisternacht aangevallen,' zei hij tenslotte.

'O,' zei broeder Martijn. 'Hebben ze je kwaad gedaan?'

'Ze hebben me beroofd,'antwoordde Tiuri.

'Dat zie ik aan je, mijn zoon,' zei broeder Laurentius meewarig.

Tiuri liet hem maar in de waan dat zijn uiterlijk het gevolg was van de ontmoeting met de rovers.

'Daar moet toch wat aan gedaan worden,' sprak broeder Martijn, de wenkbrauwen fronsend. En tot Tiuri zei hij: 'Ik geloof dat je nu niets meer te vrezen hebt. De rovers wagen zich nooit dicht bij de rand van het bos. Bovendien kunnen ze je niet veel meer ontroven, denk ik.'

Nog veel! dacht Tiuri, maar hij zweeg. 'Maar je bent niet alleen bang voor de rovers,' zei broeder Martijn.'Er is iets anders, nietwaar?'

'Waarom denkt u dat?' vroeg Tiuri.

'Je lijkt me niet bang uitgevallen,' zei broeder Martijn, 'en je hebt niet veel reden meer om rovers te vrezen, zeker niet nu, bij klaarlichte dag. Dus is er iets anders.'

'Is je geweten zuiver?' vroeg broeder Laurentius.

'Ja,' zei Tiuri, 'ik geloof van wel... ik weet het wel zeker.'

'Dan heb je niets te vrezen,' zei de oude monnik.

'Vergeet het althans een ogenblik,' sprak de jonge. Hij wees voor zich uit en voegde erbij: 'Het bos is mooi, het weer is goed. Het is een mooie dag.'

Ze liepen voort en Tiuri's vrees verdween inderdaad, maar niet zijn waakzaamheid.

Na een uur of wat vroeg broeder Martijn hem of hij honger had.

Of Tiuri dat had! Maar hij zei beleefd: 'Jawel, broeder Martijn.'

'Daar hadden we eerder aan moeten denken,' zei broeder Laurentius. 'Deze jongeling bezit niets meer, en ook geen eten natuurlijk.'

Ze gingen zitten aan de kant van de weg en de monniken deelden hun brood met Tiuri. Daarna ging het weer verder. De monniken praatten soms met elkander, over hun werk in naburige dorpen, over planten die ze langs het pad zagen groeien. Ze spraken ook wel tegen Tiuri, maar stelden hem geen enkele vraag. In de namiddag rustten ze weer en aten wat.

'We zijn zeker op tijd thuis,' zei broeder Laurentius tevreden, toen ze hun tocht vervolgden.

'Wat is jouw doel?' vroeg broeder Martijn aan Tiuri.

'De Blauwe Rivier,'antwoordde de jongeling.

'De Blauwe Rivier... Bij de bron daarvan woont een kluizenaar,' zei broeder Laurentius peinzend. 'Menaures heet hij. Is het niet, broeder Martijn?'

'Ja, Menaures,' antwoordde deze. 'Hij is heel wijs en heel oud. Vroeger trokken er wel pelgrims naar zijn hut in de bergen.'

'Kent u hem?'vroeg Tiuri vol belangstelling.

De monniken schudden hun hoofd. 'Vader Hyronimus kent hem,' zei broeder Laurentius. 'Onze abt.'

'Ah,' zei Tiuri.

'Je kunt straks wel bij ons overnachten,' zei broeder Martijn.

'O graag, als dat kan,'zei Tiuri dankbaar.

'Moede reizigers zijn altijd welkom,' sprak broeder Laurentius.

'Ik heet Tiuri,' zei de jongeling impulsief.

Broeder Martijn glimlachte en broeder Laurentius knikte Tiuri vriendelijk toe.

De jongeling vroeg de monniken of ze nog mensen ontmoet hadden in het bos. Nee, ze hadden niemand gezien. Wel hadden ze hoorngeschal gehoord in de verte.

Ondertussen had de zon een groot deel van haar dagelijkse reis volbracht. Zij scheen in het westen aan het einde van de weg te staan. Het was de drie reizigers alsof ze door een schemerige gang liepen; voor zich uit zagen ze een stuk gouden lucht, omlijst door donker geboomte.

'We zijn er bijna,' zei broeder Martijn.

Even later hadden ze de rand van het bos bereikt. Voor hen lag een glooiend land, met bebouwde akkers, met hier en daar kleine witte huisjes en boomgroepen, en daarachter, vaag en ver, blauwe bergen. Aan de zuidkant liep het bos verder en daarvóór zag Tiuri een kerkje en een ander gebouw, beide van hout en bruine steen. Een kronkelend pad leidde erheen.

'Dat is ons klooster,' wees broeder Laurentius, 'en daar zie je een weg naar het noorden; die komt uit op de grote weg naar het westen, bij de Blauwe Rivier. De Groene Rivier kun je van hier niet zien; die stroomt door het bos, achter het klooster.'

Ze liepen naar het klooster toe. Tiuri keek nog eenmaal om naar het bos. Hij was blij dat hij het verlaten had; een deel van zijn tocht was daarmee afgesloten.

Nog geen kwartier later klopte broeder Laurentius op de poortdeur van het klooster. De portier, een kleine, blozende man, deed open en begroette hen hartelijk. Ze kwamen op een kleine binnenplaats, door een zuilengang omgeven. Die zag er vriendelijk uit, vol bloeiende bloemen en met in het midden een waterput.

'Je tuin ziet er weer best uit, broeder Julius,' zei broeder Laurentius.

'Heel mooi,' zei Tiuri met een zucht van tevredenheid.

De portier keek hem stralend aan.

'Dit is Tiuri,' zei broeder Martijn. 'We kwamen hem onderweg tegen en hij blijft hier overnachten. De rust hier zal hem goed doen, want hij is pas door rovers aangevallen en van alles beroofd.'

'O, nee maar!' riep de portier. 'God zij dank heeft hij zijn lijf en leden nog. En dat is veel, m'n jongen, dat is veel; troost je daarmee.' Hij nam Tiuri van hoofd tot voeten op en vervolgde: 'Kom je uit het oosten, door het bos?'

'Ja, broeder,'antwoordde Tiuri.

'Er zijn wel meer jongelingen, denk ik, die uit het oosten door het bos komen,' ging de portier voort, 'maar het zou kunnen zijn... Ja, het zou kunnen zijn.'

'Wat is er?' vroeg Tiuri, plotseling een beetje ongerust.

'Er kwam hier iemand aan de poort vanmorgen,' zei de portier, 'die mij vroeg naar een jongeling... zo van jouw leeftijd. Een harde stem had hij en hij vroeg... ja, wat zei hij ook weer...'

'Wat zei hij?' vroeg Tiuri. 'En hoe zag hij eruit?'

'Een ridder was het, een ridder in het grijs! Hij had ook een schildknaap bij zich. Ik was bezig in de tuin toen hij aan de poort klopte. Ik deed open en daar stond hij en vroeg naar een jongeling. Een jongeling met blauwe ogen, geloof ik... nu ja, zoiets als jij.' De portier schudde met zijn hoofd. 'Hij was wat ongeduldig, maar ik zei tegen hem: "Wilt u uw vizier opslaan, heer ridder, en zeggen wie u bent?" ... Ik praat liever tegen een gezicht, zie je... Nu, en dat deed hij, het vizier opslaan bedoel ik... Z'n naam heeft hij niet gezegd...'

'Hoe zag hij eruit?' vroeg Tiuri nogmaals gespannen.

'Een bars heerschap, heel donker en baardig. Nu, en ik zei dat ik zo'n jongeling niet had gezien... Dat had ik toen ook niet, zie je... Toen reed hij weg, in vliegende vaart. Ik keek hem na en zag hem in het bos verdwijnen. En ik hoorde daar ook een hoorn schallen, heel helder en luid...'

Tiuri was bleek geworden. Zelfs hier, bij dit vredige klooster, was de vijand geweest. De drie monniken keken hem onderzoekend aan.

'Ken je deze ridder?'vroeg broeder Martijn.

'Nee,' zei Tiuri, naar waarheid. 'Ik ken ze geen van allen. Het zijn er vier, en dan nog hun schildknapen. En ze zoeken mij.'

'Waarom?' riep de portier.

'Dat weet ik niet,' zei Tiuri 'Of eigenlijk weet ik het wel, geloof ik, maar ik mag het niet zeggen. Ze zullen me doden als ze me vinden.'

Het leek of een sombere schaduw over het vriendelijke binnenplaatsje streek.

Broeder Martijn legde zijn hand op Tiuri's schouder. De jongeling keek hem aan en zei: 'Ik ken deze ridders niet; ik heb hun niets gedaan. Maar ze jagen op mij, en ze wensen me dood.'

'Er is iets geheimzinnigs aan je,' sprak de monnik, 'en ik begrijp uit je woorden dat er dingen zijn, die je ons niet wilt of niet kunt zeggen. Maar in dit klooster ben je veilig. Geen ridder in het grijs zal je hier iets kunnen doen.'

'Een vrijplaats,' zei Tiuri.

'Ja, dit is een vrijplaats,' sprak broeder Martijn.

'Heb dank voor uw vertrouwen in mij,' zei Tiuri. 'Ik ben blij dat ik hier mag blijven.'

'Je mag blijven zo lang als je wilt,' zei broeder Laurentius.

'Tot morgen,' zei Tiuri. 'Dan moet ik weer verder.' Onwillekeurig slaakte hij een zucht. De buitenwereld leek zo vijandig en vol gevaren.

'Heb geen zorgen voor de dag van morgen,' sprak broeder Martijn.'Eerst moet je rusten.'

'Als die ridder terugkomt, zal ik hem niets zeggen,' beloofde de portier. 'Dat jij nou net die jongeling bent! O, nu herinner ik me nog iets... Hij zei ook wat van een ring...jij hebt toch geen ring?'

'Ik heb een ring,' zei Tiuri, zijn hand op de borst leggend.

'Kom,' zei broeder Martijn. 'Broeder Julius, wilt u Tiuri een slaapplaats wijzen? Broeder Laurentius en ik moeten nu naar de abt.'

'Volg me maar,' zei de portier tegen Tiuri. 'We eten over een half uur; je bent dus net op de goede tijd gekomen.'

'Straks zien we je weer,' zei broeder Martijn. Hij en broeder Laurentius verwijderden zich met een vriendelijk knikje.

Tiuri volgde de portier, een zuilengang door en een trap op. Ze kwamen in een lange gang met vele deuren. Aan het eind van die gang bleef de portier staan en opende een deur.

'Hier kun je slapen,' zei hij en hij verdween.

Tiuri ging naar binnen. Hij kwam in een kleine, witgekalkte cel, gemeubeld met een smal bed en een klein bankje. Door een hoog diep raam vielen de laatste zonnestralen naar binnen. Hij ging op het bed zitten en keek naar het kruisbeeld dat aan de muur hing.

Er klonken haastige voetstappen en de portier kwam terug, met een verschoten bruine pij over zijn arm.

'Hier,' zei hij, 'trek dit aan. Dat is beter dan je gescheurde kleren.'

Even later liep Tiuri, in de pij gehuld, door het tuintje. De portier wees hem vol trots op enige zeldzame bloemen. Daarna zei hij dat hij nog wat te doen had en liet de jongeling alleen.

Tiuri slenterde door de verlaten zuilengalerij. Op een hoek zag hij een open deur, die toegang gaf tot een tweede binnenplaats. Aan het eind daarvan leidden enkele traptreden hem tot in de kerk. Zachtjes ging hij er binnen. Enkele monniken lagen er geknield, op het altaar brandde een kaars. Het late middaglicht viel door de gebrandschilderde ramen en gaf alles een geheimzinnige glans. Tiuri knielde neer en vouwde zijn handen.

Na een poosje stond hij op en ging terug naar de eerste binnenplaats, waar broeder Martijn, gevolgd door een lange donkere monnik, hem tegemoetkwam. De laatste stelde zich voor als vader Hyronimus, de abt en heette Tiuri vriendelijk welkom. Een bel luidde, ten teken dat het tijd was voor het avondmaal.

In de eetzaal zat Tiuri aan de lange tafel tussen broeder Martijn en de portier en liet zich het eenvoudige maal best smaken.

Na het eten wenkte de abt hem dat hij even mee moest komen. Tiuri volgde hem naar zijn cel.

'Broeder Laurentius en broeder Martijn hebben me alles van je verteld,' zei de abt, 'alles wat zij weten, tenminste. Je zult tot morgen onze gast zijn en dan verder reizen naar de Blauwe Rivier.'

'Ja, vader Hyronimus,'zei Tiuri.

'Is deze reis gevaarlijk voor je?' vroeg de abt.

'Ja, vader Hyronimus,' antwoordde Tiuri.

'Broeder Martijn zei me dat er veel geheimzinnigs was aan je,' sprak de abt. 'Je bent nog erg jong voor zo'n gevaarlijke reis.'

'Ik ben al zestien,' zei Tiuri.

De abt glimlachte even. 'Waar kom je vandaan?' vroeg hij toen. 'En waar ga je heen?'

'Ik kom van de Stad van Dagonaut,' antwoordde Tiuri, 'en ik ben op weg naar de bron van de Blauwe Rivier... naar de kluizenaar Menaures.'

'De kluizenaar Menaures! 't Is lang geleden dat ik hem zag. Doe hem mijn groeten als je hem ziet. Is hij het doel van je reis?'

'N-nee,' zei Tiuri. 'Ik mag u eigenlijk niet vertellen waar ik heen ga...' Hij zuchtte.

'Als je weg langs Menaures voert, is het een goede,' sprak de abt. 'En hetzelfde zeggen me je ogen en je stem. Ik zal je niet vragen waarheen je gaat en wat je opdracht is. Alleen zou ik willen weten of ik je ergens mee kan helpen.'

'O vader,' zei Tiuri, 'wilt u dan aan niemand zeggen dat ik hier ben geweest en dat ik naar de Blauwe Rivier ga?'

'Ik beloof het je,' zei de abt. Hij fronste zijn wenkbrauwen en sprak, half tot zichzelf: 'Maar je moet toch wat meer veiligheid hebben.' Hij zweeg even en zei toen: 'Je moet de pij die je nu draagt, maar aanhouden. Als je de kap over je hoofd trekt, heb je enige vermomming.'

'Dank u, vader Hyronimus,' zei Tiuri.

'En nu moet je gaan slapen,' zei de abt. 'Moge de rust hier je nieuwe kracht schenken.'

Tiuri dankte hem nogmaals en ging naar zijn cel. Hij sliep die nacht rustig, zonder te dromen.

De volgende morgen nam hij afscheid van het klooster en de monniken, speciaal van broeder Laurentius, Martijn en Julius. Maar voor de abt knielde hij neer en vroeg: 'Vader, geef mij uw zegen.'

De abt legde zijn hand op Tiuri's hoofd en zegende hem.

'Moge God je bijstaan, mijn zoon,' zei hij, 'op je verre, moeilijke reis.'

DERDE DEEL Kasteel Mistrinaut

1 De pelgrim en de Grauwe Ridders

Gesterkt en opgewekt ging Tiuri op weg naar de Blauwe Rivier. Hij voelde zich nu veilig ook; in de bruine pij, met de kap over zijn hoofd getrokken en met een staf in de hand, kon hij doorgaan voor een pelgrim. De vijanden zouden in hem niet gemakkelijk de jongeling herkennen die ze zochten. Hij liep met stevige pas over de weg die door de glooiende velden naar het noorden voerde. Rechts van zich zag hij het donkere bos dat hij de vorige dag had verlaten. Hij zag niets van de Grauwe Ridders en hoorde ook geen hoorngeschal. Op de velden waren mensen aan het werk, die hem vriendelijk groetten als hij langskwam. Tiuri groette steeds even vriendelijk terug.

Halverwege de morgen kwam een kar, getrokken door een ezel, hem achterop rijden. Op de bok zat een gebruinde boer, die hem vroeg of hij een eindje mee wilde rijden. Tiuri nam het aanbod dankbaar aan. Een ogenblik later zat hij naast de man en antwoordde op diens vraag dat hij op weg was naar de Blauwe Rivier.

'Zover ga ik niet,' zei de boer, 'maar u kunt toch een flink eind mee, beste broeder. Dat spaart de benen. U komt zeker van het Bruine Klooster?'

'Inderdaad,' antwoordde Tiuri.

'Op pelgrimstocht?' vroeg de boer.

'Ja,' zei Tiuri, 'zo zou je het kunnen noemen.' Hij bedacht dat zijn reis wel iets had van een pelgrimstocht.

'In mijn jonge jaren gingen er veel pelgrims naar de Blauwe Rivier,' zei de boer. 'Ze trokken er dan stroomopwaarts langs, naar de bron waaruit ze ontspringt. Daar, in de bergen, woonde toen een kluizenaar... ik weet niet meer hoe hij heette. Misschien woont hij er nog wel. Ja, sommige mensen begrijpen niet waarom iemand op pelgrimstocht gaat, maar ik zeg altijd dat het een groot nut kan hebben, al kun je dat nooit meteen berekenen. De een blijft thuis en doet zijn werk, de ander zwerft ver weg en doet zo ook iets dat in de hemel welgevallen vindt. Ik zeg altijd maar: je weet niet waar het goed voor is! Vindt u dat ook niet, broeder?' Hij wachtte niet op antwoord, maar ging voort: 'Vroeger, toen liepen ze hier weg met pelgrims, en kluizenaars en zulke mensen. Mijn vader zaliger vertelde daar wel van. Tóén waren er moeilijke tijden en als de mensen het zelf niet kunnen, hopen ze altijd op hulp van de hemel. Ik weet me er zelf niet veel van te herinneren en u helemaal niets natuurlijk. Maar u zult ook wel eens gehoord hebben van de boze macht die heerste in kasteel Mistrinaut.'

Tiuri had daar nooit van gehoord en hij zweeg dus. De boer scheen dat niet te merken en praatte verder.

'Nu is dit land vredig en welvarend, goddank,' zei hij. 'Vandaar dat er misschien minder pelgrims zijn. Bent u wel eens eerder bij de Blauwe Rivier geweest?'

'Niet op deze hoogte,' antwoordde Tiuri. 'Ik kan er wel voor de avond zijn, nietwaar?'

'O gemakkelijk,' zei de boer. 'U kunt vannacht slapen in kasteel Mistrinaut. Dat ligt aan de overzijde van de Blauwe Rivier, recht tegenover de plaats waar deze weg op de grote weg uitkomt. U kunt het al van ver zien liggen.'

'Kasteel Mistrinaut?' zei Tiuri, denkend aan wat hij pas gehoord had van de boze macht die daar heerste.

'Ja, u denkt toch niet dat daar nog iets te vrezen is? Deze burchtheer heeft toch jaren geleden het kwaad verjaagd. Of weet u daar niet van? Hij kwam uit een ander land, deze burchtheer, en versloeg de vorige burchtheer. Hij verdreef de boze geesten en de koning zelf dankte hem daarvoor. Nu is Mistrinaut een gastvrij kasteel. Altijd is de brug neer, iedereen is er welkom, je krijgt een bed en zoveel eten als je op kunt. Ik ben er ook een paar keer geweest, toen ik mijn broer ging opzoeken die aan de overkant van de rivier woont...' Hij sprak verder, over zijn broer, en toen over zijn vrouw, zijn kinderen en zijn boerderij.

Hij praatte heel veel, maar Tiuri vond dat prettig. Hij had nu alleen te luisteren en hoefde niet over zichzelf te spreken.

Tegen het eind van de morgen kwamen ze bij een dorpje, de plaats waar de boer moest zijn. De vriendelijke man wilde echter geen afscheid nemen voordat Tiuri het middagmaal met hem gebruikt had.

'Goede reis, broeder,' zei hij toen. 'Gedenk mij in uw gebeden. Ik hoop dat u de Blauwe Rivier en het kasteel niet te laat bereikt. Ik denk dat we slecht weer krijgen vanavond.'

Het was warm en zonnig toen Tiuri te voet verderging, maar later op de middag kreeg de boer toch gelijk. De lucht betrok en een kille wind stak op. Tiuri versnelde zijn pas. Voor zich uit zag hij een kasteel liggen, scherp afgetekend tegen de donkere hemel. Dat moest Mistrinaut zijn, en daar waren dus ook de Blauwe Rivier en de grote weg.

Toen hij zijn voet op de weg zette, begon het te regenen. De Blauwe Rivier was helemaal niet blauw, maar loodgrijs; ze was smaller dan bij de Stad van Dagonaut en de stroom leek veel sterker. Aan de overzijde ervan stond het kasteel.

Tiuri had nooit eerder van Mistrinaut gehoord, hoewel hij de namen kende van de meeste kastelen in Dagonauts rijk. Maar dit deel van het land lag nogal afgezonderd achter het grote bos en had niet vaak een rol gespeeld in verhalen en geschiedenis. Hij stond in de regen en keek van de rivier naar het kasteel. Een neergelaten brug leidde naar de tussen twee dikke torens gelegen poort. Hij vond dat het er, ondanks de neergelaten brug, niet vriendelijk of gastvrij uitzag. Het was heel groot, donker en geheimzinnig, met barse muren en ongenaakbare torens.

Hij keek rond; geen schuilplaats te zien in de buurt. Waarom zou ik de brug niet overgaan, dacht hij, en onderdak vragen in het kasteel? In mijn vermomming ben ik veilig en als het niet nodig is, slaap ik vannacht liever niet op het open veld... Kijk, daar wordt een licht aangestoken achter een der ramen; het zal binnen droog en behaaglijk zijn.

Hij liep de brug over en liet de zware klopper op de poortdeur vallen. Deze werd meteen opengedaan.

'Kom erin!' zei de poortwachter. 'Wat een weer! Bent u erg nat, eerwaarde broeder?'

'Het gaat wel,' zei Tiuri. 'Ik wens u een goede avond. Zou ik hier vannacht onderdak kunnen krijgen?'

'Natuurlijk,' sprak de poortwachter. 'Bent u door de burchtheer genodigd?'

'Nee, dat niet,'antwoordde Tiuri.

'O, u bent in ieder geval welkom,' zei de poortwachter. 'Het was maar een vraag voor de vorm. Ieder die hier langskomt mag hier blijven en overnachten. Komt u even mee?'

Tiuri volgde hem naar een klein rond vertrek in een der torens naast de poort. Daar zat een tweede poortwachter aan een tafel en staarde met diepzinnige blik naar de stukken op een schaakbord dat voor hem stond.

'Een gast,' zei de eerste poortwachter. 'Schrijf jij hem even op?'

'Wacht een ogenblikje,' zei de tweede. Hij verzette een der stukken en sprak voldaan: 'Je kasteel is in gevaar!' Toen stond hij op, ging naar een kast die in het vertrek stond en haalde er een dik boek, ganzenpen en inktpot uit. Hij ging weer zitten, sloeg het boek open en vroeg Tiuri: 'Wat is uw naam, broeder?'

'Tarmin,' zei Tiuri. Dat was de eerste naam die hem inviel.

'Broeder Tarmin,' herhaalde de poortwachter. Hij doopte de pen in de inkt en schreef de naam langzaam op. 'Van het Bruine Klooster?'vroeg hij.

Tiuri antwoordde bevestigend.

Ook dat werd zorgvuldig opgeschreven. De poortwachter blies op de letters en sloeg het boek dicht. 'Zo,' zei hij, 'dat is gebeurd. De burchtheer wil dat de namen van al zijn gasten hierin geschreven worden. Het zijn er heel wat, zo langzamerhand.' Hij wendde zich tot de andere poortwachter. 'Het is jouw beurt om een zet te doen,' zei hij, naar het schaakspel wijzend.

'Heb maar even geduld hoor,' antwoordde deze. 'Eerst zal ik broeder Tarmin de weg wijzen. Jij bent ook een mooie; je hebt hem niet eens een welkomstgroet toegesproken.'

'Gegroet, broeder Tarmin,' zei de poortwachter, terwijl hij met het boek onder zijn arm opstond en boog. 'Bid voor mij, arme zondaar. En houd mijn vriend niet te lang aan de praat; hij is toch al zo traag! En laat hem maar op zijn kasteel passen... ik bedoel niet dit Mistrinaut, waar de brug nu altijd neer is, maar het zwarte slot op het schaakbord.'

'Kom maar mee,' zei de eerste poortwachter. 'Met hem kun je niet praten, alleen schaken.'

Hij bracht Tiuri bij de binnenplaats; aan de overkant daarvan was een tweede poort. Ze staken de binnenplaats op een holletje over (de regen stroomde nog steeds) en de poortwachter ontsloot de poort met een grote sleutel. 'Als u doorloopt,' zei hij, 'vindt u wel iemand die u de eetzaal en een slaapplaats wijst.'

Tiuri bedankte hem en deed wat hem gezegd was. Hij kwam op een tweede binnenplaats, groter en mooier dan de eerste, maar somber en verlaten in de regen. Aan de overzijde was een overdekte galerij waar hij mensen heen en weer zag lopen. Daar ging hij heen. Een man in het blauw kwam naar hem toe.

'Gezegend zij uw avond,' sprak Tiuri met een buiging. 'Ik ben een pelgrim en ik vraag u beleefd om onderdak.'

'Wees welkom, pelgrim,' zei de man. 'Gaat u maar die deur door; daar is de grote hal en eetzaal. Er brandt een vuur in de haard; u kunt uw natte kleren drogen terwijl u wacht tot het etenstijd is.'

'Dank u,' zei Tiuri.

De grote hal leek wel een beetje op de hal van kasteel Tehuri, zijn tehuis, maar was ouder en zag er veel somberder uit. De balken aan de zoldering waren zwart berookt, de muren grauw en verweerd. Er stonden vele lange banken en tafels op schragen. Aan één kant van de zaal was een verhoging, waar een houten trap heen leidde. Ook daar stond een tafel, gedekt met een wit kleed. Daar zaten natuurlijk de burchtheer en zijn familieleden. En bij feestelijke gelegenheden was dat de plaats van de minstreels en muzikanten. Bij de grote open haard stond een dienaar in het blauw en draaide een groot stuk vlees om en om aan een spit. Dat rook heerlijk. Tiuri liep erheen om zich wat te drogen.

'Goedenavond, broeder,' zei de dienaar lachend. 'U bent vroeg. Hebt u erge honger? Of bent u aan het vasten?'

'Vandaag niet,' zei Tiuri, eveneens lachend.

Er kwamen meer dienaren binnen, met kruiken en tinnen schalen met brood, die ze op de tafels zetten. Een van hen stak de fakkels aan die in ijzeren ringen aan de muren hingen. De donkere ruimte kreeg daardoor een heel ander aanzien; alles kreeg een warme, rossige glans.

Tiuri's blik viel op een wandtapijt dat boven de plaats van de burchtheer hing. De voorstelling erop leek hem plotseling levend te worden. Wonderlijke dingen stonden erop, vond hij... krijgslieden met grote hoofden en gevleugelde helmen, die streden tegen een draakachtig monster met vele kronkelende halzen en wrede koppen. Het was mooi, geheimzinnig en ook een beetje griezelig in het bewegende licht van de fakkels.

Een der dienaren sloeg op een gong. Er kwamen meer mensen binnen, burchtzaten en gasten, die allen een plaatsje zochten aan de lange tafels. Ook Tiuri ging zitten, in een donker hoekje. De mensen die bij hem aan de tafel gingen zitten groetten hem, maar sloegen verder niet veel acht op hem. Des te meer keken ze naar een andere gast, die marskramer was en allerlei koopwaar liet zien, waarbij hij honderduit praatte.

Het laatst van allen kwamen de burchtheer en zijn familieleden binnen. De burchtheer was een lange, forse man met een bleek, streng gezicht en rossig van haar en baard. Hij was in gezelschap van twee jonkvrouwen en een geestelijke. Pas toen zij waren gezeten en de geestelijke een gebed had uitgesproken, begon iedereen te eten.

Tiuri liet het zich best smaken. Er was een overvloed van wit en bruin brood, geroosterd vlees, vruchten en licht bier. Hij zat rustig in zijn donker hoekje, at, luisterde en keek. 't Is niet eens zo lang geleden, dacht hij, dat ik ook in een kasteel, bij de familie van de burchtheer, aan de hoge tafel zat... Ook daar waren altijd veel gasten, reizigers die langs kwamen en onderdak kregen... Zijn gedachten dwaalden af naar kasteel Fartumar, waar hij als schildknaap had gewoond en toen naar kasteel Tehuri, zijn tehuis, waar hij zijn onbezorgde kinderjaren had doorgebracht. Hij dacht aan zijn ouders, die zich nu misschien ongerust afvroegen waar hij was.

Na het eten wees een dienaar de gasten hun slaapplaatsen. Hij leidde hen vele gangen door en trappen op en af. Tiuri kreeg de indruk dat het kasteel heel groot was en ingewikkeld van bouw. Hij moest een kamer delen met de marskramer en een zwijgzame boer. Het was een klein, kaal, maar schoon vertrek waar drie slaapbanken stonden. Tiuri en de boer gingen meteen naar bed, maar de marskramer zei dat hij nog terugging naar de grote zaal, omdat hij daar wel zaken kon doen. 'Misschien wil de burchtheer ook wat kopen,' zei hij. 'Ik heb mooie sieraden voor zijn vrouw en dochter: kettingen en haarbanden en mantelgespen.'

'Hoe heet de burchtheer eigenlijk?' vroeg Tiuri.

'Daar vraag je me wat!' zei de marskramer. 'Ik heb het geweten, maar ik ben het vergeten. Hij heeft een onmogelijke naam waar je je tong over breekt. Ik noem hem maar de Heer van kasteel Mistrinaut, want dat is hij tenslotte. Hij is niet van hier.'

'Waar dan vandaan?'vroeg Tiuri.

'Hij komt uit het noorden. Daar hebben alle mensen van dat rode haar, zeggen ze. Maar hij woont hier al jaren en jaren. Hij is een machtig heer, en een goed heer ook.' De marskramer pakte zijn koopwaar bij elkaar, wenste hen welterusten en verdween.

Even later lag Tiuri op zijn slaapbank. Hij hoorde dat het buiten nog steeds regende. De boer viel gauw in slaap, dat was te horen aan zijn zware, rustige ademhaling. Maar Tiuri was klaarwakker. Dat verbaasde hem, want hij had toch reden om slaperig te zijn en bovendien lag hij in een goed bed, in plaats van op de grond ergens buiten. Hij wist niet hoe lang hij lag, maar hij hoorde de burchtzaten elders in het kasteel praten, hij hoorde daarna de geluiden verstillen, hij hoorde de marskramer terugkomen en in bed kruipen... en al die tijd had hij geen oog dichtgedaan. Tenslotte was het heel stil; iedereen was zeker al naar bed gegaan. Zelfs de regen ruiste niet meer.

Wat is dat nu, dacht hij, een beetje boos. Je bent zo'n goed en droog bed niet waard! Kom, ga slapen.

Maar onder deze gedachten leefde een ander gevoel, een gevoel waar hij niet aan toe wilde geven. Een gevoel van naderend onheil... Hij stond zachtjes op en opende de deur, die op een kleine binnenplaats uitkwam. Het was droog, maar de hemel was nog bewolkt; er was geen ster te zien. Een kille wind streek langs hem heen en huiverend ging hij weer naar zijn bed terug.

Eindelijk viel hij toch in slaap, maar kort daarna werd hij wakker door het geluid van vele hoeven die kletterden over de ophaalbrug. Wie zouden dat zijn, zo laat in de nacht? vroeg hij zich af, maar hij was nu toch te slaperig om naar antwoord te zoeken. Hij sliep weer in en ontwaakte pas de volgende morgen.

De boer en de marskramer sliepen nog. Tiuri voelde naar de brief op zijn borst (altijd zijn eerste gebaar als hij wakker werd), stond op en ging naar buiten. Het was nog steeds droog, maar de lucht was grauw; er zou vast nog meer regen vallen. Hij waste zich bij de pomp op de binnenplaats en ging naar de eetzaal. Op de grote binnenplaats liepen al verschillende burchtzaten rond, bezig met allerlei werk. Een van hen joeg een witte kip op, die met luid gekakel de eetzaal binnenvloog, juist toen Tiuri daar aankwam. Tiuri bukte zich en ving het fladderende dier.

'Dank u wel, broeder,' zei de burchtbewoner, de kip van hem overnemend, "t Is een verwend beest; ze denkt maar dat ze alles mag. U bent vroeg op.'

'Ik wil niet te laat vertrekken,' zei Tiuri. 'Kan ik wat eten krijgen?'

'O ja, natuurlijk,' was het antwoord. 'Alles staat al klaar. Veel van ons hebben al gegeten; de burchtheer ook. Maar u kunt nog niet vertrekken; de brug is nog op.'

'O,' zei Tiuri. 'Hoe laat wordt die neergelaten?'

'Anders is hij nu al neer. 's Zomers om zes uur. Ja, soms wordt-ie helemaal niet opgehaald. Maar de burchtheer heeft bevolen dat de brug niet neer mocht voordat hij het zei. Dat zal zo wel gebeuren; er zijn meer gasten die weg willen en sommigen van ons hebben werk te doen buiten het kasteel.'

'Dan zal ik wachten,' zei Tiuri. 'Waarom moet de brug deze morgen eigenlijk op blijven?'

'Dat weet ik niet,' antwoordde de burchtbewoner. 'Ze zeggen dat er onverwacht gasten voor de burchtheer zijn gekomen vannacht, en daarna is de brug opgehaald. Maar gaat u eerst eten; daarna zult u wel naar buiten kunnen.'

Tiuri begon zijn ontbijt met een gevoel van onrust. De opgehaalde brug beviel hem niet. Maar hij sprak tot zichzelf: 'Geen spoken zien, Tiuri! Je moet niet overal gevaren vrezen. Bovendien ben je goed vermomd in je pij. Als je je ongeduld maar niet laat blijken.'

Na het eten wandelde hij over de binnenplaats. Hij ving flarden op van de gesprekken tussen de burchtzaten.

'Vreemde ridders...'

'Midden in de nacht... vrienden van de burchtheer...'

Zijn onrust nam toe en daarom liep hij maar vast naar de poort. In de poortgang zat een der poortwachters op een bank, bezig met het spannen van een handboog.

'Goedemorgen,'zei Tiuri. ,

'Goedemorgen,'zei de poortwachter.

Uit het vertrek naast de poort klonk de stem van de andere wachter: Jouw beurt! Je koning staat schaak!'

'Vervloekt,' zei de eerste poortwachter. 'Laat me toch eens met rust!' Hij liet de boog zakken en zei tot Tiuri: 'Zo, broeder Tarmin, gaat u ons weer verlaten? U moet nog even wachten, hoor. De ophaalbrug is nog niet neer.'

'Wanneer kan ik weg?'vroeg Tiuri.

'O, dat weet ik niet. Anders is de brug al neer,' antwoordde de poortwachter en hij begon weer te prutsen aan zijn boog.

Tiuri slaakte een ongeduldige zucht.

'Verlangend om te vertrekken, eerwaarde broeder?' vroeg plotseling een stem achter hem.

Tiuri schrok een beetje en draaide zich om. Daar stond de burchtheer; hij moest onhoorbaar aan zijn komen lopen. De poortwachter wilde opstaan, maar de burchtheer hief zijn hand op en zei: 'Blijf zitten en ga door met je werk. - De andere gasten zitten aan het ontbijt,' vervolgde hij tegen Tiuri. 'Ik zal zo bevel geven de poort te openen en de brug neer te laten.'

Tiuri merkte dat hij sprak met een wat vreemde tongval.

'Waar komt u vandaan, broeder?' vroeg de burchtheer. 'En waar gaat u heen?'

Tiuri antwoordde alleen op de eerste vraag. 'Ik kom van het Bruine Klooster,' zei hij. 'En nu ik u zie, heer, wil ik u hartelijk danken voor de gastvrijheid die ik in uw kasteel genoten heb.'

'Geen dank, geen dank,' zei de burchtheer.

Tiuri had het gevoel dat hij scherp werd opgenomen, maar hij wist het niet zeker want het was donker in de poortgang en de burchtheer stond met de rug naar het licht. Toch was hij blij dat hij de kap van zijn pij over zijn hoofd had getrokken.

De burchtheer wendde zich af en liep in de richting van de binnenplaats. 'O ja, broeder,' zei hij over zijn schouder, 'u komt van het Bruine Klooster... Ik wil u nog wat vragen.'

Tiuri volgde hem. Vlak voor de poortgang bleven ze staan. De burchtheer hief zijn gezicht op naar de grijze lucht en merkte op: 'Dat wordt weer een bui.' Toen keek hij Tiuri aan.

Deze kon hem nu eindelijk goed aanschouwen; en hij zag dat zijn gezicht niet zozeer bleek als wel heel blank van huid was, dat zijn wenkbrauwen zeer borstelig en zijn ogen lichtgroen en doordringend waren.

'Hebt u onderweg soms een jongeling ontmoet, broeder?' vroeg hij, 'een jongeling van een jaar of zestien, met donker haar en grijsblauwe ogen?'

Het was alsof een ijskoude hand zich om Tiuri's hart sloot.

'Een jongeling...' herhaalde hij. 'Ik kan het me niet herinneren. Ik heb er niet op gelet.' Hij vroeg zich af of zijn woorden overtuigend klonken, of dat de burchtheer zijn schrik gemerkt had. Diens lichte ogen waren zo doordringend. 'Je ziet zoveel mensen op de weg,' voegde hij erbij.

'Maar deze jongeling moet u opgevallen zijn,' sprak de burchtheer. 'Hij draagt gescheurde en verfomfaaide kleren, waarschijnlijk een gewaad dat eens wit geweest is, en aan zijn vinger heeft hij een kostbare ring met een witte, schitterende steen erin.'

Tiuri schudde zijn hoofd. 'Nee, heer,' zei hij langzaam. 'Die jongeling heb ik niet gezien; dat weet ik zeker.'

'Het had kunnen zijn, nietwaar?' zei de burchtheer. 'U komt uit dezelfde richting als waar hij vandaan kwam. Maar hij komt van verder, uit het oosten.'

'Het spijt me dat ik u niet kan helpen,' zei Tiuri, zo luchtig als hij kon. 'Wat is dat voor een jongeling?' voegde hij er na even nadenken bij. 'Een kennis van u?'

'Ik heb hem nog nooit ontmoet,' antwoordde de burchtheer en hij zweeg een poosje.

Tiuri zweeg ook, niet wetend wat verder te zeggen. Hij keek naar de stille binnenplaats en vroeg zich af of de burchtheer hem nog steeds gadesloeg. Uit de kamer naast de poort klonk weer de stem van de tweede wachter: 'Kom hier en kijk! Koning schaak, zeg ik.'

'Hoe heet u, broeder?' vroeg de burchtheer.

'Tarmin,' antwoordde Tiuri.

'Uw stem klinkt jong, broeder Tarmin,' vervolgde de burchtheer. 'Hoe oud bent u eigenlijk? Zestien, zeventien jaar? Hebt u de gelofte al afgelegd?' Hij boog zich naar Tiuri toe. Tk zou uw gezicht wel eens beter willen zien,' zei hij. 'Wilt u uw kap terugslaan?' En voordat Tiuri iets doen of zeggen kon, had hij dat zelf al gedaan.

'Zo,' zei hij, zijn borstelige wenkbrauwen fronsend. 'Donker haar, grijsblauwe ogen! En de leeftijd hebt u ook, dunkt mij.'

Tiuri trad een pas achteruit en zei, zo verbaasd mogelijk: 'U denkt toch niet dat ik de jongeling ben die u zoekt?'

'Ik weet dat er veel mensen zijn op wie de beschrijving past,' antwoordde de burchtheer, 'maar van mijn gasten bent u de enige. Daarom vraag ik u, even met mij mee te gaan.'

'Maar waarom?' zei Tiuri, nog steeds de rol van verbaasde spelend. 'Ik weet niet wat u van mij wilt! Ik ben broeder Tarmin van het Bruine Klooster en ik...'

'U hebt niets te vrezen,' viel de burchtheer hem in de rede. 'Als u tenminste bent wie u zegt. U moet alleen even meegaan naar een paar vrienden van me, die vannacht hier zijn gekomen. Als u niet bent die zij zoeken, gebeurt er niets.'

'Maar ik word door niemand gezocht!' riep Tiuri. 'Ik begrijp niet wat u van mij wilt.'

'Ik wil niets van u,' zei de burchtheer kortaf. Hij legde zijn hand op Tiuri's schouder en beval hem mee te gaan.

Tiuri gehoorzaamde. Als hij nog meer bleef tegenstribbelen, zou hij zich maar verdachter maken en aan ontsnappen viel niet te denken, met de dichte poort en de opgehaalde brug. Zijn hart bonsde; hij vreesde te weten wie de vrienden van de burchtheer waren. Maar hij nam zich voor zijn rol zo goed mogelijk vol te houden. Ze liepen over de binnenplaats en gingen de tweede poort door. De burchtheer nam zijn hand niet van Tiuri's schouder; het leek wel of hij bang was dat hij weg zou lopen. Op de tweede binnenplaats zag Tiuri iets, dat hem even zijn pas deed vertragen.

Twee knechten waren bezig met het roskammen van een zwart paard, dat zich de behandeling nauwelijks liet welgevallen. Verschillende burchtzaten stonden eromheen en maakten opmerkingen als: 'Een vurig dier!' en: 'Een prachtig paard!'

Tiuri herkende het meteen! Het was zijn 'Zwarte Helper', het ros van de Ridder met het Witte Schild; hij wist nu hoe het heette: Ardanwen of Nachtwind. Hij hoefde zich niet af te vragen hoe het dier hier gekomen was.

Toen het paard hem zag, hief het zijn hoofd op en hinnikte luid.

'Het lijkt je te begroeten,' sprak de burchtheer. 'Ken je dit paard?'

'Nee,' antwoordde Tiuri. Het speet hem dat hij het trouwe dier moest verloochenen, maar hij had geen keus.

De burchtheer keek hem van opzij aan, maar zei niets. Ze liepen verder, door de galerij en de eetzaal, een deur door en enkele traptreden op. Daar was weer een deur, die door de burchtheer geopend werd. Hij liet Tiuri los en bleef in de deuropening staan, zodat deze niet kon zien wat zich daarachter bevond.

'Ik heb één gast die aan de beschrijving beantwoordt,' zei de burchtheer. 'Willen jullie hem spreken?'

Een heldere stem antwoordde: 'Wacht een ogenblik...' En toen: 'Laat hem hier komen.'

De burchtheer wendde zich tot Tiuri. 'Ga binnen,' beval hij.

Tiuri gehoorzaamde. Hij hoorde dat de deur achter hem gesloten werd. Hij kwam in een laag vertrek, met een grote tafel waarop de resten stonden van een maaltijd. Om die tafel, sommigen staand, anderen zittend, bevonden zich de mensen die hij verwacht had te zullen zien.

De vier Grauwe Ridders en hun schildknapen!

Ze hadden allen hun helmen op, met neergeslagen vizier.

'Hij noemt zich broeder Tarmin,' klonk de stem van de burchtheer, 'maar hij beantwoordt aan jullie beschrijving.'

Tiuri wierp even een blik achterom; zijn gastheer stond met de rug tegen de deur geleund en keek met gefronste wenkbrauwen naar de Grauwe Ridders. Die waren nu allen opgestaan. Tiuri zag dat hun ogen, glinsterend achter de helmspleten, op hem gericht waren.

'Is hij degene die jullie zoeken?'vroeg de burchtheer.

'Ik weet het niet,' antwoordde een der ridders. 'Heeft hij de ring?'

'En nu geen angst laten blijken,' dacht Tiuri. Hij keek de ridders verwonderd aan en zei: 'Wat wilt u van mij? Wie bent u? Ik ken u niet!'

'Heb je de ring?' vroeg een andere ridder op barse toon.

'Ring? Welke ring? Waar hebt u het over?' riep Tiuri verbaasd.

De Grauwe Ridders zwegen. Hun schildknapen zwegen. Ze stonden onbeweeglijk en keken Tiuri aan.

'Dus is hij niet degene die jullie zoeken?' vroeg toen de burchtheer.

'Wij weten het niet,' zei de ridder die het eerst gesproken had. Tiuri herkende aan zijn stem de ridder met de zilveren hoorn.

'Maar wij zullen het weten,' viel de tweede in.

'Ja,' sprak de eerste en hij vroeg aan Tiuri: 'Kom je vluchten uit het oosten, van het Bos van de Koning?'

'Ik kom van het Bruine Klooster,' antwoordde Tiuri.

'Heb je de ring?' vroeg de tweede.

'Ik weet niets van een ring,' zei Tiuri.

'We zullen weten of je de waarheid spreekt,' sprak de eerste Grauwe Ridder. 'Onder je pij kun je hem verborgen hebben.'

'Ik begrijp niet waarom u mij zo bejegent,' zei Tiuri met goed gespeelde boosheid. 'U kon beter uw vizier opslaan en zeggen wie u bent!'

'Dit is niet het gedrag van een gehoorzame lekenbroeder!' zei een derde ridder.

'Doorzoek zijn kleren,' beval de eerste ridder aan de schildknapen. 'Dan zullen we zekerheid hebben.'

De schildknapen kwamen op Tiuri toe. Deze deinsde achteruit totdat hij tegen de burchtheer aanbotste.

'Ik laat me niet zo behandelen!' riep hij. 'Ik ken u niet en ik weet niets af van een ring!'

De schildknapen aarzelden een ogenblik, maar de Grauwe Ridders spraken tegelijk: 'Doorzoek zijn kleren en kijk of hij de ring heeft.'

Maar dat mocht niet gebeuren! Tiuri voelde de brief op zijn borst, de brief waar niemand iets van mocht weten. Als ze hem aan den lijve onderzochten, zouden ze die vinden. Dan moest hij het maar zeggen, misschien was er nog een kans dat ze de brief niet zouden ontdekken.

Hij hief zijn hand op en trok aan het touwtje om zijn hals. 'U hoeft niet te zoeken,' zei hij. 'Ik heb een ring. Hier is hij.'

2 Gevangen

De schildknapen weken opzij voor de Grauwe Ridders, die op Tiuri toekwamen en keken naar de ring, die, nog steeds vast aan het touwtje, in zijn handpalm lag.

'De ring!' stootte een van hen uit.

'Hij is het...' fluisterde een ander.

De derde pakte de ring uit Tiuri's hand, zó ruw, dat het touwtje brak.

'Deze ring is van mij,' zei Tiuri. 'Geeft u hem mij terug!'

'Jouw ring!' sprak de ridder op schampere en minachtende toon. 'Schande over jou, schande dat je voor ons staat in zo'n kleed!'

'Hij is degene die we zoeken,' zei de eerste ridder tot de burchtheer. 'We zullen hem behandelen zoals hij het verdient. Hij is onze gevangene.'

Tiuri keek de burchtheer aan. 'Laat mij gaan!' zei hij. 'Ik ken deze ridders niet en ik heb niets gedaan waarvoor ik gevangen zou moeten worden.'

De burchtheer stond nog steeds tegen de deur geleund. Hij nam Tiuri scherp op, maar gaf geen antwoord.

'Ik ben uw gast!' riep Tiuri. 'Waarom laat u mij beledigen en gevangennemen door deze ridders, die hun naam niet eens gezegd hebben of hun vizier opgeslagen? Dit is schending van de heilige wet der gastvrijheid! Ik wil dat ze mij de ring teruggeven en mij laten gaan!'

De burchtheer wendde zijn blik af en zweeg.

'Grijpt hem,' zei een der Grauwe Ridders.

'Zeg me dan waaróm u mij gevangenneemt!' riep Tiuri, toen hij door verschillende handen werd beetgepakt.

Maar de Grauwe Ridders zeiden niets. De burchtheer ging opzij en deed de deur open. Tiuri werd door twee ridders en twee schildknapen meegenomen, een gang door en een hoge trap op. Al die tijd spraken ze geen woord, ook Tiuri niet, want hij begreep nu wel dat het toch niet zou helpen.

Tenslotte kwamen ze bij een deur die toegang gaf tot een kleine kamer. Daar werd Tiuri naar binnen geduwd. De deur werd achter hem dichtgeslagen. Hij was gevangen in kasteel Mistrinaut.

De kamer was achthoekig, met één raam, dat openstond. Tiuri liep erheen en keek naar buiten. Hij merkte dat hij zich in een torenkamer bevond; hij keek neer op een verlaten binnenplaats, vele voeten beneden hem. Tegenover zich zag hij nog een toren en een blinde muur. Met een zucht wendde hij zich af; ontsnappen was onmogelijk.

Hij keek de kamer rond. Er stonden enkele zware meubels, een grote tafel, een kleine tafel en twee stoelen met kussens erin. Er lag een kleed op de grond en een kleed over de grote tafel, er hingen wandtapijten tegen de muren en aan de zoldering hing een fraai bewerkte koperen lamp. Een mooi ingerichte gevangenis, maar toch: een gevangenis!

Hij ging in een der stoelen zitten en dacht na.

Er was iets dat zijn verwondering wekte. Waarom hadden de Grauwe Ridders wel naar de ring gevraagd en niet naar de brief? Wilden ze niet dat de burchtheer het wist? Zouden ze dadelijk komen om hem ook de brief af te nemen? Deze gedachte deed hem opspringen en onrustig het kleine vertrek rondlopen. Na enkele ogenblikken bleef hij staan. Hij luisterde vol spanning.

Hij hoorde voetstappen buiten de kamer en een metalen geluid als van een speer die op de grond werd gezet. Stond er iemand op wacht buiten de deur? Zou er dadelijk iemand binnenkomen? Hij hoorde gemompel van stemmen, maar het was onverstaanbaar. Hij legde zijn oor tegen het sleutelgat. Nu kon hij enkele woorden opvangen.

'Hij is goed opgesloten...'

'...als hij gehandeld heeft worde met hem gehandeld...'

'Hij lijkt erg jong voor...'

'...ik het niet mee eens... overal kwaad... vlucht... Maar we zouden nu...'

Veel kon hij er niet uit opmaken.

Plotseling knarste de sleutel in het slot. Tiuri deinsde achteruit. De deur ging open en een der Grauwe Ridders, nog steeds met neergeslagen vizier, keek de kamer binnen. Hij zei niets en verdween gauw weer, de deur achter zich sluitend. Tiuri hoorde weer voetstappen en gemompel.

Hij haalde met trillende vingers de brief tevoorschijn en dacht: Nu is het tijd hem te lezen en te vernietigen, voordat hij in hun handen komt! Waarvoor anders hebben ze mij gevangengenomen?

Hij verbrak een der drie zegels en schrok toen omdat wéér de sleutel in het slot knarste. Haastig tilde hij het tafelkleed op en schoof de brief eronder. Toen er nogmaals een ridder naar binnen keek, zat hij rustig in een stoel. Deze ridder was een ander dan de vorige, het was degene met de barse stem en de driftige manieren; misschien was hij wel degene die bij het klooster naar hem had gevraagd. Hij kwam de kamer in en onderwierp het vertrek aan een vluchtig onderzoek, zonder Tiuri ook maar een blik waardig te keuren. Deze zat met kloppend hart te wachten. Keek de ridder alleen maar of de gevangenis deugdelijk was, of zocht hij iets?

Nee, hij ging weg. Ik zal voorzichtig moeten zijn, dacht hij. Ze mogen de brief niet te zien krijgen, als ze onverwacht binnenkomen.

Jammer genoeg waren er geen grendels aan de binnenkant van de deur. Zouden ze alle vier komen kijken? vroeg Tiuri zich af. Om de beurt? Maar ik geloof toch, dat de brief moet verdwijnen...

Er klonk nog steeds gerucht buiten zijn gevangenis. Had het hele grauwe gezelschap zich voor de deur verzameld? Hij haalde de brief onder het kleed vandaan en dacht koortsachtig: De brief lezen en vernietigen... Hoe? Er is geen vuur hier...

Maar het kan, natuurlijk. In duizend stukjes scheuren, opeten desnoods... Maar eerst lezen... Vlug! Hij verbrak het tweede zegel. Ik moet de boodschap kennen, dacht hij. En als er iemand komt...? Dan is het verloren... Daar hoor ik weer wat! Komt nu de derde?

Maar de derde ridder kwam niet. Tiuri keek naar de meubels. Als hij nu eens zo'n zware stoel voor de deur schoof? Dan zou er niemand onverwacht de kamer in kunnen komen, zodat hij even respijt zou hebben om de briefte doen verdwijnen. Hij begon zijn plan meteen uit te voeren. Het viel niet mee; de stoel was erg zwaar en hij mocht geen lawaai maken. Telkens hield hij op om te luisteren; hij hoorde nog steeds stemmen, maar er kwam niemand binnen. Tenslotte stond de stoel waar hij staan moest. Tiuri zette de kleine tafel erop en voelde of het geheel gemakkelijk te verschuiven was. Hij vreesde dat het de binnenkomenden niet lang op zou houden. Maar hij durfde niet nog meer tijd te verliezen. Hij ging er op de grond tegenaan zitten en wilde het derde zegel verbreken.

Voordat hij dat had kunnen doen, werd weer de sleutel in het slot omgedraaid. De deurknop bewoog en iemand riep verbaasd: 'Hij gaat niet open!'

Te laat! dacht Tiuri.

'Hé,' riep dezelfde stem, 'doe open!' en tegen een ander klonk het: 'Hij wil ons niet binnenlaten!'

Er werd op de deur gebonsd en ertegen geduwd. De stoel trilde. In een ogenblik zouden ze binnen zijn! Onmogelijk de brief te lezen, de inhoud ervan uit het hoofd te leren en dan het papier te vernietigen. Tiuri schoof hem ditmaal onder het vloerkleed, met een stil gebed dat ze daar niet zouden kijken. Toen stond hij op, bleef staan met de voeten op de plek waaronder de brief lag en wachtte op wat gebeuren zou.

De deur week open. Het tafeltje viel van de stoel met luid kabaal. Een ridder en twee schildknapen kwamen de kamer in.

'Wat beté...' begon de eerste en zweeg plotseling, alsof het hem speet dat hij iets gezegd had. Het was de ridder met de barse stem. (Twee van de Grauwe Ridders kon Tiuri herkennen; hij noemde hen in gedachten de Ridder met de Barse Stem en de Ridder met de Zilveren Hoorn.) De ridder draaide zich om en verdween. De schildknapen bleven staan, met hun hand aan het zwaard.

'O, ik zal heus niet weglopen!' zei Tiuri. 'Ik weet dat er geen ontsnapping mogelijk is. Als ik nu ook maar wist waarom ik hier ben!'

De schildknapen gaven geen antwoord.

Na korte tijd kwam de ridder terug; hij had een rol touw bij zich die hij de schildknapen toewierp. Toen schoof hij de stoel weer bij de grote tafel, pakte Tiuri beet en duwde hem erin. Met een hoofdbeweging beduidde hij de schildknapen dichterbij te komen. Met z'n drieën bonden ze Tiuri vast op de stoel, en dat alles gebeurde onder het diepste zwijgen. Tiuri stribbelde niet tegen; hij wist dat dit nutteloos zou zijn. Tegen deze zwijgende grauwe vijanden viel niet te vechten, zelfs niet te spreken.

Even later was hij weer alleen, machteloos, gebonden. De brief was buiten zijn bereik, onder het kleed op de vloer. Maar de ridders hadden er niet om gevraagd, er niet naar gezocht. Hoe langer hij daarover nadacht, hoe meer dat hem verbaasde. Hij probeerde zich te bewegen, maar het was onmogelijk. Zijn vijanden hadden hun werk goed gedaan. Daar zat hij nu, werkeloos, en de tijd ging voorbij...

'Er mag niet meer tijd verloren worden,' had de ridder met het Witte Schild gezegd.

Daar zat hij nu, starend naar de plaats op het kleed waaronder zich de brief moest bevinden, gevangen in een onbekend kasteel, niet wetend welk lot hem boven het hoofd hing...

Die dag in de torenkamer zou Tiuri nooit vergeten en hij zou er altijd met een huivering aan terugdenken. Daar te zitten, alleen, niet in staat iets te doen, alleen te denken, te denken... Hij zat met zijn rug naar het raam; hij zag aan het veranderen van de lichtval dat de uren verstreken. Nu en dan regende het buiten, hij hoorde het ruisen. Er kwam niemand meer binnen en hij hoorde ook geen stemmen meer aan de andere kant van de deur. En in zijn hoofd dwarrelde steeds dezelfde gedachte, die draaide om de brief, de brief... Bovendien begonnen zijn ledematen pijn te doen van het zitten in dezelfde gedwongen houding en de harde koorden sneden in zijn polsen en enkels.

Eeuwigheden schenen voorbij te gaan. Hij raakte tenslotte elk begrip van tijd kwijt. Hij kon maar een deel van de kamer zien en dat deel zou gegrift blijven in zijn herinnering. De wandtapijten bijvoorbeeld.

Toen de dag verder vorderde, werd het licht zwak en vaal en de wandtapijten schenen op een geheimzinnige manier levend te worden. Ze leken op het wandtapijt beneden in de eetzaal, met ridders en monsters erop, maar deze waren vreemder en wreder. Als Tiuri vermoeid zijn ogen dichtdeed, zag hij in zijn overspannen verbeelding dat ridders en monsters een wilde dans gingen uitvoeren op de muren. Dan deed hij zijn ogen weer open om te merken dat ze net weer stilstonden.

En hij luisterde naar het geruis van de regen dat scheen te spreken van een oneindige droefenis en een onuitsprekelijke verlatenheid...'

3 De burchtheer en zijn dochter

Het was zeker al laat op de dag, toen Tiuri plotseling weer geluiden hoorde buiten de kamer. De deur ging open en een man kwam binnen. Het was geen Grauwe Ridder, noch een van hun schildknapen, maar een der in het blauw geklede dienaren van de burchtheer. Hij had een blad met eten bij zich, dat hij op de tafel zette.

Toen keek hij Tiuri hoofdschuddend aan en zei: 'Nu zal ik je handen maar even losmaken ook. Anders ben ik voor niets de trap opgeklommen.'

Het losmaken kostte hem enige moeite, maar tenslotte lukte het toch. Tiuri wreef over zijn polsen; het bloed in zijn armen en handen kon nu beter stromen en dat deed pijn, - zo erg, dat de tranen hem in de ogen sprongen. Hij wilde daar echter niets van laten merken en dus boog hij zijn hoofd en beet zich op de lippen.

De dienaar had zich teruggetrokken bij de deur. Blijkbaar moest hij wachten tot Tiuri gegeten had. Na een poosje voelde deze zich in staat om aan zijn maaltijd te beginnen. Die bestond uit brood en water maar dat was hem voldoende, want hij had honger gekregen. Hij at zwijgend. Hij had besloten niets meer te zeggen of te vragen en zijn gevangenschap uiterlijk met trots en onverschilligheid te dragen. Toen hij klaar was, zei de dienaar, bijna verontschuldigend: 'Nu moet ik u weer vastbinden.'

Tiuri liet dit zonder iets te zeggen toe, maar merkte dat de dienaar het veel losser en vluchtiger deed dan de ridder en zijn schildknapen. Zodra hij weer alleen was, probeerde hij of het deze keer mogelijk zou zijn zich te bevrijden. Hij kreeg goede hoop dat het zou gelukken; als zijn handen eenmaal vrij waren, was de rest gemakkelijk. Toch duurde het nog eindeloos lang voordat het, met veel gewrik en gedraai, zover was. Maar het lukte!

Een tijdje bleef hij zitten, zijn benen en armen bewegend; daarna stond hij op en liep zachtjes de kamer op en neer totdat de ergste stijfheid verdwenen was. Hij keek naar buiten. De dag liep ten einde. Het regende niet meer, maar het weinige dat hij zien kon, zag er somber en mistroostig uit.

Nu was hij los, maar niet vrij. Toch voelde hij zich beter, kalmer en moediger. Hij kon nu in elk geval de brief lezen voordat het te donker zou zijn.

Maar dat scheen niet te mogen gebeuren!

Voetstappen en stemmen aan de andere kant van de deur maakten dat hij haastig naar de stoel terugkeerde, de touwen om zich heen wond en zo stil ging zitten alsof hij nog gebonden was.

De burchtheer kwam binnen. Hij keek Tiuri met gefronste wenkbrauwen aan en zei: 'Zo, het was dus nodig je te binden.'

Tiuri zweeg met een hooghartig gezicht en hoopte dat de ander niet op de gedachte zou komen naar de touwen te kijken.

De burchtheer kwam wat dichterbij, zette zijn handen in de zij, keek hem aandachtig aan en vroeg toen bars: 'Hoe heet je?'

Tiuri beantwoordde zijn blik, maar zei niets.

'Jawel, niets zeggen!' sprak de burchtheer geprikkeld. 'Dat staat je goed!'

Tiuri aarzelde met antwoorden. 'Zij zeiden niets,' zei hij tenslotte. 'Zij en u namen mij gevangen zonder een beschuldiging uit te spreken.'

'Je zult toch wel weten waarom je hier zit,' zei de burchtheer, eveneens na een korte aarzeling. 'Je had toch de ring, nietwaar?'

'De ring!' riep Tiuri, met een onwillekeurige beweging die hij meteen inhield. 'Wat weet u van de ring?'

'Aan wie behoorde die ring?' was de wedervraag.

Weer aarzelde Tiuri voordat hij antwoord gaf. Mocht hij het zeggen? Wat geeft het, dacht hij toen. Hij weet het toch, denk ik. Alleen begrijp ik nog steeds niet waarom ze het altijd over de ring hebben en nooit over de brief. En hij zei: 'Aan de Zwarte Ridder met het Witte Schild.'

'De Zwarte Ridder met het Witte Schild,' herhaalde de burchtheer langzaam. 'Dus dat zeg je zelf. En waarom droeg jij hem dan?'

'Waarom ik hem droeg?'

'Die ring —je zegt het zelf— behoort toe aan de Zwarte Ridder met het Witte Schild. Hoe kun jij hem dan dragen?'

'Maar de Ridder met het Witte Schild is dood!' riep Tiuri.

De burchtheer keek hem aan alsof hij zijn gedachten wilde lezen.

'Kende u hem?'vroeg Tiuri.

De burchtheer kwam een stap dichterbij en boog zich over hem heen. Hij raakte met zijn vinger Tiuri's borst en zei: 'Ja, de Zwarte Ridder met het Witte Schild is dood. Weet je hoe hij stierf?'

'Ja,' zeiTiuri.

'Hij werd vermoord.'

'Ja,' zei Tiuri. 'Dat weet ik.' De woorden en het gedrag van de burchtheer verbaasden hem; hij wist niet goed wat ervan te denken.

'Je weet het. Je weet het!'

De burchtheer richtte zich op, wierp nog een blik op hem, draaide zich om en verliet snel het vertrek.

Tiuri bleef naar de deur zitten staren, ook toen hij al verdwenen was. Wat was de betekenis van de woorden die gesproken waren? Hij had het eigenaardige gevoel dat ze elkaar op een of andere manier verkeerd begrepen hadden.

En waarom toch dat gepraat over de ring? Was er iets mee? Zouden ze niet willen dat Menaures hem zag? Zouden ze hem gevangen houden opdat hij zijn opdracht niet kon vervullen? Maar dan was het toch eenvoudiger geweest hem de brief te ontnemen. Misschien dachten ze dat hij de boodschap al wist, maar dan hadden ze hem beter kunnen doden. De Ridder met het Witte Schild was toch ook gedood...

Plotseling dacht hij eraan dat de burchtheer gezien moest hebben dat zijn touwen los waren. Hij móést het gezien hebben! Maar hij had er niets aan gedaan...

Hij was ondertussen neergeknield om de brief onder het vloerkleed vandaan te halen. Een vreemd gerucht trof plotseling zijn oor. Een voetstap, geritsel, geschuifel, een zachte klik. Het kwam niet van achter de deur en evenmin door het raam.

Toen hield hij zijn adem in. Een ogenblik was het alsof het wandtapijt waarnaar hij vastgebonden zo lang had gekeken, werkelijk levend werd!

Meteen daarna wist hij dat het tapijt alleen maar bewoog. Hij sprong op en liep erheen.

Er klonk een schurend geluid, het tapijt bewoog nog heftiger en werd opzijgeschoven. Erachter zag hij een donkere opening in de muur en in die opening stond een jonkvrouw, met haar vinger op de lippen.

Tiuri staarde haar verwonderd aan. Ze was jong, van zijn leeftijd ongeveer, met lange, zwarte vlechten. Hij herkende in haar een der jonkvrouwen die de vorige avond bij de burchtheer aan tafel hadden gegeten.

'Wie bent u?' fluisterde hij.

'Stil!' zei het meisje zacht. 'Ze mogen me niet horen. Wacht even.' Ze verdween in de donkere opening, die waarschijnlijk toegang gaf tot een geheime trap. Tiuri hoorde weer een schurend geluid en hij kwam dichterbij en keek de duisternis in. De jonkvrouw verscheen weer, ditmaal met een grote bundel in haar armen. 'Hier,' fluisterde zij, 'pak dit aan.'

Tiuri gehoorzaamde en legde de bundel op tafel. De jonkvrouw verdween weer, maar was in een ogenblik terug, met in elke hand iets dat glom in het late licht: een zwaard en een dolk. Ze legde beide dingen bij de bundel op tafel en zei, nog steeds fluisterend: 'Dit is voor jou, verberg ze onder je pij. Vlug, voordat er iemand komt!'

Ze maakte de bundel open. Tiuri zag dat er zich een maliënkolder in bevond.

'Waarom brengt u me dit?' fluisterde hij. 'En wie bent u?'

'Ik ben Lavinia,' antwoordde het meisje, 'de dochter van de burchtheer. Ik mag nergens wat van weten, maar ik hoorde sommige dingen die ze zeiden. Ze willen je kwaad doen.'

'De Grauwe Ridders?'

Het meisje knikte. 'Ja, de Grauwe Ridders. Straks zullen ze je komen halen.'

'Maar waarom? Wie zijn zij?'

'Ik weet het niet, ik weet het niet! Ze zijn boos en bitter; wat heb je hun gedaan, dat ze zo zijn?'

'Niets!' zei Tiuri. 'Ik weet niets van ze! Ik heb ze nooit eerder ontmoet! Voor zover ik het kan weten, tenminste, want ze hebben hun vizier niet voor mij opgeslagen.'

Het meisje keek om zich heen. 'Ik heb deze dingen uit vaders wapenzaal genomen,' zei ze. 'Misschien kun je je ermee beschermen. Doe de maliënkolder aan, wapen je!'

'Waarom helpt u mij?' vroeg Tiuri.

Ze gaf niet meteen antwoord. 'Wat je ook gedaan hebt,' zei ze toen, 'ik kon niet verdragen dat je weerloos zou zijn tegen hun wraak.'

'Hun wraak?'

'Dat woord ving ik op. Wrekers van de Windstreken, dat is hun naam volgens een der burchtzaten... Maar ik moet gaan; vader mag niet weten dat ik hier ben.'

'Ik ben u erg dankbaar,'zei Tiuri.

Het meisje scheen plotseling te schrikken. 'Luister,' fluisterde zij.

Tiuri hoorde hetzelfde geluid dat hij kort geleden ook vernomen had.

'Er komt iemand de geheime trap op,' fluisterde Lavinia. 'Dat kan alleen iemand van de familie zijn. Vader waarschijnlijk! Vlug, verberg deze dingen!'

Ze hielp Tiuri haastig de maliënkolder en de wapens onder de grote tafel te verbergen. Ondertussen was op de geheime trap duidelijk het geluid van voetstappen te horen. Enkele ogenblikken later verscheen de burchtheer in de opening van de geheime deur.

Toen hij zijn dochter zag, fronste hij zijn wenkbrauwen en zei boos: 'Lavinia! Wat doe je hier?'

Het meisje keek hem half angstig, half uitdagend aan.

'Vader,' begon ze, 'ik...'

'Ga naar je kamer,' viel de burchtheer haar op strenge toon in de rede. 'Straks spreek ik wel met je. Ga!'

Het meisje gehoorzaamde meteen. De burchtheer keek Tiuri aan. Deze was voor de tafel gaan staan, hopend zo verborgen te houden wat eronder lag. Ze bleven elkaar een poosje zwijgend aankijken.

'Zo,' zei de burchtheer tenslotte. 'Ik ben hier gekomen om je wat te brengen...' Hij aarzelde, kuchte en sprak toen bijna nors: 'Wacht even.'

Hij verdween in de donkere deuropening en was in een ogenblik terug met een groot pak, dat hij voor Tiuri's voeten legde. 'Hierin,' zei hij kortaf, 'bevinden zich een maliënkolder, een dolk en een zwaard. Doe die maliënkolder aan en wapen je.'

Tiuri keek verbaasd van de burchtheer naar het pak. Dit had hij niet verwacht! Toen zag hij het grappige van de situatie. Eerst stuurde de burchtheer zijn dochter boos weg, en gaf hem dan hetzelfde als zij. Hij kon niet nalaten te glimlachen. Als de burchtheer nu eens zag wat er onder de tafel lag!

'Dank u wel,' zei hij. 'Waarom brengt u me dit?'

De burchtheer antwoordde niet meteen. Op zijn gezicht lag een mengsel van verschillende uitdrukkingen, van barsheid, verlegenheid en verwondering. 'Je bent mijn gevangene niet,' zei hij toen. 'Ik spreek geen recht over je. Maar je was mijn gast en wat je ook gedaan hebt, ik wil dat je je kunt verdedigen als het nodig mocht zijn.'

'Waartegen?' riep Tiuri.

'Stil! Dat zul je wel merken,' zei de burchtheer. Hij wendde zijn blik van Tiuri af en keek de kamer rond. Zijn ogen vielen op wat onder de tafel lag en hij maakte even een beweging van verrassing, maar hij zei niets.

'Hoe kan ik me verdedigen als ik niet weet waartegen,' zei Tiuri op zachte toon. 'Hoe kan ik mezelf vrijspreken als ik niet weet waarom ik hier gevangenzit? Wie zijn die ridders die u uw vrienden noemt? Gelooft u dat ik onrechtvaardig gevangengenomen ben?'

'Geen van die vragen kan ik beantwoorden,' zei de burchtheer kortaf. 'Spreek straks tegen de Grauwe Ridders, als je voor hen moet verschijnen. Ik geef je gelegenheid je niet alleen met woorden, maar ook met daden te verdedigen.'

Hij wilde heengaan, maar Tiuri pakte zijn arm en sprak: 'U gelooft niet dat ik iets verkeerds gedaan heb! Daarom vraag ik u: geef mij de kans te vluchten! Laat mij ontsnappen uit dit kasteel waarvan u de meester bent.'

De burchtheer trok zijn arm weg. 'Ah, je bent laf!' zei hij boos. 'Vluchten wil je! Alleen een kwaad geweten doet op de vlucht slaan. Vraag dit niet nog eens, anders krijg ik spijt dat ik je wapens heb gebracht.'

'Ik ben geen lafaard,' begon Tiuri en zweeg toen. Hij kon toch niet uitleggen dat hij een goede reden had om te vluchten.

'Stil!' zei de burchtheer, met een blik naar de deur. 'Ik ga nu; het zal zo tijd zijn.'

Hij verdween haastig, zonder nog iets te zeggen. De geheime deur sloot zich geruisloos achter hem. Tiuri liep erheen en probeerde hem weer open te krijgen, maar dat lukte hem niet. Tenslotte wendde hij zich af en keek de nu bijna geheel donkere kamer rond.

'Het zal zo tijd zijn,' had de Heer van Mistrinaut gezegd. Blijkbaar moest hij voor de geheimzinnige Grauwe Ridders verschijnen. Dan moest de brief ongelezen blijven.

Wat heb ik eraan te weten wat de boodschap is, dacht hij, als ze me hoogstwaarschijnlijk zullen doden? Zij zijn met hun vieren; ik ben alleen.

Maar de gedachte aan de wapens gaf hem moed. Hij was niet helemaal alleen; twee mensen hadden iets voor hem willen doen. Hij zou zich verdedigen tot het uiterste. Hij zou de burchtheer ervan overtuigen dat hij waard was geholpen te worden!

Vlug deed hij zijn pij uit en koos wat hij zou dragen. Hij nam de dolk en de maliënkolder van Lavinia, maar het zwaard van de burchtheer. Dat laatste was beter; scherp en licht. Hij was gauw klaar. Hij trok zijn pij weer aan, zodat alles zo goed mogelijk verborgen was. De overgebleven maliënkolder en wapens schoof hij onder de tafel. Hij haalde de brief onder het kleed vandaan en verborg hem weer op zijn borst. Toen ging hij zitten en wachtte tot het 'tijd' was.

Hij hoefde niet lang te wachten. Voetstappen klonken buiten zijn gevangenis, de sleutel knarste en de deur zwaaide open. Twee grijze schildknapen kwamen binnen, een met een fakkel in de hand, de ander met een speer. Beiden hadden hun vizier neergeslagen. Ze beduidden Tiuri zwijgend dat hij met hen mee moest gaan.

4 De strijd met de Grauwe Ridders

Tussen de twee schildknapen in liep Tiuri de trap af - een eindeloos aantal treden naar beneden — en verschillende kamers en gangen door. Het was heel stil; het kasteel leek uitgestorven.

Tenslotte kwamen ze bij een binnenplaats die Tiuri nog niet kende. Er was een zuilengalerij omheen, waar hier en daar brandende fakkels waren opgehangen. Midden op die binnenplaats stonden de vier Grauwe Ridders naast elkaar op hem te wachten. Wat terzijde stonden de twee andere schildknapen, met trommels en stokken. Toen Tiuri de binnenplaats op kwam, begonnen ze op een teken van een der ridders zachtjes op de trommels te roffelen.

Tiuri vond alles onwerkelijk; het stille kasteel, de bijna donkere binnenplaats, waar een fijne motregen neerviel, de zwijgende ridders, het naargeestige tromgeroffel.

De schildknapen die Tiuri gehaald hadden, begeleidden hem tot vlak voor de Grauwe Ridders. Daarna trokken ze zich terug bij de poorten die toegang gaven tot de binnenplaats.

Tiuri bleef staan en keek naar de vier ridders. Zij waren in volle wapenrusting, vizier neergeslagen, schild aan de arm, hand op het gevest van het zwaard.

'U hebt mij laten komen,' zei Tiuri. 'Wat wilt u van mij?' Hij moest vrij luid spreken om boven het tromgeroffel uit te komen.

De Grauwe Ridders zwegen.

'Wat wilt u van mij?' herhaalde Tiuri.

De Grauwe Ridders zwegen, maar de trommelslagen klonken harder...

'Wat wilt u van mij!' riep Tiuri voor de derde maal, maar hij kon zijn eigen stem niet eens horen, zo luid klonk het getrommel.

De Grauwe Ridders stonden onbeweeglijk en staarden hem aan.

Tiuri voelde dat zijn moed wegzakte, zijn wil verlamd werd. Hij wilde nog wat zeggen, maar de woorden stierven op zijn lippen. Het was alsof hij vastgenageld stond aan de grond. En het tromgeroffel klonk harder en harder, donkerder en dreunender, en echode tegen de hoge, duistere muren rondom.

Toen, plotseling, trok een der ridders zijn zwaard en hief het boven zijn hoofd. De drie anderen deden net zo, en de eerste kwam een stap naderbij, als een schim uit een boze droom.

Maar nu kreeg Tiuri zijn vermogen tot handelen terug. Hij week achteruit, draaide zich om en rende weg, zo vlug als hij kon in zijn lange pij en met wat hij daaronder verborgen had. Hij rende de binnenplaats over, en de ridders volgden hem; hun voetstappen dreunden op de natte grond. Tiuri zag dat een schildknaap hem tegemoetkwam om hem tegen te houden. Maar het was helemaal niet zijn bedoeling op de vlucht te slaan; hij wist wel dat dit niet kon. Onder het lopen maakte hij haastig het koord om zijn middel los en liet zijn pij zakken. Toen bleef hij staan, keerde zich om en trok zijn zwaard.

De Grauwe Ridders waren dichtbij; drie ervan bleven eveneens staan, de vierde stormde door, zijn wapen klaar voor een slag. Maar toen die slag neerkwam, werd die afgeweerd!

Tiuri verraste de ridder volkomen; hij sloeg zo vinnig op hem in, dat hij hem deed struikelen.

De ridder was gauw weer overeind, al was het met enige moeite. Tiuri zette zich schrap, zijn zwaard in de ene, de dolk in de andere hand. Hij dacht niet meer aan zijn angst en voelde alleen een vurige strijdlust. De ridders bleven even staan; ze schenen te aarzelen. Toen kwam een der anderen nader en viel Tiuri aan. De zwaarden klikklakten woest tegen elkaar. Tiuri vocht als een razende. Hij streed voor zijn leven, voor de brief en bovendien was hij woedend over de manier waarop de ridders hem bejegenden. Hij sloeg zijn tegenstander terug, maar hij zag de volgende al klaarstaan en dacht: Ze zullen doorgaan tot ik dood ben... verslagen!

Maar de ridders schenen weer te aarzelen. Ze stonden dicht bij elkaar en keken elkander aan. Plotseling merkte Tiuri dat het tromgeroffel was weggestorven.

En weer riep hij luid: 'Wat wilt u van mij? Spreek! Daag mij uit desnoods, maar zeg me waarom!'

Enkele ogenblikken was het zó stil, dat hij het zachte ruisen van de regen kon horen. Toen fluisterde een van de ridders zijn makkers iets toe.

'Bent u werkelijk ridders?' riep Tiuri. 'Of alleen lafaards die zich verbergen achter een gesloten vizier? Zeg mij wie u bent!'

Een der ridders wendde zich tot hem en zei luid: 'Wie ben jij?' Tiuri herkende aan zijn stem de ridder met de zilveren hoorn. 'Je bent niet broeder Tarmin van het Bruine Klooster,' voegde de ridder erbij.

'Ik hoef niet te zeggen wie ik ben,' zei Tiuri. 'Ik ken u niet; ik heb u niets gedaan en ik heb niets met u te maken.'

'Nee, je kent ons niet,' zei de ridder.

'Wij noemen ons de Grauwe Ridders,' viel een ander in, die met de barse stem. 'Grauw is de kleur van de rouw, weet je dat? De vier Grauwe Ridders, de Wrekers van de Windstreken. Wij zoeken de jongeling die vluchtte door het bos, met een glinsterende ring aan zijn vingers.'

'Waarom?' riep Tiuri uit, en plotseling liet hij erop volgen: 'Hoe heet u? U bent toch geen Rode Ruiters?'

De ridders maakten een beweging alsof deze woorden hen verbaasden. Degene die het laatst gesproken had deed een stap naderbij, alsof hij weer tot de aanval wilde overgaan. Maar de ridder met de zilveren hoorn hield hem tegen en zei tot Tiuri: 'Gelijk heb je hierin: je moet weten wie wij zijn, al heb je ons nooit eerder ontmoet.' Hij sloeg zijn vizier op en de anderen volgden zijn voorbeeld.

Tiuri kon hun gezichten niet goed zien in het donker, maar hij meende hen inderdaad niet te kennen. De ridders die gesproken hadden waren donker en droegen baarden, de twee anderen leken jonger.

'Zwervende Ridders zijn wij,' sprak de ridder met de hoorn. 'Dit is ridder Bendoe, en dat zijn ridder Arwaut en ridder Ewijn uit het westen. Ik ben Ristridin van het Zuiden.'

Ridder Ristridin van het Zuiden!

Tiuri had die naam veel gehoord; het was een beroemde naam, gedragen door een beroemd ridder... Welke naam hij ook verwacht mocht hebben te horen, deze niet!

'Maar wie ben jij?' vroeg ridder Bendoe ongeduldig. Hij was de donkerste, de baardigste en de meest barse van het viertal.

Tiuri antwoordde luid en trots: 'Ik ben Tiuri, zoon van Tiuri.'

'Dus toch...' mompelde ridder Bendoe. Hij boog zich naar voren en vroeg: 'Tiuri, zoon van Tiuri, waarom ben je weggelopen uit de kapel, op de nacht voor je ridderslag?'

Ook deze woorden verbaasden Tiuri zeer. 'Waarom...' stamelde hij, maar toen werd hij zijn verbazing de baas. En hij antwoordde met een wedervraag. 'Wat gaat u dat aan, ridder Bendoe?'

'Wel heb ik...' begon ridder Bendoe boos.

Ridder Ristridin viel hem echter in de rede. 'Tiuri,' zei hij rustig, 'het is toch waar, dat je bent weggelopen uit de kapel op de nacht voordat je tot ridder zou worden geslagen?'

'Ja,' zei Tiuri, 'het is waar.'

'Zoiets is nog nooit gebeurd, althans zolang het mensen heugen kan. Een aanstaand ridder die wegloopt van zijn nachtwake! Dat is iets heel ernstigs. Waarom deed je dat, Tiuri, zoon van Tiuri? Je moet er toch een reden voor gehad hebben.'

'Ik had een reden,' zei Tiuri. 'Natuurlijk had ik een reden! Maar ik kan u niet zeggen welke.'

'Kun je ons dan vertellen waarom je een paard stal en ermee vandoor ging?' vroeg ridder Bendoe. 'Kun je ons dan vertellen waarom je het bos in vluchtte en je schuilhield?'

'En bovenal, kun je ons vertellen waarom je zijn ring aan je vinger droeg,' vervolgde ridder Ewijn, 'en waarom je het paard Ardanwen bereed, dat jou niet toebehoorde en dat tot nu toe maar aan één meester gehoorzaamd heeft?'

De Grauwe Ridders keken Tiuri aan en wachtten op zijn antwoord.

'Weet je van wie die ring was?' vroeg ridder Ristridin, toen dat antwoord niet meteen kwam. 'Weet je wie de meester was van het zwarte paard Ardanwen?'

'Natuurlijk weet ik dat,' zei Tiuri. 'De Zwarte Ridder met het Witte Schild.'

'Juist,' zei ridder Bendoe. 'De Zwarte Ridder met het Witte Schild!'

De ridders zwegen weer en keken van Tiuri naar elkander.

'Waarom vraagt u mij dit alles?' vroeg de jongeling. 'Waarom bent u mij gevolgd om mij te vangen, levend of dood? Wat is er met die ring? Hij is van mij...'

'Is die ring van jou!' riep ridder Ewijn. 'Hoe, in 's hemelsnaam, kom je eraan?'

'Ik... ik heb hem gekregen,' antwoordde Tiuri.

'Gekregen?' klonk het in alle toonaarden, van ongelovig tot verwonderd en verbaasd.

Tiuri aarzelde even voordat hij verderging. Hij mocht niet te veel vertellen. Tot nu toe liep het gesprek heel anders dan hij had verwacht.

'De Zwarte Ridder gaf hem aan mij,' zei hij toen.

Nu was het ridder Ristridin die dichterbij kwam en zich naar hem toe boog. 'Gaf hem aan jou?' herhaalde hij. 'Maar wat is er met hem gebeurd?'

'Hij is vermoord,' zei Tiuri.

'Ja, vermoord!' zei ridder Bendoe. 'Niet verslagen, niet gesneuveld, maar vermoord!' Hij zweeg zo plotseling alsof hij zich op de tong had gebeten.

'Tiuri, zoon van Tiuri,' sprak ridder Ristridin, 'bijna was je ridder geweest, net als je beroemde vader, maar je bent weggelopen en hebt je plicht verzaakt. Je kunt ons de reden niet vertellen, zeg je. Kun je ons wel vertellen hoe de Zwarte Ridder met het Witte Schild aan zijn einde kwam?'

'Hij werd in een hinderlaag gelokt,' antwoordde Tiuri. Toen viel hij zichzelf in de rede. Een heldere gedachte verlichtte plotseling zijn brein als een bliksemflits...

'U hebt hem gekend!' riep hij. 'U was een vriend van hem!'

'Spreek,' zei ridder Ristridin.

Tiuri moest even wennen aan zijn onverwachte inval. Hij voelde dat hij juist had gedacht...

'De Zwarte Ridder met het Rode Schild daagde hem uit,' vervolgde hij, 'maar het was een valstrik. Diens Rode Ruiters vielen hem met velen aan, en zo stierf hij. Hij was nog nooit in een tweegevecht verslagen.'

De ridders zeiden niets, maar Tiuri voelde dat hun houding tegenover hem veranderd was. En hij ging voort, zachter: 'Ik moest hem zijn masker afnemen want hij zei dat je de Dood altijd met open vizier tegemoet moet treden...'

De stilte was zwaar.

'Dus je was erbij,' zei tenslotte ridder Ewijn.

'Ja,' zei Tiuri. 'Maar ik kwam te laat.'

'Je zegt dat de... Rode Ruiters hem vermoord hebben?' vroeg ridder Bendoe. 'En de ring dan, de ring?'

'Die gaf hij aan mij,' zei Tiuri.

'Waarom?'

Tiuri gaf hier geen antwoord op. 'Hij gaf hem mij,' herhaalde hij, 'En nu wil ik hem graag terughebben.' En toen de Grauwe Ridders roerloos bleven, liet hij erop volgen: 'Ook wil ik weten waarom u mij dit alles gevraagd hebt, en waarom u mij zo hebt behandeld.'

'Ja, daar moet ge antwoord op geven,' sprak plotseling een stem en uit de duisternis trad de burchtheer te voorschijn.

'Gij, heer Rafox!' zei ridder Ristridin en hij voegde eraan toe: 'Jij bent het, die hem wapens heeft gegeven!'

'Natuurlijk,' antwoordde de Heer van Mistrinaut kalm. 'En dat is goed geweest! Hoe zou je gekeken hebben nu, ridder Ristridin, als jij en je makkers deze jongen hadden verslagen, zonder naar hem te luisteren in jullie blinde wraakzucht? Hoe had je je gevoeld, ridder Ristridin van het Zuiden, voorvechter van vrede en recht, als je een rechteloze daad had begaan, je ridderschap onteerd en je roem gelogenstraft? Hoe had gij allen u gevoeld, gij, ridder Bendoe, en ridder Arwaut, en ridder Ewijn? Natuurlijk gaf ik hem wapens en ik zelf ben niet veraf geweest, gereed om in te grijpen. Want van het begin af heb ik getwijfeld aan wat jullie dachten.'

'U gelooft hem dus,' zei ridder Bendoe, naar Tiuri knikkend.

'Doet gij dit dan nog niet, ridder Bendoe?' was de wedervraag van de burchtheer.

'Het is begrijpelijk als wij hem geloven,' zei ridder Bendoe. 'Hij is jong en dapper, en hij heeft een eerlijk gezicht. Bovendien draagt hij een bekende naam, hij is de zoon van Tiuri de Dappere. Maar de meesten van ons weten dat men daar niet altijd op kan vertrouwen.'

'Het is hij... óf de ridder met het Rode Schild,' mompelde ridder Ewijn. 'Eerder lijkt het mij de laatste.'

Tiuri keek met stijgende verbazing van de een naar de ander.

'Ik geloof hem,' sprak luid en helder ridder Ristridin.

Maar Tiuri werd ongeduldig. 'Ridders,' zei hij, 'U hebt nog steeds mijn vraag niet beantwoord.'

De Grauwe Ridders zwegen. Ristridin kuchte.

'Spreek, Ristridin,' zei de burchtheer. 'Dat ben je aan hem verplicht! Je vindt het niet prettig, je gelooft het niet meer, maar toch: je hebt het geloofd, en ernaar gehandeld. Welnu, uit je beschuldiging, laat het hem horen!' Hij trad op een der schildknapen toe en nam hem de fakkel uit de hand. Toen liet hij het licht op Tiuri's gezicht vallen.

Ridder Ristridin aarzelde één ogenblik. :

'Tiuri,' zei hij toen, 'dit is waarom wij je zochten: we dachten dat jij de Zwarte Ridder met het Witte Schild had vermoord, en de ring had gestolen, en was gevlucht op zijn paard. Maar, de hemel zij mijn getuige, ik geloof nu die beschuldiging vals!'

5 De verzoening

Dat was het dus! Tiuri deinsde achteruit alsof hij een klap in zijn gezicht had gekregen. De laatste woorden van ridder Ristridin konden toch het afschuwelijke van deze beschuldiging niet verzachten. Hij, Tiuri, de moordenaar van de Zwarte Ridder met het Witte Schild! Eigenlijk was het nog meer belachelijk dan afschuwelijk. En dat was ook het eerste dat hij zei toen hij zijn stem terugvond.

'Belachelijk...!' fluisterde hij.

Nu kon hij het gedrag van de Grauwe Ridders beter begrijpen, al begreep hij nog niet hoe zij aan deze beschuldiging waren gekomen.

'Zo,' zei de burchtheer, 'nu vind ik het tijd dat we naar binnen gaan. We hoeven niet nog natter te worden.' Hij kwam naar Tiuri toe, legde zijn hand op diens schouder en nam hem mee.

Tiuri liet zich gedwee meevoeren. De Grauwe Ridders en hun schildknapen volgden hen, het slot in. Het kasteel was nog niet verlaten; nu en dan zag Tiuri een glimp van een nieuwsgierig gezicht dat om een hoekje gluurde. Een poosje later was hij met het hele gezelschap in de lage zaal waar hij de Grauwe Ridders voor het eerst had ontmoet. De tafel daar was gedekt en er brandden vele kaarsen.

De burchtheer duwde Tiuri in een stoel en schonk een beker vol die hij voor hem neerzette. 'Hier,' zei hij kortaf, maar niet onvriendelijk,'drink dit.'

Maar Tiuri keek naar de vier Grauwe Ridders, die een voor een bij hem aan de tafel gingen zitten en hij schoof de beker opzij. De ridders hadden hun helmen afgezet en hun halskragen afgegespt - hij kon hen nu eindelijk goed zien. De burchtheer schonk ook hun bekers vol en zei: 'Ik heb erop gerekend, mijn gasten, dat u wel wat zult willen eten na alles wat er is gebeurd... een verzoeningsmaaltijd.'

De Grauwe Ridders raakten hun bekers niet aan; ze keken naar Tiuri alsof ze wachtten tot hij iets zou zeggen.

De jongeling keek hen om de beurt aan. Hij zag Ristridin, die recht tegenover hem zat; lang en mager, met een verweerd, benig gezicht. Zijn zwarte, krullende haren en baard begonnen al sterk te grijzen, maar zijn blauwe ogen waren jong en helder. Naast hem zat Bendoe, groot en fors, donker van haar en ogen, met dichte, dreigende wenkbrauwen. Ridder Arwaut, daarnaast, leek een beetje op hem, ook fors en donker, maar hij was jong, zeker nog geen vijfentwintig jaar, en zijn ogen waren lichter en vriendelijker. Ridder Ewijn, die aan de andere kant van Ristridin zat, was ook jong, licht van huid en ogen en heel blond van haar.

Toen Tiuri begon te spreken, keek hij het meest naar Ristridin, die hun leider scheen. 'Een verzoeningsmaaltijd,' zei hij, de woorden van de burchtheer herhalend. 'U hebt mij behandeld als een misdadiger! Hoe komt u aan deze beschuldiging? En gelooft u nu allen dat die vals is?'

Ridder Ristridin knikte ernstig en Arwaut en Ewijn zeiden als uit één mond: Ja.'

Maar Bendoe zei: 'Het doet er niet toe wat ik gelóóf... ik wil het wéten, 't Is goed mogelijk dat je onschuldig bent, Tiuri, zoon van Tiuri, maar het is meer voorgekomen dat valsheid en verraad zich verborgen achter een onschuldig uiterlijk. En voor ik, als mijn vrienden, "Ja" zeg, wil ik weten wie dan wél de Ridder met het Witte Schild heeft vermoord. De Rode Ruiters, zeg je, op bevel van de Zwarte Ridder met het Rode Schild. Hoe weet je dat?'

'Hij heeft het me zelf verteld,' antwoordde Tiuri.

'De Zwarte Ridder met het Witte Schild.'

'Dus jij vond hem?'

'Ik vond hem en was bij hem toen hij stierf.'

'Hoe kwam dat?'

Tiuri rees overeind. Rechtop stond hij voor de tafel en hij keek Bendoe hooghartig en een beetje boos aan.

'Ridder Bendoe,' zei hij, 'ik ben weggelopen uit de kapel waar ik moest waken op de nacht voordat ik tot ridder geslagen zou worden. Ik heb een paard genomen dat niet van mij was en ben erop weggereden. Ik heb de Ridder met het Witte Schild gevonden en was bij hem toen hij stierf. Hij vertelde mij wie hem vermoord hadden en gaf mij zijn ring. Kort daarna ontmoette ik de Rode Ruiters en die probeerden mij ook te vermoorden. Ik wist aan hen te ontsnappen. Toen ben ik door het bos naar het westen gereden op het paard van de Ridder met het Witte Schild. Dit is alles wat ik u vertellen kan. Maar ik zweer u dat mijn geweten zuiver is... en als ik ridder was, zou ik het zweren bij mijn riddereer. Uw beschuldiging is vals en belachelijk!'

Bendoe keek hem met gefronste wenkbrauwen aan. 'Zo,' mompelde hij toen, 'dat weten we dus. Ga maar weer zitten.'

Maar Tiuri bleef staan, al voelde hij dat hij op zijn benen stond te trillen. 'Ik ga niet zitten,' zei hij, 'voordat u allen mij gelooft! Het spijt me dat ik niet méér uitleg kan geven, maar dat is onmogelijk.'

'Wij geloven je,'zei ridder Ristridin.

'Ja,' zei Bendoe op norse toon, 'wij geloven je.'

Tiuri wilde gaan zitten, maar plotseling bedacht hij iets.

'Geeft u me dan de ring terug,' sprak hij. 'De ring van de Ridder met het Witte Schild.'

Ridder Ristridin haalde de ring met een langzame beweging uit een tasje aan zijn gordel. 'Alsjeblieft,' zei hij, 'hier is hij.'

Tiuri nam het kleinood aan en klemde het in zijn hand. Toen zakte hij in zijn stoel terug. Een dodelijke vermoeidheid overviel hem plotseling. De angst en spanning van de afgelopen dag waren wel wat veel geweest. Hij pakte met bevende hand zijn beker en nam er een grote teug uit. Het was wijn, die brandde in zijn keel en hem daarna behaaglijk warm maakte. Hij keek weer naar de ridders, die hem gadesloegen en eruitzagen alsof ze zich niet helemaal op hun gemak voelden.

'Wij weten dat de Rode Ruiters vijanden waren van de Ridder met het Witte Schild,' sprak toen ridder Ristridin, 'evenals hun meester, de Ridder met het Rode Schild. Wij weten ook van de uitdaging. Maar wij hoorden dat het tweegevecht heel anders afliep.'

'Er is nooit een tweegevecht geweest,'zei Tiuri.

'Je moet weten wat wij hoorden,'zei Ristridin.

