INHOUD

PROLOOG’

Winter in het woud

EERSTE DEEL Ridder Idian

1 Reisplannen – 2 Aankomst in kasteel Ristridin – 3 Ridders

van koning Unauwen – 4 Twee ridders uit het zuiden – 5 Prins van het westen – 6 Naar Islàn

TWEEDE DEEL De Dochter van Islàn

1 Het verhaal van Rooie Quibo – 2 Kaarslicht en harpspel –

3 Aan de rand van het Wilde Woud – 4 De wens op de wegwijzer;

gele bloemen voor Ardanwen – 5 In de tuin van de jonkvrouw –

6 De weg naar de Onzalige Heuvels

DERDE DEEL De Dwaas van de Boshut

1 Weerzien met een vriend en wat die te vertellen had – 2 Een

feest verstoord – 3 Ieder zijn weg – 4 Steenvoorde – 5 Langs de Zwarte Rivier –

6 Het Uilenhuis – 7 De Man in het Groen –

8 De boom – 9 Tromgeroffel – 10 De vijanden

VIERDE DEEL Piak

1 Vlucht naar het oosten – 2 Van de Dode Steen naar het

noorden – 3 De Wachter van de Vergeten Stad – 4 Met Adelbart

naar het Bruine Klooster – 5 Mensen van Mistrinaut – 6 Fox –

7 De trommen spreken weer

VIJFDE DEEL De Zwarte Ridder met het Rode Schild

1 Rode Ruiters en Mannen in het Groen – 2 De meester van de Rode

Ruiters – 3 Het tweegevecht – 4 De Tarenburcht – 5 Een spel schaak –

6 De Weg der Verrassing – 7 De Ridder met het Rode Schild ontmaskerd –

8 Op leven of dood – 9 De derde nacht

ZESDE DEEL De Mannen in het Groen

1 De Groene Rivier en de wachttoren – 2 Naar het noorden gestuurd; Jaro – 3 Het Diepe Meer –

4 De Meester van het Wilde Woud – 5 Adelbart – 6 Fox volgt een zwarte schaduw –

7 De vijand – 8 Vrienden zien elkaar weer – 9 Tiuri en Lavinia – 10 Krijgs-

plannen en afscheid – 11 De Groene Grotten en een geheim van

Tehalon; de verborgen weg

ZEVENDE DEEL Ridder Ristridin

1 De gevangene – 2 Jonkvrouw Isadoro en ridder Fitil – 3 Rooie Quibo –

4 Ridder Kraton van Indigo – 5 Ristridins thuiskomst –

6 Terug naar het Wilde Woud

ACHTSTE DEEL De laatste strijd

1 De pas – 2 De afdaling – 3 De weg naar de Vorgóta-gong – 4 De Vorgóta-gong –

5 Echo’s van de gong – 6 Ontwaken; terug naar het oosten –

7 De Zwarte Rivier en de Tarenburcht – 8 De Vrouwe van Islàn – 9 Het schaakspel afgespeeld –

10 De Onzalige Heuvels –

11 De uitdaging – 12 De tweekamp – 13 Bij de oever van de rivier

EPILOOG Zomer in de bergen

‘De zon gaat onder in de zee, in het water,’ zei de Dwaas van de Boshut. ‘Ik zal het mijn broers zeggen, die weten het niet. Of is het een geheim?’

‘Er zijn geen geheimen meer,’ zei Tiuri.

De Dwaas rimpelde zijn voorhoofd. ‘Geen geheimen meer?’ herhaalde hij. ‘Ze noemen mij de Dwaas, maar dat geloof ik niet, dat er geen geheimen meer zijn.’

Tiuri keek hem aan, plotseling met wat eerbied.

‘Ja,’ zei hij, ‘je hebt gelijk. Mijn geheim mag ik nu vertellen, maar er zijn natuurlijk vele andere. De geheimen van het Wilde Woud bijvoorbeeld en nog een heleboel meer. Ja, van sommige hebben we misschien nooit gehoord. En sommige zullen we nooit begrijpen.’

‘Nu begrijp ik niet wat je zegt,’ zei de Dwaas.

(De brief voor de koning. Achtste deel)

PROLOOG

Winter in het woud

Het gekras van een kraai verbrak plotseling de stilte. De vogel fladderde op en streek neer op een tak – een zwarte vlek tegen al het wit en grijs. Wat sneeuw dwarrelde als een fijn poeder van de tak omlaag.

Ridder Ristridin bleef staan, trok zijn mantel dichter om zich heen en vroeg zich af of dit hem iets te zeggen had. Was het een voorteken? Een waarschuwing voor gevaar? Hij bedacht met zelfspot dat hij veranderd was, dat hij bleef aarzelen omdat hij een kraai zag – gewoon een hongerig dier in deze bitterkoude winter.

Hoe lang leek het geleden dat koning Dagonaut hem bij zich riep en zei: ‘Ik heb vreemde geruchten vernomen van het Wilde Woud, van ruwe rovers en gevaarlijke stammen, van bosgeesten en Mannen in het Groen. Ik wil dat u onderzoekt wat daarvan wáár is – u, de meest beproefde van mijn Zwervende Ridders. En ik wil dat u er meteen heen gaat, want vele gevaren kunnen vandaar ons rijk bedreigen.’

Ristridin was gegaan, vergezeld van ridder Arwaut en twintig volgelingen. Nu liep hij hier alléén, maar hij was niet alleen in het woud, dat wist hij. En hij moest steeds denken aan wat zijn vriend, Edwinem van Forèstèrra, hem eens had gezegd: ‘Naar het Wilde Woud moet je gaan, want je moet je eigen land toch kennen – heel het gebied van koning Dagonaut. Ik herinner me uit oude verhalen dat er vroeger een grote weg door dat woud naar het westen liep, naar het Rijk van Unauwen. Waarom hebben jullie die dicht laten groeien? Maak die weg weer vrij, hak hem open; dan zullen de wezens die het daglicht schuwen vluchten. Bovendien zal er dan nog een verbinding zijn tussen onze twee landen: de rijken van Unauwen en Dagonaut.’