'Ik ging op zoek naar hem, naar de Ridder met het Rode Schild,' zei Bendoe. 'De Ridder met het Witte Schild was vermoord gevonden en wij wisten wie zijn vijand was. Ik vond hem, de Ridder met het Rode Schild. In het Bos van de koning, ten zuiden van het jachthuis, in het gezelschap van een stuk of zes Rode Ruiters. Ik vroeg hem zijn vizier op te slaan en me te vertellen wat hij had gedaan met zijn tegenstander, de Ridder met het Witte Schild. Hij nam zijn helm af, maar daaronder droeg hij een zwart masker...'

'Hij ook?'mompelde Tiuri.

'Een zwart masker. En hij zei: "Het spijt me, heer ridder, maar ik kan mijn masker niet afnemen. Wat de Ridder met het Witte Schild betreft, ik heb hem uitgedaagd tot een tweegevecht; dat is toch niet verboden! Maar helaas, ik moet bekennen dat hij me heeft verslagen; ik heb in het zand gebeten! Dat is de tweede maal. De derde keer zal ik echter winnen!" Toen riep ik: "Maar de Ridder met het Witte Schild is dood!" Hij keek mij aan, maar door dat masker kon ik niet zien of hij verbaasd was of niet. "Dood?" zei hij na een poosje. "Ik kan niet zeggen dat ik daar bedroefd om ben. Hij was mijn vijand, dat weet u..." - "Hij is vermoord!" zei ik, "en ik zou wel eens willen weten waar uw Rode Ruiters vannacht waren en wat zij ervan kunnen vertellen." Maar toen werd hij boos. "Hier zijn ze!" riep hij, "en hier bij mij zijn ze steeds geweest." "Ik meen te weten, dat u meer ruiters hebt," zei ik. Hij viel mij in de rede. "Durft u te zeggen dat ik of mijn Ruiters hier de hand in hebben gehad?" riep hij. "Durft u te zeggen dat ik mijn ridderschap zou kunnen onteren? De Ridder met het Witte Schild was mijn vijand en ik zou hem hebben gedood als ik kon, maar in een eerlijk gevecht!" En zijn Rode Ruiters kwamen met dreigende gezichten om hem heen staan. Maar ik zei: "Een dapper ridder is gedood en vriend of vijand moet treuren om de wijze waarop. Wat u betreft, heer ridder met masker, ik kan over u niet oordelen, want ik ken u niet. Maar de manier waarop u uw veten in Dagonauts land brengt, bevalt mij niet! Ga terug naar het land Eviellan, waar u vandaan komt, en vecht op uw eigen grondgebied of in het Rijk van Unauwen!"

Toen lachte hij en zei: "Zouden niet dezelfde woorden gegolden hebben voor de Ridder met het Witte Schild? Ook hij was een vreemdeling in uw land en had er niets te maken. Maar ik zal heengaan. Nog één ding: verdenk niet alléén mijn Rode Ruiters! Een man als de Ridder met het Witte Schild heeft vele vijanden. Hij wist te veel van allerlei zaken. Het gevaar loerde overal op hem, zelfs in de meest onschuldige gedaanten. Ik was lang niet de enige die hem dood wenste! En tenslotte nog dit: hij was mijn vijand, maar ik had eerbied en bewondering voor hem, dat kunt ge op zijn graf schrijven."'

Bendoe zweeg even en besloot toen: 'En de Ridder met het Rode Schild reed weg, met zijn ruiters en ik kon hem niet tegenhouden, want ik had niemand bij me dan ridder Arwaut en mijn schildknaap. Maar dat beviel me niet! Ik wist niet wie hij was, maar wantrouwde hem, hoewel ik toen niet geloofde dat hij zijn vijand op verraderlijke wijze had vermoord.'

'Ik ontmoette een ander groepje Rode Ruiters,' vertelde Ristridin, 'maar ook zij ontkenden met nadruk iets te weten van de moord. Een van hen kwam me later echter achterna en vertrouwde me toe dat hij meer kon zeggen. Dit is, in het kort, zijn verhaal: hun meester, de Ridder met het Rode Schild, verloor het tweegevecht en ging heen, maar droeg een deel van de Rode Ruiters op, zijn vijand in het oog te houden. Het waren deze ruiters, die de Ridder met het Witte Schild vermoord vonden. Ze waren echter bevreesd dat zij beschuldigd zouden worden en namen de vlucht. De ruiter die mij dit vertelde had nog wat toe te voegen aan zijn verhaal. Er zwierf, zei hij, ergens een jongeling rond, die de Ridder met het Witte Schild al lange tijd bespiedde en die het om een of andere reden voorzien had op de ring die hij droeg. Die jongeling was op de noodlottige nacht in de buurt geweest; zij allen hadden hem gezien en hem zelfs staande willen houden, maar hij was gevlucht... Toen hoorden wij in de herberg Yikarvara van een jongeling die een paard had gestolen, op een wonderlijke manier was opgetreden en inderdaad de ring aan zijn vinger droeg. Hij was gevlucht en had het paard Ardanwen weten mee te nemen.'

'Later, in de stad, werd er gesproken van een jongeling die uit de kapel was weggelopen,' zei ridder Bendoe. 'Het werd heel vreemd gevonden, maar zijn vrienden en zijn vader, en zelfs de koning geloofden niet dat hij tot iets slechts in staat was. Ik voor mij vind het nog steeds ongehoord en tegen iedere regel, en ik dacht ook meteen dat de zoon van Tiuri wel dezelfde kon zijn als de paardendief die met de ring was gevlucht.'

'Ik kon dat niet geloven,' sprak Ristridin. 'De zoon van Tiuri was waardig bevonden na zijn proeftijd ridder te worden en dat klopte niet met verhalen over een dief en een moordenaar.'

'In ieder geval waren we het erover eens dat de gevluchte jongeling, wie hij ook was, de moordenaar moest zijn.'

'Ons verhaal zou te lang worden als we je moesten vertellen welke redenen er nog meer bij kwamen,' zei Ristridin. 'De ware moordenaars en hun handlangers hebben je op sluwe wijze met verdenkingen kunnen omspinnen...'

Tiuri had dit alles vol aandacht aangehoord. Ja, sluw waren ze geweest, de Rode Ruiters en hun meester! Ze hadden ervoor gezorgd dat ook anderen hem volgden en tegelijkertijd zichzelf van verdenking bevrijd. Waarschijnlijk lagen ze zelf ook nog ergens op de loer. Hij had er een paar naar het westen zien rijden, misschien wachtten ze hem ergens op...

'En nu weet je waarom we jou verdachten,' zei Ristridin. 'Ik hoop dat je niet boos op ons wilt blijven. Je bent nog jong en weet niet wat wij weten... Dat verraad, zoals Bendoe zegt, ook kan schuilen achter een onschuldig uiterlijk.'

'Nee,' zei Tiuri zacht, 'ik ben niet boos...' Hij wist niet eens of dat zo was; zijn gevoelens waren verward. Hij tuurde naar de ring van de Ridder met het Witte Schild en schoof die aan zijn vinger.

'Laten we dan nu eten en drinken,' sprak de burchtheer.

Tiuri dronk zijn beker leeg, maar kon geen hap door zijn keel krijgen. Hij overdacht alles wat Ristridin en Bendoe hem hadden verteld en bemerkte dat er nog veel was dat hij niet wist. Wie was bijvoorbeeld de Zwarte Ridder met het Witte Schild? De Grauwe Ridders hadden hem gekend; ze wilden zijn dood wreken. Hij had het graag willen vragen, maar durfde niet goed. Zijn onwetendheid zou de ridders misschien verbazen en hen weer wantrouwend maken. Ze schenen niets te weten van de brief en hij mocht niets zeggen dat hen op de gedachte van zijn zending zou kunnen brengen. Dus zweeg hij en leunde achterover in zijn stoel. Hij was werkelijk erg moe.

De burchtheer stond op en kwam naar hem toe. 'Jongeman,' zei hij, 'het lijkt me beter dat je je nu terugtrekt. Morgen, na een flinke nachtrust, kan er verder gepraat en gevraagd worden. Kom maar met me mee.'

Als in een droom stond Tiuri op en volgde hem. De ridders stonden ook op en wensten hem goedenacht. Toen bracht de burchtheer hem in een ander gedeelte van het slot en een groot aantal traptreden op.

'Ik heb je veel laten klimmen,' zei de burchtheer terwijl hij een deur voor Tiuri opendeed, 'maar dit is de kamer van mijn zoon; ik dacht dat die je wel zou bevallen. Hij is nu niet thuis, maar dient als schildknaap bij een van Dagonauts ridders. Hoe oud ben je?'

'Zestien,' antwoordde Tiuri.

'Mijn zoon is pas veertien, maar ik hoop dat hij even flink mag worden als jij. Slaap wel!'

Met deze woorden werd Tiuri alleen gelaten.

De kamer zag er vriendelijk uit. Het bed, met helderwitte lakens was opengeslagen. Er brandden twee kaarsen; een op het tafeltje naast het bed en een op de wastafel, waar naast de waskom twee kannen klaarstonden, met warm en koud water gevuld. Toen Tiuri rondkeek, ging de deur weer open en de burchtvrouw kwam binnen.

'Ik kom even kijken of alles in orde is,' zei ze. 'Dit is de kamer van Sigirdiwarth, onze zoon.'

Tiuri boog en dankte haar. Ze glimlachte hem toe en hij vond dat Lavinia erg op haar leek. Toen wenste ze hem vriendelijk welterusten en ging weg.

Tiuri ontkleedde en waste zich. Hij lag nog geen minuut in bed, of hij zonk weg in een diepe slaap.

6 De naam van de Ridder met het Witte Schild

Toen Tiuri wakker werd, duurde het even voordat hij wist waar hij was. Langzamerhand herinnerde hij zich alles wat er de voorgaande dag en avond was gebeurd. Hij bleef nog even liggen, genietend van het lekkere bed en de vriendelijke kamer. Maar na korte tijd stond hij op en kleedde zich weer in de verschoten pij. De maliënkolder liet hij op een stoel liggen, al had hij die best willen houden, evenals de wapens. Toen hij was aangekleed, keek hij naar het enige raam in het vertrek; het zat hoog in de muur en er stond een bankje onder. Hij klom erop en keek naar buiten. Wat hij zag, deed hem een zucht slaken van bewondering. Want hij bevond zich in een der buitenste torens en vandaar had hij een prachtig uitzicht over de landstreek in het westen.

Het weer was mooi geworden en het zonlicht glansde op de natte velden en weiden. De Blauwe Rivier was nu werkelijk blauw, als fonkelend azuur, en daarnaast liep de Eerste Grote Weg als een roodbruin glimmend lint naar de bergen. Hij zag die bergen heel duidelijk, grijs, blauw en lila, met besneeuwde toppen, die scherp afstaken tegen de heldere hemel. Daar moest hij heen!

Hij bleef een poosje kijken, totdat er op de deur werd geklopt. Hij draaide zich om en riep: 'Binnen!'

Het was ridder Ristridin. Hij bleef even in de deuropening staan, alsof hij aarzelde. Hij droeg weer zijn grijze maliënkolder en grauwe mantel, maar was blootshoofds.

'Goedemorgen,' zei hij. 'Je bent al helemaal klaar, zie ik.'

'Goedemorgen, ridder Ristridin,' zei Tiuri, en zweeg, niet goed wetend wat verder te zeggen tegen deze man, die hem zo wreed had behandeld en die hem nu zo vriendelijk aankeek.

Ristridin kwam naar hem toe en keek hem ernstig aan, zijn hoofd wat achterover. Hij was heel lang, maar Tiuri, die nog op het bankje stond, stak iets boven hem uit.

'Tiuri,' zei hij, 'ik ben gekomen om je iets te zeggen, of beter gezegd, om je iets te vragen. Nu ik je weer zie, schijnt mijn vergissing me nog dwazer toe. Ik vraag je vergiffenis voor wat ik je heb aangedaan. Ik was woedend en verblind door wraakzucht, maar dat is geen verontschuldiging... Vergeef mij!'

'O, natuurlijk!' zei Tiuri haastig, terwijl hij van het bankje sprong. Hij had een kleur gekregen. Hij schaamde zich bijna dat deze beroemde ridder, die vele jaren ouder was dan hij, zó tot hem sprak.

Ridder Ristridin stak hem zijn hand toe en hij drukte die stevig. Het was misschien vreemd, maar hij voelde dat hij de leider van de Grauwe Ridders graag mocht - ja, het viel hem zelfs moeilijk hem in overeenstemming te brengen met de ridders die op hem hadden gejaagd.

Ze zwegen allebei een ogenblik. Toen vroeg Ristridin of Tiuri wilde ontbijten.

'Graag,' zei Tiuri, die zich plotseling erg hongerig voelde. 'Hoe laat is het?'

'Half acht ongeveer,' antwoordde Ristridin. 'Mijn vrienden en ik hebben al gegeten. Bendoe en Arwaut zijn er zelfs al op uit gegaan, in de hoop dat ze een spoor zullen vinden van de Rode Ruiters.'

'De Rode Ruiters?' riep Tiuri.

'Ja, we hebben van verschillende burchtzaten gehoord dat er drie dagen geleden enkele in het rood geklede krijgslieden langs zijn gereden, in westelijke richting. Wie weet zijn ze nog in de buurt. In elk geval is het mogelijk dat meer mensen ze gezien hebben.'

'Ik heb er ook twee gezien,' zei Tiuri. 'Een week geleden ongeveer. Ook zij reden over de grote weg naar het westen.' Hij dacht dat het best mogelijk zou zijn dat er een paar, of meer, in de buurt waren; ze hadden immers nog steeds reden hem te willen vangen...

Ridder Ristridin sprak zijn gedachten uit toen hij zei: 'Na alle moeite die ze hebben gedaan om jou in het ongeluk te storten, zullen ze wel willen weten of het hun gelukt is.'

'Dat denk ik ook,'zei Tiuri.

Ristridin had zijn hand al op de deurknop gelegd, maar hij bleef staan en vroeg: 'Wat ga je nu doen, Tiuri?'

'Ontbijten,' antwoordde de jongeling.

Maar de ridder bleef ernstig kijken. 'En dan?' vroeg hij.

'Dan ga ik verder... Ik... ik moet verder reizen.'

'Waarheen?' ,. ............. -

'De Blauwe Rivier langs.'

Ridder Ristridin boog zich naar Tiuri toe. 'Je hebt een geheim,'zei hij zacht.

'Ja, ridder,' zei Tiuri.

'Ik zal je niet vragen wat het is,' vervolgde Ristridin, 'maar ik heb zo'n idee dat de Ridder met het Witte Schild je iets heeft opgedragen. Je hoeft niets te vertellen; ik zeg alleen maar wat ik denk. Je bent op weg naar het westen, en je doel ligt over de bergen, misschien in het Rijk van Unauwen zelf. En de Rode Ruiters willen niet dat je je doel bereikt, zoals ze niet wilden dat ridder Edwinem zijn doel bereikte.'

Ridder Edwinem! Zo heette hij dus, de Zwarte Ridder met het Witte Schild...

Ristridin wachtte niet op antwoord, maar deed de deur open. 'Kom,' zei hij, 'laten we naar de eetzaal gaan.'

Zwijgend liepen ze erheen. Tiuri nam Ristridin nu en dan van terzijde op. Deze had veel van zijn geheim geraden. Maar hij wist misschien meer dan Tiuri; hij had de Ridder met het Witte Schild gekend, of ridder Edwinem zoals die geheten scheen te hebben... Tiuri brandde van verlangen om vragen te stellen, maar kreeg daartoe de gelegenheid niet, omdat de burchtheer en ridder Ewijn hen tegemoetkwamen.

Ze wensten hen beiden goedemorgen en de burchtheer vroeg of hij goed had geslapen. 'Je draagt nog steeds je pij,' sprak hij toen. 'Ik heb wel kleren die je beter zullen passen.'

'Dank u,' zei Tiuri. 'Maar misschien is deze kleding het onopvallendst om in te reizen.'

'Heb je dan een vermomming nodig?' vroeg de burchtheer. 'Je moet wel bedenken dat iedereen in dit kasteel al weet dat je geen kloosterbroeder bent! In elk geval kun je er een maliënkolder onder dragen, of denk je dat dat niet nodig is?'

'O, dat zou prettig zijn,' zei Tiuri.

'Je bent dus van plan verder te reizen,' ging de burchtheer voort. 'Wanneer?'

'Zo gauw mogelijk,' antwoordde Tiuri. 'Dadelijk.'

'Niet te haastig,' zei de burchtheer. 'Wacht in elk geval tot ridder Bendoe en zijn neef terug zijn. Misschien hebben zij nieuws waarmee je je voordeel kunt doen.'

'Vrees je de Rode Ruiters?' vroeg ridder Ewijn.

'Ja, ridder,' zei Tiuri. 'En daar heb ik reden voor.'

'Daar twijfel ik niet aan,' sprak de jonge ridder. 'Ze kunnen natuurlijk verder naar het westen zijn gegaan, de pas en de bergen over, maar ik denk het niet. Ze zullen in het land van mijn koning zeker niet welkom zijn.'

'Bent u... hoort u thuis in het Rijk van Unauwen?' vroeg Tiuri enigszins verbaasd.

'Ja, ik ben een ridder van koning Unauwen.'

'Kende u de Ridder met... ridder Edwinem goed?'

'Ik heh onder hem gediend,' antwoordde Ewijn, 'vóórdat ik tot ridder geslagen werd. Ik was in zijn gevolg toen hij werd uitgezonden om het Bos van Vorgóta veilig te maken... Ridder Ristridin was daar ook.'

'Het Bos van Vorgóta?' herhaalde Tiuri. Die naam had hij nooit eerder gehoord. 'Ik weet niet veel van het land van koning Unauwen,' voegde hij erbij.

'Dat is met velen zo, hier,' zei Ewijn. "t Is jammer. Misschien zal dat veranderen, nu er meer mensen uit ons land naar het Rijk van Dagonaut komen. Ik was door koning Unauwen gezonden om een boodschap van vriendschap te brengen naar jouw koning.' Hij wendde zich tot Ristridin en de burchtheer. 'U behoort bij de enkelen die ons beter kennen,' zei hij. 'U bent onze vrienden en vreest dezelfde vijand.'

'Welke vijand?' vroeg Tiuri. 'Toch niet het land Eviellan?'

Het land Eviellan lag in het zuiden en grensde zowel aan het Rijk van Dagonaut als aan dat van Unauwen. Vroeger waren er vandaar vaak invallen gepleegd in Dagonauts rijk, maar sinds er een van Unauwens zonen regeerde, was dat minder geworden. Tiuri had wel eens gehoord dat er onenigheid was tussen Eviellan en het Rijk van Unauwens en hij had dit altijd vreemd gevonden, omdat het eerste tot bloei was gebracht door Unauwens zoon. Overigens werden de twisten tussen Eviellan en het rijk in het westen over het algemeen beschouwd als iets dat de bewoners van Dagonauts land niet aanging.

'Ja, het land Eviellan,' sprak ridder Ewijn.

'De Zwarte Ridder met het Rode Schild komt ervandaan,' zei Ristridin. 'Alle ridders van de Vorst van Eviellan dragen rode of zwarte schilden. Wat de Vorst van Eviellan zelf betreft, hij is de jongste zoon van koning Unauwen en tevens diens grootste vijand. Althans... dat was hij...'

'Er gingen geruchten dat hij zich met zijn vader zou verzoenen,' zei ridder Ewijn, 'tot blijdschap van velen, waaronder ik. Maar nu weet ik niet meer of ik het geloven kan...'

Tiuri luisterde vol belangstelling naar deze dingen waar hij tot nu toe niets of weinig van geweten had. Zou de brief iets te maken hebben met de vete die er blijkbaar bestond tussen het Rijk van Unauwen en Eviellan? De Ridder met het Witte Schild was een van Unauwens ridders geweest, maar hij wist nog steeds niet meer van hem dan zijn naam. De Grauwe Ridders zouden zeker veel van hem kunnen vertellen. Deden ze het maar!

'Wat gaat u nu doen?' vroeg hij aan Ristridin en Ewijn. 'Gaat u de Rode Ruiters zoeken?'

'Ja,' antwoordde Ristridin. 'En de Ridder met het Rode Schild. We zullen niet rusten voordat we ze gevonden hebben.'

Ze waren intussen bij de grote zaal gekomen.

'Ga nu eten, Tiuri,' zei de burchtheer. 'Je kunt verdergaan wanneer je wilt, maar wacht wel tot ik betere kleren voor je heb gevonden. En de wapens die ik je heb gegeven mag je houden... of je moest die van mijn dochter verkiezen.'

Tiuri bedankte hem hartelijk. Toen zei hij: 'Het zwarte paard is hier, mijn trouwe drager, Ardanwen van de Ridder met het Witte Schild. Ik wil er graag weer op rijden.'

'Rovers hebben het je ontstolen, nietwaar?' zei Ristridin. 'Wij hebben het hun weer afgenomen.'

'Dat weet ik,' antwoordde Tiuri. 'Ik zat in een grot verborgen en heb alles gezien en gehoord.'

'O,'zei Ristridin wat verbaasd.

'Is er nog iets dat je wenst?' vroeg de burchtheer.

'Nee, dank u,' zei Tiuri. 'Of ja, toch... Een touwtje. Om de ring weer om mijn hals te hangen. Dat lijkt me beter dan hem aan mijn vinger te dragen.'

'Daar heb je gelijk in,' zei Ristridin. 'Ik begrijp niet dat de rovers je hem niet hebben afgenomen.'

'Dat wilden ze wel,' zei Tiuri, 'maar...' Hij zweeg plotseling. Hij voelde er niet veel voor over zijn ontmoeting met de rovers te praten.

De ridders en de burchtheer keken hem vragend aan.

'En...?' vroeg Ristridin.

'Ze lieten me hem houden,' zei Tiuri alleen maar.

De anderen vroegen niet verder.

'Het is een kostbare ring,' sprak Ewijn. 'Slechts enkelen van onze ridders dragen er zo een. Koning Unauwen heeft zulke ringen geschonken aan zijn trouwste paladijnen. Men zegt dat er maar twaalf van bestaan op de hele wereld... Anderen beweren dat er maar zeven zijn.'

Tiuri keek naar de ring met nog meer eerbied dan anders. Daar was nog een reden om hem niet aan zijn hand te dragen. Tenslotte had hij hem alleen gekregen om de kluizenaar Menaures te doen weten door wie hij was gezonden. Hij moest hem later maar aan koning Unauwen teruggeven...

Hij ging alleen de grote zaal binnen. De anderen hadden al gegeten en ze hadden allemaal nog wat te doen. De zaal was niet erg vol; blijkbaar at ieder op de tijd die het hem uitkwam.

Aan de tafel op de verhoging zat Lavinia, geheel alleen; Tiuri groette haar met een buiging en een glimlach. Toen hij aan een der andere tafels was gaan zitten, kwam er een dienaar naar hem toe met de boodschap dat de jonkvrouw vroeg of hij bij haar wilde komen. Tiuri stond meteen op. Hij voelde dat de dienaar hem nakeek. Hij zou wel verwonderd zijn - en mét hem vele andere burchtzaten — over het feit dat iemand de ene dag een gevangene was en de andere dag een geëerde gast.

'Eet met mij,' zei Lavinia. 'Erg onbeleefd van je, me alleen te willen laten zitten, 't Is zo'n vreemde dag vandaag. Iedereen is vol onrust... net alsof er van alles zal gaan gebeuren. Hoe is het nu met je?'

'Heel goed, dank u,' zei Tiuri, terwijl hij ging zitten. 'En hoe is het met u, jonkvrouw Lavinia? Ik wil u nogmaals bedanken voor wat u gisteren voor mij hebt gedaan.'

'O, het was niets!' zei de jonkvrouw. 'Ik ben blij dat je gezond en wel naast me zit. Alleen begrijp ik er nog niet veel van. En vader geeft me alleen maar eenlettergrepige antwoorden... of helemaal geen antwoorden. Wie ben je, wat doe je, waar kom je vandaan, waar ga je heen, en waarom werd je gevangengenomen?'

'Dat zijn vele vragen ineens,' zei Tiuri lachend. 'En,' voegde hij er ernstiger aan toe, 'veel antwoorden kan ik u niet geven.'

'O, vader zei me al dat ik je niets moest vragen! Maar ik weet toch iets. Hoe je heet! Tiuri, nietwaar? Is Tiuri de Dappere werkelijk je vader?'

'Ja, jonkvrouw,' antwoordde Tiuri een beetje trots. 'Kent u hem?'

'Nee, maar ik heb wel van hem gehoord. Hij is één van de ridders die door de minstreels worden bezongen... Tiuri de Dappere, en ridder Edwinem, en Ristridin van het Zuiden...'

'Ridder Edwinem,' viel Tiuri haar in de rede. 'Hebt u hem gekend?'

'Nee, ook al niet. De enige die ik ken is ridder Ristridin - als klein meisje heb ik paardgereden op zijn rug, en nu wil hij me niet eens vertellen wat er aan de hand is. Ik was zó verbaasd toen ik hoorde dat hij een van de Grauwe Ridders was! Zo boos en somber leek hij, zo kende ik hem niet... Maar je vraagt naar ridder Edwinem. Heb jij hem ontmoet?'

'Éénmaal,' zei Tiuri.

'Mijn vader heeft hem gekend, vroeger, toen hij in het land van Unauwen was. Eens was er een minstreel hier en die zong een lied over hem dat ik erg mooi vond. Het begon zó.' En Lavinia zong zachtjes:

'Edwinem reed met noordenwind -

van zijn landgoed Forèstèrre,

aan zijn arm het witte schild,

zo reed hij, hij kwam van verre.

Zijn hart was nog in Forèstèrre,

bij het bos, aan de zee,

maar hij reed met noordenwind

en verliet zijn eigen steê.

Edwinem reed met noordenwind

naar de bergen in het zuiden,

en als hij langs een toren kwam,

begon daarvan de klok te luiden:

"Hier komt de Heer van Forèstèrre,

bij het bos, aan de zee,

rijdt met regen van het westen,

met de wind van 't noorden mee."

"Gegroet, Edwinem, ridder hoog!

In u ligt ons goed vertrouwen.

Uw roem straalt als de regenboog.

Gij zijt gezonden door Unauwen.

Gij reedt weg van Forèstèrre,

bij het bos, aan de zee,

Op Nachtwind, met de noordenwind,

om te hoeden hier de vree."'

Lavinia hield op. 'Ik weet niet meer uit mijn hoofd hoe het verder was,' zei ze. 'Het was heel lang, vol dappere daden; een verhaal uit het land van Unauwen. 't Is vreemd, maar ik heb ridder Ristridin ook over Edwinem horen spreken... Waarom was ridder Ristridin eigenlijk zo boos op je?' Ze zweeg even en zei lachend: 'Ik vraag weer te veel, dat zie ik aan je gezicht. Vader zegt dat ik nieuwsgierig ben en dat ik te veel praat. Maar (hier liet ze haar stem dalen) ik kan zwijgen ook. Geheimen zijn veilig bij mij.'

'Denkt u dat ik een geheim heb?'vroeg Tiuri.

'Natuurlijk,' antwoordde Lavinia. 'Vertel me, wat is het? Je kunt me heus vertrouwen.'

'Dat geloof ik zeker, jonkvrouw,' zei Tiuri. 'Maar mijn geheim is niet van mij alleen, en ik kan het u niet vertellen. Ja, het zou zelfs beter zijn als niemand wist dat ik een geheim heb.'

Lavinia keek wat teleurgesteld. Toen glimlachte ze echter en zei: 'Ik heb de wenk begrepen. Wees gerust, ik zal niet spreken over de geheimzinnige pelgrim die onze gast is geweest. Is het zo goed?'

'Dank je, Lavinia,' zei Tiuri ernstig.

Daarna spraken ze over andere dingen, maar niet lang, want de burchtheer kwam bij hen, met de vraag of Tiuri met hem mee wilde komen. Deze groette de jonkvrouw en volgde zijn gastheer naar de lage zaal, waar de Grauwe Ridders hem wachtten.

'Ridder Bendoe en ridder Arwaut zijn net teruggekomen,' zei de burchtheer. 'Ze hebben de Rode Ruiters niet gevonden, maar wel hun sporen.'

'Ja,' zei Bendoe, 'ze zijn in elk geval hier in de buurt geweest; verschillende mensen hebben ze gezien. Maar ze zijn er nu niet meer, of ze moeten zich wel héél goed schuilhouden.'

'Wij geloven dat ze verder naar het westen zijn getrokken,' vulde Arwaut aan.

'Dus zullen wij ook naar het westen gaan,' zei Bendoe. 'Langs de Blauwe Rivier.'

'Dat is het,' sprak ridder Ristridin tot Tiuri. 'En daar jij ook die kant op moet, vragen we je, of je in ons gezelschap wilt reizen — althans een eindweegs.'

'Ze zullen snel reizen,' voegde de burchtheer erbij. 'Jij berijdt natuurlijk het paard Ardanwen, en voor je verdere uitrusting zal ik zorgen.'

Tiuri dacht even na. Het voorstel trok hem wel aan. Hij zou vlug en veilig reizen en bovendien zou hij misschien iets meer te weten kunnen komen van de Zwarte Ridder met het Witte Schild, Edwinem, Heer van Forèstèrre... 'Ik wil graag een eind met u mee, ridders,' zei hij.

'We mogen zeker niet vragen hoe ver je meegaat, en wat je doel is,' zei Bendoe wat nors.

Maar Ristridin zei: 'Je kunt meereizen zo lang het je goeddunkt. Wij weten ook niet hoe ver we zullen gaan. We zullen de Eerste Grote Weg volgen en het spoor van de Rode Ruiters. Jij zult misschien verder gaan dan wij.'

'Hoezo?' vroeg Bendoe, terwijl hij Ristridin en Tiuri om de beurt aankeek.

'Ik zal de Blauwe Rivier volgen,' zei Tiuri en na korte aarzeling voegde hij eraan toe: 'Tot aan de bron.'

'Naar Menaures?' riep de burchtheer.

'Ja,' antwoordde Tiuri. 'Naar Menaures.'

'De kluizenaar Menaures,' zei de burchtbeer. 'Voert je weg daarheen!... Dan is het een goede,' vervolgde hij, met een blik naar Bendoe, de enige van de Grauwe Ridders die Tiuri nog steeds niet scheen te vertrouwen. 'Groet hem van mij,' sprak hij toen tot Tiuri. 'Ik heb hem lang niet gezien, en dat is niet goed van mij, want ik heb veel aan hem te danken. Het wordt tijd dat ik weer eens de bergen in ga. Groet hem van mij!'

'Ik zal het doen,'beloofde Tiuri.

'Dan zullen we ons nu gereedmaken,' zei Ristridin. 'We willen graag zo gauw mogelijk vertrekken.'

'Dat wil ik ook,'zei Tiuri.

VIERDE DEEL Langs de Blauwe Rivier

1 Weer op weg

Een halfuur later reed een groot gezelschap de ophaalbrug over. Het bestond uit Tiuri, de vier Grauwe Ridders, hun schildknapen en drie wapenknechts van de Heer van Mistrinaut. Tiuri reed op het zwarte paard Ardanwen en hij droeg net zo'n maliënkolder en blauwe tuniek als de wapenknechts van de burchtheer. Hij had zijn pij echter nog bij zich, opgerold in zijn zadeltas. Hij had hartelijk afscheid genomen van de burchtheer en zijn vrouw, en van Lavinia. Nu begon hij, naast ridder Ristridin rijdend, het volgende deel van de weg die hij had af te leggen.

De poortwachters keken hem met grote ogen na. Misschien zouden ze hun schaakspel een poosje vergeten om zich af te vragen hoe het kon, dat iemand eerst een kloosterbroeder en dan een gevangene was, en eindigde als een belangrijk persoon, die wegreed op een prachtig paard, omringd door de geheimzinnige Grauwe Ridders.

De Eerste Grote Weg volgde de loop van de Blauwe Rivier, soms kronkelend, maar steeds naar het westen leidend. Tiuri keek nog eenmaal om naar het kasteel. Het zag er nog steeds bars uit, maar hij wist nu dat er vrienden woonden. Hij zag iemand op een der torens staan, die wuifde. Was het Lavinia? Hij wuifde terug en wendde zich toen tot Ristridin.

'Ridder Ristridin,' zei hij, 'het is heel gek, maar nu weet ik nog de naam van mijn gastheer niet. Hoe heet de Heer van Mistrinaut?'

'Zijn naam klinkt anders dan andere namen,' antwoordde Ristridin. 'Hij heet Sigirdiwarth Rafox van Azular Northa. Lang geleden was hij ridder van een koning in het noorden. Oorlog en burgertwist maakten dat hij moest vluchten uit zijn land. Na vele omzwervingen kwam hij hier terecht. In die tijd - dat is nu bijna twintig jaar geleden - woonde in kasteel Mistrinaut een boos heer, die de schrik was van zijn omgeving. Sigirdiwarth Rafox nam de strijd tegen hem op en versloeg hem. Zo verloste hij de landstreek van een groot kwaad. Koning Dagonaut was hem zeer dankbaar, hij schonk hem het kasteel en bijbehorende land in leen en gaf hem verlof zich "Heer van Mistrinaut" te noemen. Heer Rafox woont hier nu al lange tijd en hij is een der onzen geworden.'

'Hij kende de Ridder met het Witte Schild... ridder Edwinem toch ook?' vroeg Tiuri.

'Ja, hij heeft hem lang geleden in het Unauwens rijk ontmoet.'

Tiuri aarzelde even voordat hij de volgende vraag stelde: 'Ridder Ristridin, kunt u mij meer vertellen van de Zwarte Ridder met het Witte Schild?'

'Wat wil je weten?' vroeg Ristridin.

Tiuri ging dichter naast hem rijden. 'Alles,' zei hij zacht.

'Dat is meer dan ik vertellen kan,' zei Ristridin glimlachend.

'Ik weet niets van hem,' zei Tiuri. 'Alleen zijn naam, en die heb ik voor het eerst van u gehoord.'

De ridder keek hem even onderzoekend aan, maar liet geen verbazing blijken. 'Hij droeg vele namen,' zei hij toen. 'Ridder Edwinem, Heer van Forèstèrra aan Zee, de Onoverwinnelijke, Paladijn van koning Unauwen. Hij heeft vele grote daden verricht, altijd strijdend tegen het kwade. Hij was een goed en edel mens; iemand als hij zul je niet gauw weer ontmoeten.'

'Hebt u hem goed gekend?' vroeg Tiuri.

'Hij was mijn vriend,' antwoordde Ristridin en zweeg een poosje. Toen zei hij: 'Kijk, ridder Bendoe geeft een teken dat we onze paarden aan moeten zetten; we zullen nu een eind in draf rijden. Straks, als we rusten of stapvoets gaan, wil ik je wel vertellen hoe ik met ridder Edwinem kennismaakte, hoe we zij aan zij gestreden hebben, al was hij een ridder van Unauwen en ik van koning Dagonaut.'

De ruiters zetten hun paarden aan en stoven over de weg. Mensen langs de kant keken hen verwonderd na; waarschijnlijk vroegen ze zich af waar zij zo vlug heenreden, de vier Grauwe Ridders en hun grauwe schildknapen en de vier Blauwe Ruiters van Mistrinaut. Tiuri's paard was het snelvoetigste van alle; de jongeling moest het soms intomen, anders was het de andere voorbijgevlogen. Een tijd reden ze zo voort en namen geen rust voordat de zon het middaguur aanwees. Toen hielden ze halt, wreven hun paarden af en lieten die grazen. Zelf gingen ze aan de kant van de weg zitten om wat te eten. Bendoe en Ristridin gunden zich echter niet meteen rust; ze liepen een eindje weg en stonden aan de oever van de rivier een poosje zachtjes te praten. Daarna keerden ze naar het gezelschap terug en Ristridin ging naast Tiuri zitten.

'Het is vreemd hoe weinig de meesten hier weten van het Rijk van Unauwen,' zei hij, 'en het grenst nog wel aan het onze. Misschien komt dat doordat het Grote Gebergte zo hoog is. Ik ben een Zwervend Ridder en heb dus veel gereisd. Toch ben ik in Unauwens rijk maar éénmaal geweest, hoewel mijn voorvaderlijk slot er niet eens zo ver vandaan is.'

'U komt uit het zuiden,' zei Tiuri.

'Ja, dat hoor je wel aan mijn naam. Ik kom van kasteel Ristridin, aan de Grijze Rivier gelegen, vlakbij de grens.'

'Kasteel Ristridin,' herhaalde Tiuri. 'Hoe komt het dat u een zwervend ridder bent, als u toch een kasteel en landgoederen bezit?'

'Ik wilde liever zwerven,' antwoordde Ristridin. 'Daarom heb ik afstand gedaan van mijn bezittingen. Die worden nu bestuurd door Arturin, mijn jongere broer. En ik reis rond, al jaren en jaren, en ik zal blijven reizen, al word ik nu een dagje ouder. Daar ben ik nu eenmaal het meest geschikt voor. Maar ik zou je vertellen hoe ik ridder Edwinem ontmoette.

Je hebt natuurlijk wel gehoord van het land Eviellan. Het ligt in het zuiden, aan de overzijde van de Grijze Rivier. Het is een nors land, met woeste wouden en barre vlakten. Overal zijn stenen burchten, waar heren wonen die elkaar vroeger voortdurend beoorloogden of strooptochten ondernamen over de grenzen. Wij hebben vaak tegen ze moeten vechten.

Zeven jaar geleden trok de jongste zoon van koning Unauwen naar Eviellan, veroverde het en riep zich tot koning uit. Sindsdien regeert hij er met straffe hand; aan twisten en strooptochten heeft hij een einde gemaakt.

Toch werd er nog veel gevochten, omdat er tweedracht was tussen Eviellan en het Rijk van Unauwen. Krijgslieden reisden langs onze Derde Grote Weg, zowel uit Eviellan als uit Unauwens land. Vaak raakten ze slaags en vernielden daarbij ónze landerijen en stichtten brand in ónze dorpen. Natuurlijk konden wij, inwoners van Dagonauts rijk, dat niet goedvinden. Ridders trokken uit om die rustverstoorders aan hun verstand te brengen dat ze hun veten op eigen grond moesten uitvechten.

Zo gebeurde het, dat ik met maar weinig getrouwen een troep krijgers uit Eviellan over de Derde Grote Weg achtervolgde tot in het Rijk van Unauwen. Daar vluchtten ze een groot woud in, dat het Bos van Vorgóta wordt genoemd. Ik volgde hen ook daar, maar raakte hun spoor kwijt. Lange tijd dwaalde ik met mijn wapenknechts door dat bos, totdat wij een vijandige legermacht ontmoetten, die ons aanviel. Wij verdedigden ons zo goed mogelijk, maar we wisten dat we verloren waren, want we waren met weinig tegen velen, in onbekend gebied.

Maar ziet, toen kwam er een ridder aangereden, gevolgd door vele ruiters op witte paarden. Hij zelf bereed een zwart paard, en zijn maliënkolder was zilverwit. Wit was ook het schild dat aan zijn arm hing. En hij hief het blinkende zwaard en liet zijn strijdkreet schallen door het bos. Zo kwam Edwinem, de Heer van Forèstèrra, ons te hulp.'

'En overwon hij?'vroeg Tiuri.

'Hij droeg niet voor niets de bijnaam "Onoverwinnelijke"', zei Ristridin.

'U zegt dat zijn maliënkolder wit was,' zei Tiuri. 'Droeg hij toen dan geen zwarte wapenrusting?'

'De ridders van koning Unauwen dragen alle kleuren, maar nooit droegen ze zwart... tot voor korte tijd ridder Edwinem,' antwoordde Ristridin. 'Wat het witte schild betreft, dat is het teken van al Unauwens ridders. De wapenkleuren van het koninkrijk zijn wit en de veelkleurige regenboog. Ridder Edwinem was door Unauwen gezonden om de boze benden uit het Bos van Vorgóta te verdrijven. Die benden kwamen uit Eviellan.'

'Hoe komt het dat Eviellan de vijand is van Unauwen?' vroeg Tiuri. 'De Vorst van Eviellan is toch een zoon van de koning?'

'Dat is een lang verhaal,' zei Ristridin. 'Misschien kan Ewijn je dat beter vertellen; het Rijk van Unauwen is zijn vaderland zoals je weet. Ewijn heeft in Edwinems gevolg gediend, voor hij ridder werd.'

'Was hij zijn schildknaap?' vroeg Tiuri.

'Nee. Er waren veel jongelieden die graag Edwinems schildknaap hadden willen zijn, maar degene die hem als schildknaap volgde, was vreemd genoeg een oude man, verweerd en mager.'

Tiuri dacht aan de onbekende die hem uit de kapel had geroepen. Dat was natuurlijk die schildknaap geweest. En hij vroeg: 'Hoe heette hij?'

'De schildknaap? Vokia werd hij genoemd,' antwoordde Ristridin. Hij stond op en voegde erbij dat het tijd werd om verder te gaan.

'Het is wonderlijk jou op dit paard te zien,' zei hij, toen Tiuri Ardanwen had bestegen. 'Edwinem reed nooit op een ander. Het is zijn naam waardig: Ardanwen betekent Nachtwind in de oude taal van het Rijk van Unauwen. Een vlugger paard heb ik zelden ontmoet.'

Even later waren ze weer op weg. Nu reden Ristridin en zijn schildknaap voorop, terwijl Tiuri naast een van Mistrinauts wapenknechts reed. Soms hielden ze even stil om bij een dorp of huis te vragen of iemand de Rode Ruiters had gezien. Hun vragen hadden echter geen resultaat.

'Niemand,' zei Bendoe ontevreden. 'En die ellendige regen van gisteren heeft alle sporen uitgewist.'

Ristridin keek naar de overzijde van de rivier. 'Ze kunnen ook langs de andere kant gereden zijn,' merkte hij op.

'Je hebt gelijk,' zei Bendoe. 'We zullen, zodra het mogelijk is, de rivier oversteken en zien of we daar iets te weten komen.'

Later op de middag kwamen ze bij een doorwaadbare plaats. Ristridin en Bendoe gingen naar de overkant, terwijl de rest van het gezelschap op hen wachtte. Na een halfuurtje kwamen ze terug. Sporen hadden ze niet gevonden, maar een herder had hun verteld dat hij twee nachten geleden ruiters langs had zien rijden in westelijke richting. Hij had echter niet kunnen zien of ze in het rood gekleed waren.

'Het waren er volgens hem maar een stuk of tien,' zei Bendoe. 'Een eind verder is een bos; daar kunnen ze zich schuilhouden.'

Ze zetten hun tocht voort. Toen ze na een poosje wat langzamer gingen om hun paarden te sparen, kwam Ristridin weer naast Tiuri rijden en vertelde hem hoe ridder Edwinem en hij het Bos van Vorgóta vrijmaakten van al het kwaad. Lange tijd deelden ze gevaren, lief en leed en ze werden grote vrienden. 'Het speet ons dat we op een dag afscheid moesten nemen,' zei Ristridin, 'maar ik moest terug naar mijn eigen land, omdat koning Dagonaut me wachtte. Edwinem gaf me toen een zilveren hoorn ten geschenke; deze hoorn, die ik altijd bij me heb. Vier jaar geleden is dat nu.'

'Hebt u hem daarna nog eens ontmoet?' vroeg Tiuri.

'Meermalen,' antwoordde Ristridin.

'En ridder Bendoe,' vroeg Tiuri, 'was die ook bevriend met hem?'

'Hoor ik daar mijn naam noemen?' sprak plotseling Bendoe achter hen. Even later reed hij tussen Ristridin en Tiuri in. 'Natuurlijk was ik bevriend met hem,' zei hij. 'Wat vertel je hem allemaal, Ristridin?' Hij wendde zich tot Tiuri en voegde erbij: 'Ik zou je ook het een en ander kunnen vertellen, als ik in ruil daarvoor wat van jou te horen krijg.'

'Wat wilt u weten?' vroegTiuri.

'Een heleboel! Ik weet nog niets van je.'

'Ik heb u alles verteld wat ik zeggen kon,' zei Tiuri.

'Nu, dat was dan maar een heel klein beetje!' zei Bendoe. 'Weet je toevallig niet wat de naam is van de Ridder met het Rode Schild?'

'Het spijt me, ridder Bendoe,' antwoordde Tiuri, 'ik weet het niet.'

Bendoe bromde wat in zijn baard. 'We komen zo bij een dorp,' zei hij toen tot Ristridin, 'maar ik wil voorstellen dat we daar niet overnachten. We kunnen beter doorrijden zo lang het nog licht is en dan in de open lucht slapen.'

'Dat is niet eens nodig,' zei Ristridin, 'ik weet een eind verder een herberg, met de mooie naam "Herberg van de Zonsondergang". Die kunnen we wel vóór donker bereiken.'

'Prachtig, dan is dat voor vandaag ons einddoel,' sprak Bendoe. 'We zullen in het dorp weer vragen naar de Rode Ruiters en daarna in galop verdergaan.'

Hij versnelde zijn vaart en reed hen voorbij; hij scheen ernaar te verlangen weer vragen te stellen.

Tiuri keek hem na en dacht: Ridder Bendoe vertrouwt me geloof ik nog steeds niet.

2 De Herberg van de Zonsondergang; het verhaal van Ewijn

De zon stond vlak boven de westelijke bergen, toen ze de herberg bereikten. De vier Grauwe Ridders sloegen hun vizier neer voordat ze er binnengingen.

'Wij willen onbekend blijven,' zei Bendoe tegen Tiuri. 'Het doet er niet toe wie we zijn; we zijn alleen maar wrekers, dienaren der gerechtigheid.'

De waard was zeer onder de indruk van zijn gasten. Op Ristridins vraag of ze zonder ander gezelschap konden eten, antwoordde hij dat er op het ogenblik geen andere gasten waren; ze konden dus rustig in de gelagkamer zitten. Die gelagkamer was klein en armoedig ingericht, maar had toch iets bijzonders. Er waren alleen ramen op het westen, bestaande uit kleine, in lood gevatte ruitjes, die door de ondergaande zon beschenen, glansden met een rijk, wondermooi licht. Daar had de herberg zijn naam aan te danken.

Bendoe vroeg naar de Rode Ruiters. De waard had die niet gezien.

'Maar,' zei hij, 'misschien kan mijn knecht u iets vertellen; die weet altijd alle nieuwtjes.' Hij verhief zijn stem en riep: 'Leor!'

Achter in de gelagkamer ging een deur open en een magere man kwam binnen. Toen hij de Grauwe Ridders zag, ging er een schok door hem heen. Op een wenk van de waard schuifelde hij naderbij en bleef met gebogen hoofd voor hen staan. Zijn ogen dwaalden echter rond en namen elk lid van het gezelschap op. Tiuri zag zijn stekende blik en zei tot zichzelf: 'Ik heb nog nooit iemand ontmoet die er zó ongunstig en zó onbetrouwbaar uitzag.' Hij vroeg zich af of de anderen hetzelfde dachten.

'Leor,' zei de waard, 'deze ridders willen weten of hier soms in het rood geklede ruiters zijn langsgekomen. Wacht... nu herinner ik me iets. Heb jij me daar niet eens wat van verteld? Van ruiters, bedoel ik?'

'Ruiters?' zei de knecht langzaam. 'Ruiters? Nee, nooit! Ik heb nooit een ruiter gezien, geen rode, geen zwarte. Wel zag ik zonet een paar grauwe en blauwe, maar dat zijn deze heren zelf geweest.' Hij grijnsde even tot het gezelschap en boog toen gauw het hoofd, alsof hij vreesde dat hij te veel had gezegd. Maar Tiuri zag dat zijn ogen hen bleven beloeren.

'Weet je zeker dat je geen andere ruiters hebt gezien?' vroeg Ristridin.

'Nee,' mompelde de knecht. 'Ik bedoel dat ik er geen heb gezien.'

'Kijk mij aan,' beval Ristridin op strenge toon, 'en antwoord naar waarheid. Heb je ruiters gezien, Rode Ruiters, hier in de buurt, misschien wel bij nacht?'

De knecht staarde hem half angstig, half uitdagend aan. 'Nee,' zei hij, 'ik heb ze niet gezien. En als ze hier geweest waren, zou ik het geweten hebben.'

"t Is goed,' zei Ristridin. 'Je kunt gaan. En wil je ervoor zorgen dat onze paarden eten krijgen.'

'Het zal gebeuren,' sprak de waard. 'Vooruit, Leor, ga.' Hij wendde zich tot de gasten en vroeg wat ze wilden eten.

'Het kan ons niet schelen,' zei Bendoe, 'als het maar goed is klaargemaakt en genoeg is voor ons allen. En als wij eten, willen we niet gestoord worden.'

De waard maakte een buiging en verdween. Tiuri ging met een van de wapenknechts naar de stal om te zien of er goed voor de paarden werd gezorgd. De knecht Leor was er al mee bezig. Hij scheen nu meer op zijn gemak dan in de gelagkamer.

'Mooie paarden,' zei hij. 'Die kunnen een eindje lopen zonder moe te worden. U komt natuurlijk van kasteel Mistrinaut, nietwaar?'

'Inderdaad,'zei de wapenknecht.

'Wanneer bent u van daar vertrokken?' . .

'Vanmorgen.'

'Dan hebt u vlug gereden. De Grauwe en de Blauwe Ruiters. Maar de Grauwe, de ridders, wie zijn zij?'

'Dat weten we niet,' antwoordden Tiuri en de wapenknecht tegelijk.

'Wij zijn maar bedienden,' voegde Tiuri erbij. Het was afgesproken dat hij voor een van Mistrinauts wapenknechts zou doorgaan.

'O ja, natuurlijk,' zei Leor, terwijl hij een zak haver in een der ruiven leegde. 'De grote heren vertellen ons lang niet alles... Ze denken dat hun zaken boven ons verstand gaan.' Hij richtte zijn aandacht op de paarden. 'Dat zwarte beest is het mooiste van allemaal,' zei hij, 'en toch wordt het niet door een van de ridders bereden... is 't niet?' Hij keek Tiuri aan, maar vroeg hem niets.

Het paard Ardanwen sloeg met zijn hoef op de grond en schudde zijn manen.

'Een fel dier,' merkte Leor op en hij keek Tiuri nogmaals aan, met een veelbetekenend lachje op zijn gezicht.

Tiuri mocht hem hoe langer hoe minder lijden en hij was blij toen hij de stal kon verlaten.

In de gelagkamer waren de kaarsen aangestoken en de waard had de tafel gedekt. Korte tijd daarna brachten hij en Leor het eten binnen. Ristridin dankte hem en zei dat hij wel zou roepen als er nog iets nodig was. Daarna maakten ook hij en de andere ridders het zich gemakkelijk door hun helmen en halskragen te verwijderen en hun wapens af te gespen. Bendoe schoof de grendel voor de deur die toegang gaf tot het achterhuis. 'Ziezo,' zei hij, 'nu zijn we onder ons.'

Onder het eten zei Tiuri: 'Ik weet niet of ik achterdochtig ben, maar ik vertrouw die Leor niet.'

'Nee? Nou, ik ook niet,' zei Bendoe. 'Maar we zullen hem in het oog houden. De Rode Ruiters vinden we in ieder geval, of hij het nu wel of niet zeggen wil.'

Ridder Ristridin keek Tiuri peinzend aan. 'Wil er allemaal aan denken,' sprak hij, 'dat Tiuri moet doorgaan voor een van de wapenknechts van kasteel Mistrinaut.' Hij zei er niet bij waarom hij hen daaraan herinnerde, maar Tiuri begreep het wel.

De Rode Ruiters zouden zeker willen weten waar hij was; hij zelf was de enige die precies wist waarom. Hij bedacht met een schok dat de Grauwe Ridders misschien niet eens naar de ruiters hoefden te zoeken. Als ik bij hen blijf, komen ze wel naar ons toe, dacht hij. Ze zullen heus nog wel eens proberen me de brief af te nemen. Zolang de ridders bij hem waren, was hij tamelijk veilig, ook al zouden de vijanden ontdekken wie hij was. Waarschijnlijk zouden ze het gauw genoeg weten; hij was wel gekleed als wapenknecht, maar hij bereed weer het paard van Edwinem, de Zwarte Ridder met het Witte Schild.

Hij sprak deze gedachten niet uit; dat was toch nergens goed voor. In plaats daarvan richtte hij zich tot Ewijn.

'Ridder Ewijn,' zei hij, 'wilt u mij vertellen waarom de Vorst van Eviellan de vijand is van koning Unauwen?'

'Dat is niet in een paar woorden gezegd,' antwoordde Ewijn.'Maar ik wil het je wel vertellen.'

'Als jullie er maar aan denken dat we beter niet te laat naar bed kunnen gaan,' zei Bendoe. 'Morgen staan we gelijk met de zon op.'

'Waar rust je beter van uit dan van gezellig bij elkaar zitten, en wijn drinken, en luisteren naar verhalen?' zei Ristridin. En hij beval zijn schildknaap de waard op te zoeken en hem een paar flessen wijn te vragen.

Zo schonken ze na het eten de glazen nog eens vol, schoven hun stoelen achteruit en gingen gemakkelijk zitten, om mét Tiuri te luisteren naar wat Ewijn vertelde.

'Er wordt gezegd,' sprak Ewijn, 'dat het land waar ik vandaan kom, het mooiste is van de wereld. Onze koning, Unauwen, regeert er al lange, lange tijd, en zijn regering is wijs en rechtvaardig. Eeuwen en eeuwen heeft er vrede geheerst in ons land; pas in de laatste jaren hebben we oorlog en tweedracht gekend. Die tweedracht is ontstaan in het hart van het rijk zelf.

Koning Unauwen heeft twee zonen. De oudste is, zoals gebruikelijk, kroonprins en van zijn achttiende jaar af onderkoning en stadhouder van het rijk. Maar de twee prinsen zijn op dezelfde dag geboren en de jongste is nooit tevreden geweest met zijn plaats. Hij vond het niet rechtvaardig dat zijn broer, die slechts enkele minuten ouder was dan hij, de troonopvolger was. Je moet weten dat de twee prinsen wat uiterlijk en verstand betreft elkaars evenbeeld waren. Dit maakte voor de jongste het verschil in hun positie nog minder aanvaardbaar. Toch waren hun karakters verschillend, en dit viel meer in het oog toen ze ouder werden. De kroonprins lijkt op zijn vader, hij denkt steeds aan het welzijn van het rijk en van zijn toekomstige onderdanen. Zijn broer is heerszuchtig en haakt naar macht.

De tegenstelling tussen de twee broers werd hoe langer hoe groter. De jongste begon de oudste te haten, en zo kwam er vijandschap tussen die twee. Koning Unauwen heeft op alle manieren getracht hen weer tot elkaar te brengen en zijn jongste zoon te verzoenen met zijn lot. Maar in één ding bleef hij onverbiddelijk: nooit zou hij zijn rijk verdelen; het moest één geheel blijven, onder de regering van hem die daartoe was bestemd.

Wél benoemde de koning zijn jongste zoon tenslotte tot stadhouder van het zuiden van het rijk, de Provincie der Rivierstromen. Eerst leek dat goed te zijn, maar toen begon de prins hoe langer hoe zelfstandiger te regeren. Ja, soms handelde hij lijnrecht tegen de wil van zijn vader in! Tenslotte deed hij iets dat koning Unauwen nooit gedaan zou hebben: hij trok naar het zuiden en drong het land Eviellan binnen. Hij veroverde het en maakte het tot provincie van Unauwens rijk. De koning herriep dit besluit echter en hij beval zijn zoon zich onmiddellijk uit Eviellan terug te trekken. Als antwoord riep de prins zich uit tot koning van dat land en hij voegde eraan toe dat hij nu ook vorst was en zijn vaders gelijke en dat hij hem nu niet meer hoefde te gehoorzamen!

Dit smartte de koning zeer en hij ontnam zijn zoon het stadhouderschap.

Maar de prins, overmoedig, weigerde zijn ontslag te aanvaarden. Ongelukkigerwijs waren er in de Provincie der Rivierstromen vele mensen die hem waren toegedaan en die hem steunden in zijn verzet. De kroonprins kwam met een leger om het stadhouderschap over te nemen, en er werd strijd geleverd. Broeders vochten tegen elkander! Unauwen, vertegenwoordigd door zijn oudste zoon, bleef overwinnaar. Maar sindsdien is er iets verdwenen uit het rijk; niet overal heersen meer vrede en vriendschap.

De jongste prins, Vorst van Eviellan, zond woeste benden krijgers naar het land van zijn vader, om daar onrust te stoken. En al was er in naam geen oorlog, er werd steeds gevochten, aan de grens en in het zuiden van ons land...'

'Zo'n bende,' zei Ristridin, 'had zich verscholen in het Bos van Vorgóta. Koning Unauwen zond ridder Edwinem om die te verdrijven.'

'Ik was er ook bij,' vertelde ridder Ewijn, 'als een van de krijgslieden in Edwinems gevolg. Zelf was ik toen nog geen ridder. Ristridin zal je wel verteld hebben dat het ons gelukte die boosaardige bende te verjagen. Maar daarmee was nog niet al het kwaad uit ons land verdreven.

De kroonprins probeerde een paar maal vrede te sluiten, maar dat lukte hem niet. Er wordt gezegd dat hij zijn broeder nog steeds liefheeft. De Vorst van Eviellan weigerde echter alle toenadering, zodat de ridders van Unauwen met een bedroefd hart hun witte schilden namen en hun zwaarden omgespten en zich voorbereidden op meer strijd...

Maar kort geleden gingen er plotseling blijde geruchten door mijn land. Er werd gezegd dat de Vorst van Eviellan eindelijk vrede wilde sluiten, ja, zelfs dat hij Eviellan zou prijsgeven en naar de Stad van Unauwen reizen om zich met zijn vader en broeder te verzoenen. Het is waar, dat hij boodschappers heeft gestuurd naar zijn vader, de koning, en de koning heeft op zijn beurt een gezantschap naar Eviellan gezonden. Het is waar, dat die afgezanten over vrede zouden onderhandelen, en ze zijn door goede wensen begeleid op weg gegaan. Een van hen was ridder Edwinem, de Heer van Forèstèrra...'

Ewijn zweeg.

'En toen?' vroeg Tiuri.

'Daarmee heb ik alles verteld wat ik weet,' zei Ewijn. 'Ik was in een blijde, hoopvolle stemming toen ik mijn land verliet, om een boodschap te brengen van mijn koning aan koning Dagonaut. Ik kon niet vermoeden dat ik kort daarna mijn witte schild zou ruilen voor een grauw, en dat ik als wreker door dit land zou reizen.'

Het was even stil.

Vreemd eigenlijk, dacht Tiuri. Hier zitten we bij elkaar, en we zijn verwikkeld in de zaken van een land dat niet het onze is - allemaal behalve Ewijn, die er vandaan komt...

Hij wilde iets zeggen, maar Bendoe legde hem, tot zijn verwondering, met een gebaar het zwijgen op. Deze ridder stond nu voorzichtig op en liep onhoorbaar naar de deur achter in de gelagkamer. Toen schoof hij heel zachtjes de grendel opzij en opende de deur met een forse ruk.

Er tuimelde een man naar binnen. Het was Leor.

Bendoe pakte hem beet en sleurde hem overeind. 'Ik heb je!' riep hij. 'Waarom stond je ons af te luisteren?'

'Help, au!'jammerde de knecht, "k Stond niet af te luisteren... au, help, laat me los!'

Bendoe greep hem nog steviger beet. 'Voor de dag ermee, luistervink,' zei hij bars. 'Waarom bespied je ons? En wie heeft je daar opdracht toe gegeven?'

'Niemand!' antwoordde Leor. "k Wilde juist aankloppen om te vragen of u nog iets nodig had.'

'Dat is een leugen!' zei Bendoe, terwijl hij de knecht door elkaar schudde. 'Vooruit, geef antwoord!'

'Au!' riep Leor. 'U doet mij pijn! 'k Weet niets, zeg ik u. Au, au, au!'

Hij jammerde zo luid, dat de waard op het lawaai afkwam.

'Heren ridders,' riep deze onthutst, 'wat is er aan de hand?'

'Hebt u uw knecht opdracht gegeven aan de deur te luisteren?' vroeg Bendoe.

'Nee, natuurlijk niet!' zei de waard boos. 'Wat moet u met Leor?'

'Laat hem los,' zei Ristridin tot Bendoe, en tegen de waard zei hij: 'Uw knecht heeft zich zeer verdacht gedragen, Foram. U hebt er zeker geen bezwaar tegen dat wij hem een paar vragen stellen.'

'O nee, ridder Ristridin,' antwoordde de waard, verbaasd naar de ridder kijkend, die nu zonder helm voor hem stond.

Bendoe liet Leor los en deze wreef zijn armen, "k Deed niets en 'k weet niets,' mompelde hij.

'Antwoord deze heren liever, Leor,' sprak de waard streng. 'Ik schaam me over je!'

'Welnu,' zei Ristridin, 'vertel ons wat je weet van de Rode Ruiters. Want je hebt ze gezien!'

Bendoe zei niets, maar keek de knecht zó grimmig aan, dat deze zijn tegenwerpingen liet varen.

'Ja..ja, 'k heb ruiters gezien,' zei hij onwillig. 'Eergisternacht. Maar ze waren niet rood...'

'Niet rood?' riep Bendoe.

'Niet allemaal tenminste,' zei Leor. Hij scheen zijn pijn vergeten te hebben en er kwam een grijnsje op zijn gezicht. 'Die tegen me praatte was zwart - zijn kleren bedoel ik - en er waren ook anderen die niet rood waren, 'k Weet niet precies hoe ze eruitzagen, 't Was donker.'

'Spraken ze tegen je?' vroeg Bendoe. 'Wat zeiden ze en met hoeveel waren ze?'

'Ze reden langs,' zei Leor. "k Weet niet hoeveel 't er waren; tien misschien, of twaalf... Ik was wakker en zag ze door m'n raam. Mijn kamer is aan de voorkant. Ze hielden stil, een eindje voorbij de herberg, en ik stond op om te gaan kijken. Misschien zouden ze binnen willen, dacht ik. Wel, ik ging naar buiten en toen zagen ze me. Ze wilden niet overnachten, maar vroegen of 'k wat bier voor ze wilde halen. Nu, en dat deed ik.'

'En wat zeiden ze?' vroeg Ristridin.

'Niets bijzonders,'antwoordde Leor.

'Waarom wilde je dan zo graag weten wat wij te bepraten hadden?' vroeg Ristridin.

'Waarom, heer ridder, wilt u zo graag wat van hén weten?' vroeg Leor. 'Niet dat het me aangaat, maar...'

'Geef antwoord!' viel Bendoe hem in de rede.

'De Rode Ruiters hebben een moord begaan,' sprak Ristridin. 'Wij zijn ridders van koning Dagonaut en we moeten hen straffen.'

'O,' zei Leor. Hij scheen enigszins onder de indruk van deze woorden. 'Neem het me niet kwalijk, heer ridder,' vervolgde hij. 'Wel, ze vroegen naar u. Ze vroegen of ik soms vier Grauwe Ridders had gezien en hun schildknapen, komende uit de richting van kasteel Mistrinaut. Nu, die had ik niet gezien en dat zei ik ook. Ze vroegen naar...' (hier aarzelde hij even en gluurde naar Tiuri) 'naar een jongeling met een mooie ring aan z'n vinger. Zo'n jongeling heb ik tot op dit ogenblik niet gezien.'

'En?' vroeg Ristridin. Groot en streng stond hij voor Leor en deze kon zijn doordringende blik niet weerstaan.

'Ze zeiden dat ik op moest letten of ik ze zag,' ging hij voort, 'de Grauwe Ridders en de jongeling... en dat ik ze moest waarschuwen als ik ze zag.'

'En hoe moest je hen waarschuwen?' vroeg Ristridin. 'Hoe kon je hen bereiken? Waar zijn ze nu?'

'Dat weet ik niet. 'k Weet het echt niet. Ze zouden hier terugkomen, zeiden ze, om 't me te vragen.'

'Is dat de waarheid?'

'Ja, heer ridder,' antwoordde Leor, 'dat is de waarheid.'

Nu viel de waard hem bij. 'U moet hem geloven, ridder Ristridin,' zei hij. 'Het is natuurlijk verkeerd dat hij probeerde u af te luisteren; nieuwsgierigheid is zijn gebrek. Maar hij kon niet weten dat die Rode Ruiters moordenaars zijn.'

'Natuurlijk niet,' zei Leor op verongelijkte toon.

"t Is jammer dat je ons niet kunt vertellen waar ze zijn,' sprak Ristridin. 'Maar we zullen ze toch wel vinden. Ga maar, Leor. Alleen: je waarschuwt ons als ze weer mochten komen.'

'Ja, heer ridder,' zei Leor gedwee en hij schuifelde weg.

'Kan ik nog wat voor u doen?' vroeg de waard.

'Ja, Foram,' antwoordde Ristridin. 'Spreek mijn naam liever niet uit, zolang ik deze grauwe wapenrusting draag.'

'In orde, heer ridder,' zei de waard. 'Ik zal Leor in de gaten houden, al geloof ik niet dat hij meer weet dan hij heeft verteld.'

'Goed, Foram,' zei Ristridin. 'Wij gaan nu naar bed. Morgenochtend vroeg vertrekken we weer.'

Toen de waard weg was, gingen de leden van het gezelschap nog even bij elkaar zitten om te beraadslagen.

'Ik geloof wél, dat die Leor meer weet dan hij verteld heeft,' zei Bendoe.

'Het is mogelijk,'zei Ristridin peinzend.

'En is de waard wel te vertrouwen?' vroeg Arwaut.

'Als hij wat wist, zou hij het me zeker verteld hebben,' antwoordde Ristridin. 'Ik ken hem; het is een beste man, hoewel niet erg slim.'

'Wat nu?' vroeg Ewijn.

'Niets,' zei Bendoe kortaf. 'Laten we naar bed gaan. Maar ik vind dat we om de beurt de wacht moeten houden, zodat niemand de herberg kan binnengaan of verlaten zonder dat wij het weten.'

'Dat lijkt me inderdaad het beste,' zei Ristridin.

Ze verdeelden de wacht; Ristridin was het eerst aan de beurt, samen met Tiuri, op zijn verzoek. Ze zouden in de gelagkamer blijven en nu en dan een ronde maken om de herberg. Na een uur zouden ze twee van de anderen wakker maken.

Korte tijd later was Tiuri met Ristridin alleen. De gelagkamer was bijna donker; ze hadden slechts één kaars laten branden.

'Ik heb gevraagd met jou te waken,' zei de ridder, 'omdat ik nu een mooie gelegenheid heb nog wat met je te praten.'

'Bent u niet bang dat iemand u zal afluisteren?' vroeg Tiuri.

'Leor? Ach, wat ik te vertellen heb is geen geheim. Leor mag het best horen, al zou hij een spion van de Rode Ruiters zijn.'

'Denkt u dat de Rode Ruiters dichtbij zijn?' vroeg Tiuri, 'en dat ze hier terug zullen komen?'

Ristridin haalde zijn schouders op. 'Ik denk zeker dat ze dichtbij zijn,' antwoordde hij.

Tiuri zweeg enige ogenblikken. 'Ik denk dat ze mij zoeken,' zei hij toen zacht. 'En als ze weten dat ik in uw gezelschap ben, zullen ze waarschijnlijk wel naar u toe komen.'

'Laat ze komen,' sprak Ristridin, 'en dan het liefst zo gauw mogelijk. Wat jou betreft, zolang je bij ons bent, sta je onder onze bescherming.' Hij stond op, liep naar de deur en keek naar buiten. Na een poosje ging hij weer bij Tiuri zitten, maar liet de deur openstaan.

De wachttijd ging vlug voorbij, want Ristridin kon Tiuri nog veel vertellen van ridder Edwinem.

Tiuri luisterde. Later zou hij dit in gedachten nog wel eens opnieuw beleven. Dan zou hij weer de stille gelagkamer voor zich zien, met het flakkerende licht van de ene kaars, de duisternis achter de open deur; dan zou hij het geruis van de rivier weer horen en de zachte stem van ridder Ristridin die vertelde. En tegelijkertijd zou hij ridder Edwinem voor zich zien, niet stervend en verslagen zoals in het bos, maar krijgshaftig en fier door de wereld rijdend op zijn zwarte paard, terwijl het zonlicht glansde op zijn Witte Schild...

3 Wat Ristridin vertelde van de Ridder met het Witte Schild

Ridder Ristridin sprak over zijn vriend, Edwinem van Forèstèrra. Hij vertelde een verhaal van avontuur en grote daden, waar Tiuri het einde al van kende. Maar Tiuri hoorde nu meer van Edwinems laatste avontuur, al was Ristridins verhaal onvolledig. De brief voor koning Unauwen werd er niet in genoemd, en toch was die zeker de oorzaak van ridder Edwinems vlucht en zijn dood.

Dit was wat Ristridin vertelde.

'In de lente van dit jaar,' zei hij, 'was ik bij mijn broer in kasteel Ristridin bij de Grijze Rivier. Bendoe en Edwinem hadden beloofd ook te komen; dan zouden we met ons drieën naar het Wilde Woud gaan, waar wij nooit eerder waren geweest. Op een dag kwamen boodschappers vertellen dat er ridders van Unauwen in aantocht waren. Ik ging hen tegemoet. Het waren er niet veel, maar de kleine stoet zag er heel mooi uit. Alle ridders waren in vol ornaat, in witte wapenrusting, met witte schilden en regenboogkleurige mantels. En vooraan, op zijn zwarte paard, reed Edwinem van Forèstèrra, die een prachtig landgoed bezat in het Rijk van Unauwen, maar die een Zwervend Ridder was als ik. Ook de anderen droegen beroemde namen; ik noem Andomar van Ingewel en Argarath van Verredave, Marcian en Darowin. Ze waren als afgezanten van koning Unauwen op weg naar Eviellan. Op verzoek van ridder Edwinem reisden ze via ons land, zodat hij mij even zou kunnen ontmoeten om me te zeggen dat hij de eerste tijd niet met ons op avontuur uit kon gaan. Zijn koning had hem een belangrijkere opdracht gegeven. Zoals je weet had de Vorst van Eviellan boodschappen gestuurd naar zijn vader en zijn broer, waarin hij de wens had uitgesproken dat er vrede gesloten mocht worden. Daarom had koning Unauwen de beste van zijn ridders naar Eviellan gezonden.

De ridders bleven één dag en één nacht als gasten in het kasteel van mijn broer. Ze waren vol blijdschap en hoop... op één na. Want ridder Edwinem was zwijgzaam en teruggetrokken.

's Middags stond ik met hem op de hoogste toren van het kasteel en wij keken uit over de vlakten van Eviellan, aan de overkant van de Grijze Rivier. Toen vroeg ik hem waarom hij niet blij was. Eerst wilde hij niets zeggen, maar tenslotte sprak hij, met een zucht: 'Ik weet het niet! Iedereen is gelukkig en hoopt op vrede met Eviellan. Maar mijn hart is gevangen in een donker voorgevoel. Soms ben ik boos op mezelf en vraag me af of ik niet wantrouwend en achterdochtig ben geworden. Ik heb me nog nooit zo gevoeld, zelfs niet in ogenblikken van gevaar.'

Ik zei dat er inderdaad geen reden was voor vrees, maar hij antwoordde: 'Dat weet ik net zo goed als jij, Ristridin! En toch kan ik dat gevoel niet van me afzetten.'

Toen wendde hij zijn gezicht naar het westen en zei: 'Ver van hier, bij een bos en aan de zee, ligt mijn kasteel, Forèstèrra. Ik heb het lief en als ik er ver vandaan zwerf, wordt mijn hart blij als ik bedenk dat ik daar weer zal wonen. Maar nu word ik alleen bedroefd als ik eraan denk, en ik meen te weten dat ik het nooit terug zal zien.'

Ik vroeg hem of hij bang was voor verraad.

'Zeg dat woord niet hardop,' zei hij. 'De Vorst van Eviellan is lang mijn vijand geweest. Ik heb tegen veel van zijn ridders gevochten en nog nooit heeft een van hen mij kunnen overwinnen. Maar nooit ook heeft een van hen zich onridderlijk tegenover mij gedragen. Daarom mag ik niet denken aan verraad. En toch - en alleen aan jou zeg ik het, Ristridin -, toch geloof ik niet dat de Vorst van Eviellan werkelijk vrede wil. Ik ken hem; hij is slecht.'

'Maar hij kan veranderd zijn,' wierp ik tegen.

'God geve het,' sprak Edwinem. 'Ik hoop het, ik hoop het, Ristridin! Misschien zal ik, als ik hem straks zie, mijn voorgevoelens vergeten. De Vorst van Eviellan is zeer innemend; hij lijkt zoveel op zijn broer, de kroonprins, dat wie hem ontmoet, haast niet in zijn slechtheid kan geloven. Daarom juist is hij zo gevaarlijk.' Toen schudde hij zijn hoofd en zei met een glimlach: 'Nu zal ik over dit alles zwijgen, Ristridin! Maak je niet bezorgd over mij, laat mij gaan naar waar ik gaan moet. En doe jij wat je je hebt voorgenomen: ga naar het Wilde Woud. Dat is goed, want haast niemand is er ooit geweest, en je moet je eigen land toch kennen.'

De volgende morgen namen hij en de andere ridders afscheid en gingen naar Eviellan. Edwinems schildknaap, Vokia, bleef achter in kasteel Ristridin, hoewel het zijn meester veel moeite had gekost hem daartoe te bewegen. De reis zou echter te zwaar zijn voor de oude man, die zich niet goed voelde. De ridders zouden op de terugweg weer langskomen en hem meenemen.

Toen ze weg waren, had de vrees van Edwinem zich aan mij meegedeeld. Daarom besloot ik niet naar het Wilde Woud te gaan voordat ze waren teruggekeerd. Bendoe kwam en wachtte ook, want hij wilde niet zonder mij gaan. We staken de Grijze Rivier over en gingen Eviellan binnen, maar hoorden er niets bijzonders. Ook daar gingen geruchten van vrede en verzoening, maar wij vernamen ook dat de krijgslieden van Eviellan sterk in aantal vermeerderd waren en dat de grens van Unauwens rijk streng door hen werd bewaakt.

Intussen begon de zomer te naderen. Het zou gauw tijd zijn om te vertrekken naar de Stad van Dagonaut voor de grote vierjaarlijkse bijeenkomst. Naar het Wilde Woud konden wij niet meer gaan.

Toen kwam de dag dat ik ridder Edwinem voor de laatste keer zou zien. Het was een eigenaardige dag: het regende en de zon scheen tegelijkertijd, en de oude Vokia liep onrustig heen en weer, mompelend over een droom die hij had gedroomd en mopperend omdat hij niet bij zijn meester was. Op het uur van zonsondergang klopte er een vreemde ridder op de poort van kasteel Ristridin. Deze wilde mij spreken, maar zijn naam wilde hij niet zeggen. De poortwachter dacht dat het een ridder was uit Eviellan. Ik ging naar de poort, gevolgd door Vokia, die ervan overtuigd was dat de onbekende bezoeker iets met zijn meester had te maken. Daar stond de ridder; zwart was zijn wapenrusting, zwart zijn schild en zwart was zijn paard. Maar zelfs zonder dat paard zou ik geweten hebben wie hij was, al sloeg hij zijn vizier niet op en al deed hij alsof hij mij niet kende. Ik liet hem binnen, maar noemde hem niet bij zijn naam; pas later, toen we samen waren, was onze begroeting hartelijker.

'Wat is er gebeurd, Edwinem,' vroeg ik, 'dat je alleen hier komt, en in het zwart, als een ridder uit Eviellan?'

'Het was de enige manier om uit dat land weg te komen,' antwoordde hij. 'Ik haat het, dit zwart te dragen, maar eronder is het wit verborgen en dat zal gauw weer te zien zijn.'

Hij kon of wilde niet zeggen wat er aan de hand was; zijn komst moest geheim blijven. Ik begreep dat hij om een of andere reden was gevlucht en dat hij haast had. Als het niet noodzakelijk was geweest dat hij en zijn paard even rust namen, was hij niet eens gekomen. Hij wilde na een paar uur weer vertrekken en over de Derde Grote Weg naar zijn land rijden. Toen hij van mij hoorde dat er meer troepen waren aan de grens, liet hij dat plan echter varen.

'Ze zullen de grens bewaken,' zei hij. 'De zuidkant van Unauwens rijk is voor een groot deel in hun macht. Het Bos van Vorgóta is wel veilig, maar Eviellans krijgers liggen op de loer in de Zuidenwindbergen en er zullen er nu meer zijn dan een paar maanden geleden. Nee, ik zal met een omweg naar het land van Unauwen gaan; eerst naar het noorden en dan langs de Eerste Grote Weg.'

Ik vroeg hem of ik hem kon helpen, maar hij schudde zijn hoofd en zei: 'Dit is een zaak die alleen mijn land en mijn koning aangaan. Hoewel misschien niet voor altijd.' Toen glimlachte hij en voegde erbij: 'Dit is wel het wonderlijkste van mijn avonturen! Ik ben op weg, in het diepst geheim, vluchtend alsof de dood mij op de hielen zit, in het zwart gekleed als een dienaar van de nacht. Maar misschien is dit ook wel mijn belangrijkste opdracht. God geve dat ik mijn doel mag bereiken!'

Meer zei hij niet. Een paar uur later reed hij weg, maar hij was niet meer alleen; zijn oude schildknaap volgde hem.

Ik bleef in zorg, vrees en twijfel achter. De volgende dag stak een stoet in het rood geklede ruiters de rivier over en begaf zich naar het noorden. Mijn broer en ik hielden hen tegen en vroegen wat ze deden in het Rijk van Dagonaut. Ze antwoordden dat ze door hun vorst gezonden waren om hulde te betuigen aan koning Dagonaut ter ere van het feest op Midzomerdag. We konden niet anders doen dan hen laten gaan; de betrekkingen tussen ons land en Eviellan waren de laatste tijd immers goed geweest. Terug in het kasteel beraadslaagde ik met Bendoe en mijn broer. Ik wist wat ik wilde: die Rode Ruiters volgen en hen in het oog houden. Bendoe wilde met me meegaan en Arturin, mijn broer, zou in Ristridin blijven om de grens te bewaken. We hadden alles vlug in orde, en Bendoe en ik vertrokken nog dezelfde dag.

Onderweg hoorden we dat een onbekende ridder zich bij de Rode Ruiters had gevoegd; hij droeg een zwarte wapenrusting en een rood schild.

O, die tocht naar het noorden, in wilde jacht. Wij volgden de Rode Ruiters, en zij volgden (dat vreesden we tenminste) de Heer van Forèstèrra. In een dorp bij de Groene Rivier hoorden we nieuws. Twee zwarte ridders waren daar slaags geraakt, één met een rood en één met een wit schild. Edwinem had het zwart dus van zijn schild verwijderd. De Ridder met het Witte Schild had zijn tegenstander overwonnen, maar niet gedood. Daarna was er een bende Rode Ruiters gekomen die de winnaar het bos in had gejaagd. Toen waren ze allemaal verdwenen. Later echter was een oude man, die in het gezelschap van de winnende ridder was geweest, teruggekomen en spoorslags gereden in de richting van de Hoofdstad.

Toen we dit gehoord hadden, splitsten we ons gezelschap. Bendoe reed naar de stad en ik ging het bos in. Maar ik vond geen spoor van enig ruiter of van de Zwarte Ridder met het Witte Schild. Tenslotte ging ik ook maar naar de stad, waar ik aankwam net na de feestelijke inwijding van de nieuwe ridders. Er werd natuurlijk veel gesproken over de jongeling die was weggelopen, maar op dat ogenblik vond ik dat niet zo belangrijk. Ik dacht aan Edwinem en aan de Rode Ruiters. Ik ontmoette Bendoe weer, die de oude schildknaap niet had kunnen vinden. Ik vernam verder dat maar enkelen van de Rode Ruiters hun opwachting bij koning Dagonaut hadden gemaakt en dat er nooit een Zwarte Ridder in de stad was geweest. De koning gaf ons verlof onmiddellijk op onderzoek uit te gaan. Ridder Ewijn, die toevallig net in de stad was, sloot zich bij ons aan, evenals Arwaut, Bendoes neef.

Maar we hoefden niet meer te zoeken naar ridder Edwinem. Diezelfde dag hoorden wij dat de Zwarte Ridder met het Witte Schild vermoord was gevonden in het bos, niet ver van de herberg Yikarvara, waar hij korte tijd verblijf had gehouden.

Hij, een der dapperste van Unauwens ridders, een van zijn edelste en trouwste paladijnen, hij, de onoverwinnelijke, was verslagen, niet in een eerlijk tweegevecht, maar door laf verraad. Zijn voorgevoel was waarheid geworden: hij zou zijn land nooit weer terugzien, en zijn geliefde Forèstèrra aan zee...'

Dit, en nog meer, was wat ridder Ristridin aan Tiuri vertelde, toen ze samen de wacht hadden. In en om de herberg was het stil; ze werden niet gestoord.

4 De Rode Ruiters

Tiuri reed weer met de Grauwe Ridders langs de Blauwe Rivier; alleen volgden ze nu niet de Rode Ruiters, maar ridder Edwinem met het Witte Schild. Tiuri zag hem in de verte rijden, op het zwarte paard Ardanwen, maar hij kon hem nooit inhalen en dat maakte hem erg bedroefd.

'Hij is te ver vóór ons,' zei de ridder die naast hem reed; hij dacht eerst dat het Ristridin was, maar merkte toen dat de Heer van Mistrinaut voor hem in de plaats was gekomen. 'Ristridin is naar het Wilde Woud,' sprak deze. 'Hij mocht niet verder mee.'

Tiuri zag plotseling dat Leor aan de kant van de weg stond, met een dolk in zijn hand en een valse grijns op zijn gezicht. Hij schrok en tegelijkertijd hoorde hij Bendoe roepen: 'Daar zijn ze, de Rode Ruiters! Ze vallen aan! Dat is jouw schuld, Tiuri; jij hebt ze hierheen gelokt!' Toen kwam Bendoe naast hem rijden en schudde hem boos door elkaar.

Tiuri werd wakker. Ristridins schildknaap stond over hem heen gebogen en schudde hem heen en weer.

'Schrik niet!' zei hij lachend. 'Je moet alleen maar opstaan.'

'Hè,' zei Tiuri, terwijl hij ging zitten en zijn ogen uitwreef. Hij moest even denken voordat hij droom en werkelijkheid van elkaar kon onderscheiden.

Hij had de vorige avond lange tijd met ridder Ristridin in de gelagkamer gezeten. Ze hadden geen van beiden gemerkt dat de zandloper al had aangewezen dat hun wachttijd om was. Toen Tiuri eindelijk in bed lag was hij, tegen zijn verwachting in, meteen in slaap gevallen. Maar nu had hij het gevoel dat hij de hele nacht had gereden.

Hij stond op. De schildknapen van Ristridin en Bendoe, met wie hij een kamer deelde, waren al bijna klaar. Het was nog schemerig en vrij kil.

Korte tijd daarna was hij beneden, in de gelagkamer. De Grauwe Ridders zaten er al; Ristridin en Bendoe waren in gesprek met een bleke, knorrig uitziende Leor.

'... dus ze zeiden niet wanneer ze terug zouden komen,' hoorde Tiuri Bendoe zeggen.

'Nee, heer ridder,' antwoordde Leor. "k Weet zeker dat ze dat niet zeiden. En misschien komen ze wel nooit! Als ze weten dat u hier bent geweest...'

'Hoe kunnen ze dat weten?' vroeg Ristridin.

De knecht keek hem aan alsof deze vraag hem verbaasde. 'Hoe?' zei hij. 'Een gezelschap als 't uwe valt op! Iedereen langs de Blauwe Rivier praat over u, natuurlijk. En als ze 't horen, de Rode Ruiters, dan maken ze natuurlijk dat ze wegkomen. 'k Dénk 't, tenminste.'

'Inderdaad,' zei Bendoe grimmig. 'Het is genoeg; je kunt gaan.'

De ridders bespraken daarna hun plannen. Zouden ze verder naar het westen rijden, of in de herberg wachten?

'Doorrijden, vind ik,' zei Bendoe. 'Ik vertrouw die Leor helemaal niet. Desnoods laten we hier een of twee van ons achter.'

Tiuri hoopte dat de anderen met Bendoes voorstel in zouden stemmen. Hij moest in elk geval verdergaan en het zou prettiger zijn als hij niet alleen hoefde te reizen. De Rode Ruiters zouden hem immers zeker zoeken; ja, het was de ridders aan te raden door te rijden. 'Ridder Bendoe,' zei hij, 'ik denk ook, dat u het beste verder kunt gaan...'

'Zo, denk je dat,' zei Bendoe. 'Dat is voor jou zeker het beste, nietwaar? Je reist dan vlug en onder goed geleide.'

Tiuri zweeg na dit antwoord, dat op niet al te vriendelijke toon werd gesproken. Ridder Bendoe scheen hem werkelijk niet te mogen of te vertrouwen. In elk geval wist Ristridin wel waarom hij vond dat de ridders met hem mee moesten gaan.

Onder het ontbijt sloeg hij de leider van de Grauwe Ridders telkens gade. Vreemd was het eigenlijk dat hij - Tiuri - nu de brief van ridder Edwinem bij zich droeg... hij die hem niet had gekend en niets te maken had met de dappere daden door de zwervende ridders verricht. Het lag veel meer voor de hand dat ridder Ristridin Edwinems taak overgenomen zou hebben. Dat was zeker ook gebeurd als deze ridder Edwinem had gevonden. En nu, door een wonderlijk toeval, droeg hij de belangrijke boodschap op zijn borst. Als hij het Ristridin eens vertelde? Maar hij had ridder Edwinem moeten beloven er met niemand over te spreken... al had die daarbij natuurlijk niet gedacht aan zijn vriend Ristridin.

Tiuri zuchtte. Hij wist dat hij het niet zou zeggen. Ristridin had ook niets gevraagd, al vermoedde hij waarschijnlijk veel. Ridder Edwinem had hém de opdracht gegeven; hij moest die ook vervullen, al leek het dat een ander er beter geschikt voor was.

Plotseling kreeg hij een por in zijn zij. 'Hé, wat zit jij te dromen?' riep ridder Arwaut. 'Ben je klaar? We gaan verder.'

Het landschap werd heuvelachtig. De bergen moesten al een stuk dichterbij zijn, al was dat niet goed te zien in de mistige morgen.

Tiuri reed naast Ilmar, Ristridins schildknaap, een vriendelijke jongen van zijn eigen leeftijd, die onderweg veel praatte over zijn meester. Hij diende hem nog maar kort, maar was al met grote bewondering voor hem vervuld.

Ze schoten vlug op, ondanks het oponthoud nu en dan om naar de Rode Ruiters te vragen of hun sporen te zoeken. Later op de morgen trokken de wolken wat weg en een waterig zonnetje kwam tevoorschijn. De weg werd steenachtig en aan de kant lagen hier en daar grote keien. Ook in de, nu zeer smalle, rivier lagen keien, waar het water wit omheen spatte.

's Middags reden ze met aan één kant rotsen en aan de overkant van de rivier een donker dennenbos. Een mooie schuilplaats voor Rode Ruiters, dacht Tiuri. Hij keek steeds goed uit, waakzaam en gespannen. De weg was stil; ze kwamen geen mens tegen. Soms hoorden ze echo's van het hoefgetrappel. Niemand sprak, iedereen scheen op zijn hoede.

Laat op de middag gebeurde het.

Uit het bos aan de rechterkant steeg plotseling een luid geschreeuw op.

'Daar zullen we het hebben,' zei Bendoe, terwijl hij zijn paard inhield en de hand aan zijn zwaard sloeg. Ook de anderen hielden hun paarden in en grepen hun wapens.

'Kijk!' riep Arwaut. 'Daar zit iemand in een boom! Een man in het rood, geloof ik!'

'En daar bewegen mensen tussen de bomen,' zei Ewijn.

Bendoe gaf zijn paard de sporen en reed de rivier in. Die was niet diep en kon overgestoken worden, al was de stroom vrij sterk. Arwaut en hun schildknapen volgden hem. Pijlen vlogen uit het bos hun kant uit, maar niemand werd geraakt.

Op hetzelfde ogenblik sprong iemand van een rots aan de linkerzijde van de weg en kwam precies boven op Tiuri terecht.

Die aanval kwam voor Tiuri erg onverwacht. Iets zwaars kwam plotseling op zijn rug vallen en twee handen grepen om zijn hals. Ardanwen hinnikte en steigerde, terwijl Tiuri de aanvaller van zich af probeerde te schudden. Hij hoorde weer geschreeuw; meer mannen schenen van de rotsen te springen. Toen viel hij op de grond, met zijn aanvaller boven op zich. Later kon hij nooit precies vertellen wat er in die verwarde seconden (het leken uren) gebeurde. Eén ding wist hij meteen: het was de aanvaller om zijn leven en de brief te doen! Een poos worstelde hij met hem; ze hadden geen van beiden gelegenheid een wapen te pakken. Om hen heen was hoefgetrappel, geschreeuw en wapengekletter. Eindelijk wist Tiuri zijn tegenstander te overmeesteren. Hij was half overeind gekomen en hield hem vast tegen de grond. Hij zag nu voor het eerst zijn gezicht... een wreed, boosaardig gezicht was het, waarvan de mond zich opende en een gil uitstootte. Tiuri voelde onraad en sprong haastig op, terwijl hij zijn zwaard trok. Meteen werd hij van achter aangegrepen. Maar nu had hij erop gerekend, en toen hij weer handen om zijn keel voelde, liet hij zich achterovervallen en verraste zo de tweede aanvaller volkomen. Die bleef liggen zoals hij neerkwam en verroerde zich niet meer. Maar toen kwam de ander overeind en wierp zich op hem. Meteen kwam er nog een, die hetzelfde deed! De een probeerde zijn handen te pakken en de ander rukte aan zijn kleren. Tiuri verdedigde zich wanhopig. De brief! Die kerels zochten de brief! Hij hoorde Ristridins hoorn schallen en zelf riep hij: 'Help!' Tegelijkertijd voelde hij een stekende pijn in zijn linkerbovenarm; een van de aanvallers had hem gestoken. Alles werd zwart voor zijn ogen, maar hij bleef zich verweren. Het kwam hem voor, dat meer mannen aankwamen; hij hoorde geroep en gehinnik. Ondertussen zette hij zijn worsteling voort, al voelde hij dat hij het niet lang meer vol zou houden. Maar ze hadden de brief nog niet... nóg niet! Plotseling voelde hij dat zijn aanvallers hem loslieten en daarna verloor hij het bewustzijn.

Hij kwam bij toen iemand hem weer beetpakte. Met een schreeuw kwam hij overeind, zijn hand op de plaats waar hij de brief bewaarde.

'Rustig, rustig,' zei ridder Ristridin. 'Ik ben het! Blijf liggen.'

Tiuri zonk weer achterover. Tot zijn grote vreugde en onuitsprekelijke opluchting voelde hij dat de brief er nog was. Met een zucht sloot hij zijn ogen. Hij merkte dat het lawaai van strijd was opgehouden; alleen in de verte hoorde hij nog stemmen roepen. Hij opende zijn ogen weer en keek in het bezorgde gezicht van Ristridin, die zich over hem heen had gebogen.

'Hoe gaat het?' vroeg de ridder. 'Je bent gewond, maar niet ernstig, geloof ik.'

'O, dat is niets,' mompelde Tiuri, terwijl hij met enige moeite overeind kwam en wat duizelig om zich heen keek. Het gevecht was blijkbaar geëindigd. Twee Rode Ruiters lagen vlak bij hem; ze waren dood. Een eindje verder lag nog iemand onbeweeglijk, hij was niet in het rood gekleed, maar hoorde niet bij het grauwe gezelschap. Ilmar was bezig met enkele paarden, die onrustig bij elkaar stonden. Verder was er niemand te zien. 'Waar zijn de anderen?' vroeg hij.

'De Rode Ruiters achterna,' antwoordde Ristridin. 'Ze zijn het bos in gevlucht. Hij onderzocht met vlugge, handige vingers Tiuri's wond. 'Dat valt inderdaad mee,' zei hij. 'Wacht een ogenblik.' Hij haalde zijn tas en nam er verbandmiddelen uit. Ilmar kwam eraan met een helm vol water. Ristridin waste en verbond Tiuri's arm en zei toen: 'Ziezo, nu zullen we een beter plekje voor je zoeken. Hier zit je wel erg ongemakkelijk.' Zonder op antwoord te wachten tilde hij Tiuri op alsof hij een kleine jongen was en zette hem neer aan de kant van de weg, waar hij kon leunen tegen een rots. Daarna liet hij hem een paar slokken drinken uit een fles kruidenwijn die hij bij zich had. 'En nu maar even rustig blijven zitten,' sprak hij. 'Dan voel je je straks weer best.'

Het paard Ardanwen kwam aanlopen, boog zijn hoofd naar Tiuri toe en besnuffelde hem.

'Dat dier heeft je leven gered,' vertelde Ristridin. 'Een van de ruiters wilde je te lijf met een bijl, maar Ardanwen trapte hem met zijn hoef, en nu ligt hij daar, dood.'

Tiuri streelde het trouwe dier over zijn neus. 'Wat is er eigenlijk gebeurd?' vroeg hij. 'Het is voor mij nog zo verward.'

'Op een ogenblik waren er velen die je aanvielen,' antwoordde Ristridin. 'Je vocht al met twee tegelijk, maar er kwamen er meer. We konden je net op tijd ontzetten en als Ardanwen er niet geweest was, waren we waarschijnlijk nog te laat gekomen...' Hij tuurde naar de overkant, zijn hand boven de ogen. Het begon te schemeren en in het bos was het al helemaal donker. 'Ik laat je even alleen,' zei hij. 'Hier is mijn hoorn; blaas erop als er onraad dreigt.'

Meteen was hij verdwenen; zijn schildknaap volgde hem. Tiuri leunde tegen de rots en keek naar de hoorn op zijn knieën. Hij was moe en zijn wond stak een beetje, maar hij voelde zich erg dankbaar dat alles nog zo goed was afgelopen.

Hoewel... hij wist nog niet hoe het met de rest van het gezelschap was gegaan. Vochten zij nu ergens met de Rode Ruiters? Hij keek om zich heen. De aanblik van de doden was niet prettig en hij richtte zijn blik verder, naar het bos. Maar hij kon niets onderscheiden. Hij haalde de brief tevoorschijn en bekeek hem. Toen hoorde hij voetstappen en borg hem gauw weer weg.

Het waren Ristridin en Ilmar. 'We hebben gekeken of er niemand zich meer tussen de rotsen schuilhield,' zei de eerste, 'maar we hebben geen mens kunnen ontdekken.' Hij wendde zich tot de schildknaap. 'Laten we nu eerst voor de doden zorgen,' zei hij. 'We kunnen ze een eindje verder begraven of een hoop stenen boven ze opstapelen.'

'Kan ik helpen?'vroeg Tiuri.