Edwinem was een ridder geweest in dienst van Unauwen, de edele koning die regeerde ten westen van het Grote Gebergte. Maar hij was door Rode Ruiters vermoord – niet hier, in een ander bos. Rode Ruiters uit Eviellan, het duistere land in het zuiden... Er was oorlog tussen Unauwen en Eviellan, al was de Vorst van Eviellan een zoon van koning Unauwen – zijn jongste zoon en zijn grootste vijand. Edwinem had in die oorlog gestreden, maar tenslotte was hij verraderlijk gedood, op het grondgebied van Dagonaut.

Vleugelgeklapper deed Ristridin ontwaken uit zijn gedachten. De kraai vloog weg.

Langzaam liep hij verder. De sneeuw kraakte onder zijn voeten en nu en dan braken er takjes af. Verder geen geluid. Hij voelde zich als een reiziger in het Land van de Dood. Dit was het Wilde Woud, waar Dagonaut koning was, al had hij het nooit betreden en al wist hij niet welke geheimen het verborg. En ik? dacht Ristridin. Ik die ze ontraadseld heb, zal ik er ooit levend uitkomen om te vertellen wat ik weet?

Ergens waren dorpen en steden, huizen en kastelen, waar mensen woonden in rust en vrede, onbewust van wildernissen als deze. Hij vroeg zich af of hij die plaatsen bereiken zou. Het moet! dacht hij, maar hij voelde zich moe en oud.

Weer hield hij zijn pas in. Dwars over zijn weg waren anderen gegaan. Hij zag voetstappen in de sneeuw. Van velen!

En hij was alleen. Waar was hij? Vele dagen geleden was hij de Zwarte Rivier overgestoken, lang had hij rondgezworven. Hij had zich een weg gebaand door stekelige struiken en warrige takken, in sneeuw, in mist en ijzel. In het oosten, niet ver weg, moest Islàn zijn. Islàn, de eenzame burcht op de open vlakte, door bossen omringd. Daar wilde hij heen.

Van welke mensen waren de verse sporen voor zijn voeten? Was hij al zo dicht bij Islàn? Of vergiste hij zich en was hij verdwaald? Hij keek naar boven, zag kale takken en een netwerk van twijgen en daartussendoor de zilverige lucht.

Weer liep hij verder. Het was hem alsof hij werd gevolgd en nagekeken. Zijn mager gezicht stond grimmig en waakzaam, zijn hand rustte op het gevest van zijn zwaard. Zo zocht hij een weg naar kasteel Islàn.

Kasteel Islàn... dáár begon de bewoonde wereld. Als Ristridin dat bereikt had kon hij verdergaan; dan zou hij weer rijden op een paard, dan zou hij weer vrienden ontmoeten.

Hij had een belofte gedaan, een afspraak gemaakt. In de lente zou hij met zijn vrienden samenkomen in de burcht van zijn voorvaderen, kasteel Ristridin bij de Grijze Rivier. Zijn vrienden, ridders allemaal, – nee, een van hen was nog niet tot ridder geslagen, al was het nu intussen misschien wel gebeurd. Tiuri, zoon van Tiuri, die bewezen had de ridderslag waardig te zijn. Hij had immers die geheimzinnige opdracht vervuld: het brengen van een brief aan koning Unauwen.

EERSTE DEEL Ridder Idian

1 Reisplannen

Ridder Tiuri reed op zijn zwarte paard Ardanwen over het modderige pad langs de Blauwe Rivier. Kortgeleden lag die rivier nog vol ijsschotsen; nu kon het water weer vrij stromen. Het stond hoog en was onstuimig, omdat ver weg, in de bergen, de sneeuw wel aan het smelten zou zijn. Tiuri hief zijn hoofd op en haalde diep adem. De lucht was koud, maar toch anders dan de vorige dagen. De velden en het bos rechts van hem waren nog kaal, maar erboven zwierden opgetogen vogels die het ook wisten: de winter was voorbij! Nu zouden er weer reizigers over de wegen trekken; hij zou zelf ook op reis willen gaan, weg van Tehuri, het landgoed van zijn vader, waar hij de laatste maanden had gewoond.

Hij keek voor zich uit, naar het zuiden. Daar, vele dagreizen verder, lag om de uitmonding van de rivier een drassig land, dat Deltaland werd genoemd. Meer naar het westen lag Eviellan, het rijk waar een boze vorst regeerde. Daar wilde hij niet heen. Maar aan de Grijze Rivier, die de grens vormde met Eviellan, lag een kasteel waar hij vaak aan had gedacht, al was hij er nooit geweest. Ristridin, het voorvaderlijk slot van de Zwervende Ridder die net zo heette: Ristridin van het Zuiden. Ridder Ristridin was in de herfst van het afgelopen jaar naar het Wilde Woud gegaan, maar hij zou in de lente weer terugkeren naar zijn kasteel. Daar zou hij zijn vrienden weer ontmoeten, en hij had Tiuri uitgenodigd ook te komen.

Tiuri hield zijn paard in en zei hardop: ‘Ik ga natuurlijk. Zo gauw mogelijk. Morgen!’

Ardanwen bewoog zijn fijne oren alsof hij begreep wat zijn jonge meester zei. Tiuri klopte hem op zijn nek. ‘Verlang je er ook naar weer te reizen als vroeger?’ sprak hij fluisterend. ‘Net als ridder Edwinem?’ En hij dacht: Ik wil ook een Zwervend Ridder zijn. Later, als vader oud is, zal ik in Tehuri wonen. Ik zal er steeds terugkomen, want het is mijn tehuis. Maar eerst wil ik meer van de wereld zien. En wie weet, zal koning Dagonaut mij eens nodig hebben, zodat ik kan bewijzen dat ik waardig ben zijn ridder te zijn.

Hij wendde zijn paard en reed terug naar kasteel Tehuri, dat hij in de verte al zag liggen.

Even later reed hij over de ophaalbrug, die in deze tijd van vrede altijd neer was. De poortwachters begroetten hem vol warmte. De twee Tiuri’s, vader en zoon, waren zeer geliefd. De oudste droeg de bijnaam ‘De Dappere’, een verdiende naam die hij in tijd van oorlog, lang geleden, had gekregen. Zijn zoon was de jongste van Dagonauts ridders, en de enige die een wit schild mocht dragen, omdat hij een grote dienst had bewezen aan Unauwen, de koning van het rijk in het westen.

Toen Tiuri op de binnenplaats van zijn paard was gesprongen, kwam een jongen van een jaar of vijftien naar hem toe. Het was Piak, zijn beste vriend, die ook zijn schildknaap was.

‘Hé Tiuri!’ riep deze. ‘Waar ben jij geweest? Ik zat met je vader te schaken, plotseling keek ik op, en weg was je!’

‘Ik moest even naar buiten,’ antwoordde Tiuri, ‘en Ardanwen ook. Het weer is veranderd.’

Hij bracht zijn paard naar de stal; dat deed hij altijd zelf. Niemand mocht aan Ardanwen komen, behalve Piak.

‘Ik heb het ook geroken,’ zei Piak, met hem meelopend. ‘Ik ben zonet op de hoogste toren geklommen en toen rook ik het.’

Tiuri glimlachte. Piak had nog steeds een voorliefde voor hooggelegen plekjes, al waren het nu gewone torens in plaats van de bergen waar hij vandaan kwam. ‘Nu kunnen we op reis gaan,’ zei hij.

‘Wat een onzin,’ sprak de oude stalmeester, die bij de ingang van de stal stond. ‘Wat een onzin,’ herhaalde hij. ‘Maart is voor reizen te koud, april is te wisselvallig, en het is nog lang geen april. Wacht liever tot de maand mei.’

‘Mei is misschien te zacht,’ zei Tiuri lachend.

‘En juni te zonnig,’ vulde Piak aan.

De stalmeester schudde zijn grijze hoofd. ‘Jullie jongelui zijn altijd te haastig,’ zei hij, ‘haastig, onbezonnen en nooit tevreden met de plaats waar je bent.’ Hij keek hen streng aan, de zoon van zijn meester en diens vriend. Hij gedroeg zich niet zoals het behoorde tegenover een ridder en zijn schildknaap, maar voor hem, die Tiuri’s vader nog als kleine jongen had gekend, zouden ze de kinderschoenen nooit ontwassen zijn. ‘Wacht in elk geval tot de eerste dag van de lente,’ ging hij voort. ‘Je bent nog maar net thuis. Waarom zou je gevaar willen lopen te verdwalen, je nek te breken, door rovers vermoord te worden, kou in je hoofd te vatten en reumatiek te krijgen van het slapen aan de kant van de weg?’

‘Maar Waldo,’ zei Tiuri vrolijk, ‘je zou nog veel meer mopperen als we thuisbleven en er nooit op uit trokken.’

Waldo bromde wat, maar zijn ogen keken vriendelijk. ‘Dat kan wel zijn,’ zei hij. ‘Maar je mag wel weten, Tiuri, zoon van Tiuri, dat je heus niet naar het avontuur hoeft te gaan zoeken. Het zal jóú wel opzoeken als je ertoe bent bestemd. Voor je het weet zul je misschien midden in de moeilijkheden zitten, zonder dat je erom hebt gevraagd!’

‘Waarschijnlijk heb je gelijk,’ zei Tiuri. ‘Maar wij gaan er niet zomaar op uit. Ridder Ristridin van het Zuiden heeft me uitgenodigd in het voorjaar naar zijn kasteel te komen.’

‘Ridder Ristridin heeft toch geen kasteel?’ zei Waldo. ‘Ik dacht dat hij een Zwervend Ridder was, zonder landgoed en bezittingen.’

‘Dat is waar,’ antwoordde Tiuri. ‘Het kasteel is eigenlijk van ridder Arturin, Ristridins broer, maar het is ook Ristridins tehuis, als hij even rust van zijn reizen.’

‘Sommige mensen zijn toch dwazen, dat ze hun kastelen aan anderen afstaan om zelf maar rond te kunnen dwalen,’ zei de oude man op zijn gewone moppertoon. ‘Goed, ridder Arturins kasteel dus. En daar ga je heen. Met je vriend.’

‘Mijn eerste reis als schildknaap,’ zei Piak. Zijn bruine ogen schitterden bij de gedachte aan wat hij zou kunnen beleven. ‘En het is niet ver van de grote bergen,’ voegde hij er verlangend bij.

‘Nog dichter bij het Wilde Woud,’ zei Waldo. ‘Nu ja, jullie moeten zelf weten wat je doet. Hier vlakbij is ook een bos, en dat is een heel wat mooier en zeker heel wat beter bos dan dat gevaarlijke woud in het zuidwesten. Laten we hopen dat ridder Ristridin er heelhuids uit is teruggekeerd.’

Toen Tiuri na zijn tocht naar het Rijk van Unauwen tot ridder geslagen was, had koning Dagonaut hem gezegd dat hij de eerste tijd niet van zijn diensten gebruik zou maken. Eerst moest hij maar meegaan met zijn ouders, naar kasteel Tehuri, om daar te bekomen van zijn avonturen. Tiuri vond dat laatste helemaal niet nodig, maar hij voelde er wel voor naar zijn ouderlijk huis te gaan, waar hij zolang niet was geweest. Piak ging natuurlijk met hem mee. In Tehuri leerde hij van Tiuri en zijn vader veel van wat een schildknaap behoort te weten. Tiuri’s ouders raakten erg op hem gesteld en behandelden hem als hun eigen zoon.