'Nee, blijf jij nu maar even rustig zitten,' zei de ridder. 'Je hebt je al genoeg geweerd. Wacht, ik zal een deken voor je uitspreiden; dan kun je proberen wat te slapen.'

Een ogenblik later was Tiuri geïnstalleerd met twee dekens en een zadel als hoofdkussen. Hij dacht er echter niet aan te gaan slapen; daar voelde hij zich veel te onrustig voor. Na een poosje kwam Ristridin bij hem zitten, terwijl Ilmar hout sprokkelde en een vuur aanlegde. Het was nu bijna helemaal donker.

'Moet u de anderen niet achterna?' vroeg Tiuri. 'Ik ben bang dat er heel veel ruiters zijn.'

'Het waren er niet meer dan twintig,' zei Ristridin. 'Vijf daarvan zijn dood. Nee, ik blijf hier, bij jou. Jij bent degene van ons die het meest in gevaar verkeert. Je had gelijk toen je zei dat de ruiters naar jou toe zouden komen. Ze zijn nu voor ons op de vlucht geslagen, maar ik laat je liever niet alleen.'

'Dank u,' zei Tiuri zachtjes. 'Maar de anderen... zijn ze met genoeg om de ruiters aan te kunnen?'

'O zeker,' zei Ristridin glimlachend. 'Ze hebben wel voor hetere vuren gestaan. Het is alleen maar de vraag of ze hen zullen achterhalen. Toen de ruiters zagen dat ze jou niet konden krijgen, sloegen ze op de vlucht als hazen.'

'Het ging allemaal zo snel,' zei Tiuri. 'Die kerel sprong boven op me; ik weet nog niet wat er allemaal is gebeurd.'

'Het deel van hen dat in het bos zat en schreeuwde, moest ons alleen afleiden,' vertelde Ristridin. 'En dat lukte eerst ook. Enkelen van ons waren de rivier al overgestoken, toen de rest van de troep van de rotsen sprong. En ze hadden meteen jou te pakken. Ons probeerden ze alleen te weerhouden je te hulp te komen. Toen ze daar niet in slaagden, vluchtten ze de rivier over en het bos in. Ik vraag me af hoe ze wisten dat jij degene was die ze zochten.'

'Ardanwen,'mompelde Tiuri.

'Omdat je op het paard van ridder Edwinem reed? Ja, dat zou kunnen,' zei Ristridin.

'Leor keek steeds naar Ardanwen,' zei Tiuri, 'en hij praatte erover. Ik denk dat hij de ruiters op een of andere manier heeft gewaarschuwd.'

"t Is goed mogelijk,' stemde Ristridin toe. 'Ze zullen wel hun spionnen hebben.' Hij stond op. 'We moeten nu geduld hebben tot de anderen terug zijn,' zei hij. 'En ondertussen zullen we maar wat eten, vind je ook niet?'

Het duurde nog meer dan een uur voordat geluid van stemmen en hoefgetrappel de komst van de anderen aankondigde. Tiuri, die toch ingedommeld was, werd meteen wakker. Daar kwamen ze aan. Hij telde hen vlug: ze waren er alle negen en ze hadden nog iemand bij zich, een man wiens handen op de rug gebonden waren.

Ristridin liep hen tegemoet. 'En...?' vroeg hij vol spanning.

'Zes hebben we er gedood, en één gevangengenomen,' zei Bendoe, terwijl hij van zijn paard sprong en de teugels aan Ilmar toewierp. 'De anderen zijn gevlucht.' Hij stapte op Tiuri af. 'Hoe is het met hem?' vroeg hij op barse toon.

'Een vleeswond in zijn arm,' antwoordde Ristridin. 'Niets ernstigs.'

'Daar wens ik je geluk mee,' zei Bendoe tot Tiuri. 'Ik was bang dat het erger was. Die ruiters hebben het inderdaad op jou begrepen; het was goed dat je niet alleen reisde.' Zijn stem klonk bars als altijd, maar Tiuri hoorde er toch een andere klank in.

Ridder Bendoe gelooft eindelijk dat ik te vertrouwen ben, dacht hij.

'Hoe is het met jullie allemaal?' vroeg Ristridin.

'O, dat is in orde,' zei Bendoe. 'Arwaut heeft een snee in zijn hoofd en Ewijns schildknaap heeft zijn arm wat gekneusd, maar dat betekent niets.'

Ristridin keek naar de gevangene. Het was een gedrongen, maar gespierde man met een woest gezicht. Hij was niet in het rood gekleed, maar droeg een grijze maliënkolder over zijn haveloze kledij.

'Hoorde hij er ook bij?' vroeg hij.

'Ja,' antwoordde Bendoe. 'Het waren niet alleen Rode Ruiters. Ik zag er twee bij in de zwarte wapenrusting van Eviellans soldaten (één ervan is gedood) en nog een stuk of wat schooiers als hij. Ik had liever een Rode Ruiter gevangen om te ondervragen, want deze kerel beweert dat hij nergens van weet.'

'We zullen hem straks nog eens ondervragen,' zei Ristridin.

Korte tijd was er veel te doen. De paarden werden afgetuigd en drooggewreven, de kwetsuren van Arwaut en de schildknaap werden verbonden en er werd eten klaargemaakt. Ondertussen vertelde Bendoe wat er gebeurd was.

De Rode Ruiters hadden duidelijk een gevecht willen vermijden; pas toen ze werden ingehaald was het tot strijd gekomen. Een deel van hen had hiervan echter gebruikgemaakt door alsnog te vluchten. Het invallen van de duisternis had het onmogelijk gemaakt hen te vinden en daarom waren hij en z'n metgezellen maar teruggekeerd. 'Maar hén zullen we ook hebben,' besloot hij.

Na het eten werd de gevangene ondervraagd. Eerst was hij onwillig, maar de dreigende blikken van de Grauwe Ridders maakten zijn tong gauw los.

'Waar kom je vandaan?' vroeg Ristridin. 'Ben je er een uit Eviellan?'

'Nee,' zei de man nors. 'Ik kom van daar, uit het bos.'

'Hoe kom je bij de Rode Ruiters? Waarom vielen jullie ons aan?'

'Ik weet het niet.'

'Geef antwoord!'

Ik weet het echt niet,' hield de man vol. 'Het zijn mijn zaken niet. Ik deed gewoon wat ze zeiden.'

'Zo, dus jij bent iemand die vecht om geld te verdienen, en die kwaad doet in opdracht.'

'Ik moet toch ook leven? Ik weet niet van goed en kwaad. Ik was bij die Rooie Ruiters in dienst, ja, en ze betaalden me ervoor. Maar niet veel, de schurken.'

'Wie was je opdrachtgever?'

'Wat bedoelt u?'

'Wie gaf de bevelen?'

'Weet ik niet.'

'Dat weet je best!'

'Nee, ik weet 't niet. De hoofdman, de hoofdman van de Rooie Ruiters.'

'Hoe heet hij?'

'Weet ik niet. We noemden hem gewoon hoofdman.'

'Wie zijn die "we"?'

'Wij allemaal.'

'Waren er meer van jullie uit het bos?'

'Ja. Mijn maat, Oedan, en Asgar, maar die is dood.'

'Hoe kwamen jullie bij de Rode Ruiters in dienst?'

'Ze kwamen langs, en vroegen ons of we voor ze wilden werken. Ze gaven ons wapens en een maliënkolder. Nou, en we gingen met ze mee.'

'Juist. En wat deed je daarvóór?'

'Gaat u dat aan?'

'Antwoord mij!'

'Wel, van alles. We hakten hout.'

'En jullie roofden zeker,' zei Bendoe boos. 'Het was vast geen eerlijk werk wat jullie deden.'

De man mompelde iets onverstaanbaars.

'Wie was je opdrachtgever?' vroeg Ristridin voor de tweede keer.

'Dat zei ik toch al. De hoofdman.'

'Niet de Zwarte Ridder met het Rode Schild?' ;

'Ridder?' zei de man, met oprechte verbazing op zijn gezicht. 'Nooit gezien!'

En daar bleef hij bij.

Het was niet veel, dat hij kon vertellen. De Rode Ruiters hadden hem niet toevertrouwd wat ze deden in Dagonauts rijk. De meeste van hen, vertelde hij, kwamen inderdaad uit Eviellan, maar hij kende hen slechts kort, niet langer dan een week. Hij was dus pas na de moord op ridder Edwinem bij hen in dienst gekomen. Hij had er een stuk of vijf in het bos ontmoet; later hadden anderen zich bij hen gevoegd. Dat was pas in het gebied van kasteel Mistrinaut geweest. De Ridder met het Rode Schild had hij nooit gezien, maar hij meende wel begrepen te hebben, dat de hoofdman zijn bevelen weer van een ander had ontvangen. Ook wist hij te vertellen dat de Rode Ruiters verschillende spionnen hadden. Leor, de knecht van de Herberg van de Zonsondergang, was er een van. Van hem hadden ze (via een ander) gehoord, dat het gezelschap der Grauwe Ridders in aantocht was, mét de jongeling die ze al lange tijd zochten, een jongeling die een zwart paard moest berijden. Hij wist niet waarom ze die jongeling moesten hebben, maar vertelde wel, dat de hoofdman erg boos was geweest toen hij vernam dat hij door de Grauwe Ridders begeleid werd. Van de verdere plannen van zijn opdrachtgevers kon hij niets zeggen.

'Je begrijpt dat je hiervoor gestraft zult worden,' sprak Ristridin streng. 'Zonder reden reizigers aanvallen op de weg is struikroverij. We zullen je overgeven aan de heer die dit gebied bestuurt en die zal je behandelen zoals je verdient.'

'Wie is de heer van dit gebied?' vroeg Arwaut.

'De ridder van kasteel Westenaut,' antwoordde Ristridin. 'Ik stel voor dat enkelen van ons daar heen rijden om de gevangene af te leveren en hulp te vragen in de vorm van krijgslieden en paarden.'

'Dat is toch niet nodig,' vond Bendoe. 'We kunnen zelf die paar ruiters wel aan.'

'Zeker,' zei Ristridin. 'Maar wie weet zullen ze zich verspreiden en zich overal verschuilen, 't Is daarom nodig dat iedereen in de buurt van hen weet en naar hen uitkijkt. Bovendien kunnen er wel meer zijn — misschien niet in het rood gekleed —, handlangers en spionnen... Ze mogen geen kans tot ontsnappen krijgen.'

'Ja, als je het zó bekijkt, heb je gelijk,' zei Bendoe.

'Het is nu een uur of tien, half elf,' vervolgde Ristridin. 'De paarden moeten zeker een uur rusten. Dan kunnen drie van ons naar kasteel Westenaut rijden, met de gevangene. Het is ongeveer vijf uur van hier en ze kunnen er dus zeker om vier uur zijn.'

'Ik weet de weg wel,' zei Ewijn. 'Op de heenreis naar de Stad van Dagonaut heb ik er overnacht.'

Er werd besloten dat hij zou gaan, vergezeld door Arwauts schildknaap en een van Mistrinauts wapenknechts. Ze zouden de rest van het gezelschap in de loop van de volgende dag ontmoeten bij de plaats waar de Eerste Grote Weg van de Blauwe Rivier afboog.

'Wij zullen morgen vroeg wegrijden,' zei Ristridin, 'dan zijn we daar omstreeks het middaguur. We zullen op jullie wachten.'

Tiuri sloeg zijn reisgenoten zwijgend gade. Hij vroeg zich af wat zij daarna zouden doen. De Rode Ruiters zoeken, natuurlijk. Hij kon dan niet langer bij hen blijven; hij moest verder, de Blauwe Rivier langs. Zijn taak leek hem plotseling weer erg zwaar toe, maar dat kwam natuurlijk doordat hij zich niet goed voelde.

Er werd niet lang meer gepraat. De wacht werd verdeeld tussen degenen die niet gewond waren of naar kasteel Westenaut zouden gaan, en daarna was het heel stil in het kamp.

5 Afscheid van de Grauwe Ridders

Toen Tiuri de volgende morgen wakker werd, voelde hij zich een stuk beter. Het was nog vroeg, de meesten sliepen nog. Arwaut lag naast hem, het witte verband was van zijn voorhoofd gezakt. Ilmar was bezig een pan boven het vuur te hangen, maar Ristridin en Bendoe waren nergens te zien. Tiuri deed zijn ogen weer dicht; hij kon nog best even wat slapen. Maar dat lukte hem niet, zijn hoofd was veel te helder en hij had heel wat om over na te denken.

Na een poosje ging hij zitten. Hij merkte nu pas, hoe dichtbij de bergen al waren, ja, ze bevonden zich al in een uitloper ervan. Het was een mooie, koude, bedauwde morgen, met een strakke lucht en een zon die de besneeuwde bergtoppen deed glinsteren. Hij stond op, liep naar de rivier en waste zich in het ijskoude water. Toen hij daarmee bezig was, kwamen Ristridin en Bendoe terug van een speurtocht in het bos.

'Goedemorgen, weer opgeknapt?' vroeg Bendoe, terwijl hij voor het eerst tegen Tiuri lachte.

'Straks zal ik weer voor heelmeester spelen en je wond nog eens bekijken,' zei Ristridin. 'Ik heb goede zalf bij me. Ook Arwaut en Marvijn, Ewijns schildknaap, zullen eraan moeten geloven.'

Wat later, onder het ontbijt, zei Tiuri: 'Wat zijn nu uw plannen, ridders?'

'We rijden in elk geval door tot aan de plaats waar de grote weg de Blauwe Rivier verlaat,' antwoordde Ristridin. 'Daar zullen we Ewijn weer zien, met de versterking van Westenaut.'

'En dan,' zei Tiuri, 'is het ogenblik aangebroken dat ik afscheid van u moet nemen. U gaat de Rode Ruiters zoeken en gevangennemen; ik moet verder, de Blauwe Rivier langs.'

'Dus je wilt alléén verder!' riep Bendoe.

'Ik kan niet altijd bij u blijven,' antwoordde Tiuri. 'Ik ben erg dankbaar dat ik zo ver met u mee heb kunnen reizen. Als u er niet geweest was, gisteren, zat ik nu niet hier. Maar ik moet verder, zo vlug mogelijk...' Hij wachtte even en vervolgde: 'U zult wel geraden hebben dat mijn doel voorbij de bron van de Blauwe Rivier ligt. Ik moet de bergen over, naar het Rijk van Unauwen. Dat is mijn opdracht.'

Het was enkele ogenblikken stil.

'Naar het westen,' zei Arwaut tenslotte. 'Maar waarom ga je niet langs de grote weg?'

'Er zijn meer wegen over de bergen,' zei Ristridin, 'al zijn er maar weinigen die ze kennen. De kluizenaar Menaures kent het gebergte goed; hij weet zeker een weg die steiler en moeilijker, maar veel korter is. En bovendien een, die de vijand onbekend is.'

'En de vijand zal hem niet volgen,' sprak Bendoe. 'Daarvoor zijn wij er immers? Wij zullen hier afrekenen met de Rode Ruiters, zodat hij veilig en in vrede verder kan reizen.'

'Dat is waar,' zei Ristridin. 'Maar ik moet zeggen, Tiuri, dat het me spijt, afscheid van je te moeten nemen.'

'Het spijt mij ook,' zei Tiuri, 'maar ik geloof dat het niet anders kan. U zegt bovendien zelf, dat ik de Rode Ruiters niet meer behoef te vrezen.'

'Daar sta ik voor in,' zei Bendoe krachtig.

Maar Ristridin zei: 'Onderschat je vijanden niet, Tiuri! Ik wil je niet bang maken en ik ben het eens met je besluit, maar je moet eraan denken dat het mogelijk is dat de Rode Ruiters vele spionnen hebben. Zij zelf zijn opvallend, maar hun trawanten kunnen je ongemerkt gadeslaan, in de gedaante van onschuldige personen... een herder, een reiziger, of wat dan ook! Daarom moet je ons in het geheim verlaten, zodat je al ver weg zult zijn voordat ze het merken.'

Tiuri voelde zich minder moedig worden. Hij moest zichzelf bekennen dat hij ertegenop zag, afscheid te nemen en alleen verder te gaan. Maar hij wist ook dat het onvermijdelijk was. Hij had nu eenmaal zijn opdracht en de Grauwe Ridders hadden de hunne.

Ze praatten nog een poosje en besloten dat ze samen zouden reizen tot de plaats waar ze Ewijn en zijn metgezellen zouden ontmoeten. Toen kwam er iets anders ter sprake.

'Hoe moet het met Ardanwen?' vroeg Tiuri. 'Kan ik te paard de bergen over?'

Ristridin schudde zijn hoofd. 'Onmogelijk,' zei hij. 'Zeker niet langs de paden die jij zult gaan. Langs de grote weg zou het wel kunnen, hoewel die ook moeilijk begaanbaar wordt.'

'Dan moet ik Ardanwen dus achterlaten,' zei Tiuri met een zucht.

'Wij zullen voor hem zorgen,' beloofde Ristridin. 'Hij kan in kasteel Mistrinaut verblijven tot jij terugkomt om hem weer in bezit te nemen.'

'Hij is mijn bezit niet!' zei Tiuri. 'Hij was van ridder Edwinem.'

'Maar hij heeft jóú als zijn meester aanvaard,' zei Ristridin. 'Heb ik je niet verteld dat hij vroeger niemand op zijn rug duldde dan ridder Edwinem? Hij aanvaardde alleen een andere ruiter als Edwinem het hem beval. Ik vind dat jij voortaan zijn meester moet zijn! Maar dat is van later zorg. Je kunt er in elk geval zeker van zijn dat hij op je wacht als je terugkomt.'

'Ik weet wat!' zei Ilmar, die al een tijdje met gefronste wenkbrauwen had zitten nadenken. 'Een van ons moet met Tiuri van kleren ruilen... dat zal ik wel doen. En dan zal ik op Ardanwen rijden (als die het goedvindt, tenminste). Zo zullen de ruiters, als ze spioneren, mij volgen en Tiuri kan ondertussen ongemerkt zijn eigen weg gaan.'

'Dat is heel vriendelijk aangeboden,' zei Tiuri, 'maar ik wil niet dat je het doet. Ik wil geen anderen in mijn gevaren betrekken.'

'Ik vind het een goed voorstel,' sprak Ristridin, 'en Ilmar moet het doen ook! Als het gevaarlijk is, wat dan nog? Wij zijn allemaal op weg gegaan om gevaren te trotseren! Ik vind IImars aanbod iets dat een toekomstig ridder past, en jij, Tiuri, moet hem gelegenheid geven je te helpen.'

Ilmar glom van genoegen bij deze woorden en Tiuri zei aarzelend: 'Nu, goed dan.'

Ilmar sprong op. 'Nu moet jij Ardanwen zeggen dat hij mij op zijn rug moet dulden,' zei hij. 'Laten we meteen van kleren ruilen, daar achter dat rotsblok, zodat geen enkele spion het kan zien'

'Goed zo,' zei Ristridin.

De Eerste Grote Weg volgde de Blauwe Rivier tot waar er een smalle beek in uitmondde, die 'Kleine Blauwe Stroom' werd genoemd. Vandaar boog hij af naar het zuiden en liep verder langs die beek naar boven, de bergen in.

Het gezelschap kwam daar omstreeks het middaguur aan en vond Ewijn, de schildknaap en de wapenknecht al op zich wachten. Ewijn vertelde dat de ridder van Westenaut zijn krijgslieden uitrustte; ze zouden voor donker aankomen. Daarna werd een van de wapenknechts naar Mistrinaut teruggestuurd om zijn heer te waarschuwen, voor het geval dat de Rode Ruiters die kant op zouden vluchten.

Ewijn zag Ilmar een ogenblik voor Tiuri aan; de ruil leek dus heel doeltreffend. Er was verder niets waarvoor het afscheid uitgesteld moest worden.

'Maar we eten nog samen,' zei Ristridin. 'Hoe gaat het met je arm, Tiuri?'

'O, daar heb ik geen last meer van,' antwoordde Tiuri, niet geheel naar waarheid.

De Grauwe Ridders hadden onderweg hun plannen al gemaakt. Ze zouden hun gezelschap splitsen. Ristridin, Ewijn, en hun schildknapen zouden een eind verdergaan langs de grote weg, om eventuele spionnen op een dwaalspoor te brengen. De anderen zouden de Blauwe Rivier oversteken en nogmaals het bos ingaan. Aan het eind van de middag zouden de twee groepen elkaar weer op het uitgangspunt terugzien.

Tiuri zou de tweede groep een eindje vergezellen en dan zijn eigen weg gaan.

De maaltijd was gauw afgelopen. Tiuri nam afscheid van Ardanwen, die scheen te begrijpen dat hij zijn nieuwe meester weer moest missen; hij hinnikte tenminste zacht en keek hem met droeve ogen na. Toen drukte Tiuri de leden van het gezelschap een voor een de hand en bedankte hen voor hun hulp.

'De hemel zegene je voetstap,' zei Ewijn. 'Wie weet zien we elkaar weer in het Rijk van Unauwen.'

'Ik wens je een voorspoedige reis,' zei Ilmar, die met Tiuri's hulp al op Ardanwen was geklommen, 'en die zul je hebben; daar kun je zeker van zijn.'

'Vaarwel,' zei Ristridin. 'Straks zul je me nog horen. Bij de eerste bocht in de weg zal ik ten groet tweemaal op mijn hoorn blazen. Vaarwel en tot ziens!'

Ze reden weg zonder om te kijken; Tiuri op Ilmars paard. Na korte tijd steeg hij af op een beschutte plek in het bos en zei Bendoe en zijn gezellen nog eens goedendag. 'Dat u de Rode Ruiters moge vinden, ridder Bendoe,' zei hij.

'Edwinems dood zal gewroken worden,' zei Bendoe. 'En ik wens dat jij zijn opdracht naar behoren zult vervullen. En dat zal je lukken, daar twijfel ik niet aan. Misschien zie ik je nog wel eens terug als ridder, want dat had je eigenlijk al moeten zijn. Ga nu; het terrein is veilig.'

Korte tijd later was Tiuri alleen. Het hoefgetrappel stierf weg en hij voelde zich eenzaam en onbeschermd. Maar hij stapte flink door, in het bos blijvend zolang dat mogelijk was. Daarna volgde hij een rotsachtig pad dat aan de rechterzijde van de Blauwe Rivier liep. Het ging berg op en berg af; soms vlak langs de rivier, soms een eind erboven. Zowel rechts als links rezen de rotsen steeds hoger op, maar links had hij nu en dan een mooi uitzicht op de Kleine Blauwe Stroom en de Eerste Grote Weg.

Na een uurtje bleef hij plotseling staan. Daar hoorde hij een hoorn schallen, de zilveren hoorn van ridder Ristridin, die hem groette.

Een eindje verder kon hij weer even een stukje van de grote weg zien. Zag hij daar niet een paar kleine figuurtjes? Wat waren ze al ver van elkaar verwijderd!

Nog eenmaal schalde de hoorn en echo's herhaalden zijn zilveren tonen.

'Vaarwel, Grauwe Ridders,' sprak Tiuri in gedachten. 'Vaarwel, Ristridin van het Zuiden. En tot ziens!'

VIJFDE DEEL In de bergen

1 Een reisgenoot

Toen het geluid van Ristridins hoorn was weggestorven, liep Tiuri verder. Hij bedacht dat hij nu was begonnen aan het laatste deel van de weg hem door de Ridder met het Witte Schild gezegd... als hij eenmaal over de bergen was, zou hij het zelf moeten vinden. Het was nu de twaalfde dag van zijn tocht. Hoe lang zou hij nog moeten reizen voordat hij zijn opdracht had vervuld en de brief kon geven aan koning Unauwen van het land ten westen van het Grote Gebergte?

Hij moest eraan wennen weer alleen te zijn, na de dagen dat hij in gezelschap van de Grauwe Ridders had gereisd. Maar hij was nu heel wat beter toegerust dan op zijn eenzame tocht door het bos; hij had nu wapens, proviand en zelfs wat goud- en zilvergeld bij zich. Bovendien schenen de gevaren geweken. De Rode Ruiters waren verdreven en zouden wel door de Grauwe Ridders gevangengenomen worden. Het leek onwaarschijnlijk dat ze hem nog zouden vinden. Het pad langs de Blauwe Rivier was dus voor hem - hoe smal en bochtig soms ook - niet zo zwaar als de gebaande en ongebaande wegen die hij eerder was gegaan.

Na enkele uren verliet het pad de loop van de rivier en boog af naar rechts. Hij merkte dat hij aan de overzijde van de rivier verder kon. Tegen de rotswand was daar een klein kruisbeeld gehangen en eronder waren met onregelmatige letters de volgende woorden in de rots gegrift:

Gij, pelgrim, klimmend naar de hoogten,

moge Gods liefde u vergezellen,

en bid voor ons die in de dalen zijn.

Tiuri knielde er enkele ogenblikken neer.

Hoeveel pelgrims zouden hier voor mij gelopen hebben? dacht hij, toen hij verderging. Weer voelde hij zichzelf ook als een pelgrim, een pelgrim met een belangrijke, maar geheimzinnige opdracht.

Plotseling verdwenen zijn overpeinzingen. Hij hoorde voetstappen achter zich. Ze konden nog ver zijn, maar op de steenachtige grond waren ze goed te horen. Hij keek om. Er was niemand te zien. 'Ach,' zei hij tot zichzelf, 'er zullen heus wel meer mensen rondlopen in deze bergen.' Toch versnelde hij zijn pas. Hij bleef de voetstappen echter horen; ja, ze schenen zelfs dichterbij te komen.

Na een poosje hield hij stil om te rusten. Hij hoorde dat degene die achter hem liep, ook stilstond en toen doorstapte, heel vlug. Hij dacht even na en haalde uit zijn reistas de oude pij die hij van de monniken in het Bruine Klooster had gekregen. Hij deed die aan over zijn grauwe maliënkolder en knoopte het koord om zijn middel. Zo zouden ze hem aanzien voor een pelgrim, op weg naar de kluizenaar Menaures. Zo iemand was in deze streek minder opvallend dan een in maliënkolder geklede schildknaap.

Hij rustte niet lang. Even later keek hij weer om en zag eindelijk om een bocht van het pad een man verschijnen. Deze scheen nogal moe te zijn en hij hief zijn hand op. Tiuri wuifde eveneens ten groet, maar vertraagde zijn pas niet. Toen hoorde hij de man roepen:

'Hé, reiziger! Pelgrim!'

Tiuri wilde zich eerst houden alsof hij niets had gehoord, maar de man had zo luid en dringend geroepen, dat hij toch bleef staan. De man kwam hijgend op hem af.

'Gegroet... pelgrim,' zei hij met horten en stoten. 'Oef, is dat klimmen! Wacht een ogenblik.' Hij ging zitten aan de kant van de weg, doopte zijn handen in het water van de rivier en maakte zijn gezicht nat. 'Zo,' zei hij toen, zich oprichtend en Tiuri aankijkend. 'Ha, pelgrim, ik ben blij u te zien.'

Tiuri dacht er niet zo over. De man stond hem op het eerste gezicht helemaal niet aan. Maar dat was natuurlijk onredelijk, hield hij zich voor; waarschijnlijk was het een onschuldige reiziger. Het was een stevige, donkere kerel; het eerste dat aan hem opviel, waren zijn lichtgrijze, harde ogen onder dichte wenkbrauwen die boven de neus doorliepen. Zijn mond was echter geplooid in een vriendelijke glimlach.

'Ik ben blij u te zien,' herhaalde hij. 'Ik ben niet zo erg goed thuis in de bergen, ziet u, en ik vind het prettig gezelschap te hebben. U bent zeker op weg naar de kluizenaar Menaures?'

'Ja, inderdaad,'antwoordde Tiuri.

De man stond op en zei: 'Ik moet nog verder - helemaal de bergen over - en ik heb gehoord dat de kluizenaar wel wegen weet. Vindt u het goed dat ik met u meereis?'

'Wel,' zei Tiuri langzaam, 'ik kan moeilijk "Nee" zeggen, want deze weg is niet van mij. Maar eerlijk gezegd reis ik liever alleen en ik wil vlug lopen.'

'O, neem me niet kwalijk,' zei de man. 'Ik wil me niet aan u opdringen. Denk dat vooral niet, waarde pelgrim! Inderdaad reist men vlugger als men alleen is en we zijn niet op de wereld om elkaar te helpen.' Hij draaide zich om en begon langzaam het pad weer af te dalen.

Toen schaamde Tiuri zich over zijn gebrek aan behulpzaamheid. 'Hé, beste man!' riep hij, terwijl hij de man achternaliep. 'Kom terug! Zo meende ik het niet. Alstublieft, kom terug.'

De man liep enkele stappen door en bleef toen staan. 'Ik wil me echt niet opdringen,' zei hij nogmaals.

'O, vergeet mijn woorden,' zei Tiuri, met een kleur. 'Natuurlijk kunt u met me meereizen.'

De ander liet zich niet bidden. 'Wel, als u het me vraagt,' zei hij.

'Ja, ik vraag het u,' zei Tiuri. 'Het spijt me dat ik zo onvriendelijkwas.'

'Ach, ik begrijp het wel,' sprak de man, nu met hem meelopend. 'Een pelgrim wil graag inkeren tot zichzelf... heet dat zo niet? En peinzen over hogere dingen. Ik beloof u dat ik u geen last zal bezorgen.' Hij keek Tiuri met een glimlach aan, maar zijn ogen lachten niet; die namen hem zeer scherp en onderzoekend op.

De jongeling kreeg het gevoel dat die blik door zijn pij heendrong, de maliënkolder eronder zag... ja, en zocht naar wat daaronder verborgen was.

'Onzin!' zei hij boos tot zichzelf. Hij schaamde zich nog steeds over zijn gedrag en ergerde zich aan zijn wantrouwen. Hij haatte plotseling de brief, die maakte dat hij in ieder mens een vijand begon te zien. Ridder Ristridin had hem gewaarschuwd voor spionnen in de gedaante van onschuldig uitziende personen. Moest hij daarom een verzoek om hulp afwijzen, en ieder gezelschap ontvluchten?

Toen drong het tot hem door dat zijn onverwachte reisgezel tot hem sprak. 'Vergeef mij, wat zei u?' vroeg hij.

'Ik zei hoe ik heette,' antwoordde de man. 'Jaro is mijn naam, Jaro, zoon van Janos. Ik kom uit het dal dáár.'

Tiuri begreep dat hij zich ook voor moest stellen, maar hij kon zijn eigen naam niet zeggen en evenmin de naam Tarmin, die waarschijnlijk aan de vijand bekend was. Dus noemde hij zich maar als een der monniken van het Bruine Klooster. 'Ik heet Martijn,' zei hij.

'Ah, broeder Martijn,' herhaalde Jaro. 'Of bent u geen monnik?'

'Ik heb de gelofte nog niet afgelegd,' zei Tiuri.

'O, juist,'zei Jaro.

Ze zwegen beiden een poosje. Tiuri liep wat langzamer dan eerst, maar merkte gauw dat Jaro hem gemakkelijk bijhield. Hij stapte dus weer wat steviger door, al zei hij tegen Jaro dat die hem moest waarschuwen als het te vlug ging.

'O, het gaat best, hoor,' zei Jaro. 'Ik ben nog niet zo oud... 't is alleen dat ik nooit in de bergen kom; ik houd er niet van. Maar nu ga ik mijn zoon opzoeken, die aan de andere kant van de bergen woont. Vijf jaar geleden ging hij weg. Hij zei goedendag en klom naar boven! Sindsdien heb ik hem niet gezien. Vijf jaar is een lange tijd! Nu ben ik eindelijk op pad gegaan om hem nog eens te zien. Ik wilde niet wachten tot ik te oud en te stram zou zijn om zo'n eind te klimmen en te dalen. Misschien blijf ik wel bij hem. Ik heb hier geen levende ziel die bij me hoort. Mijn vrouw is dood en familieleden heb ik ook niet meer... Er zijn toch paden over de bergen? Ik hoop dat de kluizenaar me er een kan wijzen; ik durf niet zomaar naar boven te gaan. Er zijn hier al zoveel mensen omgekomen, van een berg gevallen, in een ravijn gestort.'

Zo praatte Jaro door en Tiuri knikte nu en dan, of gaf een kort antwoord.

'Nee maar,' zei Jaro tenslotte, 'nu praat ik toch te veel. Had het me toch gezegd, pelgrim. Ik wil u niet hinderen.'

'O, u hindert me helemaal niet,' zei Tiuri met een glimlach die hij niet meende.

Al hield hij zich steeds voor dat hij er geen enkele reden toe had, hij mocht zijn reisgenoot niet.

Laat in de middag kwamen ze bij een plek waar een inham in de rotswand was. Jaro stelde voor daar te blijven en te overnachten. Tiuri stemde toe.

Jaro legde vrolijk pratend een vuurtje aan en hij moest en zou zijn proviand met Tiuri delen. 'Zo,' zei hij, toen ze gegeten hadden, 'en nu maar gaan slapen, vindt u niet? Morgen is er nog veel te klimmen. Weet u hoe ver het nog is naar de kluizenaarshut?'

'Ik denk dat we er morgen vóór de avond wel zullen zijn,' antwoordde Tiuri. Hij had van Ristridin en heer Rafox gehoord dat de hut van Menaures ongeveer anderhalve dagreis van de Kleine Blauwe Stroom verwijderd was.

'Dat valt wel mee,' zuchtte Jaro, terwijl hij ging liggen en zich in zijn mantel wikkelde. 'Nu, slaap wel, pelgrim. Gedenk mij in uw gebeden.'

Tiuri sliep echter helemaal niet wel. Eerst bleef hij wachten tot hij hoorde dat Jaro's ademhaling langzaam en regelmatig werd, maar ook toen kon hij zich niet ontspannen. Bovendien begon zijn arm, waar hij de hele dag nauwelijks aan had gedacht, weer pijn te doen. Hij draaide onrustig heen en weer, totdat hij merkte dat Jaro zich bewoog. Toen lag hij weer stil en probeerde met zijn ogen vergeefs de duisternis te doorboren. Was Jaro wakker? Keek hij naar hem met zijn harde, doordringende ogen? Jaro bewoog zich nog eens en zuchtte, maar hij zei niets. Tiuri staarde naar boven, naar de vele sterren en de fijne maansikkel.

Waar zal ik zijn als deze maan vol is? vroeg hij zich af.

Eindelijk viel hij in een lichte slaap, telkens wakker schrikkend om te luisteren en te voelen naar de brief op zijn borst. Er gebeurde niets, maar de volgende morgen stond hij vermoeid en slaperig op.

Jaro daarentegen was opgewekt en spraakzaam. Hij prees de mooie morgen, het goede weer, het schone landschap. Tiuri kon het haast niet verdragen.

Ik wilde dat hij zijn mond dichthield, dacht hij geërgerd. Ik wou dat hij niet zo vaak lachte... zijn ogen lachen nooit.

Toen ze eenmaal op pad waren, verdween deze prikkelbare stemming. Het weer was inderdaad mooi en de vergezichten eveneens. Zelfs Jaro scheen tenslotte zo kwaad nog niet.

Op een ogenblik verdween de rivier in een nauwe kloof, waar geen pad meer liep.

'Hoe nu?' zei Jaro. 'We kunnen toch niet door het water gaan waden? En ik meen te horen dat de rivier verderop als een waterval neerkomt... moeten we daar dan tegenop klimmen?' Tiuri had hem verteld dat de weg naar de kluizenaarshut geheel langs de Blauwe Rivier liep.

'Nee,' zei de jongeling. 'Kijk, daar gaat een pad links langs de rotswand naar boven; ik denk dat we dat moeten nemen. Ik geloof dat het langs de kloof loopt, een heel eind boven de rivier. Ziet u die richel?'

'Ja,' zei Jaro. 'Geen prettig pad, lijkt mij. Zo smal, en met de kloof ernaast.'

'In het hooggebergte zullen nog wel moeilijker paden zijn,' antwoordde Tiuri. 'Of helemaal geen paden.'

Ze klommen naar boven. Tiuri had gelijk; eerst liep het pad heel steil omhoog en daarna voerde het hen, langzaam, maar staag stijgend, vlak langs de kloof. Ze keken naar beneden.

'Hoe diep ligt de rivier al,' merkte Jaro op.

'Ik denk dat we boven de waterval zullen uitkomen,' zei Tiuri. 'En dan zullen we wel weer langs de rivier verder kunnen gaan.'

Een tijdje liepen ze zwijgend voort, Tiuri voorop, daar het pad nu zo smal was geworden dat ze niet meer naast elkaar konden lopen. Jaro volgde hem hijgend en puffend. Toch was hij een beste loper, want toen ze een ogenblikje rustten, kon Tiuri niets van vermoeidheid aan hem merken. Daarna ging het weer verder. Nog smaller werd het pad en het geruis van het water klonk sterker. Tiuri, die nog steeds voorop ging, liep langzamer, zodat hij niet zou struikelen over de vele losse stenen op de grond. Hij wierp even een blik in de kloof, die gevaarlijk diep was, al was hij zo smal dat je er wel overheen zou kunnen springen.

Ploseling scheen Jaro te struikelen; hij bonsde tegen hem aan en greep hem vast. Tiuri wankelde, maar wist zich staande te houden. Toen liet Jaro hem plotseling los en gilde. Er klonk een schurend geluid en stenen rolden naar beneden. Dit alles speelde zich in een seconde af. Tiuri draaide zich om en zag net dat Jaro in de kloof verdween. Zijn hart sloeg over van ontzetting en hij stond even als aan de grond genageld. Toen liet hij zich vallen en keek over de rand.

Tot zijn grote opluchting en verbazing keek hij recht in Jaro's gezicht! Deze had een tak weten te pakken die niet ver van de rand uit de rotswand stak, en hij hing daaraan met beide handen. Maar hij hing in een hachelijke positie. Tiuri had nog nooit zo'n angst in iemands ogen gezien. Jaro bewoog zijn lippen, maar bracht geen geluid uit.

'Hou je vast!' zei de jongeling. 'Hou je vast; ik zal je helpen.' Hij schoof wat naar voren, stak zijn handen uit en greep die van Jaro. 'Ik zal je naar boven trekken,' hijgde hij.

'D-dat hou je niet,' stamelde Jaro. 'Ik ben te zwaar.'

'Nee,' zei Tiuri, 'het zal wel gaan. Het móét gaan.'

'Nee,' kreunde Jaro, 'ik durf niet los te laten.'

Tiuri begon te vrezen dat het op deze manier inderdaad niet gaan zou. Jaro was werkelijk zwaar en hijzelf kon zich moeilijk schrap zetten op het smalle, ongelijke pad. 'Als je nu meehelpt,' zei hij. 'Probeer met je voet een steuntje te vinden.'

Jaro probeerde het; zijn voeten schuurden tegen de rots.

'Nee,' zei hij moeilijk. 'Ik krijg geen houvast, 't Is gedaan met me.'

Weer stak Tiuri zijn handen uit en greep Jaro bij zijn polsen. Jaro durfde echter nog steeds de tak niet los te laten, hoewel het duidelijk was dat hij niet lang in deze houding zou kunnen blijven hangen.

Touw! dacht Tiuri koortsachtig. Had ik maar touw... O, wacht... Hij knoopte het koord om zijn middel los, maar terwijl hij dat deed, besefte hij dat het ook daarmee een moeilijke zaak bleef. Het touw was kort en leek oud... Stel dat het brak?

'Ik val,' zei Jaro.

'Nee,' zei Tiuri, 'hou vast, hou vol... nog even. Ik vind er wat op...' Hij zweeg even. 'Ik heb het!' voegde hij erbij. Hij had plotseling iets gezien. Langs de rotswand aan de overzijde van de kloof liep een richel, een brede richel, ongeveer vijf voet van de bovenrand. Als hij daarop zou gaan staan... 'Hou vol,' zei hij nogmaals. 'Ik kom je helpen.'

Nu moest hij over de kloof springen en dat kostte even zelfoverwinning. Hij deed zijn pij uit, omdat die hem zou kunnen belemmeren en sprong. Toen liet hij zich zakken totdat hij op de richel stond. Hij draaide zich met de rug naar de rotswand en keek naar Jaro tegenover hem. 'Nog even,' zei hij. 'Ik kom!'

Hij vermeed het naar beneden te kijken toen hij zich met uitgestrekte armen naar voren liet vallen, tot zijn handen de wand tegenover hem raakten. Nu was hij een brug geworden over de kloof. Voorzichtig schoof hij naar Jaro toe. 'Hier ben ik, Jaro,' zei hij. 'Til je voeten op en zet ze op mijn schouders; dan kun je mij als afzet gebruiken.'

Jaro wendde zijn hoofd naar opzij en keek hem met verwilderde blik aan. Tiuri schoof nog wat dichterbij en herhaalde zijn woorden.

'Kun je dat houden?' mompelde Jaro.

'Ja,' zei Tiuri kortaf. 'Als je het niet te ruw doet. Nu!'

'Nu,' herhaalde Jaro. Hij zwaaide met zijn benen; de tak waar hij aan hing kraakte angstwekkend. Toen voelde Tiuri een voet op zijn schouder en even daarna de andere op zijn arm. Die gleed even weg en werd weer neergezet. Hij moest zijn tanden op elkaar klemmen, want het was net zijn gewonde arm. Het leek een benauwde droom, maar het lukte! Jaro had nu een steun, en met veel moeite en gespartel en met veel pijn aan Tiuri's kant hees hij zich naar boven.

'Nu moet je mij optrekken,'zei Tiuri.

Maar Jaro was hijgend op het pad neergezegen en scheen zijn woorden niet eens te horen.

Voorzichtig, heel voorzichtig, kwam Tiuri met behulp van een van zijn benen weer terug in zijn houding op de richel. Hij begreep zelf niet hoe het hem lukte, maar hij wist zich ook nog op te trekken en weer over de kloof te springen. Hij kwam vlak naast Jaro terecht, die nog niet van de inspanning scheen te zijn bekomen. Bevend liet hij zich naast hem neerzakken.

Zo zaten ze een poosje zwijgend naast elkander.

Tiuri kwam het eerst tot zichzelf. Hij stond op (wat onzeker) en trok zijn pij weer aan. Hij vroeg zich af of Jaro op zijn maliënkolder gelet had. Nee, het scheen niet tot hem te zijn doorgedrongen.

'Kom,' zei hij, terwijl hij het koord weer om zijn middel knoopte. 'Zullen we verdergaan?'

Jaro boog zijn hoofd. 'Nog even,' zei hij, bijna onhoorbaar.

Tiuri zou ook nog wel een poosje willen blijven zitten, maar een stem in hem zei dat ze beter hun weg konden vervolgen. 'Kom,' zei hij dus weer. 'We kunnen straks rusten, als we weg zijn van deze kloof.'

Jaro hief zijn hoofd op en keek hem aan, met die eigenaardige, doordringende ogen. Er lag een uitdrukking op zijn gezicht die Tiuri niet begreep.

'Je hebt mijn leven gered,' zei hij zacht.

Tiuri gaf daar geen antwoord op. 'Kom nu,' zei hij. 'We zullen heel langzaam en voorzichtig lopen.'

Jaro maakte aanstalten overeind te komen. 'Je hebt mijn leven gered,' sprak hij nogmaals, iets luider.

'Wel, had ik je dan moeten laten vallen?' antwoordde Tiuri gemaakt luchtig. 'Het had ook omgekeerd kunnen zijn...' Hij zweeg plotseling, want Jaro's blik gaf hem een schok.

Deze was nu opgestaan en zei kortaf: 'Laten we dan gaan.' Toen wendde hij zich af en begon langzaam verder te lopen.

Tiuri volgde hem, verwonderd. Hij kon Jaro's laatste blik niet meteen vergeten. Wat had hij daaruit gelezen? Schrik, verbazing, dankbaarheid...? Nee, één ding bovenal: woede! Of vergiste hij zich? Waarom zou Jaro boos op hem zijn?

2 De kluizenaar

Het pad bracht hen boven de waterval en liep verder vlak langs de Blauwe Rivier, die nu een onstuimige beek vol stroomversnellingen was. Ze rustten korte tijd en vervolgden hun tocht door een veel vriendelijker omgeving. Het pad kronkelde langs heuvels en dalen, door dennenbosjes en langs groene bergweiden.

Ze spraken weinig. Ze begonnen het warm te krijgen en raakten vermoeid. Tiuri had last van zijn arm en ook zijn maliënkolder en pij hinderden hem. Die vormden niet de geschiktste uitrusting om bergen mee te beklimmen. In de loop van de dag merkte hij dat Jaro's gedrag, sinds zijn val in de kloof, duidelijk veranderd was. Hij was stil en nors geworden. Een vreemde man, dacht Tiuri. Hij hoeft heus niet dankbaar te doen, maar om zó onvriendelijk te zijn... Misschien is het nog van de schrik. En toch, zo bevalt hij me bijna beter dan eerst. Ik geloof dat hij nu meer zichzelf is.

's Middags zag Tiuri recht voor zich uit een hut op een helling staan. Erachter rees een hoge, donkere rotswand steil omhoog, en daarachter rezen met sneeuw bedekte toppen op. 'Kijk,' zei hij tot Jaro, 'zou dat de hut van Menaures zijn?'

Jaro bromde wat onverstaanbaars. Maar Tiuri voelde zich door dat gezicht opgewekt, als een paard dat zich dicht bij de stal weet. Ze liepen verder; soms onttrok een bocht in de weg de hut aan hun gezicht. Toen hoorden ze muziek... een lichte, ijle melodie, die paste bij de grillige dennenbomen, bij de zon, en het geurige gras op de berghellingen.

Op een kleine weide, voor hen uit boven het pad gelegen, zat een jongen op een fluit te spelen. Een zwart-wit schaap graasde naast hem. De jongen hield niet op met fluiten toen ze naderden, maar zijn ogen namen hen nieuwsgierig op.

'Goedemiddag!' groette Tiuri.

Nu liet de jongen de fluit zakken, glimlachte en zei: 'Ook goedemiddag.'

'Is de bron hier dichtbij?' vroeg Tiuri.

'De bocht om en je ziet 'm,' wees de jongen. 'Jullie komen voor Menaures zeker?'

'Ja,' antwoordde Tiuri.

'Waarvandaan?'

'Van het oosten.'

'Dat spreekt vanzelf,' zei de jongen. 'Ik zag jullie aankomen...' Weer nam hij hen nieuwsgierig op.

Tiuri mocht hem wel. 'Een bruine jongen' noemde hij hem in gedachten. Hij droeg zo weinig kleren als mogelijk was, zijn gezicht en blote armen en benen waren bruinverbrand, bruin was zijn sluik, kort afgesneden haar en hij had bruine, heldere ogen.

De jongen bracht zijn fluit weer aan de lippen en zei: 'Ik zal Menaures laten weten dat jullie komen.' Hij speelde enkele vrolijke tonen, maar toen Jaro en Tiuri verder liepen, sprong hij op, klom verder naar boven en verdween uit hun gezicht.

De bron welde op tussen enkele stenen op een klein plateau. Daarboven, op een met gras begroeide helling, stond de hut. Die was van verweerde houten balken gebouwd, met een dak van platte grijze stenen. Hij stond op lage palen en een houten trapje leidde naar de deur, die openstond. Tiuri en Jaro bleven even bij de bron staan en de eerste verwonderde zich er een ogenblik over, dat deze kleine waterwel nu de oorsprong was van de grootste rivier in Dagonauts rijk. Toen ze naar de hut liepen, kwam de bruine jongen juist van de andere kant aanspringen; blijkbaar had hij een kortere weg genomen. Hij was vóór hen bij de hut, maar voor hij het trapje kon beklimmen, kwam daaruit een diepe stem, die zei: "t Is goed, Piak. Er is een jongeman die mij wil spreken. Laat hem hier komen.'

De bruine jongen trad een pas terug en beduidde de reizigers met een handgebaar dat ze binnen moesten gaan. In de deuropening verscheen een magere oude man, gehuld in een gewaad van ruwe, grijsblauwe stof. Zijn lange golvende haren en baard waren sneeuwwit, zijn gezicht was vriendelijk, kalm en wijs.

'Ach, twéé mensen,' zei hij. 'Treed nader en wees welkom.'

Tiuri en Jaro groetten hem eerbiedig en beklommen het wankele trapje.

'Kom binnen,' noodde de kluizenaar. 'Ga zitten, reizigers.'

De hut bestond slechts uit één vertrek, schamel ingericht. De kluizenaar ging op een krukje aan de tafel zitten en wees op een bank die aan de andere kant stond. 'Ga zitten,' herhaalde hij.

Jaro en Tiuri gehoorzaamden. Naast elkaar zaten ze tegenover de kluizenaar, die hen aandachtig aankeek.

Heel oud moet hij zijn, dacht Tiuri, hem in de diepe donkere ogen kijkend. En wijs. Net zo wijs als hij oud is, of nog wijzer. Het was hem alsof de kluizenaar na zijn korte vorsende blik alles begreep, zodat hij niets meer hoefde te vertellen.

Naast hem schoof Jaro onrustig heen en weer.

'En wat brengt jullie hier?' vroeg de kluizenaar. 'Wat zoeken jullie? Iets dat ik je moet geven? Ik kan jullie alleen helpen met zoeken; je zult het zelf moeten vinden.'

'Ge spreekt in raadsels,' zei Jaro, duidelijk niet op zijn gemak. 'Wat mij betreft... ik zoek een weg.'

'Waarheen?'

'Over de bergen.'

'Ai zo,' zei Menaures. 'Naar het westen wil je gaan.'

'Ja, wijze man, en ik heb gehoord dat u wel wegen weet.'

'Wegen weet ik, ja. Maar ik kan ze niet zelf meer gaan; daar ben ik te oud voor geworden.'

'Dat begrijp ik,' zei Jaro, na een ogenblik stilte. 'Maar kunt u er mij geen wijzen?'

De kluizenaar schudde zijn hoofd. 'Nee,' zei hij langzaam. 'De geheime wegen over de bergen zijn niet aan te duiden voor iemand die er vreemd is.'

Weer was het even stil. 'Dat is jammer,' sprak Jaro binnensmonds. Toch scheen hij niet erg teleurgesteld, vond Tiuri. Hijzelf was even geschrokken van Menaures' woorden. Maar, dacht hij, misschien spreekt hij anders als ik hem de ring van ridder Edwinem laat zien.

'Misschien zou ik een gids kunnen vinden,' zei de kluizenaar, Jaro aankijkend.

'O ja... Goed. Heel vriendelijk van u, heilige man,' antwoordde Jaro.

'Ik ben geen heilige man, reiziger,' zei de kluizenaar. 'Noem mij Menaures. Hoe is jouw naam?'

'Jaro.'

'En wie ben jij, mijn zoon?' vroeg de kluizenaar aan Tiuri.

'Ik... ik ben Martijn.'

'En wat heeft jou hierheen gebracht?'

'Ook ik wil u wat vragen,' antwoordde Tiuri. 'Maar...' Hij keek naar Jaro.

'O, ik zal gaan,' zei deze, terwijl hij haastig opstond.

'Dank je, Jaro,' sprak de kluizenaar vriendelijk. 'Straks zal ik verder met je praten en zien wat ik voor je kan doen.'

'Dank u, Menaures,' zei Jaro. Hij maakte een onhandige buiging en verliet het vertrek.

De kluizenaar stond op en deed de deur achter hem dicht. Toen wendde hij zich tot Tiuri. 'Spreek, Martijn,' zei hij. 'Niemand kan ons nu horen.'

Tiuri stond ook op en zei: 'Ik heet niet Martijn, maar Tiuri, hoewel mijn naam er niet toe doet. Ik moet over de bergen naar het westen. Ik ben gezonden door ridder Edwinem met het Witte Schild. Kijk, hier is zijn ring; die moest ik u laten zien.'

De kluizenaar trad vlak voor hem en nam de ring voorzichtig aan. 'Ridder Edwinem,' zei hij zacht, 'Paladijn van Unauwen, Drager van het Witte Schild... Waar is hij?'

'Hij is dood,' antwoordde Tiuri.

De kluizenaar keek hem aan. Er was geen ontsteltenis in zijn blik; alleen grote ernst. Toen boog hij zijn hoofd en keek naar de ring. 'Zo is hij gevallen,' zei hij, 'gestorven in zijn onophoudelijke strijd tegen het kwaad. Dit is een droef bericht, maar toch, droeviger was het geweest als hij anders gevallen was.'

'O, niet in strijd is hij gevallen,' zei Tiuri. 'Hij is vermoord, verraderlijk gedood!'

'Dat is minder erg voor hém dan voor hen die hem doodden,' sprak de kluizenaar. 'Maar vertel, mijn zoon...' Hij pakte Tiuri bij zijn arm en deze kon een beweging van pijn niet weerhouden. 'Ah, je bent gewond,' zei Menaures.

'O, dat is niets,' mompelde Tiuri.

'Ga zitten,' zei de kluizenaar, 'en spreek, mijn zoon.'

'Maar,' zei Tiuri, 'weet u alles al niet? U was niet verwonderd mij te zien, u schrok niet toen u hoorde van ridder Edwinems dood.'

'Ik wéét niets,' antwoordde de kluizenaar. 'Ik vermoed veel. Ah, hoe kort geleden lijkt het, dat ridder Edwinem voor het eerst hier bij me kwam; hij was toen van jouw leeftijd, pas tot ridder geslagen en brandend van verlangen om grote daden te verrichten. Zijn wens is vervuld, hoewel misschien niet tot zijn vreugde, al kon hij dat toen nog niet vermoeden. Toen waren Unauwens zonen nog jong, maar ik vreesde al dat een van hen een bedreiging zou worden voor zijn vader en zijn broeder. Ja, het lijkt gisteren dat de jonge Edwinem hier was, al was jij toen nog niet eens geboren. En nu zit je tegenover me om zijn taak over te nemen... Of is dat niet zo?'

Toen sprak Tiuri voor het eerst over wat hem was opgedragen. Hij vertelde hoe hij de Ridder met het Witte Schild had ontmoet en hoe hij van hem de brief had gekregen voor koning Unauwen in het land ten westen van het Grote Gebergte.

De kluizenaar luisterde vol aandacht en zei: 'Je brengt tijdingen die me bezorgd maken. Boos zijn de Vorst van Eviellan en zijn volgelingen! Maar versaag niet; het kwade zal op den duur altijd verslagen worden. Jouw taak is de brief te brengen; ik zal zorgen dat je vlug en veilig over de bergen komt.'

'Maar... u kunt toch niet meer zelf de weg wijzen?' zei Tiuri.

'Nee, ik ben te oud nu. Maar ik geef je een gids die je kunt vertrouwen als jezelf. Piak heet hij; je hebt hem buiten al gezien.'

'Die bruine jongen?' vroeg Tiuri.

'Ja, hij,' antwoordde de kluizenaar glimlachend.

'Hoe oud is hij?'

'Jonger dan jij bent, denk ik. Veertien jaar. Maar hij is in de bergen geboren en getogen en hij stamt af van mannen wie het klimmen in het bloed zat. Hij is de beste gids die je krijgen kunt. Jullie moet morgenochtend vertrekken, bij zonsopgang.'

'Goed, Menaures, dank u wel,' zei Tiuri. Toen vervolgde hij: 'Maar hoe moet het nu met Jaro? Hij wil ook de bergen over en ik kan moeilijk zeggen dat ik hem niet mee wil hebben.' Hij vertelde hoe hij Jaro had ontmoet en hoe ze samen hadden gereisd tot aan de bron.

'Ja,' zei de kluizenaar nadenkend, 'het is inderdaad mogelijk dat hij gelogen heeft en dat hij helemaal geen zoon heeft aan de andere kant der bergen. Het zou kunnen zijn dat hij een spion is. Weet je, ik had een voorgevoel dat er vandaag iemand voor mij zou komen... een jongeling dacht ik dat het zou zijn, en dat is waar gebleken. Hém zag ik niet in mijn voorgevoel; ik geloof daarom niet dat hij mij nodig heeft. Maar ik kan ongelijk hebben; het is ook mogelijk dat hij wel de waarheid spreekt. In dat geval kun je hem niet beletten mee te gaan, want alleen komt hij nooit de bergen over.' Hij keek Tiuri aan. 'Het is aan jou,' zei hij, 'te beslissen wat je zult doen.'

'Dan kan ik niet anders dan hem mee laten reizen,' zei Tiuri.

'Ik geef je gelijk,' sprak de kluizenaar. 'En bedenk, jullie zult met zijn drieën zijn. Let goed op, waak met Piak om beurten 's nachts, en zorg dat Jaro nooit achter je loopt... Toch geloof ik dat je van hem niet veel te duchten zult hebben.' Hij stond op en voegde erbij: 'Maar doe nu je pij eens uit en laat me je wond zien... Ach, ik zie dat je ook een maliënkolder draagt. Die kun je beter hier laten; hij zal zwaar en hinderlijk worden als je hoger komt. Hier, in deze kist, heb ik wel wat kleren voor je.'

Al pratend wikkelde hij het verband van Tiuri's arm; de wond was weer opengegaan en had het met bloed doordrenkt. Menaures bette de wond met iets uit een fles, dat naar hars en dennen rook. Het prikte een beetje, maar werkte daarna verzachtend. Toen verbond hij de wond opnieuw. Intussen vroeg hij Tiuri naar zijn verdere avonturen.

Tiuri vertelde en bracht hem de groeten over van de abt Hyronimus en de heer van kasteel Mistrinaut.

'Sigirdiwarth Rafox,' zei Menaures. 'Ja, hij is hier lang niet geweest. Ik weet echter dat hij zijn gebied goed bestuurt.'

'Kent u hem allang?' vroeg Tiuri.

'Twintig jaar geleden kwam hij hier, niets bezittend dan zijn zwaard, dat hij alleen wilde gebruiken voor een goede zaak. Toen zei ik hem dat hij moest afdalen en langs de Blauwe Rivier naar Mistrinaut moest gaan omdat daar wel voor hem viel te strijden. Zo is hij Heer van Mistrinaut geworden.'

De kluizenaar opende de kist en zei: 'Zoek hier wat kleren uit en trek die aan. En hier heb je de ring terug die ridder Edwinem je gegeven heeft.'

'O, maar die is niet van mij,' zei Tiuri. 'Ik kreeg hem alleen om hem aan u te laten zien.'

'Houd hem dan bij je,' sprak de kluizenaar, 'en geef hem aan koning Unauwen, van wie Edwinem hem heeft gekregen.'

'Dat zal ik doen,' zei Tiuri, terwijl hij de ring weer aan het touwtje om zijn hals hing. Hij vond het prettig dat hij het kleinood bij zich zou blijven dragen; hij was het als een talisman gaan beschouwen en als een herinnering aan de belofte die hij ridder Edwinem had gedaan.

'Dan zal ik even met Piak gaan spreken,' zei de kluizenaar. Hij verdween en sloot de deur achter zich.

Tiuri deed de maliënkolder in de kist en trok in plaats daarvan een verschoten blauw wambuis aan. Zijn pij hield hij echter en die deed hij eroverheen. Daarna ging hij naar de deur en keek naar buiten. Het uitzicht trof hem. Hij kon heel ver naar het oosten kijken, over Dagonauts rijk. Hij zag de Blauwe Rivier kronkelen en meende zelfs dat hij de torens van Mistrinaut kon onderscheiden. Dichterbij zag hij heuvels en landerijen, dorpjes, verspreide huizen en donker bos. De schaduw van de bergen viel eroverheen.

Jaro zat op een der stenen bij de bron; hij had zijn gezicht in de handen verborgen, alsof hij ergens over treurde of zwaar peinsde. Vlak bij de hut stond Menaures zachtjes te praten met Piak. De laatste zag Tiuri op het trapje staan en glimlachte tegen hem. Tiuri ging naar hem toe.

'Dit is Piak,' zei Menaures. 'Hij zal jou en Jaro over de bergen brengen.'

'En jij bent Martijn; dat weet ik al,' zei de jongen. 'Ik ben tot je dienst. Morgenochtend vertrekken we.'

'Ga alles maar vast gereedmaken, Piak,' zei de kluizenaar. Hij verhief zijn stem en riep: 'Jaro!'

Jaro stond op en kwam langzaam nader.

'Je kunt over de bergen komen,' zei de kluizenaar tot hem. 'Mijn vriendje en helper, Piak, zal jullie gids zijn.'

'Ach...' zei Jaro wat verbaasd.

'Ja, Martijn wil ook naar het westen. Jullie zult dus met zijn drieën reizen. Piak weet de wegen.'

'Dat is... dat is prachtig,' zei Jaro. 'Dank u wel.'

'Dan moeten jullie nu maar gaan eten,' ging de kluizenaar voort. 'Jullie moeten morgen vroeg op pad en je kunt dus het best gauw naar bed gaan.'

Onder het eten was Jaro nog steeds stil; Piak echter had veel te vragen en te vertellen. Het bleek dat hij afkomstig was uit een bergdorpje in de buurt. Hij was een wees en Menaures had de laatste jaren zijn opvoeding ter hand genomen. Hij hielp op zijn beurt de kluizenaar met allerlei kleine werkjes: houthakken, eten koken en dergelijke. Tiuri vroeg de kluizenaar of hij zijn helper dan wel kon missen.

'Natuurlijk,' antwoordde deze. 'Piak is trouwens niet altijd hier! Hoe zou hij anders zo'n goede bergbeklimmer kunnen zijn?'

Piak was nog nooit buiten de bergen geweest en hij vroeg de reizigers hoe het er daar uitzag, waar alles plat was. Hij zou daar niet willen wonen, zei hij.

'Toch zou ik wel 'ns willen afdalen,' voegde hij eraan toe, 'om het land van koning Dagonaut van dichtbij te bekijken. Het ziet er mooi uit, uit de verte. En Menaures heeft me er veel van verteld.'

'Nu, je kunt er toch wel eens heen gaan,' zei Tiuri.

'Ja, misschien wel. Vorig jaar mocht ik nog niet; toen was ik te jong.'

'Hoe oud ben je?' vroeg Jaro. Het was het eerste dat hij zei.

'Ik ben op Midzomerdag geboren,' antwoordde Piak, 'vijftien... (hij wierp een blik naar Menaures)... nee, veertien jaar geleden.'

'Zo,' zei Jaro. 'Wel erg jong om onze gids te zijn.'

'Hij is jong,' zei Menaures, 'maar niet té jong. Als hij wilde, zou hij nu wel naar beneden mogen gaan om dat wat hij vanuit de verte kent, van dichtbij te bekijken. Dan zul je merken dat alles er heel anders uitziet, Piak.'

'Ben je ook nooit in het land van koning Unauwen geweest?' vroeg Tiuri.

Piak schudde zijn hoofd. 'Ik ben nooit verder geweest dan Filamen,' zei hij. 'Dat is een dorpje aan de andere kant van de Bergen. Ik heb het Rijk van Unauwen natuurlijk wel van verre gezien; eigenlijk ziet het er nog mooier uit dan dat van Dagonaut. Je kunt een stad zien in de verte...'

'De Stad van Unauwen?'

'Ik geloof het niet.'

'Nee, de Stad van Unauwen ligt verder,' zei de kluizenaar. 'Wat je ziet, is Dangria, de Stad van het Oosten.'

'Ze heeft torens,' zei Piak, 'veel torens en muren. Bij helder weer is ze goed te zien. Zo'n stad zou ik wel eens van dichtbij willen bekijken... En ik geloof ook dat ik de Regenboog Rivier gezien heb.'

'De Stad van Unauwen niet?' vroeg Tiuri.

'Die kun je van de bergen af niet zien,' zei Menaures. 'Ze ligt in het westen van het land, aan de Witte Rivier, niet ver van de zee.'

'Ben jij wel eens in een stad geweest?' vroeg Piak aan Tiuri.

'Ja,' zei deze, 'in de Stad van Dagonaut. Die ligt ook ver hier vandaan, aan de Blauwe Rivier, en dicht erbij is een groot bos.'

Piak vroeg hoe die stad eruitzag, en Tiuri antwoordde; hij beschreef de poorten en de wallen, de huizen en de nauwe straatjes en het grote plein waar het paleis van de koning stond. Op dat plein, vertelde hij, was vaak markt en soms ook werden er toernooien gehouden. Dit laatste boezemde Piak het grootste belang in. Menaures had hem wel eens ridderverhalen verteld en daar kon hij nooit genoeg van krijgen. Hij vroeg Tiuri honderduit. Had hij wel eens een toernooi gezien en wat wist hij van Dagonauts ridders? Hoe zagen ze eruit, wat waren hun namen en wapens en wat deden ze aan dappere daden?

Tiuri had hem veel kunnen vertellen, maar hij durfde dat niet te doen, omdat hij dan misschien zou verraden wie hij in werkelijkheid was. Hij gaf Piak dus antwoord alsof hij wel eens ridders uit de verte had gezien, niet als iemand die met hen had verkeerd en er bijna zelf een was geweest.

'Zou je nu niet eens ophouden met vragen, Piak?' zei Menaures tenslotte met een glimlach. 'Onze gast heeft gewoon geen tijd om zijn brood te kauwen.'

Na het eten hielpen Jaro en Tiuri Piak met het inpakken van de reisbenodigdheden. De tocht zou niet lang duren, maar er was toch van alles nodig: touw, dekens en proviand. De kluizenaar zat rustig in een hoekje en keek toe.

'Zo,' zei Piak na een poosje, 'dit is wel genoeg; anders hebben we zoveel te dragen.'

'Het is toch al veel,' vond Jaro. 'Moeten we die dekens nou meenemen? We hebben toch onze mantels en jassen, en het is zomer.'

'Boven kan het koud zijn,' zei Piak, 'zeker 's nachts. We zullen misschien wel over ijsvelden trekken. Wacht...' Hij rommelde in de kist en haalde er een paar schapenvachten uit.

'Alsjeblieft,' zei hij, terwijl hij Tiuri en Jaro er elk een toewierp. Toen nam hij zijn toekomstige reisgezellen keurend op. 'Die pij kun je opschorten of uitdoen,' zei hij tot Tiuri. 'En laat me jullie schoenen eens zien. Je kunt beter deze laarzen aandoen. Mogen we de uwe ook lenen, Menaures?'

'Jij loopt anders op blote voeten,' zei Tiuri.

'Ik ben het gewend. En voor boven heb ik laarzen bij me. Wel, ik geloof dat we klaar zijn.'

'Ja hoor,' zei Menaures. 'Zet alles maar in een hoek en spreid stro en dekens op de grond. Dan kunnen jullie gaan slapen.'

Kort daarna lagen ze naast elkaar - Piak tussen Jaro en Tiuri in - en wensten elkander welterusten. De kluizenaar ging naar buiten en liet de deur aanstaan.

Piak sliep gauw en ook Jaro lag heel stil, maar Tiuri kon de slaap niet vatten. Zachtjes stond hij op en ging naar buiten.

De kluizenaar zat op een der treden van het trapje en keek peinzend naar het landschap in het oosten. De zon was achter de bergwand verdwenen, maar het was nog niet helemaal donker. In het oosten schitterden al een paar sterren in de groenblauwe hemel. Tiuri ging naast hem zitten en keek zwijgend uit. Na een poosje keek hij echter opzij, naar het gezicht van de kluizenaar.

'Ja, mijn zoon?' zei deze zacht, zonder zich te verroeren.

Er was een vraag bij Tiuri opgekomen, maar toen hij sprak, vroeg hij iets anders: 'Menaures, kent u het land van koning Unauwen?'

'Ja,' antwoordde de kluizenaar, 'heel goed zelfs, want ik ben er geboren. Ook jouw land ken ik. Voor ik me hier terugtrok, vele jaren geleden, heb ik veel in de wereld rondgezworven.'

'Kent u koning Unauwen, en zijn zonen?'

'Ja, ik ken hen.'

'Hoe ver is het naar de Stad van Unauwen, Menaures?'

'Het kost een dag of vijf om de bergen over te komen,' antwoordde de kluizenaar. 'Daarna kun je in een dag Dangria bereikt hebben. Er loopt vandaar een goede weg rechtstreeks naar de Stad van Unauwen, over de Regenboog Rivier, door het Bos van Ingewel en de Maanheuvels. Je zult geen moeite hebben er te komen, van Dangria in een dag of acht, negen.'

Toen vroeg Tiuri wat hij het liefst wilde weten, hoewel het een geheim was.

'Weet u... weet u wat er in de brief staat?' fluisterde hij.

'Nee,' zei de kluizenaar. 'Ik weet het net zomin als jij.'

'Het is misschien een dwaze vraag,' zei Tiuri, 'maar u wist en vermoedde al zoveel.'

'Al woon ik er ver vandaan,' zei Menaures, 'toch ken ik de wereld aan de voet van de bergen. Ik hoor soms nieuws van pelgrims die hier komen, en nog meer verneem ik door mijn stille overpeinzingen... Maar wat de brief betreft, je hoeft niet te raden naar de inhoud ervan. Jouw taak is alléén hem te bezorgen.'

'Ja...' zei Tiuri zacht.

Weer zwegen ze beiden. Het werd langzaam donkerder; diep in het dal werden lichtjes aangestoken. Tiuri bleef nog een tijdje zitten, denkend aan vele dingen en luisterend naar het gesjirp van krekels in het gras en het zachte gemurmel van de bron. Toen stond hij op en wenste de kluizenaar goede nacht.

'Slaap wel,' zei Menaures.

Tiuri sliep zodra hij lag, en zijn slaap was vast en rustig.

3 Jaro's afscheid

De volgende morgen stonden de reizigers en hun gids vroeg klaar om te vertrekken. De zon ging net op en de hemel boven het Rijk van Dagonaut was roze en goud gekleurd.

'Wat is dat mooi,' zei Tiuri tot Piak, terwijl hij naar het oosten wees. 'En dat kun je elke dag zien.'

'Ja. En vaak let ik er niet eens meer op,' antwoordde Piak wat verbaasd.

De kluizenaar gaf hun een voor een de hand en zijn zegen. 'Goede reis,' zei hij.

Toen namen ze hun pakken en tassen en gingen op weg; Piak liep voorop, dan volgde Jaro en Tiuri liep achteraan. Achter de hut liep een pad steil omhoog; ze begonnen dat te beklimmen. Tot Tiuri's verwondering liep Piak heel langzaam, veel langzamer dan Jaro en hij de vorige dag gelopen hadden. Na een kwartier klimmen hielden ze even stil om naar de hut beneden hen te kijken. De kluizenaar stond op de helling en wuifde. Ze wuifden terug.

'Waarom loop je zo langzaam?' vroeg Tiuri aan Piak, toen ze zich weer in beweging wilden zetten.

'Langzaam?' zei Piak verwonderd. 'Zo móét je lopen, anders houd je het niet vol, uren en uren te klimmen.'

Het bleek dat hij gelijk had. Ze liepen wel langzaam, maar gestadig en konden lang voortgaan zonder te hoeven rusten. Desondanks voelde Tiuri zich na een paar uur moe worden en het zweet gutste van zijn gezicht. Ook Jaro liep te puffen. Piak scheen onvermoeibaar; hij klom in hetzelfde tempo voort, rustig alsof hij op een vlakke weg liep, nu en dan zachtjes zingend. Maar op een ogenblik hield hij toch stil en kondigde aan dat ze even zouden rusten.

'Kijk,' zei hij, 'nu kunnen jullie nog één keer de hut zien.'

Ze waren boven op de rotswand aangeland en zouden eerst een poosje moeten dalen voordat ze de volgende bergrug beklommen.

'Oef,' zei Tiuri, zijn tas neergooiend, 'ik heb het warm.'

'Je zult het straks nog wel warmer krijgen,' zei Piak opgewekt. 'Hier zijn nog bomen, maar boven is het kaal. En als je nog hoger komt, is er sneeuw en ijs...'

'Hè, sneeuw, daar verlang ik naar,' zei Tiuri.

'O, koud zul je het ook nog wel hebben,' beloofde Piak vrolijk. 'Zullen we maar weer verdergaan?'

'We rusten nog geen minuut,' zei Jaro knorrig.

'Straks nemen we er ons gemak van,' zei Piak. 'Als we eten. Of bent u echt moe?'

'Nou, moe,' bromde Jaro, 'dat nou niet bepaald. We kunnen wel verder wat mij betreft. Dit is een goede weg. Blijft hij zo?'

'Nee,' antwoordde Piak. 'Dit pad leidt naar een paar berghutten. Daarna is er geen echt pad meer... tenminste niet voor iemand die het niet weet. Maar de tocht zal heus niet moeilijk zijn, hoor, en het is mooi weer.'

Jaro opende zijn mond om nog wat te zeggen, maar sloot hem weer en zweeg.

Ze gingen verder door een dichtbegroeid dal waar een beekje doorheen kabbelde. Tiuri en Jaro lesten daar hun dorst, hoewel Piak hen waarschuwde niet te veel te drinken. Daarna begon het klimmen weer. Toen de zon in het zuiden stond, waren ze op de tweede bergrug gekomen. De omgeving was hier al veel kaler en woester, hoewel er nog steeds een pad verderliep. Ze gingen zitten op een plateau, in de schaduw van een grote steen, en pakten hun proviand uit.

'Wacht,' zei Piak, 'ik weet hier vlakbij bessen te groeien; die zullen smaken. Ik zal er wat gaan plukken.' Hij sprong weg.

'Die jongen wordt blijkbaar nooit moe,' merkte Jaro op. 'Maar hij is het klimmen natuurlijk gewend.'

Ja,' zei Tiuri loom.

Jaro nam een stuk brood en brak er wat af. Hij at het echter niet op, maar verkruimelde het afwezig tussen zijn vingers. Hij keek met gefronste wenkbrauwen naar de weg waarlangs ze gekomen waren. Tiuri meende te begrijpen dat er iets was dat hem dwarszat, maar hij wist niet wat te zeggen en zweeg dus.

Ergens achter een helling zong Piak een liedje; daarna verwijderde hij zich blijkbaar, want het geluid stierf weg en verdween.

'Zo,' zei Jaro, zo luid en plotseling, dat Tiuri ervan schrok. Hij nam zijn reistas, stond op en keek op Tiuri neer. 'Ik ga nu weg,' sprak hij.

Tiuri staarde hem verbaasd aan. 'Weg?' herhaalde hij.

'Ja, ik ga terug,' zei Jaro, naar het oosten wijzend. 'Ik kan nu de weg alleen nog wel vinden.'

'Maar waarom?' riep Tiuri, terwijl hij opsprong.

'Begrijp je dat niet?' vroeg Jaro.

'Je wilde toch de bergen over!' zei Tiuri.

'Geloof je dat? Geloofde je dat toen ik het je zei?' vroeg Jaro, hem strak aankijkend.

'Wel, ik had geen reden om je niet te geloven...' begon Tiuri en zweeg even. 'Het is toch niet daarom,' ging hij voort. 'Ik bedoel, je denkt toch niet dat ik je niet mee wil hebben?' Weer zweeg hij en zocht naar woorden. Wat hij gezegd had was niet waar; hij had aan Jaro getwijfeld, hij wilde hem liever niet mee hebben!

'Je vertrouwt me niet,' zei Jaro met een grimmig lachje.

'Ik vertrouw je...' begon Tiuri, en zichzelf in de rede vallend vervolgde hij: 'Jaro, ik heb niets tegen jou! Ik wilde dat ik het je uit kon leggen, maar ik kan het niet, en als je niet te vertrouwen bent, hoef ik het niet eens te doen. Je kunt gerust meegaan.'

'Ach, hou je mond,' zei Jaro. Hij wendde zijn blik af en staarde weer naar de weg. 'Je had gelijk me niet te vertrouwen,' zei hij, zonder Tiuri aan te zien.

'Hoezo?' vroeg Tiuri na een ogenblik stilte.

Jaro wierp even een blik op hem. 'Begrijp je het niet?' vroeg hij voor de tweede maal. 'Moet ik het je nog vertellen? Ik begreep best dat je niet op mijn gezelschap gesteld was, hoewel me dat niet kon schelen; ik was toch achter je aan gekomen. Ik wist niet waarom je me terugriep en vroeg of ik toch je reisgenoot wilde zijn... Ik vroeg me af of je een behulpzame dwaas was, of dat je juist heel slim handelde. Een vijand kun je beter als reisgezel onder je ogen hebben dan sluipend achter je aan, nietwaar?' Weer keek hij Tiuri aan. 'Dwaasheid of slimheid,' zei hij, 'je hebt me verslagen. Ik ga terug. Mij hoef je niet meer te vrezen.'

'Maar waarom?' fluisterde Tiuri.

'Begrijp je het niet?' vroeg Jaro ten derde male.

Tiuri meende het inderdaad te begrijpen, maar hij wilde méér weten, en zekerheid hebben. 'Praat nu zonder omwegen, Jaro,' verzocht hij.

'Wel vervloekt,' zei Jaro met flikkerende ogen, 'als je dat wenst, goed! Ik heb niets te zoeken aan de andere kant van de bergen. Ik was gezonden om je te doden en ervoor te zorgen dat de brief, de brief die je bij je draagt, koning Unauwen nooit zou bereiken! Maar ik kan het niet meer doen. Jij hebt mijn leven gered! Als je me werkelijk niet vertrouwde, was dat een dwaasheid van je die ik nooit had begaan. Toch heb je me door die dwaasheid even machteloos gemaakt alsof je me in de kloof had laten vallen... Ik kan je niet doden. Ik wil het niet.'

Het was weer even stil. Jaro boog zijn hoofd, alsof hij zich schaamde.

'Dank je,'zei Tiuri tenslotte.

Jaro begon te lachen. 'Nu nog dwazer!' riep hij. 'Me bedanken omdat ik je niet vermoord heb!'

'Nee,' zei Tiuri, 'zó is het niet helemaal. Ik bedank je omdat, omdat... ja, omdat je...' Hij zweeg. Bedanken leek inderdaad dwaas. En toch, ergens was hij dankbaar tegenover Jaro... Omdat die zijn slechtheid had overwonnen?

Jaro onderbrak zijn gedachten. 'Nu weet ik het,' zei hij. 'En denk me niet beter dan ik ben! Daar, bij die kloof, was ik van plan je erin te gooien, maar ik struikelde en viel er zelf in... Het lijkt wel iets uit een verhaal met moraal, niet? Ik dacht dat ik er geweest was, maar jij...' Hij brak af. 'Wel, dat is het,' sprak hij kalm. 'Ik heb meer mensen gedood, maar jou kan ik niet vermoorden. Ga in vrede verder. Misschien dat je je doel bereikt, maar dat is mijn zaak niet.'

'Je was dus gestuurd om mij te vermoorden,' zei Tiuri. 'Door wie? Ben je een van de Rode Ruiters? Ben je gezonden door de Zwarte Ridder met het Rode Schild?'

'Ik ben een van de Rode Ruiters,' antwoordde Jaro, 'en de Zwarte Ridder met het Rode Schild is mijn meester.'

'Wie is hij?'

'Dat gaat je niet aan,' zei Jaro. 'Terwille van jou ben ik voor het eerst ongehoorzaam geweest aan zijn bevel. Laat dat je genoeg zijn.'

'Maar... maar ga je nu weer naar hem terug?' vroeg Tiuri.

'Ik weet nog niet wat ik zal doen,' antwoordde Jaro nors. 'Maar dat is alleen mijn zaak. Wij zullen elkaar nooit weerzien.'

'Ik, ik vind het geen prettige gedachte dat je naar hem terug zou gaan,' zei Tiuri.

'Ach, je wilt me toch niet de les lezen? Misschien kan ik niet terug; hij heeft niet graag dienaren die falen in wat hun is opgedragen. Maar, en dat zeg ik je nog eens, dat is mijn zaak.'

'Nee,' zei Tiuri zacht, 'niet helemaal, Jaro! We zien elkaar misschien nooit terug, maar we hebben om zo te zeggen aan elkander ons leven te danken... en dus ook alles wat we in de toekomst zullen doen.'

Jaro dacht een ogenblik na. 'Het kan zijn,' zei hij. 'Misschien gaan onze zaken elkaar aan, als je 't zo zegt. Maar we zullen elk onze eigen weg gaan, al zal de mijne misschien anders zijn dan ik altijd dacht...' Toen scheen hij plotseling spijt te hebben van zijn woorden. 'Ik ga,' zei hij. 'Goede reis verder.' Zonder op antwoord te wachten draaide hij zich om en liep weg.

'Vaarwel,' zei Tiuri.

Jaro liep een eindje, maar toen bleef hij staan, aarzelde, en kwam terug. 'Het is niet eerlijk om zo te gaan,' zei hij. 'Ik vind dat ik het je moet zeggen.'

'Wat?' vroeg Tiuri.

'Ik heb mijn leven aan je te danken,' antwoordde Jaro, 'en nu kan ik je niet laten denken dat met mij alle gevaren voor je geweken zijn. Ik ben niet de enige die je achterna werd gezonden!'

'Niet de enige?'herhaalde Tiuri.

'Nee. We zagen jullie gezelschap uit elkaar gaan. Ik moest jou volgen en een ander ging de groep achterna die de weg naar het westen afreed... twee Grauwe Ridders, een schildknaap en een jongeling op een zwart paard. We dachten eerst dat we de laatste moesten hebben, maar toen we jou alleen de Blauwe Rivier langs zagen gaan, begonnen we te twijfelen en zodoende kwam ik achter je aan. Wel, ik wist meteen dat je degene was die we moesten hebben...'

'Hoe?' onderbrak Tiuri hem.

'Ik herkende je. Ik was een van de Rode Ruiters die je volgden in het bos van koning Dagonaut...'

'En was je ook bij...?' Tiuri hield plotseling zijn mond. 'Was je ook bij degenen die ridder Edwinem vermoordden?' had hij willen vragen, maar het leek hem beter hierover te zwijgen.

Jaro scheen deze vraag echter in zijn ogen te lezen. Hij wendde zijn blik af en zei: 'Je weet toch dat ik slecht ben?' Toen ging hij voort met zijn verhaal. 'De ander die werd uitgezonden zal gauw weten dat hij de verkeerde mensen volgt,' zei hij. 'Maar dan zal hij niet terugkeren, nee, hij zal blijven trachten jou te vinden, want dat is zijn opdracht en zijn wens. Misschien zal hij je alsnog achterna reizen; misschien ook zal hij proberen vóór jou de bergen over te zijn en je aan de andere kant opwachten. Ja, hij zal niet rusten voor hij je gevonden heeft! Hij is niet als ik. Als je hém uit de kloof had gehaald, zou hij je er daarna zonder aarzelen in geduwd hebben. Hij is de beste spion en de slechtste mens die ik ken... Hij is sluw en geslepen en gaat voor niets en niemand uit de weg.'

'Wie is hij?'fluisterde Tiuri.

'Niemand van ons weet zijn ware naam, maar we noemen hem Slupor. Pas op voor hem!'

'Hoe ziet hij eruit?'

Jaro haalde zijn schouders op. 'Soms is hij een Rode Ruiter,' antwoordde hij, 'soms een gewone soldaat. Meestal is hij een spion; en dan kun je hem ontmoeten in alle gedaanten. Hoe hij eruitziet? Niet groot, niet klein, niet oud, niet jong, blond noch donker... Alleen zijn ogen kunnen hem verraden; die zijn vals als van een slang... Wij vreesden hem allemaal... ja, soms waren we bang dat we net zo slecht zouden worden als hij! Hij zweeg even en zei met een lachje: 'Wel, nu heb ik mijn meesters bevelen niet alleen genegeerd, maar ook gedwarsboomd! Nou, dat is alles. Vaarwel.'

Tiuri stak zijn hand uit. 'Dank je,' zei hij ernstig. 'En als je niet weet wat te doen, praat dan met Menaures. Hij zal je zeker raadgeven en helpen. Hij weet misschien al meer dan je denkt. Vaarwel.'

4 Piak

Tiuri keek Jaro na totdat hij uit het gezicht verdween. Toen ging hij zitten om te overdenken wat hij had gehoord.'

'Nu kunnen we gaan eten,' zei Piak, die plotseling tevoorschijn kwam. 'Alsjeblieft.' Hij hield Tiuri een handvol bessen voor.

Tiuri keek hem wat verward aan. Hij had de bruine jongen even vergeten. 'O, dank je,' zei hij.

Piak legde de bessen op een platte steen en hurkte erbij neer. 'Hij is weg, hè?' zei hij kalm.

'Ja,' zei Tiuri. 'Maar hoe weet je dat?'

'Ik zag hem gaan,' antwoordde Piak, terwijl hij een bes in zijn mond stak.

'O,' zei Tiuri. Hij vroeg zich af of Piak iets van hun gesprek had gehoord.

Deze spuwde een pit uit, nam een tweede bes en bekeek die aandachtig. Toen richtte hij zijn heldere blik op Tiuri.

'Wie ben je?' vroeg hij zacht.

'Wie ik ben?' vroeg Tiuri verbaasd.

'Ben je een ridder met een opdracht?'

'Hoe kom je daarbij?' vroeg Tiuri.

'O, ik vermoedde al meteen dat je geen gewone reiziger was. Ik zag je maliënkolder in de kist bij Menaures, en...' Piak wachtte even en at de tweede bes op. 'Wel,' vervolgde hij, 'ik heb alles gehoord wat jullie zeiden... Ik deed het niet met opzet! Maar soms hoor je hier stemmen van mijlen ver weg... dat komt door de echo's. Eerst wilde ik weggaan, maar toen dacht ik plotseling aan wat Menaures me heeft gezegd en vond dat ik beter alles kon weten.'

'O,' zei Tiuri weer, niet wetend of hij verbaasd, boos, of ongerust moest zijn.

'Ja,' ging Piak voort, 'ik weet nu tenminste waar ik op moet letten... die Slupor bijvoorbeeld... die zal ons nu niet krijgen; hier in de bergen niet, als het aan mij ligt! Hij zal eerder zelf in een ravijn vallen.'

'O ja?' zei Tiuri. 'Maar nu moet je me wel vertellen wat...'

Piak liet hem echter niet uitspreken. Hij sprong op, greep de reispakken en zei: 'Kom mee!'

'Wat is er?' vroeg Tiuri, wat geschrokken.

'Laten we ergens anders gaan zitten. De echo's!'

Een minuut later zaten ze ergens anders.

Piak nam zijn verhaal weer op. 'Ik begrijp niet alles van wat die Jaro tegen je zei, maar toch wel iets,' zei hij zacht. 'Jij hebt een brief bij je voor koning Unauwen en Jaro of zijn meester wil niet dat de koning die krijgt. En ze hebben een zekere Slupor op je afgestuurd, een sluwe slang zou je 'm kunnen noemen... Je zegt niets,' ging hij na een ogenblik zwijgen voort. 'Je durft niet, natuurlijk. Je denkt zeker net als een oom van me; die zei altijd: "Vertrouw alleen maar jezelf." Gelijk heb je! Maar ik weet het nu eenmaal en het lijkt me prettiger als jij weet dat ik het weet. Dan weet jij waar je aan toe bent, en ik hoef niet te doen alsof ik het niet weet.'

Tiuri keek hem aan en begon te lachen. 'Dat is waar,' zei hij. 'En is er nog iets dat ik nu weet! Wees voorzichtig met praten in de bergen, want de echo's kunnen je verraden.'

Piak lachte ook. Toen werd zijn gezicht ernstig en hij zei: 'Je hoeft niet bang te zijn dat ik je zal verraden. Je kunt mij vertrouwen. Zie je, ik heb óók een opdracht. Menaures gaf me die. "Jij moet zijn gids zijn," zei hij tegen me, "je moet hem een korte weg wijzen en een die zo veilig mogelijk is. Je moet erop letten dat niemand hem volgt, je moet wakker blijven als hij slaapt en bij hem blijven als hij wakker is..." Wel, dat is mijn opdracht. Daarom bleef ik in de buurt en luisterde naar wat jullie zeiden. En omdat ik de opdracht heb de gids te zijn van iemand met een opdracht, is die opdracht van jou eigenlijk ook een beetje van mij.'

Tiuri keek hem aan en voelde zich blij worden. Piak, dacht hij, zou niet alleen een gids en reisgezel, maar ook een vriend van hem zijn. Hij stak de jongen zijn hand toe. 'Ik vertrouw je volkomen,' zei hij. 'Hier, mijn hand erop. Ik heb inderdaad een opdracht, maar ik mag er met niemand over spreken. Er zijn vijanden die willen voorkomen dat ik hem ooit uitvoer; dat heb ik al begrepen. Ik zal je later misschien meer vertellen. Alleen vraag ik je dit: laat een ander nooit merken wat je weet.'

'Dat spreekt vanzelf,' zei Piak, zijn hand stevig drukkend. 'O, ezel die ik ben!' riep hij even daarna. 'Nu heb ik de bessen laten liggen! Ik zal ze even halen. Die bessen zijn er de schuld van dat ik je geheim weet; ze zullen voor straf opgegeten worden, zodat ze het nooit verder zullen vertellen.'

'Wat mooi is het hier toch,' zei Tiuri, toen ze verder liepen. Hij zag alles nu veel beter, leek het, nu hij niet meer bezwaard werd door vermoeidheid en pijn, zorg of wantrouwen...: de machtige bergwanden, de spaarzaam groeiende, grillige dennenbomen, de steeds wisselende vergezichten, de spattende, bruisende waterstroompjes, de wolken als sluiers aan de bergtoppen.

'Houd je er ook van?' vroeg Piak. 'Ik ken alleen dit en ik kan dus niet vergelijken, maar ik geloof dat ik nergens anders zou willen wonen. Ik vind het heerlijk om te klimmen en te klimmen en dan te zien waar ik kom. Mijn vader was net zo, en in mijn dorp zeiden ze dat hij gek was. Hij is op een dag in een ravijn gestort en ze zeggen dat ik ook zo terecht zal komen. Onzin! Een buurman van mijn vader wilde nooit een stap buiten het dorp doen en toch ging hij ook dood omdat hij van een trap viel. Je kunt dan nog beter in een ravijn vallen, vind je niet? Dan heb je tenminste nog wat gezien.'

Tiuri was het met hem eens.

Piak praatte verder over zijn vader. 'Ze zeggen dat ik op hem lijk,' zei hij. 'Hij heette ook Piak. Leeft jouw vader nog?'

'Ja,' antwoordde Tiuri. 'Ik heet ook net als hij.'

'Dan heet hij dus Martijn,' zei Piak.

'Nee,' zei Tiuri op zachte toon, 'Tiuri heet hij, en dat is mijn naam ook.'

'Ai,' zei Piak, hem met grote ogen aankijkend.

'Maar met anderen erbij moet je me zo niet noemen,' voegde Tiuri erbij.

'Nee, nee, natuurlijk niet,' zei Piak. Het leek dat hij wat wilde vragen, maar hij zweeg.

Tegen zonsondergang bereikten ze de plaats die Piak voor deze dag als doel had gesteld; de twee berghutten waarover hij had gesproken. Ze waren allebei leeg en ongebruikt, maar zouden een goede beschutting zijn voor de nacht. Tiuri merkte dat het, nu de zon was verdwenen, inderdaad kil werd, en hij was blij dat hij de schapenpels aan kon trekken. Ze installeerden zich in een van de hutten en aten wat. Ze maakten geen vuurtje, daar dat hen van verre afstand zou kunnen verraden.

Daarna haalde Piak een flesje tevoorschijn en zei: 'Dit heeft Menaures mij meegegeven. Ik moet dit op je wond doen.'

Tiuri liet zich de behandeling met een glimlach welgevallen. 'Ik heb er niet veel verstand van,' zei Piak, 'maar ik geloof dat het er goed uitziet. Menaures zei dat ik dit erop moest smeren als je weer pijn kreeg en verder dat ik ervoor moest zorgen dat er geen kou bij komt.'

'Het is wel goed, hoor,' zei Tiuri. 'Ik heb er geen last meer van.'

Ze rolden zich in hun dekens om te gaan slapen.

'Morgen,' zei Piak, 'zullen we een pad nemen waar niemand ons zal volgen.'

'Hoe weet je dat?' vroeg Tiuri gapend.

'Niemand kent het; zelfs mijn vader heeft het nooit ontdekt. Menaures heeft het mij gewezen en hij heeft het door een toeval gevonden... of eigenlijk heeft een ander het ontdekt, iemand die van de andere kant kwam om de kluizenaar op te zoeken.'

'Ja?' zei Tiuri slaperig. 'Hoe dan?'

'O, het is heel lang geleden, nog voor ik werd geboren. Een jonge ridder van koning Unauwen trok de bergen over; hij verdwaalde en kwam in een sneeuwstorm terecht. Toen blies hij op zijn hoorn en Menaures hoorde het en ging hem zoeken. Hij vond hem op dat onbekende pad. De ridder was de pas al over en was niet eens ver van zijn doel meer. Dat was een wonder, zei Menaures, want hij kende de weg in de bergen helemaal niet. Het was een flinke jongeman; later is hij een beroemd ridder geworden. Hij heette Edwinem.'

Tiuri was meteen klaarwakker. 'Edwinem?' herhaalde hij.

'Heb je van hem gehoord?'

Ja,' zei Tiuri.

'Ken je hem?' vroeg Piak.

Tiuri antwoordde niet meteen. 'Ja,' zei hij toen, 'ik heb hem éénmaal ontmoet.'

'Werkelijk? Heb je met hem gesproken?'

'Hm...ja,' zei Tiuri.

Hij hoorde dat Piak half overeind kwam. 'Zeg,' sprak deze fluisterend, 'je heet Tiuri, is het niet?'

'Ja,' antwoordde Tiuri wat verwonderd.

'Ik ken een lied over de ridders van koning Dagonaut. Over de grote veldslag in het oosten. Luister maar.'

Zachtjes zong Piak:

'Wil nu horen naar mijn lied,

o, dan zal ik u zingen

van wat in't oosten is geschied

aan schone, dapp're dingen.

Hoe onze koningDagonaut

optrok met de zijnen

en hoe de vijand nad'ren zag

hem, en zijn paladijnen.

De koning in zijn purper kleed,

op 't hoofd de gouden krone,

zat op zijn witte ros zo fier

als op zijn gouden trone.

Wie reed er aan zijn rechterzij?

met schild azuur en gouden?

Ridder Tiuri, dat was hij,

op wie hij zeer vertrouwde...

Ridder Tiuri,' viel Piak zichzelf in de rede, 'Tiuri de Dappere. Is dat je vader?'

'Hoe kom je daarbij...' begon Tiuri, maar antwoordde toen: 'Ja, hij is mijn vader.'

'Dan ben je dus toch een ridder!' fluisterde Piak opgewonden.

'Nee, ik niet,' zei Tiuri. 'Ik ben, ik was maar een schildknaap.'

'O, maar je wordt later toch ridder, niet? Eerst page, dan schildknaap... zo gaat het toch? Vertel!'

'Ik was de page van mijn moeder en de schildknaap van mijn vader,' zei Tiuri. Hij glimlachte in het donker bij de herinnering aan de gelukkige jaren in Tehuri. Voor het eerst sinds dagen vroeg hij zich weer af hoe zijn ouders het maakten. Zouden ze op hem wachten in de Stad van Dagonaut, of zouden ze terug zijn gegaan naar hun kasteel?