Tiuri had ook veel geleerd. Zijn vader nam hem mee op tochten door zijn bezittingen en bereidde hem voor op de taak die hij eens, als bestuurder ervan, zou krijgen.

Zo was de herfst vlug voorbijgegaan. In de winter hield kou, met sneeuw en vorst, de bewoners van Tehuri vaker in het kasteel. Dat was een stille tijd. Haast geen reiziger reed over de ophaalbrug om gastvrijheid te vragen, van de buitenwereld werd nauwelijks iets gehoord. Toch hadden de jongelieden zich niet verveeld. Ondanks de kou gingen ze er nog wel op uit en ook binnenshuis was altijd wel wat te doen. Tiuri en zijn vader schaakten bijvoorbeeld, en Piak had het ook geleerd. Van zijn vriend kon hij het echter nooit winnen; Tiuri schaakte goed en was zelfs zijn vader de baas.

Maar in die wintermaanden bekroop Tiuri soms een gevoel van onrust. Nu was hij ridder Tiuri, maar in het vredige Tehuri gebeurde niets dat hem op de proef kon stellen.

Hij dacht dan terug aan zijn reis naar het Rijk van Unauwen ten westen van het Grote Gebergte. Wat hij toen had beleefd en geleerd was zo moeilijk in overeenstemming te brengen met het leven van alledag. Ver weg, in het westen, streden misschien ridders van Unauwen een bittere strijd tegen hun vijanden uit Eviellan. Hij wist helemaal niet hoe het daar ging; ze hoorden in kasteel Tehuri nooit nieuws uit die streken.

En plotseling kon hij dan verlangen naar de Stad van Unauwen en de Regenboog Rivier, en naar andere plaatsen waar hij was geweest. Hij dacht ook vaak aan het afgelegen Mistrinaut, waar jonkvrouw Lavinia woonde. Wanneer zou hij haar weer zien?

Er waren ook anderen die hij nog eens zou willen ontmoeten, zoals ridder Ristridin, die met Arwaut en zijn volgelingen naar het Wilde Woud was gegaan, omdat daar zulke vreemde dingen van werden verteld.

En nu, nu hij de lente voelde in de lucht, wist Tiuri zekerder dan ooit dat hij wilde doen wat hij zich al eerder had voorgenomen: als Zwervend Ridder rondreizen, zoals Ristridin. En dan zou hij allereerst diens uitnodiging aannemen en naar het kasteel gaan aan de Grijze Rivier. Piak zou hem natuurlijk vergezellen; die voelde net als hij.

2 Aankomst in kasteel Ristridin

En nu reed ridder Tiuri langs de Grijze Rivier, natuurlijk op Ardanwen, het zwarte paard welks naam ‘Nachtwind’ betekende in de oude taal van Unauwens rijk. De jonge ridder had een helm op zijn hoofd, een zwaard hing aan zijn zij en de tuniek die hij over zijn wapenrusting droeg was blauw met goud, de kleuren van Tehuri. Zijn schild was echter wit, als de schilden van de ridders uit het westen. Tiuri was trots op dat schild en daarom had hij het meegenomen.

Piak reed naast hem, op een paard dat even bruin was als zijn haar. Wie hem vroeger gekend had, toen hij nog in de bergen woonde, zou hem, uitgerust als schildknaap, haast niet herkennen.

De oude Waldo had gelijk gekregen; het weer was koud gebleven en had hun de reis niet gemakkelijk gemaakt. Maar nu was hun doel niet ver meer. Ze zagen kastelen en vestingen aan beide kanten van de rivier, ‘elkaar bewakend en beloerend’, zoals Piak het uitdrukte. Alleen het water scheidde hen van Eviellan, het land waar de boosaardige Rode Ruiters vandaan kwamen en waar de ridders zwarte of rode schilden droegen. Maar van de bewoners van Eviellan hadden ze niets gemerkt.

‘Ze létten niet eens op ons,’ had een ridder hun verteld, toen ze een keer overnachtten in een kasteel. ‘Eviellan kijkt alleen naar het Rijk van Unauwen. Ik heb geruchten gehoord van een grote veldslag die daar is geleverd, maar hoe die is afgelopen weet ik niet.’

Tiuri had gevraagd of er iets bekend was van ridder Ristridin. Was die al terug in zijn kasteel? Maar de ridder had, evenmin als iemand anders, op deze vraag een antwoord kunnen geven.

‘Nu zullen we het gauw weten,’ zei Piak, toen ze in de verte de torens zagen van een burcht die niets anders kon zijn dan het slot Ristridin. ‘Wat lijken al die kastelen op elkaar, vind je niet? Allemaal groot en van steen, met dikke muren en kantelen. Eigenlijk houd ik er niet erg van, al kan het binnen wel gezellig zijn.’ Hij liet de teugels even los en wreef zich de handen, die blauw waren van de kou. Even later riep hij: ‘Daar zie ik nog iets in de verte. Bergen!’

Ja, ver voor zich konden ze de wazige toppen zien van het Grote Gebergte in het westen, haast niet te onderscheiden van de grauwe wolken erboven.

‘We rijden nu over de Derde Grote Weg naar het westen;’ zei Tiuri, ‘die leidt over de pas naar het Rijk van Unauwen.’ ‘Over de Eerste Grote Weg zijn we vorig jaar een eind gereisd,’ zei Piak, ‘langs kasteel Mistrinaut. Maar waar is nu de Tweede Grote Weg?’

‘De Tweede Grote Weg,’ antwoordde Tiuri, ‘is bijna helemaal verdwenen, overwoekerd door het Wilde Woud.’

‘Ik zie bos ook,’ zei Piak. ‘Zou dat het Wilde Woud zijn?’