'Toen ik dertien was, werd ik schildknaap van ridder Fartumar,' vervolgde hij.

'Ridder Fartumar,' herhaalde Piak vol ontzag. 'Ook van hem zingt dat lied. Zó:

Wie reed er aan zijn linkerzij

met schild van wit en kele?

Ridder Fartumar, dat was hij,

zijn hoorn die riep er velen...'

'Daarna kwam ik bij koning Dagonaut in dienst,' vertelde Tiuri. 'Dat moet iedereen die ridder wil worden.'

'En wanneer word je tot ridder geslagen?'

'Ik had al ridder kunnen zijn,' antwoordde Tiuri. 'Maar nu weet ik niet of ik het nog zal worden. Ik heb de regels overtreden, en de koning is streng...' Hij vertelde Piak van de nachtwake in de kapel, van de stem die hem vroeg open te doen, van de onbekende die hem de brief gaf voor de Zwarte Ridder met het Witte Schild... Hij vertelde hoe hij die ridder stervend had gevonden en dat hij diens opdracht had aanvaard: de brief te brengen naar koning Unauwen...

'Ah,' zei Piak met een zucht. 'Dan noem ik je toch een ridder met een opdracht. Je kon toch niet anders doen dan je gedaan hebt?'

'Nee,' zei Tiuri, 'ik kon niet anders.'

'En de Zwarte Ridder met het Witte Schild, wie was hij?'

'Ridder Edwinem, Heer van Forèstèrra. Maar dat heb ik pas later gehoord.'

'Ik ben blij dat je me dit verteld hebt,' zei Piak. 'Misschien wil je me nog meer vertellen, wat je allemaal hebt beleefd voordat je hier kwam... Ik zou best je schildknaap willen zijn.'

'Ik ben geen ridder,'zei Tiuri.

'Toch wel!'

'Ik zou liever willen dat je mijn kameraad was, mijn vriend.'

'Ja? Dan zijn we vrienden.'

Ze zwegen een poos.

'Nou,' zei Piak toen, 'ik zou nog wel veel meer willen horen, maar ik heb toch slaap. Ik zal eerst maar een beetje dromen van wat je hebt verteld. Goed? Welterusten dan.'

'Welterusten,' zei Tiuri.

Daarna bleef het stil in de hut.

5 Mist en sneeuw

Ze werden de volgende morgen tegelijk wakker. Piak stond het eerst op, liep naar de deur en keek naar buiten.

'Mist!' zei hij. 'Dat dacht ik wel.'

Tiuri kwam ook overeind. De wereld buiten was verdwenen; alles was gehuld in een dichte, grijswitte mist.

'Ik rook het al toen ik wakker werd,' zei Piak.

'Wat nu?' zei Tiuri, huiverend van de kou.

'Misschien trekt het straks op,' zei Piak. 'Het is vroeg, de zon staat nog laag. We kunnen in elk geval nog een eind verder, tot de Groene Richel. Die weg weet ik met dichte ogen.'

Tiuri gaf hier geen antwoord op. Hij vroeg zich af hoe iemand ooit de weg kon vinden in deze ondoorzichtige wereld.

'Laten we op ons gemak eten,' zei Piak. 'En we kunnen nu best een vuurtje maken; niemand zal het zien.'

Dit leek Tiuri wel. Even later zaten ze bij een vrolijk knappend vuur en deden zich te goed aan een stevig ontbijt. Na het eten keken ze weer naar buiten. Het leek iets lichter, maar de mist was nog even dicht.

'Wat vind je?' vroeg Tiuri. 'Zullen we nog even wachten of zullen we gaan?'

'Wat wil jij?' vroeg Piak.

'Ik weet het niet. Ik zou met geen mogelijkheid een weg kunnen vinden, maar jij bent hier thuis en kunt het beter beoordelen.'

'Als we wachten, kunnen we wel de hele morgen wachten,' zei Piak. 'Laten we maar gaan, tot de Groene Richel voorlopig. Dan zien we wel weer verder.'

Ze doofden het vuur, namen hun reispakken en begaven zich op weg. Piak voorop en Tiuri vlak achter hem. Piak had nu zijn laarzen aangetrokken en in zijn hand hield hij een stok die hij van een boom had gesneden.

Terwijl ze langzaam klommen, bedacht Tiuri dat hij zich nu helemaal aan Piak had toevertrouwd. Hij kon niet meer dan een paar stappen vooruitzien en kon slechts blindelings volgen. Ze spraken weinig, en als ze wat zeiden, scheen de klank van hun stemmen Tiuri vreemd dof toe. De mist leek alle geluiden te omhullen, ook hun voetstappen en het geruis van water dat nu en dan was te horen. Soms waarschuwde Piak hem voor een sterke stijging of een plotselinge daling, voor een spleet of beekje waar ze overheen moesten stappen. Tiuri verloor alle begrip van tijd en ruimte; hij wist niet hoe lang ze voort waren gegaan en hoever ze waren gevorderd, toen Piak stil hield en zei: 'Wacht hier; ik ga even verder kijken. Blijf alsjeblieft op je plaats.' Voordat Tiuri antwoord kon geven was hij weg.

Tiuri ging zitten en trachtte voor de zoveelste maal vergeefs de mist met zijn ogen te doorboren. Hij had het gevoel dat hij alleen op de wereld was. Het wachten viel hem lang en hij begon zich af te vragen waar Piak bleef. Misschien was hij verdwaald; hoe zou hij hem dan ooit terug kunnen vinden? Maar toen stelde een zwak geroep: 'Hoe-hoe!' hem gerust.

Een ogenblik later doemde zijn jonge gids uit de mist op.

'Kom,' zei hij opgewekt, 'we gaan verder. Ik geloof dat het weer beter wordt.'

Tiuri kon daar niets van merken. 'Waar ben je heen geweest?' vroeg hij.

'Even kijken waar we nu precies zijn,' antwoordde Piak. 'Een eindje verder is een grote steen die ik herkende. We zijn vlak bij de Groene Richel.'

'Was je de weg kwijt?'vroeg Tiuri.

'Nee,' zei Piak, 'ik wist alleen niet zeker hoever we waren, en ik wilde niet dat we de Groene Richel ongemerkt voorbij zouden gaan... Het is in deze mist moeilijk te weten hoeveel je opgeschoten bent,' voegde hij er verontschuldigend bij.

'Dat begrijp ik,' zei Tiuri. 'Hadden we misschien toch niet beter in de berghut kunnen wachten?'

'Dat vind ik niet,' zei Piak. 'Je moet toch zo vlug mogelijk de bergen over? En de Groene Richel is in ieder geval te bereiken. Daarna moet het uitzicht wel beter zijn, maar de mist zal, geloof ik, gauw optrekken.'

'Daar zie ik nog niets van,' zei Tiuri.

'Voel je niet dat het een beetje begint te waaien? En in het oosten wordt het lichter. Kijk maar.'

Ze liepen verder, nog steeds voetje voor voetje. Bij een grote steen hield Piak halt.

'Hier zat Menaures toen hij de hoorn van ridder Edwinem hoorde,' vertelde hij.

'Ging Menaures vaak de bergen in?' vroeg Tiuri.

'Vroeger wel. Mijn vader heeft veel tochten met hem gemaakt. Maar hij ging ook vaak alleen, Menaures; dan zat hij uren en uren op een helling of bergtop te kijken en te denken... Zie daar eens!'

Tiuri keek in de richting die Piak wees. Daar scheurde de mistsluier plotseling vaneen en onthulde een bergtop. Meteen daarna verdween het gezicht weer, maar Piak zei tevreden: 'Misschien lopen we straks nog in de zonneschijn.'

Ze besloten bij de steen te wachten tot het zicht beter werd; ze zaten hier beschut, zei Piak, terwijl de Groene Richel meer blootgesteld was aan weer en wind. Zo zaten ze een tijdje en aten een stukje brood. De mist werd beweeglijk; steeds vaker liet ze een stuk van de omgeving zien. Het was een wonderlijk, wisselend schouwspel. Piak kreeg gelijk; na een halfuurtje zagen ze de zon, klein en bleek. Toen stonden ze op.

De Groene Richel was gauw bereikt. Tiuri kon twee wegen onderscheiden die vandaar verder liepen, maar Piak zei dat ze geen van beide zouden gaan.

'De ene loopt dood,' vertelde hij. 'De andere voert de goede kant op, maar ónze weg zal geen achtervolger vinden.'

Hij liep naar de rand van de richel en keek naar beneden. Tiuri volgde hem en keek in een ravijn. De diepte ervan kon hij niet raden, daar er nog mist in hing.

'Moeten we hier naar beneden?'vroeg hij ongelovig.

'Ja, het is gemakkelijker dan het lijkt.'

'Dat hoop ik,' zei Tiuri, terwijl hij een stap terug deed en om zich heen keek. Ze waren weer een heel eind gestegen, merkte hij; geen boom groeide hier meer, alles was woest en kaal. In het westen viel hem een mooi gevormde, kegelvormige top op, en daarnaast een veld van sneeuw of ijs, dat klauwachtige vingers scheen uit te strekken naar het dal eronder.

'Daar is de pas,' wees Piak. 'We gaan die gletsjer over en aan de andere kant van die bergrug zul je het Unauwens rijk kunnen zien.'

'Het lijkt niet eens zo ver,' merkte Tiuri op.

'We kunnen morgenochtend de pas bereiken,' zei Piak. Hij ontrolde zijn touw en bond hen aan elkaar vast. 'Zo,' zei hij, 'we gaan.' Toen bukte hij zich en plukte iets van de grond.

'Alsjeblieft,' zei hij en hij bood Tiuri twee bloemen aan, een als een ster, wit en grijsgroen, de andere als een kleine, blauwe klok.

'Ach, groeien hier nog bloemen,'zei Tiuri verrast.

'Ja, steek ze in je gordel als je wilt; je moet je handen vrijhouden.'

Ze begonnen de afdaling, langzaam en voorzichtig. Het was inderdaad gemakkelijker dan het leek, al moesten ze oppassen, omdat de rotsen nat en glibberig waren en bezaaid met losse stenen. Nu was het Tiuri die voorop ging, al riep Piak hem vaak toe op welke plaatsen hij het best zijn voeten kon zetten. Na een poosje raakte hij wat aan het dalen gewend en liep vlugger en zekerder. Kort daarna echter stapte hij op een losse steen en gleed een heel stuk naar beneden. Een ruk aan het touw bracht hem tot stilstand.

'Gaat het?' riep Piak. 'Heb je je pijn gedaan?'

'N... nee,' zei Tiuri, 'Ik geloof het niet.'

Piak was in een ogenblik naast hem en hielp hem overeind.

'Nee,' zei Tiuri, 'ik mankeer niets.'

'Als je weer glijdt, laat je dan meteen vallen,' raadde Piak. 'Blijf zo dicht mogelijk bij de grond. Vallen is niet erg, als je maar niet een eind naar beneden gaat.'

'Ja,' zei Tiuri wat beschaamd. Hij besefte nu pas goed dat Piak, die jonger was dan hij en die hem als een dapper ridder beschouwde, in de bergen zijn meester was, en een gids die hij kon vertrouwen. 'Wil jij niet voorop gaan?' vroeg hij.

'Nee, dat hoort niet,' zei Piak. 'Een gids moet bij het klimmen voorop gaan, maar bij dalen achteraan.'

Pas na enige tijd drong het tot Tiuri door waarom dat zo was. Piak was als gids degene die voor hun beider levens verantwoordelijk was; als hij, Tiuri, viel, moest Piak zich schrap zetten en hem tegenhouden.

Hij hoorde water ruisen en kort daarna was de bodem van het ravijn bereikt. Ze waadden door een beekje, liepen er aan de andere kant een eind langs en klommen toen weer omhoog. Intussen was de zon helderder gaan schijnen en de wind waaide harder.

'Het wordt inderdaad mooi weer,' zei Tiuri, toen ze voor de tweede maal op de dag rust namen.

Piak fronste zijn wenkbrauwen en staarde een tijd naar de lucht. 'Hoe laat zou het zijn?' vroeg hij. 'Drie uur, of halverwege het vierde uur misschien? Het is ongeveer een uur van hier naar de gletsjer, en nog een uur om die over te steken. We moeten vóór donker de Zeven Rotsen voorbij. Dan kunnen we morgenochtend de pas bereiken en voor de middag het land van Unauwen zien. Laten we nu meteen verdergaan.'

Tiuri stond op en volgde hem, al had hij best nog even langer willen rusten. Hij begreep echter dat Piak goede redenen moest hebben om voort te willen maken. Ze klommen een heel eind naar boven aan de andere kant van het ravijn en daarna ging het op en af - maar meer op - over steeds moeilijker terrein. Een pad viel er niet meer te ontdekken, maar Piak liep zonder aarzelen voort en ging, als het terrein het toeliet, veel vlugger dan hij eerst had gedaan. Naarmate ze verder kwamen, begon de wind krachtiger te waaien. Het werd kouder en de zon verschool zich weer. Na een uur ongeveer bereikten ze de gletsjer, een uitgestrekt veld van ijs, dat echter doorploegd bleek te zijn met smalle, snelstromende beekjes en verraderlijke spleten.

'Het heeft gelukkig nog niet gesneeuwd,' zei Piak, toen ze de gletsjer betraden. 'Maar ik geloof toch dat er wat veranderd is sinds ik hier de laatste keer was. Er zijn meer spleten, zo te zien.' Hij maakte het touw los, rolde het zorgvuldig weer op en leidde toen de weg over de ijsvlakte. Hij liep niet in een rechte lijn, maar scheen een bepaalde weg te volgen, al kon Tiuri die niet ontdekken.

De wind kon hier onbelemmerd waaien en was ijzig koud.

'Je hebt geen geluk, Tiuri,' zei Piak. 'Als de zon schijnt, kun je hier soms halfnaakt overheen wandelen.'

Deze wandeling was voor Tiuri wel iets bijzonders. De ijsvlakte in het kille, grauwe licht was iets dat met niets vergeleken kon worden dat hij vroeger had gezien. Ze passeerden enkele wonderlijke dingen; grote keistenen die balanceerden op dunne, lage zuilen van ijs. Het leken wel reusachtige paddestoelen.

'Gletsjertafels,' zei Piak. 'Daar zitten de berggeesten op als ze eens afdalen van hun toppen. Soms gooien ze elkaar met deze rotsblokken; je kunt het van mijlenver horen, als rommelen van de donder.'

'Is dat waar?' vroeg Tiuri, terwijl hij rondkeek alsof hij verwachtte dat er een reus van een berggeest tevoorschijn zou komen om een steen naar hem te smijten.

'Ik heb ze nooit gezien,' zei Piak. 'Wel gehoord soms, in de verte.'

Soms moesten ze over spleten en beken springen, maar toen ze ongeveer halverwege waren, kwamen ze voor een beek die te breed was. Deze had zich een heel diepe bedding uitgeslepen en de randen ervan waren spiegelglad. Er zat dus niets anders op dan er een eind langs te lopen, in de hoop dat ze er verderop wel over zouden kunnen.

'Dat is pech,' zei Piak een beetje geërgerd.

Ze moesten een flink eind lopen voordat ze de sprong konden wagen en daarna moesten ze weer een stuk terug, omdat daar de weg over de gletsjer veiliger was. En ondertussen werd de wind kouder en de lucht grauwer.

Ze waren allebei door en door koud toen ze de gletsjer over waren en ze hadden er veel langer dan een uur over gedaan.

Piak keek weer naar de lucht. 'Ik mag een geit worden als we geen sneeuw krijgen,' zei hij. 'Nou, opschieten maar.'

'Hoe ver wil je vandaag komen?' vroeg Tiuri, toen ze na een tijd even stilstonden om het touw weer vast te binden.

'Ik wil de Zeven Rotsen voorbij,' antwoordde Piak, 'dat is het moeilijkste stuk van de weg. Ik hoop alleen maar dat het niet te vlug donker wordt.'

Zijn hoop werd niet vervuld. Het werd angstwekkend snel donker en spoedig begon de eerste sneeuw te vallen. De wind wakkerde aan en het enige geluk was, dat ze hem grotendeels achter hadden. De sneeuwjacht maakte het zicht slecht en het terrein werd door gladheid nog moeilijker dan het al was.

'Eerst mist, dan sneeuw,' mopperde Piak. 'De bergen hadden je wel wat vriendelijker kunnen ontvangen.'

Ze bevonden zich op dat ogenblik op een smalle richel, rechts van hen hoge rotswanden, links een ravijn.

'Waar zijn de Zeven Rotsen?' vroeg Tiuri.

'We staan nu onder de vierde rots,' antwoordde Piak. 'Vooruit maar.'

Ze klauterden verder in het schemerachtige licht. Tiuri klappertandde van de kou en hij had geen gevoel meer in zijn handen en voeten. Het ergste was dat zijn arm weer pijn deed; het was begonnen op de gletsjer en werd bij elke stap erger. Maar hij zei er niets van en zwoegde zwijgend voort.

Plotseling hield Piak stil. 'Dit gaat niet!' riep hij. 'Het is gevaarlijk om verder te gaan. Verderop wordt het nog smaller en steiler en het zal zo donker zijn.'

'Wat doen we dan?' riep Tiuri.

'We moeten terug,' antwoordde Piak. 'Hier kunnen we niet blijven; het is te koud en onbeschut. Er is een ondiepe grot bij het begin van de derde rots; daar kunnen we schuilen. Het is niet erg prettig, maar het is er wel een nacht uit te houden.'

Ze aanvaardden de terugtocht. Het dalen bleek nog moeilijker dan het klimmen en bovendien hadden ze nu de wind tegen, zodat de sneeuwjacht hen bijna verblindde. Ze kwamen maar heel langzaam vooruit en durfden zich niet te haasten, al was het nu bijna helemaal donker geworden. Het was trouwens de vraag of ze in staat geweest zouden zijn, vlugger te lopen. Ze liepen om de beurt vooraan en stonden vaak stil om elkaar te helpen. Ze spraken geen woord, totdat Piak hijgde: 'Nu moeten we er toch zo langzamerhand zijn! Herinner jij je deze plaats?'

'Ik zie haast niets,' zei Tiuri. 'En alles lijkt zo op elkaar.'

Ze vervolgden de afdaling. Ik houd het niet lang meer vol, dacht Tiuri. Dadelijk val ik gewoon neer. Even later vroeg hij: 'Is dit niet de derde rots?'

'Ja!' riep Piak. 'We zijn er. Bijna tenminste.'

Ze vonden hun doel juist op tijd. De grot was heel ondiep en ze konden er net naast elkaar in zitten, beschermd tegen de wind, maar niet tegen de kou. Ze maakten hun reispakken open en wikkelden zich rillend in hun dekens.

'Zo,' zei Piak, 'daar zitten we dan. Maar we mogen niet gaan slapen; dan zouden we te koud worden. We moeten nu en dan op en neer lopen, met onze voeten stampen... nu ja, in beweging blijven. Hoe gaat het, Tiuri?'

'O best,' zei deze. 'Naar de omstandigheden tenminste.'

'Hebjelastvanje arm?'

'Een beetje.'

'Een beetje véél dus,' zei Piak. 'Pak je zo goed mogelijk in. Doe je pij aan over je schapenvacht en wikkel je warm in je deken. Er is niets aan te doen nu. We moeten de nacht zien door te komen. Laten we in ieder geval flink eten; dat helpt altijd... 't Is jammer dat we niets hebben om vuur te maken,' zei hij even later. 'Hoewel ik denk dat we dat nooit aangekregen, laat staan aangehouden zouden hebben in dit weer. Je moet wel denken: Wat ben ik begonnen!'

'Dit weer hadden we toch niet kunnen voorzien?' zei Tiuri, luid pratend om boven het rumoer van de storm uit te komen.

'Nee, ik heb zoiets nog pas één keer meegemaakt in deze tijd van het jaar, en toen zat ik hoger! Je kunt me geloven of niet, maar dit had ik vanmorgen niet zien aankomen. Later was ik wel bang dat er sneeuw zou vallen; daarom had ik zo'n haast. Ik had beter meteen na de gletsjer een schuilplaats kunnen zoeken voor de nacht.'

'Je kon toch niet weten dat het zo erg zou worden,' zei Tiuri.

'Nee, dat had ik niet verwacht. Het spijt me.'

'Dat hoef je niet te zeggen,' antwoordde Tiuri. 'Je hebt gedaan wat je goed dacht.' Hij klappertandde.

'Kom' zei Piak, 'we moeten wat doen. Hier, laten we in onze handen klappen. Zo.' Hij voegde de daad bij het woord en zong erbij, zo hard als hij kon:

"t Was nacht, 't was nacht,

't was midden in de nacht...

Toen hoorde ik een luide donderslag.

Dat waren zeven dwergen,

die dansten in de bergen...'

De wind huilde om de rotswanden en in de verte klonk gerommel van donder of rollende stenen. De jongelieden aten wat en kropen toen dicht tegen elkaar aan, vechtend tegen de slaap.

De nacht was lang. Soms stonden ze op en liepen voorzichtig heen en weer op de smalle richel buiten de grot, maar de kou deed hen spoedig de beschutting weer opzoeken. Ze gingen rechtop zitten en probeerden met hun voeten te stampen of wreven elkanders handen.

Ze hielden elkaar bezig met het vertellen van verhalen.

Tiuri vertelde van zijn avonturen in het bos en in kasteel Mistrinaut en toen hij daarover was uitgepraat, vertelde hij van kasteel Tehuri, de Stad van Dagonaut en de ridders van de koning. Hij noemde al hun namen en beschreef hun wapenschilden en blazoenen.

Piak vertelde van zijn geboortedorp, van de bergen en de kluizenaar, en zong alle liedjes die hij kende. Naarmate de nacht verstreek begon het luide praten hen zeer te vermoeien, en dan zwegen ze soms lange tijd. Nu en dan werd de slaap hun te machtig en dommelden ze in, totdat een van hen wakker schrok en de ander heen en weer schudde.

Maar in de loop van de nacht nam de wind langzaam af en hield het op met sneeuwen. En eindelijk, eindelijk kwam het bleke licht van de dageraad.

6 Gezicht op het Rijk van Unauwen

'Nu zou ik een bord hete bonensoep lusten,' zei Piak, toen ze op hun harde brood knabbelden. 'Maar daar dat niet te krijgen is, zal ik voor vandaag maar veel zon bestellen.'

Tiuri had bewondering gekregen voor de onuitroeibare opgewektheid en het uithoudingsvermogen van zijn reisgezel. Toen hij hem aankeek, zag hij echter dat de nacht ook op hem sporen had nagelaten. Piaks bruine gezicht zag nu grauwbleek en zijn lippen waren blauw. Tiuri vroeg zich af hoe hij ooit in staat zou zijn het, volgens Piak, moeilijkste stuk van de tocht te volbrengen. Het sneeuwde niet meer, maar de weg die ze gaan moesten zag er weinig aanlokkelijk uit, bedekt met sneeuw. De zon stond nog laag en van haar warmte was niet veel te merken. Hij had het gevoel dat er op zijn minst een laaiend vuur nodig zou zijn om hem warm te doen worden. Toch stond hij even later klaar om te vertrekken.

'Hoe voelt je arm nu?' vroeg Piak.

'O, dat is veel beter geworden,' antwoordde Tiuri. Hij overdreef wel wat, maar de pijn was inderdaad minder.

'Wel,' zei Piak, 'laten we dan maar gaan. Langzaam lopen maar; het zal wel glad zijn.'

Voor de tweede maal beklommen ze de weg langs de rotsen. Piak had gelijk; het was glad. Ook koud was het nog steeds en hun verkleumde ledematen waren niet erg behulpzaam bij het hier en daar gevaarlijke klauterwerk. Wat ze de vorige dag niet goed hadden kunnen zien, vertoonde zich nu telkens als een voortdurende waarschuwing: diepe ravijnen en kloven waarvan de bodem niet was te zien. Alles om hen heen was wit en zwart en grijs... wit de sneeuw en ijzel, zwart de rotsen, grijs de hemel en de berghellingen in de verte. Lange tijd klauterden ze voort, zwijgend, omdat ze geen kracht meer over hadden om wat te zeggen. En toen, na uren scheen het, sprak Piak: 'Dit is de zevende rots, hier moeten we overheen. Aan de andere kant had ik vannacht willen zijn... Daar is een goede schuilplaats.'

De klim over de zevende rots was het moeilijkste van alles. Toen ze eindelijk boven waren, danste alles voor Tiuri's ogen en hij hijgde naar adem. Met Piak was het niet veel beter gesteld. Toch gingen ze nog even verder en daalden aan de andere kant een eindje af, omdat het daar meer beschut was. Ze gingen zitten en rustten een tijdje. Tiuri merkte dat hij het niet zo koud meer had. Het duurde even voordat hij aandacht aan de omgeving kon schenken. Recht voor hen lag een bergrug, met sneeuw bedekt; daarboven werd de lucht blauw en helder. Ze moesten nog een eind naar beneden voordat ze die helling konden bereiken, maar als ze die beklommen hadden, zei Piak, zouden ze de pas bereikt hebben en het Rijk van Unauwen kunnen zien. Tiuri keek naar de top die rechts van de pas lag, de kegelvormige top die hem al eerder was opgevallen.

'Daar ben ik bovenop geweest,' zei Piak. 'Ik zou er nu niet graag heen gaan,' voegde hij er met een grimas bij. Toen stond hij op. 'Zullen we dadelijk rusten in mijn schuilplaats?' stelde hij voor. 'Daar zal het prettiger zijn dan hier.'

Onder in de zevende rots bevond zich een grot die veel ruimer en dieper was dan die waarin ze hadden overnacht. Ze moesten over vele kleine en grote stenen heen stappen voor ze er binnen konden gaan.

'Misschien is het toch ergens goed voor geweest,' mompelde Piak.

'Wat?' vroeg Tiuri.

'Dat we deze plaats niet hebben bereikt. Deze stenen lagen hier de vorige keer niet. Het zou best kunnen dat ze vannacht naar beneden gekomen zijn. Ik zou niet graag zo'n steen op mijn hoofd gekregen hebben... jij? Maar nu zul je eens wat zien!'

Piak ging vóór Tiuri de grot in en verdween in het duister achterin. Een ogenblik later kwam hij weer tevoorschijn met een armvol takken. 'Wat zeg je daarvan?' zei hij triomfantelijk. 'Mijn voorraad! Vorige maand uit Filamen naar hier meegebracht. Ze zijn niet eens erg vochtig.'

'Prachtig!' zei Tiuri.

'Nu zullen we een vuur stoken,' zei Piak. 'Ik ben niet zo koud meer als vanmorgen, maar voor ik verderga, wil ik gloeien en broeien van de warmte. En ik wil geroosterd brood eten en een meelkoek bakken in de hete as.'

Ze genoten van alles wat hij gezegd had en toen ze verder gingen, waren ze in een heel wat betere stemming en toestand. De zon sloot zich daarbij aan door beter te schijnen en zo viel de laatste grote klim erg mee. Toen ze boven waren, hadden ze het zelfs warm. Maar aan warmte of koude dachten ze op dat ogenblik niet. Ze keken in het Rijk van Unauwen!

Tiuri slaakte een zucht. Daar voor hem lag het doel van zijn tocht. Eigenlijk zag hij niet veel meer dan bergruggen achter elkaar, zich verliezend in nevels; het vlakke land erachter kon hij slechts raden. Het was ook nog ver; de afstand over de bergen was pas voor de helft afgelegd.

'Het is niet erg helder,' zei Piak. 'Bovendien kun je verderop meer zien, al is het daar lager. Maar kijk nu ook eens om je heen.'

Nu merkte Tiuri op welk een mooi punt ze stonden. Om hen heen lagen met sneeuw bedekte hellingen en toppen, beschenen door een stralende zon.

'Kom,' zei Piak, 'ik wil het niet weer koud krijgen en dat zal gebeuren als we hier langer blijven staan. Bovendien hebben we veel verloren tijd in te halen.'

De afdaling viel Tiuri tegen. Hij had daarboven op de pas het gevoel gehad dat de moeilijkheden achter de rug waren, maar het terrein was nog steeds bar en woest. Het was echter veel minder koud, daar de wind uit het oosten niet meer te voelen was. Na een tijd onttrokken berghellingen wat nog te zien was van Unauwens rijk aan het gezicht.

De dag verstreek en toen de zon in het westen de bergtoppen in oranje vlammen veranderde, zochten ze een slaapplaats en vonden er een in een ondiep dal, vlak bij een beek. Ze waren allebei te moe om veel te eten, maar Piak nam nog de tijd om Tiuri's arm te behandelen met de drank uit Menaures' flesje. Toen gingen ze liggen en sliepen als twee blokken.

De morgen brak aan, koud en helder. Later op de dag werd het echter warm. Piak wees Tiuri een kleine, afgeplatte top en zei: 'Dat is mijn uitkijktoren. Heb je zin er even naartoe te klimmen en te kijken? Het is geen grote omweg; we komen er vlak langs.'

Tiuri wilde niet weigeren en toen hij op de top stond, had hij geen spijt van de korte klim erheen. Want de top was zó gelegen, dat zij een onbelemmerd uitzicht bood over het land in het westen, en in het heldere weer konden ze ver kijken. Ze zagen velden, weiden en wouden, en Dangria, als een sprookjesstad, en een eind daarachter stippels die waarschijnlijk dorpjes waren, en iets glinsterends, dat misschien de Regenboog Rivier was. Het scheen Tiuri een wonderschoon land toe en plotseling bedacht hij dat hij wel een zwervend ridder zou willen worden, zodat hij steeds nieuwe dingen zou zien en in vreemde verre streken zou komen.

'Hoe lang zou het nog zijn naar de voet van de bergen?' vroeg hij zich hardop af.

'Van hier kunnen we vlug dalen,' zei Piak. 'Tweeënhalve dag misschien. Ik ben nooit verder geweest dan even voorbij Filamen, en daar zullen we morgenavond zijn.'

Dus over tweeënhalve dag zal ik afscheid nemen van Piak, dacht Tiuri. Hij vond dat geen prettige gedachte. Hij zou Piak missen. Ja, hij zou hem meer missen dan ridder Ristridin en zijn gezelschap. Tegenover Piak kon hij meer zichzelf zijn; Piak was zijn vriend geworden. Piak hield met zijn opgewektheid alle onnodige zorgen en voorbarige angsten verre.

'Is er wat?' vroeg Piak naast hem.

'Nee,' zei Tiuri, 'wat zou er zijn?'

'Je kijkt zo verschrikkelijk ernstig. Je wilt zeker niet in Filamen overnachten?'

'Hoezo? O ja... nee, het lijkt me beter van niet.'

'Gelijk heb je,' zei Piak. 'Reizen zonder sporen achter te laten! Maar ik weet wat anders. Boven Filamen woont een oom van mij met zijn vrouw, Taki en Ilia heten ze. Ze zijn allebei erg aardig. Daar kunnen we heen gaan. Zij zullen ons bezoek geheim houden als ik het vraag. En ze zullen ons éten geven...! Niemand kookt zo lekker als mijn tante.'

'Dat klinkt aanlokkelijk,'zei Tiuri lachend.

'Ja, en we kunnen het gerust doen. Ze zullen niets zeggen; bovendien wonen ze helemaal alleen. Menaures kent ze ook; vroeger kwam hij er wel eens. Nu, wat vind je ervan?'

'Ik volg je,' zei Tiuri.

'Vlug dan,' zei Piak. 'Misschien kunnen we er vóór donker zijn.'

De nu volgende afdaling ging zeer snel. Meestal liep Piak voorop, om het tempo aan te geven. Hij liep niet naar beneden, maar liet zich gewoon vallen, springend van de ene steen op de andere, Tiuri hield hem bij, al voelde hij bij elke stap een scheut van pijn door zijn arm gaan. In de namiddag werd het landschap kalmer en lieflijker en toen hoorden ze voor het eerst geklingel van bellen.

'De schapen van oom Taki,'zei Piak.

Ze zagen de dieren even later, grazend op een kleine wei. Toen ze de jongelieden zagen, liepen ze op hen toe en likten hen waar ze konden.

'Hé, hé,' zei Piak, 'eet ons niet op, alsjeblieft!'

Een man kwam van de andere kant de weide op. 'Nee maar!' riep hij. 'Daar hebben we Piak!' Het bleek Piaks oom te zijn.

Piak begroette hem hartelijk en stelde hem toen aan Tiuri voor.

'Dit is mijn vriend Martijn,' zei hij. 'We zijn op weg naar jou toe.'

Taki was een forse, nog jonge man; zijn vriendelijk gezicht was even bruin als dat van Piak, maar zijn haar was door de zon zó gebleekt, dat het wel stro leek. Hij nam de jongelieden onderzoekend op en zei: 'Jullie zijn moe, zeker. Is het slecht weer geweest boven?'

'Nou en of,' zei Piak. 'Heb je er niets van gemerkt?'

'Nee, dat niet. Maar we zagen een boos uitziende lucht boven de bergen in het oosten en we hoorden gerommel van verschuivende stenen.' Taki joeg de schapen uit elkaar en vervolgde: 'Maar straks kunnen jullie vertellen. Eerst naar beneden, jongens! Weet je wat, ik zal vooruitlopen en Ilia zeggen dat ze het eten vast op het vuur zet.'

Piak juichte dit plan toe, maar hield hem nog even terug en zei op gedempte toon: 'Nog één ding, oom Taki. Ons bezoek moet geheim blijven. Ik kan je niet vertellen waarom, maar niemand mag weten dat wij hier zijn.'

Taki liet geen verbazing blijken. 'Best,' zei hij. 'We hebben geen andere bezoekers en we wonen eenzaam. Aan je wens kan dus gemakkelijk worden voldaan. Tot straks.' Hij rende naar beneden langs een smal pad, dat bij de weide begon.

Piak en Tiuri volgden hem langzamer.

'Nog een uur lopen ongeveer,' zei Piak.

Taki raakte hen steeds verder voor; na een poosje verdween hij in een dennenbosje, uit hun gezicht.

Het was bijna donker toen ze Taki's woning bereikten, een houten hut met een schuur eraan gebouwd. Door de ramen viel licht naar buiten en in de deuropening verscheen de gedaante van een vrouw. Een hond kwam hen blaffend tegemoet en sprong kwispelend tegen Piak op.

'Dag, ouwe jongen,' zei deze. 'Hoe gaat het ermee?'

'Kom binnen, jongens!' riep de vrouw. 'Kom binnen en wees welkom.'

7 Bij Taki en llia; verder naar beneden

Piaks tante llia was klein en donker, met een lief, blozend gezicht. Ze kuste Piak op beide wangen en begroette Tiuri hartelijk.

De hut bestond maar uit één kamer en die was klein en eenvoudig, maar Tiuri vond dat hij nog nooit zo'n gezellige kamer had gezien. Op een glimmend gewreven tafel stonden twee kaarsen te branden, en verder stonden er houten schalen met brood, kaas en vruchten en groene kroezen met melk. Vuur vlamde in de stookplaats en water zong in de grote ketel die erboven hing.

Taki kwam juist van de andere kant binnen, door de deur die de hut met de schuur verbond. 'Gooi je pakken maar neer,' zei hij, 'trek je laarzen uit en kom met me mee naar de schuur. Je honger moet je nog maar even bewaren.' Hij tilde de ketel van het vuur en ging hen voor.

In de schuur stond een tobbe klaar, half met water gevuld. Taki goot er de inhoud van de ketel bij. 'Zo,' zei hij, 'nu is het lauw. Kleed je uit en spring erin. Er is niets dat je zó goed doet als een bad.'

Dat geloofden de jongelieden meteen. Taki liet hen alleen en sloot de deur achter zich, maar even later keek llia om een hoekje en gaf hun een handdoek.

'Geef me jullie kleren eens hier,' zei ze. 'Dan zal ik ze afborstelen en even uithangen. Hier is iets om zolang aan te trekken.'

Nadat ze gebaad hadden, verbond Piak Tiuri's wond weer. 'Het geneest nu mooi,' zei hij, 'en dat is maar goed ook, want er zit niet veel meer in Menaures' flesje.'

Korte tijd later kwamen Tiuri en Piak de kamer weer binnen, met vochtige haren en rode wangen; de een gekleed in een lang blauw hemd, de ander met een gelapte rode broek, beide van Taki afkomstig. llia roerde in de pot die nu boven het vuur hing. Taki zat aan de tafel en noodde hen aan te schuiven.

'Begin maar vast,' zei Ilia. 'Als je maar een gaatje bewaart voorde soep.'

'Tante Ilia,' zei Piak verrukt, "t is werkelijk bonensoep! Maar wij gaan niet eten voordat u bij ons zit.'

'Het is maar eenvoudig,' zei Ilia. 'Ik wist niet dat jullie zouden komen.'

'Nou, het is meer dan genoeg, denk ik,' zei Taki. 'Dat eten ze nooit op.'

Piak en Tiuri beaamden zijn woorden en daarna deden ze het maal alle eer aan. De hond zat onder de tafel en at wat hem met gulle hand werd toegeworpen. Ondertussen praatten ze met elkaar; Taki vroeg hoe hun tocht was geweest en wilde van Piak weten hoe het ging met hun wederzijdse kennissen aan de andere kant van de bergen. Piak vroeg op zijn beurt hoe het hem en zijn vrouw ging en of er nog nieuwtjes waren uit Filamen. Tiuri was de enige die meer luisterde dan sprak.

'Ik heb jou haast niets gevraagd, Martijn,' zei Taki op een ogenblik, 'maar dat is geen onhartelijkheid van me. Ik heb gehoord dat je aanwezigheid hier geheim is en daarom denk ik, dat vragen je niet lief zijn.'

'Dank u,' sprak Tiuri met een glimlach.

'Ja, het is een geheim,' zei Piak. 'Menaures weet ervan en hij heeft mij opgedragen zijn gids te zijn. Misschien zullen we het je later wel kunnen vertellen.'

'Het is maar goed dat ik niet nieuwsgierig ben,' zei Taki. 'Ilia wel. Zij zit nu vast te branden van nieuwsgierigheid!'

'Dat is niet waar!' zei Ilia. 'Ik ben nooit nieuwsgierig naar dingen die me niet aangaan.'

'Dan zijn er héél veel dingen die je wél aangaan op deze wereld,' zei Taki plagend. 'Wel, wel, ik wist niet dat je jezelf zo belangrijk vond.'

Ze lachten, Ilia ook.

Tiuri bedacht dat hij, nu hij de pas voorbij was, zich in het Rijk van Unauwen bevond. Hij vroeg Taki of dat werkelijk zo was.

'Ja, dat is zo,' antwoordde deze, 'hoewel er mensen zijn die zeggen dat het Grote Gebergte onder geen enkele heerser valt. Maar ik beschouw Unauwen als mijn koning.'

'Jij bent toch wel eens in Dangria geweest, niet?' vroeg Piak.

'Vele malen, vóórdat ik getrouwd was. Een mooie stad, maar ik zou er niet willen wonen.'

'Waarom niet?' vroeg Tiuri.

'Mij te benauwd. Ik heb liever een hutje in de bergen, hoog in de frisse lucht. Maar Dangria is mooi, hoewel zij niets moet zijn vergeleken bij de Stad van Unauwen. Zijn jullie van plan erheen te gaan?'

'Naar Dangria? Ja,' zei Tiuri. 'Is het ver van hier?'

'Wel, morgenavond kun je de hoogte van Filamen bereiken, en het kost iets meer dan een dag om vandaar aan de voet van de bergen te komen. Zeg, ik weet wat! Daar woont een man bij wie ik vroeger gewerkt heb; Ardoc heet hij. Hij is rijk en heeft veel paarden en wagens. Als je het uit mijn naam vraagt, mag je misschien meerijden naar Dangria. Hij rijdt er heel vaak heen om de opbrengst van zijn land daar te verkopen op de markt. O ja, dat vindt hij vast goed. Het is een aardige kerel, al doet hij soms bars. Maar dan moet je er vroeg in de morgen zijn; meestal vertrekt hij vóór zonsopgang om 's middags in Dangria te zijn.'

'Dank je,' zei Piak. 'Dat kunnen we best proberen, vind je niet... Martijn? Waar woont die Ardoc precies, oom Taki?'

'Ik zal het jullie morgen uitduiden,' antwoordde deze. 'Misschien breng ik jullie wel een eindje. De weg is een beetje veranderd, sinds er de vorige maand een kleine aardverschuiving is geweest hier dichtbij.'

'O ja?' zei Piak. 'Waar? En hoe?' En Taki moest hem daar alles van vertellen.

Na het eten gingen ze meteen slapen. De jongelieden weigerden in de bedstee van Taki en Ilia te kruipen en tenslotte maakte Taki een leger voor hen op de vloer. Toen zeiden ze elkander goedenacht en sliepen heerlijk in dat vriendelijke huis.

De volgende morgen begonnen ze vroeg met een uitgebreid ontbijt, llia maakte ook nog een groot pak brood voor onderweg. 'Dit is vers,' zei ze, 'gisteren gebakken. Laat je oude brood maar hier; daar maak ik wel pudding van voor Taki.'

Ze namen met veel dankbetuigingen afscheid van haar en vertrokken. Taki en zijn hond brachten hen een eind weg; over keien en stenen steil naar beneden, door de bedding van een droge beek en tenslotte over een prachtig pad dat door met bloemen begroeide weiden leidde. Tegen de middag nam hij afscheid van hen, na hun verteld te hebben hoe ze Ardocs landgoed konden vinden. De jongelieden bedankten hem en beloofden hem dat ze op de terugweg weer langs zouden komen.

'Ik hoop dat we met Ardoc mee mogen rijden,' zei Piak, toen ze samen verder liepen. 'Ik heb nog nooit in een wagen gereden.'

Tiuri bleef plotseling staan en keek hem aan.

'Wat is er?' vroeg Piak.

'Je zou me toch alleen over de bergen brengen?' zei Tiuri. 'Moet je niet terug naar Menaures?'

'Mag ik niet verder mee?' vroeg Piak. 'Menaures heeft het zelf tegen me gezegd. "Als je hem verder wilt begeleiden, Piak," zei hij, "moet je dat doen." Nu, en ik doe het, als je er geen bezwaar tegen hebt.'

'Ik heb er wél bezwaar tegen,' zei Tiuri.

'Waarom? Wil je liever alleen reizen?' vroeg Piak.

Tiuri zou dolgraag willen dat Piak bij hem bleef, maar hij antwoordde: 'Het kan gevaarlijk zijn. Nee, ik wil niet dat je meegaat.'

'O, is het daarom,' zei Piak. 'Dat kan me niet schelen. Toe, laat me meegaan naar de Stad van Unauwen.'

'Nee,' zei Tiuri, 'heus, ik kan beter alleen gaan.'

Piak keek hem teleurgesteld aan. 'Meen je dat?' vroeg hij. 'Je denkt zeker dat je meer last dan plezier van mij zult hebben!'

'Nee,' zei Tiuri, 'nee, dat niet! Ik dank je voor je aanbod, maar werkelijk, het is...'

'...beter van niet!' viel Piak hem in de rede. 'Dat heb je al gezegd. Je bent bang dat het gevaarlijk is, maar dat weet ik ook al. Menaures wist het, en hij vond het goed dat ik ging, als ik wilde. En ik wil graag! Of heb je een andere reden waarom je me niet mee wilt hebben?'

'Nee,' zei Tiuri. 'Maar de reden die ik genoemd heb, vind ik sterk genoeg om je tegen te houden.'

'Ik spring er zó overheen,' zei Piak, terwijl hij een sprong maakte. 'Ik weet alles van de gevaren, van de Rode Ruiters en van Slupor, de spion. Nou, twee kunnen beter oppassen dan een. Jij wilt vlug gaan... ik zal ook vlug gaan. Toe, laat me meegaan; dan zal ik je schildknaap zijn en je in alles gehoorzamen.'

Tiuri aarzelde. Mocht hij Piaks aanbod aannemen?

'Als je lang aarzelt, loop ik weg,' dreigde Piak. 'Maar dan kom ik je stilletjes achterna, sluipend als een spion.'

Tiuri begon te lachen. 'Nu, goed dan,' zei hij. 'Ik heb liever een reisgezel dan een achtervolger.'

'Hoera!' riep Piak. Hij zette het op een lopen, maar na een poosje bleef hij staan en wachtte totdat Tiuri hem had ingehaald. Toen maakte hij een diepe buiging. 'Ik ben uw dienaar,' sprak hij plechtig.

'Doe niet zo gek,' zei Tiuri. 'Wij zijn reisgenoten, en aan elkaar gelijk.'

'Vrienden!'

Ze liepen een tijdje vrolijk voort.

'Zeg,' zei Piak toen, 'als je ridder bent, zou ik dan je schildknaap kunnen worden?'

'Ik ben nog geen ridder,' zei Tiuri.

'Maar als je het wordt? Of kan een jongen als ik geen schildknaap worden?'

'Zeker wel!'

'Zou ik het dan kunnen worden?'

'Als je erop staat,' zei Tiuri lachend, 'dan kan dat best. Ik zal zorgen dat ik de ridderslag ontvang, hoe dan ook. Alleen om jou tevreden te stellen!'

'Dat is nou aardig van je,'zei Piak.

De afdaling verliep vlug en zonder moeilijkheden. Ze lieten Filamen liggen en waren er aan het eind van de dag al een stuk voorbij.

De volgende morgen zei Piak: 'Zo, nu kan ik niet meer je gids zijn, want verder dan hier ben ik nooit geweest. Nu moet jij maar zeggen hoe we gaan.'

'Samen zullen we de weg wel vinden,' zei Tiuri.

Dit kostte niet veel moeite, want Taki had hun precies verteld welke wegen ze nemen moesten. In de namiddag van deze dag hadden ze het hooggebergte helemaal achter zich en bevonden zich in de uitlopers ervan. Hier en daar zagen ze dorpjes liggen en ze kwamen nu ook mensen tegen, die hen groetten, maar die geen verbazing of nieuwsgierigheid toonden. Ze waren weer in de bewoonde wereld.

Piak keek nu en dan om. 'Vaarwel, bergen,' zei hij een keer.

'Heb je spijt dat je meegaat?' vroeg Tiuri. 'Je kunt nu nog terug.'

'Hoe kom je erbij,' zei Piak, bijna boos.

Ze liepen na zonsondergang nog een tijd lang door. Het was een heldere nacht en ze wilden de volgende morgen bij Ardoc zijn. Het was al laat, toen ze een slaapplaats vonden in een hooiberg.

'Hè, hè,' zei Piak, 'dat hebben we gehad. Morgen begint voor mij iets nieuws, het volgende deel van de reis, helemaal door een plat land. Ik zal steden zien, en brede rivieren, denk eens aan! Voor jou is dat allemaal bekend.'

'Toch niet,' zei Tiuri. 'Dit land is voor mij ook onbekend; zoals voor de meeste mensen ten oosten van de bergen.'

Ze zwegen allebei en vroegen zich af welke avonturen hen in dit vreemde land zouden wachten. En daarover peinzend vielen ze in slaap.

ZESDE DEEL Ten oosten van de Regenboog Rivier

1 Met Ardoc naar Dangria

In de grijze morgenschemering liepen Tiuri en Piak langs een beek. Aan de overzijde daarvan, tegen de hellingen aan, waren wijngaarden.

'Dat moet het land van Ardoc zijn,' zei Tiuri.

Een eindje verder lag een groot huis van steen, omringd door houten schuren en stallen. De jongelieden betraden de brug die erheen leidde en bleven even staan kijken. Er waren al mensen op; licht brandde achter sommige ramen en ze hoorden gepraat, gehinnik en andere geluiden. Terwijl ze op de brug stonden, kwam een grote man naar buiten, in zijn rechterhand een grote hamer, onder zijn linkerarm een kist. Hij zag hen staan, maar zei niets en kwam ook niet naar hen toe. Hij zette de kist op de grond, rommelde erin en begon toen iets aan een der ramen van het huis te repareren.

Piak en Tiuri stapten naar hem toe. 'Goedemorgen,' zeiden ze.

De man was aan het hameren met veel lawaai, maar hij hield even op en vroeg: 'Wat zei je?'

'Goedemorgen,' herhaalden de jongelieden.

'Dank je, en hetzelfde,' sprak de man en toen hamerde hij verwoed voort, zodat het onmogelijk was nog iets verstaanbaars te zeggen. Na een tijdje echter legde hij de hamer in de kist, keek hen aan en zei: 'Zo, jullie zijn vroeg op pad. Wie zijn jullie? Ik heb je nooit eerder gezien.'

'Wij komen van de bergen,' zei Piak.

'O, van óver de bergen dan zeker. Dat gebeurt ook niet vaak.' De man hees zijn broek op en keek hen vanonder zijn vooruitstekende wenkbrauwen aandachtig aan. Hij was een opvallende verschijning, met wilde, lange, geelgrijze haren en een baard.

'Is dit het huis van Ardoc?' vroeg Tiuri.

'Goed geraden. Dit is het huis van Ardoc, onder de schaduw van het Grote Gebergte. Is het om dat te vragen dat je hier bent gekomen?'

'Wij zouden Ardoc graag willen spreken,' zei Tiuri.

'Zo, willen jullie Ardoc spreken. Denk je dat die heer al wakker is, zo vroeg in de morgen?'

'Als hij het niet was, zal hij het door dat gehamer van u wel geworden zijn,' zei Piak.

De man begon te lachen. 'Gelijk heb je,' zei hij. 'Maar denk je dat hij te spreken is, op dit uur?'

'Dat vragen wij aan u,' zei Tiuri.

'Waarom wil je hem spreken?'

'Wij komen van Taki,' antwoordde Tiuri. 'Die heeft ons Ardocs naam en woonplaats gezegd.'

'Ach, Taki. Hoe gaat het die dwaas? Hij wilde trouwen en weer in de bergen wonen, in plaats van hier te blijven en goed te verdienen.'

'Hij is getrouwd,' zei Piak, 'en het bevalt hem best in de bergen.'

'Prachtig,' zei de man. 'De een op een berg, de ander op de vlakte; ieder heeft zijn plaats... behalve de reizigers die nergens rust vinden en jongelui die avontuurlijk zijn aangelegd. Ik reis ook graag, al ga ik nooit meer ver van huis. Maar ja, ik heb hier mijn plichten. Ik moet mijn landgoed besturen en zorgen voor hen die van mij afhankelijk zijn.'

'Bent ú Ardoc?' riep Piak.

'Die ben ik, inderdaad. Wat dacht je... dat ik een langslaper was, die anderen het werk liet opknappen? Ik ben altijd het eerst op van allemaal. Nou, vertel maar wat je op het hart hebt.'

De jongelieden kwamen met hun verzoek.

'Je hebt geluk,' zei Ardoc. 'Ik rijd juist vandaag naar Dangria. Ze zijn al bezig de wagen vol te laden. Alleen, de wagen is zó vol - met waar die op de markt verkocht moet worden - dat er geen muis meer bij kan. Maar stel je gerust. Ik heb ook nog paarden, die nodig eens afgereden moeten worden. Ik ga zelf ook te paard; mijn knecht Dieric bestuurt de wagen. Jullie kunt mee als begeleiders, elk op een paard. Ik neem tegenwoordig bijna altijd meer mensen mee. Dat is veiliger op de weg, zie je. En dan kunnen jullie straks, op de markt, even helpen met het uitladen van de wagen. Wat vinden jullie ervan? Goed? Kunnen jullie paardrijden?'

'N-nee,' zei Piak, niet op zijn gemak.

'Ik heb wel eens op een paard gezeten...' zei Tiuri.

'Op een van die bergpony's zeker, waarbij je benen over de grond slepen. Maar het zal wel gaan; ik zal jullie een paar makke beestjes geven. Nou, voel je ervoor?'

De jongelieden antwoordden bevestigend, al keek Piak nog bezorgd bij de gedachte dat hij op een paard zou moeten rijden. Ardoc vroeg of ze al hadden ontbeten. Hoewel dat het geval was, sloegen ze de uitnodiging om nog wat te eten niet af.

Korte tijd later maakten ze zich klaar voor de tocht. De knecht reed een grote huifkar, getrokken door twee paarden, voorzichtig over de brug. Twee andere knechts leidden rijpaarden voor.

'Wel, klim erop,' zei Ardoc, terwijl hij Piak een beetje spottend aankeek.

Deze fluisterde Tiuri toe: 'Ik zal het moeten proberen. Tenslotte wil ik toch schildknaap worden.' Hij beklom zijn ros met moeite, maar zonder aarzeling. Daarna reed hij, met een benauwd gezicht, een paar rondjes over het erf.

Ardoc gaf hem luide aanwijzingen en lette niet op Tiuri, die intussen een der andere paarden besteeg. Tiuri zat er al op, toen Ardoc naar hem keek.

'Nee!' riep de landeigenaar tot een der knechts, 'Zéfilwen niet; zij is te onrustig voor een onervaren rijder. Ik heb je toch gezegd dat je hem de bruine vos moest geven.'

'Maar hij zit er al op,' zei de knecht.

'Kom er maar af,' begon Ardoc. Toen zweeg hij en sloeg Tiuri gade, terwijl deze naar Piak galoppeerde. 'Hm,' zei hij. 'Laat hem maar zitten.'

Ze gingen op weg. Piak hield zich vast aan het zadel en keek met een wantrouwend gezicht naar de oren van zijn paard. Na een poosje zei hij echter: 'Het valt me mee. Maar ik kan niet zeggen dat ik gemakkelijk zit. Ik loop liever!'

'Het went wel,' zei Tiuri lachend.

Ardoc, die vooruitreed, hield zijn paard in en wachtte tot ze naast hem waren. 'Waar kom jij vandaan, Martijn?' vroeg hij Tiuri.

'Van een dorpje aan de andere kant van de bergen,' antwoordde de jongeling.

'Zo. Je rijdt als een echte ruiter. Je hebt het meer gedaan.'

Ja,' zei Tiuri. 'Wel eens een keertje.'

'Wel eens een keertje! En op wat voor paarden dan? Zéfilwen is een prachtdier, maar mak is ze niet.'

Ik heb op Ardanwen gereden, antwoordde Tiuri in gedachten, Ardanwen of Nachtwind, met wie Zéfilwen niet vergeleken kan worden. Maar hij zei: 'O, op verschillende paarden, grote en kleine.'

'O,' zei Ardoc en hij zweeg verder.

'Hoe ver is het naar Dangria?' vroeg Piak.

'Vanmiddag wil ik er zijn,' antwoordde Ardoc. 'Straks, als je aan het rijden gewend bent, zullen we vlugger gaan.'

'Ik zie de stad nog niet liggen,' zei Piak, terwijl hij naar het westen tuurde. 'Boven wel. Maar hier is alles zo plat.'

'Wat je plat noemt,' zei Ardoc lachend. 'Ik zie nog wel wat heuvels, hoor. En in de bergen wordt je uitzicht altijd belemmerd door een rots, een piek of een heuvel. En vind je de weg niet mooi?'

'Dat wel,' zei Piak. Hij keek achterom en wierp een blik op het machtige gebergte.

'Wil je liever terug?' vroeg Tiuri.

'Nee, o nee. Helemaal niet.'

'Wat is het doel van julle reis?' vroeg Ardoc.

'We willen het Rijk van Unauwen eens bekijken,' zei Tiuri.

'Nou, dan kun je ver en lang reizen... als je tenminste alles wilt zien. En eigenlijk moet je dan ten westen van de Regenboog Rivier zijn; dat is het hart van Unauwens rijk.'

'De koning regeert hier toch ook?' vroeg Tiuri.

'Zeker. Maar het is ten oosten van de Regenboog Rivier niet zoals het geweest is. Sinds de tweedracht tussen Unauwen en Eviellan komen hier minder ridders van de koning; die zijn natuurlijk in het zuiden nodig, voor de verdediging van de grenzen. Wel... nou ja, daar weten jullie niets van...'

'Vertelt u er ons dan van,' zei Tiuri.

'Ach nee, jullie moeten zelf alles maar ontdekken en je mening vormen. In elk geval is deze weg minder veilig dan die vroeger was. Ja, er zijn wel eens rovers op pad!'

De jongelieden keken naar de pijlenkoker op Ardocs rug en begrepen nu waarom hij die bij zich had.

'Wel, het is niet zo gek dat jullie eens zien hoe het hier is,' zei de landeigenaar na een poosje. 'Er moesten meer mensen van over de bergen komen. We spreken dezelfde taal, al hoor je die nu pas zoals die gesproken behoort te worden...'

'Hoezo?' vroeg Tiuri.

'Nou, je hoort toch verschil tussen jouw spraak en de mijne, al kunnen we elkaar gemakkelijk verstaan? Onze taal klinkt mooier; zó moet ze zijn.'

'Wie zegt dat?' zei Piak wat verontwaardigd.

'Ik zeg het, en het is de waarheid. Weet je dan niet dat jullie in het Rijk van Dagonaut je taal van ons gekregen hebt? Eeuwen en eeuwen geleden trokken ridders van onze koning over de bergen naar jullie land, en ze stichtten er dorpen en bouwden kastelen. Ze leerden de mensen daar alles wat ze wisten en ze gaven hun ook hun taal, de taal van het Rijk van Unauwen. Ja, er wordt zelfs gezegd dat zij de Stad van Dagonaut hebben gesticht en dat jullie koningen en ridders van hén afstammen.'

'Dit verhaal heb ik nooit gehoord,' zei Tiuri.

'Dan werd het tijd datje het hoorde. En het is waar, of je het geloven wilt of niet.'

'Hè, vertelt u ons nog meer van het Rijk van Unauwen,' vroeg Piak.

Ardoc dacht even na en schudde zijn hoofd. 'Nee,' zei hij langzaam, 'dat doe ik niet. Je moet zelf maar zien en ontdekken. Kijk, de zon klimt hoger en we komen onder de schaduw van de bergen uit. Laten we vlugger rijden.'

Zij zetten hun paarden aan, behalve Piak, die zich nog niet erg zeker voelde. Maar diens paard volgde toch het voorbeeld van de andere en zette het op een lopen, terwijl zijn ruiter zich vasthield aan de manen. Piak bleef echter in het zadel en na een tijdje begon hij zelfs trots rond te kijken.

'Ik word nog eens een goed ruiter,' zei hij.

Van Piaks 'uitkijktoren' in de bergen had Dangria eruitgezien als een tere sprookjesstad. Van dichtbij zag ze er echter heel anders uit. Machtig en indrukwekkend waren haar gekanteelde muren, met de vooruitstekende bastions, van enorme steenblokken opgestapeld. Hier en daar staken boven de muren torens uit, sommige dik en zwaar, andere rank en puntig, met koperen windvanen op de daken.

'Dit is de Stad van het Oosten,' zei Ardoc.

Piak was diep teleurgesteld over wat hij zag. 'Is dat nou Dangria?' vroeg hij. 'Ik dacht dat het anders was.'

'Valt het je tegen?' vroeg Tiuri.

'Ja. Al die hoge dikke muren. Ik zou me opgesloten voelen als ik daar moest wonen. Vind jij het mooi?'

'Nu, mooi,' zei Tiuri, 'dat zou ik niet zeggen. Maar het ziet eruit als een echte stad.'

'Is de Stad van Dagonaut ook zo, met muren eromheen?'

'Dat heb ik je toch verteld. Ze is anders, groter ook, maar lijkt er toch veel op.'

'Ken je de Stad van Dagonaut?' vroeg Ardoc aan Tiuri.

'Ik ben er wel eens geweest,' antwoordde deze.

'Lijkt de Stad van Unauwen op deze?' vroeg Piak aan Ardoc.

'De stad van koning Unauwen lijkt op geen andere,' antwoordde Ardoc.

'Hoeveel steden zijn er hier?'

'Behalve de Stad van Unauwen zijn er drie in dit land: De Stad van het Oosten, die Dangria genoemd wordt, de Stad van het Westen, of de Haven bij de Zee, en de Stad van het Zuiden, tussen de grote rivieren. De laatste is de residentie van de kroonprins.'

Ze naderden de grote poort in de oostelijke stadsmuur. Twee duiven vlogen over hun hoofd, over de muur heen, en streken neer op een der torens in de stad.

'Die hoeven zich niet opgesloten te voelen,' zei Piak.

'Er zijn veel duiven in Dangria,' zei Ardoc. 'Soms ook komen er postduiven van verre streken. De burgemeester ontvangt veel berichten op die manier.' Hij fronste zijn wenkbrauwen en leek op het punt er wat bij te voegen, maar hij zweeg.

'Bent u vaak in Dangria geweest?' vroeg Tiuri.

'Ik kom er elke maand,' antwoordde de landeigenaar, 'in sommige tijden wel meer.'

Ze hadden intussen de poort bereikt. Die was open, maar in de poortgang was een slagboom aangebracht, waar enkele gewapende wachters bij stonden. Toen ze Ardoc en zijn gezelschap zagen, verwijderden ze de boom echter meteen en de hoofdman groette hen vriendelijk.

'Goedemiddag, Ardoc,' zei hij. 'Wie zijn je metgezellen?'

'Mijn knecht Dieric ken je wel,' antwoordde Ardoc, 'en dit zijn twee jongelieden uit de bergen.'

'Jongelieden,' herhaalde de poortwachter. 'Hoe heten jullie?' vroeg hij hun.

'Piak Piakszoon en Martijn Martijnszoon.'

'Van over de bergen,' zei de poortwachter. 'Wat komen jullie hier doen?'

'Ze willen ons land bekijken,' zei Ardoc.

'Prachtig!' zei de hoofdman der poortwachters. 'Er komen niet veel vreemdelingen hier — tenminste niet uit het oosten. Jullie moet naar de burgemeester gaan; die zal jullie zeker hartelijk welkom heten en jullie alles laten zien.'

'Ik denk dat de burgemeester wel wat anders te doen heeft dan reizigers rondleiden,' zei Ardoc.

'O, hij heeft voor ieder tijd,' sprak de hoofdman. 'Hoe lang blijven jullie, jongelui?'

'Dat weten we nog niet,' antwoordde Tiuri.

'Niet te kort,' raadde de hoofdman. 'Het is hier goed toeven.' Hij wendde zich tot Ardoc: 'Waar verblijf je vannacht?' vroeg hij.

'In De Witte Zwaan,' antwoordde Ardoc, 'als altijd.'

'Deze jongelieden ook?'

'Dat moet je hun vragen, beste man.'

'Wij weten het nog niet,' zei Tiuri. 'We kennen hier de weg niet.'

'Ga dan maar met heer Ardoc mee; hij weet waar het goed eten en drinken is. Maar ik zal jullie niet langer ophouden. Gegroet.'

Ze reden de poortgang door en de stad in. Piak keek zijn ogen uit naar de rijen huizen, de brede en smalle straten, de muren en torens. Hij vergat zelfs zich angstvallig vast te houden.

'Wel,' zei hij, 'een stad is toch wel iets bijzonders.'

Ze bereikten het marktplein en hielden even stil aan de rand ervan.

'Lieve help!' riep Piak. 'Dit is leuk!'

Het plein was vol kleurige tenten en kramen, met kooplui en kopers. Over dit kleurige, rumoerige schouwspel straalde de zon. Witte vluchten duiven zweefden door de lucht, daalden neer en vlogen weer op.

'Dit is mooi,' zei Piak.

Lang kon hij niet kijken, want er was veel te doen. Ardocs wagen moest afgeladen worden, en de paarden uitgespannen. De wagen zelf werd in een soort tent veranderd waarin de koopwaar op aanlokkelijke wijze werd uitgestald. De paarden werden onder dak gebracht in een stal dicht bij het plein. De jongelieden hielpen met wat er te doen was en toen zei Ardoc: 'Ziezo, dat is voor elkaar. Nu zijn jullie waar je wezen wilde en vrij om te gaan en te staan waar je wenst.'

De jongelieden bedankten hem hartelijk voor het meerijden.

'Geen dank,' zei Ardoc. "t Was mij geen moeite. Ik heb van alles te doen, dus laten we elkaar nu goedendag zeggen. Je kunt me vanavond vinden in De Witte Zwaan. Ik wil daar wel een slaapplaats voor jullie bespreken.'

'Dank u,' zei Tiuri. 'We weten nog niet wat we zullen doen.'

'O, het is wel te betalen, hoor,' lachte Ardoc.

'Bespreekt u nog maar niets,' zei Tiuri. 'Misschien komen we, misschien ook niet.'

Ze bedankten Ardoc nogmaals en namen afscheid. Daarna liepen ze samen het marktplein over. In het midden was een fontein; daar gingen ze zitten om te eten.

'Wat doen we?' vroeg Piak.

'We kunnen hier even rusten,' zei Tiuri, 'en dan gaan we verder.'

'Dus we blijven hier niet, vannacht?'

'Nee, we hebben nog een stuk van de dag voor ons,' zei Tiuri, 'en hoe vlugger we reizen, hoe beter het is.'

'Dat is waar,' zei Piak. Even later voegde hij erbij: 'Kunnen we niet wat rondlopen? Dan zien we nog wat.'

'Best,' zei Tiuri, terwijl hij opstond.

'Ik heb trouwens geen zin in zitten,' fluisterde Piak hem toe. 'Ik voel dat ik de heel morgen al gezeten heb... en hoe! Paardrijden! Die Ardoc lijkt me een aardige man, vind je niet?'

'Ja,' zei Tiuri. 'En verstandig ook.'

'Nou,' stemde Piak toe. 'Hij zag meteen dat je goed kon rijden. Zou ik het ook eens leren?'

'Natuurlijk,' antwoordde Tiuri. 'Als je het maar meer doet.'

Ze slenterden over het plein en keken naar wat te koop werd aangeboden.

'Pas maar op,' zei plotseling een stem achter hen.

Ze keken om en zagen een slordig uitziende oude man staan. 'Jullie zijn vreemdelingen, zie ik,' vervolgde deze. 'Pas maar op! Er zijn zakkenrollers hier. Houd je hand op je beurs. Dangria is niet wat het vroeger was.' Hij spuwde droevig op de grond en verdween tussen de menigte.

'Wat zeg je daarvan!' zei Piak, wat verbaasd.

Aan een kant van het plein bevond zich een heel groot gebouw van geelbruine steen. De naar het plein toegekeerde kant bestond uit een gekanteelde muur waarachter een hoge toren oprees. De muur was vlak, zonder versierselen, met slechts enkele kleine ramen en een grote poort met een met metaal beslagen houten deur, waar een brede trap van wit marmer heen leidde.

'Is dat een kasteel?' vroeg Piak, toen hij het statige gebouw met open mond had bekeken.

'Dat is het stadhuis, en de woning van de burgemeester,' zei iemand achter hen.

Het was dezelfde oude man, die hen kort geleden voor zakkenrollers had gewaarschuwd. 'De burgemeester,' ging hij voort, 'heeft die trap vorig jaar laten maken. Heel duur en mooi. Ik zou die niet graag betreden, o nee!' Hij bekeek het gebouw met afkeurende blik, snoof, en spuwde minachtend op de grond. 'O nee!' herhaalde hij. Toen draaide hij zich om en liep weg.

'Wat zeg je daarvan?' zei Piak voor de tweede maal.

Tiuri gaf geen antwoord, maar keek de oude man na, totdat deze achter een kraam verdween. 'De trap schijnt hem niet te bevallen,' zei hij toen lachend. Maar inwendig wist hij plotseling dat hij niet lang meer in Dangria wilde blijven. 'Kom,' zei hij, 'zullen we gaan? Er zal in het westen ook wel een poort zijn.'

Ze liepen verder het plein over en kwamen daarbij langs de kraam van Ardoc. De landeigenaar zelf was er niet, maar Dieric, de knecht, was aan het verkopen en scheen goede zaken te doen. Toen hij hen zag, groette hij hen vrolijk en ze bleven even staan om een praatje te maken. Juist toen ze hem goedendag wilden zeggen, kwam er een gehelmde man op hen af. Ze herkenden in hem een van de poortwachters.

'Ha,' zei deze. 'Ik was op zoek naar jullie, jongelui. Ik dacht wel dat ik jullie hier zou vinden. De burgemeester wil jullie graag even spreken.'

'De burgemeester?' zei Tiuri verwonderd.

'Ja, hij hoorde dat er vreemdelingen waren in de stad, en dan nog wel jongelieden als jullie. Nu wil hij dat jullie voor korte tijd zijn gasten zijn.'

'Wel, wel,' zei Dieric. 'Wat een eer!'

'Onze burgemeester is gastvrij, net als zijn stad,' sprak de poortwachter. 'En bovendien houdt hij van jonge mensen, dat weet iedereen. Komen jullie mee?' vroeg hij de jongelieden.

'Dat willen we wel doen,' zei Tiuri. 'Maar ik moet u zeggen dat onze tijd beperkt is.'

'Dat is de tijd van de burgemeester ook,' zei de poortwachter, wat gekrenkt naar het scheen. 'Meer dan die van jullie, denk ik.'

'Neemt u ons niet kwalijk,' zei Tiuri. 'Wij stellen dit vriendelijk gebaar erg op prijs.' Hij zei tot zichzelf, dat hij liever niet zou gaan. Het zou maar oponthoud betekenen. Maar een wens van de bestuurder van de stad kon natuurlijk niet zonder meer genegeerd worden.

Dus volgden hij en Piak de poortwachter naar het grote mooie gebouw dat ze kort geleden hadden bekeken. Ze gingen de marmeren trap op en de hoge deur door.

2 De burgemeester van Dangria; Piaks list

Ze kwamen in een grote hal met een vloer van rode en witte tegels en beschilderde zuilen eromheen. Aan het eind ervan liep een prachtige met snijwerk versierde houten trap naar boven.

'Oef!' zei Piak, met grote ogen rondkijkend.

Aan alle zuilen hingen schilden en gekruiste zwaarden, en het plafond was ingelegd met kleurige stenen.

'Oef!' herhaalde Piak. 'De burgemeester moet rijk zijn.'

'Wil hier een ogenblik wachten,' zei de poortwachter en hij liep de hal door en ging de trap op.

Op hetzelfde ogenblik kwamen een stuk of twaalf krijgslieden rinkelend naar beneden. Ze liepen langs de jongelingen heen, hun speren heffend ten groet en gingen naar buiten. Twee andere krijgslieden kwamen binnen door een deur opzij en één van hen sprak: 'Goedemiddag. De burgemeester komt zo.' Ze liepen de trap op, maar bleven staan op de eerste overloop.

'Nou, nou,' fluisterde Piak. 'Heeft koning Dagonaut ook zo'n paleis? En is dat ook vol met zulke krijgers?' Hij begon de hal rond te lopen, bestudeerde de zuilen en bekeek de schilden die er hingen.

Tiuri wilde hem volgen, maar bleef staan omdat er weer mensen de trap afdaalden. Het waren er twee: de een was een statige heer van middelbare leeftijd, gekleed in een lang rood gewaad met bont omzoomd en een gouden keten om zijn hals. De ander was een bleke jongeman in het zwart.

De eerste zou wel de burgemeester kunnen zijn, dacht Tiuri. Hij riep zacht: 'Piak!' Maar Piak was verdwenen achter de zuilen aan de andere kant van de hal, en scheen hem niet te horen.

De statige man kwam nu op Tiuri toe en zei vriendelijk: 'Wees welkom in mijn stad!'

Tiuri boog en zei: 'Dank u, burgemeester.'

De burgemeester stak hem zijn hand toe. 'Welkom,' herhaalde hij. 'Je moet mijn gast zijn jongeman.'

Hij keek rond. 'Ik dacht dat jullie met z'n tweeën waren,' voegde hij erbij.

'Ja, mijn vriend Piak is bij mij,' zei Tiuri. 'Hij bekijkt de hal. Hij is er helemaal van onder de indruk. Ik zal hem roepen.'

'Ach, laat hem rustig kijken,' sprak de burgemeester met een glimlach. 'Daarvoor ook heb ik jullie hier laten komen. Ik zal jullie veel meer laten zien.' Hij wendde zich tot de jongeman naast hem. 'Mijn schrijver,' zei hij, 'zal zorgen voor een goede kamer voor jullie beiden, hier in het stadhuis.'

'Dat is heel vriendelijk van u,' zei Tiuri. 'Ik ben werkelijk onder de indruk van deze ontvangst. Wij zijn maar eenvoudige reizigers. We willen graag wat van uw stad zien, maar helaas kunnen we niet lang blijven.'

'Een paar dagen toch wel,' sprak de burgemeester.

'Nee,' zei Tiuri, 'jammer genoeg niet.'

Op dat ogenblik kwam Piak naar hen toe; hij zag er nogal opgewonden uit, maar dat zou pas later tot Tiuri doordringen.

'Ha, daar hebben we de vriend,' zei de burgemeester. 'Welkom, welkom. Ik heb al gehoord dat je het hier mooi vindt.'

Piak maakte een onhandige buiging en zei: 'Heel mooi, mijnheer de burgemeester.'

'Kom dan nu mee naar boven,' zei deze. 'Even tijd hebben jullie toch wel. Kom mee, kom mee.'

'Maar we moeten nog naar Ardoc,' zei Piak, terwijl hij een stap terug deed. 'Ik... ik heb daar nog wat van mijn spullen laten liggen.'

'Die laat ik halen,' zei de burgemeester. Hij hief zijn hand op en op die wenk kwamen de twee krijgslieden van de overloop naar beneden.

'Wel, wij nemen uw vriendelijk aanbod graag aan,' zei Tiuri. 'Maar ik zei u al dat we niet lang kunnen blijven.'

'Heb je haast?' vroeg de burgemeester, heel dicht bij hem komend. 'Ik wil gaarne wat nieuws horen uit het oosten.'

Tiuri voelde zich plotseling wat ongerust worden. 'O, wij zijn jongens uit de bergen,' zei hij luchtig. 'Nieuws hebben wij niet te vertellen.'

De burgemeester tikte hem met een lange vinger op de borst. 'Ach, breng je geen nieuws van het oosten?' vroeg hij bijna fluisterend. 'Je móét een paar dagen blijven.'

'Dat kan echt niet,' zei Tiuri.

'Zeker wel,' zei de burgemeester. 'Je moet het doen. Ik heb een vriend... Hij is nog niet hier, maar hij wil je graag spreken.'

Het vage gevoel van ongerustheid veranderde in wantrouwen. 'Uw vriend?' zei Tiuri scherp. 'Ik begrijp u niet! Wie is die vriend van u?'

'Dat zul je wel zien,' antwoordde de burgemeester glimlachend. 'Kom nu mee, mijn beste.'

De krijgslieden gingen naast Tiuri staan. Ook zij glimlachten, maar hun handen rustten op het gevest van hun zwaard. En Tiuri merkte, tot zijn schrik, dat er meer gewapende mannen tussen de zuilen verschenen. Hij had echter geen tijd om te weten wat te denken en te doen, want een kreet van Piak deed hem verschrikt omkijken. Zijn vriend was ongemerkt verder teruggetreden en stond nu dicht bij de deur naar buiten, met zijn handen op zijn borst.

'Hoi!' riep Piak. 'Maak je niet ongerust! Ik heb hem, hier! En ik zal hem bezorgen! Ik zal hem bezorgen!' Meteen draaide hij zich om, rukte de deur open en vloog naar buiten.

Toen gebeurde alles heel vlug na elkaar! Het vriendelijke gelaat van de burgemeester veranderde in een gezicht vol wreedheid en woede.

'Houd hem tegen!' riep hij. 'Pak hem, grijp hem!'

De krijgslieden renden naar de deur en verdwenen eveneens naar buiten. De burgemeester volgde hen, maar bij de deur hield hij even in en wierp een blik naar Tiuri. Toen verdween hij ook en de deur viel achter hem dicht.

Tiuri rende op zijn beurt naar de deur, en opende deze. Maar meteen werden er een paar speerpunten naar binnen gestoken en dreigende stemmen bevalen hem te blijven waar hij was. Daarna ging de deur voor zijn neus dicht. Hij hoorde rumoer aan de andere kant, maar kon er niets uit opmaken.

'O Piak!' zei hij hardop, met bevende stem.

Piak had onraad gevoeld en het doen voorkomen alsof hij de brief had! Zijn list was voor het ogenblik gelukt, maar hoe zou het met hem aflopen? Moest hij niet zeggen dat niet Piak, maar hij de brief bezat, die de burgemeester blijkbaar zocht? Nee, dat kon hij niet doen. Hij mocht de brief, waarvan misschien het lot van een koninkrijk afhing, niet verraden. Hij moest de kans, hem door Piak gegeven, benutten.

Hij liep naar de deur opzij in de hal, maar hoorde daar geluid van stemmen vandaan komen. Naar buiten kon hij waarschijnlijk niet; het gebouw zou wel omsingeld zijn. Toen rende hij de hal door en snelde met twee treden tegelijk de trap op. Hij liep daarbij bijna de schrijver van de burgemeester omver. De trap bracht hem in een zaal met vele deuren; blindelings opende hij er een van en rende nog meer kamers en zalen door. Achter zich hoorde hij voetstappen en iemand die riep: 'Houd hem vast! Hij moet hier blijven!'

Hij kwam in een wapenzaal, waar hij even bleef staan om een boog en een koker met pijlen mee te pakken. Toen ging hij een tweede trap op. Op de volgende verdieping gunde hij zich even tijd om naar buiten te kijken.

Daar was het marktplein. Was er geen beweging tussen de mensen? Ja, en daar zag hij krijgslieden lopen. Vier, zes... wel twintig! Zochten ze Piak? O, als die zich maar niet liet vangen!

Hij hoorde rumoer onder zich. Vlug liep hij verder, ditmaal zo geluidloos mogelijk. Hij wist nu wat hem te doen stond!

Nog een trap op, weer een zaal door, kostbaar ingericht als alle andere, gangen door en kamers... Toen kwam hij in een vertrek met twee zware deuren en hoge, smalle ramen en daar bleef hij staan.

Nu geen uitstel meer, dacht hij. Eens zullen ze me toch vinden.

Hij keek de kamer rond, deed de deur waardoor hij naar binnen was gekomen op slot en schoof de grendel ervoor. De andere deur leidde naar een klein vertrek zonder uitgangen; die liet hij open. Hij schoof een tafel voor de eerste deur en zei tot zichzelf: 'Zo, het zal, hoop ik, nog wel even duren voordat ze me vinden. En dan komen ze nog niet zo gemakkelijk binnen!'

Hij knielde neer op de grond, zó, dat hij zicht had op deur en ramen, en legde boog en pijlen binnen zijn bereik. Toen haalde hij de brief tevoorschijn.

Het ogenblik was aangebroken. Hij moest hem lezen, en hem vernietigen, zodat de vijand nooit zou vernemen wat erin stond.

3 De brief

Tiuri bekeek de brief. Nog maar één van de drie zegels was heel. Hij dacht even aan die andere keer dat hij achter een gesloten deur de brief wilde gaan lezen. Maar nu waren de omstandigheden toch anders.

Hij verbrak het laatste zegel en vouwde de brief open. Hij was zó opgewonden, dat de letters voor zijn ogen dansten en hij er niets uit kon opmaken. Hij sloot zijn ogen even. Toen keek hij weer en begon te lezen. Hij las letters en woorden: hij las de brief van begin tot einde, maar toen begreep hij nog niet wat erin stond! Want de boodschap was geschreven in geheimschrift, of in een taal die hij niet kende. Slechts één woord, ergens halverwege, was hem bekend: Unauwen. Hij staarde een poosje naar de letters, met een gevoel van teleurstelling dat het geheim voor hem een geheim zou blijven.

Voetstappen en stemmen dichtbij deden hem opschrikken. Hij moest de boodschap uit zijn hoofd leren, zo vlug mogelijk, zodat de brief zelf kon verdwijnen. En dat zou niet gemakkelijk zijn, daar hij er de zin en betekenis niet van wist. Hij begon meteen aan deze taak, onderwijl met een half oor luisterend naar wat buiten de kamer te horen was. Hij hoorde iemand vlak bij de deur komen, maar daarna zich weer verwijderen. Toen bepaalde hij zijn hele aandacht op de brief; hij prevelde de woorden geluidloos. Nu en dan deed hij zijn ogen dicht en repeteerde de zinnen uit zijn hoofd.

Hij wist niet hoe lang hij bezig was geweest, toen hij alles uit zijn hoofd meende te kennen. Daarna vroeg hij zich af of hij ook de spelling wist. Het kon immers zijn dat hij de woorden verkeerd uitsprak; hij moest de boodschap ook op kunnen schrijven.

Toen werd hij weer opgeschrikt door rumoer buiten de kamer. Deze keer probeerden ze de deur open te maken.

'Is daar iemand?' riep een stem.

Tiuri hield zich stil.

'Hé, de deur is op slot,' hoorde hij dezelfde stem zeggen.

'Haal de sleutel eens.'

Tiuri had weer een ogenblik rust, waarin hij nogmaals de boodschap bestudeerde.

Korte tijd daarna knarste er een sleutel in het slot, maar de deur ging natuurlijk niet open.

'Wie is daar?' werd er geroepen. 'Hé, geef antwoord!'

Tiuri zweeg.

Gemompel voor de deur en daarna voetstappen die zich snel verwijderden...

Tiuri herhaalde nog éénmaal zijn boodschap om zich ervan te overtuigen dat hij hem werkelijk kende. Toen ging hij naar de haard. Er lagen enkele houtblokken in. Hij haalde de vuursteentjes tevoorschijn die hij in de tas van Ardanwen had gevonden en die hij altijd bij zich had gedragen. Hij sloeg ze tegen elkaar en maakte vuur. Toen hield hij met vaste hand het perkament in de vlammen. Hij bleef het vasthouden totdat het vuur bijna zijn vingers raakte. Toen de brief verbrand was, verzamelde hij de as, wreef die fijn tussen zijn vingers en blies ze weg. Nu was er van de brief niets meer over dan de raadselachtige woorden in zijn hoofd. Hij doofde het vuur en slaakte een zucht. Dat was gebeurd, maar hij was nog gevangen.

'Doe de deur open!' riep een stem aan de andere kant. 'Vlug, laat ons binnen!'

Tiuri sprak geen woord en verroerde zich niet.

'Haal een bijl en breek hem open,' beval een andere stem. Tiuri herkende de stem van de burgemeester.

Hij haalde diep adem en sprak luid: 'Ik heb hier boog en pijlen. De eerste die over de drempel komt, schiet ik dood!'

Ditmaal was er zwijgen achter de deur.

'Breek die deur open,' herhaalde toen de burgemeester. 'Vooruit, lafaards, maak voort!'

Gemompel en gefluister...

'U bent gewaarschuwd,' zei Tiuri. 'Ik schiet op de eerste die hier binnenkomt.'

Hij spande de boog en legde er een pijl op, zich afvragend of hij, als het ogenblik daar was, werkelijk zou schieten. 'Ja, ik doe het,' beloofde hij zich grimmig. 'Dat is wat ze verdienen.'

'Maar wat betekent dat nu?' klonk de stem van de burgemeester. 'Hoe kom je bij zo'n boos plan, jongeman? Wat bezielt je, je hier te verschansen en ons met de dood te bedreigen? Wat is de reden van zo'n dwaze, om niet te zeggen verkeerde, handelwijze?'

Tiuri gaf geen antwoord. Daar loop ik niet in, dacht hij.

'Ik begrijp er niets van!' riep de burgemeester. 'Ik nodigde je uit als mijn gast, en nu behandel je me zo! Maak het goed en kom naar buiten.'

Tiuri bleef zwijgen.

'Kun je geen antwoord geven?' riep de burgemeester geprikkeld. 'Wat heb je op je geweten, dat je je hier opsluit? Je trekt toch aan het kortste eind.' En toen, weer veranderend van toon: 'Je hoeft werkelijk niets te vrezen. Als je maar opendoet.'

'En laat u mij dan gaan?' verbrak Tiuri zijn stilzwijgen.

'Dat zou niet zijn wat je verdient,' antwoordde de burgemeester na een ogenblik stilte. 'Je hebt je wel zeer vreemd gedragen. Maar ik ben niet haatdragend. Kom nu. Zó kunnen we niet met elkaar spreken.'

'Ik ben niet degene die zich vreemd heeft gedragen,' zei Tiuri. 'En ik durf u ook nu niet te vertrouwen.'

'Hoe durf je zo te spreken!' riep de burgemeester, weer boos. 'Voor de laatste maal, kom naar buiten!'

'Nee,' zei Tiuri. 'Niet voordat ik weet wie uw vriend is. De vriend die mij wilde spreken.'

De burgemeester gaf hier geen antwoord op.

'Heet hij soms Slupor?' riep Tiuri.

Nog steeds gaf de burgemeester geen antwoord, maar Tiuri hoorde hem iets mompelen. Daarna klonk er weer geluid van voetstappen die zich verwijderden en wegstierven.

'Sla de deur maar in!' riep hij overmoedig. 'Ik heb mijn pijl gericht!'

Een poos bleef hij staan, boog en pijl gereed, wachtend op wat gebeuren zou. Maar er gebeurde niets en er heerste stilzwijgen achter de deur.

Ze durven niet, dacht hij.

Tenslotte ging hij zitten, hoewel hij waakzaam en gespannen bleef. Langzamerhand begon zijn overmoed echter te wijken. Hij had de brief vernietigd (en hij wist zeker dat hij daar goed aan had gedaan), maar hij was gevangen. Ze hoefden de deur helemaal niet open te breken; ze konden hem hier rustig laten blijven, hem uithongeren... Nee! Hij stond op en liep naar een der ramen. Nauwelijks was hij daar, of iets suisde langs zijn hoofd. Hij sprong geschrokken achteruit en zag toen een pijl steken in de muur die zich tegenover het raam bevond.

Hij wachtte een ogenblik en liep voorzichtig naar het raam terug. Hij gluurde naar buiten.

De ramen van de kamer keken uit op een smalle steeg. Op het dak van een huis aan de overkant stonden enkele boogschutters. Eén van hen legde juist weer aan. Tiuri bukte haastig, maar de pijl was niet goed gericht en vloog niet eens de kamer in.

'O, zó zullen ze me niet hebben,' zei hij tot zichzelf.

Hij keek de kamer rond; er waren plaatsen genoeg waar hij veilig was. Hij begaf zich naar de kamer ernaast. Deze was klein en had slechts één raam, dat op dezelfde steeg uitkeek. Daar stelde hij zich op, spande zijn boog, mikte, en schoot.

De pijl vloog rakelings langs een der schutters. Hij zag hem schrikken.

En nu wil ik er een raken ook, dacht hij, terwijl hij de tweede pijl oplegde. Ik zal nog niemand doden; alleen schrik aanjagen. Hij drukte zich tegen de muur opzij van het raam en keek.

De boogschutters praatten opgewonden met elkaar en wezen naar de ramen.

Ik geloof dat ze nog niet weten dat ik in deze kamer ben, dacht Tiuri, bijna vermaakt. Hij wachtte op een gunstig ogenblik en schoot weer.

Een luide kreet vertelde hem dat hij inderdaad geraakt had. Een van de boogschutters liet zijn wapens vallen, in zijn arm getroffen. De anderen schoten nog een paar pijlen af, maar geen ervan raakte zelfs een raamkozijn. Toen begonnen ze hun gewonde makker te helpen van het dak af te komen. Tiuri zond hen daarbij nog een pijl toe, die alleen maar schrik aanrichtte.

Toen verliet hij het raam en ging weer naar de andere kamer. Hij telde zijn pijlen; het waren er nog maar vier.

Als ze komen, hebben ze me toch, dacht hij, al schiet ik de eerste, of de eerste twee dood. Hij vroeg zich af wat er dan zou gebeuren. Zouden ze trachten met geweld het geheim van de brief uit hem te krijgen? Zou de burgemeester hem uitleveren aan Slupor, volgens Jaro 'de beste spion en de slechtste mens' die er was? Zouden ze hem meteen doden, om zeker te weten dat de boodschap zijn bestemming nooit zou bereiken?

Hij moest zichzelf bekennen dat hij bang was. Hij begon zelfs te hopen dat er iets zou gebeuren, dat ze op de deur zouden gaan slaan of weer schieten van de overkant... Alles was beter dan werkeloos te moeten wachten. Om zich bezig te houden sprak hij in gedachten nog eens de inhoud van de brief uit, half en half verbaasd dat hij die nog woord voor woord wist. Toen keek hij weer voorzichtig naar buiten. Er was niemand meer te zien, ook op straat zag hij geen mens.

Hoe lang was het geleden dat Piak en hij het stadhuis binnenkwamen? Het leek uren, maar het was nog licht. Ach, Piak, waar zou die nu zijn? Hoe kwam het dat deze eerder onraad had gevoeld dan hij? Als hij zijn taak nog zou vervullen, was dat aan Piak te danken. Piak...

Hij zuchtte van onrust en bezorgdheid.

Weer keek hij naar buiten. Uit het raam kon hij niet ontsnappen; het was veel te hoog boven de grond. En touw was in Piaks tas, beneden in de hal. Bovendien, zelfs als hij dat gehad had, was het hem waarschijnlijk toch niet gelukt, wist hij. Want kijk, daar liepen twee krijgslieden door de steeg. Hij sloeg hen gade totdat ze om een hoek verdwenen.

Toen, plotseling, kwam er een plan bij hem op. Waarom hier blijven als hij wist dat hij op de duur toch moest verliezen? Zijn enige kans lag in handelen. Hij kon alleen ontsnappen door de deur - door de deur en dwars door het stadhuis! Het leek waanzin, maar waarom zou hij het niet proberen?

Hij legde zijn oor tegen de deur; erbuiten heerste nog steeds stilte. Misschien stond er niemand; ze zouden waarschijnlijk niet verwachten dat hij het zou wagen naar buiten te komen. Wel, juist daarom moest hij het doen!

4 De ontsnapping

Eén angst had Tiuri toen hij de grendel zachtjes opzijschoof: dat de deur aan de andere kant ook op slot was gedaan. Heel voorzichtig probeerde hij het... gelukkig, de deur was open. Hij gluurde om een hoekje en zag één man staan, een krijgsman, half van hem afgewend.

Hij opende de deur verder en zei zacht: 'Keer je om en zeg geen woord.'

Met een schok draaide de krijgsman zich naar hem toe en greep zijn zwaard.

Tiuri richtte een pijl op hem en herhaalde: 'Zeg geen woord. Leg je zwaard op de grond. Goed. Kom nu hier; handen boven je hoofd.'

De krijgsman gehoorzaamde. Tiuri hoorde stemmen ergens anders in het gebouw. Hij zag de ogen van de krijgsman oplichten en begreep dat hij voort moest maken.

'De kamer in,' beval hij. 'Vlug!'

Toen de krijgsman in de kamer was, sloot Tiuri de deur achter hem en stak de sleutel bij zich. Toen rende hij weg. Hij was nog niet ver, toen hij de gevangen krijgsman hoorde roepen. Hij snelde weer allerlei gangen en kamers door en keek ondertussen rond naar een geschikte schuilplaats. Hij kon niet hopen dat hij ongestoord naar beneden zou kunnen komen.

Ha, daar was een kast, en hij was niet op slot ook. Hij kroop erin, trok de deur dicht en wachtte. Er kwamen mensen de kamer door, maar in de kast werd niet gekeken.

Na een poosje kwam hij weer tevoorschijn en zette zijn tocht door het grote gebouw voort. Hij wist ongemerkt de eerste verdieping te bereiken. Toen hoorde hij lawaai onder en boven zich, en het leek dat hij in de val zat. Hij vluchtte een kamer in, half met de bedoeling zich weer een poosje te verschuilen, halfin de hoop dat hij misschien door een raam zou kunnen vluchten. Het was een kleine kamer waar hij nog niet eerder was geweest. Er stond een tafel met schrijfgerei en aan de wanden hingen landkaarten. Een open deur gaf toegang tot een ander vertrek.

Nauwelijks was hij binnen, of er kwam iemand tevoorschijn uit die andere kamer. Het was de bleke, donkere jongeman, die schrijver was van de burgemeester.

Tiuri hief weer zijn boog en fluisterde: 'Geen woord, of ik schiet!'

De schrijver keek hem met grote grijze, verbaasde ogen aan; hij opende zijn mond, maar zei niets.

Buiten de kamer werd er geroepen. 'Hij moet hier in de buurt zijn! Zoek jij op deze verdieping!'

Tiuri naderde de schrijver en fluisterde: 'Als ze hier komen, moet u hen tegenhouden en zeggen dat ik er niet ben. Ga naar de deur. Ik houd u onder schot.'

De schrijver gehoorzaamde.

'Nu moet u de deur opendoen,' zei Tiuri, 'en zó gaan staan dat ze mij niet zien. Zorg ervoor dat ze hier niet zoeken, en ga niet weg, want ik schiet u dood voordat u een stap gedaan hebt.'

De schrijver deed de deur open. 'Hé!' riep hij tegen iemand die Tiuri niet zien kon. 'Kom hier, vlug! Ik geloof dat hij de trap af is, naar beneden. Houd hem tegen in de hal!'

Tiuri hoorde dat zijn achtervolgers zich verwijderden. De schrijver sloot de deur weer en kwam op Tiuri toe.

'Heb ik het zo goed gedaan?' vroeg hij rustig. Ja, hij glimlachte zelfs even. 'Wat nu?' vervolgde hij. 'Ze zullen u beneden opwachten. U komt de trap niet af.'

'Dan probeer ik het op een andere manier,' zei Tiuri. 'Nee, kom niet dichterbij.'

De schrijver bleef staan, kruiste zijn armen over de borst en nam Tiuri aandachtig op. 'Wat nu?' zei hij nogmaals. 'U kunt me misschien beter meteen doodschieten. Als u blijft wachten, verkleint u uw kansen. U kunt die wapens ook neergooien en door dat raam klimmen. Er is een kans dat u zo nog wegkomt. Ik zal zo vriendelijk zijn mijn mond te houden tot u uit mijn gezicht bent verdwenen.'

Tiuri aarzelde.

'Wel, neem de kans,' zei de schrijver. 'U vertrouwt mij natuurlijk niet, maar hier kunt u niet blijven; niet lang tenminste. Ik wil graag nog een poosje blijven leven en het kan mij niet schelen of u ontsnapt. Ik weet niet wat de burgemeester van u wil, en evenmin weet ik hoe u aan deze bloeddorstige neigingen komt... maar dat zal wel een duistere zaak zijn waar ik beter buiten kan blijven.'

Er werd aan de deurknop gemorreld. 'Hé daar!' riep een boze stem. 'Doe open die deur!'

'Ga in de kamer hiernaast,' zei de schrijver tot Tiuri, terwijl hij naar de deur liep.

Tiuri trok zich terug vlak bij de deuropening en hield zijn boog gereed.

De schrijver draaide de sleutel om en sprak voor de tweede maal met iemand buiten de kamer.

'Wat is er nu weer?' zei hij. 'Moeten jullie me steeds storen?'

'Waarom doe je de deur op slot?' vroeg de ander.