‘Ik geloof het niet,’ antwoordde Tiuri. ‘Dat ligt verder naar het westen, heb ik gehoord.’

‘Straks zal ridder Ristridin ons er misschien van vertellen,’ zei Piak. ‘Weet je dat ik haast het gevoel heb dat ik hem ken? Toch heb ik hem nooit van m’n leven ontmoet. Je hebt zoveel van ze verteld: van Ristridin en Bendoe, van Arwaut en Ewijn. Hoor, ik weet hun namen precies.’

‘En dan zullen we ridder Arturin nog ontmoeten,’ zei Tiuri, ‘Ristridins broer. Hem ken ik ook niet, al zal hij onze gastheer zijn.

Tegen de avond bereikten ze het kasteel. De uitkijk op een der torens had hun komst al aangekondigd met hoorngeschal. De ophaalbrug werd knarsend neergelaten, en toen ze eroverheen gereden waren, ging een der deuren in de poort langzaam open en een viertal gewapende wachters kwam tevoorschijn.

‘Ze laten hier hun gasten niet zómaar binnen,’ fluisterde Piak Tiuri toe.

Deze groette de wachters. ‘Wij komen als vrienden,’ zei hij, ‘en vragen gastvrijheid. Ridder Tiuri en Piak, zijn schildknaap.’

‘Ridder Tiuri?’ herhaalde een van de wachters. ‘Komt u dan niet van het westen? U draagt een wit schild als een ridder van Unauwen en u bent veel jonger dan ik Tiuri de Dappere dacht.’

‘Ik ben zijn zoon,’ zei de jongeling. ‘Tiuri met het Witte Schild. Ridder Ristridin heeft mij uitgenodigd.’

‘Ridder Ristridin!’ riep de wachter. ‘Hebt u nieuws van hem!?’

‘Nee,’ zei Tiuri. ‘Is hij dan nog niet terug?’

‘Nog niet,’ antwoordde de wachter.

‘Hij zou toch in het voorjaar weer hier zijn.’

‘Dat is zo,’ zei de wachter, ‘maar hij is er nog niet. Ridder Bendoe wacht ook al op hem; die is eergisteren gekomen... Maar komt u binnen. Ik zal ridder Arturin uw komst laten melden, Tiuri, zoon van Tiuri.’

Korte tijd later stonden de vrienden tegenover ridder Arturin, de heer van het kasteel, die hen hartelijk begroette. ‘Welkom, ridder Tiuri,’ zei hij, ‘en jij ook, schildknaap. Het vuur brandt in de haard, het eten is klaar. Ik heet u ook welkom uit naam van mijn broer, die u heeft uitgenodigd, naar ik heb gehoord.’

Ridder Arturin leek niet op Ristridin, vond Tiuri. Hij was kleiner dan de zwervende ridder en lang niet zo mager; hij had alleen hetzelfde, krullende haar.

Nu kwam er een ander naar de vrienden toe, een forse, donkere, baardige man.

‘Ridder Bendoe!’ riep Tiuri.

‘Dezelfde,’ zei deze, zijn hand schuddend. ‘Prettig je weer te zien, Tiuri. En het is zoals ik je eens heb gezegd: nu ben je ridder, zoals het behoort.’ Hij wendde zich tot Piak, die er wat verlegen bij stond. ‘Wie ben jij?’ vroeg hij.

‘Mijn beste vriend, Piak,’ zei Tiuri. ‘Hij is mijn gids geweest in de bergen en mijn reisgenoot in het Rijk van Unauwen. Nu is hij mijn schildknaap.’

Bendoe drukte ook Piak de hand, zó stevig dat deze even met zijn ogen knipperde. ‘Heb jij nieuws van Ristridin te vertellen?’ vroeg hij toen aan Tiuri.

‘Het is al een paar maanden geleden dat ik hem ontmoette,’ antwoordde deze. ‘Vlak voordat hij naar het Wilde Woud ging.’

‘O,’ zei Bendoe teleurgesteld.

‘Hij is nog niet hier, zoals je ziet,’ sprak ridder Arturin. ‘Maar in het Wilde Woud is hij ook niet meer.’

‘O nee?’ zei Tiuri wat verbaasd. ‘Waar is hij dan? En wat heeft hij in het woud beleefd?’

‘Daar weten we niet veel van,’ antwoordde Arturin. ‘En waar hij nu is, weten we helemaal niet! In de winter heeft hij het Wilde Woud verlaten; dat kwam een bode uit Islàn me vertellen. Kasteel Islàn ligt vlakbij het woud, zoals je misschien weet. Ristridin is daar langsgekomen en heeft de heer van het kasteel gevraagd bericht te sturen naar koning Dagonaut en mij. Hij wilde naar andere streken gaan, waar meer te beleven viel. De wegen in het Wilde Woud, zo zei hij, lopen dood of leiden naar ruïnes van lang verlaten woonplaatsen.’

‘Dat kan wel zo zijn,’ sprak Bendoe, ‘maar ik blijf erbij dat hij wel had kunnen vertellen waar hij heen wilde gaan. Weet de Heer van Islàn er werkelijk niets meer van?’

‘Ik heb hem een brief geschreven,’ antwoordde ridder Arturin. ‘Hij schreef terug dat hij niets meer wist. Ristridin is niet eens zijn burcht binnen geweest. Hij had haast en reed naar het oosten.’ Hij zweeg en fronste zijn wenkbrauwen.

‘Waarom niet naar het zuiden!’ zei Bendoe. ‘Hij had daar ook een taak te vervullen!’

‘Een taak?’ herhaalde Tiuri. Toen begreep hij het plotseling. Ristridin had immers, evenals Bendoe, gezworen de Zwarte Ridder te straffen, die hun vriend Edwinem had vermoord – de Zwarte Ridder met het Rode Schild, aanvoerder van de Rode Ruiters. Hij vocht met gesloten vizier; niemand wist wie hij was en hoe hij eruitzag...