'Nu, die wilde jongeling dwaalt hier toch rond? Ik heb geen zin om een pijl door mijn lichaam te krijgen!'

'Ach, lafaard!' riep de ander, half lachend, half boos. 'Dat is echt iets voor jou, pennenlikker! Ik zou me maar niet langer verschuilen. De burgemeester heeft al naar je gevraagd.'

'Ik kom zo,' zei de schrijver. 'Hebben jullie die knaap al?'

'Nee, maar we krijgen hem wel. Hij moet nog in het gebouw zijn. De burgemeester is woedend. Straks is hier raadsvergadering en dan wil hij dat kabaal niet hebben. Kom mee en help ons.'

'Ik denk er niet aan!' riep de schrijver. 'Ik heb met zulk werk niets te maken. Ik hoef geen wapens te dragen en ik verlang het ook niet. Als mijn schrijfwerk maar in orde is.'

Hij deed de deur dicht en wendde zich weer tot Tiuri. 'Geloof je nu dat ik je niet tegen zal houden?' vroeg hij. "t Is een vreemde zaak met jou en het bevalt mij helemaal niet.' Hij zuchtte. 'Ik vrees dat ik misschien mijn betrekking op moet geven,' voegde hij erbij. 'Of is het niet waar, dat de burgemeester geen goede heer is om te dienen?'

'Dat zult u beter weten dan ik,' zei Tiuri, wat verwonderd.

'Sommigen hier haten hem, maar hij is voor mij altijd een goede meester geweest. Misschien is dat echter niet genoeg.'

Tiuri liep naar het raam.

'Wie ben je toch?' vroeg de schrijver, hem volgend.

'Dat doet er niet toe,' zei de jongeling.

Ze bleven tegenover elkaar staan, vlak bij het raam; de eerste nieuwsgierig, de tweede nog steeds waakzaam.

'De burgemeester verwachtte dat je zou komen,' zei de schrijver. 'Hij heeft de poortwachters bevel gegeven dat elke jongeling tussen veertien en achttien jaar die de stad binnenkwam, bij hem gebracht moest worden.'

'Ja?' zei Tiuri.

'Ja. Hij heeft kort geleden een boodschap gekregen uit het oosten, of zuidoosten. Een postduif bracht die. Ik mocht hem niet lezen, die brief, en hij mocht ook niet bewaard worden in het archief.'

'Van wie kwam die boodschap?' vroeg Tiuri.

'Ik weet het niet. Waarschijnlijk zul jij het beter weten.'

Van Slupor? dacht Tiuri. Zou Slupor verder zijn gegaan langs de Eerste Grote Weg, zou hij de bergen over gestoken zijn? Was Slupor degene die de burgemeester de boodschap had gezonden hem vast te houden totdat hij zelf in Dangria zou komen? Het was mogelijk.

'Ik ken de burgemeester niet,' zei hij, 'maar ik denk dat u beter een andere heer kunt dienen, als u tenminste een trouw onderdaan bent van koning Unauwen.'

'Wat!?' zei de schrijver verbaasd.

'Maar nu ga ik,' zei Tiuri.

'Een ogenblik,' zei de schrijver. 'Ik zal kijken of er niemand op wacht staat.' Hij boog zich uit het raam en zei even later: 'Ga maar. Er komen nu en dan krijgers langs, maar als je vlug bent, kun je wel wegkomen. Het begint al te schemeren. Ik wens je meer geluk dan je vriend.'

'Piak!' zei Tiuri. 'Is hij gevangen?!'

'Ja, ze hebben hem. Hij zit hieronder, in het cachot.'

'Nee!' fluisterde Tiuri. 'Dan moet ik hem helpen.'

'Blijf nu niet wachten,' zei de schrijver. Hij wierp weer een blik uit het raam. 'Er is net een wachter langs,' vervolgde hij. 'Nu moet je gaan. Je kunt je vriend alleen helpen als je vrij bent. Hij zal je heus niet dankbaar zijn als je je ook laat vangen.'

Dat was waar. Tiuri klom op de vensterbank en keek omlaag. Beneden hem was een uitstekende rand en vandaar kon hij wel op straat springen.

'Je bent hier aan de achterkant van het stadhuis,' zei de schrijver. 'Schiet op!'

'Dank u!' fluisterde Tiuri.

Even later stond hij op straat. Hij liep weg, zo vlug als hij kon. Hij zag een paar krijgslieden om de hoek van het gebouw komen en schoot snel een zijstraat in. Hij hoorde hen roepen en vroeg zich af of ze hem hadden gezien. Hij holde enkele straten door en ging pas langzamer lopen toen hij merkte dat verschillende mensen hem verbaasd nakeken.

Na korte tijd kwam hij bij het marktplein terecht. Hij ging staan in een donker portiek en vroeg zich af waar hij heen moest gaan, in deze onbekende stad, waar vijanden hem zochten.

'Loop met mij mee,' fluisterde iemand, die plotseling voor hem opdoemde.

Hij schrok even en herkende toen de oude man, die Piak en hem al eerder had aangesproken.

'Geef me een arm,' zei deze, 'en wandel met me mee. Ik zei je toch al dat die trap niets gedaan was? Nu hebben jullie die toch betreden, en wat is het gevolg? Je vriend zit in het cachot en jij loopt rond alsof je ook gevangen wilt worden.'

Hij had ondertussen zijn arm door die van Tiuri gestoken.

'Gooi die boog en pijlen weg,' zei hij. 'Die zijn veel te opvallend.'

Tiuri gehoorzaamde zonder spreken. Hij wist niet of hij er goed aan deed, maar hij kon niets bedenken dat beter was. Zijn onverwachte helper wandelde met hem het plein over en zocht daarbij de drukste plaatsen op. In sommige kramen waren lichtjes aangestoken, maar de meeste kooplui begonnen hun waar in te pakken. Niemand lette bijzonder op Tiuri en zijn metgezel, maar de jongeling keek toch steeds gespannen rond, gereed om te vluchten.

De oude man bleef staan bij een kraam waar kleren te koop waren. 'Zeg,' sprak hij tot de koopman, 'heb je een jasje, een goedkoop jasje voor mijn vriend?'

'Als hij maar betaalt,' zei de koopman. 'Van jou hoef ik geen geld te verwachten.'

'O, hij kan vast wel betalen,' zei de oude man, terwijl hij Tiuri aankeek. 'Ik heb je toch gewaarschuwd voor zakkenrollers, niet?'

Tiuri grabbelde in het tasje aan zijn gordel en haalde er wat geldstukken uit.

'Niet te veel!' sprak zijn metgezel. 'Hier, een zilverstuk; dat is genoeg voor een jasje.'

'Het moet zijn uiterlijk veranderen,' zei de koopman, Tiuri opnemend. Toen zocht hij in zijn waar. 'Hier is wat,' zei hij. 'Pas het maar aan.'

'Ook niet veel moois voor een zilverstuk,' zei de oude man. 'Je maakt er misbruik van dat we geen tijd hebben om af te dingen.'

'Een vluchteling kan niet te kieskeurig zijn,' sprak de koopman en hij wierp Tiuri een knipoogje toe. 'Nou, het past wel,' zei hij toen. 'Je ziet ermee uit als een echte inwoner van Dangria: tenminste vijf kleuren in één kledingstuk. En hier heb je er van mij nog een hoed bij. Een raar hoedje, maar goed voor het doel.'

Kort daarna verlieten Tiuri en zijn helper het marktplein en liepen een paar straten door.

'Ziezo,' zei de laatste. 'Nu zullen we eerst wat eten. We gaan naar De Witte Zwaan; daar is het veilig.'

Tiuri bleef staan en zei: 'Ik denk het niet, mijnheer. Ziet u, ze weten dat ik met Ardoc, de landeigenaar, hier ben gekomen, en ze weten ook, dat Ardoc naar De Witte Zwaan zou gaan.'

'O,' zei de oude man, 'dat wist ik niet. Maar ik denk dat ze daar dan al naar je gezocht zullen hebben. Weet je wat, ik loop vooruit. Als ze er al geweest zijn is het in orde. Ze zullen er heus niet voor de tweede keer komen. En als ze dat zouden doen, zal de waard je wel ergens verstoppen. Maar ik zal eerst gaan kijken. Jij volgt me, langzaam. Als het terrein veilig is, zal er een brandende kaars voor het raam staan. Dan kun je er zonder vrees binnenstappen.'

Hij legde Tiuri uit hoe hij de herberg kon vinden en liep weg zonder op antwoord te wachten.

Tiuri bleef even staan.

Toen liep hij door de donkere straten in de richting van de herberg, nog steeds wat verwonderd over de plotselinge hulp die hij gekregen had. Hij vond de herberg zonder moeite. Voor het raam, onder het uithangbord, dat de vorm had van een zwaan, stond een kaars te branden.

5 In De Witte Zwaan

Tiuri duwde de deur open en stapte binnen. In de gelagkamer bevonden zich niet meer dan tien mensen. De meesten zaten te eten. De oude man stond bij de tapkast te praten met de waard. Toen hij Tiuri zag, kwam hij, gevolgd door de waard, naar hem toe en zei: 'Ik heb onze maaltijd al besteld. Alleen zul jij voor ons beiden moeten betalen.'

'Natuurlijk,' zei Tiuri.

'Iruwen heeft nooit geld bij zich,' zei de waard lachend.

'Nee,' zei de oude man, die Iruwen bleek te heten. 'Ik heb het niet nodig.'

Even later zat Tiuri tegenover hem aan een tafel in een donkere hoek van de gelagkamer. De waard bracht hun het eten.

'Dat het je moge smaken,' zei Iruwen.

Tiuri keek hem aan. Iruwen was een baardige oude man, die er nogal armoedig uitzag. Zijn ogen waren echter vriendelijk en verstandig.

'Ik dank u wel,' begon Tiuri.

'Ach stil, ik heb nog niets gedaan dat mij moeite heeft gekost en dus dank waard is.'

'Waarom helpt u mij eigenlijk?' vroeg Tiuri.

Maar Iruwen schudde zijn hoofd en zei: 'Laten we eerst eten en dan praten.'

Tiuri wilde echter niet gaan eten voordat hij wist wat er precies met Piak was gebeurd.

'Hij kwam uit het stadhuis naar buiten rennen,' vertelde Iruwen. 'Hij viel bijna van de trap en de wachters waren te verbaasd om hem tegen te houden. Toen je vriend het plein oprende, kwamen meer krijgslieden naar buiten, en de burgemeester volgde hen en riep: "Pak hem! Neem hem gevangen!" Wel, het was een hele beroering op het plein. Je vriend rende tussen alle kramen door, met de krijgslieden achter hem aan, en ze gooiden een heleboel koopwaar door elkaar. Ik heb niet gezien hoe de krijgslieden de jongen gevangennamen, maar later zag ik ze met hem naar het stadhuis terugkomen. Ze namen hem mee naar het cachot onder het stadhuis, en daar zal hij nu nog wel zitten.'

'Hoe... hoe zag Piak eruit?' vroeg Tiuri.

'O, verfomfaaid; zijn kleren waren gescheurd. Maar hij toonde geen angst.'

'Ik moet hem bevrijden!' zei Tiuri. 'Dat moet! Maar hoe?'

'Daar zullen we na het eten over denken,' zei Iruwen. 'Je bent niet alleen in deze stad. Ik wil je helpen, en er zijn nog wel meer mensen die dat willen. Waarom nam de burgemeester jullie eigenlijk gevangen?'

Het antwoord op deze vraag werd Tiuri bespaard, omdat er twee mannen binnenkwamen door een deur naast de tapkast. Het waren Ardoc en zijn knecht. De landeigenaar keek de gelagkamer rond en zei: 'Goedenavond.' Iruwen groette hij nog eens speciaal en toen viel zijn oog op Tiuri.

'Wel!' zei hij, wat verbaasd. 'Daar is Martijn!' Hij kwam op hun tafeltje toe; zijn knecht volgde hem.

Tiuri stond op en zei: 'Goedenavond, heer Ardoc.'

'Blijf zitten,' zei Ardoc. 'Smakelijk eten.' Hij schoof een stoel aan en ging bij hen zitten.

De waard kwam aanlopen en vroeg wat de heren wilden eten. 'Wilt u uw maaltijd hier hebben?' vroeg hij.

'Als zij het goedvinden,' antwoordde Ardoc, met een knikje naar Tiuri en zijn metgezel.

'Natuurlijk,' zei Iruwen.

'Dank je,' zei Ardoc. 'Ga ook zitten, Dieric,' sprak hij tot zijn knecht.

De waard nam zijn bestelling op en ging weg. Toen keek Ardoc Tiuri aan.

'Waar is je vriend?' vroeg hij.

Tiuri aarzelde met antwoorden.

'In het cachot onder het stadhuis, nietwaar?' vervolgde Ardoc. 'Hebben jullie de burgemeester op zijn tenen getrapt of op andere manier beledigd?'

'We hebben hem niets gedaan,' zei Tiuri.

'Niets gedaan? Dat is wel heel weinig om voor gevangengenomen te worden. En dat beweert nooit eerder in Dangria te zijn geweest!'

'Dat zijn we ook niet,' zei Tiuri. 'Het is de eerste keer dat we de burgemeester ontmoetten.'

'Is het waar?' zei Ardoc. 'Dan zul je wel hopen dat het ook de laatste keer is geweest. En hoe moet het nu met je vriend? Dit is een mooie zaak!'

Tiuri merkte dat de anderen in de gelagkamer nu ook met nieuwsgierige blikken naar hem keken. Hij voelde zich niet erg op zijn gemak.

Ardoc merkte dat wel, want hij zei: 'O, wees niet bang dat iemand hier je zal verraden. Je bent hier in De Witte Zwaan, al zegt dat je waarschijnlijk niets. De dienaren van de burgemeester zijn hier al geweest. En als ze nog eens komen, zal de waard je wel een schuilplaats wijzen... Is het niet zo?' vroeg hij aan de waard, die juist het eten kwam brengen.

'Zeker, zeker,' antwoordde deze, en zich tot Tiuri wendend, zei hij: 'Je doet mijn maal niet veel eer aan, jongeman! Je maakt je zeker zorgen.'

'Ja,' zei Tiuri. 'Om Piak.'

'Is dat je vriend?' zei de waard. 'Nou, Iruwen weet misschien wel raad. Of Ardoc.'

'Misschien,' zei Ardoc. 'Breng ons maar wat wijn; dan zullen we erop drinken.'

Toen de waard weg was, boog hij zich naar Tiuri toe en vroeg zacht: 'Wie ben je?'

'Wie ik ben?' zei Tiuri. 'Martijn heet ik. Dat weet u toch.'

'Wat doet een naam er nu toe?' zei Iruwen.

'O, het is mogelijk dat je Martijn heet,' zei Ardoc, 'maar je bent niet die je voorgeeft te zijn! Jij bent geen jongen uit de bergen, zoals je vriend Piak. Jij komt uit een andere streek en hebt in andere kringen verkeerd. Je manier van doen zou die van een edelman kunnen zijn... je rijdt paard als een geoefend ruiter... En de burgemeester zal wel zijn redenen hebben je gevangen te willen nemen. Wie ben je?'

De waard bracht een fles wijn en pas toen hij weer weg was, gaf Tiuri antwoord.

'Ik kan u niet méér zeggen dan ik gezegd heb,' zei hij. 'De burgemeester heeft misschien wel een reden om mij gevangen te willen nemen, maar hij zal die reden aan niemand vertellen, denk ik. En ik zal het ook niet doen. Ik kan en mag niets zeggen.'

'Zo,' zei Ardoc kortaf. Hij maakte de fles open en schonk de glazen vol.

'Zij zijn vreemdelingen,' zei Iruwen tot hem, 'maar ze kwamen niet zomaar naar Dangria. Zij hebben een doel.'

'Juist,' antwoordde Ardoc. 'Er komen niet vaak reizigers zo maar van het oosten naar hier. Maar wat hebben zij te maken met onze zaken? Deze Martijn zegt dat hij de burgemeester nooit eerder heeft ontmoet.'

'Dat is ook zo,' zei Tiuri. 'Hij liet ons bij zich komen.'

'Ja,' zei Ardocs knecht. 'Hij nodigde ze uit; dat weet ik.'

'Eerst deed hij heel vriendelijk,' vervolgde Tiuri; 'hij noemde ons zijn gasten. Maar toen wilde hij ons tegen onze zin in het stadhuis houden.'

'En je vriend ontsnapte,' zei Ardoc. 'Hij rende het plein op, terwijl hij iets riep... Wat riep hij ook weer, Dieric?'

'Ik heb hem, ik heb hem!' antwoordde de knecht. 'Dat riep hij.'

'Wat had hij?' vroeg Ardoc.

'Niets...' antwoordde Tiuri. 'Piak moet vrij. Hij wilde alleen mij helpen... Hij keek Ardoc en Iruwen beurtelings aan. 'U hebt mij al geholpen,' zei hij. 'Kunt u me ook daarbij helpen; me raadgeven misschien? Ik ben een vreemdeling in Dangria. Ik meen te begrijpen dat u niet veel met de burgemeester ophebt. Waarom?'

'Nu gaat hij vragen stellen!' zei Ardoc tot Iruwen. 'Zelf is hij zo dicht als een pot.'

Maar Iruwen zei: 'Het is waar, dat velen hier in de stad in de burgemeester een vijand zien. Ik heb het altijd zo gevoeld. Met hem is het kwaad in Dangria gekomen. Hij is vergeten dat hij alleen maar burgemeester is en de stad bestuurt in 's konings naam. Hij handelt als een zelfstandig vorst, naar eigen willekeur. Sinds de twist tussen de twee prinsen komen hier niet vaak ridders meer, die een wit schild dragen. Die moeten nu waken in het zuiden. Maar er zijn mensen die niet zonder hun toezicht kunnen...'

'Ach,' viel Ardoc hem in de rede, 'daar weet Martijn allemaal niets van.'

'Jawel,' zei Tiuri. 'Wel wat. Ik weet van Unauwens zonen en de strijd met Eviellan.'

'Met Eviellan is het wapenstilstand nu,' zei Dieric.

'Dat wordt gezegd,' zei Iruwen. 'Het is te hopen dat Unauwens ridders weer gauw hier zullen komen, en dat de burgemeester zal worden afgezet.'

'Nu draaf je weer door, Iruwen!' zei een man aan het tafeltje naast hen, die blijkbaar het gesprek had gevolgd.

'Ah, sommigen geloven me nog niet,' zei Iruwen, terwijl hij opstond en de gelagkamer rondkeek. 'Ze zijn alleen boos op de burgemeester omdat hij niet rechtvaardig is, of omdat hij te hoge belastingen heft. Zelfs hier, in De Witte Zwaan, zijn nog mensen die het gevaar niet willen zien!'

'Gevaar?' riep de man aan de tafel naast hem. 'Gevaar? Ik mag de burgemeester en zijn vrienden niet, maar ik ben niet bang voor ze.'

'Iruwen praat soms net alsof de vijand morgen voor onze poorten zal staan,' zei een ander.

'De vijand is onder ons,' sprak Iruwen, bijna plechtig. 'Past op, allen hier! Wat vandaag nu weer gebeurd is, moet ons te denken geven. Sinds wanneer worden vreemdelingen - ja, gasten - hier zó behandeld?'

Aller ogen richtten zich op Tiuri.

'Maar wat doen deze vreemdelingen hier?' vroeg iemand. 'Ik begrijp er, eerlijk gezegd, niet veel van.'

Tiuri voelde dat iedereen een verklaring van hem verwachtte. Hij stond ook op en zei: 'Eerlijk gezegd, begrijp ik er ook niet alles van. U bent ontevreden over uw burgemeester. Waarom doet u er dan niets tegen?'

'Wat doet een handjevol mensen tegen velen?' zei de man aan de tafel naast hem.

'Dat is onzin,' zei Iruwen. 'Er zijn veel ontevredenen hier, en dat weet je best, Doalwen. Jullie zijn te lui, te laf, te lauw!'

'Dat laat ik me niet zeggen!' riep Doalwen. 'Jij predikt opstand, Iruwen, en dat is gevaarlijk! Ik zou een andere burgemeester verkiezen, maar ik wil niet opstaan om hem met geweld te verjagen. Koning Unauwen zou dat afkeuren.'

'Koning Unauwen wenst rechtvaardigheid in zijn rijk,' sprak Iruwen. 'En hij zal luisteren als wij daarom vragen.'

'De koning heeft wel wat anders aan zijn hoofd,' zei Doal-wen.

'Misschien wordt binnenkort vrede gesloten met Eviellan,' zei de waard, terwijl hij een stoel bijschoof en ook ging zitten.

'We dwalen af,' zei Ardoc en hij keek Tiuri aan.

Deze keek rond en vroeg, na korte aarzeling: 'Bent u allen trouwe onderdanen van koning Unauwen en vijanden van Eviellan?

Iedereen keek hem wat verwonderd aan en zweeg.

'Ja,' zei Ardoc tenslotte. 'Maar waarom vraag je dit? Wij hopen op vrede; de gevolgen van de twisten zijn ook hier gevoeld, al zijn we ver van Eviellan verwijderd. Maar nogmaals, waarom vraag je dit?'

'Ik denk dat uw burgemeester een vriend is van Eviellan,' zei Tiuri. 'Of ik weet het wel zeker!'

Deze woorden wekten enige beroering. Alleen Iruwen zei: 'Dat verwondert me niets. Ik heb het altijd gevoeld en gevreesd.'

'Hoe weet je dit?' riep Ardoc.

'Zachtjes, zachtjes,' waarschuwde de waard. 'Dit is een ernstige beschuldiging, die niet uitgeschreeuwd mag worden voordat we weten dat die waar is.'

'Ik kan helaas niet veel vertellen,' zei Tiuri. 'Het meeste dat ik weet - en dat is nog weinig - is geheim. Maar het is zeker dat de burgemeester iets te maken heeft met Eviellan, en dat hij mijn vriend en mij gevangen heeft genomen op bevel van spionnen uit Eviellan...'

'Maar er zou vrede gesloten worden!' viel Doalwen hem in de rede.

'Stil nu! riep Ardoc. 'Laat hem uitspreken.'

'Ik kan u zeggen dat ik in het Rijk van Dagonaut ben gevolgd en aangevallen door Rode Ruiters,' vervolgde Tiuri.

'Rode Ruiters uit Eviellan!' fluisterde Iruwen.

'Ja, Rode Ruiters uit Eviellan; dienaren van een Zwarte Ridder met een Rood Schild.'

'Een ridder van de Vorst van Eviellan,' mompelde Ardoc.

'Maar wat deden die in het rijk van koning Dagonaut?' vroeg een andere gast. 'U bent toch niet in oorlog met dat land in het zuiden?'

'Nee,' antwoordde Tiuri. 'Ze hadden niets te maken in ons land. Ze volgden een ridder van koning Unauwen.'

'Een ridder van koning Unauwen?' zei Ardoc. 'Wie? Toch niet Andomar van Ingewel?'

'Een ridder met een wit schild,' antwoordde Tiuri.

'Alle ridders van de koning dragen witte schilden,' zei de waard.

'Een ridder met een wit schild,' herhaalde Tiuri. Hij had besloten niet te vertellen wie die ridder was, en te verzwijgen dat hij door de Rode Ruiters was vermoord. Er was hem immers gezegd dat hij zijn opdracht geheim moest houden en dat zou hij dus doen, totdat hij koning Unauwen alles kon vertellen. 'De burgemeester heeft berichten gekregen uit het oosten,' vervolgde hij. 'Naar aanleiding daarvan heeft hij bevel gegeven dat alle jongelieden tussen veertien en achttien jaar bij hem gebracht moesten worden... Dat vertelde zijn schrijver mij.'

'Zijn schrijver?' zei de waard.

'Ja, hij heeft me geholpen te vluchten.'

'Ach,' zei Doalwen, 'dan is hij toch aan onze kant.'

'Maar waarom wilde hij al deze jongelieden spreken?' vroeg Ardoc.

Tiuri zweeg.

'Begrijp je nu nog niet dat het een geheim is?' zei Iruwen. 'Hij zocht één jongeling, of twee... Martijn weet natuurlijk waarom, maar hij mag het niet zeggen.'

'Maar wat ik u verteld heb, is waar,' zei Tiuri. 'U moet mij geloven en mij helpen. Heus, er hangt veel van af!'

'Wat wil je dat we doen?' vroeg Ardoc.

'Ik moet weg uit deze stad, zo gauw mogelijk. Maar eerst...'

'En de burgemeester dan?' riepen Doalwen en een andere gast.

'Maar Piak, mijn vriend, moet bevrijd worden,' ging Tiuri voort. 'Ik kan hem niet in de steek laten.'

'Maar hoe?' riep de waard.

'Kunnen we de bewakers niet omkopen?' vroeg een der gasten.

'Omkopen!' sprak Iruwen verachtelijk. 'Omkoperijen! Is het al zo ver gekomen met Dangria?'

'Wat wil je dan?'

'Optrekken naar het stadhuis, met ons allen, en zijn vrijheid eisen!'

'Waanzin,' zei Doalwen. 'Vechten en bloedvergieten zeker! Is het al zo ver gekomen met Dangria?'

'Een ijlbode sturen naar koning Unauwen,' zei een ander.

'Nee, dat duurt te lang...' begon Tiuri. Hij kon moeilijk vertellen dat hij zelf een bode was, op weg naar de koning! En hij moest voortmaken. Maar hij kon het niet over zijn hart verkrijgen Piak in de steek te laten. Wie weet wat de burgemeester en zijn trawanten hem zouden kunnen doen!

Alle mensen in de gelagkamer praatten nu opgewonden door elkaar. Maar tenslotte eiste Ardoc de aandacht op.

'Luister eens, allemaal,' zei hij. 'Het idee van Iruwen lijkt me zo gek niet. Ik ben wel geen inwoner van Dangria, maar ik meen toch te weten dat niemand zonder reden en aanklacht gevangengezet kan worden.'

'Zo is het,' sprak Iruwen. 'Het staat in de wet.'

'En de burgemeester heeft geen reden of aanklacht, want de reden die hij heeft, zal hij niet vertellen. Is dat niet zo, Martijn? Zoiets heb je toch gezegd.'

'Ja,' zei Tiuri.

'Als we dus naar hem toe gaan en eisen de jongen vrij te laten, kan hij niet weigeren,' ging Ardoc voort, 'tenzij hij wel een aanklacht heeft, of er een verzint.'

'En als hij er een verzint?' vroeg de waard. 'Dan zijn we weer even ver.'

'Hoe heeft hij jullie gevangengenomen?' vroeg Ardoc aan Tiuri. 'Zomaar, zonder reden? En waren er getuigen bij?'

'Zijn krijgslieden zullen heus niet tegen hem getuigen!' zei Doalwen.

'Zijn schrijver was er ook bij,' zei Tiuri. 'Hij kan getuigen dat geen van ons iets zei of deed, waarvoor we gevangengenomen moesten worden.'

'En je vriend ontsnapte meteen?' vroeg Ardoc.

'Ja. Zodra hij zag dat de burgemeester kwaad in de zin had.'

'Dan is dit een goed voorstel,' sprak de waard. 'Straks is er vergaderingvan de raad. Die is altijd openbaar. We kunnen er met z'n allen heen gaan.'

'De burgemeester zal nooit openlijk tegen de wet durven ingaan,' zei Doalwen.

'We moeten heer Dirwin vragen of hij ook komt,' zei een andere gast. 'Hij is een man van invloed en zijn woord zal indruk maken.'

'Heer Dirwin is hoofdmeester van het gilde der zilversmeden,' fluisterde Iruwen Tiuri toe. 'Vroeger was hij lid van de raad, maar hij heeft ontslag genomen omdat hij het nooit met de burgemeester eens was.'

'Heer Dirwin zal in elk geval moeten weten wat deze jongeling heeft verteld,' zei de gast weer. 'Van de spionnen uit Eviellan, en die dingen.'

'Ik begrijp het nog steeds niet,' zei Doalwen. 'Er zou toch vrede komen.'

'Dat werd gezegd,' zei Ardoc zacht, 'maar hoe lang is het al geleden dat het gezantschap van de koning vertrok? Daarna hebben wij geen nieuws meer gehoord. Ik weet wel, dat ridder Andomar nog niet terug is in Ingewel.'

'Net zomin als ridder Edwinem terug is in Forèstèrra,' voegde Iruwen erbij.

'Zo gauw gaat dat niet,' zei Doalwen. 'Eviellan is ver.'

'Maar er is ook geen bericht van hen gekomen, geen goed, geen kwaad... niets.'

Er viel even een stilte. Tiuri herinnerde zich nu, dat hij de naam van ridder Andomar eerder had gehoord. Hij was, evenals Edwinem van Forèstèrra, bij het gezelschap geweest, dat door koning Unauwen naar Eviellan was gezonden. Het was zeker, dat er iets mis was gegaan met de onderhandelingen over vrede.

In de verte klonk klokgelui.

'Hoor,' zei de waard. 'De slag van het achtste uur. Over een halfuur begint de vergadering in het stadhuis.'

'Laten we dan gaan,' zei een der gasten. 'Ik zal met heer Dirwin gaan spreken. Over een halfuur hoop ik met hem in het stadhuis te zijn.'

'En ik zal spreken tot iedereen die ik zie,' zei Iruwen. 'Allereerst naar het marktplein; daar zullen we nog vele mensen vinden... Ga je mee?' vroeg hij Tiuri.

'Ja,' zei deze. Hij keek de mensen in de gelagkamer aan en voegde eraan toe: 'Ik dank u voor uw hulp.'

'Doe dat straks maar,' zei Ardoc. 'Kom, we gaan.'

6 Piaks bevrijding

Op regelmatige tijden - zo vertelde Iruwen Tiuri onderweg - vergaderden de burgemeester en de raad die met hem de stad bestuurde, in de grote hal van het stadhuis. Iedereen, die het wenste, mocht daarbij aanwezig zijn. Vroeger was er eens in de week zo'n vergadering, en alle inwoners van Dangria mochten daar voorstellen doen, vragen stellen en klachten indienen. De laatste tijd werden deze vergaderingen echter vaak afgelast of om nietige redenen voor het publiek gesloten, en dat was een van de grieven die tegen de burgemeester gerezen waren.

Tiuri keek en hoorde verbaasd toe, hoe Iruwen op het marktplein vele mensen om zich heen verzamelde. De oude man sprak hen met gloedvolle woorden toe. Hij herhaalde zijn grieven tegen de bestuurder der stad, hij maakte toespelingen op gevaren die dreigden en vertelde tenslotte dat de burgemeester twee jonge vreemdelingen van hun vrijheid had beroofd.

'Eén van hen is ontsnapt en staat hier naast me,' zei hij. 'De ander zucht nog in het cachot. Ja, toen de burgemeester met óns geld zijn stadhuis liet verfraaien, totdat het op het paleis van een koning leek, heeft hij de gevangenis eronder laten vergroten! Waarom? Vond hij het nodig meer mensen gevangen te zetten? Vreesde hij vijanden? Vreesde hij ons, vreedzame inwoners van Dangria, trouwe onderdanen van koning Unauwen? Of bestemde hij zijn gevangenis voor onschuldige vreemdelingen?

Een bestuurder moet vaak streng zijn,' ging hij voort. 'En helaas is het soms nodig mensen op te sluiten. Maar nooit mag een mens van zijn vrijheid worden beroofd zonder reden, zonder beschuldiging! Dat is onze wet, en die moet ons heilig zijn! Als zulk een onrechtvaardigheid gebeurt, moet u in opstand komen... moeten jullie in opstand komen. Deze jongeling zal dadelijk nogmaals het stadhuis binnengaan om te eisen dat zijn vriend wordt vrijgelaten... vrijgelaten, nu meteen! En wie voor recht en rechtvaardigheid is, moet hem volgen en zijn eis ondersteunen!'

De mensen drongen om hem en Tiuri heen. De meesten juichten zijn woorden toe, hoewel er ook sommigen waren, die er veel op hadden te zeggen en die allerlei vragen stelden. Krijgslieden van de burgemeester kwamen erbij en vroegen wat al dat lawaai te betekenen had.

Toen riep Iruwen: 'Wij gaan nu! Wie het met ons eens is en meer wil weten, kan ons volgen. Deze jongeling durft opnieuw de trap naar het stadhuis te betreden, want zijn geweten is zuiver en hij heeft dus niets te vrezen... als er tenminste nog rechtvaardigheid bestaat in Dangria!'

Enkele minuten later betrad Tiuri voor de tweede maal de grote hal. Ardoc en Iruwen volgden hem en achter hen kwamen vele anderen. Tiuri vroeg zich af of Piak al die mensen horen zou, beneden, en of hij zou vermoeden dat ze om hem kwamen. Zijn hart klopte. Hij was niet bang, maar het was de eerste keer, sinds hij zijn opdracht had gekregen, dat hij zo in het openbaar was getreden.

In de hal was, op een podium vlak voor de trap, een grote tafel neergezet, waar een tiental heren aan zat; de burgemeester in het midden. Aan een kleinere tafel, wat terzijde, zaten schrijvers; de schrijver van de burgemeester was er ook bij. Op de trap en tussen de zuilen stonden krijgslieden met speren en flambouwen. Verder waren er nog andere mensen, toeschouwers waarschijnlijk. De meesten stonden, hoewel er ook een paar op stoelen zaten. Iruwen wees naar één van hen en zei zachtjes dat dat heer Dirwin was, de machtige Meester der Zilversmeden.

Toen de burgemeester Tiuri herkende, ging er een schok door hem heen. Ze bleven elkaar even aankijken. De burgemeester boog zich toen naar de man die rechts van hem zat, en fluisterde hem iets toe.

Ondertussen drongen steeds meer mensen de hal binnen. Iruwen had hen in elk geval nieuwsgierig gemaakt.

De man rechts van de burgemeester stond op en riep met luide stem: 'Stilte! Sluit de zaal!'

Een gemompel ging door de mensen.

'De vergadering is openbaar!' riep iemand.

'De hal is vol!' riep de man rechts van de burgemeester. 'Er kan niemand meer bij. Sluit de deur!'

Het duurde even voordat het zover was en iedereen rustig stond en stil was.

De burgemeester leunde achterover in zijn stoel en speelde onrustig met een blad perkament dat voor hem lag. Toen kwam hij overeind en zei: 'De burgemeester en de raad van Dangria zijn voor vergadering bijeengekomen. Wie horen wil, hore, wie spreken wil, spreke!'

Een van de krijgslieden op de trap stak de trompet, driemaal.

'Ik verklaar de vergadering voor geopend,' sprak de burgemeester en hij ging zitten.

De man rechts van hem stond weer op. 'Laat de Eerste Schrijver het verslag voorlezen van de vorige vergadering,' zei hij.

De schrijver van de burgemeester stond op en maakte een buiging. Hij keek rond; zijn blik bleef even op Tiuri rusten. Toen begon hij voor te lezen. Hij las slecht en hakkelend, alsof hij er zijn gedachten niet bij had. Gaandeweg ging het beter.

Tiuri keek vragend naar Iruwen.

'Straks pas,' fluisterde deze. 'Als er gelegenheid is tot vragen stellen.'

Tiuri moest dus wachten. Wat de schrijver voorlas, ontging hem. Hij keek de zaal rond en merkte dat de burgemeester duidelijk ongerust was en zijn ogen ontweek.

Toen de schrijver na het voorlezen ging zitten, zei de man rechts van de burgemeester: 'Deze vergadering zal speciaal worden gewijd aan de verbetering van de bouw van onze stad. Dat is een onderwerp dat u allen ter harte gaat. Wij verzoeken u daarom alleen daarover uw vragen en voorstellen te doen. Op de volgende vergadering kunt u weer over algemene zaken spreken.'

'Dat is opzet!' fluisterde Iruwen.

Er ging een gemompel op.

'Stilte!' riep de man. 'Wie niet stil is, wordt verwijderd. U kent de regels.'

'Ja, die kennen we!' riep Iruwen. 'En wij kennen ook de wetten, heer Marmuc! Wie recht verlangt, mag daarom vragen wanneer hij wil!'

'Stilte,' herhaalde heer Marmuc. Toen glimlachte hij en zei: 'Natuurlijk moogt ge om recht vragen. Maar vanavond zullen wij spreken over het bouwen van...'

'Waarom over nieuwe dingen spreken als de oude nog niet in orde zijn?' zei Iruwen.

Nu sprak de burgemeester. 'Zwijg, Iruwen,' zei hij streng. 'Alles op zijn tijd.'

'Heer burgemeester,' antwoordde Iruwen, 'daar spreekt u een waar woord. U zult het zeker niet goedvinden dat er een onrecht is geschied. En u zult met goedmaken van dat onrecht zeker niet willen wachten tot de volgende vergadering. Dringende zaken moeten vóórgaan.'

De burgemeester werd bleek.

Sommige mensen vielen Iruwen bij. 'Dringende zaken moeten vóórgaan!'

'Stilte!' riep de burgemeester, terwijl hij met zijn vuist op tafel sloeg. 'Als het niet stil wordt, laat ik de zaal ontruimen!'

Het werd stil. Een lange man, die dicht bij Tiuri op een stoel zat, rees nu overeind. Het was heer Dirwin.

'Heer burgemeester,' zei hij, 'ge ziet dat vele mensen hier zijn gekomen vanavond. Er schijnt iets belangrijks gebeurd te zijn. Laat hen nu spreken, zoals het vroeger altijd de gewoonte was.'

'Iets belangrijks!' riep de burgemeester, eveneens opstaande. 'Een brutale jongen die ik heb laten opsluiten! Sinds wanneer maakt men zich in Dangria druk om zulke zaken? Wij zijn volwassen mannen, heer Dirwin, en wij weten dat de jeugd soms streng behandeld moet worden.'

'Heer burgemeester,' zei Dirwin, 'niemand heeft hier nog gesproken over de jongen die u hebt laten opsluiten. U bent zelf de eerste! U schijnt er dus wel belang aan te hechten!'

Een gemompel en gefluister steeg op. Sommigen lachten. De burgemeester scheen even van zijn stuk gebracht. Toen herstelde hij zich.

'Natuurlijk sprak ik over die jongen!' zei hij. 'Ik zie daar toch zijn vriend staan! Ik begrijp niet dat hij hier nog durft te komen. Hij heeft zich vanmiddag hier in het stadhuis verschanst en mij met de dood bedreigd. Hij heeft een van mijn krijgslieden verwond. Ik moest hém aanklagen, in plaats van hij mij!'

Iedereen keek nu naar Tiuri, die een stap naar voren deed. Weer keken hij en de burgemeester elkaar aan. In de hal heerste een gespannen stilte.

'Ik heb jou en je vriend als mijn gasten op het stadhuis gevraagd,' begon de burgemeester, 'maar jullie hebt mijn vriendelijkheid vreemd beloond! Mijn krijgslieden hier zullen getuigen dat jij, jongeman, je opsloot boven in dit stadhuis, en weigerde tevoorschijn te komen. Dat je door het raam naar mijn boogschutters hebt geschoten...'

'Maar dan moet u erbij vertellen dat uw boogschutters eerst op mij hebben geschoten,' zei Tiuri met heldere, luide stem. 'En dan moet u ook vertellen waaróm ik me opsloot in een van uw kamers. Dan moet u ook vertellen waarom u bevel gaf mijn vriend gevangen te nemen. Ja, dat moet u zeker zeggen! Mijn vriend heeft u niets gedaan. Niets! Hij liep alleen maar weg, omdat hij hier niet wilde blijven. Waarom wilde u ons hier houden, tegen onze wens?'

'Ik wilde je niet hier houden tegen jullie wens!' riep de burgemeester. 'Waarom zou ik? Ik kende jullie niet eens! Ik nodigde jullie uit vriendelijkheid uit, maar jullie wilden niet blijven. Jullie beledigden mij. Hiervoor kun je gestraft worden, weet je dat?'

'Ik kom de vrijheid van mijn vriend eisen,' zei Tiuri. 'Hij heeft niets gedaan waarvoor hij gevangen kan worden. Misschien zullen de mensen hier mij niet geloven, als ik vertel wat mijn vriend heeft gezegd en gedaan voordat u uw krijgslieden op hem afstuurde. Vertelt u het zelf, en zegt erbij waarvan u hem beticht!'

De burgemeester opende zijn mond en deed hem weer dicht. Hij wist duidelijk geen antwoord te vinden.

'Laat dan een ander het vertellen,' ging Tiuri voort. 'Uw schrijver was erbij. Hij kan vertellen wat er gebeurd is.' Hij wendde zich tot de schrijver, die een kleur kreeg en met trillende vingers zijn schrijfmateriaal verfrommelde. 'Getuigt u voor mij,' zei Tiuri. 'Wat heeft mijn vriend gedaan om de burgemeester te beledigen?'

'Was u erbij?' vroeg een der andere heren aan de tafel. 'Spreek dan. Wat heeft de jongen gedaan?'

De burgemeester ging zitten.

De schrijver stond op en zei: 'Niets.'

'Wat, niets?' vroeg heer Marmuc.

'Wel, niets,' zei de schrijver. 'Hij deed niets. Ze kwamen hier binnen... Ik had een kamer voor hen gereedgemaakt, maar ze zeiden dat ze niet lang konden blijven. De burgemeester drong aan dat ze toch moesten blijven; hij wilde graag nieuws horen uit het oosten. Toen riep de ander - de jongen die nu in het cachot zit, bedoel ik - plotseling dat hij hem zou bezorgen... "Maak je niet ongerust," zei hij. "Ik heb hem; ik zal hem bezorgen." Zoiets was het. Daarna rende hij weg en vluchtte naar buiten. Dat is alles.'

'Is dat werkelijk alles?' vroeg heer Marmuc aan de burgemeester.

Deze gaf geen antwoord.

'Wat was hetgene dat bezorgd zou worden?' vroeg heer Dirwin, terwijl hij van de schrijver naar de burgemeester, en van de burgemeester naar Tiuri keek.

'Vraagt u dat aan de burgemeester,' zei de jongeling.

'Ik weet het niet,' zei de burgemeester. 'Ik weet er niets van.'

'U weet het wél!' riep Tiuri. 'Maar ik begrijp dat u het niet durft te zeggen.' Hij keek de hal rond. 'Ik kan het ook niet zeggen,' vervolgde hij. 'Eén ding weet ik. Uw burgemeester heeft ons niet uit gastvrijheid uitgenodigd. Hij heeft de poortwachters bevel gegeven dat alle jongelieden tussen veertien en achttien jaar die Dangria binnenkwamen, bij hem gebracht moesten worden. Waarom? Dat moet u hém vragen. Vraag hem van wie de postduiven hem berichten brengen. Vraag hem op wiens opdracht hij vreemdelingen van hun vrijheid tracht te beroven. Vraag hem welke meester hij dient, terwijl hij deze stad regeert in naam van koning Unauwen!' Hij zweeg even, plotseling bevreesd dat hij te veel had gezegd. Toen ging hij voort: 'Ik ben een vreemdeling in deze stad en ik heb niets te maken met uw zaken. Ik vraag alleen de vrijheid van mijn vriend. Nu meteen!'

Hij zag dat de burgemeester verslagen was. Deze zag asgrauw en kon geen woord uitbrengen.

Rumoer barstte los. 'Laat hem vrij!' werd er geroepen.

Een van de leden van de raad rees op en gebood stilte.

'Hebt u een aanklacht in te dienen tegen deze jongeling of tegen de jongeling in het cachot?' vroeg hij toen aan de burgemeester.

'Nee,' zei deze, zo zacht dat het haast niet was te horen. 'Nee. Maar het zijn allemaal leugens die hij vertelt... Allemaal leugens...' En daarna, iets luider: 'Het is een misverstand, een betreurenswaardig misverstand...'

Hij kon niet uitspreken, want het rumoer barstte weer los. 'Laat hem vrij!'

De heren aan de tafel keken ongerust en fluisterden met elkaar. Een van hen stond op en zei wat tegen de krijgslieden. Toen werd er weer stilte geboden, maar het duurde een tijd voordat iedereen zweeg.

'De vergadering wordt voor vandaag gesloten,' sprak heer Marmuc.

'Waarom?' riepen enkele boze stemmen. 'We zijn net begonnen!'

'De vergadering wordt gesloten,' herhaalde heer Marmuc. 'De jongen zal worden vrijgelaten. Ontruimt de zaal en gaat heen.'

Krijgslieden kwamen in beweging om zijn woorden kracht bij te zetten. Tiuri keek rond, van de deinende, rumoerige menigte naar de bleke mannen aan de tafel. Hij zag Ardoc en Doalwen een eindje van hem af, maar Iruwen was verdwenen. Iemand tikte hem op de schouder. Het was heer Dirwin.

'Je vriend zal zo wel komen,' zei deze. 'Ik wil jullie dadelijk spreken.'

Even daarna werd Piak door twee krijgslieden binnengebracht. De jongen keek verbaasd naar al die mensen, maar toen zag hij Tiuri en zijn gezicht verhelderde. Tiuri liep naar hem toe. Hij moest verschillende mensen opzij duwen voordat hij zijn vriend had bereikt.

'Je bent vrij!' riep hij, Piaks handen drukkend. 'O Piak, ik...' Hij zweeg en lachte hem toe.

'Wat doen al die mensen hier?' riep Piak, toen hij Tiuri's handdruk stevig beantwoord had.

'Ze hebben geholpen je vrij te krijgen,' begon Tiuri. Meer kon hij niet zeggen, want een deel van de menigte barstte los in gejuich. 'Hoera, hij is vrij!'

De burgemeester en de meeste raadsleden verlieten hun plaatsen achter de tafel en liepen de trap op. Het had iets van een vlucht.

'Kom,' riep Tiuri, 'naar buiten!'

Hij wist niet hoe lang het duurde voordat hij met Piak op het plein stond. Overal waren nog mensen, die opgewonden met elkaar praatten en zich niets aantrokken van de krijgslieden die steeds weer riepen dat ze naar huis moesten gaan. De twee jongelieden wisten na een poosje ongemerkt van het plein te verdwijnen.

In een van de straten die op het plein uitkwamen, ontmoetten ze Dieric, Ardocs knecht.

'Zo, zijn jullie daar,' zei deze. 'Ze lijken allemaal wel gek geworden! Ik ben iedereen kwijtgeraakt. Kom mee naar De Witte Zwaan; daar zullen de anderen ook wel heen gaan.'

In De Witte Zwaan zag Tiuri inderdaad de meesten van zijn helpers weer. De waard schonk wijn in en nodigde hen uit te drinken op de goede afloop. Piak en Tiuri hadden elkaar veel te vertellen, al waren er dingen die ze moesten bewaren tot een ogenblik dat er geen anderen bij zouden zijn.

Piak verklaarde dat hij zich best voelde. 'Nu ja,' zei hij, 'het is niet leuk om in zo'n donker hol te zitten, maar voor een tijdje valt het wel mee. Ik had alleen moeten weten dat het maar zo kort zou duren.' Toen wilde hij weten hoe het Tiuri gelukt was hem vrij te krijgen.

'Daar moet je alle mensen hier voor bedanken,' zei Tiuri. En aangevuld door Iruwen, Ardoc en anderen in de gelagkamer, vertelde hij hoe dat in zijn werk was gegaan.

'Oef!' zei Piak. 'Dat is wat! Ik zou me bijna een belangrijk mens gaan voelen.' Hij keek Tiuri aan.

'Dus alles is in orde?' vroeg hij, met veelbetekenende blik.

'Alles is in orde,' zei Tiuri. Hij stak nogmaals zijn hand uit en drukte die van Piak, en bedankte hem zo zwijgend.

Toen kwam heer Dirwin de gelagkamer binnen. Hij stapte meteen naar Tiuri toe.

'Goedeavond, jongeman,' zei hij. 'Ik dacht wel dat ik je hier zou vinden. Ik wil graag met je spreken. Er zijn veel dingen in deze zaak die me duister zijn.'

'O, hij kan niet veel vertellen, heer Dirwin,' zei Iruwen.

'Hij kan me zeker meer vertellen dan ik nu weet,' zei heer Dirwin, over zijn baard strijkend. 'Ik kom pas van het stadhuis, en heb met de raad gesproken. Er zal een extra vergadering belegd worden, morgenochtend al. De burgemeester zal verantwoording moeten afleggen voor zijn vreemd gedrag.' Hij keek Tiuri aan. 'Er gaan vreemde geruchten in de stad,' vervolgde hij. 'Ik hoorde zelfs spreken over spionnen van Eviellan! Ik wil graag weten wat daarvan waar is. Ook wil ik weten waarom de burgemeester jullie nu eigenlijk gevangennam. Ik voel dat er veel meer achter steekt dan jij hebt verteld, jongeman. Hoe heet je eigenlijk, en hoe is de naam van je vriend?'

'Martijn en Piak heten zij,' sprak Iruwen.

'Martijn en Piak, jullie zullen morgen bij de vergadering aanwezig moeten zijn.'

'Waarom, heer Dirwin?' vroeg Tiuri, hoewel hij het wel begreep.

'Om precies te vertellen wat er gebeurd is, natuurlijk,' antwoordde heer Dirwin, 'en niet alleen dat; wij moeten ook weten wat de reden is van al die gebeurtenissen. Je kunt mij nu alles vertellen, maar morgen zul je je verklaringen voor de raad moeten herhalen.'

'Morgen?' riep Tiuri. 'Onmogelijk! Wij kunnen niet zo lang blijven.'

'Waarom niet?' sprak heer Dirwin. 'Dat is erg onredelijk. Ik, en velen met mij, geloven dat jullie verkeerd behandeld zijn. Daarom is Piak meteen vrijgelaten. Maar dan kunnen jullie daarna niet zomaar weglopen!'

'Wij lopen niet weg,' zei Tiuri. 'Ik zeg alleen dat wij niet kunnen en niet mogen blijven!'

'Terwille van jullie is in de stad bijna een oproer ontstaan!' zei heer Dirwin bijna boos. 'Ik zie niet welke reden belangrijk genoeg kan zijn om te beletten dat je blijft. Jijzelf hebt de burgemeester aangeklaagd... o, niet ronduit, maar je hebt genoeg gezegd om ons te doen begrijpen dat een onderzoek wenselijk is. In het belang van onze stad gebied ik je te blijven. Ik spreek niet alleen als inwoner van Dangria, maar ook als lid van de raad!'

'Bent u weer lid van de raad?' riep Iruwen.

'Ja, sinds vanavond na de vergadering ben ik weer toegetreden tot de raad,' antwoordde heer Dirwin.

'Dat is goed nieuws,' zei Iruwen.

Heer Dirwin wendde zich weer tot Tiuri. 'Wel, spreek,' zei hij.

Tiuli herhaalde tegenover hem nu alles wat hij al eerder in de gelagkamer van De Witte Zwaan had gezegd.

Heer Dirwin hoorde alles zwijgend aan, maar scheen er niet erg tevreden over. 'Vage woorden allemaal!' zei hij tenslotte. 'Maar goed, ik zal je nu niet langer lastigvallen. Ik heb nog veel te doen. Morgen hoop ik meer te horen. Ik verplicht jullie dus, hier te blijven.'

'Jullie kunnen hier een kamer krijgen,' zei de waard. 'Ik zal je die zo wijzen; dan kun je naar bed gaan wanneer je wilt.'

'Welterusten dan,' zei heer Dirwin. 'Tot morgen. Ik kom jullie wel halen. Om een uur of acht. Is dat goed?'

'Ja, heer,' zei Tiuri.

Hij kreeg geen gelegenheid meer te zeggen, want heer Dirwin scheen de zaak als afgedaan te beschouwen. Hij groette de andere aanwezigen en ging heen. Tiuri zuchtte; hij wist ook niet wat hij nog meer had moeten zeggen.

'Zullen we naar bed gaan?' fluisterde Piak hem toe.

'Ja,' zei Tiuri. 'Zeg, heb je geen honger?'

'Nou, om het eerlijk te zeggen,' zei Piak. 'Ik heb sinds vanmiddag nog niets gehad .'

'Ik haal wat voor je!' riep de waard. 'Ik zal het wel op je kamer brengen.'

'Slaap lekker,' sprak Ardoc tot de jongelieden. 'En je hoeft niets te vrezen. Heer Dirwin is een verstandig, en bovenal een eerlijk man, die je kunt vertrouwen.'

De jongelieden wensten alle gasten goedenavond en volgden de waard naar een kleine, nette kamer, waar twee bedden stonden.

Kort daarna deed Piak zich daar te goed aan een laat maal. Tiuri at ook een hapje mee.

'Hè, hè,' zei Piak met volle mond. 'Eindelijk zijn we alleen.'

'Nu kan ik je eindelijk bedanken,' zei Tiuri.

'Dat heb je al gedaan,' zei Piak. 'Heb je hem nog?'

Tiuri legde zijn hand op zijn borst. Hij voelde de ring van ridder Edwinem, maar niet meer het perkament en de zegels van de brief die hij zo lang bij zich had gedragen.

'Ik heb hem verbrand,' sprak hij fluisterend. 'Maar ik weet de inhoud uit mijn hoofd.'

'O ja?' zei Piak, eveneens fluisterend. Hij vroeg niet wat de boodschap wel was, hoewel het aan hem was te danken dat die niet verloren was gegaan.

'Hij was in een geheime taal geschreven,' vertelde Tiuri. 'De betekenis weet ik niet. O Piak, zonder jouw list had de burgemeester hem zeker gekregen. Ik weet niet hoe ik je moet bedanken.'

'Ach, hou je mond,' zei Piak wat verlegen.

Toen vroeg Tiuri: 'Hoe wist je, dat de gastvrijheid van de burgemeester een valstrik was?'

'O, dat wist ik niet meteen,' antwoordde Piak. 'Ik kreeg een vreemd gevoel toen ik al die schilden bekeek. Helemaal achter in de hal hing er een, dat zo rood was als bloed. Ik herinnerde me plotseling dat jij me had verteld dat de ridders van Eviellan rode schilden dragen. Maar dat kon natuurlijk toeval zijn, dacht ik. Maar toen kwam ik vlak bij een deur, en die stond open, en ik hoorde mannen praten. Ze zeiden dat ze het stadhuis moesten omsingelen. Nou, en dat vond ik vreemd en ik luisterde. Ik hoorde niet veel, maar toch genoeg.'

'Wat zeiden ze?'

'O, iets van een jongen tussen veertien en achttien jaar; een jongeling uit het oosten, van over de bergen. En dat die niet mocht ontsnappen. Wel, ik vertrouwde het niet, en daarom deed ik wat ik deed. En ze vlogen er meteen in!'

'En toen?' vroeg Tiuri. 'Wat deden ze toen ze je gevangen hadden?'

'Dat was nou dom van me,' zei Piak, 'me te laten pakken! Ze brachten me naar dat hol onder het stadhuis... nu ja, hol... Het is erg groot, maar helemaal niet zo mooi als erboven... kil en donker. Ze gooiden me neer op de grond en de burgemeester kwam erbij en zei: "Geef het hier!" Ik hield me van de domme en vroeg: "Wat?" Hij werd woedend, maar hij was nog bozer toen hij merkte dat ik niets bij me had... tenminste niets wat hij wilde hebben... Nee, ga nou niet wéér dankjewel zeggen. Waarom ben ik anders meegegaan? Om je te helpen, toch zeker! Bovendien zijn avonturen wel leuk, als je daarna lekker kunt eten en alles goed afgelopen is.'

Tiuri lachte. Toen werd hij weer ernstig.

'Maar wat nu?' zei hij. 'We hebben haast, maar morgen moeten we hier blijven om te getuigen en verklaringen af te leggen. En we kunnen niets zeggen!'

'Zou je het heer Dirwin niet kunnen vertellen?' vroeg Piak.

'Daar heb ik ook al aan gedacht. Als hij ons hier langer wil houden, zal het wel moeten. Maar ik doe het liever niet. Mijn opdracht is geheim. Het is ellendig, maar ik kan en mag niemand vertrouwen. De burgemeester van deze stad bleek ook bij de vijand te horen! Wie weet zijn er hier nog meer. We zijn toch al te bekend in Dangria.'

'Dat komt door mij,' zei Piak. 'Je had beter vlug verder kunnen reizen en mij later kunnen helpen.'

'Nee!' zei Tiuri. 'Dat had ik nooit gedaan. Jij bent degene aan wie het behoud van de boodschap is te danken. Maar ik wilde dat we meteen weg konden.' Hij dacht een ogenblik na.

'Ik zal het heer Dirwin vertellen,' zei hij toen. 'Hém alleen. Misschien kan ik hem vanavond nog spreken...'

Er werd op de deur geklopt.

'Kom binnen!' riep Tiuri.

Het was Iruwen. 'Nog niet naar bed?' zei hij, terwijl hij de deur achter zich sloot. 'Dat dacht ik wel.'

'Gaat u zitten,' zei Tiuri. 'Nu kan ik u nogmaals bedanken voor uw hulp. Zonder u was Piak nooit vrijgekomen.'

'Ja,' zei Piak, 'ik dank u duizendmaal.'

'Goed hoor,' zei de oude man glimlachend. Hij ging zitten en keek hen om de beurt aan. 'En nu willen jullie zo gauw mogelijk de stad verlaten,' sprak hij. 'Wel, ik heb een vriend die poortwachter is van de kleine poort in het noorden. Hij heeft de wacht van tien tot twee uur. Dadelijk kun je weggaan.'

De jongelieden staarden hem verrast aan.

'Wilt u ons helpen weg te komen?' zei Tiuli.

'Zeker. Ik heb begrepen dat je haast hebt. En als je blijft, kan het een lang oponthoud worden. Ik ken dat. Raadsvergaderingen, vragen, antwoorden, nog meer vragen, verklaringen, getuigenissen. Allemaal erg omslachtig en ingewikkeld. Heer Dirwin is een goed heer, en ik ben blij dat hij weer in de raad is, maar, zoals ik al zei: dringende zaken moeten voorgaan.'

'Wij zijn erg blij dat u ons weer wilt helpen,' zei Tiuri. 'Maar hoe weet u dat onze zaken dringend zijn?'

'Ik heb er zo'n idee van,' antwoordde Iruwen, 'en als ik ergens een gedachte over heb, is die meestal juist... vergeef me dat ik het zelf zeg. Jullie bent hier gekomen met een doel, en iets in mij zegt me, dat het in ons aller belang is. Ik moet je dus helpen dat doel te bereiken.'

'Dank u wel,' zei Tiuri. 'Wanneer kunnen we gaan?'

'Als jullie klaar zijn met eten,' antwoordde Iruwen. 'We gaan door de achterdeur; niemand zal het merken.'

'Ik ben klaar, hoor,' zei Piak. 'Ik kan geen hap meer op.'

'O, dat is waar ook,' zei Tiuri. 'Ik moet onze maaltijden nog betalen. En deze kamer. Misschien wilt u het geld aan de waard geven.' Hij tastte naar het tasje aan zijn gordel en schrok. Het was weg!

'O, ezel,' zei Iruwen. 'Nu heb je toch niet op de zakkenrollers gelet.'

'Het spijt me,' zei Tiuri ontdaan. 'Hoe moet dat nu?'

'O, het geeft niet,' zei Iruwen. 'Het wordt heus wel betaald, hoor. Ik leen het wel ergens.'

'Dat vind ik nu erg vervelend,' zei Tiuri. 'Heb jij geld bij je, Piak?'

'Eén rode duit,' antwoordde deze.

'Houd die bij je voor geluk,' zei Iruwen. 'Kom, maak je niet druk om kleinigheden! Maar die zakkenrollers hoop ik te krijgen! Het is natuurlijk in dat gedrang gebeurd. Ja, Dangria is niet wat het vroeger was.'

'Hoe was het vroeger?' vroeg Piak, terwijl hij opstond.

'Zoals het weer worden zal,' antwoordde Iruwen. 'Wacht maar tot we een nieuwe burgemeester hebben, en de ridders van de koning weer hier zullen komen. Zullen we gaan?'

'Wat zal heer Dirwin zeggen,' dacht Tiuri hardop.

'Hij zal boos zijn, waarschijnlijk. Maar hij zal het niet lang kunnen blijven; daar heeft hij het te druk voor. Ik heb gehoord dat hij allerlei plannen maakt. Morgenochtend bijvoorbeeld vertrekt er een ijlbode naar koning Unauwen.'

'Een bode naar de koning?' zei Tiuri.

Iruwen keek hem scherp aan. 'Ja, een bode naar de koning,' zei hij. 'Is dat misschien niet nodig?'

'Hoezo?' vroeg Tiuri.

'Het zou kunnen zijn dat er al een bode gaat... Jijzelf, bijvoorbeeld.'

'Ja,' antwoordde Tiuri zachtjes. 'Wij gaan naar koning Unauwen.'

'Wel, ga dan nu meteen,' zei Iruwen. 'Ik zal morgen wel met heer Dirwin spreken. Je kunt nog een heel eind komen vannacht.'

Een poosje later liepen ze door de stille straten naar de poort waar Iruwens vriend de wacht had. Onderweg kwamen ze enkele gewapende ruiters tegen.

Iruwen beduidde de jongelieden dat ze zich op de achtergrond moesten houden. Toen hield hij de ruiters staande en sprak hen aan. Het bleek dat dezen opdracht hadden, te zorgen dat de bewaking van alle stadspoorten versterkt werd.

'Niemand mag de stad verlaten,' vertelden ze. 'Bevel van heer Dirwin namens de raad.'

Toen de ruiters weg waren, zei Iruwen: 'Vlug voortmaken! Ze zullen wel het laatst naar de kleine poort gaan. We moeten er zijn voordat de versterking er is.'

Ze bereikten de poort op tijd, maar moesten haastig afscheid nemen. Piak en Tiuri bedankten de oude man nogmaals voor zijn hulp en werden door de poortwachter doorgelaten.

Zo verlieten ze Dangria om hun tocht naar het westen voort te zetten.

7 De tol bij de Regenboog Rivier

De vrienden liepen de hele nacht door. Ze wilden Dangria zo gauw mogelijk ver achter zich hebben en de verloren tijd inhalen. Het was stil; ze zagen of hoorden niemand. Nu en dan praatten ze zachtjes met elkaar, maar toen de nacht verstreek, werden ze zwijgzaam.

Pas bij het aanbreken van de morgen namen ze rust, maar niet lang, hoe moe ze ook waren. Later op de dag hadden ze het geluk mee te mogen rijden op de hooiwagen van een boer die een eindweegs naar het westen ging. Toen ze in het geurige hooi lagen, werd de slaap hun te machtig en ze ontwaakten pas toen de zon hoog aan de hemel stond.

'Wat een slaapkoppen zijn jullie,' zei de boer. 'Maar als je naar de Regenboog Rivier wilt, zul je er hier toch af moeten. Ik sla een zijweg in.'

De jongelieden bedankten hem, en even later liepen ze verder, door een streek met lage, golvende heuvelen. Tiuri keek soms om; er kwam niemand achter hen aan. Dangria was niet meer te zien, maar hij zou zich pas gerust voelen als ze aan de andere kant van de Regenboog Rivier gekomen waren, waar volgens Ardoc het hart was van Unauwens rijk.

Ze kwamen langs een boomgaard en daar bleven ze staan om hongerig te kijken naar de rijpe vruchten aan de takken.

'Ik ben van plan wat appeltjes te stelen,' zei Piak. 'Is dat slecht, als je geen eten bij je hebt, en geen geld om het te kopen, en als je wel honger hebt, en haast, en een belangrijke opdracht bovendien?'

'We zullen het er maar op wagen,' zei Tiuri met een glimlach.

Al appels etend liepen ze verder.

Laat in de middag voerde de weg hen over een heuvelrug heen, en toen ze op het hoogste punt stonden, zagen ze de Regenboog Rivier voor zich liggen.

De rivier was heel breed en glinsterde in de zon. Er was een stenen brug overheen gebouwd, en links daarvan, vlak ernaast, stond op de oostelijke oever een machtige burcht. Dichterbij zagen ze huizen en boerderijen, omringd door welvarend bouwland. Aan de overzijde van de rivier lag een dorp; de weg liep daar verder naar het westen.

De vrienden liepen naar de rivier toe, en kwamen daarmee weer in een bewoonde streek. Op de velden waren vele mensen aan het werk, en ook de weg was zo stil niet meer. Ze keken naar de burcht; hoe meer ze die naderden, hoe machtiger die hun leek. De brug scheen erbij te horen. Daar waar deze begon, stond een poort van dezelfde steen als het kasteel.

'Er is een slagboom voor,' zei Piak.

Tiuri had het ook gezien. Bij deze versperring stond een wachter met helm, speer, en een schild dat alle kleuren had van de regenboog.

Een man te paard kwam uit een zijweg en reed voor hen uit naar de brug toe. Toen hij de slagboom bereikt had, boog hij zich naar de wachter toe en sprak een ogenblik met hem. De laatste schoof de boom opzij en liet hem doorgaan. Daarna schoof hij de hindernis weer op z'n plaats.

'O, we kunnen erdoor,' zei Piak opgelucht.

Even later stonden de vrienden voor de brug.

'Goedemiddag,' zei de wachter. 'Moeten jullie naar de overkant?'

De jongelieden antwoordden bevestigend.

'Voor de eerste maal, nietwaar?' zei de wachter. 'Dat kost je elk drie goudstukken.'

'Wat!' riep Tiuri. 'Kunnen we er zó niet over?'

'Natuurlijk niet,' zei de wachter verbaasd. 'Je moet betalen als je de Regenboog Rivier wilt oversteken.'

'Waarom?' vroeg Piak.

'Waarom?' zei de wachter. 'Zo'n vraag heb ik niet gehoord zolang ik tolwachter ben, en het regenboogkleurige schild draag. Waar komen jullie vandaan, dat je niet eens weet dat je hier tol moet betalen? Denk je dat je zomaar deze prachtige brug kunt betreden en aan de andere kant van de rivier kunt komen?'

'Maar,' zei Tiuri, 'als we het nu niet kunnen betalen?'

'Dan kun je niet naar de overkant,' antwoordde de tolwachter.

Tiuri keek naar de rivier. Die was nog breder dan hij eerst had gedacht en de stroom leek heel sterk. Hij betwijfelde het of hij zwemmend de overzijde zou kunnen bereiken. Maar misschien kon hij een boot krijgen...

'Wie de Regenboog Rivier over wil steken - hoe dan ook - moet tol betalen,' zei de wachter, alsof hij Tiuri's gedachten raadde. 'Je moet tol betalen, of je nu over de brug gaat, of in een boot, of zwemmend. Maar dat laatste zou ik je niet aanraden.'

Tiuri keek hem aan. 'Wij móéten naar de overkant,' zei hij, 'maar we hebben niet meer dan één rode duit. Waarom is er hier een tol?'

'Vraag dat aan de tolheer,' antwoordde de wachter, naar de burcht wijzend. 'Hij is degene die hier tol heft, met toestemming van koning Unauwen.'

'Maar we kunnen het niet betalen!' riep Piak. 'Ik vind dit een vreemde gewoonte. Arme mensen kunnen dus nooit bij het hart van Unauwens rijk komen.'

'Dat is niet waar,' zei de wachter boos. 'Iedereen, arm of rijk, mag de rivier over. Tol moet er betaald worden, maar de tolheer geeft iedereen gelegenheid die te verdienen. Je kunt op zijn landerijen gaan werken, en voor elke week die je werkt, krijg je een goudstuk. Na drie weken heb je dan de goudstukken verdiend die je nodig hebt.'

Tiuri en Piak keken elkaar aan.

'Nu, wat zeg je daarvan?' zei de wachter. 'Je hoeft dus niet te treuren. Ga maar naar die grote boerderij daar, en vraag de rentmeester wat er te doen is. Ik denk dat je morgen meteen kunt beginnen.'

'Wij hebben geen tijd om drie weken te werken,' zei Tiuri. 'We hebben haast.'

Op dat ogenblik kwam er een tweede wachter uit een poortje van de burcht, en liep naar hen toe.

'Ach, haast!' zei de eerste wachter. 'Dat zeggen zovelen.'

'Het is heus waar,' zei Piak.

'Wat is waar?' vroeg de tweede wachter, die hen bereikt had en bij hen bleef staan.

De eerste wachter antwoordde: 'Deze jongelui hebben geen geld om tol te betalen, en ze zeggen dat ze geen tijd hebben om ervoor te werken.'

De tweede wachter nam de vrienden onderzoekend op. 'Drie goudstukken in drie weken is vlug verdiend,' zei hij.

'De heer van dit kasteel heeft zeker nooit gebrek aan arbeiders,' zei Piak wat schamper.

De tweede wachter keek hem half verbaasd, half boos aan. 'Wat wil je daarmee zeggen?' vroeg hij. 'Drie goudstukken in drie weken, dat is goed betaald.'

'Maar niet als je die goudstukken weer moet geven om tol te betalen,' zei Piak.

'Wel, daarvoor heb je dan toch gewerkt, om naar de overkant te komen?'

'Ik wil zó naar de overkant,' zei Piak. Hij wendde zich tot Tiuri en vroeg: 'Heb jij ooit zoiets meegemaakt, dat je niet zo maar een rivier over kunt?'

'Nooit,' antwoordde Tiuri.

'Ik heb al begrepen dat jullie uit een andere streek komen,' zei de tweede wachter. 'Anders was ik allang boos op jullie geworden. Nu moet jij eens vertellen, jongeman, heb je ooit een rivier gezien met zo'n brug erover? Zeven stenen bogen, en dat in deze sterke stroom. Heb je ooit zo'n brug gezien?'

'Nee,' zei Tiuri, 'dat niet. Maar ik wil net zo lief met een boot naar de overkant gaan. Mag dat niet?'

'Zeker wel,' zei de eerste wachter. 'Als je drie goudstukken betaalt. Dat is de regel hier. En of je het nu goedvindt of niet, zo is het en zo blijft het. Als je niet kunt betalen en niet wilt werken, kun je niet naar de overkant.'

Maar de tweede wachter zei: 'Als jullie werkelijk haast hebt, valt er met onze heer wel te praten. Ik herinner me een vrouw die meteen mocht worden doorgelaten omdat haar zoon aan de overkant zwaar ziek lag. Als je een geldige reden hebt voor je haast, moet je naar de tolheer zelf toe gaan, en hem vragen je door te laten zonder te betalen. Hij is de enige die daarover kan beslissen.'

De jongelieden keken elkaar aarzelend aan.

'De tolheer maakt op het ogenblik een rondrit over zijn bezittingen,' ging de tweede wachter voort. 'Meestal is hij omstreeks het zesde uur terug. Je kunt vast naar de grote poort gaan en daar op hem wachten.'

'Dank u,' zei Tiuri.

De jongelieden groetten de wachters, maar de eerste hield hen nog even tegen. 'Ik wil je waarschuwen,' zei hij, 'dat je geen dwaasheden uit moet halen. Die zouden je wel eens meer dan drie weken kunnen kosten. Overtreders worden streng gestraft.'

'Wat nu?' fluisterde Piak, toen ze langzaam naar de grote poort van de burcht liepen.

'Ik weet het niet,' zuchtte Tiuri.

Het aan de tolheer vragen? Dan moest hij zijn geheim bekendmaken, en hoe kon hij weten of de tolheer te vertrouwen was? Alleen het feit dat deze tol hief, maakte al dat hij weinig sympathie voor hem kon voelen.

De deur van de poort was open en in de poortgang zaten wachters. De vrienden bleven staan, een eindje ervandaan. Ze zeiden niets meer tot elkaar, maar wisten stilzwijgend dat ze eerst zouden wachten tot de tolheer terugkwam. Misschien zouden ze, als ze hem hadden gezien, een besluit kunnen nemen. Maar ik mag het eigenlijk niet doen, dacht Tiuri. Ridder Edwinem heeft gezegd: 'Vertel er niemand iets van.' Ja, Piak weet het, maar dat is net alsof ik zelf het weet...

Piak greep zijn arm. 'Daar komt hij,' sprak hij fluisterend.

In het oosten was het ongemerkt al vrij donker geworden; de lucht zag er zelfs uit alsof er slecht weer zou komen. En scherp afstekend tegen die lucht, kwam een ruiter op een wit paard snel nader. Hij droeg een lange mantel, die opwoei door zijn vaart; zwart vanbuiten en azuurblauw vanbinnen. Een ogenblik later stoof hij hen voorbij, een man die ontzag inboezemde, met een bleek, mooi, maar streng gezicht en wapperend zwart haar. Hij reed de poortgang in zonder naar hen te hebben gekeken, en werd daar door de wachters inderdaad als hun heer begroet.

De jongelieden draaiden zich om en liepen als bij afspraak weg van de burcht.

'Wat vind jij van de tolheer?' vroeg Tiuri na een poosje.

'Ik zag hem maar even,' antwoordde Piak, 'maar hij lijkt me een groot heer, een machtig heer. Ik zou niet graag ruzie met hem hebben.'

'Streng en ongenaakbaar,' mompelde Tiuri. Nee, de tolheer leek niet iemand tegen wie je kon liegen, niet iemand die zijn brug open zou stellen zonder geldige reden... De reden die hij niet durfde te vertellen.

Ze liepen langs de slagboom. Alleen de eerste wachter stond er nog en keek hen spottend aan. Tenslotte wandelden ze langs de rivier, over een pad dat er een eindje boven lag. Een korte, steile helling leidde vandaar naar een smal strand van lichtgeel zand, waar het water tegenaan klotste. Na een tijdje bleven ze staan en tuurden met verlangende blikken naar de overkant. Ze keken naar de brug, die ze nu pas in volle glorie zagen: zeven strakke bogen op pijlers die sterk en stevig stonden in het woelige water.

'Wat doen we nu?' vroeg Piak zachtjes.

'Daar denk ik nog over na,' antwoordde Tiuri. 'Ik vraag me af of ik niet naar de overkant kan zwemmen. De rivier is wel breed, en de stroom sterk, maar kijk, daar is een eilandje; daar zou ik even kunnen rusten.'

Piak keek met zijn hand boven de ogen naar het eilandje, dat niet meer was dan een enkele rots. 'Misschien,' zei hij twijfelend. 'Ik zou het niet kunnen. Eerlijk gezegd kan ik helemaal niet zwemmen. Maar je moet je door mij niet laten weerhouden.'

Op dat ogenblik kwam er een krijgsman naar hen toe slenteren. Het was de tweede wachter. 'Zo,' zei hij, 'kijk je naar de overkant. Jullie denkt er toch niet over erheen te zwemmen, hoop ik?'

De jongelieden keken hem aan, maar gaven geen antwoord.

'Dat moet je uit je hoofd laten, hoor,' ging de wachter voort. 'Voor zover ik me herinner, is er driemaal iemand geweest, die dat heeft gewaagd. Eén werd van de verdrinkingsdood gered door een boot van de tolheer, en kreeg gevangenisstraf omdat hij de tol had willen ontduiken. De tweede bereikte de overkant; hij spoelde er dagen later aan als lijk. De derde is nooit meer teruggezien.'

'Konden ze dan niet zwemmen?' vroeg Piak.

'Ze konden goed zwemmen,' antwoordde de wachter. 'Het is de stroom die hier verraderlijk is. Vooral bij het eilandje daar. Vol draaikolken, al zou je het van hier gezien niet denken.'

'Nou,' zei Piak, 'dan zullen we niet gaan zwemmen.'

Tiuri wees naar de overkant. 'Ik zie daar boten liggen,' zei hij. 'Gebeurt het wel eens dat iemand de rivier met een boot oversteekt?'

'Zeker,' zei de wachter. 'Er zijn boten die op en neer varen van de ene oever naar de andere, en vissersboten, en schepen die van noord en zuid komen, met handelswaar. Maar iedereen die van deze kant naar de andere wil, moet tol betalen. De eerste maal drie goudstukken, de tweede maal twee, en de derde maal één.'

'En daarna?' vroeg Piak. 'Hoef je dan niets meer te betalen?'

'Zo is het,' zei de wachter. 'Maar jullie zijn vreemdelingen en bent dus tol schuldig. Laat me je nu een goede raad geven. Probeer niet eronderuit te komen! De dienaren van de tolheer letten al op jullie. Als iemand niet kan of wil betalen, wordt de bewaking verscherpt. Kijk maar naar de brug.'

De vrienden keken, en zagen twee krijgslieden langzaam de brug op en neer lopen.

'En aan de overkant zullen er ook wel mensen op wacht staan,' voegde de goede raadgever erbij.

'Nu, dan zullen we maar op de landgoederen gaan werken,' sprak Tiuri. Hij meende er natuurlijk geen woord van, maar dat ging de wachter niet aan.

'Dat is heel verstandig,' zei de wachter tevreden.

Een eindje verder was een man op een veld aan het werk geweest, die telkens naar hen had gekeken. Deze stak nu zijn spa in de grond en kwam naar hen toe.

'Ha, Ferman,' zei de wachter. 'Heb je je brood weer verdiend vandaag?'

'In het zweet mijns aanschijns,' antwoordde Ferman, terwijl hij zijn voorhoofd afwiste. 'Goedenavond,' zei hij tot de vrienden. 'Verlangende blikken naar de overkant?'

'Ik heb hun al gezegd dat ze niets moeten ondernemen,' zei de wachter.

'Gelijk heb je,' sprak Ferman, 'zoals altijd, wijze Warmin, Waker bij de Tol!' Hij wees naar het noordwesten en vervolgde tot de jongelieden: 'Als je het een eind verder wilt proberen... Mis! Daar is wéér een tol! En in het zuiden is er ook een, de Tol van Regenboogbergland, en nog verder stroomopwaarts de Tol van Vorgóta.'

'Kun je nergens zomaar de Regenboog Rivier over?' vroeg Tiuri.

'Nee,' zei Warmin, de wachter. 'De hele Regenboog Rivier wordt door de tolheren bewaakt. En aan de Zilveren Rivier is ook een plaats waar tol geheven wordt.'

Piak trok een lelijk gezicht, maar hij zei niet wat hij daarvan dacht.

'Kom,' zei Warmin. 'Ik ga maar eens terug naar het kasteel. Het is zó etenstijd. Jullie, jongelui, kunnen dus bij de rentmeester terecht. Als je er nu heen gaat, zul je van hem wat eten krijgen en onderdak, als voorschot op je werk. Loop je een eindje mee, Ferman?'

'Goed,' zei deze, maar hij bleef staan en keek de vrienden aan.

'Kom dan,' zei Warmin. Hij wendde zich tot Tiuri en gaf hem zijn laatste goede raad. 'Zelfs al zou je een boot kunnen krijgen,' zei hij, 'dan is het nog gevaarlijk ermee te varen op een rivier die je niet kent.' Hij groette hen en liep weg. Ferman volgde hem.

'Nou,' zei Piak, 'dat weten we alweer! We mogen niet zwemmen, we mogen niet varen, we mogen niet over de brug. Naar de tolheer gaan mag ook niet. Zouden we ergens geld kunnen lenen? Maar wie zal ons drie goudstukken geven zonder ons te kennen? Teruggaan naar Dangria om 't daar te proberen? Nee, we hebben ons zo moeten haasten daar weg te komen. Wat nu, wat dan?'

'Stil,' zei Tiuri. Hij zweeg even en voegde erbij: "t Is vreemd, maar ik heb het gevoel dat er nóg een manier is om de rivier over te steken... Ik kan alleen niet bedenken welke.'

'Stil,' zei Piak op zijn beurt. 'Daar komt iemand aan. Ik geloof dat het die Ferman weer is.'

Het was Ferman inderdaad. Hij groette hen en ging naast hen staan. 'De zon zal zó onder zijn,' zei hij. Hij zweeg een poosje en vervolgde toen, op geheimzinnige toon: 'Nevels in het westen, regen in het oosten... Het wordt een donkere nacht. Geen ster of maan zullen we zien.'

De vrienden keken hem vragend aan.

Ferman keek om zich heen en sprak fluisterend: 'Ik heb een boot, een bootje. Het ligt een eind verderop.'

'Bedoelt u...' zei Tiuri. 'Wilt u ons uw boot lenen?'

'Ah, misschien wel, maar zeg het aan niemand. Het is verboden; ik ben strafbaar als ik het doe. Jullie hebben geen goudstukken, maar ik vraag niet zoveel. Wat heb je om mij te betalen?'

'Dit,' zei Piak, en hij hield zijn koperstukje op. 'Dit is alles wat wij hebben.'

Ferman schudde zijn hoofd en zei: 'Dat is niet veel.' Toen pakte hij het geldstuk uit Piaks hand, mompelde iets onverstaanbaars en wierp het op de grond. Hij bukte zich om het op te rapen en zei: 'Kruis.'

'Wat betekent dat?' vroeg Tiuri.

'Ik heb erom geworpen wat ik zou doen. Jullie kunnen niets betalen, maar ik zou je ondanks dat toch kunnen helpen. Wel, als ik kruis gooide, zou ik het doen. En ik heb kruis gegooid; dus krijgen jullie mijn boot... als je wilt.' Ferman gaf Piak zijn duitje terug.

'Mogen wij uw boot lenen?' fluisterde Tiuri opgewonden.

'Ja, als je wilt,' antwoordde Ferman. 'Kun je roeien?'

'Jawel,' zei Tiuri.

'Wel, dan mag je het proberen... maar op je eigen verantwoording! Ik zal je wijzen waar mijn boot ligt, straks, als het donker is. Eerder kun je toch niet gaan.'

'Wij danken u wel,' zei Tiuri.

'Stil!' zei Ferman. 'Geen dank. Als de munt anders gevallen was, had ik het niet gedaan. Alleen één ding: je mag niemand vertellen dat de boot van mij is. Ik heb al tweemaal in de gevangenis gezeten, en ik wil er niet nog eens in. Als je gepakt wordt, zal ik je ook niet helpen. Het is op je eigen verantwoording. Je zag die boot toevallig liggen en nam hem. Begrepen?'

'Natuurlijk,' zeiden de jongelieden.

'Ik ga nu weg,' zei Ferman. 'Kom na de slag van het twaalfde uur hier terug, zó, dat niemand je ziet. Loop langs het strand met de stroom mee. Ik zal op jullie wachten. En als ik ook eens een goede raad mag geven, ga dan nu naar de boerderij daar, en vraag de rentmeester om werk. Als jullie dat gedaan hebt, zullen de dienaren van de tolheer niet meer zo op jullie letten, en misschien zul je wat eten krijgen.'

De jongelieden zeiden dat ze dat doen zouden, bedankten hem nogmaals en namen afscheid.

'Tot straks,' zei Ferman.

8 Het oversteken van de Regenboog Rivier

Tiuri en Piak gingen naar de boerderij en daar werd hun voor de volgende morgen werk beloofd. Bovendien kregen ze brood met melk en werd hun een slaapplaats gewezen in een lege schuur.

Daar wachtten ze tot ze een klok het twaalfde uur hoorden slaan. Toen slopen ze voorzichtig naar buiten om zich weer naar de rivier te begeven. Ferman had gelijk gekregen; het was een donkere nacht. Het was kil en ze huiverden, maar niet alleen van de kou. Ze bereikten de rivier zonder belevenissen en liepen er over het smalle strand stroomafwaarts langs. Langzamerhand begonnen hun ogen aan de duisternis te wennen, al was er ook toen niet veel te zien. Het was heel stil; ze hoorden alleen het water van de rivier. De brug was haast niet te onderscheiden, maar achter enkele ramen van de burcht brandde nog licht.

Ze schrokken even toen Ferman plotseling voor hen opdoemde.

'Ha,' zei deze zacht. 'Volg mij. Het is nog maar een paar stappen.'

Ze liepen behoedzaam achter hem aan.

'Hier,' zei Ferman en hij bleef staan.

De jongelieden zagen vaag een kleine boot liggen, half op het strand getrokken.

'De riemen liggen erin,' fluisterde Ferman. 'Jullie kunnen dus gaan.'

'Wat een klein bootje,' zei Piak, wat ongerust naar het scheen. 'Kan het niet omslaan?'

'Elke boot kan omslaan,' antwoordde Ferman na een ogenblik stilte. 'Maar ik wil toch nog eens zeggen dat jullie op je eigen verantwoording gaan. Je kunt de boot aan de overkant vastleggen; ik zorg wel dat ik 'm terugkrijg. Maar als ik het eerlijk mag zeggen: ik zou niet gaan als ik jullie was, nu niet en morgen niet. Ik zou liever drie weken werken als ik jullie was. Maar dat moet je zelf weten.'

'Waarom mogen we dan uw boot hebben?' vroeg Piak.

'Ach, ik heb er kruis of munt om gegooid. Waarom? Misschien omdat ik begrijpen kan dat iemand de tol wil ontduiken. Ik heb het zelf ook geprobeerd. Nu is het niet meer nodig, want ik ben al meer dan driemaal naar de overkant geweest... Wel, wat doen jullie?'

'Ik ga,' zei Tiuri. 'Maar jij hoeft niet mee, als je niet wilt,' zei hij tegen zijn vriend.

'Natuurlijk ga ik mee,' zei Piak. 'Zolang ik je geen last bezorg, blijf ik bij je.'

'Maar...' begon Tiuri.

'Stil!' viel Piak hem in de rede. 'Zullen we er maar in klimmen en van wal steken? Jij mag roeien.'

'Het beste lijkt me als één van jullie roeit en de ander uitkijkt,' zei Ferman. 'Hoewel er niet veel is te zien. Ik kan je moeilijk vertellen waar je op moet letten. Roei met flinke slagen. Na een slag of dertig moet je oppassen. Dan nader je het eiland dat je vanmiddag wel gezien zult hebben. Daar kronkelt de stroom naar alle kanten. Zorg dat je er niet te dichtbij komt, want dan zou je kans lopen te stranden op een van de rotsen die onder water liggen. Dit is een nare plaats om over te steken, maar even verder is er een wachtpost van de tolheer en daar heb je grote kans te worden ontdekt. Dichter bij de brug is het hetzelfde. Als je het eiland voorbij bent, is er niet veel meer te vrezen, in elk geval niet van de rivier zelf. Wel, gaan jullie of niet?'

'We gaan,' zei Tiuri beslist. Zijn hart klopte snel. Hij besefte wel dat de tocht niet zonder gevaar zou zijn. Maar hij had vaker geroeid, vroeger, op de Blauwe Rivier.

'We gaan,' echode Piak.

'Wel, goede reis dan,' zei Ferman met een zucht. 'Ik zal je helpen de boot af te duwen en dan laat ik je aan jezelf over.'

Even later zaten de jongelieden in de boot; Tiuri aan de riemen en Piak tegenover hem. Tiuri kon Piaks gezicht niet zien.

'Je kunt nog uitstappen,' fluisterde hij hem toe.

'Nee!' zei Piak.

'Ssst!' siste Ferman, terwijl hij de boot afduwde.

Tiuri bewoog de riemen.

'Het geluk ga met je,' wenste Ferman. 'Roei stevig. Ja, zo! Niet wiebelen.'

Tiuri roeide, eerst wat onwennig, maar na een paar slagen ging het al beter. De stroom was inderdaad sterk, voelde hij. Hij zag vaag het strand en de gestalte van Ferman die hen nakeek. Toen verdwenen die in de duisternis. Hij bepaalde al zijn aandacht bij de boot, die draaide en schommelde.

'Kijk jij uit naar het eiland,' zei hij tot Piak, 'en waarschuw me meteen als je iets ziet.'

'Kan ik niet helpen met roeien?' vroeg Piak, zich naar hem toe buigend.

'Nee,' zei Tiuri hijgend. 'Een van ons moet uitkijken. Zie je iets aan de kant of op de brug?'

'Niets,' zei Piak. 'In het kasteel is nog steeds licht aan. Maar ze kunnen ons vast niet zien. Ik kan ook haast niets onderscheiden. Geen rots. En van de overkant zie ik helemaal geen steek.'

Tiuri keek even om. Piak had gelijk. Het was alsof ze op een onafzienbare watervlakte dreven, zonder begin en einde. Hij liet de riemen even rusten. Meteen draaide het bootje uit de koers, en haastig trok hij ze weer aan. Nu zag hij wat verder stroomafwaarts een lichtje aan de kant die ze net hadden verlaten. Zou dat de wachtpost zijn waar Ferman van gesproken had?

'Ik krijg natte voeten,' zei Piak.

Nu merkte Tiuri het ook. Er stond water in de bodem van het bootje. Was dat ook al zo geweest toen ze erin stapten? Of lekte het?

'Ik hoop niet dat we zinken,' zei Piak. Aan zijn stem was te horen dat hij zich niet erg op zijn gemak voelde.

'Ssst!' zei Tiuri, terwijl hij weer even de riemen liet rusten. 'Ik zie daar licht; misschien kunnen ze ons horen.'

'Vast niet,' zei Piak. 'Het water maakt te veel lawaai.'

'Kijk of je iets vindt om mee te hozen,' zei Tiuri.

'Te wat?'

'Om water mee te scheppen. Ligt er geen pannetje of zoiets in de boot?'

Piak bewoog zich. De boot schommelde.

'Pas op!' fluisterde Tiuri. Hij wist nu wel zeker dat de boot niet veel bijzonders was... klein, oud en waarschijnlijk lek. Hij wierp een blik achterom. Het leek daar nog donkerder. Waren ze al dicht bij het eiland? Hij roeide verder. Waterdruppeltjes bespatten hem en zweetdruppeltjes stonden op zijn voorhoofd. Piak zocht op de bodem van de boot.

'Er komt steeds meer water bij,' vertelde hij even later. 'Hier is wat! Een kommetje.'

'Nu water scheppen,' zei Tiuri. 'Maar beweeg je zo rustig mogelijk.'

De boot was ongetwijfeld lek. Maar als Piak bleef hozen, zouden ze de overkant wel halen. O, nu vergat hij op te letten! Hij keek weer om. Niets te zien. Of tekende zich daar iets don-kerders tegen de duisternis af? Een golf sloeg plotseling tegen de boot en deed die een halve slag draaien.

'Pas op!' fluisterde Piak geschrokken.

'Kijk uit,' zei Tiuri. 'We kunnen niet ver meer van het eiland zijn.'

Ze zaten nu in een andere stroom, of in allerlei stromingen. Tiuri moest zich erg inspannen om de boot in de, naar hij hoopte, goede koers te houden.

'Ik hoor wat!' zei Piak.

Ja, vaag en ver klonken stemmen.

'Niets aan te doen,' zei Tiuri kortaf.

'Ik zie wat!' zei Piak even later. 'Het eiland, het eiland! 't Is vlakbij. Roeien! Deze kant uit.'

Tiuri roeide uit alle macht. Piak vergat te hozen, totdat hij eraan herinnerd werd.

'We komen er,' hijgde Tiuri. Zijn handen deden pijn van het trekken aan de riemen en hij voelde ook zijn pas genezen wond weer. Het leek wel of er van alle kanten aan de boot getrokken werd. De tolwachters hadden niets te veel gezegd; de stroom was verraderlijk.

Piak verdeelde zijn aandacht tussen het hozen en het turen naar het eiland. 'We komen er,' herhaalde hij. Hij scheen zijn angst overwonnen te hebben.

Maar plotseling gebeurde het. Een schok, gekraak... Ze waren op een rots gelopen! Tiuri deed een wanhopige poging om los te komen... Het lukte!

'We zinken!'fluisterde Piak.

Tiuri had geen moeite om na te denken over wat daarna gebeurde, zo vlug ging dat in zijn werk. Het bootje was weer los, maar het water stroomde erin en het scheen gedoemd spoedig te zinken. Toen bonsden ze tegen iets anders aan; de boot schommelde vervaarlijk. Een onderdrukte kreet van Piak. Een plons. Piak was overboord geslagen!

Tiuri liet de riemen zinken, en had even het gevoel dat hij verlamd was. Als Piak zou verdrinken! Een ogenblik later lag hij ook in het water en riep, zonder eraan te denken dat iemand hem zou kunnen horen: 'Piak, Piak! Piak, waar ben je?'

Hij zwom een paar slagen, dook, tastte rond. Waar was Piak, in dit woelige, duistere water? Goddank, daar hoorde hij zijn stem, onverstaanbaar.

'Piak!' riep hij nogmaals. 'Waar ben je?'

'Hier,' klonk het zwak.

Tiuri greep om zich heen, en voelde hem.

'Hou je drijvend,' hijgde hij. 'Nee, pak me niet beet; zo kan ik niet zwemmen.' Een golf sloeg over hem heen en legde hem het zwijgen op. Maar hij had de spartelende Piak nu stevig vast, en bleef hem vasthouden. De boot, waar was de boot? Gezonken, waarschijnlijk. Hij moest het eiland zien te bereiken. Dat was hun enige kans. Als ze maar niet tegen de rots werden geslagen.

'Probeer op je rug te gaan liggen!' riep hij Piak toe. 'Ik zal je trekken.'

Hij wist niet of Piak hem verstaan had, maar de jongen hield op met spartelen. Toen zette Tiuri koers naar het eiland, terwijl hij Piak met zich meesleepte. Het waren angstige en inspannende ogenblikken, maar tenslotte voelde hij vaste grond onder zijn voeten. Ze waren op het eiland.

Tiuri voelde zich gebeukt en geslagen en hij hijgde naar adem, maar Piak, naast hem, lag heel stil. Tiuri boog zich over hem heen.

'Piak!' zei hij en schudde hem heen en weer.

Piak kreunde, richtte zich half op en hoestte. 'Wat een water,' zei hij, bijna onverstaanbaar.

Tiuri had van vreugde wel willen dansen en zingen. Maar hij kon niet anders doen dan zijn vriend op de rug kloppen.

'Waar... waar zijn we nu?' vroeg Piak, terwijl hij trachtte overeind te komen.

'Op het eiland,' zei Tiuri. 'Blijf liggen, alsjeblieft.'

Piak ging zitten en vroeg: 'En de boot?'

'Gezonken, vrees ik,' antwoordde Tiuri.

'Het was een boot van niks,' zei Piak klappertandend.

'Nou, we zijn gelukkig niet verdronken,' zei Tiuri. 'Hoe gaat het ermee?'

'Ik dacht bijna dat ik verdronken was,' zei Piak, 'maar dat gaat zeker niet zo gauw. Heb jij me hierheen gesleept?'

'Ja, wat moest ik anders doen?'

'Me leren zwemmen,' zei Piak. 'Hoewel het me niets lijkt. Ik houd niet van zoveel water. Is de boot helemaal weg?'

Tiuri stond op en tuurde de duisternis in. Hij waadde zelfs een eind het water in, maar van de boot viel niets te bekennen.

De stem van Piak, een beetje angstig, riep hem terug. 'Ga nou alsjeblieft niet weer zwemmen,' zei hij. 'Ik kan je niet redden als er iets gebeurt.'

Tiuri keerde terug en ging naast hem zitten. 'We hadden het toch nooit gehaald,' zei hij. 'Toen we eenmaal op die rots waren gelopen, was de boot naar de maan.'

'Dat zal Ferman prettig vinden,' zei Piak. 'Net goed! Wat doet hij, ons zo'n lek ding aan te bieden!'

'Op onze eigen verantwoording,' zei Tiuri.

'Ja, maar hij zei niet dat-ie lek was!'

'Iedereen, hij ook, heeft ons gewaarschuwd voor de stroom hier.'

'En wat nu?' vroeg Piak. 'Bah, ik ben misselijk. En het blijft maar donker.'

'Voel je je erg naar?' vroeg Tiuri bezorgd.

'Nee,' zei Piak. 'Heus, ik ben best. Ik ben alleen maar nat en boos. Jij niet?'

Tiuri zuchtte. Nu zaten ze halverwege de rivier, zonder boot. Als de morgen aanbrak, was er grote kans dat ze ontdekt zouden worden. Maar ze konden niet vluchten. Ja, hij zou natuurlijk kunnen proberen de rest van de afstand zwemmend af te leggen, maar dat was gevaarlijk en dus waarschijnlijk onverstandig. Bovendien zou hij Piak dan achter moeten laten; het was onmogelijk hem mee te nemen.

'Je wilt toch niet verder zwemmen?' onderbrak Piak zijn gedachten. 'Als je dat doet, ben je gek. Je zult verdrinken, en je boodschap met jou. Ik zeg het heus niet om mezelf; het kan mij niets schelen om hier te blijven. De tolheer kan me morgen in de gevangenis stoppen, maar daar ben ik al aan gewend. En bovendien zal ik wel weer vrijkomen.'

'Als ik hier blijf, komt de boodschap ook niet bij de koning,' zei Tiuri.

'Dat is waar,' zei Piak verslagen. Ze zwegen een poosje.

Wat nu? vroeg Tiuri zich voor de zoveelste maal af.

En toen, plotseling, wist hij het antwoord.

'O ezel!' zei hij hardop.

'Waarom noem je me een ezel?' vroeg Piak.

'Ik zeg het tegen mezelf. Ik begrijp niet dat ik er niet eerder aan gedacht heb!'

'Aan wat?'

'De tol, het betalen van de tol. Ik heb geen goud, maar wel iets dat veel kostbaarder is!'

'O ja?' zei Piak verbaasd. 'Waar dan?'

'Aan een touwtje om mijn hals.'

De ring van ridder Edwinem, de ring met de steen die licht gaf in het donker! Tiuri had deze ring nooit als de zijne beschouwd, maar als iets dat hij moest bewaren, een ding waar hij eerbied voor had. Misschien was hij daarom niet op de gedachte gekomen de ring als betaling te geven voor de tol. Maar ridder Edwinem zou het ongetwijfeld ook gedaan hebben. De boodschap voor de koning was belangrijker dan welke ring ook. Tiuri haalde het kleinood tevoorschijn en liet het Piak zien.

'Net een ster,' sprak Piak zacht.

'Ik had er meteen aan moeten denken,' zei Tiuri. 'Nu hebben we weer tijd verloren. Onvergeeflijk dom!'

'Maar deze ring is toch veel meer waard dan drie goudstukken, of dan de zes die wij moeten betalen.'

'En misschien nog boete erbij,' vulde Tiuri aan. 'Ik denk dat de waarde van deze ring onschatbaar is. Ik ben ook van plan hem alleen als onderpand te geven. Later, op de terugweg, kan ik 'm misschien inlossen. Ik zal er met plezier weken voor werken.'

'Zou de tolheer dat goed vinden?' vroeg Piak.

'Ik hoop het,' zei Tiuri. 'Ik...' hij stokte plotseling. Hij dacht aan de Grauwe Ridders die hem, door de ring geleid, achterna hadden gezeten. Als de tolheer de ring nu eens zou kennen... en herkennen? Ridder Edwinem was een beroemd ridder geweest, zeker hier, in het Rijk van Unauwen. Als de tolheer hem nu eens vroeg hoe hij aan de ring kwam?

Hij stond weer op. Toch maar zwemmen? Hij wist dat het gevaarlijk, ja, wellicht onverantwoord was. Met een arm waar hij halverwege misschien last van zou krijgen, en dan nog in het donker. Maar als het licht was, zou hij meteen gezien worden. Wat was nu het verstandigste?

'Wat ga je doen?' klonk Piaks stem achter hem.

Tiuri ging weer naast hem zitten en deelde hem zijn overpeinzingen mee.

'Ik denk dat er niet veel anders op zit dan met de ring te betalen,' zei Piak. 'Ik heb geen vertrouwen in zwemmen. Maar jij moet beslissen.'

'Eén ding weet ik zeker,' zei Tiuri na een ogenblik nadenken. Hij liet zijn stem dalen, toen hij vervolgde: 'Hoe gaat het, Piak? Kun je iets onthouden wat ik je zeg?'

'Natuurlijk,' antwoordde Piak. 'Als het iets belangrijks is.'

Zachtjes fluisterde Tiuri hem een paar woorden in het oor.

'Wat zeg je?' vroeg Piak verbaasd.

'Ik zeg je wat in de brief stond. Ik zal je de boodschap woord voor woord voorzeggen. Jij moet het ook weten.'

'Ja?' fluisterde Piak.

'Ik heb er al eerder over gedacht het je te vertellen, want je hebt gelijk, mijn opdracht is ook de jouwe geworden. Nu moet je de boodschap zelf ook weten, zodat je, als er wat met mij gebeurt, mijn taak kunt overnemen.'

'Ja...' zuchtte Piak. Hij scheen ervan onder de indruk. Maar meteen daarna liet hij erop volgen: 'Wel, dan heb ik tenminste wat te doen tot het licht wordt. Zeg maar op. Ik hoop alleen dat 't nooit nodig zal zijn dat ik je taak overneem.'

Nu sprak Tiuri zacht de inhoud van de brief uit, en liet zijn vriend telkens een stukje herhalen.

'Begrijp je er een woord van?' vroeg Piak na een tijdje.

'Nee. Jij?'

'Nee, jammer genoeg niet. Zou het geheimtaal zijn? Wel, begin nog maar eens, net zolang tot ik het uit mijn hoofd ken.'

'Denk eraan,' zei Tiuri, een poosje later, 'dat je nooit laat merken dat je het weet.'

'Dat spreekt vanzelf,' zei Piak. 'Zeg, wordt het niet een beetje licht in het oosten? Ik moet opschieten, want ik wil alle woorden weten voordat de zon opgaat.'

9 De tolheer

'Regenboog Rivier,' mompelde Piak, toen de nacht plaatsmaakte voor grijze schemering. 'Het mocht wat! Ik denk aan iets moois als ik aan een regenboog denk, maar deze rivier is koud en onvriendelijk en ziet er net zo uit als ze is.'

Tiuri keek rond, tegen beter weten in hopend, dat hij de boot zou zien. Maar dat was niet zo. Hij merkte dat ze zich nog dichter bij de oostelijke dan bij de westelijke oever bevonden. Hij keek naar de brug. Er liepen mensen overheen. Dienaren van de tolheer?

'Ze moeten ons zo hier zien,' zei hij tot Piak.

'Laten ze dat dan gauw doen,' zei deze. 'Ik heb geen zin hier lang te blijven.' Hij nieste driemaal achter elkaar. 'In elk geval zal het mooi weer worden,' voegde hij erbij.

Zo zaten de vrienden naast elkaar, rillend in hun natte kleren, en wachtten tot het helemaal licht werd. Ze zagen mensen lopen aan beide kanten van de rivier; sommigen wezen naar hen.

Toen klonk er hoorngeschal; het leek van een der torens van de burcht te komen.

'Zou dat voor ons zijn?' vroeg Tiuri zich af.

'Kijk daar eens!' riep Piak een poosje later. Hij wees in de richting van de brug. 'Een boot!'

Onder een der bogen van de brug kwam een boot tevoorschijn, die snel in hun richting voer, een mooie, ranke boot, bemand door roeiers, die hun riemen regelmatig bewogen. Op de achtersteven stond een krijgsman met een regenboogkleurig schild. De schilden van de roeiers waren aan de boorden opgehangen, en vormden zo een mooie versiering.

'Een boot van de tolheer,' zei Piak en hij nieste weer.

Gespannen sloegen de vrienden het schip gade. Ja, het kwam op de rots toe. Even later had het hen bereikt en de krijgsman op de achtersteven riep naar hen: 'Waad naar ons toe en kom aan boord. Wij kunnen niet dichterbij komen.'

De jongelieden gehoorzaamden. Vele handen werden uitgestoken om hen aan boord te helpen.

'Pas op!' riep de man op de achtersteven, die blijkbaar de aanvoerder was. 'Steek de riemen aan stuurboord!' Pas toen de boot weer veilig werd voortgeroeid, wendde hij zich tot de vrienden. Deze herkenden in hem de wachter met wie ze de vorige middag aan de oever hadden gepraat: Warmin.

'U bent nu gevangenen van de tolheer,' sprak deze streng. 'U hebt de tol willen ontduiken en daarvoor zult u worden gestraft.' Toen zei hij, op vriendelijker toon: 'Waarom hebben jullie niet naar mijn raad geluisterd? Ik was er al bang voor, maar ik hoopte dat je verstandiger zou blijken. Je hebt zeker dat oude wrak van Ferman geleend?'

'O, nee,' loog Tiuri.

'O nee?' herhaalde Warmin. 'Hebben jullie dat eind gezwommen, midden in de nacht? Dan kun je meer dan ik dacht.'

Piak wilde wat zeggen, maar nieste daarvoor in de plaats.

'Als je verkouden wordt, is het je verdiende loon,' zei Warmin, maar hij deed zijn mantel af en sloeg die de rillende Piak om de schouders. Daarna zei hij de vrienden waar ze moesten zitten en bemoeide zich niet meer met hen.

De boot voer weer terug in de richting van de brug, maar dat was stroomopwaarts en ging dus niet zo vlug, hoe hard de roeiers ook werkten. Tiuri zag brug en burcht steeds dichterbij komen, en ondanks zichzelf begon zijn hart sneller te kloppen.

Hij wendde zich tot Warmin en zei: 'Ik wil dadelijk graag de tolheer spreken.'

'De tolheer spreken?' herhaalde Warmin. 'Dat had je gisteren moeten bedenken. Het is nu te laat om met spijtbetuigingen en verontschuldigingen aan te komen.'

'Ik voel niets voor spijtbetuigingen en verontschuldigingen,' antwoordde Tiuri, wat boos. 'Het spijt me dat het me niet is gelukt de rivier over te steken; het spijt me niet, dat ik het geprobeerd heb.'

'Dat staat je mooi,' zei Warmin, eveneens boos.

'Het is werkelijk nodig dat ik de tolheer spreek,' hield Tiuri aan.

'Waarom?'

'Dat kan ik alleen aan hém zeggen.'

'Zo,' zei Warmin knorrig. 'We zullen zien.'

Ze waren intussen dicht bij de brug gekomen. Tiuri keek omhoog. Er leunde iemand over de stenen balustrade en keek op hen neer. Het was een man met een breedgerande hoed op, die zijn gezicht bijna geheel verborg. Toen het schip nog dichterbij kwam, boog hij zich verder naar voren. Tiuri kon zijn blik niet van hem afhouden, al wist hij niet wie de man was. Hij hoorde hem lachen, een spottende, triomfantelijke lach. Die klonk nog in zijn oren toen ze onder de eerste boog van de brug door voeren. Hij wierp een blik op Piak, om te weten of deze er ook door getroffen was. Maar Piak zat in elkaar gedoken naast hem en keek voor zich uit.

Ze kwamen onder de boog uit. Nu was te zien dat de burcht tot aan de rand van het water liep. Er was een kleine kade en daar vandaan liep een trap die verdween in het kasteel. Terwijl de boot werd aangelegd, zag Tiuri een man boven aan die trap verschijnen. Met een schok herkende hij in hem de tolheer zelf. Deze bleef onbeweeglijk staan en sloeg hen gade.

Warmin sprong het eerst van boord en bracht zijn heer een groet met zijn zwaard. Toen beval hij zijn gevangenen bars hem te volgen. Hij ging echter niet de trap op, maar begaf zich naar een poortje aan het verste eind van de kade.

Tiuri bleef staan en zei: 'Ik wil de tolheer spreken.'

Warmin bleef ook staan. 'Dat zullen we wel eens zien,' zei hij. 'Volg mij.'

'Ik wil de tolheer spreken,' herhaalde Tiuri, 'nu meteen.' Hij wist zeker dat de tolheer, boven aan de trap, hem verstaan moest hebben, al liet die er niets van merken.

Warmin aarzelde een ogenblik en klom toen de trap op. Hij sprak even met zijn heer. Tiuri zag dat deze zijn hoofd schudde. Warmin kwam weer naar beneden. De tolheer draaide zich om en verdween in de burcht.

'Kom mee,' zei Warmin kortaf.

'Kan ik de tolheer niet spreken?' vroeg Tiuri.

'Dat zul je toch wel begrepen hebben,' was het antwoord.

'Maar ik móét hem spreken,' zei Tiuri. 'Het is belangrijk, werkelijk.'

'Dat kan wel zijn,' zei Warmin, 'maar dat gaat zo gemakkelijk niet meer. Ik heb het hem gevraagd en hij zei: "Nee". En daarmee is het uit.'

Hij zweeg verder en nam de jongelieden mee, het poortje door en de burcht in. Hij bracht hen een gang door en een trap af en toen in een donkere, overwelfde hal. Daar kwam een dikke man hen tegemoet, met een brandende lantaarn in de ene en een sleutelbos in de andere hand.

'Gevangenen, tolontduikers,' zei Warmin tot hem. Hij pakte zijn mantel van Piaks schouders en wilde weggaan, maar Tiuri hield hem tegen.

'Mijn heer,' zei hij, 'U bent erg vriendelijk voor ons geweest. Daarom vraag ik u nogmaals of u mijn voorspraak wilt zijn. Ik moet de tolheer spreken, zo gauw mogelijk. Ik kan hem vertellen waarom ik de tol wilde ontduiken.'

'Waarom dan?' vroeg Piak. De jongelieden hadden op de rots afgesproken dat Piak zich zou houden alsof hij nergens wat van wist. Dat leek hun de beste manier om verborgen te houden dat ook Piak de boodschap kende.

'Dat vertel ik alléén aan de tolheer,' zei Tiuri, eveneens volgens afspraak.

Warmin keek hen om de beurt aan. 'Hm,' zei hij. 'We zullen zien.'

Toen draaide hij zich om en liep weg.

'Kom maar mee,' zei de dikke man. 'Ik ben de cipier en jullie bewaker totdat je vrijgelaten wordt.'

Hij opende een deur en liet hen binnengaan. Ze kwamen in een cel zonder ramen, helemaal kaal. Alleen lag er in een hoek een bos stro.

'Hoe lang moeten we hier blijven?' vroeg Piak.

'Drie weken kon je werken, buiten in de zonneschijn,' antwoordde de cipier, 'en dan had je je tolgeld verdiend. Nu zul je drie weken in het donker mogen niets doen, en als je eruit komt, heb je nog geen duit om tol te betalen.'

'Kunnen we er nooit nu meteen uit?' vroeg Piak.

'Nee,' zei de cipier met een tevreden gezicht. 'Ik bewaak je en ik laat je er niet uit. Tenzij er iemand komt die drie goudstukken voor je betaalt... dat is het losgeld, nodig om uit de gevangenis te komen. En als je dan nog de brug over wilt kost je dat drie goudstukken erbij. Maar die had je toch niet?'

De jongelieden zwegen.

'Nou,' zei de cipier, 'dan ga ik maar. Je hebt nog geluk dat je samen bent; dat geeft wat aanspraak, niet? En als ik je een goede raad mag geven: trek dan die vochtige kleren uit. Beter helemaal geen kleren dan natte kleren. Dat stro is droog; ik heb gisteren toevallig net vers gehaald.'

Na deze woorden ging hij weg en sloot de deur achter zich. De cel werd meteen in het duister gehuld.

'Ik weet niet wat ik naarder vind,' zei Piak, 'de kou of het donker.'

'Laten we hopen,' zei Tiuri, 'dat het niet te lang zal duren.'

Ze volgden de raad van de cipier op, kleedden zich uit en kropen in het stro. Slapen konden ze niet; daar waren ze te gespannen voor. Tiuri schoof de ring aan zijn vinger en hield zijn hand op. Uit het zwakke, maar goed zichtbare licht van de steen putten ze beiden hoop.

Ze wisten niet hoeveel tijd er voorbij was gegaan, toen ze een sleutel in het slot hoorden knarsen. Tiuri schoof haastig de ring van zijn vinger en verborg hem in zijn hand.

De cipier kwam binnen. Hij hield zijn lantaarn omhoog en vroeg: 'Wie van jullie moest de tolheer spreken?'

'Ik,' zei Tiuri, terwijl hij overeind kwam.

'Dan moet je nu meekomen.'

Tiuri trok haastig zijn kleren aan.

'Moet je vriend niet mee?' vroeg de cipier.

'Nee,' zei Tiuri, 'hij niet.' En hij wierp Piak ongemerkt een knipoogje toe.

'Je laat me toch niet alleen?' vroeg deze, met gemaakte angst.

'Nee,' zei Tiuri. 'Ik moet de tolheer even wat vragen. Het beste ermee!'

Hij volgde de cipier, de gewelfde hal door en de trap weer op. Daar wachtte hem een andere dienaar van de tolheer, die hem verder meenam, naar een hoger gelegen gedeelte van de burcht.

'Hier is het,' zei deze dienaar tenslotte, terwijl hij een deur opendeed. 'Ga maar binnen. De tolheer verwacht je.'

Tiuri ging binnen. Hij knipperde even met zijn ogen, want de kamer die hij had betreden, was vol licht. Toen keek hij rond. Hij bevond zich in een ruim vertrek. Tegenover hem waren twee ramen waardoor hij de rivier kon zien. Aan het verste eind van de kamer stond een grote tafel waar een man aan zat. De tolheer. Tiuri aarzelde even en deed toen een stap in diens richting. De stem van de tolheer hield hem tegen.

'Ga naar het raam,' beval deze, 'en kijk naar buiten.'

Tiuri gehoorzaamde. Voor een der ramen bleef hij staan en keek. Hij zag de rivier, en begreep nu waarom die zo heette, want in het door de zon beschenen water zag hij alle kleuren van de regenboog. De lucht was helder geworden en hij kon ver kijken. Dichtbij zag hij de brug; het begin ervan was vlak onder hem. Er liepen mensen over, en er reed een ruiter en een wagen met paarden.

Toen wendde hij zijn blik naar de tolheer. Deze was opgestaan en kwam naar hem toe.

'Heb je naar de brug gekeken?' vroeg hij. Zijn stem was heel anders dan Tiuri verwacht had; een lage, klankvolle stem was het, een stem waar je naar moest luisteren, of je wilde of niet. 'Van hier lijkt hij kleiner,' vervolgde de tolheer, 'maar je kunt nog beter zien welk een brede rivier hij als een weg overspant. Lang, lang geleden is deze brug gemaakt, en het heeft veel werk en moeite gekost hem te bouwen. Veel werk, en veel geld. Daarom moest ieder die hem betrad betalen. Omdat de brug ook voor hem was gebouwd. Wie tol betaalde, werd mede-eigenaar van de brug, al was het maar van één steen. Duizenden eigenaars heeft de brug nu, die oost en west verbindt.'

'Maar,' zei Tiuri zacht, 'is hij dan nu nog niet betaald?'

Hij keek naar de tolheer op. Deze stond nu naast hem, zijn armen gekruist over de borst, zijn handen verborgen in de wijde mouwen van zijn lang gewaad. Hij keek naar de brug; zijn gezicht stond ernstig en peinzend. Toen keek hij Tiuri aan. Hij had donkere ogen, die eerder weemoedig waren dan streng.

'Je moet bereid zijn te betalen voor iets dat je graag wilt,' zei hij.

Tiuri verwonderde zich over deze man, die zo heel anders was dan hij had gedacht en gevreesd.

De tolheer keek weer naar buiten. 'Deze brug werd, evenals de andere bruggen, gebouwd om het Rijk van Unauwen met de buitenwereld te verbinden,' ging hij voort. Vroeger was de Regenboog Rivier de grens van het land. Vele mensen kwamen van het oosten, verlangend om aan gene zijde van de rivier te komen en bereid ervoor te betalen. Ook zijn er moeilijke tijden geweest, tijden van gevaar, van invallen uit noord, oost en zuid. Toen waren de tolheren bewakers van de rivier, verdedigers van het hart van Unauwens rijk. In latere jaren kwam het land tot aan het Grote Gebergte onder heerschappij van Unauwen, maar de traditie bleef: wie de Regenboog Rivier overstak, was tol schuldig aan de koning. De koning zelf stelde de tolheren aan. Zo is het nu nog steeds, al hoeft hij die meer dan driemaal is overgestoken niet meer te betalen. En zo zal het waarschijnlijk nog lang blijven. Alleen hoop ik niet dat het ooit weer zo zal worden, dat de tolheren weer verdedigers zullen moeten zijn, de strenge, onverbiddelijke heren die vreemdelingen nu al in ons zien.'

Tiuri zweeg, niet wetend wat te zeggen.

De tolheer keek hem weer aan en sprak, op meer zakelijke toon: 'Zo, vertel nu wie je bent, en waarom je mij wilt spreken.'

'Edele heer,' begon Tiuri, 'ik wil graag de Regenboog Rivier oversteken, maar ik heb geen geld om te betalen en geen tijd om ervoor te werken...'

'Hoe heet je?' viel de tolheer hem in de rede.

'Martijn,' antwoordde Tiuri, na een kort ogenblik van aarzeling.

'Je komt van de andere kant der bergen, hoor ik aan je spraak,' zei de tolheer. 'Heet je werkelijk Martijn?'

'Ja, heer,' zei Tiuri. 'Zo noem ik mij.'

'Goed, Martijn dus aan deze kant van de bergen. Je hebt geprobeerd de Regenboog Rivier zonder betaling over te steken. Daarop staat straf. Ik scheld die straf nooit kwijt. Waarom ben je gisteren niet naar me toe gekomen?'

'Omdat...' Tiuri omklemde de ring die hij in zijn hand hield. 'Heer,' zei hij toen, 'ik had geen goudstukken om te betalen, maar ik heb wel iets anders, een sieraad, dat veel meer waard is. Daar zou ik wel de tol van kunnen betalen, en het losgeld voor mijn vriend en mij...'

'Zo. Wat voor een sieraad is dat? En waarom kom je er nu pas mee?'

'Ik sta het niet graag af, heer. Niet alleen omdat het kostbaar is, maar omdat het me dierbaar is. Ik wil het ook niet verkopen. Ik wil het als onderpand geven. Ik wil het later inlossen en ervoor werken zolang als u wenst.'

'Als onderpand?'

'Ja, heer. Vindt u dat goed?'

De tolheer wierp Tiuri een doordringende blik toe en gaf niet meteen antwoord. 'Waarom heb je zo'n haast?' vroeg hij toen.

'Dat kan ik u moeilijk vertellen,' antwoordde Tiuri.

'Vertel het toch maar.'

'Heer,' zei Tiuri, 'ik kan het u helemaal niet vertellen.'

Weer keek de tolheer hem doordringend aan. Tiuri wachtte vol spanning op zijn antwoord.

'Tweemaal drie goudstukken zijn jij en je vriend mij schuldig,' sprak de tolheer tenslotte, 'en dan nog eens tweemaal drie goudstukken voor losgeld. Als dat sieraad twaalf goudstukken waard is, wil ik doen wat je vraagt. Laat het maar eens zien.' Hij stak zijn rechterhand uit, de palm naar boven gekeerd.

Tiuri legde de ring erop. De tolheer keek naar het kleinood, sloot er zijn vingers omheen en richtte zijn blik weer op Tiuri. Deze wist, nog voordat er een woord gezegd was, dat de tolheer de ring kende!

'Hoe kom jij aan deze ring?' vroeg de tolheer scherp. Hij opende zijn hand weer en zei: 'Deze ring is niet van jou! Hoe kom je eraan?'

'Heer,' zei Tiuri, 'ik zie dat u deze ring herkent. Nu kan ik u zeggen dat hij niet van mij is, al heb ik hem gekregen...'

'Gekregen?' zei de tolheer. 'Gekregen? Van wie? Er zijn maar twaalf van zulke ringen. Zie!' Hij strekte zijn linkerhand uit en toonde Tiuri een ring die hij droeg.

'Dat is dezelfde ring!' fluisterde Tiuri verbaasd.

'Niet helemaal hetzelfde. Slechts twee van deze ringen zijn geheel aan elkaar gelijk. Die gaf koning Unauwen aan zijn zonen. Vijf gaf hij aan zijn ridders en vijf aan de heren van brug en rivier.'

Tiuri herinnerde zich plotseling iets wat ridder Ewijn hem had gezegd: 'Koning Unauwen heeft zulke ringen geschonken aan zijn trouwste paladijnen.'

'Hoe kom je aan deze ring?' vroeg de tolheer nogmaals.

Zijn trouwste paladijnen! En de tolheer was een van hen! 'Van ridder Edwinem,' antwoordde Tiuri.

'Edwinem,' herhaalde de tolheer. 'Waar, wanneer en waarom gaf hij jou zijn ring?' Hij zweeg even en vroeg zacht: 'Is hij dood?'

'Ja,' zeiTiuri.

De tolheer liet geen schrik, smart of verbazing blijken, maar zijn hand sloot zich zo vast om de ring dat zijn knokkels wit werden. 'Vertel verder,' beval hij kortaf.

'Ik kan niet veel vertellen,' zei Tiuri. 'Hij werd vermoord door de Rode Ruiters en de Zwarte Ridder met het Rode Schild, hun meester.'

'Vermoord?'

'In een valstrik gelokt.'

'Waar?'

'In het bos dicht bij de Stad van Dagonaut'.

'In het Rijk van Dagonaut? Niet in Eviellan?'

'Hij kwam van Eviellan,' zei Tiuri, 'en hij was op weg naar hier.'

De tolheer liep naar de tafel en ging erachter zitten. Hij schoof het boek dat open op de tafel lag opzij en legde Edwinems ring voor zich neer. Hij beduidde Tiuri met een handbeweging dichterbij te komen. Deze bleef voor de tafel staan en vertelde hem wanneer ridder Edwinem was gedood en hoe dat in zijn werk was gegaan. Maar alles van de brief verzweeg hij.

'Ik begrijp uit je woorden dat jij door hem naar hier bent gezonden,' sprak de tolheer, toen Tiuri zweeg.

'Ja, heer,' zei Tiuri.

'Hij gaf je de ring mee.'

'Ja, heer.'

'En je bent op weg naar de koning.'

'Ja, heer.'

'Is dat alles wat je zeggen kunt?'

'Ja, heer.'

'En je wilde deze ring - de ring van ridder Edwinem -geven als betaling voor de tol.'

'Ja, heer. Als onderpand.'

'Hij is niet van jou. Hoe kun je iets geven dat jou niet toebehoort?'

'Ridder Edwinem zou het ook gedaan hebben. Ik... ik reis in zijn plaats.'

'Naar koning Unauwen.'

'Ja, heer.'

De tolheer pakte de ring en keek er nog eens naar. 'Je brengt ontstellend nieuws,' zei hij. 'Een van Unauwens ridders vermoord door ruiters van Eviellan. Zo'n dood mag niet ongewroken blijven!' Hij legde de ring neer en stond op. Hij zag er nu net zo uit als Tiuri hem de middag tevoren had gedacht: streng, onverbiddelijk, een heer die door zijn vijanden gevreesd zou zijn.

'Er zijn ridders uitgereden om zijn dood te wreken,' vertelde Tiuri. 'De Grauwe Ridders noemen ze zich. Ze hebben al velen van de Rode Ruiters verslagen.'

'Grauwe Ridders. Wie zijn zij?'

'Hun leider is ridder Ristridin.'

'Ristridin van het Zuiden? Ik ken zijn naam. Hij was een vriend van Edwinem.'

'En ridder Bendoe, en Arwaut, en ridder Ewijn uit dit land.'

'Is Ewijn erbij? Dat is goed. Maar jij, Martijn, of hoe je ook heten mag, wat heb jij te maken met deze zaken? Wat je verteld hebt, heeft mij verrast, maar het is nog weinig.'

'Ik mag niet meer vertellen,' zei Tiuri. 'Wat ik nog te vertellen heb, kan ik alleen zeggen aan uw koning.'

'En daarom heb je zo'n haast?'

'Ja, heer.'

'Jij bent de eerste bode van wie ik zulk nieuws hoor. Weet je misschien meer van het gezelschap dat naar Eviellan is gezonden? Van ridder Argarath en ridder Andomar van Ingewel?'

'Nee heer,' zei Tiuri. 'Het is eigenlijk toeval, dat ik ridder Edwinem ontmoette... of misschien geen toeval... ik weet het niet. Maar ridder Ristridin heeft me wel verteld dat ridder Edwinem om een of andere reden uit Eviellan is gevlucht.'

Hij vertelde de tolheer in het kort wat hij van ridder Ristridin had gehoord.

De tolheer dacht een ogenblik na. Toen gaf hij de ring aan Tiuri. 'Hier is de ring terug,' zei hij. 'Alleen aan de koning kun je hem geven. Je kunt de brug over. Maar je moet me beloven dat je op de terugweg hier zult komen om me te betalen wat je me schuldig bent. Niemand mag nu eenmaal de rivier over zonder de tol te hebben voldaan.'

'Ik beloof het, heer,' zei Tiuri. 'En mijn vriend...'

'Je vriend?'

'Ja, hij moet mee.'

'Goed, hij kan mee. Wanneer wil je vertrekken?'

'Nu meteen,' zei Tiuri.

De tolheer sloeg op een gong die naast de tafel stond. 'Je kunt dadelijk vertrekken,' zei hij, 'boodschapper naar de koning.'

'Heer,' zei Tiuri, 'spreekt u dat woord liever niet uit. Mijn zending is geheim; niemand mag ervan weten.'

De tolheer knikte zwijgend. De deur ging open en twee dienaren kwamen binnen.

'Haal de andere jongen uit de cel,' zei de tolheer tot de eerste, 'en breng hem hier.'

De dienaar boog en verdween.

De tolheer wendde zich tot de tweede dienaar. 'Wat is er?' vroeg hij.

'Heer,' zei de dienaar, 'er is een bode voor u gekomen uit het oosten.' Hij overhandigde de tolheer een brief.

Deze verbrak de zegels, las hem en vroeg toen: 'Waar is de bode?'

'Hij wacht in de hal beneden,' antwoordde de dienaar.

'Ik kom meteen bij hem,' zei de tolheer. Hij keek Tiuri aan en voegde erbij: 'Wacht hier op mij; ik ben zo terug.'

Hij verliet de kamer; de dienaar volgde hem.

Toen Tiuri alleen was, begon hij de kamer op en neer te lopen. Hij was opgelucht dat alles zo goed was gegaan, en vol ongeduld zijn reis te vervolgen. Hij keek nog eens naar buiten en overdacht wat de tolheer hem had gezegd. Toen liep hij terug naar de tafel. Als de tolheer nu maar gauw kwam. En Piak, die trouwe Piak. Zijn blik viel op het boek dat op de tafel lag, en waar de tolheer blijkbaar in had zitten lezen. Een groot, dik boek was het, en het lag opengeslagen. Hij zag mooi getekende letters en een grote gouden hoofdletter, versierd met kleurige bloemranken. Hij liep om de tafel heen om het beter te kunnen zien. De letters kende hij, maar de woorden waren hem vreemd, woorden van een hem onbekende taal. Toen hij wat langer keek, kwamen die woorden hem echter bekender voor, ja, enkele ervan had hij eerder gezien. In de brief voor koning Unauwen. Zou dit boek in dezelfde taal geschreven zijn? Dan zou de tolheer de boodschap begrijpen, als hij die wist. Kon hij het hem maar vragen!

Voetstappen buiten de kamer deden hem opschrikken. Hij verliet de plaats achter de tafel en liep naar de deur. Die ging open en Piak kwam binnen, begeleid door de dienaar.

'De heer komt dadelijk,' zei de dienaar en liet hen alleen.

'Vrij!' zei Piak. 'Is alles in orde?'

'Ja,' antwoordde Tiuri, 'we kunnen zo vertrekken.' Hij wilde vertellen wat er gebeurd was, maar voordat hij kon beginnen, kwam de tolheer binnen, nog steeds met de brief in zijn hand.

'Zo, daar is de vriend,' zei hij. 'Piak heet je, nietwaar?'

'Ja, heer,' antwoordde Piak.

'Er is net een bode gekomen uit Dangria,' zei de tolheer, 'gezonden door heer Dirwin, namens de raad van de stad.'

De vrienden hielden even hun adem in.

'Waarschijnlijk verwondert dat jullie niet,' ging de tolheer voort. 'In deze brief wordt gesproken van twee jongelieden, die opschudding hebben veroorzaakt in de stad, en die tegen de wens van de raad zijn vertrokken.'

'We konden niet blijven!' zei Tiuri.

'Heer Dirwin verzoekt mij jullie te ondervragen, en je hier te houden als ik het nodig acht.'

'Heer,' zei Tiuri, 'ik heb u alles verteld wat ik te vertellen had. Wij mogen niet wachten; wij moeten verder, naar de koning. Daarmee heb ik u al meer verteld dan ik eigenlijk mocht, maar u draagt net zo'n ring als ridder Edwinem en daarom durfde ik het u te zeggen. Laat ons alstublieft gaan!'

'Dat zal ik,' sprak de tolheer en voor het eerst glimlachte hij even. 'Jij hebt mij durven vertrouwen; nu zal ik het jou doen. Alleen nog dit: je hebt haast, maar ben je van plan te voet te gaan?'

'We hebben geen ander voertuig,' zei Tiuri.

'En ook geen geld. Wel, je kunt van mij elk een paard krijgen. Vanavond zul je Ingewel bereikt hebben; daar geef je de paarden in zorg van de herbergier van De Eerste Nacht.'

'O, dank u wel,' zei Tiuri.

'De herbergier zal je misschien verse paarden willen geven als hij ze heeft. Daar kun je dan weer mee reizen tot de herberg in de Maanheuvels. Wat de tol betreft, ik heb je al gezegd dat ik jullie hier terug verwacht zodra je dat mogelijk is.'

'Ja, heer,' zei Tiuri.

'Ga dan,' sprak de tolheer.

De jongelieden bogen, maar hij gaf hun beiden een hand en wenste hen vriendelijk goede reis.

Toen ze beneden door de hal liepen, sprong er een man op, die daar op een bank zat.

'Dus jullie zijn het toch!' riep hij. Het was Doalwen, de man die ze in De Witte Zwaan hadden ontmoet. Hij bleek de bode uit Dangria te zijn.

'Nou, nou,' zei hij, 'jullie hebben ons heel wat last bezorgd!'

'Nee toch,' zei Piak. 'We zijn meteen weggegaan uit Dangria.'

'Dat is het juist,' zei Doalwen. 'Iruwen heeft jullie geholpen, is het niet? Die bemoeit zich altijd met zaken die hem niet aangaan. Toen heer Dirwin jullie 's morgens kwam halen, zei Iruwen hem dat jullie al naar het stadhuis waren gegaan. Nu, en daar waren jullie natuurlijk niet. Al met al was de morgen al half voorbij, toen ze merkten dat jullie gevlogen waren. Iruwen had een lang gesprek met heer Dirwin, om die ervan te overtuigen dat jullie gelijk hadden. Gaan jullie nu dadelijk met mij terug naar Dangria?'

'Nee hoor,' zei Tiuri. 'Wij gaan onze eigen weg.'

'O zo,' zei Doalwen wat verbaasd. 'Nou, de grote heren beslissen maar. Trouwens, jullie vlucht is algauw in het vergeetboek geraakt. De burgemeester zelf heeft ook geprobeerd ervandoor te gaan. Dat was me wat! Maar ze hebben hem weten te achterhalen en nu zit hij veilig in z'n eigen mooie huis aan het plein.'

'Zo!' zei Piak. 'Ze hadden hem beter ónder het stadhuis kunnen stoppen!'

Doalwen lachte, "t Is jammer dat we weer afscheid moeten nemen,' zei hij. 'Nu moet ik alleen terugrijden. Heb je de bode naar koning Unauwen nog gezien? Die moet hier al eerder langsgekomen zijn. Hij is gistermorgen uit Dangria vertrokken. Je kent hem wel; hij was de schrijver van de burgemeester. Hij is niet alleen een pennenlikker, maar ook een goed ruiter!'

De jongelieden hadden graag nog wat langer met Doalwen willen praten, maar ze wisten dat ze voort moesten maken. Dus namen ze afscheid van hem en gingen naar buiten.

De slagboom voor de brug was al verwijderd en Warmin stond klaar met twee paarden.

Tiuri sprak hem aan. 'U hebt gemaakt dat ik de tolheer gauw kon spreken,' zei hij. 'Daar dank ik u hartelijk voor.'

'O, niets te danken,' zei de krijgsman, terwijl hij hen nieuwsgierig aankeek. 'Ik zie dat jullie inderdaad reden hadden meteen door te willen gaan.'

De vrienden bestegen de paarden. Piak deed het deze keer met een gezicht alsof hij nooit anders had gedaan.

'In je zadeltas zul je wat vinden dat je gebruiken kunt,' zei Warmin. 'Goede rit!'

De jongelieden reden onder de poort door en toen over de brug. Klik, klak! klonken de paardenhoeven op het stenen wegdek, en het water van de rivier fonkelde aan beide kanten.

'Misschien is Regenboog Rivier toch wel een goede naam!' riep Piak Tiuri toe.

Het laatste deel van hun reis was begonnen.

ZEVENDE DEEL Ten westen van de Regenboog Rivier

1 Het Bos van Ingewel

Een brede, goed onderhouden weg liep van de Regenboog Rivier door een wijd, vlak land, met velden, akkers en boomgaarden. De vrienden reden vlug voort. Piak voelde zich al best thuis op zijn paard.

'Met wat oefening zul je een goed ruiter worden,' voorspelde Tiuri hem.

'Oef!' zei Piak, toen ze even rustten. 'Ik ben stijf. Wat heb ik veel beleefd! Ik heb op paarden gereden en in een boot gevaren. Ik ben bijna verdronken, heb tweemaal in een gevangenis gezeten (hoewel ik dat wel had willen missen) en met een heleboel mensen kennisgemaakt. En wat ik al niet gezien heb! Een stad, een kasteel, een brede rivier... Voor jou zijn die dingen natuurlijk heel gewoon.'

'Toch niet,' zei Tiuri. 'Ik heb eerder een stad, een kasteel en een brede rivier gezien, maar die waren weer anders dan deze.'

'Ik ben benieuwd wat we nog meer zullen zien en beleven,' zei Piak. Hij tuurde naar het westen. 'Ik zie daar een bos,' voegde hij erbij. 'Zou dat het Bos van Ingewel zijn?'

'Ik denk het wel,' antwoordde Tiuri. 'We hebben vlug gereden.'

In de zadeltassen vonden ze brood, een fles wijn en een zakje met wat zilvergeld.

'Dat is nou aardig,' zei Piak. 'Die tolheer is me erg meegevallen. Gek, dat sommige mensen heel anders zijn dan je eerst had gedacht.'

'Ja,' zei Tiuri nadenkend, 'zo is het met de tolheer gegaan, en eerder ook met de Grauwe Ridders.' Hij was opgewekt en vol goede moed, en kon zich bijna niet voorstellen dat hun nog moeilijkheden zouden kunnen wachten.

Piak voelde zich net zo, want toen ze verder reden, begon hij vrolijk te zingen. Hij zong het ene liedje na het andere, maar op het laatst ging hij over in een wijsje zonder woorden, een wijsje dat Tiuri niet kende. Het klonk wonderlijk: nu eens vlug, dan weer langzaam, soms opwindend, soms zacht en geheimzinnig. Piak neuriede het steeds opnieuw, er telkens aan veranderend. Tenslotte scheen hij een melodie gevonden te hebben die hem beviel. Toen keek hij Tiuri aan en vroeg op zachte toon: 'Weet je wat ik zing?'

'Nee,' zei Tiuri.

'Een wijsje op de woorden die wij alleen kennen. Ik mag ze niet hardop zeggen. Zing ze maar mee, in gedachten.'

Piak begon weer te neuriën, en ja, nu merkte Tiuri dat hij de boodschap van de brief op het wijsje zou kunnen zingen. Na een poosje neuriede hij mee, en zo, zingend zonder woorden, reden ze het Bos van Ingewel in.

Dit bos leek op geen bos dat Tiuri ooit gezien had. Het gras was groener, de bomen waren mooier, de klimplanten grilliger dan overal anders. De weg was helemaal bedekt met dik, veerkrachtig mos. Maar het meest bijzondere was wel, dat overal bloemen bloeiden; ze stonden aan de kant van de weg, ze groeiden tegen de boomstammen en ze hingen in trossen van de takken naar beneden.

Na een uur of twee rijden zagen ze aan de kant van de weg drie mannen liggen, in groen en bruin gekleed. Naast hen lagen bossen bloemen, die ze blijkbaar net hadden geplukt.

'Goedemiddag, jongens!' riep een van hen. 'Jullie rijden veel te vlug!'

De vrienden hielden hun paarden in.

'Hoezo?' vroeg Piak.

'Wat vind je van dit bos?' vroeg de man.

'Het is het mooiste bos dat ik ooit heb gezien,' antwoordde Piak.

'Dat is het enige juiste antwoord,' zei de man. 'Maar in het Bos van Ingewel moet je je niet haasten. Daar houden we hier niet van. Kom, ga naast ons liggen en luister naar wat de vogels zingen. En eet een appeltje van me. Of wil je liever een pruim, of een wilde kers? Geen vruchten smaken lekkerder dan de vruchten van Ingewel. De koning wil geen andere eten.'

De vrienden stegen af; het was toch tijd om een ogenblik te rusten. Ze namen de raad van de man aan, vleiden zich neer in het gras en aten van zijn vruchten.

'Hè, hè,' zuchtte Piak, 'dat is heerlijk.'

'Vreemdelingen hier?' vroeg een der anderen.

'Ja,' zei Piak.

'Wij willen uw land bekijken,' voegde Tiuri erbij.

De mannen vonden dit een zeer prijzenswaardige onderneming en ze vroegen van allerlei. Waar de jongelieden vandaan kwamen en waar ze al waren geweest. Ook vertelden ze van hun eigen land, en in het bijzonder van Ingewel.

'Je moet hier komen als er Bloemenfeest is,' zei een van hen. 'Dan trekt iedereen zingend en dansend door het bos, met bloemen versierd. En 's avonds verzamelen we ons bij de Ingewel; dat is het meer waarnaar deze streek heet. We varen daar in boten en gooien elkaar met bloemen, net zo lang tot er niets meer is te zien van het water, door de bloemen die erop drijven.'

'Dit jaar is er geen Bloemenfeest geweest,' vertelde een ander wat droevig, 'omdat ridder Andomar er niet was. Ridder Andomar is de heer die dit gebied bestuurt; zoals hij is er niet één! In het begin van dit jaar is hij weggegaan. De koning heeft hem op reis gezonden naar Eviellan. Dat is een gevaarlijk land; daar moet je maar nooit heen gaan.'

'Maar we zullen vrede sluiten met Eviellan,' zei de derde. 'Daarom heeft de koning zijn beste ridders erheen gestuurd. En wie kon hij beter kiezen dan onze ridder Andomar?'

'Maar hij is nog steeds niet terug,' zei de ander weer.

De mannen zwegen en de jongelieden zwegen eveneens. Tiuri vroeg zich af of deze vriendelijke mensen hun heer ooit terug zouden zien, of ridder Andomar ooit weer het Bloemenfeest met hen zou vieren.

Hij stond op en zei dat ze verder moesten.

'Nu al?' riepen de mannen. 'Wat een haast toch!'

'Wij willen voor het donker een herberg bereiken,' zei Tiuri. 'De Herberg van De Eerste Nacht.'

'Je kunt toch best in de open lucht slapen,' sprak een der mannen. 'Maar De Eerste Nacht is ook goed. Die ligt in het dorp, aan de Ingewel. Als je deze weg volgt, kom je er vanzelf.'

De vrienden groeten de mannen en reden verder. Ze zeiden niet veel meer tot elkander.

Tiuri moest steeds denken aan ridder Andomar, die hij niet kende, maar die een krijgsmakker was geweest van ridder Edwinem. Hij besefte plotseling dat achter de rust en blijheid van deze lieflijke streek toch angst en zorg verborgen waren. En hij vroeg zich af, wat de boodschap die hij, een vreemdeling, moest overbrengen, zou betekenen voor de inwoners van dit land.

Het was al bijna donker toen ze het dorpje bereikten, dat eveneens Ingewel heette en dat dicht bij de westelijke rand van het bos om het meer lag. Het meer zelf glansde stil en geheimzinnig in het late licht. Dicht bij de kanten groeiden witte waterlelies, zodat het er een beetje uitzag alsof het Bloemenfeest was. In het zuiden staken enkele spitse torens boven de bomen uit; de jongelieden hoorden later dat het de torens waren van ridder Andomars burcht.

De herberg hadden ze gauw gevonden. Het was een grote herberg, en de enige in het dorp. De waard ontving hen heel vriendelijk. Hij zorgde voor de paarden en zei dat ze twee verse paarden konden krijgen om hun reis op voort te zetten.

'Je hebt geluk,' zei hij. 'Ik heb er net nog twee die goed uitgerust zijn. Het beste paard is er niet meer; dat heb ik gegeven aan een ruiter die vanmiddag uit het oosten kwam. Maar hij was een bode, op weg naar de Stad van Unauwen.'

De bode uit Dangria, dacht Tiuri en hij zei: 'O ja? Wanneer is die van hier vertrokken?'

'Hij kwam al om vier uur,' antwoordde de waard. 'Hij heeft hier gegeten en een poosje gerust. Hij is omstreeks het zevende uur vertrokken, ruim een uur geleden dus.'

Toen vroeg hij de jongelieden wat ze wilden eten.

'Dat geeft niet,' zei Tiuri. 'Maar ik zal u eerst laten zien wat we kunnen betalen. We hebben niet veel geld bij ons.'

'O, dat komt wel in orde,' zei de waard. 'Jullie komen van heer Ardian, de Tolheer van de Regenboog Rivier, en dus zijn jullie welkom, al zou je niets hebben om mee te betalen. Ik zal jullie ook een kamer geven voor vannacht. Reizigers die van de tol komen, slapen de eerste nacht altijd hier. Daarom heet mijn herberg zo.'

De vrienden lieten zich het avondmaal goed smaken. Er waren niet veel gasten in de herberg: een enkele reiziger en wat dorpelingen. Na het eten bracht de vrouw van de waard hen naar hun kamer.

'O, wat heerlijk,' zuchtte Piak, toen hij zich languit op de bonte lappendeken van het bed had laten vallen. 'Wil je wel geloven dat ik moe ben? Ik voel dat ik de hele dag op een zadel heb gezeten. Nu kan ik lekker op mijn buik liggen en slapen.' Hij gaapte luid, keek Tiuri aan en begon te lachen.

'Wat is er?' vroeg Tiuri.

'O, deze kamer is zo mooi, en jij ziet er zo héél anders uit! Die jas van je is prachtig; alle kleuren zijn door elkaar gelopen.'

Tiuri lachte ook. 'Het goedkope jasje van de markt in Dangria,' zei hij. 'Nu, jij ziet er ook niet bepaald deftig uit.'

'Zonde van dit mooie bed, hè?' zei Piak. 'Nou, het kan me niets schelen. Ik blijf erop liggen.'

Tiuri werd weer ernstig. 'Maar niet lang,' zei hij.

'Hoezo? Wil je dadelijk weer verder?'

'Ja, ik wil zo vlug mogelijk in de Stad van Unauwen zijn. We krijgen verse paarden, dus...'

'Je hebt gelijk,' zei Piak, een zucht onderdrukkend.

'Ik zal de waard gaan zeggen dat we dadelijk willen vertrekken,' ging Tiuri voort. 'Niet nu meteen, hoor. Laten we afspreken over een uurtje.'

Hij ging terug naar de gelagkamer. De waard beloofde hem ervoor te zorgen dat de paarden over een uur klaar zouden staan. Hij scheen niet gauw verwonderd of nieuwsgierig te zijn, want hij had geen woord gezegd van het uiterlijk van zijn jonge gasten, en evenmin stelde hij een enkele vraag.

Toen Tiuri bij Piak terugkwam, was deze in slaap gevallen. Tiuri ging ook op bed liggen, maar hij sliep niet. Het was vreemd in deze vredige, vriendelijke omgeving, maar hij had het gevoel dat hij zich meer dan ooit haasten moest, dat er geen tijd te verliezen was.

2 Een angstige nacht in de Maanheuvels

'Zet de paarden op stal in de Herberg van de Maanheuvels,' zei de waard, toen de vrienden klaarstonden om te vertrekken.

'De Maanheuvels?' zei Piak, die zich met een pijnlijk gezicht in het zadel had gehesen.

'Ja, ze heten zo, omdat ze het mooist zijn in de maneschijn. De maan is wel niet helemaal vol meer, maar je zult ze toch nog mooi genoeg zien.'

'Hoe ver is het naar die herberg?' vroeg Tiuri.

'Een dagreis ongeveer,' antwoordde de waard, 'dus een uur of elf, twaalf. Je kunt vlug rijden in de Maanheuvels en het is een heldere nacht. Als je nog verder moet, mag je deze paarden wel houden, tenzij je bij de herberg nieuwe kunt krijgen. Ik zie ze te zijner tijd wel eens terug. Goede rit!'

De jongelieden bedankten en groetten hem, en reden weg. Ze gingen stapvoets door het stille dorp en toen wat vlugger door het bos. Het duurde niet lang, of ze hadden ook dit achter zich gelaten. Toen reden ze de heuvels in, die bij maneschijn zo mooi moesten zijn.

Het was een wonderlijk landschap waar ze kwamen, een landschap uit een sprookje. Lage, met gras begroeide heuvelen, grijze rotsblokken en hier en daar wat struiken of een grillige boom. De weg leek bijna wit en alle kleuren waren droomtinten, behalve het diepe zwart van de schaduwen. Misschien kwam dat door het licht van de maan, die helder stond te schijnen in een hemel vol kleine, doorzichtige wolkjes. Het was heel stil, maar toen ze hun paarden even inhielden, hoorden ze toch een geluid: het eentonige gesjirp van krekels in het gras. Het leek een onbewoonde streek; ze zagen geen enkel huis of een ander teken van menselijke aanwezigheid.

De jongelieden reden een tijd zwijgend voort. De rust om hen heen deelde zich ook aan hen mee.

Langzamerhand begon het landschap echter van karakter te veranderen. Eerst merkten ze het nauwelijks, maar plotseling kwamen ze tot de ontdekking dat de heuvels hoger, de weg smaller, de struiken dichter, en de bomen grilliger waren geworden. Het hele landschap zag er woester en eenzamer uit. En tegelijkertijd scheen er nog iets veranderd te zijn. De rust leek onheilspellend, het licht spookachtig; de hele omgeving kreeg iets angstaanjagends. Zo voelde Tiuri het tenminste, al zei hij er niets van tegen Piak.

Maar Piak scheen hetzelfde te voelen. Hij keek telkens om zich heen, en op een ogenblik begon hij zachtjes te zingen, alsof hij een onbestemde vrees op de vlucht wilde jagen. Maar zijn stem klonk vreemd en luid in de stille nacht, werd onzeker en stierf weg.

Plotseling trof een ander geluid hun oor. Tiuri hield met een ruk zijn paard in.

'Hoorde je dat?' fluisterde hij.

'J... ja,' zei Piak. 'Wat was het?'

'Ik weet het niet... Stil, daar is het weer!'

Gehinnik!

'Een paard,' zei Tiuri hardop.

Meteen zagen ze van achter een heuvelrug een paard tevoorschijn komen. Het stak de weg over, en bleef even staan aan de kant. Toen sprong het weg en verdween uit hun gezicht.

'Het droeg geen ruiter,' mompelde Tiuri. 'Vreemd!'

'Kan het geen wild paard geweest zijn?' vroeg Piak.

'Het had teugels en zadel,' zei Tiuri.

'O,' zei Piak.

Ze bleven staren naar de plaats waar ze het paard hadden zien lopen.

We moeten gaan kijken of er iets gebeurd is, dacht Tiuri. Maar waarom zou er iets gebeurd zijn? hield hij zich voor. Dat paard kan wel zijn weggelopen, gewoon weggelopen.

Toch reed hij langzaam naar de plek waar het paard tevoorschijn gekomen was. Piak reed met hem mee.

Terwijl ze de plek naderden, kreeg Tiuri steeds sterker het gevoel dat er iets boosaardigs in de buurt was; iets dat zich schuilhield in de schaduwen tussen de heuvels, of wachtte achter het roerloze struikgewas.

'Hier was het,' fluisterde hij.

'Ga je kijken?' vroeg Piak, eveneens fluisterend.

'Ja,' zei Tiuri, plotseling vastbesloten.

Hij steeg van zijn paard en Piak volgde zijn voorbeeld. Ze bleven staan aan de kant van de weg en tuurden een smal dal in. Ze zagen een paadje dat zich in struikgewas verloor. Ze spitsten hun oren, maar hoorden niets dan het gesjirp van de krekels en hun eigen ademhaling.

Toen liepen ze behoedzaam het dal in.

Na enkele passen bleef Tiuri echter staan. 'Blijf jij hier,' fluisterde hij Piak toe.

'Nee,' antwoordde Piak, 'ik ga mee.'

'Niet doen. Als er wat zou zijn - gevaar bedoel ik - kunnen we er beter niet allebei heen gaan. Je weet waarom!'

Zonder op antwoord te wachten liep Tiuri vlug verder, en ging, zijn angst overwinnend, het donkere struikgewas in. Na heel korte tijd kwam hij onverwacht op een open plek. Daar lag op de grond een menselijke gedaante.

Tiuri bleef staan. Hij had zoiets verwacht, maar toch aarzelde hij even voordat hij ernaartoe liep en erbij neerknielde. Toen stokte zijn adem.

Hij keek in het gezicht van de schrijver van de burgemeester van Dangria. Deze scheen te slapen, maar er was geen twijfel aan dat hij dood was... in het hart getroffen door een pijl.

Een gerucht achter hem deed hem verschrikt omzien. Het was Piak, die hem toch gevolgd was. Hij zag er bleek en ontsteld uit en zijn lippen bewogen zonder dat er een geluid uit kwam.

'Hij is gedood,' sprak Tiuri.

Piak slaakte een bevende zucht en herhaalde: 'Gedood!'

Ze zwegen beiden.

'Waarom?' mompelde Piak tenslotte.

'Ik weet het niet...' antwoordde Tiuri en hij keek weer naar het gezicht van de jongeman die hem nog zo kort geleden had geholpen, de bode door de raad van Dangria naar Unauwen gezonden. Een bode voor koning Unauwen!

Met trillende handen pakte hij de handen van de dode en vouwde die tezamen. 'Laat ons bidden voor zijn ziel,' sprak hij bijna onhoorbaar.

Kort daarna stonden de vrienden op en keken elkander aan.

'Wat nu?' fluisterde Piak. 'Moeten we hem hier zo laten liggen?'

'Ik weet het niet...' begon Tiuri weer. De gebeurtenis had hem erg geschokt. En hij had het vreemde vermoeden dat deze iets te maken had met zijn opdracht. Ook de schrijver was op weg gegaan met een boodschap voor koning Unauwen. Hij keek in de reistas die hij op de grond zag liggen. Er zat geen brief in. Na enige aarzeling doorzocht hij de kleren van de dode zelf, maar ook daar vond hij niets.

'Waarom doe je dat?' fluisterde Piak.

'Ik zocht naar de brief,' antwoordde Tiuri. 'Maar die is er niet.' Hij stond op en voegde erbij: 'Hij kan nog niet lang dood zijn.'

'Maar wie is hij?' vroeg Piak.

'O! Je kent hem niet,' zei Tiuri. 'Hij is, hij was de schrijver van de burgemeester... de bode die door Dangria naar koning Unauwen werd gezonden.'

'De bode,' fluisterde Piak.

Weer keken ze elkaar aan. Piak was de eerste die sprak.

'Zou... zou wie hem vermoord heeft, nog in de buurt zijn?' fluisterde hij.

Tiuri gaf geen antwoord. De gedachte dat deze moord iets te maken had met zijn opdracht was bij nader inzien niet zo vreemd meer. De schrijver was immers naar de koning gezonden om deze te berichten wat er was voorgevallen in Dangria... en die gebeurtenissen hadden heel veel met zijn opdracht te maken. En toen kwam er plotseling een ontstellende gedachte bij hem op. Zou deze moord een vergissing kunnen zijn? Was het te doen geweest om een andere brief, om een andere boodschap... zijn eigen boodschap? Was de moordenaar Slupor?

Hij schrok omdat Piak hem beetpakte en hem meetrok, het struikgewas in.

'Wat is er?' vroeg hij.

'Ik... ik geloof dat ik hem zag,' fluisterde Piak.

'Wie? Waar?'

'Niet iemand. Alleen iets dat bewoog. Daar, die boom daar.' Piak wees in westelijke richting.

Tiuri keek.

'Op die heuvel, een eind verder. Zie je die boom?'

'Ja...' fluisterde Tiuri. De boom stond nu roerloos, maar was er geen beweging in de struiken ernaast?

De vrienden keken ingespannen, maar nu zagen ze niets meer bewegen. Hadden ze het zich maar verbeeld, of was er werkelijk iemand in de buurt? Tiuri was zeker van het laatste. En als het de moordenaar was, dan verkeerden ze in groot gevaar. Hij kon hen gadegeslagen hebben en hij moest gewapend zijn met pijl en boog. Zijzelf hadden geen wapen, behalve de kleine dolk in zijn gordel.

'Kom mee,'fluisterde hij.

Ze slopen door de struiken tot dicht bij de kant van de weg. Hun paarden stonden daar nog.

'Wat doen we?' vroeg Piak nogmaals.

'Stil!' fluisterde Tiuri. Hij gluurde door de struiken om te zien of hij onraad zag. Maar alles lag onbeweeglijk in het witte maanlicht. 'Als hij hier is, zijn we ons leven niet zeker,' zei hij. 'Maar hij is in elk geval niet vlakbij... geloof ik.'

'Hij? De moordenaar?'

'Ja.'

'Hij hoeft ons toch niet aan te vallen?'

'Ik ben bang dat hij het wel zal doen.'

'Waarom?'

Tiuri zei niets. Hij keek weer om zich heen. Hier moesten ze niet blijven.

'Denk je... denk je... denk je aan... Slupor?' fluisterde Piak hem in het oor.

'Ssst!' zei Tiuri. Hij had er plotseling iets tegen die naam te horen.

Korte tijd bleven ze stil naast elkander staan.

We kunnen doorrijden, dacht Tiuri, zo vlug mogelijk, tot we in een bewoonde streek komen. Dan moeten we waarschijnlijk de moordenaar voorbij. Of we kunnen teruggaan naar Ingewel. Maar ook dan kan hij ons volgen... Ik weet het!

En hij zei: 'We moeten hier weg. Eén van ons gaat terug, de ander rijdt verder.'

'Nee!' fluisterde Piak. 'Laten we bij elkaar blijven.'

Maar Tiuri wist dat zijn plan het beste was. Als er iemand op hen loerde, zou die slechts één van hen kunnen volgen; de ander zou dus zeker buiten zijn bereik komen. 'Ik rijd door,' besliste hij. 'Jij gaat terug. Ga naar de herberg en vertel van de moord. Zie gewapende mannen te krijgen en rijd met hen naar hier.'

'En jij?'

'Dat heb ik toch gezegd. Ik rijd nu verder.'

'Maar Tiuri, dat kun je niet doen! Niet alleen! Ik ga met je mee.'

'Nee,' zei Tiuri. 'Begrijp het toch! We mógen niet bij elkaar blijven. We moeten de kansen verdelen.'

'En jij de kans dat je ook... Je moet langs hem heen...'

'Stil!' viel Tiuri zijn vriend in de rede. 'Dat weet je niet eens. Ga nu!'

'Nee,' zei Piak. 'Ik wil het niet zo.'

'Als je het niet wilt, bevéél ik het je!' fluisterde Tiuri gejaagd. 'Je hebt beloofd dat je me in alles zou gehoorzamen.'

'Maar als het nu Slupor is...'

'Juist dan moet het zo gebeuren!' antwoordde Tiuri en bijna boos vervolgde hij: 'Piak, je gehoorzaamt! Je mag niet aan jezelf denken... of aan mij.'

Piak zweeg.

'Gehoorzaam je?'

'Ja,' fluisterde Piak ongelukkig.

Tiuri liep naar de paarden toe. Piak volgde hem langzamer. De paarden waren wat onrustig, maar er was nog steeds niemand te zien. \

'Nu dan,' fluisterde Tiuri en hij stak Piak zijn hand toe. Piak drukte die, maar liet hem niet meteen los.

'Hoor!' zei hij zachtjes.

'Ik hoor niets,' antwoordde Tiuri, zijn hand wegtrekkend.

Piak legde zijn vinger op de lippen.

Tiuri luisterde. Toen hoorde hij het ook, heel zwak, heel ver. Het duurde even voordat hij het geluid herkende.

Hoefgetrappel!

Hij knielde neer op de weg en legde zijn oor tegen de grond. Hij stond weer op en wees naar het oosten. 'Daarvandaan,' fluisterde hij.

Ze keken de weg af, die ze gekomen waren, maar ze zagen niets... nóg niets.

'Moet ik nu gaan?' vroeg Piak.

'Nee,' zei Tiuri. 'Wacht even.' Het was alsof hij dit eerder had beleefd, en plotseling dacht hij aan een nacht lang geleden, de eerste nacht van zijn avontuur. Toen waren het de Rode Ruiters geweest, die op pad waren. Wie waren de ruiters die nu naderden —vrienden of vijanden?

Hij nam zijn paard bij de teugel en wenkte Piak. Ze verscholen zich weer een eindje van de weg, dicht bij de plaats waar de dode schrijver lag.

Het hoefgetrappel klonk duidelijker; de ruiters zouden hen gauw bereikt hebben. Ja, daar waren ze! Als snelle schaduwen kwamen ze nader... krijgslieden leken het, met lansen of speren. Ze galoppeerden langs hen heen; het waren er wel een stuk of tien. Maar ze waren niet in het rood gekleed.

Tiuri dacht er even over hen aan te houden, maar hij deed het niet. De ruiters waren hen nog niet ver voorbij, toen een van hen een bevel riep. Ze hielden stil en praatten met elkaar, onverstaanbaar. Toen draaiden ze zich om en keerden terug.

Onwillekeurig pakten de vrienden elkaar vast. De ruiters kwamen terug! Sommigen waren afgestegen en voerden hun paarden bij de teugel. Langzaam kwamen ze over de weg hun richting uit.

'Zie je wel,' klonk heel duidelijk de stem van een der ruiters. 'Ze zijn niet verder gekomen dan hier. Ik zie het aan de sporen.'

Ze zoeken ons! dacht Tiuri. Nu moest hij snel handelen! Hij boog zich naar Piak toe en fluisterde: 'Ga weg! Rijd naar Ingewel. Vlug!'

Piak staarde hem met wijdopen ogen aan en schudde zijn hoofd.

Tiuri gaf hem een duw. 'Vlug!' fluisterde hij. 'Denk aan de opdracht. Ik houd ze tegen, als...' Hij zweeg. De ruiters waren nu zo dichtbij, dat hij niets meer durfde te zeggen.

Gelukkig, Piak gehoorzaamde. Hij bewoog zich naar de paarden, die achter hen stonden, nam het zijne bij de teugel en begon weg te sluipen.

Tiuri richtte zijn blik weer op de ruiters.

'Wel, ze moeten hier toch ergens zijn,' sprak dezelfde stem. Een stem die hem bekend in de oren klonk. De eigenaar ervan stond nu tegenover hem, met zijn paard aan de teugel. Tiuri kon zijn gelaatstrekken echter niet onderscheiden. De man sprak weer. 'Hé,' zei hij, 'is daar iemand?' En toen: 'Martijn, Piak! Ik zoek een Martijn en een Piak! Zijn jullie hier ergens?'

Tiuri hield zijn adem in. Hij hoorde gekraak van takken.

Hij keek even achterom, maar van Piak viel niets meer te bekennen.

Nu kwam er een ander dichterbij, nog op zijn paard gezeten. 'Stil!' zei deze. 'Ik hoor wat!'

Ze zwegen allen. Tiuri hoorde duidelijk het gerucht dat zij ook moesten horen en dat natuurlijk door Piak gemaakt werd. Hij moest Piak gelegenheid geven te vluchten!

Voordat de ruiters weer in beweging kwamen, sprak hij met een stem die maar even trilde: 'Wie zijn daar?'

'Ben jij het? Martijn of Piak?' riep de man die het dichtst bij hem was. Toen liep hij op de struiken toe waartussen Tiuri zich verborgen had.

'Blijf staan!' riep Tiuri. 'Blijf staan! Ik ben gewapend. Kom geen stap dichterbij!'

Er ging gemompel op onder de ruiters.

De man die tot hem gesproken had — waarschijnlijk hun aanvoerder - bleef staan en zei verbaasd: 'Wat nu? Goede vriend, goede vriend! Niets te vrezen!'

'Sta stil!' riep Tiuri. 'Ik heb boog en pijlen hier; ik zal schieten. Kom geen stap dichterbij. Sta stil, beweeg u niet, geen van allen!' Hij trok zijn dolk, om in elk geval iets van een wapen te hebben.

De aanvoerder der ruiters begon wat te zeggen, maar Tiuri viel hem in de rede en overstemde zijn woorden. 'Blijf staan! Op de eerste die zich beweegt, schiet ik. Ik zeg u dat ik zal schieten!' Hij praatte luid en snel en herhaalde zijn woorden enkele malen. Piak moest veilig ver weg zijn voordat de ruiters zouden merken dat hij helemaal geen boog of pijlen had!

'Maar vriend!' riep de aanvoerder, toen Tiuri eindelijk even zweeg. 'Wij hebben geen kwaad in de zin! Ben jij Martijn of Piak wel?'

'Het is er maar één, geloof ik,' sprak een andere ruiter.

'We zijn hier allebei,' zei Tiuri. 'Wie bent u? Wat wilt u van ons?'

'Herken je ons dan niet?' riep de aanvoerder. 'Wij zijn gezonden om jullie te achterhalen...'

'Door wie dan?' vroeg Tiuri.

De ander kwam een stap dichterbij. 'Door de tolheer,' zei hij.

3 Slupor

Deze mededeling verraste Tiuri zeer. Maar hij bleef nog wantrouwend. 'Door de tolheer?' herhaalde hij. 'Waarom? En hoe kan ik weten of dat waar is?'

'Ik ben Warmin!' riep de aanvoerder der ruiters. 'Zie, ik gooi mijn wapens neer, zodat je kunt zien dat ik als vriend kom.' Hij voegde de daad bij het woord.

Ja, zijn stem klonk inderdaad als die van Warmin.

'Wij komen van de tolheer,' ging de krijgsman voort, 'om jullie te beschermen tegen gevaar. En blijkbaar niet zonder reden! Ik zal je iets zeggen waardoor je zult weten dat je ons kunt vertrouwen. Laat me dichterbij komen.'

'Goed,' zei Tiuri. En nog steeds voorzichtig voegde hij erbij: 'Maar u alleen.'

Warmin - als hij Warmin was - beval zijn mannen te blijven waar ze waren en liep op de struiken af. 'Waar zitten jullie?' vroeg hij.

'Hier ben ik,' antwoordde Tiuri, een pas naar voren tredend. Hij keek de ander aan. Ja, hij herkende het ruwe, verweerde, maar betrouwbare gezicht van de tolwachter.

Deze boog zich naar hem toe. 'Ha, Martijn,' zei hij en fluisterend liet hij erop volgen: 'Dit zegt de tolheer tegen je: "Bij het kleinood dat we beiden kennen, vraag ik je, de hulp van mijn dienaren te aanvaarden."'

Tiuri bracht zijn hand naar zijn borst, waar hij de ring voelde. Hij stak zijn dolk weer in de schede en zei: 'Dank u, Warmin. Maar waarom heeft de tolheer u gezonden?'

'Hij heeft iets gehoord dat hem bezorgd maakte. Als je ons vertrouwt, neem onze hulp dan aan. En laat je vriend ook tevoorschijn komen.' Warmin stak zijn handen naar voren, als om goed te laten zien dat hij ongewapend was. 'Wij dragen niet ons schild,' voegde hij erbij. 'Dat mogen we alleen als we in het gebied van de Regenboog Rivier zijn.'

Tiuri liet zijn bedenkingen varen. Hij greep Warmins hand en schudde die. 'Vergeef mij,' zei hij, 'maar er is iets gebeurd waardoor ik vijanden vreesde.'

'Maar je hebt niet eens een pijl en boog!' riep Warmin verbaasd.

'Nee,' zei Tiuri, 'ik deed maar alsof. Ik... ik ben blij dat ik ze niet nodig blijk te hebben.' Hij zuchtte even, nu de spanning geweken was.

Warmin en hij werden nu door de andere ruiters omringd.

'Waar is je vriend?' vroeg een van hen.

'Die is niet hier,' antwoordde Tiuri.

'Ben je alleen?' zei Warmin, weer verbaasd. 'Wat is er toch gebeurd?'

'Wacht u een ogenblik,' zei Tiuri. Hij zette zijn handen aan zijn mond en riep: 'Piak! Piak!'

'Dan heb ik hem dus toch zonet gezien,' mompelde een der andere ruiters.

'Piak!' riep Tiuri nogmaals. 'Kom terug!' Zijn vriend kon nog niet ver zijn en zou zijn geroep misschien nog wel horen. In de stilte die volgde maakte hij zich weer even zorgen. Stel je voor dat Piak nu eens iets overkomen was! 'Piak!' riep hij weer.

'Joehoe!' klonk het antwoord. 'Ik kom, ik kom!'

Verrassend gauw kwam Piak tevoorschijn. Een eindje van hen af bleef hij staan en riep: 'Ben je het heus, Tiuri?'

'Mooi zo, Piak,' zei Tiuri. 'Nooit te goed van vertrouwen zijn! Kom maar; we zijn onder vrienden... Je bent vlug hier,' vervolgde hij, toen Piak naast hem van zijn paard steeg.

'Ik ben nooit ver weg geweest,' antwoordde Piak. 'Ik zou me daar wegrijden en jou helemaal alleen laten! Ik zat daar, achter dat rotsblok. En ik had al een heleboel stenen bij elkaar, voor als... als...'

'Nou, nou,' zei Warmin lachend. 'We zijn aan een groot gevaar ontsnapt!'

'Warmin!' riep Piak.

'Dezelfde, om je te dienen,' antwoordde de krijgsman.

'Oef!' zuchtte Piak. 'Wat een nacht! Ik geloof dat ik hem weer gezien heb, Tiuri. Een eind verder. Ik denk dat hij gevlucht is naar het westen.'

'Wie?' vroeg Warmin.

'De... de...' Piak zweeg plotseling.

'Wat is er toch gebeurd?' vroeg Warmin weer, hen om de beurt aankijkend. 'Hé, en dat is vreemd! Hij noemt jou Tiuri. Ik dacht dat je Martijn heette.'

Piak maakte een beweging van schrik.

'Dat is ook zo,' antwoordde Tiuri kalm. 'Ik bedoel dat mijn naam hier Martijn is, al heet ik ook Tiuri.' Hij knikte Piak toe, om hem te zeggen dat het niet gaf. Het deed er inderdaad niet veel meer toe of men wist hoe hij heette.

'O. Zo,' zei Warmin.

'Wij hebben iemand gevonden,' vertelde Tiuri, 'hier dichtbij. Dood. Gedood door een pijl.'

'Gedood?' zei Warmin. 'Wie?'

'De bode voor koning Unauwen,' zei Tiuri. Hij liep naar de plek waar de vermoorde lag. De anderen volgden hem.

Een ogenblik later keek Warmin op de dode neer. 'De bode uit Dangria!' sprak hij ontsteld. 'Waarom is dit gebeurd? En dat hier, in dit land! Een rover?'

'Ik geloof dat alleen de brief weg is,' zei Tiuri. Hij wendde zich tot Piak. 'Jij hebt hem weer gezien,' zei hij. 'Maar dan kunnen we hem misschien nog achterhalen!'

'De moordenaar?' vroeg Warmin.

'Hij kan nog niet ver zijn,' zei Piak. 'Wij konden zonet niets doen. Hij zou, hij wou...'

'Nu begrijp ik er iets van,' zei Warmin. 'Maar op dit ogenblik mag er geen tijd verloren worden met gepraat.' Hij snelde naar zijn paard. 'Waar heb je hem gezien?' vroeg hij Piak.

Deze wees naar een heuvel in het zuidwesten.

'Erachteraan maar?' vroeg Warmin aan Tiuri.

'Ja,' zei deze, eveneens zijn paard bestijgend.

'Maar wees jij voorzichtig, Ti... Martijn,' zei Piak tegen zijn vriend.

'Dicht bij elkaar blijven,' beval Warmin de ruiters. 'En de jongelui in het midden. Zó.'

Ze zetten zich in beweging.

Maar Tiuri dacht: Als de moordenaar werkelijk Slupor is, ben ik bang dat we hem niet zullen vinden.

Het nu volgende deel van de nacht was niet angstig, maar vol koortsachtige spanning. Ze vonden een spoor van platgetrapt gras en volgden dat tot het in een beek verdween. Daarna doorkruisten ze een tijdlang de heuvels. Ze hadden echter net zo goed op schaduwen kunnen jagen, want ze vonden niemand. De nacht was al ver gevorderd, toen ze weer op de weg terugkwamen, niet ver van hun uitgangspunt.

'Hebben jullie het je niet verbeeld?' vroeg Warmin de jongelieden.

'Het kan zijn, natuurlijk,' zei Tiuri, 'maar ik geloof het niet.'

'Zeker niet,'zei Piak beslist.

'Als hij is die ik vrees, zal hij zich niet gemakkelijk laten vinden,'zei Tiuri.

'Wie is hij dan?' vroeg Warmin.

'Dat kan ik u niet vertellen,' antwoordde Tiuri. 'Ik weet haast niets van hem.'

'Dat is vreemd,' zei Warmin verbaasd. 'Is hij soms in het bruin gekleed, met lang, licht haar, en een breedgerande hoed op zijn hoofd?'

'Hoe komt u daarbij?' vroeg Tiuri, op zijn beurt verbaasd. Plotseling herinnerde hij zich iets. De man die over de brug had geleund, en gelachen...

'Ja, dat moet ik je nog vertellen,' zei Warmin. 'Maar wat doen we nu? De dode kan hier niet blijven liggen. En de moordenaar moet gepakt worden, als het niet nu is, dan morgen. Het nieuws moet naar Dangria en de koning worden gebracht - in elk geval naar Ingewel; dat is het dichtst bij en daar is wel een bode te vinden. De krijgslieden van ridder Andomar kunnen helpen de moordenaar te zoeken. Hij kan ook wel naar Ingewel gevlucht zijn, nietwaar?'

'U hebt gelijk,' zei Tiuri. 'Maar wij kunnen niet wachten. Wij moeten verder.'

'Dat weet ik,' zei Warmin. 'Wij moeten jullie begeleiden zolang je dat wenst. Vind je het goed dat ik drie van mijn mannen opdraag voor de dode te zorgen en naar Ingewel te gaan?'

'Natuurlijk,' zei Tiuri.

Een ogenblik later reden drie van de ruiters weg. Toen wendde Warmin zich weer tot de vrienden. 'Ik zal je nu vertellen waarom de tolheer ons gestuurd heeft,' zei hij. 'Wat zullen we doen; doorrijden of even rusten?'

'Even rusten, alstublieft,' zei Piak en Tiuri stemde daarmee in.

Ze gingen aan de kant van de weg zitten en Warmin zei: 'Wat ik jullie te vertellen heb, is gauw gezegd. De bode uit Dangria - God hebbe zijn ziel - kwam gisteravond bij de tol.'

'Wist u dat hij een bode was?' vroeg Tiuri.

'Hij had geen reden het geheim te houden,' zei Warmin. 'Hij moest een fris paard hebben, en elke boodschapper kan overal verse paarden krijgen. Nu, hij kreeg er een en ging meteen verder. Hij wilde nog een eind afleggen voordat hij rust nam. Wel, dat is alles van de bode. De rest kan Imin beter vertellen; hij had afgelopen morgen de wacht.'

Een van de andere ruiters nam het woord. 'Ja, ik had vanmorgen de wacht,' zei hij, 'of gistermorgen is het onderhand geworden. De eerste die bij de brug kwam was die vreemdeling - ik denk tenminste dat hij een vreemdeling was, aan zijn spraak te horen. Hij betaalde de tol, drie goudstukken, want het was de eerste keer dat hij de rivier overstak. Hij maakte een praatje met me. We spraken over allerlei, over het weer, het gewas op de velden, en toen vroeg hij me of er kortgeleden soms een jongeling over de brug was gekomen. Misschien, zei hij, waren het er wel twee, twee jongens. De ene moest ongeveer zestien jaar oud zijn, met donker haar en lichte ogen. Van de ander zei hij niets. Ik vertelde hem dat er twee jongelieden geweest waren - ik bedoelde jullie natuurlijk - die de tol niet konden betalen en die dus nog aan de oostkant van de rivier moesten zijn. Die vreemdeling scheen dat leuk te vinden... nu ja, dat is misschien wat veel gezegd. Hij zei alleen: "Zo, zo", maar ik durf erop te zweren dat hij lachte. Ik kon zijn gezicht niet goed zien; hij had zijn hoed ver in zijn ogen getrokken, en die hoed had een brede rand...'

'Hebt u geen idee hoe hij eruitzag?' vroeg Tiuri.

'Nee... hij had blond haar, dat onder zijn hoed uitkwam, en heel gewone kleren, bruin... en hij... maar dat komt zo. Wel, wat later ontdekten we jullie op het eiland. Warmin kreeg opdracht je eraf te halen. Ik was die hele vreemdeling allang vergeten; ik dacht dat hij was doorgereden. Maar toen ik met nog een wachter op de brug stond te kijken hoe jullie van het eiland werden gehaald, dook hij plotseling naast ons op. "Dat zijn dus die jongens," zei hij. "Foei, hoe durven ze de tol te ontduiken!" Hij vroeg ons welke straf daarop stond en wat hij hoorde scheen hem te bevallen. Hij leunde over de brug om naar jullie te kijken en lachte weer. Ik kreeg een onprettig gevoel van die lach. Ik vond dat jullie je verdiende loon kregen, maar die kerel mocht ik niet. Wij wachters gingen terug naar de slagboom, omdat er meer mensen de brug over wilden. Toen kwam Warmin even bij ons.'

'Ja,' zei Warmin. 'Ik vertelde Imin dat jij gevraagd had bij de tolheer toegelaten te worden.'

'En toen was die vreemdeling er ook weer bij,' ging Imin voort. 'Hij zei dat jullie toch zeker in de gevangenis thuishoorden. Toen zei ik: "U schijnt het hun te gunnen! U kent die jongens, niet?" Maar hij zei dat het niet zo was. "Nou," zei ik, "u hebt toch gevraagd naar een jongeling met donker haar en lichte ogen?" - "Die zijn er wel meer," zei hij. "Deze jongeling ken ik niet. Degene naar wie ik vroeg, is een vriend van mij. Hij zou samen met mij de rivier oversteken, maar hij is zeker opgehouden. Hij komt uit het oosten, uit Dangria." '

'Toen hij dat gezegd had,' sprak Warmin, 'vertelde ik hem van de bode, die de vorige avond was langsgekomen. Ook die had donker haar en lichte ogen. Ik had dat misschien niet moeten doen, maar ik kon geen kwaad vermoeden. Toen de vreemdeling dat hoorde, scheen hij te schrikken...'

'Ja, hij schrok ervan,' zei Imin. 'Hij hief zijn hoofd op en keek ons aan. Ik zag zijn ogen, en schrok ook. Het was alsof ik een slang aankeek! En plotseling kreeg hij haast. Hij reed de brug over alsof hij door de duivel achterna werd gezeten!'

Dus het is zo, dacht Tiuri. De vreemdeling was Slupor geweest; dat kon haast niet anders. Eerst had de spion (terecht) gemeend, dat degene die hij zocht, veilig opgesloten was. Maar toen hij hoorde van een andere jongeman die naar het westen was gereden, een bode naar koning Unauwen, was hij gaan twijfelen, en was die achternagegaan. De arme schrijver was gedood door de pijl die voor hem, Tiuri, was bedoeld! Maar Slupor zou nu wel weten dat hij zich had vergist en dat hij de verkeerde had vermoord. Hij had de brief gestolen en gelezen, en wist nu natuurlijk dat het niet de brief was die hij zocht...

Warmin vertelde verder: 'Later, toen jullie weg waren, sprak ik de tolheer. Hij scheen bezorgd te zijn over iets dat de tweede bode uit Dangria hem had verteld. Hij vroeg me of jullie goed en wel waren weggereden en toen zei hij, half tot zichzelf: "Ik vraag me af of ik hen wel alleen had mogen laten gaan." - "Waarom, heer?" vroeg ik. "Omdat hen misschien gevaren zouden kunnen bedreigen," zei hij. Ik vertelde hem toen van die man op de brug. Het was niet veel, maar hij scheen ervan te schrikken. "Warmin," zei hij, "kun je die jongelui nog inhalen? Ga dan te paard, en neem tien gewapende mannen mee. Haal hen in, rijd met hen mee en bescherm hen, zo nodig met je eigen leven. Misschien dat je ook de bode uit Dangria nog weet in te halen. Ik weet niet of ik te bezorgd ben, maar ik voorvoel gevaar, in de eerste plaats voor die twee jongens." Dat zei hij, en zo zijn wij hier gekomen.'

Warmin keek de vrienden aan. 'Wel,' zei hij, 'wil je ons als begeleiders aanvaarden? Of is de tolheer te bezorgd geweest en heb je geen gevaar te vrezen?'

'Ik denk het wel,' zei Tiuri.

'Heeft de dood van de bode uit Dangria er iets mee te maken?'

'Ja,' zei Tiuri. 'Ik heb hem eerder ontmoet. Hij heeft mij geholpen. En nu... nu is hij dood, terwijl ik nog leef...'

Warmin keek hem vragend aan. 'Wat bedoel je?' vroeg hij.

'Ach,' zei Tiuri, 'waarom zou ik erover praten.'

Warmin haalde zijn schouders op. 'Ik mag geen vragen stellen, heeft mijn heer gezegd,' zei hij. 'Ik zal dus maar doen wat mij is opgedragen en je helpen met mannen en wapens.'

'Dank u,' zei Tiuri. 'Zullen we dan maar verdergaan?' Hij stond op en merkte dat zijn benen trilden van vermoeidheid. Ondanks dat zat hij enkele ogenblikken later in het zadel.

Zo zetten hij en Piak, omringd door krijgslieden van de tolheer, hun reis voort.

Toen de dag aanbrak kwamen ze mensen tegen; herders, die op de hellingen hun schapen weidden. Warmin sprak hen aan, hij vertelde hun van de moord, beschreef het uiterlijk van de moordenaar en vroeg hun naar hem uit te kijken.

Tegen het eind van de morgen bereikten ze een gehucht; daar stond de herberg waar ze zouden rusten. Kort daarna zaten ze in de gelagkamer en de waard zette hun een maaltijd voor. Warmin vertelde hem dat ze van de tolheer kwamen en vroeg of ze verse paarden konden krijgen.

'Niet voor uw hele gezelschap,' zei de waard. 'Zoveel heb ik er niet.'

Warmin keek Tiuri aan. 'Wat vind je?' vroeg hij. 'Het lijkt mij het beste dat we hier allemaal een poosje blijven, zodat onze paarden kunnen rusten, en dan straks samen verdergaan. Wij hebben zelf ook rust nodig.'

Tiuri knikte. 'Goed,' zei hij. 'Maar ik wil niet te lang hier blijven.'

Warmin keek hem opmerkzaam aan. 'Jij ziet er zeker uit alsof je rust nodig hebt,' zei hij. 'En je vriend ook. Kijk, hij is al in slaap gevallen.'

Inderdaad was Piak in diepe rust verzonken; hij lag met zijn hoofd op tafel, vlak naast zijn bord, dat nog niet eens leeg was.

Tiuri voelde nu ook goed hoe moe hij was, zo moe dat hij haast niets kon eten. De gesprekken van zijn metgezellen klonken vaag en ver, en zelfs het weten dat Slupor misschien in de buurt was kon hem niet opwinden. Warmin pakte hem bij zijn schouder.

'Zeg, hoe is het?' vroeg hij, wat bezorgd. 'Hoe lang is het geleden dat je hebt gerust en geslapen?'

Ja, hoe lang was dat geleden? Tiuri's herinnering aan de laatste tijd was er een van voortgaan zonder veel oponthoud, van vermoeiende dagen en doorwaakte nachten. 'Ik weet het niet...' mompelde hij.

'Maar nu gaan jullie meteen naar bed!' riep Warmin. 'Of wil je dat je straks op je paard in slaap valt en eraf rolt?'

Piak werd wakker van zijn harde stem en ging met knipperende ogen overeind zitten.

Tiuri stond op. Warmin had gelijk. Hij moest even rusten om kracht op te doen voor het laatste deel van zijn tocht.

'Hoe ver is het naar de Stad van Unauwen?' vroeg hij.

'Tweeënhalve dagreis,' antwoordde Warmin.

'En hoe laat is het nu?'

'Het twaalfde uur is voorbij,' antwoordde de waard.

'Hebt u een bed voor deze twee jongelui?' vroeg Warmin hem.

'Natuurlijk,' zei de waard. 'Kom maar mee.'

'Goed,' zei Tiuri. 'Maar ik wil om vier uur gewekt worden.'

Hij ging niet met de waard mee voordat Warmin hem dat beloofd had. Even later lagen Piak en hij in bed en sliepen vast.

Warmin deed zijn gelofte gestand en kwam hen om vier uur wakker maken. 'Je kunt, wat mij betreft, nog best even blijven liggen,' zei hij. 'Zullen we hier niet overnachten en morgen verdergaan?'

'Nee,' zei Tiuri, een geeuw onderdrukkend. 'Nog tweeënhalve dag, en ik wil er vlugger zijn als het kan.'

'Ik heb nieuws van de moordenaar,' zei Warmin.

'Van Slupor?' riep Piak.

'Zo, heet hij Slupor,' zei Warmin. 'Dat hoor ik nu voor het eerst.'

'Wat voor nieuws?' vroeg Tiuri.

'O, je hoeft voor hém niet bang meer te zijn,' zei de krijgsman. 'Ze zullen hem wel gauw te pakken hebben. Kom maar naar de gelagkamer; daar heb ik de waard een stevig maal klaar laten zetten.' Met deze woorden ging hij de kamer uit.

'O, ezel die ik ben!' zei Piak, toen Warmin weg was. 'Ik praat steeds mijn mond voorbij.'

'Ach,' zei Tiuri, 'waarom zou Warmin niet mogen weten dat onze vijand Slupor heet?'

'Maar een ezel ben ik toch,' zei Piak met een zucht. 'Ik was nog niet goed wakker, daar komt het van. Het geeft inderdaad niet dat Warmin het weet. Ook wij hebben er niets aan. We kennen Slupor niet eens!'

Warmins mededeling had echter wel alle slaap verjaagd en de vrienden wisten niet hoe gauw ze naar de gelagkamer moesten gaan. Daar zaten Warmin en nog drie krijgslieden al op hen te wachten. Terwijl ze aten, vertelde Warmin dat er een uur geleden een ontstelde ruiter bij de herberg was gekomen. Het was een der herders die meer oostwaarts in de heuvels woonden.

'Die herder vertelde dat hij alleen was met zijn kudde,' zei Warmin, 'toen er plotseling een man aan kwam rijden. Deze steeg van zijn paard en vroeg de herder of die wat eten voor hem had. De herder herkende in hem de moordenaar zoals wij die beschreven hebben... in het bruin gekleed, met licht haar en een breedgerande hoed op. Hij schrok ervan en liet zijn schrik merken. De ander dreigde hem te zullen doden als hij om hulp riep. De herder deed toen het beste wat hij doen kon; hij sprong op het paard van de vreemdeling en reed weg! De moordenaar zond hem nog een pijl achterna, maar miste hem gelukkig.'

'De pijl zat nog in zijn hoed,' vulde een der andere krijgslieden aan.

'Waar is die herder nu?' vroeg Tiuri. 'Waarom hebt u mij niet wakker gemaakt?'

'Dat was toch nergens voor nodig,' zei Warmin. 'Je sliep zo lekker. Maar we hebben meteen een groep gewapende mannen gestuurd naar de plaats waar de herder de vreemdeling ontmoet heeft. Vier van mijn mannen zijn meegegaan. De herder zou de weg wijzen. Ja, hij heeft flink en slim gehandeld door het paard van de moordenaar te nemen. Zo zal die niet vlug vooruit komen of ver kunnen vluchten.'

'Dat is waar,' zeiden de vrienden.

Toch had Tiuri graag de herder zelf gesproken. Hij zou wel meer willen weten van de man wiens boze invloed hij sinds Dangria telkens weer had gevoeld. Er was geen twijfel aan dat hij Slupor was. Maar Slupor werd nu van alle kanten achterna gezeten, hij was zijn paard kwijt en zij waren hem een eind voor. Piak en hij moesten nu alleen zorgen dat die voorsprong bleef.

Hij keek Warmin aan. 'Misschien,' zei hij, 'hebben wij uw geleide niet meer nodig. Ik geloof dat wij niet veel meer te vrezen hebben van de man die gevaarlijk voor ons was.'

'Ik houd me aan jouw wens,' zei de krijgsman. 'Maar het is een kleine moeite nog een eindje mee te rijden. Het is een eenzame weg, de weg door de Maanheuvels. En zie je, de tolheer heeft me opgedragen jullie te beschermen. Ik zou het niet prettig vinden als jullie na ons afscheid iets overkwam.'

Tiuri glimlachte. 'Ik ben u en de tolheer erg dankbaar voor uw hulp,' zei hij. 'Zonder u was het misschien slecht met ons afgelopen.'

Tenslotte werd besloten dat Warmin en zijn drie overgebleven mannen de vrienden in elk geval zouden begeleiden tot het einde der Maanheuvels. Daarna konden ze altijd nog verder zien.

Om half vijf waren ze weer op pad, en ze reisden snel, zonder oponthoud of avonturen. De maan stond alweer hoog aan de hemel, toen ze in de verte op een heuvel een kasteel zagen liggen.

'Dat is het Slot van de Witte Maan,' wees Warmin. 'Ridder Iwijn woont daar. De waard heeft gezegd dat we er kunnen overnachten.'

'Dan zal ik dus in een kasteel slapen,' zei Piak, 'en deze keer niet in een donkere kerker! Het lijkt me een mooi kasteel.'

'Het is heel oud,' zei Warmin. 'Maar het kasteel van de tolheer is nog ouder.'

'De tolheer heet Ardian, is het niet?' vroeg Tiuri.

'Ja, Ardian is zijn naam, vroeger zwervend ridder zonder huis, nu Heer van de Tol bij de Regenboog Rivier.'

'Is de burcht bij de tol dan niet het kasteel van zijn voorvaderen?' vroeg Tiuri.

'Nee. Het meesterschap over de tol is niet overerfbaar van vader op zoon. De koning zelf benoemt de tolheren en hij kiest daarvoor zijn beste ridders uit.'

'De ridders met de witte schilden,' zei Piak.

'Ja. Maar de heren van de tol mogen ook de zeven kleuren van de regenboog dragen.'

'Hoeveel ridders heeft uw koning wel?' vroeg Tiuri. 'En hoe heten ze?'

'Ah, dat is niet één twee drie gezegd! Je hebt toch zeker wel sommige namen gehoord? Ardian, mijn heer, en Wardian, zijn broeder, en ridder Iwijn, wiens kasteel je daar ziet, en de zoons van ridder Iwijn, die nog jong zijn. En Andomar van Ingewel, en Edwinem van Forèstèrra, bijgenaamd de Onoverwinnelijke, en Marwen van Iduna, wiens bijnaam Zoon van Zeewind is... O, ik zou nog veel meer namen kunnen noemen en verhalen vertellen over hun daden. Mijn heer zou dat nog beter kunnen; hij heeft dikke boeken, die volgeschreven zijn met de geschiedenis van dit land.'

Tiuri herinnerde zich het boek waar hij in had gekeken toen hij wachtte op de tolheer.

'Zeg Warmin,' zei hij, 'uw taal is bijna net als de onze. Vreemd is dat eigenlijk, vindt u ook niet?'

'Waarom vreemd?' zei Warmin. 'Ik vind het vreemder als iemand die er net zo uitziet als ik, een taal spreekt die ik niet versta — alleen omdat hij uit een ander land komt. Maar de taal die we hier spreken is niet onze enige taal. Er is nog een tweede, die heel oud is... zó oud, dat de meesten van ons haar niet meer kennen. Alleen de koning en de prinsen, de wijzen en sommige ridders kunnen die taal nog spreken en verstaan.'

'De tolheer ook?' vroeg Tiuri.

'Ik denk het wel,' antwoordde Warmin. 'Hij weet veel, en hij kan boeken lezen. Ik kon vroeger alleen een kruisje zetten als ik mijn naam moest schrijven, maar hij heeft me alle letters geleerd.'

Zo pratend waren ze het kasteel genaderd. Een smalle weg, omgeven door stenen muren, kronkelde er over de heuvel naartoe.

Hoewel het al laat was, werden ze meteen binnengelaten. Zowel ruiters als paarden kregen een hartelijke ontvangst, met eten en een slaapplaats voor de nacht.

Vroeg in de volgende morgen stond Tiuri met Warmin en Piak op de binnenplaats, klaar om te vertrekken.

Een van de burchtzaten kwam naar hen toe en zei tot Warmin: 'U bent toch de aanvoerder van heer Ardians ruiters? Ridder Iwijn wil u spreken. Komt u even mee?'

Warmin wees naar Tiuri en zei: 'Laat deze jongeman ook meegaan.'

'Is dat nodig?' vroeg de burchtbewoner. 'Mijn heer heeft de aanvoerder te spreken gevraagd.'

'Dan moet hij zeker mee,' zei Warmin.

De burchtbewoner keek Tiuri wat verwonderd aan. Hij dacht blijkbaar dat deze te jong was en er te armoedig uitzag om van enig belang te kunnen zijn. Maar hij knikte dat het goed was en ging hen voor, het kasteel in.

Tiuri had even zijn wenkbrauwen gefronst. Hij wilde dat Warmin niet de aandacht op hem had gevestigd. Waren we nog maar vroeger opgestaan, dacht hij, dan waren we nu al op weg geweest. Hij wierp een blik op Piak, die hem een bemoedigend knipoogje gaf, en liep toen achter Warmin aan.