‘Bent u nu net terug uit Eviellan?’ vroeg hij. ‘Vertelt u ervan! Hebt u de Ridder met het Rode Schild gevonden?’

‘Of ik hem gevonden heb? Ik weet niet hoeveel ik er gevonden heb!’ antwoordde Bendoe knorrig. ‘Eviellan is vol ridders; de meesten dragen een zwarte wapenrusting en bijna allemaal hebben ze rode schilden. Ik heb ieder die ik zo tegenkwam ter verantwoording geroepen voor Edwinems dood – maar elk van hen ontkende er ook maar iets van te weten. Twaalf tweegevechten heb ik gehouden, maar degene die ik zocht heb ik niet verslagen, of ik moet me wel heel erg vergissen.’

‘Ze zullen je in Eviellan wel niet graag mogen,’ zei ridder Arturin wat spottend.

‘Ze zagen me liever gaan dan komen,’ zei Bendoe. ‘Maar dat zal me niet beletten te blijven zoeken naar die eerloze ridder! Ik ben nu hier, omdat ik het met Ristridin heb afgesproken, en ik hoop dat hij binnenkort met me mee zal gaan naar het zuiden. Twee hebben meer kans dan één om die moordenaar te vinden.’

‘Dat lukt je nooit,’ zei Arturin. ‘De Vorst van Eviellan zal je nog eens als ongewenst vreemdeling uit zijn land verbannen. Dat zou ik tenminste doen als ik in zijn plaats was. Waarom moet jij eigenlijk Edwinems dood wreken? Dat is eerder de taak van mannen uit het westen. Edwinem was toch een ridder van Unauwen? Laat koning Unauwen zijn moordenaar straffen!’

‘Wat jij zegt bevalt me helemaal niet!’ zei Bendoe boos. ‘Edwinem van Forèstèrra was mijn vriend; dat hij uit een ander land kwam is voor mij bijzaak. Ristridin, Arwaut, Ewijn en ik hebben gezworen zijn dood te wreken, en wat mij betreft zal ik me daaraan houden.’

‘Zoals je wilt,’ sprak Arturin schouderophalend. ‘Maar misschien ben jij de enige die deze eed nog niet vergeten is – of beter gezegd, die het nutteloze ervan niet inziet. Jullie viertal is maanden geleden uit elkaar gegaan omdat er belangrijker dingen waren te doen. Ik denk dat je je wraaktocht straks alleen voort zult moeten zetten. Ristridin en Arwaut zijn er niet, en Ewijn is evenmin gekomen.’

‘Wie een eed vergeet, verliest zijn eer,’ zei Bendoe kortaf.

Tiuri en Piak keken elkaar aan. Het leek erop dat de twee ridders ruzie zouden krijgen. Arturin brak het gesprek echter af door zijn gasten uit te nodigen bij het vuur te gaan zitten en een glas wijn met hem te drinken.

Kort daarna was het tijd voor het avondmaal. Vele burchtzaten kwamen binnen en de vrienden maakten kennis met Arturins vrouw en hun kleine zoontje. Ridder Bendoe sprak geen woord meer. Hij was altijd zwijgzaam en nooit erg vriendelijk, maar nu scheen hij werkelijk ergens over te broeden. Misschien was het daardoor dat Tiuri de stemming gedrukt vond. Bovendien zat Piak een eind van hem af. Hijzelf zat als ridder op een der zetels vlakbij de burchtheer; zijn vriend was bij de andere schildknapen en bedienden geplaatst. Dat speet hem, maar het was nu eenmaal een gebruik waar haast nooit van werd afgeweken.

Tegen het eind van de maaltijd draaide Bendoe wat bij. Hij begon weer over het Wilde Woud en vroeg zich af waarom ze niets van zijn neef Arwaut hadden gehoord.

‘Ik denk dat hij met Ristridin is meegegaan,’ zei Arturin. Hij vertelde Tiuri dat hij één brief van zijn broer had gekregen, gedateerd op de elfde dag van de Wijnmaand* van het vorige jaar. Dit bericht was kort (‘Ristridin houdt niet van schrijven,’ zei hij). Er werd in verteld dat de ridders een roversnest hadden gevonden tussen de Groene en de Zwarte Rivier. ‘De rovers woonden in oude ruïnes,’ vertelde Arturin. ‘Ristridin en zijn volgelingen hebben hen bevochten en overmeesterd. Ze zijn als gevangenen naar koning Dagonaut gestuurd, met de boodschap dat Ristridin, Arwaut en hun metgezellen het goed maakten. De brief aan mij was een afschrift van die boodschap. Er stond verder in dat de ridders van plan waren dieper het woud in te gaan, naar het westen, om te zoeken naar de Mannen in het Groen.’

‘Wie zijn de Mannen in het Groen?’ vroeg Tiuri.

‘De Mannen in het Groen,’ antwoordde Bendoe, ‘wonen tussen de Groene Rivier en de Groene Heuvels. Dat zeggen de houthakkers en de jagers en ik heb het ook eens van een monnik gehoord. De een zegt dat ze heel groot en mooi zijn, de ander beweert dat het kleine gedrochten zijn, als dwergen. Daarom geloof ik niet aan ze. Iemand is óf groot óf klein volgens mij, en niet beide.’

‘Misschien zijn het geen mensen,’ zei Arturin. ‘Wie kunnen er wel niet wonen in die wildernissen waar geen christenmens ooit een voet heeft gezet!’

Bendoe trok een ongelovig gezicht. ‘In elk geval heeft Ristridin ze niet ontmoet,’ zei hij. ‘Anders had hij dat ons toch zeker laten weten! Eigenlijk kan er niets bijzonders gebeurd zijn... dat blijkt toch uit het feit dat we geen bericht van hem hebben gehad.’