Ze werden in een grote hal gebracht, waar het nog half donker was. Bij een tafel, waarop twee kaarsen brandden, stond de burchtheer op hen te wachten. Ridder Iwijn was niet jong meer. Zijn haar was wit, maar zijn gestalte nog kaarsrecht. Hij keek van de een naar de ander en vroeg toen aan Warmin: 'Zijt gij Warmin, aanvoerder van heer Ardians krijgslieden?'

'Ja, heer ridder,' zei Warmin met een buiging.

'Ik heb gehoord dat er een man gedood is, gisternacht, in de Maanheuvels,' ging ridder Iwijn voort. 'Een bode, op weg naar koning Unauwen. Is dat waar?'

'Ja, heer ridder,' antwoordde Warmin.

'Waarom hebt u mij daar niet meteen van op de hoogte gesteld?' vroeg de ridder. 'Het westen van de Maanheuvels behoort bij mijn gebied - en ook het andere deel ervan staat onder mijn toezicht, tot ridder Andomar terug is.'

'Wij hebben bericht gestuurd naar Ingewel, heer ridder,' zei Warmin. 'En iedereen in de buurt is gewaarschuwd om naar de moordenaar te zoeken.'

'Waarom bent u zelf niet gaan zoeken?'

'De tolheer heeft ons met een opdracht naar het westen gezonden, heer ridder, en wij moesten dus verder. Maar een deel van mijn mannen - meer dan de helft heb ik al teruggestuurd.'

'Goed,' zei ridder Iwijn. Hij keek Tiuri aan. 'Ben jij,' vroeg hij, 'misschien een van de jongelingen die de dode hebben gevonden?'

'Ja, heer,' antwoordde Tiuri en hij dacht: Ik hoop niet, dat hij nu ook van alles zal gaan vragen. Het lijkt wel of iedereen die ik ontmoet, mij op wil houden!

Zijn vrees werd echter geen waarheid. Ridder Iwijn vroeg niets meer, maar zei: 'Ik kan vertellen dat de moordenaar gevangen is genomen.'

'Wat! Werkelijk?' zeiden Tiuri en Warmin verrast.

'Ja,' sprak ridder Iwijn. 'Hij wordt op het ogenblik vastgehouden in de Herberg van de Maanheuvels, totdat ik beslist zal hebben wat er met hem moet gebeuren. Hij is in mijn gebied gevangengenomen; dus ik zal hem berechten.'

'Wanneer is het gebeurd?' vroeg Warmin.

'Gisteravond, kort nadat u van de herberg vertrokken was. Een bode kwam mij vanmorgen vroeg het nieuws brengen. Hij zal u meer kunnen vertellen. Hier is hij.'

Pas nu zag Tiuri dat er zich nog iemand in de schemerige hal bevond. Deze kwam op een wenk van de burchtheer naar hen toe en bleef in eerbiedige houding voor hen staan. Hij zag eruit als een boer, maar droeg een maliënkolder over zijn kleren en een helm op zijn bruin haar.

'Deze bode kwam hier met een brief, geschreven door de waard van de herberg,' zei ridder Iwijn, 'aangevuld met mondeling bericht van hemzelf.'

De bode boog. 'De waard van de herberg heeft mijn bodeloon betaald,' zei hij, 'maar de boodschap die ik breng, is ook van de krijgslieden van de tolheer. Deze is bestemd voor ridder Iwijn, Heer van De Witte Maan, voor Warmin, aanvoerder van de krijgslieden, en voor de twee jongelieden die met hem meereizen.'

'Ga voort,' zei ridder Iwijn.

De bode boog weer en vervolgde: 'Gisteravond hebben mannen uit mijn dorp, geholpen door de vier krijgslieden van de tolheer, de man gevangengenomen die volgens de beschrijvingen de moordenaar was. Hij noemde zich met een vreemde naam... hoe was die ook weer? Het staat in de brief die ik u gegeven heb, heer ridder.'

'Slupor,' zei ridder Iwijn.

'Slupor...' herhaalde Tiuri zacht.

'Hij ontkende eerst dat hij de moordenaar was,' zei de bode, 'maar toen we hem hadden gevangen en gebonden en hem opgesloten hadden in een kamer van de herberg, begon hij te tieren en te razen. Hij vervloekte ons en hij vervloekte dit land en tenslotte vervloekte hij die twee jongelieden... hén vervloekte hij met alle boze namen die er zijn.'

'Waarom?' vroeg de ridder.

'Dat is juist het vreemde,' sprak de bode op gedempte toon. 'Hij zei niet waarom. Hij verwenste hen alleen maar... om bang van te worden. Ik was er zelf bij en hoorde alles. Een van hen noemde hij bij zijn naam. "Vervloekt ben je, Tiuri," zei hij. "De duivel en alle zwarte machten mogen je je nek breken!"'

De bode zweeg en Tiuri voelde zich een ogenblik koud worden, alsof hij er zelf bij was, terwijl Slupor hem vervloekte. Maar dat gevoel duurde niet lang; Slupor was immers gevangen!

'Wie is Tiuri?' vroeg ridder Iwijn.

Warmin maakte een beweging, maar zei niets.

'Ben jij Tiuri?' vroeg de ridder aan de jongeling.

'Ja, heer,' antwoordde deze.

'Waarom is het, dat die Slupor jou zoveel kwaads toewenst?'

Tiuri dacht even na voordat hij antwoordde: 'Ik denk omdat ik een van degenen ben die er de oorzaak van zijn dat hij gevangen is genomen.'

Ridder Iwijn keek hem peinzend aan. Tiuri vond plotseling dat hij leek op iemand die hij kende, maar hij kon niet bedenken op wie.

De ridder wendde zich weer tot de bode en vroeg: 'Hebt u verder nog wat te vertellen?'

'Wel, heer,' zei de bode, 'alles wat ook in de brief staat. Dat de krijgslieden van de tolheer hun aanvoerder vragen of hij, met de mannen die hij nog bij zich heeft, zo vlug mogelijk naar het oosten terug wil keren. Maar dan natuurlijk alleen als de twee jongelieden hem kunnen missen.'

'Waarom moet ik terugkeren?' vroeg Warmin.

'Dat,' zei de bode, 'hebben ze mij niet verteld.'

'Hebt u nog meer te zeggen?' vroeg ridder Iwijn. En toen de bode ontkennend antwoordde, zei hij: 'Dan kunt u gaan. Mijn dienaren zullen ervoor zorgen dat u een maaltijd krijgt. Ik zal u dadelijk een boodschap mee terug geven.'

De bode maakte een diepe buiging en ging heen.

'Wie ben jij?' vroeg de ridder aan Tiuri.

'Dat weet u al, heer,' zei deze. 'Tiuri is mijn naam.'

'Waar kom je vandaan?'

'Uit het oosten, heer.'

'Je hoort toch niet bij de dienaren van de tolheer?'

'Nee, heer ridder,' zei Warmin nu. 'Maar de tolheer heeft mij en mijn mannen opgedragen hem en zijn vriend te begeleiden. Ze moeten naar het westen en ze hebben haast.'

'Zo is het, heer,' zei Tiuri.

Warmin haalde iets tevoorschijn vanonder zijn maliënkolder en overhandigde het aan de ridder. 'Dit is teken dat ik in opdracht van de tolheer handel,' zei hij. 'Zijn handschoen.'

'Ik herken die,' sprak de ridder. Hij gaf Warmin de handschoen terug en vervolgde: 'Hoewel orde en vrede schijnen te heersen, gebeuren er dingen die mij ongerust maken. Heer Ardian zal niet voor niets zijn krijgslieden uitzenden! Ik zal u niet ophouden, nu ik u verteld heb wat u weten moet. Wat Slupor betreft, die blijft mijn gevangene, en ik verwacht u terug om in de zaak tegen hem te getuigen. Hetzelfde geldt voor jou, Tiuri.'

'Ja, heer,' zei de jongeling. Hij voelde zich plotseling blij en opgelucht. Slupor was een gevangene! Nu had hij niets meer te vrezen. Morgenavond zouden ze de Stad van Unauwen bereikt hebben; de opdracht was bijna vervuld. Hij wendde zich tot Warmin. 'U hoeft niet verder mee te gaan,' zei hij. 'Slupor kan ons nu geen kwaad meer doen.'

'Wie is Slupor?' vroeg ridder Iwijn.

'Ik ken hem niet,' antwoordde Tiuri. 'Ik weet alleen dat hij slecht is, en gevaarlijk.'

'Dat is wel gebleken,' sprak de ridder droogjes. 'Maar je moet toch meer van hem weten!'

'Hij komt uit Eviellan,' zei Tiuri.

Dit antwoord scheen de ridder te verrassen. 'Uit Eviellan!' herhaalde hij.

Ook Warmin keek Tiuri getroffen aan.

'Heer ridder,' zei Tiuri. 'Ik vraag u verlof nu meteen te mogen vertrekken. Misschien zult u binnenkort meer horen dan ik u nu kan vertellen.'

'Je bent een raadselachtige jongeling,' zei de ridder na een ogenblik stilte. 'Als ik het goed hoor, kom je van de andere kant van het Grote Gebergte. Is dat zo?'

'Ja, heer,' zei Tiuri.

'Heb je dan misschien...' begon de ridder, maar hij maakte zijn vraag niet af, schudde even zijn hoofd en zei toen: 'Ik vertrouw de tolheer volkomen en zal mij houden aan wat hij heeft besloten. Ga in vrede! Gij, Warmin, hebt zelf de beslissing of ge verder wilt reizen of terugkeren naar uw krijgslieden in het oosten. Vaarwel.'

Tiuri en Warmin bogen en even later stonden ze weer op de binnenplaats, waar de anderen hen vol ongeduld wachtten.

'Wat had de ridder te zeggen?' vroeg Piak zijn vriend.

'Goed nieuws!' zei Tiuri. 'Slupor is gevangengenomen. Een bode kwam het bericht brengen.'

'Slupor gevangen? Echt waar?' fluisterde Piak.

'Ja,' zei Tiuri, 'dat is wel gebleken.'

Piak keek hem met schitterende ogen aan. 'Dat is werkelijk goed nieuws,' zei hij. 'Hè, hè,' voegde hij erbij, 'dan hoef ik tenminste niet meer bang te zijn voor elke schaduw en te kijken achter iedere struik.'

Warmin kwam bij hen staan en kuchte.

'Wat is er?' vroeg Tiuri.

'Wel,' zei de krijgsman, 'wat doen we nu? Moet ik met jullie mee of niet?'

'U kunt ons nu met een gerust hart alleen laten,' zei Tiuri.

'Nu je het zelf zegt...' zei Warmin. 'Zie je, ik vraag me af waarom me is gevraagd zo gauw mogelijk terug te keren. En als jij zegt dat je onze hulp niet meer nodig hebt, wil ik wel graag gaan kijken waar ze die wél kunnen gebruiken. Er is iets mis in dit land, er broeit iets, lijkt het wel... Maar,' ging hij verder, 'als je wilt, ga ik met jullie mee. Ik beschouw jou nu als mijn opdrachtgever, hoe dwaas het ook klinkt omdat je zoveel jonger bent dan ik.'

Tiuri stak hem zijn hand toe en zei: 'Ik dank u voor uw hulp, Warmin. En bedank ook de tolheer van ons. Wij zullen het zelf nog eens doen als we bij de Regenboog Rivier terugkomen.'

'Goed,' zei Warmin. 'Maar ik laat jullie niet gaan voordat ik weet dat je goed gewapend bent. Het is misschien niet nodig, maar het kan nooit kwaad. Je hebt niet veel aan boog en pijlen die alleen in je verbeelding bestaan! Ik zal jullie echte geven, en uit de wapenzaal zullen nog wel een paar maliënkolders te missen zijn.'

Het duurde even voordat deze dingen bij elkaar gezocht en aan de vrienden overhandigd waren.

'Moet ik dat ding werkelijk dragen?' vroeg Piak, toen hij voor het eerst van zijn leven een maliënkolder aanhad. 'Ik houd meer van een gewoon hemd.'

'Je went er wel aan,' zei Warmin lachend. 'Het is een goede bescherming en daar moet je wat voor overhebben.'

'Dan zal ik 'm maar aanhouden,' zuchtte Piak. 'Maar die boog hoef ik heus niet te hebben. Ik zou er nog geen berg mee kunnen raken, al was het van drie voet afstand.' Toen bedacht hij zich echter en zei: 'Nee, geef 'm toch maar hier. Het staat wel goed, misschien.'

De vrienden namen afscheid van Warmin en zijn ruiters en daarna reden ze verder over de weg naar het westen.

'Nu zijn we weer samen,' zei Piak. 'Hoe vind je dat ik eruitzie? Lijk ik niet een beetje op een schildknaap?'

4 De Stad van Unauwen; de bedelaar bij de poort

Tiuri moest Piak natuurlijk precies vertellen wat ridder Iwijn had gezegd.

'Gelukkig liet hij ons meteen gaan,' zei Piak. 'Ik was al een beetje bang dat we weer zouden moeten blijven. Ja, ik kreeg al spijt dat we ons niet vermomd hadden... als oude mannen met baarden bijvoorbeeld.'

'Waar wou je die baarden vandaan halen?' vroeg Tiuri lachend.

'Daar hoef ik niet over te denken,' antwoordde Piak. 'Het is toch niet meer nodig.' Hij keek om zich heen en zei: 'Deze Maanheuvels lijken een beetje op bergen en ze zijn wel mooi ook, geloof ik, maar ik zal blij zijn als we er vandaan zijn. Jij?'

'Ik ook,' zei Tiuri.

Ja, aan de Maanheuvels zouden altijd herinneringen verbonden zijn aan angstige uren, aan de dreiging van de boze Slupor, en vooral aan de jonge schrijver die er was gestorven.

Hun wens werd gauw vervuld, want na korte tijd hadden ze de heuvels achter zich gelaten en kwamen in een streek die heel anders was. Glooiende velden met goudgeel graan en lichtgroene weiden waar paarden draafden, afgewisseld door donker geboomte. Ze kwamen vrij veel mensen tegen, en zagen dorpen en boerderijen liggen en nu en dan, in de verte, de torens van een burcht.

In de namiddag begon het te regenen, maar dat kon hun opgewekte stemming niet doen verdwijnen of hen ervan weerhouden even vlug voort te rijden. Ze reden zelfs na zonsondergang nog een tijd door. Het was toen weer droog geworden en ze reden bij het licht van een bleke maan en de weerkaatsing daarvan in de plassen op de weg. Kikkers kwaakten in een onzichtbare sloot een eind verder en krekels sjirpten in het gras.

'We zouden best de hele nacht door kunnen gaan,' fluisterde Piak.

Maar Tiuri schudde zijn hoofd. Hij keek om; daar waren de Maanheuvels, waar ze het kwaad en het gevaar hadden achtergelaten. En toch was hij op zijn hoede alsof hij door een vijandig land reisde. Hoe kwam dat? Overdag was het toch niet zo geweest. Hoe kwam het, dat hij nu weer het gevoel had dat ze werden gadegeslagen en bespied? Onzin! Hij zou het niet tegen Piak zeggen. Maar hij besloot zo vlug mogelijk een veilige slaapplaats te zoeken.

Ze kwamen langs een schuur, die leeg bleek te zijn, en besloten daar de nacht door te brengen. Nauwelijks waren ze er met hun paarden binnengegaan, of een hond begon te blaffen. Kort daarna hoorden ze voetstappen en een zware stem die riep: 'Wie is daar?'

Tiuri gluurde om een hoekje van de deur naar buiten. Daar stond een man, met een lantaarn in zijn hand. Een grote hond draaide om zijn benen. Tiuri aarzelde met antwoord geven en ook Piak hield zich stil. De hond verliet zijn baas en kwam kwispelend op de schuur toe springen.

'Zo Parwen, heb ik gasten in mijn schuur!' riep de man. 'Da's goed hoor, als ik maar weet wie ze zijn.'

Nu durfde Tiuri te spreken. Hij ging naar buiten en Piak volgde hem. 'Goedenavond,' zei Tiuri. 'Mogen wij hier overnachten?'

'Best,' zei de man, klaarblijkelijk de boer aan wie de schuur behoorde. 'Maar je kunt ook met mij mee komen. In mijn huis is nog wel een bedstee leeg; daar slaap je vast nog beter. En misschien heeft moeder de vrouw wel een hapje eten over.'

Hij drong zo hartelijk aan, dat de vrienden zijn uitnodiging aanvaardden. Even later zaten ze bij de boer en zijn vrouw in de keuken en aten spekpannekoek.

'Heel hartelijk bedankt voor uw vriendelijkheid,' zei Tiuri.

"t Is niets,' sprak de boer lachend. 'Jullie zijn nog laat op pad. Zijn jullie op weg naar de stad?'

'De Stad van Unauwen?' vroeg Piak.

'Ja, welke stad anders? Hoewel er meer steden zijn...' De boer zweeg. 'Hoor,' zei hij toen, 'Parwen blaft weer. Ik zal even gaan kijken wie er is.' Hij nam zijn lantaarn en ging naar buiten.

'Waar komen jullie vandaan?' vroeg de boerin.

'O, van ver,' zei Tiuri.

'Van het Grote Gebergte in het oosten,' vulde Piak aan.

'Nee maar,' zei de boerin, 'dan hebben jullie een eind gereisd! Ben je in Dangria geweest, en ben je de Regenboog Rivier overgestoken? Heb je bloemen geplukt in Ingewel en heb je de maan zien schijnen op de heuvels? Maar de stad van de koning is het mooiste van alles.'

'Is het nog ver?' vroeg Piak.

'Nee hoor. Je kunt er morgenmiddag zijn, als je tegelijk met de kippen opstaat.'

De boer kwam weer binnen en zei: 'Niemand te zien. Vreemd. De hond blaft anders nooit zomaar.' Hij wendde zich tot de vrienden. 'Ik weet niet hoe vroeg je morgen op wilt staan,' zei hij, 'maar ik vind dat het bedtijd is.'

'Ja, jullie zien er moe uit,' zei de boerin. 'Kom maar mee, dan zal ik je de bedstee wijzen.'

'Wat aardig zijn de mensen hier,' fluisterde Piak, toen ze in bed lagen.

'Ja,' zei Tiuri.

Buiten blafte de hond weer. Waarom blaft hij? vroeg Tiuri zich af. Toen glimlachte hij en zei tot zichzelf: 'Laat hem blaffen! Wij liggen hier veilig, achter gesloten deuren.'

Piak sliep gauw, maar Tiuri bleef nog lange tijd in het donker voor zich uit staren. De hond blafte niet meer. Tenslotte viel hij ook in slaap.

Bij het eerste hanengekraai stonden de vrienden op, bedankten de boer en boerin nogmaals en begaven zich weer op weg. Het weer was goed; er stond een stevige westenwind, maar de zon scheen. Eerst reden ze door een landschap dat leek op dat van de vorige dag. Later voerde de weg hen door een bos en een heuvel op... en toen zagen ze de Stad van Unauwen voor zich liggen.

Een grote stad moest het zijn; ze zagen vele torens, eigenlijk niets dan torens, wit en zilverachtig, glinsterend in de zon. Ze hielden hun paarden in en bleven er een poosje zwijgend naar staren. Daar was het doel van hun reis!

Toen reden ze vlug verder. Het werd vrij druk op de weg; er kwamen veel zijwegen op uit en ze merkten dat ze niet de enige reizigers waren die naar de hoofdstad gingen. Het was nog een lange weg erheen en ze spaarden hun paarden niet. Het verlangen de stad te betreden werd steeds groter.

De Stad van Unauwen was op lage heuvels gebouwd, niet grauw en ommuurd, maar licht en open. Heel uitgestrekt was zij, met lage muren en vele poorten, met trappen, en torens waarop gouden windvanen schitterden. Van het zuiden stroomde een glinsterende rivier, die in de stad verdween; dat moest de Witte Rivier zijn. Verder weg, meer naar het noorden toe, waren hogere heuvels, rossig glanzend in de zon, en daarachter nog meer heuvels, als regenbogen, zich verliezend in nevels. Er liepen vele wegen naar de stad, brede wegen als die waar de vrienden zelf op reden.

'Dit,' zei Piak, 'is het mooiste wat ik op deze reis heb gezien.'

'Dat vind ik ook,' zei Tiuri.

'Is de Stad van Dagonaut net zo?'

Tiuri schudde zijn hoofd. 'Nee,' zei hij. 'Deze is mooier.'

'Het is vast de mooiste stad van de wereld,' vond Piak.

Tiuri sprak bij zichzelf de woorden van zijn boodschap en daarna zong hij ze zacht op Piaks wijsje. Piak neuriede met hem mee, en zo reden ze naar de stad toe. Maar toen ze nog dichterbij kwamen, en de zon in het westen boven de stad stond, zwegen ze beiden.

De weg splitste zich in vele delen, die naar verschillende poorten voerden aan de oostzijde van de stad: met gras begroeide ruiterpaden en straten en trappen van steen. De poorten waren allemaal open maar er stonden wel wachters bij, die er indrukwekkend uitzagen, met gevederde helmen en kleurige schilden. Ook op de lage witte muren stonden krijgslieden.

De vrienden keken elkaar een ogenblik stralend aan.

'We zijn er!' fluisterde Piak. 'Bijna,' voegde Tiuri erbij.

Ze reden een der wegen in en onwillekeurig lieten ze hun paarden stapvoets gaan. Er was zoveel te zien. Langs trappen en wegen stonden stenen zuilen in het gras, versierd met beeldhouwwerk en vreemde tekens.

Toen zagen ze iemand die scherp afstak bij al het mooie om hen heen. Een oude bedelaar zat op de grond, leunend tegen een zuil, dicht bij een poort. Hij was gehuld in een gescheurde, gelapte mantel met kap, waaronder slechts zijn neus te zien was, en zijn lange grijze, verwarde haren en baard. Een stok lag naast hem en in zijn hand had hij een bedelnap. Hij sprak de vrienden aan en vroeg hun om een aalmoes.

Tiuri nam het geldzakje dat de tolheer hem mee had laten geven. Er zat niet veel meer in, maar dat gooide hij allemaal in het napje dat de bedelaar ophield. Ook Piak gaf alles wat hij bezat: zijn koperen duitje.

De bedelaar mompelde een woord van dank, en de vrienden wilden doorrijden. Maar de stem van de bedelaar hield hen terug.

'Liever,' sprak deze luid, 'zou ik u niet bedanken!'

'Hoezo?' vroeg Tiuri, die het dichtst bij hem was, verwonderd.

'Gij zit zo hoog op uw paard, reiziger,' zei de bedelaar, 'en van die hoogte is het gemakkelijk mij een geldstuk toe te gooien, zonder zelfs naar mijn gezicht te kijken! Nu zult ge dadelijk verder rijden, en mij vergeten. Ik zie dat u vol ongeduld bent, en mij lastig vindt. Gelijk hebt u; ik ben slechts een bedelaar, die alleen oponthoud betekent maar die gelukkig gauw gepasseerd is.'

Tiuri keek op de bedelaar neer, niet goed wetend wat te zeggen. Toch kon hij het niet over zijn hart verkrijgen, door te rijden, hoezeer hij dat ook verlangde. De stem van de oude man had zo droevig geklonken, zo bitter en zonder hoop.

'Wat wacht gij nog?' zei de bedelaar. 'Rijd verder, vreemdeling. Dit is de Stad van Unauwen, de koning, de stad waar geen armoe bestaat. Ga er binnen en vergeet mij, zoals iedereen mij vergeet. Waarom zou u afstijgen en u neerbuigen naar een ellendige als ik?'

'Wees niet boos op mij!' zei Tiuri. 'Ik wilde u niet beledigen. Het spijt me dat ik door mijn haast vergat even bij u stil te blijven staan. Ik heb u alles gegeven wat ik bij me had, en ik zou u graag willen helpen, als ik kon.'

'Ah!' zei de bedelaar. 'Dank u! U zóu mij willen helpen... als u kon. Daar ben ik blij mee. Meer heb ik niet nodig. Vaarwel. Dat ge moogt bereiken wat u verdient, dat ge moogt krijgen wat ik u toewens. Vaarwel!' Hij wendde zich af, pakte zijn stok en begon moeizaam overeind te komen.

Piak legde zijn hand op Tiuri's arm en fluisterde: 'Kom!'

Maar Tiuri kon zijn ogen niet van de bedelaar afhouden. Hij voelde groot medelijden met hem en hij wist plotseling dat hij de stad niet binnen wilde gaan voordat hij oog in oog met hem had gestaan en zou weten aan wie hij een aalmoes had toegeworpen. Hij sprong van zijn paard, zonder te luisteren naar wat Piak hem toefluisterde. Hij stak zijn hand uit om de bedelaar te helpen en zei: 'Ik heb haast, maar niet zóveel, dat ik u niet wil bewijzen dat ik u wil helpen en wil kennen.'

De bedelaar liet zich overeind helpen. Hij bleef tegenover Tiuri staan, gebogen over zijn stok, zijn gezicht bijna geheel verborgen door kap en haar. 'Dank u,' zei hij zacht. 'Gij zijt zoals ik hoopte dat ge zoudt zijn. Niet voor uw geld dank ik u, maar omdat u nu voor mij staat.'

'Wilt u mij aankijken?' vroeg Tiuri.

De bedelaar boog zich dieper en gaf geen antwoord.

'Wilt u mij aankijken?' vroeg Tiuri nogmaals. Zijn hart was sneller gaan kloppen. Hij begreep niet waarom, maar hij wist dat hij geen stap kon verzetten voordat de bedelaar hem had aangekeken. Pas later zou hij precies weten wat zijn gevoelens op dat ogenblik waren. Zijn medelijden was verdwenen en had plaatsgemaakt voor nieuwsgierigheid. En daarbij kwam een onredelijk gevoel van spanning, alsof het heel belangrijk was dat de bedelaar hem aankeek, alsof dit een moment was waar veel van afhing.

Nu gaf de bedelaar antwoord: 'Dat zal ik doen... jij dwaas.'

En Tiuri begreep plotseling dat hij in gevaar was. Hij schrok niet eens zo erg, toen de bedelaar zijn gezicht ophief. Hij wist wiens ogen hem aan zouden kijken... koude, valse ogen, als van een slang. Slupor! Eindelijk stond hij tegenover de vijand die hij al zo lang had gevreesd!

De bedelaar trok iets uit zijn stok en stak daarmee naar hem. Maar Tiuri was erop voorbereid. Hij weerde de dolkstoot af en werd alleen maar even geschramd. Toen dwong hij de bedelaar de dolk te laten vallen. Meteen sloten diens handen zich om zijn keel. Achter hem gaf Piak een schreeuw: 'Slupor!'

Tiuri vocht met Slupor. Hij merkte dat deze sterker was dan hij, maar hij was niet bang. Hij ontworstelde zich aan de greep van de klauwende handen en probeerde zijn vijand te overmeesteren.

Toen kwam er hulp. Eerst Piak, en daarna anderen, voorbijgangers en poortwachters. Slupor liet Tiuri los en sloeg op de vlucht.

'Hij loopt weg!' schreeuwde Piak. 'Pak hem! Pak hem, de moordenaar!'

De poortwachters trokken hun zwaarden en zetten hem na.

Piak wendde zich tot zijn vriend. 'Hoe is het, Tiuri?' vroeg hij. 'Je bloedt!'

Tiuri veegde zijn voorhoofd af. 'Dat is niets,' zei hij, nog wat hijgend van de inspanning.

'Ik schrok zó,' zei Piak. 'Plotseling zag ik die dolk en ik dacht, ik dacht...'

'Ik voelde het aankomen,' zei Tiuri. 'Toen hij me aankeek, wist ik wie hij was... nee... al eerder, geloof ik...'

Hij keek naar de wachters, die de vluchtende Slupor achtervolgden. Ja, ze hadden hem! Hij merkte nu pas dat er mensen om hen heen stonden, met verbaasde en verschrikte gezichten, die vroegen wat er aan de hand was.

De poortwachters kwamen terug, met de bedelaar tussen hen in. 'Nu willen we wel eens weten,' zeiden ze, 'wat dit betekent! '

'Dat wil ik ook wel weten!' riep de bedelaar op schrille toon. 'Wat heb ik gedaan dat ik zó word behandeld!'

'U hebt geprobeerd hem te vermoorden!' riep Piak, terwijl hij Tiuri bij zijn arm pakte.

'Nietwaar!' riep de bedelaar. 'Hij viel mij aan!'

'Leugenaar!' riep Piak woedend. 'Kijk, hier ligt uw dolk nog op de grond. En u hebt ook de bode vermoord, de bode uit Dangria.'

De bedelaar probeerde zich te bewegen, maar de poortwachters hadden hem stevig vast. 'Ik begrijp niet waar je het over hebt!' zei hij.

'Dat begrijpt u wel!' zei Tiuri kalm. 'U hebt ons al lang gevolgd, Slupor!'

De bedelaar wierp hem een blik vol haat toe. Even leek het of hij zich los zou rukken, maar dat gebeurde niet. Toen zei hij: 'Vervloekt ben je, Tiuri! Ga de stad maar binnen en breng de koning je belangrijke boodschap. Wees er trots op, dat je je opdracht zo goed hebt vervuld! Maar jij kunt het lot van dit land toch niet keren. Twist en tweedracht mogen komen over dit land, vuur en bloed over deze stad!'

Tiuri huiverde, niet zozeer om de woorden zelf, maar door de toon waarop ze werden uitgesproken.

'Zwijg!' riep een der wachters, boos en geschrokken tegelijk. Toen vroeg hij de vrienden: 'Wie zijn jullie? Hoe kennen jullie hem, en wie is hij?'

'Hij is een spion,' antwoordde Tiuri, 'een spion uit Eviellan.'

'U bent onze gevangene,' zei de wachter tot Slupor, 'gevangene van koning Unauwen. U zult met ons meegaan, de stad in.'

'Nu ik dat weet,' zei Slupor, 'zal ik geen woord meer spreken.'

De wachter wendde zich weer tot de vrienden. 'Nogmaals,' zei hij, 'wie zijn jullie?'

'Wij komen van het Rijk van koning Dagonaut,' antwoordde Tiuri zacht, 'met een boodschap voor koning Unauwen.'

De wachter keek hem verwonderd en bezorgd aan. 'Kom dan mee,' zei hij. 'Een paar van mijn mannen zullen jullie naar het paleis brengen.'

5 Koning Unauwen

Nu gingen de vrienden dan de poort door en de stad in. Slupor werd weggebracht en was gauw uit hun gezicht verdwenen. Even later waren ze, door twee wachters begeleid, op weg naar het paleis.

Tiuri zag nauwelijks iets van de huizen, de straten en de mensen om zich heen. Hij zat rechtop te paard, zijn blik gevestigd op de wachter die voor hem reed om de weg te wijzen, en kon alleen maar denken aan de boodschap. Dadelijk zou hij zijn opdracht vervullen en zijn woord gestand hebben gedaan. Soms keek hij even naar Piak, die er ook ernstig uitzag.

Pas toen ze bij de Witte Rivier kwamen, die dwars door de stad stroomde, begon hij weer op de omgeving te letten. De rivier was mooi, met helder, zilverachtig water, maar ze was niet zo breed als de Regenboog Rivier. Aan de overzijde stond het paleis van koning Unauwen. Het was van grijze en witte steen gebouwd en het lag op een hoogte, omgeven door lage muren met poorten, en tuinen, die in terrassen tot aan het water liepen.

Ze reden een houten brug over, gingen een poort door en hielden stil bij een tweede poort, waar krijgslieden op wacht stonden. De begeleiders van de vrienden vroegen doorgang.

'Voor wie?' vroegen de krijgslieden.

'Twee boodschappers voor koning Unauwen.'

'Rijd door,' was het antwoord.

Bij de volgende poort moesten ze afstijgen. Ook hier stonden krijgslieden, die na een kort gesprek met de begeleiders de poort openden. Toen groetten de begeleiders de vrienden en reden terug naar de stadspoort.

'Wij zullen wel voor je paarden zorgen,' zei een der paleiswachters tot de jongelieden. 'Ga binnen en meld je bij de hoofdman van de wacht.'

Tiuri en Piak betraden een grote hof, waar vele mensen rondliepen. Een brede trap voerde vandaar naar het paleis zelf. Een jonge ridder met een wit schild kwam naar hen toe; hij bleek de hoofdman van de wacht te zijn. 'Wat is jullie wens?' vroeg hij.

'Wij willen toegelaten worden bij koning Unauwen,' zei Tiuri.

De ridder nam hen wat verbaasd op. 'Waarom?' vroeg hij. 'Wie zijn jullie?'

'Piak en Tiuri heten wij. Wij komen met een boodschap voor koning Unauwen. Een belangrijke boodschap.'

'Wie heeft jullie gezonden?'

'Ridder Edwinem van Forèstèrra.'

De jonge ridder keek verrast, maar hij zei niets dan: 'Volg mij.' Hij ging hen voor, de trap op, en bracht hen in een grote zaal. 'Wacht hier,' zei hij, 'dan zal ik de koning jullie komst melden. Wat is de boodschap?'

'Dat kan ik alleen aan de koning zelf zeggen,' antwoordde Tiuri, 'en zo gauw mogelijk. Meteen!'

'Zo,' zei de ridder. 'Ik zal het de koning zeggen. Maar eerst moet je mij vertellen...'

Tiuri trok aan het touwtje om zijn hals en liet hem de ring zien. 'Dit is het teken dat ik door ridder Edwinem gestuurd ben,' viel hij de ander in de rede. 'Laat ons meteen bij de koning toe!'

De ridder keek hem met grote ogen aan. 'Goed,' zei hij, 'kom maar mee.'

Ze liepen vele zalen door en tenslotte bleef de ridder staan voor een deur, waar hij aanklopte en binnenging. Een ogenblik later verscheen hij weer en zei: 'Koning Unauwen wacht jullie.'

Tiuri wilde binnengaan, maar merkte plotseling dat Piak hem niet volgde. Hij stond stil in de deuropening en fluisterde: 'Piak, kom mee!'

Piak schudde zijn hoofd.

'Kom nu,' zei Tiuri.

'Nee,' zei Piak.

'Jij moet erbij zijn!' zei Tiuri ongeduldig.

'Nee,' herhaalde Piak. 'Jij gaat alleen. Heus, dat is beter.'

'Koning Unauwen wacht jullie,' zei de ridder nogmaals.

'Schiet op!' fluisterde Piak. 'Je kunt de koning niet laten wachten!'

Tiuri kon niet anders doen dan alleen naar binnen gaan, al speet het hem dat Piak niet mee wilde. Hij trad de drempel over en merkte dat zijn benen trilden. Achter hem werd de deur zachtjes gesloten.

Het vertrek waar hij kwam was niet groot; in een flits zag hij dat het wit en blauw was, met een rij zuilen aan twee kanten. Toen stond hij tegenover koning Unauwen.

Deze rees op uit een stoel en keek hem aan. Hij was al oud, zijn haren en baard waren zilverwit. Wit was ook zijn lang gewaad, en hij droeg geen sieraden, behalve een smalle gouden band om zijn hoofd. Maar niemand zou eraan kunnen twijfelen dat hij een koning was: vorstelijk was zijn houding, edel en wijs zijn gezicht. Hij deed Tiuri sterk aan Menaures denken; vooral zijn ogen leken op die van de kluizenaar.

'Treed nader, bode,' zei de koning. Zijn stem paste bij zijn uiterlijk.

Tiuri liep naar hem toe en knielde, zoals hij vroeger vaak voor koning Dagonaut had gedaan. Het kostte hem even moeite zijn stem te vinden. Toen zei hij: 'Sire, ik kom u een boodschap brengen van ridder Edwinem met het Witte Schild. Maar eerst moet ik u vertellen dat ridder Edwinem dood is. Voor hij stierf gaf hij mij een brief die ik aan u moest bezorgen, en zijn ring... hier is hij.'

Koning Unauwen nam de ring aan. 'Sta op', zei hij.

Tiuri gehoorzaamde.

De koning keek een ogenblik zwijgend naar de ring. 'Dat is een droeve tijding, bode,' zei hij toen langzaam. 'Hoe is mijn ridder gestorven?'

'Hij is vermoord, Sire,' antwoordde Tiuri, 'door Rode Ruiters uit Eviellan.'

'Ridder Edwinem vermoord... ruiters uit Eviellan!' herhaalde de koning. 'Ik vrees dat dit niet het enige slechte nieuws is,' voegde hij eraan toe. 'Geef me die brief, bode.'

'Sire, ik heb hem niet meer,' zei Tiuri. 'Ridder Edwinem droeg mij op hem te vernietigen als ik gevaar liep dat hij me afgenomen zou worden. En dat heb ik moeten doen. Maar ik ken de inhoud uit mijn hoofd.'

De koning keek hem aandachtig aan en vroeg onverwacht: 'Wie ben je, bode?'

'Ik heet Tiuri, Sire.'

'Wel, Tiuri, zeg mij dan je boodschap. Ik luister.'

Tiuri wilde spreken, maar merkte tot zijn schrik dat hij niet wist wat hij zeggen moest.

Hij herinnerde zich geen woord meer! Geen enkel woord van de boodschap, die hij zo vaak bij zichzelf had herhaald... Maar dat was natuurlijk onmogelijk. Als hij even rustig nadacht, zou alles hem wel weer te binnen schieten. Hij sloot zijn ogen en dacht koortsachtig na. Maar zijn geest leek wel leeg te zijn. Hij werd koud van ontzetting. Hij was de boodschap vergeten!

Hij deed zijn ogen weer open en keek de koning aan. Liet deze geen ongeduld blijken? Hij boog zijn hoofd en voelde dat hij rood werd van schaamte. Hij moest het weten... Het moest!

Toen herinnerde hij zich plotseling iets. Piak wist het ook! Hij had er zelfs een wijsje op gemaakt. Een wijsje... Hij begon het te neuriën, en meteen kwamen de woorden weer bij hem terug. Hij hief zijn hoofd op en zag dat koning Unauwen hem wat verwonderd aankeek.

'Het wijsje...' wilde hij zeggen. 'Piak, mijn vriend, heeft er een wijsje op gemaakt...'

Maar eerst de boodschap! Hij haalde diep adem en toen sprak hij langzaam de raadselachtige woorden uit, langzaam, maar duidelijk en zonder aarzeling.

Hij merkte dat wat hij zei, de koning trof. Hij meende in diens ogen schrik te lezen, en afschuw, droefenis en tenslotte toorn. Toen hij zweeg, wendde de koning zich af. Hij zag er plotseling veel ouder uit. Het was even heel stil.

'Herhaal nog eens wat je gezegd hebt,' beval de koning toen. Tiuri deed het. Koning Unauwen hoorde, nog steeds met afgewend gezicht, zijn woorden aan. Daarna bleef hij een poos onbeweeglijk staan, met gebogen hoofd, als in gepeins verzonken.

Tiuri durfde niets te zeggen. Hij durfde zelfs niet naar de koning te kijken. Een eindeloze tijd scheen voorbij te gaan. Hij begon zich af te vragen of de koning hem vergeten was. Moest hij maar niet weggaan?

Op dat ogenblik echter hief de koning zijn hoofd, alsof hij een besluit had genomen. Hij keek Tiuri aan en zei: 'Vergeef mij, Tiuri. Ik moest dit nieuws even verwerken. Ernstig is het bericht dat je me hebt gebracht, en van groot belang voor dit land en zijn bewoners. Ben je in staat de woorden op te schrijven ook, zoals ze in de brief geschreven stonden?'

'Ja, Sire,' zei Tiuri. 'Ik... ik weet niet wat ze betekenen, maar ik heb ze van buiten geleerd, met de spelling erbij.'

'Goed,' zei de koning. 'Vertel me nu hoe het komt dat jij van ridder Edwinem de opdracht kreeg de boodschap hier te brengen. Kom.' Hij legde zijn hand op Tiuri's schouder en voerde hem mee naar een hoek van de kamer waar een tafel en een paar stoelen stonden. Hij ging zitten en zei dat Tiuri ook plaats moest nemen. 'Vertel,' herhaalde hij.

Tiuri vertelde. Hij vertelde van de oude man die 's nachts op de deur van de kapel had geklopt, en hoe diens verzoek om hulp had geleid tot de opdracht hem door de stervende ridder Edwinem gegeven.

'En toen ben je op weg gegaan,' zei koning Unauwen, 'door het Rijk van Dagonaut, en de bergen over, dit land door, tot in mijn stad. Dat was een verre reis, en een gevaarlijke ook, denk ik. De vijanden die ridder Edwinem hebben gedood, zullen ook jou wel gevolgd zijn.'

Tiuri knikte.

De koning glimlachte tegen hem, een vriendelijke, hartverwarmende glimlach. Hij stak hem zijn hand toe en zei: 'Dank je, Tiuri.'

Tiuri voelde zich plotseling erg gelukkig en dankbaar dat hij zijn opdracht had volbracht. Toen dacht hij aan Piak.

'Sire,' zei hij, 'wilt u alstublieft mijn vriend Piak ook bedanken? Hij heeft net zoveel gedaan als ik. Zonder hem had u de boodschap nooit gehoord. Hij is, hij heeft...'

Hij zweeg omdat de koning op een gong sloeg die bij de tafel stond. Op dit teken kwam de jonge ridder binnen. Deze boog en zei: 'Wat wenst mijn vorst?'

'De andere jongen,' zei de koning. 'Laat hem hier komen.'

Een ogenblik later verscheen Piak; hij zag er erg verlegen uit. De jonge ridder verdween weer. Koning Unauwen stond op, liep naar Piak toe en stak zijn hand uit. Maar de jongen knielde neer en zei: 'Gegroet, koning.'

De koning glimlachte weer. 'Sta op, Piak,' zei hij, 'zodat ik je kan bedanken voor wat je hebt gedaan.'

Piak deed wat hem werd gezegd; hij leek ontroerd. Tiuri voelde ook ontroering en hij kon haast niet geloven dat zijn taak nu heus was gedaan.

De koning nodigde Piak ook uit te gaan zitten, en stelde hun enkele vragen. Hij wilde weten hoe lang het geleden was dat Tiuri was vertrokken en vroeg hem alles te vertellen wat hij van ridder Edwinems lotgevallen wist. Ook wilde hij horen hoe het kwam dat de brief moest worden vernietigd. De vrienden beantwoordden zijn vragen zo goed mogelijk en daarna moest Tiuri de inhoud van de brief neerschrijven.

Toen dat gebeurd was, sprak de koning: 'Binnenkort wil ik meer van jullie avonturen horen, Tiuri en Piak. Maar nu zijn er zaken die vóórgaan. Ik heb veel te doen.'

Hij sloeg weer op de gong en tot de jonge ridder zei hij: 'Ridder Iwijn, dadelijk zullen allen die het Witte Schild dragen, de raadsheren en de rijksgroten bij elkander komen in de grote zaal, om te horen welk nieuws er is gebracht uit het oosten. Laat de oudste raadsheer en vriend Tirillo meteen bij me komen. Wat deze jongelieden betreft, zij zijn mijn geëerde gasten. Wilt u hen naar vrouwe Mirian brengen en haar zeggen dat zij moet zorgen voor hun welzijn. Kom daarna bij mij terug.'

De ridder boog en de vrienden bogen eveneens. Koning Unauwen stond rechtop; hij leek nu groot en statig, sterk en onoverwinnelijk.

Tot wederziens,' zei hij.

De vrienden volgden de jonge ridder.

Piak fluisterde Tiuri wat toe. 'Vind je ook niet,' zei hij, 'dat koning Unauwen op Menaures lijkt?'

'Ja,' zei Tiuri, 'dat heb ik ook gedacht.'

'Nu is de taak gedaan,' zuchtte Piak.

En Tiuri bedacht dat hij nu nog niet wist wat de boodschap betekende, die hij had overgebracht.

6 Ridder Iwijn en Tirillo

De jonge ridder bracht hen naar een kleine, door een zuilengang omgeven binnenplaats. Hij ging een kamer binnen waar een oude vrouw aan een spinnewiel zat.

'Vrouwe Mirian,' zei hij, 'ik breng u gasten, geëerde gasten van de koning.'

De vrouw stond op en kwam naar hen toe. Zij was eenvoudig gekleed in het grijs, en aan haar gordel hing een sleutelbos, die rinkelde bij elke beweging die ze maakte. Zij had een vriendelijk gezicht dat werd omgeven door een hagelwitte hoofddoek met vele plooien.

'Wilt u voor hun welzijn zorgen, vrouwe?' vroeg de ridder. Hij wendde zich tot de jongelieden. 'Ik moet nu terug naar de koning,' voegde hij erbij. 'Maar jullie zien me nog wel. Ik vertrouw je met een gerust hart aan vrouwe Mirian toe.'

'Wat een haast, ridder Iwijn!' zei vrouwe Mirian. 'Je hebt deze jonge gasten nog niet eens aan me voorgesteld. Wie zijn zij, en waar komen ze vandaan?'

'Tiuri en Piak heten ze,' antwoordde de ridder. 'Ze zijn boodschappers en ze komen van ver.'

'Welkom hier, Tiuri en Piak,' zei de vrouw hartelijk. 'Ik hoop dat jullie geen kwaad nieuws gebracht hebben.'

'God geve het,' zei de ridder. 'Maar dat zullen we nog wel horen.' Hij maakte een buiging en ging weg.

Tiuri keek hem na. Ridder Iwijn heette hij, net zoals de kasteelheer van de Maanheuvels. Zou hij daar familie van zijn? Het was mogelijk; hij leek op de Heer van De Witte Maan, -maar meer nog op iemand anders.

'Tiuri en Piak dus,' zei vrouwe Mirian. 'Waar komen jullie vandaan?'

'Uit het land van koning Dagonaut, vrouwe,' antwoordde Tiuri.

'Dat is zeker van ver,' zei vrouwe Mirian. 'Maar laat ik niet beginnen met gevraag. Jullie zien eruit...! Je zult je wel moe voelen van je lange reis.'

'Ja, vrouwe,' zei Piak. 'En ook vreemd, wonderlijk, verwonderd... ik weet niet hoe.'

'We zullen zorgen dat dat overgaat,' zei vrouwe Mirian. 'Kom maar mee.'

Ze zorgde ervoor dat de vrienden een bad konden nemen en daarna bracht ze hun nieuwe kleren. Voor elk een grijze broek, een wit hemd en een kort, grijs, met borduurwerk versierd wambuis eroverheen.

'Zo,' zei ze, toen ze aangekleed waren, 'nu zien jullie er net zo uit als de schildknapen die hier rondlopen.'

'Schildknaap,' mompelde Piak.

'Kijk maar,' zei vrouwe Mirian, en ze bracht hen bij een spiegel van gepolijst metaal.

Tiuri keek een beetje verwonderd naar zijn spiegelbeeld.

Het was lang geleden sinds hij dat voor het laatst had aanschouwd. Het kwam hem voor, dat hij veranderd was - niet alleen dat hij magerder was geworden en wat verweerd van gezicht, maar zijn ogen keken hem anders aan... ernstiger?

Piak zette grote ogen op. 'Dat is de eerste keer dat ik mezelf zo goed aan kan kijken,' zei hij. 'Ik vind dat ik er nogal dwaas uitzie, zeker in deze kleren. Misschien passen ze toch niet bij mij.'

Ze wendden zich af van de spiegel en volgden vrouwe Mirian naar de zuilengalerij, waar ze gingen zitten op een bank. De binnenplaats zag er lieflijk uit; er bloeiden witte margrieten en blauwe riddersporen en in het midden ruiste een fontein.

'Hè,' zei Piak met een zucht. 'Ik voel me alsof ik droom. Zijn we nu heus in het paleis van koning Unauwen?'

'Je bent er heus, hoor,' zei vrouwe Mirian lachend. 'En ridder Iwijn heeft laten vragen of jullie in zijn gezelschap wilt eten. Als je dat gedaan hebt, zul je je wel anders voelen.'

'Ridder Iwijn,' mompelde Piak. 'Zijn er meer ridders Iwijn in dit land?'

'Ja,' antwoordde vrouwe Mirian. 'Deze ridder is de jonge Iwijn. Hij is een zoon van ridder Iwijn van de Maanheuvels. Kijk, daar komt zijn schildknaap al om jullie te halen.'

De vrienden stonden op. Tiuri bedankte vrouwe Mirian voor haar gastvrijheid.

'Daar hoef je me niet voor te danken,' zei ze. 'Ik zal hier een kamer voor jullie in orde laten maken; dan kun je naar bed wanneer je wilt. Smakelijk eten.'

Toen de jongelieden met ridder Iwijns schildknaap meeliepen, fluisterde Piak: 'Ik vraag me alleen nog af, hoe Slupor vóór ons bij de poort kon zijn... als hij gevangengenomen was in de Maanheuvels.'

'Ssst!' zei Tiuri. De naam van Slupor paste niet in deze omgeving, vond hij. Bovendien kon het hem op het ogenblik weinig schelen hoe deze bij de poort gekomen was. Slupor was gevangen en verslagen. Hij zou het liefst nooit meer iets van hem horen of zien.

Ridder Iwijn wachtte hen in een ruime kamer, met roodbruin hout betimmerd en grote ramen aan één kant. De ridder had zijn helm afgezet en nu wist Tiuri plotseling op wie hij leek. Op Ewijn, de jongste van de Grauwe Ridders.

De ridder begroette hen vriendelijk en nodigde hen uit te gaan zitten aan een tafel bij de ramen. Deze was gedekt met een wit linnen kleed, met mooi aardewerk en kostbare glazen. Door de ramen konden ze de glooiende paleistuinen zien, en de Witte Rivier. De schildknaap bracht schalen met eten, schonk de glazen vol en verdween daarna. Ridder Iwijn ging ook zitten, maar hij at niet mee. Hij was een hoffelijk gastheer, hoewel hij ergens bezorgd over leek.

'Ik heb het nieuws gehoord,' zei hij na een poosje. 'Ridder Edwinem is dood. De onoverwinnelijke verslagen door verraad. Velen zullen hier verdriet over hebben.'

Hij stelde de vrienden geen vragen en Tiuri vroeg zich af of hij misschien al meer wist dan zij. Zij wisten immers niet eens wat de boodschap betekende! Hij voelde zich plotseling lusteloos en terneergeslagen.

'Jullie zullen wel moe zijn,' zei ridder Iwijn. 'Ik heb gehoord dat jullie een gevaarlijke reis achter de rug hebben... helemaal van het Rijk van Dagonaut.' Hij zweeg even en vervolgde: 'Misschien hebben jullie helemaal geen zin om over je reis te praten, maar ik zou wat willen vragen. Jullie komen van Dagonauts land, en...'

'Vraagt u gerust,' zei Tiuri.

'Ik heb een broeder... Een tijd geleden werd hij door koning Unauwen naar jullie land gestuurd met een boodschap van vriendschap voor koning Dagonaut. Hij zou er vóór Midzomerdag zijn, en zo gauw mogelijk terugkeren. Maar we hebben sindsdien niet meer van hem gehoord.'

'Ridder Ewijn?' vroeg Tiuri.

'Ja, zo heet hij! Hoe weet je dat?'

'U lijkt op hem,' zei Tiuri met een glimlach, 'of hij op u.' Toen vertelde hij dat ridder Ewijn zich had aangesloten bij de Grauwe Ridders, die gezworen hadden de dood van ridder Edwinem te wreken. Terwijl hij daarvan vertelde, vergat hij even het gevoel van lusteloosheid.

Ridder Iwijn luisterde vol aandacht en hij wilde alles weten van de Grauwe Ridders en van de omstandigheden van ridder Edwinems dood. 'Ik ben blij te horen dat mijn broer het goed maakt,' zei hij, 'en onze vader zal ook blij zijn. Nu begrijp ik tenminste waarom Ewijn nog niet terug is.'

Op dit ogenblik kwam de schildknaap weer binnen. 'Ridder Iwijn,' zei hij, 'koning Unauwen vraagt u bij hem te komen.'

De ridder stond meteen op. 'Ik moet mij verontschuldigen,' zei hij tot de vrienden, 'maar ik kom terug zodra mij dat mogelijk is. Jullie kunnen dit paleis als je woning beschouwen. Als je wat nodig hebt, kun je het aan vrouwe Mirian vragen. Wel, jullie komst heeft hier onrust gebracht; er is veel te doen. Tot ziens.'

Toen hij weg was, bleven de vrienden een tijdje zwijgend zitten en keken naar buiten. Het liep tegen zonsondergang; alles werd door een oranje licht beschenen. Nu bemerkten ze iets van de onrust die ze volgens ridder Iwijn hadden gebracht. Over de brug reden ruiters af en aan. Ook in het paleis hoorden ze geluiden van komende en gaande voetstappen, en gemompel van stemmen, en geroep van bevelen.

'Wat zou er toch wel in die brief gestaan hebben?' vroeg Piak fluisterend.

'Dat is nog steeds een geheim,' zei Tiuri met een zucht. 'Ik denk dat er iets in stond over gevaar uit Eviellan, verraad of zo... Maar wat het is, weet ik niet.'

'Wat doen we nu?' vroeg Piak. 'Zullen we een beetje door het paleis gaan wandelen? Ik zal vast niet kunnen slapen.'

'Je kunt beter in de tuin gaan wandelen,' zei een stem achter hen.

Wat geschrokken keken ze om. Aan het andere eind van de kamer stond een tengere jongen, die gekleed was in alle kleuren van de regenboog. Hij moest ongemerkt binnengekomen zijn.

'De tuin is mooi,' ging deze voort. 'Je kunt op een muurtje gaan zitten en alles gadeslaan zonder je er zelf mee te hoeven bemoeien...' Al pratend kwam hij naar hen toe en daarbij klonk een zacht klingelend geluid. Nu zagen de vrienden dat hij geen jongen was, al was hij klein en tenger. Zijn leeftijd viel niet te raden, die kon alles zijn tussen dertig en vijftig jaar. Hij had een spits, spottend gezicht met schrandere zwarte ogen en op zijn hoofd droeg hij een witte kap met belletjes eraan. 'Goedenavond,' sprak hij met een buiging. 'Ik ben Tirillo, nar van koning Unauwen, de dwaasheid die de wijsheid dient... Het is nu niet de tijd voor grappen of scherts,' vervolgde hij, 'maar ik nodig je uit mijn gezelschap te aanvaarden en met mij in de tuin te zitten om te praten of te zwijgen, wat je het liefste wilt.'

Hij liep naar een der ramen en sprong er lenig door naar buiten. Tiuri en Piak volgden hem. Even later liepen ze met hem door de tuin. Ze gingen op een muurtje zitten en keken een poosje zonder iets te zeggen naar de rivier en naar het deel van de stad dat aan de overkant lag. Het werd langzaam donker en hier en daar waren al lichten aangestoken.

De nar bewoog zich, zodat de belletjes aan zijn kap rinkelden. 'Eens was er een man die een regenboog zag,' zei hij, 'een prachtige regenboog. Hij stond tegen de hemel als een hoge, ronde brug, maar zijn uiteinden raakten de aarde. Toen zei die man tot zichzelf: "Kom, laat ik op reis gaan naar het einde van de regenboog; dan kan ik over die brug naar de andere kant van de aarde lopen..."'

'Dat heb ik vroeger ook wel eens willen proberen,' fluisterde Piak. 'En toen?'

'Hij ging op weg,' zei de nar, 'en hij reisde lange tijd. Hij trok langs steden en dorpen, door velden en woestijnen, over stromende rivieren en door dichte wouden. En hij verheugde zich op wat hij zien zou. Daar, waar de regenboog eindigt, moet het vast prachtig zijn, wondermooi... Hoe dichter hij bij zijn doel kwam, hoe verlangender hij werd. Maar toen hij er kwam, was de regenboog verdwenen, en de plaats waar die op aarde had gestaan, zag er net zo uit als elke andere plaats op aarde. En de man was zeer bedroefd. Toen bedacht hij echter hoeveel moois hij op zijn reis gezien had, hoeveel hij had beleefd en geleerd. Toen wist hij dat het niet om de regenboog zelf ging, maar om het zoeken ernaar. En hij keerde terug naar zijn huis; blij van hart, en hij zei tot zichzelf dat er zeker wel meer regenbogen zouden komen. En ja, toen hij thuiskwam, stond er een over zijn huis heen.'

'Is het verhaal uit?' vroeg Piak.

'Ja,' zei de nar.

'Waarom vertelde u het ons?' vroeg Tiuri, die het gevoel had dat de nar het met een bedoeling had gedaan.

'Ach, zomaar,' zei de nar. 'Het is een oud, bekend verhaal. Maar zo zijn narren: ze vertellen steeds hetzelfde.'

Ze zwegen alledrie weer. Toen begon de nar zachtjes te neuriën. Tiuri herkende de melodie. Eens had jonkvrouw Lavinia in kasteel Mistrinaut die gezongen.

Edwinem reed met noordenwind

van zijn landgoed Forèstèrre,

aan zijn arm het witte schild,

zo reed hij, hij kwam van verre...

De nar hield op met neuriën en zei: 'Nu voel je je vreemd en wat verloren, omdat je taak gedaan is en je nog geen andere opdracht hebt. En je vraagt je af wat de boodschap wel mag zijn, die je zolang bij je hebt gedragen. Maar het doet er niet toe wat die boodschap betekent! Het is alleen belangrijk dat je hem goed hebt overgebracht, trouw aan je belofte, moedig en volhardend, ondanks gevaar.'

Tiuri keek hem aan. Wat verwonderd besefte hij dat de nar gelijk had. Nu verdween het gevoel van verlorenheid helemaal, en hij werd rustig en kalm.

'Hè,' zei Piak zacht. 'Nu zou ik kunnen slapen.' De nar sprong van het muurtje af. 'Dat is het beste wat je doen kunt,' zei hij. 'Straks is er misschien weer veel te doen.

Ga slapen. Ik zal jullie naar vrouwe Mirian brengen.'

Ze liepen door de bijna donkere tuinen terug naar het paleis.

'Wie is vrouwe Mirian?' vroeg Piak aan de nar.

'Zij staat aan het hoofd van de huishouding,' antwoordde deze. 'Ze zorgt ervoor dat het eten op tafel staat, en dat de bedden zijn opgemaakt. Zij is dus zonder twijfel de belangrijkste persoon in het paleis.'

Op de binnenplaats kwamen ze ridder Iwijn tegen.

'Ik was op zoek naar jullie,' zei deze tot de vrienden. 'Ik zie dat jullie in goed gezelschap hebt verkeerd. Ik kom goedendag zeggen. De koning stuurt mij met een opdracht naar het zuiden. Dadelijk vertrek ik.'

'Naar de kroonprins?' vroeg de nar.

'Naar de kroonprins,' antwoordde Iwijn. Hij wendde zich tot de vrienden. 'Vaarwel,' zei hij. 'Als je mijn broeder eerder ziet dan ik, doe hem dan mijn groeten. En jij, Tirillo, ook al het beste.'

'Laat mij hopen dat wat het beste is, ook het prettigst is,' zei de nar. 'Die twee gaan lang niet altijd samen! Maar zonder gekheid, Iwijn, mijn goede wensen gaan met je, en de zon moge schijnen op je witte schild.'

Ridder Iwijn ging weg en Tirillo bracht de vrienden bij vrouwe Mirian. Zij zag eruit alsof ze gehuild had, maar ze repte met geen woord over haar verdriet.

'Jullie kamer is klaar,' zei ze. 'Kom maar mee.'

Tirillo wenste de vrienden welterusten en vrouwe Mirian bracht hen naar hun kamer. Kort daarna lagen ze tussen sneeuwwitte lakens op een zacht bed, en sliepen vast.

7 Voor de laatste maal: Slupor

De volgende morgen werd er in de kathedraal van de stad een plechtige mis opgedragen ter nagedachtenis aan ridder Edwinem, de Heer van Forèstèrra. Tiuri en Piak waren daarbij aanwezig.

Daarna ontbeten ze in het paleis, in gezelschap van vrouwe Mirian, Tirillo en verschillende leden van 's konings hofhouding. Er was rouw in het paleis om de dood van een der dapperste paladijnen. Ook heersten er onrust en bezorgdheid. De vrienden hoorden praten over verraad van Eviellan, maar niemand scheen er het rechte van te weten of te willen zeggen.

Na het eten zwierven de jongelieden wat door het paleis. Er was veel moois te zien; zelfs koning Dagonaut had zo'n paleis niet, zei Tiuri. Er waren zalen met sierlijke zuilen en blauwe plafonds met gouden sterren. Er waren zalen met ramen van gebrandschilderd glas en muren waarop voorstellingen waren geschilderd van helden en heiligen. Er waren vloeren van kleurig mozaïek en marmeren trappen, en beelden van hout, van brons en van steen. Het wonderlijke was, dat al die mooie dingen bij elkaar pasten; nergens was er te veel.

Soms kwam een der paleisbewoners een praatje met hen maken, maar dat duurde nooit lang; iedereen had het druk. Nog steeds liepen mensen het paleis in en uit: boodschappers, ridders en krijgslieden.

Na een poosje liepen de vrienden de tuin in en gingen zitten op het muurtje waar ze de vorige avond met Tirillo hadden gezeten. Ze keken naar de in terrassen aflopende tuin, met bomen en bloemen, trappen en fonteinen. Ze sloegen de mensen gade die over de brug naar het paleis reden; veel ridders waren erbij, met witte schilden en kleurige wapenrustingen. Vooral Piak keek zijn ogen uit.

'Kijk nou eens!' riep hij op een ogenblik en hij wees naar een ridder die aan kwam rijden op een wit paard dat bijna te vurig leek voor een ruiter. Bijna... want de ridder hield het in toom en hij vloog erop over de brug als een stormwind, blootshoofds, een wit schild aan zijn arm en zijn mantel als een regenboog achter hem aan wuivend.

'Zijn wapperend haar is rood als de zon in het westen, zijn ogen zijn blauw als de zee,' zei onverwacht een stem achter hen. Het was Tirillo.

'Wie is hij?' vroeg Piak, terwijl hij de ridder nakeek, totdat deze van zijn paard gesprongen en in het paleis verdwenen was.

'Marwen van Iduna, bijgenaamd de Zoon van Zeewind,' antwoordde de nar. 'Zijn paard heet Idanwen, en is een van de beste paarden in dit rijk. Een broer van dit paard werd bereden door ridder Edwinem: Ardanwen of Nachtwind.'

Tiuri dacht plotseling dat ridder Edwinem er ook zo uitgezien moest hebben, toen hij nog leefde en op Ardanwen door de Stad van Unauwen reed. Hij leek eigenlijk helemaal niet op ridder Marwen, en toch deden die twee aan elkaar denken.

'Maar niet om jullie dat te vertellen ben ik gekomen,' zei de nar. 'Drie dingen heb ik te zeggen. Het eerste is, dat jullie straks bij de koning worden verwacht...'

'Ah,' zei Tiuri blij. Piak en hij hadden koning Unauwen alleen 's morgens even gezien, in de kathedraal. Deze was hen dus niet vergeten.

'Dan moet ik jullie de groeten overbrengen van Warmin, een krijgsman van de tol bij de Regenboog Rivier,' ging Tirillo voort.

'Warmin?' zeiden de vrienden wat verbaasd.

'Ja, hij kwam afgelopen nacht hier aan, met lange en verwarde verhalen. Over een bode bij ridder Iwijn in de Maanheuvels die gelogen had... je zult er nog wel van horen. Hij had jullie graag zelf gesproken, maar de koning heeft hem vóór zonsopgang met een boodschap naar de tolheer terug laten rijden.'

'Ach ja,' zei Piak. 'Hoe kon die bode vertellen dat Slupor gevangen was, terwijl hij hier op ons zat te wachten?'

'Slupor!' zei Tirillo. 'Dat is het derde dat ik te zeggen heb. Jullie moeten bij de schout komen om precies te vertellen wat je van hem weet. Getuigen heet dat... Je voelt er niet veel voor,' vervolgde hij, toen hij naar Tiuri's gezicht had gekeken, 'maar het zal toch moeten gebeuren. Nu meteen.'

'Wij zullen gehoorzamen,' zei Tiuri.

'Goed zo,' zei de nar. 'Weet je wat, ik zal je erheen brengen. Het hof van de schout en de gevangenis zijn aan de andere kant van de rivier, aan het plein. Dan kun je meteen nog wat van de stad zien.'

Het was vrij druk in de stad, en toen ze door de straten liepen, werden ze telkens staande gehouden. Het was de mensen steeds om Tirillo te doen. De nar zag er, met zijn nauwsluitende regenboogkleurige pak en zijn witte kap met bellen ook opvallend genoeg uit.

'Daar is de nar van de koning!' riepen de mensen. 'Heb je wat te vertellen, Tirillo? Het kan nu niet iets vrolijks zijn.'

'En waarom niet?' zei de nar. 'Kijk rond en zeg me: is de stad vandaag niet mooi? Je zult zelfs merken dat ze mooier is dan anders. Dat komt doordat je voelt dat ze misschien in gevaar verkeert. Pas als iets wordt bedreigd, besef je hoeveel je ervan houdt...'

'Is het dan waar, Tirillo, dat er oorlog zal komen?' vroeg iemand.

'Je zult horen wat je moet horen, als de tijd daar is,' antwoordde de nar. "t Is waar dat wij een vijand hebben, maar zijn naam wil ik nog niet noemen.'

'Eviellan,' werd er gefluisterd.

'Vertrouw op onze koning,' zei de nar.

'Toe, Tirillo, zing wat voor ons,' vroeg een der mensen. 'Ons hart is bedroefd; vrolijk ons op.'

'Ik kan die droefenis niet wegnemen,' zei de nar. 'Nu en dan moet je bedroefd zijn om de vreugde meer te kunnen waarderen. Net zoals het moet regenen tussen zonneschijn door. Vaarwel.'

Hij bracht de vrienden bij een groot gebouw aan een mooi plein gelegen. 'Ga hier naar binnen,' zei hij. 'Ik zal op jullie wachten.'

De jongelieden deden wat hij zei en werden meteen bij de schout toegelaten. Deze bleek een ridder van Unauwen te zijn. Hij verwachtte hun komst al en wist van hun opdracht alles wat zij de koning hadden verteld. Nu vroeg hij wat ze nog meer van Slupor wisten. De vrienden beantwoordden al zijn vragen en toen dat gedaan was, zei de schout: 'Ik dank jullie wel. Slupor zelf weigert een woord te zeggen. Maar misschien zal hij spreken als hij jullie ziet. Ik zal hem laten komen.'

Slupor werd binnengebracht. Hij was niet geketend of gebonden, maar werd begeleid door twee gewapende krijgslieden. Hij zag er niet meer uit als de oude bedelaar; zijn grijze lokken waren verdwenen en hij had nu kort lichtbruin haar. Alleen aan zijn ogen was hij te herkennen. Toen hij de vrienden zag, ging er een schok door hem heen.

'Ach!' zei hij op bijtende toon. 'Is het jullie nog niet genoeg dat ik gevangen ben? Moeten ook jullie nog komen kijken om je te verlustigen in de blik op een overwonnen vijand?' Hij keek Tiuri aan. 'Nu voel je je flink natuurlijk,' zei hij. 'Och, och, zo'n dapper ridder, die een gevaarlijke opdracht goed heeft volbracht. Wat voor opdracht eigenlijk? Een brief brengen naar koning Unauwen! Vele mijlen reizen, je leven wagen... en waarvoor? Wat staat er in die brief, dat zo belangrijk is? Iets dat koning Unauwen nog niet wist? Het mocht wat! Elke dag komen boodschappers bij hem, de een na de ander, en ze denken allemaal dat ze een bijzondere boodschap brengen, 't Is om te lachen... Ha, ha!' Hij begon te lachen, vals, onaangenaam.

Tiuri was van zijn stuk gebracht en wist niets te zeggen. Het ergste was, dat in Slupors woorden iets van waarheid scheen te steken. Hij wist immers niets van de brief?

'U kunt niet tegen uw verlies!' zei Piak luid. 'Natuurlijk was die brief belangrijk. Waarom hebt u ons anders al die tijd achterna gezeten en al die moeite gedaan ons te dwarsbomen?'

Slupor hield op met lachen en keek hem verbluft aan. Tiuri had Piak wel willen omhelzen. Piak had gelijk! En bovendien... nu dacht hij weer aan Tirillo's woorden: de brief zelf was voor hem niet eens het belangrijkste, maar dat hij zijn belofte aan ridder Edwinem had gehouden.

Slupor werd nu weer kwaad. 'Ach ja,' zei hij, 'ach ja, dat is waar! Ook ik had een opdracht te vervullen, een opdracht van mijn meester, de Zwarte Ridder met het Rode Schild.'

Hier viel de schout hem in de rede. 'Wie,' vroeg hij, 'is de Zwarte Ridder met het Rode Schild?'

Slupor vertrok zijn gezicht in een spottende grijns. 'Wie hij is?' zei hij. 'Ik weet het niet. En als ik het wist, dan zei ik het niet. Maar u zult hem wel ontmoeten, als de ridders met rode en zwarte schilden hier komen om dit land te veroveren...'

'Dat zijn onberaden, boze en domme woorden,' zei de schout streng.

'Niet dom,' antwoordde Slupor. 'Wel boos. Ik bén boos!' Hij wendde zich weer tot de jongelieden. 'Ik heb mijn opdracht niet volbracht,' zei hij. 'Het had me moeten lukken, want ik ben sterker dan jullie! Ja, dat ben ik. Wie zijn jullie? Een schildknaap die zijn plicht vergeet en wegloopt als hij een nacht moet waken voordat hij tot ridder geslagen kan worden. Een herdersjongen, die nooit iets anders heeft gedaan dan bergen beklimmen. Ik weet niet hoe jullie van Jaro afgekomen zijn; hij is natuurlijk degene die jullie mijn naam heeft verraden. De duivel hale hem! Ik dacht wel dat hij je niet zou krijgen, Tiuri. Hij is zwak, al vindt hij zichzelf beter dan ik ben. Daarom ging ik de bergen over, langs de Eerste Grote Weg, en zond postduiven naar mijn vriend, de burgemeester van Dangria. Hij moest jullie gevangen houden tot ik zou komen. Maar toen ik kwam, waren jij en je vriend gevlogen en Dangria was in rep en roer. Dat komt ervan als je het door een ander laat opknappen! Maar de rest heb ik zelf gedaan. Ik zag jullie, gevangen door de tolheer, toen ik op de brug over de Regenboog Rivier stond. O, ik ging later de verkeerde achterna, maar aan hem is niets verloren!'

De vrienden keken hem vol afschuw aan.

'Ik had jullie moeten hebben,' ging Slupor, steeds vlugger pratend, voort. 'Ik was slimmer dan jullie allemaal! Ik was de herder, die zogenaamd op het paard van de moordenaar was weggereden, ik was de bode, die ridder Iwijn bericht kwam brengen dat de moordenaar gevangen was genomen! En wat ik daarmee wilde bereiken, is gebeurd: jullie begeleiders, die domme dienaren van de tolheer, lieten jullie in de steek en gingen terug. Dat was mijn bedoeling; jullie moesten alleen en onbeschermd zijn. Ik volgde jullie, maar vervloekt, alles liep me tegen. Overal waren mensen op de velden en ik wilde je liever niet doden op klaarlichte dag. En 's nachts sliepen jullie bij een boer, die zijn deuren voor mij grendelde en wiens hond mij aanblafte. Niet dat ik me daardoor liet ontmoedigen. Ik reed door, en was jullie vooruit, en ik wachtte jullie op als een arme oude bedelaar. Het had me moeten lukken. Ik ben sterker dan jullie. Jullie hebben medelijden met een arme oude bedelaar, en dat is zwakheid! Bah!' Hij spuwde op de grond en eindigde: 'Zo, nu weet je alles wat je weten wilde. Maar ik waarschuw je. Voel je niet te hoog, te goed, te sterk! Dat zou je nog wel eens tegen kunnen vallen. En een laatste woord aan jou, Tiuri, zoon van Tiuri! Weet je wel wat je hebt gedaan, door weg te lopen en je kans op het ridderschap te vergooien? Denk je misschien dat koning Unauwen je tot ridder zal slaan? Onzin, dit is jouw land niet en hij is niet jouw koning. Ik hoop dat koning Dagonaut je zal behandelen zoals je verdient, en dat je nooit het zwaard en schild zult dragen!'

'Zwijg!' riep de schout. 'Nu is het genoeg!' Hij gaf de krijgslieden bevel Slupor weg te brengen. 'Hij zal zijn verdiende straf krijgen,' zei hij tot de vrienden. 'Denk maar niet meer aan hem. Jullie kunnen nu gaan. Bedankt voor je hulp.'

Tiuri slaakte een zucht van verlichting toen ze weer buiten waren.

'Oef!' zei Piak naast hem. 'Wat een ellendeling! Ik wil inderdaad niet meer aan hem denken.'

Maar Tiuri betwijfelde het of hij Slupors boze woorden en blikken ooit zou kunnen vergeten.

8 Zwaarden en ringen

Het duurde even voordat de vrienden Tirillo ontdekten. Deze stond midden op het plein, met vele mensen om zich heen. Hij zong voor hen, en bewoog daarbij zijn hoofd en handen zó, dat de bellen aan zijn kap en handschoenen een begeleiding klingelden bij zijn lied. Toen hij de jongelieden zag, hield hij op met zingen en kwam naar hen toe.

'Niet weggaan, Tirillo!' riepen de mensen. 'Toe, zing nog een lied voor ons!'

'Nu niet,' zei de nar. 'Ik moet deze jongelui naar het paleis brengen en de koning wacht mij.'

Iedereen keek nu naar de vrienden. 'Wie zijn zij?' werd er gevraagd.

'Ze komen uit het land van koning Dagonaut,' zei Tirillo, 'en ze zouden jullie veel kunnen vertellen. Maar dat mogen ze niet, want ze gaan met mij mee.' Hij stak zijn armen door die van de vrienden en liep met hen terug naar het paleis. 'Ik heb toch maar een beetje voor hen gezongen,' fluisterde hij hen toe. 'Dat is het weinige dat ik doen kan.'

Toen ze terug waren in het paleis, bracht hij hen bij de koning. Die was ditmaal niet alleen; ridder Marwen was bij hem. Hij stelde de jongelieden aan de ridder voor en nodigde hen vriendelijk uit te gaan zitten. Tirillo schonk vijf glazen vol met wijn en ging toen ook zitten, aan de voeten van de koning. Tiuri zag dat ridder Marwen net zo'n ring droeg als ridder Edwinem had gedragen en begreep dat hij dus ook bij 's konings trouwste paladijnen behoorde.

[Ik heb jullie laten komen,' zei Unauwen, 'om nog eens met jullie te praten en meer van jullie avonturen te horen. Wees niet verlegen en spreek vrijuit.'

En de vrienden vertelden, eerst met weinig woorden, maar later uitgebreider. De koning luisterde vol aandacht en stelde vele vragen. Hij maakte dat ze hem meer vertelden dan ze later ooit aan een ander zouden doen. Ze spraken ook over de oude man die Tiuri uit de kapel geroepen had. Hij was natuurlijk Vokia geweest, de schildknaap van ridder Edwinem.

Koning Unauwen vroeg Tiuri of hij wilde proberen diens verblijfplaats te vinden, als hij eenmaal terug was in het Rijk van Dagonaut. 'Draag er zorg voor dat Vokia alles krijgt wat hij wenst,' zei hij. 'Ik hoop dat hij in staat zal zijn terug te reizen naar hier of naar Forèstèrra. Ik vrees echter dat zijn ouderdom en de smart over de dood van zijn meester hem verzwakt zullen hebben...'

Toen zei hij: 'Ik dank jullie nogmaals, Tiuri en Piak. Ik zou jullie graag willen belonen voor wat jullie hebt gedaan, maar er is geen passend geschenk dat ik jullie geven kan...'

'O, maar dat is niet nodig, Sire,' zei Tiuri.

'Dat weet ik,' sprak de koning. 'Ik zal jullie alleen een herinnering geven, al zul je zonder dat je belevenissen ook niet vergeten. Ridder Marwen, wilt u die zwaarden laten zien?'

De ridder overhandigde de koning twee mooie zwaarden.

'Voor jullie elk een,' zei de koning. 'Deze zwaarden hebben toebehoord aan mijn geslacht voor eeuwen en eeuwen.'

'Ze zijn meer dan duizend jaar oud,' zei ridder Marwen, 'maar ze zijn nog even scherp als toen ze pas waren gemaakt.'

De koning gaf de zwaarden aan de vrienden. 'Gebruik ze alleen voor een goede zaak,' zei hij. 'En hier is voor elk een ring... een kleine, smalle ring maar. Niet zo'n ring als mijn beproefde paladijnen die dragen; jullie zijn daar nog te jong voor. Zo'n kleine ring schenk ik al mijn ridders als zij de ridderslag hebben ontvangen, en al zijn jullie niet mijn ridders, toch krijg je er ook een.'

De jongelieden bedankten hem.

'Nog één ding,' zei de koning. 'Je hebt verteld, Tiuri, dat Ardanwen jou als zijn meester heeft aanvaard. Daarom zal het voortaan jouw paard zijn.'

'Dank u, Sire,' zei Tiuri blij.

'Hiervoor moet je mij niet bedanken,' zei de koning, 'want Ardanwen kan ik niet weggeven. Die kiest zelf zijn meester. Is het niet zo, ridder Marwen?'

'Ja, heer,' zei deze. 'Net als Idanwen, of Morgenwind, mijn paard en Ardanwens broeder.' Hij knikte Tiuri vriendelijk toe.

Koning Unauwen stond op. Tiuri begreep dat het gesprek was geëindigd en verrees ook. Piak volgde zijn voorbeeld.

'Heb je nog wat te vragen?' vroeg de koning, Tiuri aankijkend.

Hoe weet hij dat? dacht deze. En hij zei wat aarzelend: 'J... ja, Sire.'

'Wat is het?'

'Sire, wat stond er in de brief die ik u heb gebracht?' vroeg Tiuri. Meteen kreeg hij spijt van zijn woorden. Het was wel erg brutaal iets te vragen wat duidelijk geheim moest blijven.

Maar de koning keek niet boos. 'Ik wil er nu nog niet over spreken,' zei hij ernstig. 'Toch zul je het spoedig weten. Morgen al, wellicht.'

'Een zwaard!' zei Piak, met ontzag naar zijn wapen kijkend. 'Een echt zwaard! En wat voor een!'

'Prachtig,' zei Tiuri. 'Kijk, er zijn figuren in gegraveerd, en de naam van koning Unauwen.'

'Eerlijk gezegd vind ik het een beetje griezelig zoiets te hebben,' zei Piak. 'Ik weet niet of het wel iets voor mij is, met zo'n zwaard rond te lopen. Het is meer iets om boven je bed te hangen en nu en dan naar te kijken. Maar de ring zal ik altijd dragen.'

Ze zaten naast elkaar op de rand van de fontein op de kleine binnenplaats.

'Hoe vind jij dit alles?' vroeg Piak even later.

'Hoe vind jij het, Piak?'

'O, prachtig en mooi, maar toch voel ik me hier niet helemaal thuis. Misschien is het te veel voor mij. Al die ridders met witte schilden en glinsterende ringen. En dan de koning zelf! Wat vind je van hem?'

'Een groot koning,' zei Tiuri langzaam. 'Hij is oud, en toch sterk en dapper, machtig heerser en toch vriendelijk, iemand die ontzag inboezemt, en toch niet trots of hooghartig.'

'Hij doet me nog steeds aan Menaures denken,' zei Piak. 'Daarom ben ik niet verlegen voor hem. Anders zou ik het vast geweest zijn.'

'Ja,' zei Tiuri. 'De kluizenaar lijkt inderdaad op hem, of hij op de kluizenaar.'

'Is koning Dagonaut net als hij?' vroeg Piak.

'Nee,' zei Tiuri nadenkend. 'Koning Dagonaut is jonger. Hij is krijgshaftig, streng, rechtvaardig, maar hij is, denk ik, niet zo... niet zo wijs als koning Unauwen. Maar het is moeilijk zulke mensen te beoordelen. Dagonaut is mijn koning, de koning van mijn land. Ik houd van hem, ik heb eerbied voor hem, en ik zou graag zijn ridder willen zijn.'

'Dat zul je toch zeker worden?' zei Piak.

Tiuri dacht aan wat Slupor gezegd had, maar hij zweeg.

'Zou je een ridder van Unauwen willen zijn,' vroeg Piak, 'en een wit schild dragen?'

'Ja,' antwoordde Tiuri, 'dat ook wel. Maar als ik ridder word, zou ik ridder van Dagonaut moeten worden; in zijn land hoor ik thuis.'

'Ik weet niet of ik wel ridder zou willen zijn,' peinsde Piak hardop. 'Ik ben maar een gewone jongen. Ik voel me onhandig in een maliënkolder en ik vind mezelf belachelijk met een zwaard in mijn hand. Maar misschien went dat wel, zoals Warmin zei...'

Op dat ogenblik kwam Tirillo naar hen toe wandelen.

'Ik kom jullie halen om je mee naar buiten te nemen,' zei hij. 'Dat is weer eens wat anders dan dit paleis vol ridders en grote heren.' Hij wierp Piak een knipoogje toe.

Tiuri vroeg zich af of Tirillo de gave had iemands gedachten te kunnen lezen, of dat hij hun gesprek had gehoord.

'Ik kan gedachten lezen,' zei de nar. 'Pas maar op voor mij; ik ben gevaarlijk. Heb je zin om met mij mee te gaan? Breng je zwaarden maar even naar je kamer. Morgen mag je ze omgespen. Dan zal koning Unauwen spreken tot zijn priesters en paladijnen, zijn ridders en raadsheren. Ook jullie moeten daarbij aanwezig zijn.'

'Waar wilt u heen?' vroeg Piak.

'Ik wil wat gaan varen op de rivier.'

Piak fronste bedenkelijk zijn wenkbrauwen.

'O, de Witte Rivier is de Regenboog Rivier niet!' lachte Tirillo. 'En mijn bootje is niet lek. Kom mee, de zon schijnt en er waait een frisse wind uit het westen, een wind van de zee. Ik heb een groot pak met brood laten klaarmaken; dan eten we op het water.'

Korte tijd later stapten de vrienden in Tirillo's bootje. Het was een mooi bootje, in bonte kleuren geschilderd.

'Ik zal stroomafwaarts roeien,' zei Tirillo. 'Jullie mogen het straks stroomopwaarts doen. Jullie zijn flinke jongelieden, sterk en gespierd; ik ben maar een zwakke nar.'

Hij trok zijn handschoenen uit en begon te roeien. Tiuri moest het roer houden. Piak hoefde niets te doen, zei de nar, totdat hij over zijn angst heen was.

'Ik ben helemaal niet bang!' zei Piak verontwaardigd. 'Ik vind het fijn.'

En het was fijn. Het water glinsterde in de zon en de wind woei door hun haren. Tiuri voelde zich licht en blij, ver van alle verantwoordelijkheid en opdrachten.

De rivier liep met een bocht om het paleis heen naar het westen. Voor hen uit was nog een brug te zien, en daarachter een poort.

'Door die poort stroomt de Witte Rivier de stad uit,' vertelde Tirillo, 'naar zee.'

'Naar zee,' herhaalde Piak. 'Die heb ik nooit gezien. Hoe ziet ze eruit, de zee?'

'Water,' zei Tirillo. 'Zout water. Golven zover je zien kunt, en nog verder, tot aan het einde van de wereld. Als je je met de stroom van deze rivier mee zou laten drijven, zou je er vanzelf terechtkomen. Maar dat duurt wel een paar dagen.'

Tiuri zei tot zichzelf dat hij dat best zou willen. Ook hij had nooit de zee gezien. Aan zee moest ook het kasteel van ridder Edwinem liggen, Forèstèrra...

Hij keek naar Tirillo en plotseling zag hij iets dat hem trof. Een ring aan diens linkerhand, waarvan de steen fonkelde als hij de riemen bewoog. Hij boog zich naar voren en zei verbaasd: 'U draagt ook zo'n ring... Zo'n ring als ridder Marwen en de tolheer dragen, als ridder Edwinem droeg!'

Tirillo glimlachte. 'Ja zeker,' zei hij. 'Koning Unauwen zei, toen hij hem mij gaf: "Je hoeft geen zwaard en schild te dragen om een ridder te zijn."'

'Ja,' zei Tiuri, 'ja, natuurlijk.'

Het was waar. Waarom zou een nar niet tot 's konings trouwste paladijnen kunnen behoren? Juist Tirillo was waard zo'n ring te dragen. Hij kon de mensen opvrolijken als ze bedroefd waren, en dat was iets waar niet velen toe in staat waren.

9 Wat koning Unauwen bekendmaakte

De volgende dag kwamen er steeds meer ridders de brug over, naar het paleis rijden. Ze waren allen door koning Unauwen naar de hoofdstad ontboden. De vrienden hoorden, dat de koning wachtte op bericht uit de Stad van het Zuiden, waar zijn oudste zoon, de kroonprins, zijn residentie had. Er werd gezegd dat de kroonprins zelf ook zou komen, maar dat kon nog wel enkele dagen duren.

Bij de ridders die kwamen was er een die Tiuri al eerder ontmoet had: de Heer van De Witte Maan, vader van Iwijn en Ewijn. Tiuri had een lang gesprek met hem, in het bijzonder over ridder Ewijn.

Het was al middag, toen de ridders en rijksgroten bij elkander kwamen in de grootste zaal van het paleis, waar koning Unauwen tot hen zou spreken. Tiuri en Piak mochten er ook bij zijn, en ze voelden zich erg nietig tussen al die machtige heren. Ze zagen de koning nu voor het eerst in vol ornaat, in wit en purper, met gouden kroon en staf. Niet al zijn ridders waren aanwezig; velen bevonden zich nog in andere delen van het land, om niet te spreken van hen die nog in Eviellan moesten zijn. Toch waren er nog heel wat, met glanzende helmen, witte schilden en regenboogkleurige mantels. Er waren raadsheren en wijzen in lange gewaden en met hoge mutsen op. Alleen Tirillo zag er net uit als altijd, met zijn narrenkap en bellen, maar met de glinsterende ring aan zijn vinger.

Koning Unauwen rees op van zijn troon en heette iedereen welkom. Toen zei hij: 'Vrienden, ridders, onderdanen, hoort naar wat ik u te zeggen heb. Gij weet dat twee jongelieden het bericht zijn komen brengen van ridder Edwinems dood. Tiuri en Piak zijn door vele gevaren uit het Rijk van Dagonaut naar onze stad gereisd...'

Tiuri wendde zijn blik niet van de koning af, maar hij voelde dat nu velen naar hem en Piak keken.

'Behalve het droeve nieuws brachten zij mij een boodschap,' ging de koning voort, 'de inhoud van een brief, door ridder Edwinem voor zijn dood aan Tiuri gegeven. Deze brief was afkomstig uit Eviellan, maar de vorst wilde niet dat wij hem ooit zouden lezen... De Vorst van Eviellan heeft, zoals ge weet, om vrede gevraagd, en in het voorjaar heb ik een gezantschap naar hem toe gezonden. Ge weet ook dat ridder Edwinem is gevlucht uit Eviellan en dat hij in het Rijk van Dagonaut door Rode Ruiters werd overvallen en gedood. Daardoor zult u reeds begrepen hebben dat Eviellan niet werkelijk vrede wilde. Er zijn boden naar het zuiden gestuurd om meer nieuws, maar het zal nog wel enige tijd duren voordat zij terug zijn. Toch heb ik nieuws voor u, een bericht dat u zal smarten, al zal het u misschien niet meer zo doen schrikken.

Ridder Andomar van Ingewel zal nimmer meer terugkeren in ons land. Hij is in de Zuidenwindbergen gedood door krijgers uit Eviellan!'

Een doodse stilte viel in de zaal. Op alle gezichten was smart, ontzetting of toorn te lezen.

'Hij was een dapper ridder,' zei toen de koning zacht, 'een trouw paladijn. De hemel ontferme zich over zijn ziel.'

Iedereen boog het hoofd en gedacht de dappere ridder, die nooit meer terug zou keren in Ingewel. Tiuri zag het mooie bos voor zich, en het dorpje aan het meer. Zijn bezorgde voorgevoelens waren uitgekomen. Was het aanbod van vrede een valstrik geweest om deze ridders naar Eviellan te lokken?

Toen sprak de koning weer. 'Ik ontving dit bericht een uur geleden, vertelde hij, 'in een brief door een postduif uit de Stad van het Zuiden gebracht, een brief van de kroonprins. Deze is kort, maar ik hoop spoedig meer te horen. Mijn zoon zal zelf hier komen. Ridder Andomar is gedood, maar zijn schildknaap wist te ontkomen en hij bereikte de Stad van het Zuiden op dezelfde dag dat Tiuri en Piak deze stad bereikten. Zijn lotgevallen zullen wel lijken op de hunne. Ook ridder Andomar was op weg naar ons land, misschien met hetzelfde nieuws als ridder Edwinem...'

Een zacht gemompel ging door de zaal, maar toen de koning verderging, was het weer stil.

'En dan nu over de boodschap,' zei koning Unauwen, 'de brief door ridder Edwinem aan Tiuri gegeven. Ik wilde u daar de inhoud niet van vertellen voordat de kroonprins die wist. Het bericht betreft allereerst hem en zijn broeder, de Vorst van Eviellan. Ridder Iwijn is het hem meteen gaan brengen; de kroonprins weet het nu.' Hij zweeg even, zijn gezicht stond bedroefd.

'Ik heb u reeds gezegd dat mijn jongste zoon — want de Vorst van Eviellan is ook mijn zoon - niet werkelijk vrede wilde,' vervolgde hij. 'Toch zeg ik u dat hij vrede wilde sluiten! En we zouden zeker vrede gesloten hebben als ridder Edwinem er niet was geweest!'

Weer ging er een gemompel door de zaal. Tiuri keek de koning met grote ogen aan. Wat betekende dit? Hij kon toch niet twijfelen aan ridder Edwinems goede trouw?

'Ridder Edwinem vluchtte uit Eviellan,' ging de koning voort, 'in het zwart gekleed, met een zwart schild. Maar onder dat zwart was het wit verborgen. Hij was iets te weten gekomen... we weten niet waardoor en hoe, en zullen het nooit weten, want hij kan het ons niet meer vertellen. Een ridder en ruiters uit Eviellan hebben hem gedood om te voorkomen dat hij mij zou vertellen wat hij wist. Maar de brief die hij brengen wilde, bleef bewaard! Of beter gezegd, de inhoud ervan. Deze was geschreven in de oude taal, die slechts enkele ingewijden kennen. Mijn jongste zoon kent die taal ook.'

Weer zweeg de koning even.

'Ik zal u vertellen wat er gebeurd was,' zei hij, 'als ridder Edwinem er niet was geweest; als de boodschap die hij wilde brengen, verloren was gegaan. Dan zouden wij vrede gesloten hebben met Eviellan. Mijn jongste zoon zou zich met mij en zijn broeder verzoend hebben en hij zou zijn teruggekeerd naar zijn vaderland en zijn ouderlijk huis. En wij zouden allen blij en gelukkig zijn geweest, niet vermoedend welk gevaar ons dreigde, welk ongeluk ons wachtte. Wij zouden de vijand binnen onze grenzen hebben gehaald. Want wat zou er zijn gebeurd?

Na korte tijd zou plotseling de kroonprins gestorven zijn! Begrijpt u het? Mijn jongste zoon was van plan om, als niemand hem meer van kwaad zou verdenken, zijn broeder te doden, of te laten doden... om zo te krijgen wat hij wenst: de macht over dit rijk! Na de dood van de kroonprins zou hij immers de troonopvolger zijn. Dat is het verraderlijke plan dat verborgen was achter zijn verzoek om vrede! Eviellan is hem niet genoeg; hij wil dit rijk regeren.'

Koning Unauwen keek de zaal rond. Droefheid lag nog in zijn ogen, maar zijn gezicht stond streng, toen hij zei: 'Ge weet nu, dat de Vorst van Eviellan nog steeds onze vijand is. Nooit mag hij dit rijk regeren, want hij is slecht! Hij is mijn zoon, ik houd van hem, maar hij is slecht. Smart zou komen over dit land als hij er ooit koning werd!'

Dus dat is het, dacht Tiuri. Hij keek van de koning naar de mensen in de zaal. Hij las schrik, woede en afschuw op hun gezichten. Toen keek hij weer naar de koning. Ook deze was boos, begreep hij, maar meer nog bedroefd.

Koning Unauwen sprak verder. 'Wij weten nu zijn boze opzet,' zei hij, 'en hij zal zijn listig plan nooit meer kunnen volvoeren. Hij zal gauw weten dat wij ermee bekend zijn, als hij het niet al weet. Twee van mijn ridders heeft hij gedood, opdat zijn plan tot moord ons niet bekend zou worden. Wat er van de anderen geworden is - van ridder Argarath, van Marcian en Darowin — weten we nog niet, maar ik vrees het ergste. Maar heren, wij weten nu al genoeg. Het plan van de Vorst van Eviellan is mislukt; hij zal niet weer om vrede vragen. Ik vrees dat hij nu door geweld zal trachten te krijgen wat hem door list niet meer kan gelukken! Ik vrees dat hij de wapens weer op zal nemen. Daarom moeten wij ons gereedmaken voor de verdediging.'

En hij besloot: 'Droevig is wat ik u zeggen moest, maar één geluk is er: wij weten waar het gevaar schuilt. Samen zullen wij strijden als dat nodig is. Wie is daar niet toe bereid?'

Toen trokken alle ridders hun zwaarden, zodat de zaal plotseling leek op een woud van glinsterende klingen. En ze juichten hun koning toe.

Daarna werd er besproken hoe het land in staat van verdediging gebracht zou worden. Tiuri en Piak waren daar niet meer bij; dat waren toch zaken die hen niet aangingen.

Ze verlieten samen het paleis en gingen de stad in. Wat later stonden ze op een van de bruggen over de Witte Rivier en spraken over wat ze gehoord hadden. Na een poosje zwegen ze beiden en keken, in gedachten verdiept, naar het heldere water.

Tiuri dacht aan de jonge schildknaap, die met bericht van ridder Andomar naar het Unauwens rijk was gekomen. Het was wonderlijk te weten dat hij niet alleen was geweest. Een ander had eenzelfde soort opdracht gekregen als hij, had wellicht dezelfde angsten, maar ook dezelfde voldoening gekend. Zou die ander ook zo'n trouwe vriend hebben gevonden als hij in Piak? Hij keek naar zijn vriend. Deze tuurde de rivier af, naar het westen.

'Daar moet de zee zijn,' zei hij. 'Ik zou er best eens heen willen varen.'

'Ik ook,' zei Tiuri. 'Als we tijd hadden...' Toen hij deze woorden uitsprak wist hij plotseling dat hij géén tijd meer had. Hij mocht niet langer blijven: koning Dagonaut wachtte hem. Er was niets meer dat hem belette terug te keren. Zijn taak hier was gedaan.