Hij keek Arturin aan alsof hij hoopte dat deze zijn woorden zou beamen.

De burchtheer zweeg echter en keek met gefronste wenkbrauwen neer op zijn bord. ‘Wel,’ zei hij tenslotte, ‘we kunnen niets anders doen dan wachten tot hij hier komt, zoals hij heeft beloofd.’

‘Als dat maar niet te lang duurt,’ mompelde Bendoe.

Tiuri keek van de een naar de ander en hij dacht: Ja, als het maar niet te lang duurt. De stemming hier zal pas goed zijn als ridder Ristridin weer thuis is.

3 Ridders van koning Unauwen

Er gingen een paar dagen voorbij zonder dat Ristridin verscheen.

Ridder Arturin deed zijn best om het zijn gasten zo aangenaam mogelijk te maken; hij nam hen mee op rijtoeren buiten en hield hen bezig met spel en gesprek binnen de burcht. Maar hoe opgewekt hij ook deed, er bleef een stemming van bezorgd afwachten om hem heen hangen.

Op een middag leek het alsof de winter wilde terugkeren. Het regende en hagelde en de wind loeide om het kasteel. Maar in de grote zaal vlamde het vuur vrolijk in de haard. De slotvrouw en haar dienaressen zaten aan een kant ervan te spinnen. Piak was voor het vuur aan het spelen met Arturins zoon en twee honden. Tiuri en ridder Arturin zaten aan de andere kant van het vuur met een schaakspel tussen hen in. Bendoe was de enige die niets deed; hij liep wat heen en weer, stond eens te praten bij de spinnewielen, keek dan weer even naar de schakers, of hurkte neer bij de honden.

Luid hoorngeschal deed hen allen opkijken.

‘Bezoekers!’ zei ridder Arturin, terwijl hij een van zijn raadsheren verschoof.

‘Ik zal even gaan kijken wie het zijn,’ zei Bendoe en hij verdween.

Ridder Ristridin? dacht Tiuri, naar het schaakbord kijkend zonder te merken dat hij Arturins raadsheer kon slaan.

Niemand had meer aandacht voor wat hij deed. De burchtheer verontschuldigde zich, stond op en volgde Bendoe. De burchtvrouw gaf haar dienaressen opdracht te gaan kijken of de gastenverblijven in orde waren.

‘Zullen wij ook gaan kijken?’ vroeg Piak, terwijl hij opsprong.

‘Ikke ook kijken,’ zei de kleine Arturin.

Met het kind tussen hen in gingen de vrienden de gang in waar de zaal op uitkwam. Vandaar was er, door een paar hoge boogvensters, een goed uitzicht op de binnenplaats. Naast elkaar stonden ze te kijken; Piak nam de kleine Arturin op zijn schouders.

‘Ik zie ze!’ riep het kind.

Ja, daar kwamen ze; een hele stoet was het, ruiters te paard... ridders. De regen maakte alles wazig, maar de schilden van de ridders waren duidelijk te zien. Witte schilden!

‘Ridders van koning Unauwen!’ riep Piak. ‘Ik zie er twee. En dan nog krijgslieden.’

Nu kwamen dienaren aansnellen om de gasten te helpen met afstijgen en hun paarden over te nemen.

‘Ik zie vader ook!’ riep Arturin. ‘En daar is ridder Bendoe. Komen die vreemde ridders hier?’

‘Ja zeker,’ zei Piak, hem met een zwaai op de grond zettend. ‘Dadelijk zullen ze binnenkomen.’

Korte tijd later kwamen de twee ridders, in gezelschap van hun schildknapen en Arturin en Bendoe, de grote zaal in. De jongste der ridders knikte Tiuri vriendelijk toe.

Het was Ewijn!

Ridder Arturin stelde hem en zijn metgezellen voor. ‘Ridder Ewijn,’ zei hij, ‘en Ridder Idian.’

De laatste kende Tiuri niet, en hij verwonderde zich er vaag over dat deze ridder zijn helm had opgehouden, zodat zijn gezicht nauwelijks te zien was. Hij was lang en had een fiere houding. Zijn stem klonk bijzonder innemend, al sprak hij niets dan een groet.

‘Dit is Marvijn, Ewijns schildknaap,’ ging Arturin voort, ‘en deze man is...’

‘Op dit ogenblik schildknaap van ridder Idian,’ viel die hem in de rede. ‘Anders nar van koning Unauwen.’ Hij wierp de kap van zijn natte reismantel naar achter, zodat druppels in het rond spatten, en boog zwierig.

‘Tirillo!’ zei Tiuri verrast.

‘Tirillo!’ riep Piak.

‘Juist, Tirillo als reiziger in de regen,’ sprak de nar vrolijk. ‘En als winnaar in de veldslag,’ zei Ewijn.

‘Is er dus werkelijk een veldslag geweest?’ vroeg Arturin.

‘We hebben gevochten bij de Zuidenwindbergen,’ antwoordde ridder Idian.

‘En de krijgers van Eviellan verslagen,’ voegde Ewijn erbij.

‘Terúggeslagen hebben we ze,’ verbeterde de nar. ‘Nu zijn ze bezig uit te rusten en hun wonden te likken. Straks gaan ze weer op pad. Als je boven op de Zuidenwindbergen staat en Eviellan in kijkt, zie je niets dan soldaten en legerkampen. Dit was nog maar een kleine schermutseling, beste Ewijn.’

‘Wat een sombere woorden,’ zei Arturin. ‘Ik dacht dat narren de mensen juist op moesten vrolijken.’

‘Narren houden de mensen de waarheid voor,’ sprak Tirillo, ‘en meestal klinkt die zo ongeloofwaardig dat men erom lachen moet. Wij proberen opgewekt te blijven ondanks de dreiging uit slechte streken, in plaats van er de ogen voor te sluiten.’