'Als we tijd hadden,' herhaalde hij, 'maar ik moet terug naar koning Dagonaut.'

'Ja, ik begrijp het,' zei Piak. 'Wanneer wil je gaan?'

'Zo gauw mogelijk, als het toch moet,' antwoordde Tiuri. 'Morgen.'

'Goed,' zei Piak, 'dan gaan we morgen.'

'Wil jij misschien langer blijven?' vroeg Tiuri.

'Ik ga met je mee,' zei Piak alleen.

Ze zwegen weer een tijdje.

Toen vroeg Piak: 'Heb je zin om terug te gaan?'

'Nee en ja,' zei Tiuri. 'Ik zou graag nog een poosje willen blijven en alles beter leren kennen, maar ik verlang er ook naar weer thuis te zijn. Gek hè?'

'Nee,' zei Piak. 'Ik voel hetzelfde. Een stukje van mij wil hier blijven en een ander stukje wil terug naar de bergen.'

'Het land van koning Dagonaut lijkt zo vreselijk ver weg,' vervolgde Tiuri peinzend. 'Ik heb soms het gevoel dat alles daar veranderd zal zijn als ik terugkom.' Hoe lang was het eigenlijk geleden dat hij vandaar vertrok? Nog niet eens een maand. Wat had hij in die tijd veel beleefd.

Piak maakte een wuivend gebaar in het rond. 'Vaarwel dan, Stad van Unauwen,' zei hij.

'Nee,' zei Tiuri, 'we zeggen "Tot ziens!" Ik weet zeker dat we hier nog eens weer zullen komen.'

Ze gingen terug naar het paleis. De vergadering was afgelopen en in een der zalen vonden ze Tirillo, te midden van vele ridders en schildknapen.

'Wel, Tirillo,' riep een der ridders, 'nu heb je ons de les gelezen omdat wij durfden denken aan de grote daden die wij zullen verrichten. Maar ik heb gehoord dat jij zelf óók meegaat, als we straks uittrekken.'

'Zeker,' antwoordde de nar. 'Er moet toch iemand zijn die op jullie past!'

'Welke wapens neem je dan mee, Tirillo?' vroeg een ander, wat spottend.

'Zijn narrenstok om ons op de vingers te tikken,' zei Marwen van Iduna, 'en zijn narrenpraat om ons voor hoogmoed te bewaren.' Hoewel hij dit met een glimlach zei, was het duidelijk dat hij in ernst sprak.

'Ja,' viel een andere ridder hem bij, 'Tirillo moet mee, als we de strijd aanbinden tegen het kwaad.'

'Goed gesproken, ridder,' zei de nar. 'Als u maar onthoudt dat u, als u tegen het kwaad vecht, zelf nog niet goed bent! Goed en kwaad zijn elkanders vijanden, maar ze kunnen dicht bij elkaar liggen. Denk eraan dat onze kroonprins en de Vorst van Eviellan broeders zijn, zonen van één vader...' Toen zag hij Tiuri en Piak. 'Ha,' onderbrak hij zichzelf, 'daar zijn de vrienden weer. Voelen jullie je al thuis in onze stad?'

'Ja, Tirillo,' zei Tiuri.

'En nu moet je weer vertrekken, helaas,' ging de nar voort.

'Ja,' zei Tiuri. Het verbaasde hem nu niet zo erg meer, dat de nar zijn gedachten kon raden. 'Zouden wij de koning vandaag nog kunnen spreken?' voegde hij erbij.

'Kom maar mee,' zei Tirillo, 'dan zal ik jullie bij hem brengen. Hij heeft wel even tijd.'

De jongelieden volgden hem, en Tiuri dacht: Nu begrijp ik nog beter waarom Tirillo de fonkelende ring draagt. Niet alleen omdat hij verstandig en opgewekt is, maar ook omdat hij de ridders ervoor zal behoeden dat ze ooit verwaand worden.

De vrienden vertelden koning Unauwen dat ze besloten hadden zo gauw mogelijk de terugreis te aanvaarden.

'Je hebt gelijk,' zei de koning. 'Jullie zijn onderdanen van koning Dagonaut. En jij, Tiuri, moet - nu je je belofte hebt gehouden en je opdracht vervuld - je koning alles vertellen. En dan zul je deze keer mijn bode zijn. Ik zal je een brief meegeven voor koning Dagonaut. Nee, schrik niet; het is een boodschap van belang natuurlijk, maar gevaren zijn er niet aan verbonden.'

Tiuri glimlachte. 'Ik ben uw dienaar, Sire,' zei hij.

'En jij, Piak?' vroeg de koning. 'Hoe ver ga je mee met je vriend? Tot in het Grote Gebergte?'

'N... nee Sire,' zei Piak. 'we hebben afgesproken dat ik verder mee zal gaan, naar de Stad van Dagonaut.'

'Maar jullie gaan toch wel dezelfde weg,' zei de koning, 'langs de kluizenaar Menaures. Breng hem mijn groeten over.'

'Kent u hem, Sire?' vroeg Piak verrast.

'Ik ken hem,' zei de koning. Hij keek vriendelijk van de een naar de ander en hij vervolgde: 'Het spijt me dat jullie moeten gaan, maar we zullen geen afscheid nemen, want ik hoop en verwacht jullie hier eens weer te zien. Al is je thuis en taak in het Rijk van Dagonaut, toch zul je voor altijd ook met mijn land verbonden blijven.'

ACHTSTE DEEL Terug naar de Stad van Dagonaut

1 Van de Stad van Unauwen naarDangria

De volgende morgen verlieten de vrienden de Stad van Unauwen. Ze hadden afscheid genomen van de koning en de kennissen die ze er hadden gemaakt, en reden de opgaande zon tegemoet. Voor hen uit was de hemel purper, roze, rood en goud gekleurd, maar ze reden langzaam en keken vaak om naar de stad, zich afvragend wanneer ze die weer zouden zien. Pas toen ze bij omkijken niets meer zagen, zetten ze hun paarden aan, en hoe groter de afstand tot de stad werd, hoe vlugger ze reden.

'Nu wil ik graag gauw thuis zijn,' merkte Piak op.

Tiuri voelde het net zo. Dus reisden ze snel, al sprong soms plotseling heimwee op naar 'de mooiste stad van de wereld'.

De eerste nacht van hun terugreis brachten ze door in de open lucht, de tweede nacht sliepen ze in het kasteel van de Witte Maan. De dag daarop reden ze de Maanheuvels door, deze maal bij zonneschijn. Het was al vrij laat toen ze Ingewel bereikten, waar ze de paarden teruggaven aan de waard van de herberg De Eerste Nacht.

De waard bood hun verse paarden aan om mee naar de tol te reizen. Hij scheen hen te beschouwen als persoonlijke vrienden van de tolheer en belangrijke dienaren van de koning.

In de gelagkamer waren ditmaal vele dorpelingen bijeen. Ze waren niet voor de gezelligheid bij elkaar gekomen, maar om het schokkende nieuws te bespreken dat sinds kort ook hier bekend was. Vooral de dood van ridder Andomar had diepe indruk gemaakt.

Tiuri en Piak hoorden de gesprekken zonder zelf wat te zeggen aan, totdat de waard zijn andere gasten vertelde dat ze net van Unauwens stad gekomen waren. Toen werden ze bestormd met vragen. Was het waar, dat de Vorst van Eviellan in eigen persoon ridder Andomar had gedood? Was het waar dat ook de Heer van Forèstèrra was verslagen? Wat was het laatste nieuws uit de stad? Hadden ze de koning gezien, en had deze gezegd dat er oorlog zou komen? Was het waar dat de kroonprins zijn broeder zou uitdagen tot een tweegevecht?

Koning Unauwen had de vrienden bij het afscheid gezegd dat ze niets meer geheim behoefden te houden. Tiuri en Piak beantwoordden alle vragen dus zo goed mogelijk, maar ze verzwegen als bij afspraak de rol die zij bij de gebeurtenissen hadden gespeeld.

Toen ze de volgende morgen naar buiten kwamen, waar de waard al met paarden klaarstond, zagen ze langs het meer een kleine ruiterstoet aankomen. Kort daarna passeerde die de herberg, en ieder die langs de weg stond, boog eerbiedig. De voorste ruiter was een jongeling van Tiuri's leeftijd; hij zag er bedroefd en ernstig uit, maar zijn houding was flink en fier. Hij was gekleed in grauwe kleuren, ten teken dat hij in rouw was, en droeg geen wapens. Enkele krijgslieden volgden hem.

'Ridder Andomar van Ingewel,' zei de waard, toen de kleine stoet voorbij was en naar het westen reed.

'Ridder Andomar?' herhaalde Tiuri wat verbaasd.

'Zijn zoon,' zei de waard. 'Hij heet net als zijn vader en hij lijkt op hem. Hij is nu op weg gegaan naar de Stad van Unauwen. Ik denk dat de koning hem tot ridder zal slaan, zodat er binnenkort weer een ridder Andomar zal zijn, die Ingewel bestuurt. Zo zie je, dat als iemand sterft, er altijd een ander is om zijn taak over te nemen.'

'Altijd een ander om zijn taak over te nemen,' zei Tiuri peinzend.

'Is het niet zo?' zei de waard. 'We moeten dus niet al te bedroefd zijn...'

Toen de vrienden weer door het Bos van Ingewel reden, waren ze beiden stil. De bloemen bloeiden nog even uitbundig, alsof er niets gebeurd was. Laten we hopen, dacht Tiuri, dat er nooit iets zal gebeuren, waardoor dit mooie bos zal worden verwoest... Maar zelfs dan, dacht hij even later, zullen er weer nieuwe bloemen komen om hun taak over te nemen. Dat waren wonderlijke gedachten, die hij nooit eerder had gehad.

Na het Bos van Ingewel was de Regenboog Rivier niet ver meer. Ze reden de brug over en vroegen de tolheer te spreken. Tiuri had geld bij zich, van de koning gekregen, om de tol te betalen die ze nog schuldig waren.

De tolwachters herkenden de vrienden niet meteen; pas toen Warmin aankwam en hen hartelijk begroette, drong het tot hen door wie ze waren.

'Zó vlug had ik jullie niet terug verwacht,' zei Warmin. 'Ik zal mijn heer jullie komst melden.' Hij nam hen mee, het kasteel in. 'Ik weet nu wie jullie zijn,' vertelde hij. 'Jullie hebben belangrijk nieuws gebracht aan de koning. Het fijne weet ik er nog niet van, maar mijn heer is sinds kort bezig zijn krijgslieden te oefenen. Hij zegt, dat zijn burcht misschien weer een vesting zal worden, net als honderden jaren geleden. Hij is somber gestemd, mijn heer. 's Avonds staat hij op de brug en tuurt in het water van de rivier, zonder een woord te zeggen.'

De tolheer liet de vrienden echter niets van een sombere stemming blijken. Wel lag er weemoed in zijn ogen, maar die scheen bij hem te horen. Het was de weemoed van iemand die veel weet en veel begrijpt, en die daarom niet luchthartig kan zijn. Hij begroette hen vriendelijk en zei dat ze zijn gasten waren. Het geld voor de tol wilde hij niet aannemen; dat was al betaald, zei hij. Waarschijnlijk had hij het zelf gedaan.

De jongelieden moesten hem vertellen wat het nieuws was uit de Stad van Unauwen, hoewel hij het meeste al wist. Na het avondmaal zaten ze nog lange tijd bij hem in de kamer die uitkeek op brug en rivier. De tolheer vroeg Tiuri of hij soms familie was van ridder Tiuri de Dappere. (De jongeling had hem nu zijn ware naam verteld.) Hij bleek het Rijk van Dagonaut vrij goed te kennen, want hij was er een paar maal geweest, jaren geleden, voordat hij heer werd van de tol. Maar meer wist hij nog van zijn eigen land, en op verzoek van de vrienden vertelde hij ervan. Hij vertelde van landstreken, rivieren en kastelen, van koning Unauwen en zijn ridders, en van de twee prinsen.

"t Is toch gek,' peinsde Piak hardop, 'dat die twee broers vijanden zijn. Tweelingen zouden juist meer van elkaar moeten houden.'

'Ja,' zei de tolheer. 'Het had ook anders kunnen zijn. Koning Unauwen had óók een broer, op dezelfde dag geboren als hij en op hem gelijkend. Maar dié prins heeft nooit aanspraak gemaakt op de troon. Hij heeft zelfs afstand gedaan van zijn vorstelijke staat en is door de wereld gaan zwerven. Later heeft hij zich in de bergen teruggetrokken als kluizenaar.'

'Kluizenaar?' herhaalde Piak, hem met grote ogen aankijkend.

Ook Tiuri was verrast. Hij dacht meteen aan Menaures, de kluizenaar bij de bron van de Blauwe Rivier.

'Leeft die broer... die kluizenaar nog?' vroeg Piak.

'Hij leeft nog, ja,' antwoordde de tolheer.

'Hoe heet hij?'

'Toen hij afstand deed van zijn koninklijke staat, heeft hij ook een andere naam aangenomen,' zei de tolheer, 'en ik weet niet of ik die naam wel mag zeggen. Hij woont aan de andere kant van het Grote Gebergte en het is vele jaren geleden dat hij hier is geweest. Maar het is verschillende malen gebeurd, dat pelgrims en ridders van hier over de bergen trokken om hem te bezoeken. Misschien heb je hem wel eens ontmoet; jij komt immers uit de bergen?' Hij keek Piak met een glimlach aan.

'Ja, ja,' zei deze, 'misschien wel...'

Later, toen de vrienden in bed lagen, zei Piak tegen Tiuri: 'Wat zeg je dáárvan?! Zou Menaures de broer zijn van koning Unauwen?'

'Het zou best kunnen,' zei Tiuri.

'Best kunnen! Het kan gewoon niet anders zijn! Lieve help, dat had ik vroeger ook niet kunnen denken. En toch is het eigenlijk niet eens zo vreemd. Ik zei toch al dat Menaures en de koning op elkaar lijken!'

Hoewel de vrienden laat naar bed waren gegaan, stonden ze de volgende morgen vroeg op, want ze wilden nog dezelfde dag in Dangria zijn. Na een hartelijk afscheid van de tolheer reden ze weg, op paarden die ze van hem hadden mogen lenen. Warmin en nog een krijgsman gingen met hen mee. Ze zouden hen tot Dangria vergezellen en dan de paarden mee terug nemen.

Toen ze voor de laatste maal omkeken naar de brug, zei Piak plotseling: 'Ach, nu zijn we toch wat vergeten!'

'Wat dan?' vroeg Tiuri.

'Ik had nog naar Ferman willen gaan, om hem op z'n kop te geven voor dat bootje van hem.'

Tiuri lachte. Het bad in de Regenboog Rivier scheen Piak nog steeds hoog te zitten.

Warmin lachte ook. 'Dus toch dat wrak van Ferman!' zei hij. 'Het is goed, dat dat ding eindelijk gezonken is.'

In de namiddag stonden ze samen weer op het plein van Dangria. Het zag er net zo uit als de vorige keer, vol tenten en kramen, kooplui en kopers.

'Het is alsof we niet weg zijn geweest,' zei Piak, toen ze tegenover het stadhuis stonden.

'Tóch is er veel veranderd,' sprak een stem achter hen. Het was natuurlijk Iruwen. Deze glimlachte hen vriendelijk toe en vervolgde: 'Veel veranderd! Heer Dirwin is nu burgemeester. Zodra de officiële toestemming van de koning komt, zal hij plechtig worden ingewijd.' Hij kwam tussen hen in staan en voegde er op vertrouwelijke toon aan toe: 'Eerst hebben ze mij gevraagd of ik burgemeester wilde worden. Maar ik voelde er niet voor. Ik wil tijd hebben om de stad rond te wandelen en mijn ogen en oren de kost te geven. En heer Dirwin zal heus ook een goede burgemeester zijn... Maar,' viel hij zichzelf in de rede, 'ik heb niet eens gevraagd of jullie een goede reis hebben gehad. In elk geval zie ik aan je, dat je opdracht is gelukt. Ik ben benieuwd naar wat jullie te vertellen hebben.' Hij wees naar het stadhuis. 'Misschien wil je eerst heer Dirwin begroeten?' vroeg hij. 'Hij is tenslotte burgemeester.'

'Ja,' zei Tiuri. 'Koning Unauwen heeft ons opgedragen heer Dirwin zijn groeten over te brengen en hem te vertellen wat er aan nieuws is.'

'Ah,' zei Iruwen, 'we weten al van de dood van die goede ridders, en van onze arme schrijver. Er zijn al boden geweest uit de hoofdstad. Maar meer nieuws is altijd welkom. Ik heb altijd al gezegd dat Eviellan onze vijand was en is, ondanks de vraag om vrede.'

Hij begeleidde de vrienden tot aan de trap van het stadhuis. 'Komen jullie straks naar De Witte Zwaan?' vroeg hij. 'Ardoc zal er ook zijn. Hij is net in de stad vandaag; dat treft goed. Bovendien heb ik jullie reistassen daar neergezet; die had je laten liggen in het stadhuis, vorige maal. Ik zal de waard vast gaan zeggen dat jullie komen. Tot ziens!'

De vrienden deden wat Iruwen had gevraagd en na hun bezoek aan heer Dirwin gingen ze naar De Witte Zwaan. Daar vonden ze Iruwen, Ardoc, Doalwen, en nog andere bekenden, met wie ze aten en nieuws uitwisselden. Het trof inderdaad goed dat Ardoc in de stad was, want hij zei hun dat ze de volgende morgen met hem mee konden rijden tot zijn huis, in de schaduw van het Grote Gebergte.

2 Van Dangria naar Menaures

De volgende morgen reden de vrienden dus met Ardoc mee, ditmaal naast hem op de bok van de huifkar gezeten.

'Zou er heus oorlog komen?' vroeg Piak, terwijl hij om zich heen keek.

'We zijn hier ver van Eviellan verwijderd,' zei Ardoc, 'en het zal misschien nog een tijd duren voordat we er iets van merken. In het zuiden zullen wel gauw weer aanvallen komen. Maar al dringen de krijgers van Eviellan ons land binnen, verder dan de Regenboog Rivier zullen ze nooit komen, zolang de tolheren er zijn. En Dangria zullen ze ook niet krijgen. De stad heeft vroeger al veel belegeringen doorstaan, en zal ze weer doorstaan als het moet. Het gevaar binnen de muren is gelukkig ontdekt en de burgemeester die er nu regeert, is flink en betrouwbaar.' Hij keek de vrienden om de beurt aan. 'Dat had ik ook niet kunnen denken, toen jullie de vorige keer met mij meereden,' zei hij hoofdschuddend. 'Weet je nog dat ik jullie zei dat je alles hier zelf maar moest ontdekken? Jullie wisten toen al dingen die ik niet vermoedde.'

'Nou,' zei Piak, 'zóveel wisten wij ook weer niet. We hebben nog een heleboel moeten ontdekken.'

'Maar jullie hebben toch een belangrijke rol gespeeld in wat er de laatste tijd gebeurd is,' sprak Ardoc. 'Jullie zijn de eersten geweest, die bericht brachten van het verraad van Eviellan.'

Piak keek naar de bergen, die steeds dichterbij kwamen. 'Morgen en overmorgen zullen we daar weer zijn,' zei hij met een zucht, "t Is haast niet te geloven! Ik zal mijn maliënkolder maar uitdoen en achterlaten, vind je ook niet, Tiuri? We hebben al genoeg te dragen. Onze zwaarden bijvoorbeeld. Dat heb ik nog nooit gedaan, de bergen beklimmen met een zwaard opzij!'

'Je wilt je zwaard toch niet achterlaten, hoop ik,' zei Tiuri.

'O nee, nooit!' zei Piak.

"t Zou schande zijn als je dat deed,' vond Ardoc. 'Menig ridder zou je zo'n zwaard benijden.'

Wat later wees hij met zijn zweep voor zich uit. 'Daar kun je mijn huis al zien liggen,' zei hij. 'Jullie blijven zeker wel tot morgenochtend. Dan kun je meteen kennismaken met mijn kinderen en kleinkinderen. Ik heb een grote familie; dat is erg gezellig.'

De jongelieden namen deze uitnodiging graag aan.

De volgende morgen namen ze afscheid van de laatste bekende ten westen van het Grote Gebergte en begonnen de klim naar boven.

'Nu loop ik weer op bekend terrein,' zei Piak de dag daarop, toen ze Filamen voorbij waren. 'O, het is allemaal prachtig geweest, maar hier voel ik me toch het meest thuis.'

Natuurlijk gingen ze weer langs Taki en Ilia, die hen hartelijk, maar met enige verbazing ontvingen.

'Nee maar!' zei Taki tot Piak. 'Wat heb je gedaan en waar ben je geweest dat je terugkomt met een zwaard aan je zij, alsof je heus een ridder bent?'

'Dat ben ik nog lang niet, hoor,' zei Piak lachend. 'Mijn vriend wel.'

Tiuri schudde echter zijn hoofd en mompelde: 'Nog niet, Piak.'

'Jullie zien er uit alsof je van alles hebt beleefd,' zei Taki. 'Ik hoop dat je er wat van kunt vertellen. Dit zeg ik vooral terwille van Ilia.'

'Als je weer gaat zeggen dat ik nieuwsgierig ben, Taki,' zei Ilia dreigend, 'krijg je geen broodpudding straks.'

'Dan moet ik zwijgen,' lachte Taki.

'En wij zullen vertellen, tante,' zei Piak. 'Oef, dat wordt de zoveelste keer. En nu ik hier ben, kan ik me haast niet voorstellen dat alles echt is gebeurd.'

Dezelfde woorden sprak Piak nog eens, toen hij en Tiuri een paar dagen later op zijn 'uitkijktoren' stonden, om nog een keer een blik te slaan op het Rijk van Unauwen.

'Hoe lang is het geleden,' vroeg Piak, 'dat we hier de vorige keer waren?'

'Drie weken ongeveer,' zei Tiuri na even nadenken.

'Toen wisten we nog niet wat we daar zouden beleven en hoe alles er van dichtbij uitziet...'

'En we zijn nog verder geweest dan we nu kijken kunnen,' vulde Tiuri aan.

Ze bleven een poosje kijken voordat ze de tocht naar boven vervolgden.

'We zijn op het goede ogenblik terug,' zei Piak. 'Over een poosje beginnen de herfstregens, en dan is het moeilijk de bergen over te steken.'

Een dag later bereikten ze de pas en de nacht daarop sliepen ze in de grot onder de zevende rots. Daarna duurde de tocht niet lang meer. Het weer was goed - veel beter dan de vorige maal - en het grootste deel van de weg ging naar beneden.

Piak begroette al zijn bekende plekjes met vreugde. Toen ze de hut van de kluizenaar naderden, werd hij echter hoe langer hoe stiller. Tiuri verwonderde zich er een beetje over. Zijn vriend leek toch niet vermoeid.

Het was al donker toen ze naar de hut afdaalden, maar ze zagen een lichtje dat hun de weg wees. Het bleek een lantaarn te zijn, die naast de hut was neergezet.

Menaures kwam naar buiten; hij had hun komst verwacht.

'Ik had de hele dag het gevoel dat jullie zouden komen,' zei hij, 'en zie, daar zijn jullie. Wees welkom!'

Even later zaten de jongelieden met hem aan tafel en vertelden hem dat hun opdracht was gelukt.

'Ik ben blij dat te horen,' zei de kluizenaar, 'en ik ben ook blij dat jullie zulke goede vrienden zijn geworden. Ik hoopte dat het gebeuren zou.'

'Verwachtte u dat ik met Tiuri mee zou gaan?' vroeg Piak.

'Ja,' zei Menaures. 'Ik was niet verbaasd toen je niet terugkwam.'

Piak opende zijn mond en sloot hem weer. Hij staarde de kluizenaar een poosje zwijgend aan en zei tenslotte: 'Ik moet u de groeten overbrengen van koning Unauwen.'

Menaures neeg even met het hoofd. 'Dank je,' zei hij.

Weer was het even stil. Tiuri keek van de kluizenaar naar Piak en dacht: Zou Menaures heus de broer van de koning zijn? Hij lijkt op hem, dat is waar. Maar hij durfde het niet goed te vragen.

Blijkbaar was het met Piak net zo gesteld, want het volgende dat hij zei, was alleen: 'Kent u koning Unauwen?'

'Dat weet je toch,' antwoordde de kluizenaar met een glimlach.

'Kent u hem goed?' vroeg Piak verder.

'Zeker,' zei Menaures, nog steeds glimlachend, en met een schittering in zijn donkere ogen.

'Waarom hebt u ons dan niet uw groeten aan hem laten overbrengen?' vroeg Piak.

'Mijn broeder weet dat ik veel aan hem denk,' antwoordde de kluizenaar. 'Ja, mijn broeder! Dat wilde je toch weten, Piak?'

'Ja, ja,' zei Piak kleurend.

'Je had het zonder omwegen kunnen vragen,' ging Menaures voort. 'Ik weet niet hoe je het te weten bent gekomen, maar nu je het weet, zal ik het niet ontkennen.'

'U lijkt erg op de koning!' zei Piak.

'Maar je moet mij zien zoals je me altijd gezien hebt,' zei Menaures. 'Als de kluizenaar in de bergen - niet als prins of vorst.'

Tiuri zei tot zichzelf dat de kluizenaar ondanks dat iets vorstelijks had. Zijn eenvoudige kleren en magere gestalte konden daar niets aan afdoen.

'Vertel nu van jullie reis,' zei Menaures.

De vrienden deden dat, maar het was Tiuri die het meeste sprak. Piak was zelfs heel zwijgzaam. Tiuri keek nu en dan naar hem, zich afvragend of iets hem hinderde.

Wat later, toen de jongelieden op de grond hun bed maakten van stro en dekens, zei Piak plotseling: 'Hebt u me gemist, Menaures?'

'Zeker heb ik dat,' antwoordde de kluizenaar vriendelijk.

'Ziet u,' zei Piak, 'Tiuri heeft u verteld dat ik met hem mee zou gaan naar koning Dagonaut. Maar als u me niet missen kunt, blijf ik natuurlijk hier.'

'Dat ik je gemist heb, betekent niet dat ik je niet missen kan,' zei Menaures. 'Het zou verkeerd zijn als het zo was. Je kunt dus gerust meegaan. Je zou toch niet altijd bij mij gebleven zijn.'

'Ik...' begon Piak en zweeg. Toen vroeg hij iets anders. 'Is hier nog wat gebeurd toen wij weg waren?'

En Tiuri vroeg: 'Weet u wat Jaro heeft gedaan? Is hij nog bij u geweest?'

'Ja,' zei de kluizenaar. 'We hebben lange tijd met elkaar gesproken. Ik denk, Tiuri, dat hij de Vorst van Eviellan niet meer dienen zal.' Meer zei hij er niet over.

Kort daarna wenste hij hen welterusten. Zelf ging hij nog niet naar bed, maar verdween naar buiten en liet de deur aanstaan, net als de vorige keer.

Tiuri was moe en dommelde gauw in. Plotseling meende hij dat Piak zich over hem heen boog en hem fluisterend iets vroeg. Hij deed zijn ogen open, maar zag Piak doodstil naast zich liggen. Hij draaide zich om en was bijna weer ingeslapen, toen hij Piak zachtjes hoorde opstaan. Hij keek weer, en zag hem naar buiten verdwijnen. Daarna hoorde hij zijn vriend tegen de kluizenaar praten, onverstaanbaar. Het antwoord van Menaures klonk echter klaar en duidelijk.

'Je hoeft niet weg te gaan, Piak,' zei de kluizenaar. 'Als je liever in de bergen bent, moet je hier blijven.'

Tiuri was meteen klaarwakker.

Piak mompelde wat, maar toen zei hij, goed hoorbaar: 'Ik heb hem beloofd, Menaures, dat ik met hem mee zou gaan. Ik heb er zelf om gevraagd! Ik wilde het eerst ook. Ik wilde schildknaap worden. Maar nu ik weer in de bergen ben, voel ik dat ik hier thuishoor.'

'Een mens hoort eigenlijk nergens thuis op aarde,' zei de kluizenaar. 'Maar ik begrijp wat je bedoelt. Je voelt dat hier je plaats is.'

'Dat weet ik niet eens zeker,' zei Piak met een diepe zucht. 'Ik weet, geloof ik, niet wat ik wil! Soms denk ik, dat ik me in de bergen niet meer zo thuis zal voelen als vroeger. Ik weet nou wat er beneden is. Maar ik weet niet of ik ergens anders zou willen wonen. Ik weet niet, of ik wel naar het land van koning Dagonaut wil gaan en schildknaap worden.'

Tiuri hoorde al deze woorden aan. Nu begreep hij waarom Piak zo stil was geweest; dit had hem dwarsgezeten. Piak had spijt van zijn besluit bij hem te blijven en naar de Stad van Dagonaut te gaan.

'Wat moet ik nu doen, Menaures?' vroeg Piak.

Tiuri voelde zich plotseling schuldig dat hij luisterde naar woorden die niet voor hem bestemd waren. Maar bij nader inzien leek het hem toch wel goed, dat hij het hoorde. Piak zou het hém waarschijnlijk niet gezegd hebben.

'Dat moet je zelf beslissen, Piak,' klonk het antwoord van de kluizenaar.

'Dat kan ik juist niet,' zei Piak. 'Of eigenlijk weet ik wel wat ik moet doen. Ik heb het hem beloofd.'

'Zeg eens eerlijk,' zei de kluizenaar, 'wil je liever in de bergen blijven?'

Het was een tijdje stil. 'Ja,' zei Piak toen zacht. 'Maar,' vervolgde hij, 'ik heb hem gevraagd of ik mee mocht gaan. En ik wil niet dat hij zal denken dat ik hem in de steek laat omdat, omdat...'

'Omdat?' vroeg de kluizenaar rustig.

'Hij is bang dat koning Dagonaut hem niet meer tot ridder zal slaan,' zei Piak, 'en hij zou kunnen denken dat ik daarom niet mee wil...'

'Natuurlijk zal hij dat niet denken,' zei de kluizenaar.

Natuurlijk niet, herhaalde Tiuri in gedachten.

'Daar is het ook niet om,' zei Piak. 'Het is... nu ja, dat heb ik al gezegd. Ik was zó blij weer hier te zijn, dat ik begreep dat ik hier wilde blijven. En toch — en dat is nu zo gek, Menaures — toch zal ik ernaar verlangen naar beneden te gaan. Ik voel me ellendig bij de gedachte dat ik afscheid zal moeten nemen, en het zou best kunnen zijn dat ik spijt krijg. Maar als ik meega, zal ik weer naar de bergen verlangen.'

'Ja,' zei Menaures, 'er zal altijd iets zijn dat je mist, of je nu weggaat of hier blijft. Je moet steeds afscheid nemen, je hele leven door. Maar als je het liefst hier blijft, als je denkt dat hier je plaats is, moet je dat Tiuri eerlijk zeggen. Hij mag en zal je dat niet kwalijk nemen.'

Nee, zeker niet, sprak Tiuri in gedachten. Stel je voor, dat hij daarom boos op Piak zou zijn! Maar hij was wel bedroefd. Hij zou zijn vriend missen. Was het waar, wat de kluizenaar had gezegd, dat je steeds afscheid moest nemen?

Toen Piak kort daarna terugkwam en ging liggen, hield Tiuri zich alsof hij sliep. Maar hij bleef nog een tijdje wakker liggen, al had hij meteen besloten wat hij de volgende dag tegen zijn vriend zou zeggen.

3 Afscheid van Piak

'Zeg Piak,' zei Tiuri de volgende morgen, 'ik weet dat jij liever in de bergen blijft...'

'Hoe kom je daarbij...' begon Piak, maar Tiuri liet hem niet uitspreken.

'Of je nu meegaat of niet,' vervolgde hij, 'wij blijven even goede vrienden. Jij hoort in de bergen, ik in het Land van koning Dagonaut. Zo is het nu eenmaal. Ik blijf toch ook niet hier om jouwentwil?'

'Maar,' zei Piak, 'ik zou je schildknaap worden!'

'Dat wilde je, ja,' zei Tiuri, 'maar ik ben niet boos op je als je van gedachten veranderd bent. Ik moet je bekennen dat ik gisteren heb gehoord wat je tegen Menaures zei.'

'O,' mompelde Piak. Hij boog zijn hoofd en zweeg even. Toen zei hij: 'Nu je alles gehoord hebt, hoef ik niets meer te zeggen. Ik vind het ellendig, Tiuri, maar het is waar dat ik liever hier blijf.'

'Waarom ellendig?' zei Tiuri kalm. 'Ik begrijp het best.'

'Nee, dat doe je niet,' zei Piak. 'Ik vind het namelijk ook akelig niét met je mee te gaan. Ik zal vast verlangen naar de Stad van Dagonaut, al ben ik er nooit geweest, en al kan die niet zo mooi zijn als de Stad van Unauwen. Maar ik zal dáár naar de bergen verlangen. Zie je, ik zal me vast niet thuisvoelen tussen allemaal ridders en schildknapen. Jij wel, jij hoort daar...'

'Jij zult er heus ook aan wennen,' zei Tiuri, 'maar nogmaals, je hoeft je niet verplicht te voelen mee te gaan.'

'Ik wou dat ik wist wat ik wilde,' zuchtte Piak. Hij keek rond, naar de dalen en bergtoppen. Zijn gezicht stond bedroefd.

De vrienden zaten op een steen, bij de bron van de Blauwe Rivier.

'Jij hoort hier,' zei Tiuri op besliste toon. 'Daar is alles mee gezegd. En dus blijf je hier. Wat is eenvoudiger?'

Op dat ogenblik riep Menaures uit de hut of ze kwamen ontbijten.

'Hebben jullie met elkaar gesproken?' vroeg de kluizenaar. 'Is je besluit genomen, Piak?'

'Ja,' antwoordde Tiuri voor zijn vriend. 'Piak blijft hier, in de bergen.'

De kluizenaar keek van de een naar de ander, met een raadselachtig glimlachje op zijn gezicht. 'Zo,' zei hij, 'dat is dus beslist. Wanneer vertrek je, Tiuri?'

'Je kunt best nog een dagje blijven,' zei Piak.

Tiuri schudde zijn hoofd. 'Nee,' zei hij, 'het is beter van niet. Na het eten ga ik.'

De kluizenaar knikte.

Piak slaakte een zucht en zei: 'Maar je vindt het toch wel goed dat ik je een eindje breng?'

'Natuurlijk,'zei Tiuri

Tiuri nam afscheid van Menaures, en deze gaf hem zijn zegen. Toen ging hij, door Piak begeleid, de weg langs de Blauwe Rivier af. De vrienden spraken weinig, bedrukt door het naderende afscheid.

Even voorbij de kloof waar Jaro bijna in was gevallen, bleef Tiuri staan. 'Is het nu geen tijd, Piak,' zei hij, 'dat we elkaar goedendag zeggen? Jij moet nog voor donker terug kunnen zijn.'

'Ja...' zei Piak op twijfelende toon. 'Ik zou je nog verder kunnen brengen,' ging hij voort, 'ja, wel tot de Stad van Dagonaut.'

'Nee, dat moet je niet doen.'

'Waarom niet?' vroeg Piak.

"t Is beter dat we nu afscheid nemen, dan dat we het uitstellen. Je kunt later altijd naar de Stad van Dagonaut komen, maar dat is wat anders. Ik ben ook van plan nog eens bij jou te komen. O, zeker!'

Piak keek iets vrolijker. 'Ja,' zei hij, 'dat moet je doen.'

'Ik doe het vast!'

Ze bleven elkaar even aankijken en keken toen allebei een andere kant uit.

'Wel,' zei Tiuri tenslotte, 'het beste dan. Ik kan je niet bedanken voor alles wat je gedaan hebt...'

'O, houd je mond!' zei Piak.

'Het beste dan,' zei Tiuri nogmaals. 'Ik wil niet écht afscheid nemen.'

'Nee, alsjeblieft niet,' zei Piak.

Ze drukten elkaar de hand en zeiden: 'Tot ziens.'

Toen draaide Tiuri zich om en liep vlug verder naar beneden. Pas na een tijdje keek hij om. Piak was op een heuveltje geklommen en wuifde. Zijn gezicht was niet meer te onderscheiden. Zou hij ook tranen in zijn ogen hebben? dacht Tiuri. Hij wuifde terug.

Toen hij kort daarna weer omkeek, was van Piak niets meer te zien.

Nu was Tiuri weer alleen en hij voelde zich eenzaam en mismoedig. Hij liep vlug door, maar soms vroeg hij zich af waarom hij zich zo haastte. Hij verlangde helemaal niet meer naar de Stad van Dagonaut, of naar huis. Wat kon hem daar wachten dat de moeite waard was? De koning zou hem vast niet tot ridder slaan, en zelfs als hij het deed, wat dan nog? Toch was er een reden waarom hij vlug voort moest gaan: hij moest zijn koning alles uitleggen en hem de brief geven van koning Unauwen. Wel, dat zou hij doen.

In de namiddag passeerde hij de plek waar het kruisbeeld hing en kort daarna bleef hij staan op de plaats waar hij voor het laatst Ristridins hoorn had gehoord. Hij keek naar de Eerste Grote Weg; er bewogen een paar figuurtjes op, twee ruiters die naar het westen gingen. Toen hij verderliep, dacht hij aan de Grauwe Ridders. Zouden ze alle Rode Ruiters achterhaald en gestraft hebben? En de Zwarte Ridder met het Rode Schild?

De lucht begon te betrekken en werd even somber als hij zich voelde. Zelfs het gekabbel van de Blauwe Rivier klonk droevig in zijn oren. Hij merkte nu goed dat hij een tijd weg was geweest; het werd al herfst.

De weg langs de Blauwe Rivier viel Tiuri lang, waarschijnlijk omdat hij die nu alleen moest afleggen en te voet in plaats van te paard. Toch bereikte hij in drie dagen de Herberg van de Zonsondergang. De waard herkende hem niet en er was een andere knecht. Tiuri vroeg niet waar Leor was gebleven. Evenmin informeerde hij naar de Grauwe Ridders. Van hen zou hij wel horen in kasteel Mistrinaut.

4 Kasteel Mistrinaut

Vóór zonsopgang was Tiuri weer op weg. Hij wilde Mistrinaut nog dezelfde dag bereiken, en deze maal bereed hij geen snelvoetige Ardanwen. Hoewel hij een eindje met een boer mee kon rijden, was het al donker toen hij bij het kasteel kwam. Het regende en hij had ter bescherming zijn oude pij weer aangetrokken.

'Goedenavond, eerwaarde broeder,' zei de wachter die hem opendeed. 'Bent u erg nat?'

Precies als de vorige keer! dacht Tiuri. En het is dezelfde wachter ook.

In de kamer naast de poort wachtte hem ook hetzelfde tafereel: de tweede wachter die peinzend op een schaakbord tuurde. Tiuri vergat een ogenblik dat hij moe, nat en droefgeestig was, en begon te lachen.

'Wel, eerwaarde broeder,' zei de eerste wachter, 'waar hebt u zo'n plezier om?'

'Is dat nog hetzelfde partijtje?' vroeg Tiuri.

'Wat bedoelt u?' vroeg de wachter, terwijl hij het dikke boek tevoorschijn haalde en zijn makker een por gaf.

'Toen ik hier meer dan een maand geleden kwam, zat u ook te schaken,' zei Tiuri.

De andere wachter keek op en zei: 'Nu u het zegt, eerwaarde broeder... u komt me bekend voor.'

'Broeder Tarmin ben ik,' zei Tiuri.

'Broeder Tarmin,' herhaalden de wachters. Toen zei de eerste: 'Maar dan bent u broeder Tarmin niet. Broeder Tarmin was geen broeder, en hij heette ook niet Tarmin.'

'Juist,' zei Tiuri, zijn kap naar achteren werpend.

'Ik herken u!' riep de eerste wachter. 'Welkom in Mistrinaut. Er is veel over u gesproken hier, of beter gezegd, gefluisterd, want we mochten niets van u weten. Hoe is uw ware naam?'

'Mijn ware naam,' zei de jongeling, 'is Tiuri, zoon van Tiuri.'

'Ik zal 't gauw opschrijven,' zei de tweede wachter. 'Ik denk dat de burchtheer blij zal zijn u te zien.' Hij verzette een der stukken op het bord. 'Mijn paard,' sprak hij tevreden. 'Dat doet me ergens aan denken, Tiuri, zoon van Tiuri. U bent toch degene van dat paard, het zwarte paard, dat door de Grauwe Ridders hier is gebracht?'

'Ardanwen!' riep Tiuri. 'Is Ardanwen hier?'

'Ja, hij is hier,' zei de eerste wachter. 'Een prachtig dier! Elke dag hebben we hem laten draven op het veld, maar niemand mocht hem berijden... Komt u maar mee,' vervolgde hij. 'Ik zal u bij de burchtheer brengen. U wilt hem zeker wel begroeten.'

De wachter bracht Tiuri naar de grote zaal, waar, hoewel etenstijd voorbij was, nog vele mensen bijeen waren. De burchtheer stond bij een der tafels met een paar wapenknechts te praten. Zijn vrouw zat bij de haard te borduren. Jonkvrouw Lavinia zat op een bankje aan haar voeten, bezig met het sorteren van kluwens gekleurd garen. Het was een vriendelijk, gezellig tafereel.

De wachter kondigde Tiuri met luide stem aan: 'Vrouwe, heer, hier is een gast die u kent.'

De burchtheer kwam met uitgestrekte hand op de jongeling toe. 'Welkom hier!' zei hij.

De begroeting was heel hartelijk. Lavinia liet alle kluwens op de grond rollen en Tiuri knielde neer om ze op te rapen.

'Sta op, sta op!' riep de burchtheer. 'Is dat een manier om een gast te verwelkomen!'

Er werd voor Tiuri een stoel aangeschoven. De burchtheer nodigde hem uit te gaan zitten en keek hem onderzoekend aan. Hij was niet de enige; alle ogen in de zaal waren op de jongeling gericht.

'Het is een tijd geleden dat we elkaar zagen,' zei de burchtheer. 'Ben je op weg naar huis? Maar ik zal je geen vragen stellen als je dat niet wenst.'

Tiuri knoopte het koord om zijn middel los en antwoordde, terwijl hij de pij uitdeed: 'U mag alles vragen, heer Rafox; ik heb geen geheimen meer te verbergen. Ik ben inderdaad op weg naar huis, of, beter gezegd, naar koning Dagonaut.'

'Waar ben je geweest?' vroeg Lavinia.

'Bij koning Unauwen,' zei Tiuri.

'Ah...' zei ze, hem met grote ogen aankijkend.

'Dan kom je van ver,' zei de burchtheer. 'Maar,' vervolgde hij, 'het getuigt niet van goede manieren te beginnen met vragen. Heb je al gegeten?'

Toen Tiuri ontkennend antwoordde, gaf hij een van de bedienden opdracht zo gauw mogelijk een goed maal op tafel te zetten. Tiuri vertelde in het kort van zijn opdracht, en even later moest hij, al etend, zijn verhaal vollediger maken. Hij hoorde ook nieuws van de Grauwe Ridders, die het paard Ardanwen in het kasteel hadden achtergelaten.

'Met het verzoek voor hem te zorgen totdat jij terug zou zijn,' zei de burchtheer. 'Het is jammer dat je hier niet een paar dagen eerder bent gekomen. Dan had je ridder Ewijn en zijn schildknaap ontmoet.'

'Ridder Ewijn?' zei Tiuri wat verwonderd. 'En de anderen?'

'Het gezelschap van de Grauwe Ridders bestaat niet meer,' vertelde de burchtheer. 'Ridder Ewijn is terug naar zijn land. Heb je hem niet ontmoet op de Eerste Grote Weg?'

'Ik ben langs een andere weg over de bergen gekomen,' zei Tiuri. 'Maar waarom bestaat het gezelschap van de Grauwe Ridders niet meer? Hebben ze alle Rode Ruiters gegrepen?'

'De meeste wel, zo niet allemaal,' antwoordde de burchtheer, 'maar de Zwarte Ridder met het Rode Schild hebben ze niet gevonden.'

'Hebben ze het zoeken opgegeven?' vroeg Tiuri.

'Dat moesten ze doen,' vertelde de burchtheer. 'Niet voor altijd echter. Ze hebben hun jacht alleen onderbroken. Het spoor van de Ridder met het Rode Schild voerde hen terug naar het oosten. Op die weg kwamen ze hier langs en lieten Ardanwen achter. Het laatste nieuws heb ik gehoord van Ewijn. Die vertelde dat ze de Zwarte Ridder met het Rode Schild niet hebben gevonden. Ze vreesden dat hij naar Eviellan was gevlucht. Eerst waren ze van plan daarheen te gaan, maar een opdracht van koning Dagonaut heeft gemaakt dat ze dit plan uit moesten stellen. Uitstellen alleen; de Grauwe Ridders zullen weer samen komen om hun wraak te voltooien.'

'Waarom moesten ze het uitstellen?' vroeg Tiuri.

'De koning had de meest beproefde van zijn zwervende ridders nodig,' zei de burchtheer, 'in de eerste plaats Ristridin. De opdracht van de koning was dringender dan de opdracht die de ridders zichzelf hadden gesteld. Veel weet ik er verder niet van. Ewijn vertelde dat hij aanvankelijk zelf naar het zuiden wilde gaan om het zoeken naar de Ridder met het Rode Schild voort te zetten. Maar hij vond het bij nader inzien beter, dat hij eerst naar koning Unauwen ging. Hij was al veel langer weggebleven dan de afspraak was, en een reis naar Eviellan zou nog veel meer tijd kosten. Het was nodig dat hij een verklaring zou geven van zijn lange afwezigheid. Bovendien moest hij zijn koning eindelijk bericht brengen van ridder Edwinems dood. Hij kon niet zeker weten dat jij lang voor hem met dit bericht bij de koning zou zijn. Hij vermoedde alleen wat jouw reisdoel was. Zó kwam het, dat hij weer naar het westen ging en hier een nacht bleef als onze gast.'

"t Is inderdaad jammer dat ik hem niet gezien heb,' zei Tiuri. 'Ik heb zijn broer ontmoet in het Rijk van Unauwen.'

Hij moest zelf ook weer vertellen; vooral Lavinia stelde hem vele vragen.

'Een minstreel zou een lied kunnen maken van je avonturen,' zei ze tenslotte.

Tiuri glimlachte, wat verlegen, maar ook een beetje trots. Toen vertelde hij van Piak, die zoveel liederen kende en die een wijsje had gemaakt op de woorden van de brief. Ach, Piak! Hij miste hem nog steeds, maar zijn sombere stemming was in deze vriendelijke, belangstellende omgeving geheel verdwenen.

Hoewel het intussen al laat geworden was, wilde hij nog graag het paard Ardanwen begroeten. Zijn paard! De burchtheer was meteen bereid hem naar de stallen te brengen. Het zwarte paard herkende Tiuri meteen, en het was een blij weerzien. Tiuri aaide het trouwe dier over de neus en verheugde zich plotseling op de tochten die hij op zijn rug zou maken. Hij zou een zwervend ridder worden - ja, ridder! - en overal heen reizen, met het zwaard van koning Unauwen aan zijn zij.

Tiuri voelde zich al bijna een ridder, toen hij de volgende dag op Ardanwen verderging. Het speet hem een beetje dat hij niet langer in kasteel Mistrinaut kon blijven (hij was daartoe uitgenodigd), maar hij moest nu eenmaal zo vlug mogelijk bij koning Dagonaut zijn. De burchtheer en Lavinia brachten hem een eind weg; ze vergezelden hem tot waar het bos begon. Daar was een kleine herberg, waar ze even rustten en wat aten voordat ze afscheid namen.

'Je moet beloven dat je nog eens op bezoek zult komen,' zei de burchtheer.

Tiuri beloofde het. Daarna zei hij Lavinia goedendag. Toen hij haar zijn hand toestak, liet ze haar handschoen vallen. Hij raapte die op en wilde hem haar teruggeven, maar plotseling bedacht hij zich en zei: 'Mag ik je handschoen houden, Lavinia?'

'Waarom?' vroeg de jonkvrouw.

'Om op mijn helm te dragen, als er een tournooi is,' antwoordde Tiuri. 'Als ik ridder ben...' Hij zweeg en voelde dat hij een kleur kreeg.

Lavinia bloosde ook, maar zei vriendelijk: 'Natuurlijk zul je ridder zijn... 't Is goed, Tiuri.'

Toen merkten ze dat de burchtheer hen gadesloeg en kleurden weer.

De burchtheer keek hen om de beurt aan en glimlachte wat in zijn baard. 'Wel,' zei hij, 'misschien maken we wel eens een reisje naar de hoofdstad, in de zomer, als er tournooien worden gehouden. Het is dus "tot ziens", Tiuri, en het beste ermee.'

Korte tijd later reed Tiuri verder naar het oosten. Hij bekeek Lavinia's handschoen en zag het jonge meisje weer voor zich. Hij hoopte dat ze naar de stad zou komen, in de zomer. In elk geval wilde hij haar terugzien; hij zou, zo gauw hij kon, weer een bezoek brengen aan kasteel Mistrinaut. De bewoners daarvan waren zijn vrienden geworden —jonkvrouw Lavinia niet het minst.

Wat heb ik veel vriendschap gevonden op mijn reis, dacht hij even later. Hier, en in het Rijk van Unauwen. Hij zuchtte even. Hij was nu weer alleen; van ieder had hij afscheid genomen. Zelfs Piak, met wie hij zoveel had beleefd, was niet meer bij hem. Toen klopte hij Ardanwen op zijn nek. 'Ik heb jou nog, Nachtwind,' zei hij, 'en de anderen zal ik heus ook wel terugzien.'

5 Het bos

De weg die Tiuri nu reed, was nieuw voor hem. Op de heenreis had hij immers de grote weg gemeden. Hij zou met Ardanwen in ongeveer zes dagen de stad kunnen bereiken. Het weer was mooi. Een geur van herfst hing in de lucht en over de bomen lag al een roodgouden waas. Het was heel stil; hij kwam haast niemand tegen.

Op de derde dag na zijn vertrek van kasteel Mistrinaut kwam hij 's middags bij een van de houten gebouwen die hier en daar aan de kant van de weg waren opgetrokken, om onderdak te geven aan reizigers en paarden. Herbergen waren er haast niet in deze dunbevolkte streek. Tiuri reed naar het onderkomen toe en dacht erover of hij er zou blijven en overnachten, of dat hij verder zou gaan. Het was nog vroeg en hij kon straks ook in de open lucht slapen. Hij merkte dat er al reizigers waren; hij hoorde geluiden van paarden in het deel dat tot stal diende en naast de voordeur hing een schild. Dat betekende dat er een of ander ridder verblijf hield. Tiuri probeerde zich te herinneren welke ridder in Dagonauts rijk een schild voerde dat zilver, grijs en groen was, maar voordat hij daar het antwoord op wist, riep een stem hem toe: 'Is dat Tiuri, zoon van Tiuri, niet?'

Hij draaide zich om en zag een ridder op de weg staan. Pas toen deze dichterbij kwam, herkende hij in hem Ristridin van het Zuiden. Deze zag er, in lichte maliënkolder en groene mantel, heel anders uit dan de Grauwe Ridder die hij eens was geweest. Ze begroetten elkaar heel hartelijk en Tiuri besloot natuurlijk meteen te blijven, zodat hij met Ristridin kon praten en horen wat deze aan nieuws te vertellen had.

'Heb je Ewijn nog ontmoet?' vroeg Ristridin.

Tiuri antwoordde dat het niet zo was.

'Mij had je ook bijna niet gezien,' zei de ridder. 'Ik wacht hier op Arwaut en zijn krijgslieden. Zodra die hier zijn, ga ik met hen het bos in. Ik had ze al eerder verwacht, en stond net uit te kijken of ze niet aankwamen.'

'En waar is ridder Bendoe?' vroeg Tiuri. 'Ik heb van de Heer van Mistrinaut gehoord, dat de Grauwe Ridders uit elkaar zijn gegaan.'

'Zo is het,' zei Ristridin. 'Maar ze zullen nog éénmaal bij elkander komen om de enige man te straffen die nog niet is gestraft: de Zwarte Ridder met het Rode Schild. Maar eerst moet jij vertellen. Of ben je nog steeds verplicht te zwijgen?'

'Niet meer, ridder Ristridin,' zei Tiuri. 'Ik heb gedaan wat ridder Edwinem mij heeft opgedragen en een brief gebracht aan koning Unauwen. Dat is alles.'

'Dat zijn weinig woorden om een lange reis mee te beschrijven,' zei Ristridin met een glimlach. Hij keek Tiuri aandachtig aan. 'Wat je ook hebt beleefd,' voegde hij eraan toe, 'het heeft je goed gedaan en geen kwaad, Tiuri, zoon van Tiuri! Ik heb je vader gesproken in de Stad van Dagonaut. Hij heeft veel aan je gedacht en denkt nog aan je, maar heeft groot vertrouwen in je. Je moeder is erg ongerust geweest, en ze wil niet terug naar kasteel Tehuri, voordat jij weer in de stad zult zijn.'

'Ridder Ristridin,' zei Tiuri, 'u moet me alles vertellen!'

'Ik zal al je vragen beantwoorden,' zei de ridder. 'Laten we naar binnen gaan en wat eten. Ik ben hier met mijn schildknaap en wat krijgslieden. Kijk, daar komt Ilmar naar buiten.'

Ook Ilmar was verrast Tiuri te zien. 'Heb je Ardanwen weer terug?' vroeg hij.

'Ja, hij is nu mijn paard,' zei Tiuri trots.

'En heeft onze list geholpen?'

'Ja en nee,' antwoordde Tiuri. 'Niet helemaal. Maar alles is goed afgelopen.'

'Dat heb ik al begrepen,' zei Ristridin. 'Toch zul je wat meer moeten vertellen, hoor! Ik wil graag weten wat het nieuws is uit het Rijk van Unauwen, en van het land Eviellan.'

Ridder Ristridin vertelde zelf ook. Tiuri hoorde hoe de Grauwe Ridders de Rode Ruiters hadden achterhaald en gestraft, en hoe ze, het spoor volgend van de Ridder met het Rode Schild, terug waren gegaan naar het oosten, tot dicht bij de Stad van Dagonaut. Toen de koning hoorde dat ze in de buurt waren, liet hij hen bij zich roepen. Het bleek dat hij zijn zwervende ridders nodig had.

'Speciaal Bendoe of mij,' vertelde Ristridin. 'Wij zijn oud en beproefd en bovendien waren wij al eerder van plan geweest eens naar het Wilde Woud te gaan.'

'Het Wilde Woud?' herhaalde Tiuri.

'Ja,' zei Ristridin. 'Dit zei koning Dagonaut ons: "Ik heb vreemde geruchten vernomen van het Wilde Woud, van rovers die het daglicht schuwen, van woeste jagers en Mannen in het Groen. Ik wil dat u onderzoekt wat daarvan waar is. En ik wil dat u er meteen heen gaat, want wie weet welke gevaren ons vandaar bedreigen. Pas daarna kunt ge uw wraaktocht vervolgen; het belang van ons eigen land gaat voor."

Ik moest toegeven dat de koning gelijk had, al speet het me dat we de Ridder met het Rode Schild nog niet hadden gevonden. De koning vond het echter goed dat één van ons - Bendoe of ik - de jacht voortzette. Zo komt het dat Bendoe naar het zuiden is gegaan (we denken dat de Ridder met het Rode Schild naar Eviellan is gevlucht) en ik op weg ben naar het Wilde Woud. Arwaut zal spoedig komen, met krijgslieden, om me te vergezellen. We zullen via het Roversbos en over de Groene Rivier naar ons doel gaan.'

'Hebt u zelf het Wilde Woud gekozen?' vroeg Tiuri.

Ristridin knikte. 'Ja,' zei hij. 'Ik dacht aan iets dat Edwinem mij eens heeft gezegd: "Doe wat je je hebt voorgenomen; ga naar het Wilde Woud. Dat is goed, want je moet je eigen land toch kennen..." Hij zweeg even en voegde erbij: 'We hebben een heuvel opgericht boven Edwinems graf, dicht bij de herberg Yikarvara, met een kruis erop, en zijn witte schild. Er is nog een ander graf naast, van Vokia, zijn schildknaap. Die hebben wij teruggezien in de Stad van Dagonaut en kort daarna is hij gestorven. De schok van zijn meesters dood is te veel voor hem geweest.'

'De onbekende...' mompelde Tiuri. Na even stilte vroeg hij: 'Wanneer zult u de anderen weerzien?'

'We hebben afgesproken alle vier in het voorjaar naar kasteel Ristridin te komen. Misschien zal Bendoe dan nieuws hebben uit Eviellan. Het was eerst de bedoeling dat Ewijn met Bendoe mee zou gaan, maar het leek hem toch beter eerst naar zijn eigen land te reizen om zijn koning te melden wat er is gebeurd.'

'Zo bent u dus uit elkaar gegaan,' zei Tiuri.

'Ja, Bendoe naar het zuiden, Ewijn naar het westen, Arwaut en ik naar het Wilde Woud. Het is jammer dat jij naar koning Dagonaut moet; anders had je met ons mee kunnen gaan.'

'Dat zou ik best willen,' zei Tiuri.

'Kom in het voorjaar ook naar kasteel Ristridin... of eerder, als het weer het toelaat.'

'Heel graag,' zei Tiuri, 'als ik kan.'

"t Is natuurlijk mogelijk dat koning Dagonaut je een opdracht geeft,' sprak Ristridin. 'Hij zal de bewaking aan de zuidgrens wel laten versterken als hij jouw nieuws hoort. De blik van de Vorst van Eviellan is nu alleen naar Unauwens rijk gericht, waarvan hij de koning en de kroonprins haat, en dat misschien meer het veroveren waard is dan het onze. Maar ons land is alleen door de Grijze Rivier van Eviellan gescheiden en is dus gemakkelijker aan te vallen...'

Hij hief zijn hoofd op en luisterde. 'Hoor,' zei hij. 'Hoefgetrappel in de verte. Dat zullen Arwaut en zijn ruiters zijn.'

Het was Arwaut inderdaad, zodat Tiuri ook hem nog kon begroeten. De volgende dag moest hij afscheid nemen van de ridders, maar hij hoopte hen terug te zien, het volgend jaar, in het kasteel van Ristridins broer.

Tiuri vervolgde zijn reis zonder verdere belevenissen of ontmoetingen, maar op een ogenblik, toen de Stad van Dagonaut al dichtbij was, herinnerde hij zich plotseling iets. Een belofte die hij had gedaan!

Een belofte aan Marius, de Dwaas van de Boshut, de eerste die hem op zijn tocht geholpen had. Hij had de Dwaas beloofd hem op de terugweg te bezoeken om te vertellen wat hij had beleefd op zijn reis naar 'waar de zon ondergaat'. Het sprak vanzelf dat hij hem niet mocht teleurstellen.

Tiuri ging de weg af zodra hij een zijpad zag, maar het lukte hem niet meteen de plek te vinden waar hij de Dwaas had ontmoet. Hij dwaalde een tijd door het bos en begon zich al af te vragen of hij wel in de goede richting zocht, toen hij iemand hoorde roepen.

'Hé, mooi paard en ruiter! Waar zoek je naar?'

Het was de Dwaas zelf. Hij kwam tevoorschijn uit het struikgewas en keek Tiuri verheugd aan, draaiend aan de krulletjes van zijn baard. 'Ruiter, reiziger en mooi zwart paard,' zei hij, 'wie zoek je en waar ga je heen? Weet je wie ik ben?'

'Ik zoek jou, Marrus,' zei Tiuri, van zijn paard stijgend. 'Ik had je toch beloofd terug te komen om je te vertellen waar ik ben geweest?'

'Waar je geweest bent, weet ik,' zei de Dwaas. 'Naar waar de zon ondergaat. Maar ik heb het niemand gezegd. Niemand. Het was een geheim. Rode Ruiters zijn gekomen, en Grauwe Ridders, en ze vroegen naar het geheim. Maar ik heb het niet gezegd. Ook niet tegen mijn moeder, en niet tegen mijn broers.'

'Dank je,' zei Tiuri met een glimlach.

'En nu ben je terug, reiziger, en je bent anders en toch ben je dezelfde. Ga je nu met me mee naar de Boshut om met me te praten?'

'Natuurlijk,' zei Tiuri.

De Dwaas streelde Ardanwen over zijn neus en keek Tiuri vrolijk aan. 'Nu kom je bij mij op bezoek,' zei hij. 'Bij mij! Maar mijn moeder zal eten voor je koken. En ik zal mijn vader en mijn broers zeggen: "Hij komt voor mij. Voor jullie is hij een vreemdeling, voor mij een vriend. Hij is geweest naar waar de zon ondergaat." Waar gaat ze onder, de zon?'

'Zó ver ben ik niet eens gekomen,' antwoordde Tiuri. 'Ik heb gehoord dat ze ondergaat in de zee.'

'In de zee? Wat is dat, de zee?'

'Die bestaat uit water.'

'Als een beek, of bron?'

'Nee, véél groter.'

'Als een rivier? Als een meer?'

'Nog veel groter,' zei Tiuri. 'Zó uitgestrekt is de zee, dat je niets ziet dan water, zover je kunt kijken. Water tot aan het einde van de wereld.'

'En gaat ze daarin onder, de zon?'

'Ja.'

De Dwaas dacht even na. 'Dat is goed,' zei hij toen. 'Dan kan ze afkoelen, de zon, van het schijnen, de hele dag. De zon gaat onder in de zee, in het water. Ik zal het mijn broers zeggen, die weten het niet. Of is het een geheim?'

'Er zijn geen geheimen meer,' zei Tiuri, terwijl hij met de Dwaas meeliep, naar de Boshut.

De Dwaas bleef staan en rimpelde zijn voorhoofd. 'Geen geheimen meer?' herhaalde hij. 'Ze noemen mij de Dwaas, maar dat geloof ik niet, dat er geen geheimen meer zijn.'

Tiuri keek hem aan, plotseling met wat eerbied.

'Ja,' zei hij, 'je hebt gelijk. Mijn geheim mag ik nu vertellen, maar er zijn natuurlijk nog vele andere. De geheimen van het Wilde Woud bijvoorbeeld, en nog een heleboel meer. Ja, van sommige hebben we misschien nog nooit gehoord. En sommige zullen we nooit begrijpen.'

'Nu begrijp ik niet wat je zegt,' zei de Dwaas.

Tiuri lachte hem toe. 'Breng me naar de Boshut,' zei hij, 'dan zal ik met je praten, zoveel je wilt.'

'We zullen samen praten,' zei de Dwaas. 'Ik heb elke dag op je gewacht. Ik wist dat je terug zou komen. Nu reis je naar waar de zon opgaat. Weet je waar ze opgaat, de zon?'

'Nee,' zei Tiuri, 'dat weet ik niet. Zo zie je dat je gelijk hebt, en dat er nog geheimen zijn.'

6 Koning Dagonaut

Tiuri bleef overnachten in de Boshut en reisde de volgende dag tot de herberg Yikarvara. Hij bracht ook een kort bezoek aan de graven van ridder Edwinem van Forèstèrra en Vokia, zijn schildknaap.

De waard van Yikarvara herkende Ardanwen en herinnerde zich daardoor Tiuri ook.

'Jij bent de jongeling die de Zwarte Ridder met het Witte Schild wilde spreken, de hemel hebbe zijn ziel,' zei hij. 'Hoe kan het dat je nu op zijn paard hier terugkomt?'

'Het is mijn paard nu,' zei Tiuri.

'Werkelijk?' zei de waard, met een enigszins achterdochtig gezicht. 'Wie ben je eigenlijk? Rode Ruiters en Grauwe Ridders hebben naar je gezocht... 't Is al een tijd geleden, maar ik weet het nog best.'

'Ik ben een bode,' zei Tiuri, 'op weg naar koning Dagonaut met een brief van koning Unauwen.'

Met deze woorden, vond hij, moest de waard maar tevreden zijn.

Hij sliep in de herberg, of beter gezegd, hij lag op een bed, want hij deed haast geen oog dicht.

Van de herberg naar de stad was het maar een klein eindje. Het was nog vroeg in de morgen toen Tiuri zijn doel naderde. Hij voelde zich wonderlijk te moede. Het scheen hem bijna vreemd toe, dat de stad van zijn koning er nog precies hetzelfde uitzag. Hij keek naar de kapel, waar zijn avontuur was begonnen, meer dan anderhalve maand geleden. Hij keek naar de torens die boven de stadsmuren uitstaken; op de torens van het paleis wapperde de koninklijke standaard, ten teken dat Dagonaut thuis was.

Tiuri dacht aan Piak en vroeg zich af wat die gezegd zou hebben als hij mee was gegaan. Zou Dagonauts stad hem ook tegengevallen zijn, net als Dangria? Deze stad leek wel wat op Dangria, maar zij was groter.

Hij hield zijn paard in, haalde de oude pij uit zijn reistas en sloeg die om. Hij wilde zo onopvallend mogelijk binnengaan in de stad, waar velen hem kenden, en met niemand spreken voordat hij bij koning Dagonaut was geweest. Toen reed hij naar de westelijke poort, die openstond.

Juist kwam daardoor een ruiterstoet naar buiten. Twee ridders, gevolgd door schildknapen en boogschutters. De ridders waren jong en zagen er stralend uit, met blinkende wapens, kleurige mantels en een valk op de vuist. Met een schok herkende Tiuri Arman en Jioesipu. Ze galoppeerden langs hem heen zonder op hem te letten, en hij keek hen na totdat ze verdwenen achter een heuvel.

Ik had bij hen kunnen zijn, dacht Tiuri. Als ik niet geluisterd had naar die stem, was ik nu misschien met hen gaan jagen in het Bos van de Koning. Maar hij wist dat hij niet wenste dat het anders zou zijn dan het nu was. Hij zou zijn ervaringen niet willen missen.

De poortwachters lieten hem meteen door, al hadden ze wel wat te zeggen.

'Je paard is mooier dan je pij, monnik!' riepen ze.

'Ik ben geen monnik,' zei Tiuri. 'Ik ben een bode, met bericht uit het westen, voor koning Dagonaut.'

Hij reed door de bekende straten en had gauw het plein bereikt waar het paleis stond. Tegenover het paleis was een herberg; naast de deur hing een schild van blauw en goud, het wapen van ridder Tiuri de Dappere. Tiuri aarzelde even bij de herberg. Zou hij er binnengaan en zijn ouders begroeten? Nee, hij moest eerst naar de koning gaan, dat was belangrijker.

De wachters bij het paleis vroegen hem wie hij was.

'Een bode voor koning Dagonaut,' zei hij weer.

'Wie heeft u gezonden en hoe is uw naam?'

'Koning Unauwen heeft mij gezonden, en Tiuri is mijn naam.'

Nu herkenden de wachters hem en ze lieten hem binnen. Tiuri liet Ardanwen onder de hoede van een paar bedienden op de binnenplaats en even later bevond hij zich in de grote hal, waar de bezoekers van de koning moesten wachten. Als de koning hem nu maar gauw ontvangen kon.

Er kwam een ridder binnen, die een verwonderde uitroep slaakte.

Tiuri keek hem aan. 'Vader!' riep hij.

Ze liepen elkaar tegemoet en omhelsden elkaar.

'Vader!' zei Tiuri nogmaals.

Ridder Tiuri keek hem met blijde ogen aan. 'Alles wel, mijn zoon?' vroeg hij.

'Ja... o ja, vader.'

'Ben jij de bode van koning Unauwen?'

'Ja vader,' zei Tiuri. 'Hoe is het met u? En met moeder?'

'Alles goed,' zei ridder Tiuri. 'De koning wacht je. Ik moet je bij hem brengen.' Hij maakte echter nog niet meteen aanstalten dat te doen, maar bleef zijn zoon aandachtig aankijken. 'Je bent gegroeid,' zei hij. Toen legde hij zijn hand op Tiuri's schouder. 'Kom,' zei hij, 'naar de koning. Straks zullen wij verder praten.'

Enkele ogenblikken later stond Tiuri voor koning Dagonaut en keek hem in het vertrouwde gezicht. Een sterk gezicht was het, met heldere en scherpe ogen, omgeven door dik, bruin haar en een korte baard. Er was niemand anders in de zaal, behalve Tiuri's vader, die zich bij de deur had teruggetrokken.

Tiuri had de koning eerbiedig gegroet en hem de brief van Unauwen overhandigd. Toen zei hij: 'Sire, ik wil u ook graag vertellen waarom ik ben weggelopen uit de kapel, op midzomernacht.'

'Dat spreekt vanzelf,' zei koning Dagonaut. 'Ik heb al het een en ander gehoord van ridder Ristridin, maar ik wil het hele verhaal graag van jou horen. Je bent onverwacht en zonder uitleg weggegaan en je bent lang weggebleven... hoewel het voor een reis naar het Rijk van Unauwen niet eens erg lang is.'

Hij nam de jongeling net zo aandachtig op als ridder Tiuri het had gedaan. 'Heb je je vader al begroet?' vroeg hij.

'Ja, Sire.'

'En je moeder?'

'Nee, Sire,' zei Tiuri.

'Goed zo.' De koning verbrak de zegels van Unauwens brief. Deze bestond uit vele, dichtbeschreven bladen. Hij wierp er een vluchtige blik op en wendde zich weer tot de jongeling. 'Ik wil je verhaal en uitleg nog horen, Tiuri, zoon van Tiuri,' zei hij, 'maar eerst zal ik lezen wat de grote koning in het westen mij schrijft. Ga daarom nu met je vader mee, en kom over een uur bij mij terug.'

Tiuri boog en zei dat hij zou gehoorzamen.

Hij ging met zijn vader naar de herberg, waar hij zijn moeder weerzag. Het uur was gauw om, en hij had nog lang niet alles kunnen vertellen, toen hij, begeleid door zijn vader, terug ging naar het paleis. Ditmaal werd hij alléén in 's konings tegenwoordigheid gelaten.

Tiuri vertelde nu hoe hij ertoe gekomen was, uit de kapel weg te lopen, in plaats van te waken tot zeven uur in de morgen.

'De onbekende vroeg mij om hulp,' zei hij, 'en ik kon niet weigeren. En toen ik ridder Edwinem had beloofd de brief te bezorgen, moest ik die opdracht uitvoeren...'

'Dat is waar,' zei koning Dagonaut. 'Heeft het volbrengen van die opdracht je veel moeite gekost?'

'Soms wel,' zei Tiuri. 'Maar ik ben door veel mensen geholpen.'

De koning tikte met een vinger op de brief die hij in zijn hand had. 'Koning Unauwen heeft erover geschreven,' zei hij. Hij nam Tiuri weer op. 'Je hebt een zwaard, een ring en een paard gewonnen,' voegde hij erbij, 'maar je bent nog geen ridder.'

'N... nee Sire,' zei Tiuri, niet wetend wat hij van deze woorden moest denken. Keurde koning Dagonaut zijn gedrag goed of niet? Er lag zo'n wonderlijk lachje op zijn gezicht.

De koning zweeg een poosje. Tiuri zweeg ook.

'Wel,' zei de koning tenslotte, 'heb je niets meer te zeggen of te vertellen?'

'Nee, Sire,' zei Tiuri. Wat moest hij nog zeggen? Hij kon toch niet wéér het verhaal van zijn avonturen vertellen. Hij had verteld wat de koning moest weten.

'En niets te vragen, Tiuri, zoon van Tiuri?'

Ja, dat had Tiuri wel!

'Sire,' zei hij, wat stamelend. 'U hebt net gezegd dat ik nog geen ridder ben. Zou u... zou u mij tot ridder willen slaan?'

Koning Dagonaut rees op van zijn troon. 'Tot ridder slaan?' herhaalde hij langzaam. 'Je bent weggelopen voordat ik dat zou doen... uit eigen, vrije wil. Denk je dat ik je nu, meer dan anderhalve maand later, zal behandelen alsof er niets is gebeurd? Midzomerdag is lang voorbij. Waarom wil je dat ik je nu tot ridder sla?'

'Ik... ik hoopte dat u het alsnog zou willen doen,' stamelde Tiuri.

'Eens in de vier jaar zijn er jongelieden uitgekozen om de ridderslag te ontvangen,' zei de koning. 'Ze zijn van tevoren beproefd en hebben zich aan vele regels te houden. Het is hun plicht de nacht van tevoren peinzend en wakend door te brengen, niet luisterend naar een stem van buiten. Als ze dat niet willen of kunnen doen, hebben ze een regel verbroken en daarmee bewezen dat ze er niet alles voor overhebben om ridder te zijn. Zo is het met jou gegaan, Tiuri.'

'Maar...' begon Tiuri. Meer kon hij niet uitbrengen. 'Maar ik kon niet anders,' had hij willen zeggen.

'Zeg eens eerlijk, Tiuri,' ging de koning voort. 'Als je de kans had nog een keer een nacht wakend in de kapel door te brengen, en als er wéér een stem je riep en om hulp vroeg... Wat zou je dan doen?'

Tiuri keek hem aan. Hij werd plotseling heel kalm.

'Ik zou hetzelfde doen,' antwoordde hij.

Koning Dagonaut knikte. 'Juist zo,' zei hij. 'Je zou hetzelfde doen, al weet je wat de gevolgen ervan zouden zijn. En die gevolgen zul je moeten aanvaarden.'

Tiuri hief zijn hoofd op. 'Ja, Sire,' zei hij, luid en helder.

'Al betekent dat, dat je niet de ridderslag zult ontvangen.'

'Al betekent dat, dat ik niet de ridderslag zal ontvangen,' herhaalde Tiuri op vaste toon.

Koning Dagonaut knikte weer en zei: 'Je kunt nu gaan, Tiuri. Vanavond verwacht ik je in het paleis terug. Je bent mij nog steeds gehoorzaamheid schuldig, niet alleen omdat ik je koning ben, maar ook omdat je in mijn dienst staat als wapenknecht.'

Tiuri boog en ging weg.

Hij verliet het paleis en ging weer naar de herberg, waar zijn moeder hem wachtte. Zijn vader kwam wat later. Hij moest hun meer van zijn belevenissen vertellen, maar hij had er zijn gedachten niet bij. Die waren nog steeds bij zijn gesprek met koning Dagonaut. Hij besefte nu, dat hij er de laatste dagen op gerekend had, dat de koning hem tot ridder zou slaan. Slupors boze wens was toch vervuld.

'Scheelt er wat aan?' vroeg zijn moeder, tussen een van de verhalen door.

'Tiuri zal moe zijn,' zei zijn vader. 'Hij heeft zóveel meegemaakt in korte tijd, dat hij er nog aan moet wennen dat hij weer hier in de stad en bij ons is.'

Zal ik het hun zeggen? dacht Tiuri. Hij zou het best willen, want hij had wel begrepen dat zijn ouders trots op hem waren. Misschien zouden ze met hem meevoelen en de koning onrechtvaardig vinden - hoewel hij het van zijn vader niet eens zeker wist; deze achtte Dagonaut zeer hoog en beschouwde diens wil als wet. Maar hij zei er niets over. Eerst wilde hij klaarheid hebben in zijn eigen gedachten, die verward en tegenstrijdig waren. Bovendien zouden zijn ouders gauw genoeg weten dat hij voorlopig geen ridder zou zijn.

's Middags hield hij het in de herberg niet langer uit. Hij zadelde Ardanwen en ging een eind rijden buiten de stad. Nu kon hij alles eens rustig overdenken.

Hij had geen spijt dat hij was weggelopen op midzomernacht, en hij zou het weer doen als het zo uitkwam. Koning Dagonaut had gelijk: hij moest de gevolgen daarvan aanvaarden. Hij moest het er zelfs voor overhebben te blijven wat hij was, in plaats van ridder te worden. Hij dacht aan koning Dagonaut. Diens houding had hem teleurgesteld. Zou koning Unauwen ook zo gehandeld hebben?

Maar zó moest hij niet denken. Dagonaut was zijn koning en hij was verplicht hem te gehoorzamen. Dagonaut was streng, maar niet onrechtvaardig. Het was best mogelijk dat Dagonaut zijn gedrag goedkeurde en alleen vond dat hij er de gevolgen van moest aanvaarden.

Tiuri hield Ardanwen in en staarde naar de stad. De middag liep al ten einde; hij moest terug. De rit had hem goed gedaan; hij kon zich nu bij de teleurstelling neerleggen. Toen hij weer naar de stad reed, klonken in zijn gedachten Tirillo's woorden: 'Je hoeft geen schild en zwaard te dragen om ridder te zijn.'

'Dat is het!' sprak hij tot zichzelf. 'Het doet er niet toe of ik ridder ben of niet. Ik ben Tiuri en ik kan altijd wat goeds doen.'

7 Een ridder met een wit schild

In de herberg wachtten Tiuri's ouders hem al vol ongeduld. Koning Dagonaut hield een maaltijd in zijn paleis, waar zij aan moesten zitten. Alle ridders die in de stad waren, zouden aanwezig zijn, met hun vrouwen en schildknapen.

'De koning verwacht jou ook,' zei ridder Tiuri tot zijn zoon.

'Dat weet ik,' zei deze.

'Gesp je zwaard om,' sprak de ridder, toen ze klaar waren om te vertrekken.

'Ik mag nog geen zwaard dragen,' zei Tiuri. 'Weet u dat de koning mij niet tot ridder zal slaan?'

'Ik weet het,' zei zijn vader kalm. 'Maar je moet het toch omgespen, dat is de opdracht. Hier, en draag mijn schild.'

'Kan ik niet weer uw schildknaap worden, vader?' vroeg Tiuri, het schild aannemend.

'Dat is aan de koning om te beslissen,' antwoordde zijn vader.

'Welke ridders zullen er zijn, vanavond?' vroeg Tiuri. 'Ik heb Arman en Jioesipu vanmorgen gezien.'

'Zij zijn de enigen van je vrienden die nog in de stad zijn. Wilmo is weer op het landgoed van zijn vader en Foldo is met een opdracht naar het zuiden. Van de oudere ridders zijn er ook niet veel meer in de stad. Je moeder en ik zullen binnenkort ook weggaan. We hebben de terugreis naar Tehuri steeds uitgesteld omdat we hoopten nieuws van jou te horen.'

Kasteel Tehuri! Plotseling verlangde Tiuri naar zijn ouderlijk huis, waar hij al meer dan een jaar niet was geweest. Hij vroeg zich af wat er nu met hem zou gebeuren. Zou hij de koning moeten blijven dienen, precies zoals in de tijd ervoor? Toen kwam er een ander verlangen bij hem op. Was hij nog maar in de Stad van Unauwen, de mooiste stad van de wereld, aan de Witte Rivier, dicht bij de zee in het westen!

In het paleis waren de tafels gedekt in de kleinste der zalen die gebruikt werden voor bijeenkomsten van de koning en zijn ridders. Toch was deze zaal nog groot, en heel mooi, door een zuilengalerij omgeven. Aan de zuilen hingen de schilden van de ridders die mee aan zouden zitten. Tiuri hing het schild van zijn vader op de daarvoor bestemde plaats en bleef wat op de achtergrond staan. Maar hij werd toch gezien. Arman en Jioesipu kwamen naar hem toe, in vol ornaat, zoals het ridders past. Hun jonge, vrolijke gezichten waren echter niet veranderd.

'We hoorden dat je terug was,' zeiden ze, hem de hand drukkend, 'maar we wisten niet of het heus waar was. Hoe is het met je?'

'Goed,' zei Tiuri met een glimlach. 'Aan jullie hoef ik dat niet te vragen!'

De jonge ridders keken hem half nieuwsgierig, half verlegen aan.

'Je bent ver weg geweest, is het niet?' zei Arman tenslotte. 'Ik zag je wegsluipen, die nacht.' Hij zweeg.

'Waarom deed je dat?' vroeg Jioesipu.

'Wegsluipen?' vroeg Tiuri.

'Ja. 't Was nogal dwaas van je, dat te doen.'

'Hij zal het heus niet zomaar gedaan hebben,' zei Arman een beetje boos.

Tiuri glimlachte weer. Arman was altijd zijn vriend geweest.

'Ik deed het ook niet zomaar,' zei hij.

Op dat ogenblik vroeg de hofmeester of de gasten zich naar de tafels wilden begeven. Dadelijk zou de koning komen.

'Kom mee,' zei Arman tegen Tiuri.

Tiuri schudde zijn hoofd. Alleen de ridders en hun vrouwen zaten aan tafel bij gelegenheden als deze. Hij hoorde nog steeds bij de schildknapen en dienaren. Naar hen liep hij nu toe, om enkele oude bekenden te begroeten. Maar de hofmeester hield hem staande en zei: 'Tiuri, zoon van Tiuri, uw plaats is daar.'

'Aan tafel!' zei Tiuri wat verbaasd. 'Nee Muldo, dat is de bedoeling niet.'

'Uw plaats is aan tafel,' herhaalde de hofmeester, 'tussen ridder Arman en ridder Jioesipu. Zo is het mij opgedragen.'

Tiuri kon niet langer tegenstribbelen, want trompetgeschal kondigde reeds de komst van de koning aan.

Hij stond dus met de ridders en hun vrouwen aan de grote tafels, die in de vorm van een hoefijzer waren neergezet. Hij boog toen de koning binnentrad en wachtte tot deze zijn gasten verwelkomd en plaatsgenomen zou hebben. Pas dan mocht iedereen gaan zitten.

Koning Dagonaut bleef staan en keek de aanwezigen om de beurt aan. Zijn blik bleef ook op Tiuri rusten en deze voelde zich niet helemaal op zijn gemak, omdat hij dacht dat hij geen recht had hier te staan, alsof hij een ridder was.

De koning heette zijn ridders en hun vrouwen welkom.

Daarna zei hij: 'Ge zult gezien hebben, dat er een jonge ridder voor het eerst zal aanzitten... de jongste van u allemaal. Hem wil ik in het bijzonder welkom heten. Ridder Tiuri, zoon vanTiuri!'

Tiuri staarde hem verbaasd aan.

Koning Dagonaut begon te lachen. 'Zie hem mij nu eens aankijken!' riep hij. 'Ridder Tiuri, ik heet u welkom! Treed naderbij, zodat we elkaar beter kunnen begroeten en met die groet mijn woorden bekrachtigen.'

Tiuri gehoorzaamde. 'Sire!' zei hij, toen hij tegenover de koning stond. 'Vergeef mij, maar ik dacht...'

'Je dacht dat ik je niet tot ridder wilde slaan!' zei de koning, weer lachend. Toen werd hij ernstig en sprak: 'Je hebt mij verkeerd begrepen, Tiuri, hoewel ik erbij moet zeggen dat ik je met opzet in de waan heb trachten te brengen. Ik wilde dat je goed zou beseffen dat je gehandeld zou hebben zoals je hebt gedaan, óók al had je er jezelf door benadeeld.'

'O,' zei Tiuri zachtjes.

'Dat ik zei dat ik je niet tot ridder wilde slaan, heeft echter ook een andere reden,' ging de koning voort. 'Het was eigenlijk niet meer nodig. Als je géén gehoor had gegeven aan dat verzoek om hulp, was je nu ridder geweest. Maar nu je het wél hebt gedaan, je opdracht hebt volbracht en je belofte aan ridder Edwinem vervuld, zou je dan géén ridder zijn? Je hebt niet de ridderslag ontvangen, maar je hebt getoond dat je een ridder bént. Je hebt jezelf geridderd, Tiuri, en als ik jou met een zwaard op je nek sla, zul je daardoor niet méér ridder worden dan je nu al bent!'

Een gemompel ging door de zaal. Tiuri keek de koning aan, ontroerd en verwonderd, verlegen, trots en blij tegelijk.

'Geef me je zwaard,' zei de koning.

Tiuri gaf het hem.

'Kniel neer,' beval de koning.

Tiuri gehoorzaamde. De koning sloeg hem met het plat van het zwaard op zijn nek en zei: 'Sta op, Ridder Tiuri!'

Toen Tiuri was opgestaan, gespte koning Dagonaut hem het zwaard om, en kuste hem, zoals het de gewoonte was. Daarna gaf hij een der dienaren een wenk en die bracht hem een schild, dat zo wit was als sneeuw.

'Ridder Tiuri,' zei de koning, 'u zult dadelijk beloven mij trouw te dienen. Maar op verzoek van koning Unauwen geef ik u een schild dat wit is, ten teken dat u óók Unauwens dienaar zult zijn, en als herinnering aan de ridder wiens taak u hebt overgenomen.'

Tiuri nam het schild aan en sprak met bevende stem de belofte uit, die elk jong ridder moet beloven en houden.

'Ik beloof als ridder u trouw te dienen, en evenzo al uw onderdanen, en ieder die mijn hulp inroept. Ik beloof mijn zwaard alleen te gebruiken voor het goede, tegen het kwade, en met mijn schild hen te beschermen die zwakker zijn dan ik...'

Toen riepen allen die in de zaal waren: 'Leve Ridder Tiuri met het Witte Schild!'

Maar Tiuri boog zijn hoofd, omdat zijn ogen vol tranen stonden.

Nu kon de maaltijd beginnen. Dienaren en schildknapen droegen schalen aan en schonken de glazen vol. Tiuri zag vele gezichten naar hem toegewend: blijde, verbaasde en nieuwsgierige. Hij ging niet zitten, maar wendde zich tot de koning en zei fluisterend: 'Sire, mag ik u wat vragen?'

'Wat is het, ridder Tiuri?'

'Wilt u mij verlof geven weg te gaan?' vroeg Tiuri, zo zacht dat alleen de koning hem horen kon.

'Waarom?' vroeg de koning, eveneens zacht sprekend.

'Sire... ik heb mijn nachtwake nog niet helemaal beëindigd...' begon Tiuri.

Gelukkig, de koning begreep hem.

'Ga maar, Tiuri,' zei hij vriendelijk. 'Tot morgen.'

Zo onopvallend mogelijk verliet Tiuri de zaal en ging naar buiten. Daar besteeg hij Ardanwen en reed door de stille straten naar de stadspoort.

Tiuri lag geknield op de stenen vloer van de kapel en staarde naar de vlam van de kaars die voor hem stond. Nu scheen weer alles wat hij beleefd had hem een droom toe. Dadelijk zou hij om zich heen kijken, en merken dat zijn vrienden er ook zaten: Arman, Foldo, Wilmo en Jioesipu. Dan zou hij weten dat hij zich de stem die vroeg de deur open te doen, verbeeld had, evenals alles wat erna was gebeurd.

Maar toen hij om zich heen keek, was hij nog steeds alleen, en boven het altaar hing zijn witte schild.

Nee, het was werkelijk gebeurd. De Tiuri die nu de nacht wakend doorbracht, was een ander dan de Tiuri van vele dagen geleden. Nu besefte hij pas goed, wat het wilde zeggen, ridder te zijn. En hij stond nog maar aan het begin. Alles wat hij had doorgemaakt, zou hij als een proef kunnen beschouwen. Hij dacht aan wat hij had beleefd, aan de mensen die hij had ontmoet, de vrienden die hij had gemaakt. Ook dacht hij aan de toekomst, en hij beloofde zichzelf dat hij een goed ridder zou trachten te zijn.

Zo bracht hij de nacht door, en hij stond pas op, toen de eerste zonnestralen de ramen van de kapel deden gloeien en glanzen.

8 Een weerzien bij zonsopgang

Tiuri kwam naar buiten, waar de trouwe Ardanwen geduldig op hem had gewacht. De zon stond achter de torens van de stad, die er wondermooi uitzag in dat morgenlicht — bijna net zo mooi als de Stad van Unauwen. Tiuri besteeg Ardanwen en reed langzaam de heuvel af.

Toen hij bijna beneden was, zag hij over de weg uit het westen een jongen aankomen, schamel gekleed, maar met een zwaard opzij.

Hij lijkt op Piak, dacht hij - en zag met een schok dat het Piak was!

Deze bleef staan en keek met de hand boven zijn ogen naar de stad. Hij zag Tiuri niet.

Tiuri liet de teugels vieren en reed snel naar hem toe.

Piak herkende hem niet meteen en sprong wat verschrikt achteruit.

'Piak,' zei Tiuri, 'Piak!' Hij sprong van zijn paard.

'Tiuri... jij!' riep Piak verrast.

De vrienden drukten elkaar de hand en sloegen elkander op de schouder.

'Je bent het heus!' zei Piak. 'Ik dacht dat je een ridder was... Of ben je dat ook?'

'Ja, ja,' zei Tiuri. 'Maar hoe kom jij hier?'

'Ik heb me bedacht,' antwoordde Piak, plotseling wat verlegen. 'Ik wilde, ik wou, ik wilde toch liever je schildknaap zijn...'

'Schildknaap!' herhaalde Tiuri. 'Vriend, reisgenoot, gids, en wie weet, ook eens ridder van de koning!'

'Nu wil je te veel!' riep Piak. 'Ik wil alleen je vriend en schildknaap zijn. Als je tenminste een schildknaap nodig hebt.'

'Ik wil geen ander dan jou,' zei Tiuri.

'Wat zie je er prachtig uit!' zei Piak, hem van hoofd tot voeten opnemend. 'Ik herkende je eerst haast niet! Mag ik nog wel "Tiuri" tegen je zeggen?'

'Je krijgt een draai om je oren als je iets anders zegt,' zei Tiuri lachend.

'En je hebt een wit schild! Hoe kan dat? Ik dacht dat alleen Unauwens ridders witte schilden dragen.'

'Dat zal ik je nog wel vertellen,' zei Tiuri.

'Is dat nou je zwarte paard?' vroeg Piak, terwijl hij Ardanwen voorzichtig over zijn neus aaide.

'Dat is hij,' zei Tiuri. 'Hij zal het wel goedvinden dat jij ook op zijn rug rijdt. Maar nu moet je me vertellen hoe je zo vlug hier komt... Wanneer heb je je bedacht, en waarom?'

'Ik had al heel gauw spijt,' vertelde Piak. 'Ik klom naar boven - terug naar Menaures - en bij elke stap die ik deed, dacht ik: Nu is de afstand tussen ons wéér groter, nog groter... En toen ik boven was, en de gewone werkjes deed, en om me heen keek en nadacht, wist ik het zeker. Spijt dat ik had! Tenslotte zei ik het tegen Menaures en die lachte zo'n beetje en zei: "Dat wist ik wel. Ga je vriend maar gauw achterna."'

'Waarom heeft hij dat niet meteen gezegd?' vroeg Tiuri.

'Dat vroeg ik hem ook. Weet je wat hij zei? "Omdat je nu zeker weet dat je bij Tiuri wilt zijn, hoe je de bergen ook zult missen." Daar had hij eigenlijk gelijk in. Zie je, pas na ons afscheid was het uit met dat getwijfel van me. Nu, ik zei Menaures goedendag en rende naar beneden. Oef, wat heb ik me gehaast! Na een dag of wat kwam ik bij kasteel Mistrinaut. Ik herinnerde me dat jij daarvan had verteld en klopte er dus aan. Ik vroeg natuurlijk of ze wat van jou wisten. Nou, dat deden ze. Ze kwamen er allemaal aan, de burchtheer, zijn vrouw en zijn dochter. Die jonkvrouw is erg aardig en heel mooi ook. Ze is nogal op je gesteld, geloof ik.' Piak keek Tiuri lachend aan. 'Jij ook op haar?' vroeg hij.

'Ja zeker,' zei Tiuri en kleurde een beetje.

Piak lachte weer. 'Ze waren erg aardig voor me,' vervolgde hij. 'Ik kreeg zelfs een paard te leen. Een wapenknecht op een ander paard heeft me een eind begeleid, om later mijn paard weer mee terug te kunnen nemen. Alleen het laatste eind heb ik gelopen.' Hij zweeg even. 'Dat is alles,' besloot hij. 'Nu moet jij vertellen van jouw reis, en wat koning Dagonaut tegen je heeft gezegd.'

'Dat komt nog wel,' zei Tiuri. 'Ga eerst met me mee naar de stad. Dan zul je mijn ouders ontmoeten, en de ridders van Dagonaut, en ook de koning zelf.'

'En dan?' vroeg Piak.

'Dat zullen we wel zien,' zei Tiuri. 'Er is vast wel iets voor ons te doen.'

Toen liep Tiuri, met Piak naast zich en Ardanwen aan de teugel, langzaam naar het oosten, naar de Stad van Dagonaut.

Table of Contents

INLEIDING

De ridders van koning Dagonaut

EERSTE DEEL De opdracht

1 De nachtwake in de kapel

2 Het verzoek van een onbekende

3 De tocht naar de herberg

4 De herberg Yikarvara

5 De Zwarte Ridder met het Witte Schild

6 De Rode Ruiters

7 De vlucht

TWEEDE DEEL De tocht door het bos

1 Op weg; het zwarte paard

2 De Dwaas van de Boshut

3 Hoorngeschal; de ring

4 De rovers

5 De Grauwe Ridders

6 De monniken en het Bruine Klooster

DERDE DEEL Kasteel Mistrinaut

1 De pelgrim en de Grauwe Ridders

2 Gevangen

3 De burchtheer en zijn dochter

4 De strijd met de Grauwe Ridders

5 De verzoening

6 De naam van de Ridder met het Witte Schild

VIERDE DEEL Langs de Blauwe Rivier

1 Weer op weg

2 De Herberg van de Zonsondergang; het verhaal van Ewijn

3 Wat Ristridin vertelde van de Ridder met het Witte Schild

4 De Rode Ruiters

5 Afscheid van de Grauwe Ridders

VIJFDE DEEL In de bergen

1 Een reisgenoot

2 De kluizenaar

3 Jaro's afscheid

4 Piak

5 Mist en sneeuw

6 Gezicht op het Rijk van Unauwen

7 Bij Taki en llia; verder naar beneden

ZESDE DEEL Ten oosten van de Regenboog Rivier

1 Met Ardoc naar Dangria

2 De burgemeester van Dangria; Piaks list

3 De brief

4 De ontsnapping

5 In De Witte Zwaan

6 Piaks bevrijding

7 De tol bij de Regenboog Rivier

8 Het oversteken van de Regenboog Rivier

9 De tolheer

ZEVENDE DEEL Ten westen van de Regenboog Rivier

1 Het Bos van Ingewel

2 Een angstige nacht in de Maanheuvels

3 Slupor

4 De Stad van Unauwen; de bedelaar bij de poort

5 Koning Unauwen

6 Ridder Iwijn en Tirillo

7 Voor de laatste maal: Slupor

8 Zwaarden en ringen

9 Wat koning Unauwen bekendmaakte

ACHTSTE DEEL Terug naar de Stad van Dagonaut

1 Van de Stad van Unauwen naarDangria

2 Van Dangria naar Menaures

3 Afscheid van Piak

4 Kasteel Mistrinaut

5 Het bos

6 Koning Dagonaut

7 Een ridder met een wit schild

8 Een weerzien bij zonsopgang