‘Houdt u goed de wacht aan uw grenzen?’ vroeg ridder Idian.

‘Dat heb ik altijd gedaan,’ antwoordde Arturin. ‘Hoewel we de laatste tijd nooit iets merken van Eviellan.’

‘Dat bewijst dat ze in Eviellan dom zijn,’ zei Tirillo. ‘Hier zijn geen bergen; ze hoeven alleen maar een rivier over te steken. Nee, zó dom kunnen ze niet zijn – en daarom denk ik juist het tegenovergestelde: de Macht in het Zuiden is sluw en geslepen. Hoed u daarvoor, ridder Arturin, Heer van Ristridin aan de Grijze Rivier!’

‘Dank u voor de wijze raad,’ sprak de burchtheer wat kortaf en daarna vroeg hij zijn gasten of ze misschien droge kleren wilden aantrekken. Dat wilden ze graag en zo verdwenen ze weer, begeleid door Arturin en zijn vrouw.

Maar Ewijn keek nog even om naar Tiuri en zei: ‘Goed dat je ook hier bent. We zullen elkaar dadelijk veel te vertellen hebben.’

In de grote zaal waren de kaarsen aangestoken. Alleen Tiuri, Piak en Bendoe zaten er nu, wachtend op de anderen.

‘Zo, Ewijn is er,’ zei Bendoe. ‘Als Ristridin en Arwaut nu maar gauw komen; dan zijn we weer bij elkaar.’

Tiuri zat bij het schaakbord en staarde met afwezige blik naar de stukken. ‘Ridder Ewijn is mooi op tijd,’ zei hij. ‘Kent u ridder Idian?’

‘Nee, nooit ontmoet,’ antwoordde Bendoe. ‘Ook zijn naam ken ik niet. Toch moet hij een machtig heer zijn; je had moeten zien hoe eerbiedig zijn krijgslieden hem bejegenden. Die nar is wel een bekende van je, is het niet?’

‘Ja, ik heb hem vorig jaar ontmoet in het Rijk van Unauwen,’ zei Tiuri.

‘Hij is heel aardig,’ zei Piak.

‘Dan ben ik geen goede nar,’ sprak Tirillo, die juist binnenkwam, gevolgd door ridder Arturin. ‘Narren behoren plaaggeesten te zijn, ze moeten de mensen ergeren en prikkelen.’

Hij ging tegenover Tiuri zitten en vroeg: ‘Wie is aan de beurt?’

‘Ik,’ antwoordde de jongeling. ‘Ja, wit is aan zet.’

‘Speel!’ beval Tirillo.

Tiuri nam de raadsheer van zwart en zei: ‘Nu is ridder Arturin aan de beurt.’ Hij ging gemakkelijk zitten, met de bedoeling de nar van alles te vragen.

Maar deze legde een vinger tegen zijn spitse neus en keek naar het schaakspel.

‘Speel gerust mijn partij,’ sprak Arturin.

‘Graag, dank u,’ zei de nar en hij verzette een stuk. ‘Nu jij weer, Tiuri.’

Tiuri voelde niet erg voor schaken op dit ogenblik. ‘Hoe gaat het in het Rijk van Unauwen?’ vroeg hij.

‘Net als hier,’ antwoordde Tirillo. ‘Wit strijdt tegen zwart, oftewel Unauwens ridders tegen Eviellan. Raadsheren beraadslagen, ruiters galopperen, kastelen worden belegerd. Goed en kwaad proberen elkaar schaakmat te zetten.’ Hij keek met een glimlach naar het schaakbord. ‘’t Is lang geleden dat ik gespeeld heb,’ zei hij. ‘Deze zwarte en witte velden roepen allerlei herinneringen bij me op.’

Tiuri merkte echter gauw dat de nar het schaken niet had verleerd. In enkele zetten sloeg Tirillo drie stukken van wit en zei: ‘Je hebt er je gedachten niet bij, ridder Tiuri!’

Dat moest Tiuri toegeven. Veel liever zou hij praten en vragen.

‘Het gesprek komt nog,’ zei de nar. ‘Straks bloeit het op, als we allemaal bij elkaar zitten. Doe me een plezier en concentreer je op ons spel.’

Dus schaakten ze verder.

De burchtvrouw kwam binnen, met Ewijn en ridder Idian. Ewijn begon een gesprek met Bendoe en Piak. Ridder Idian bleef bij het schaakspel staan.

‘Je hebt hem mat in drie zetten, Tirillo,’ zei hij, ‘tenzij ridder Tiuri denkt aan de enige mogelijkheid om zijn koning te redden. Ja, dan kan hij zelfs misschien de jouwe nog in gevaar brengen.’

Tiuri trachtte te bedenken welke zet dat was.

‘Speelt u voor hem, ridder Idian,’ stelde Tirillo voor. ‘Sinds jaren hebt u niet tegenover mij aan het schaakbord gezeten.’

Tiuri keek naar de ridder op. Deze had zijn helm nu afgezet. Zijn haar glansde als goud in het kaarslicht, zijn gezicht was jong en vriendelijk.

‘Ik vrees dat ik voorlopig niet zal schaken,’ zei hij.

Tiuri stond op en zei: ‘Help mij dan, heer, en doe een zet voor mij.’

Ridder Idian glimlachte. Hij ging zitten en liet het laatste witte paard springen. Hij legde Tiuri uit waarom hij dat deed. Tiuri luisterde en keek tegelijkertijd naar Idians handen. Aan een ervan glinsterde een mooie ring. Zulke ringen had hij meer gezien; er bestonden er maar twaalf in de hele wereld en koning Unauwen had ze geschonken aan zijn trouwste paladijnen. Hij had nooit eerder van Idian gehoord; toch moest deze een bijzonder ridder zijn.

Een kwartier later was het schaakbord echter vergeten. De gasten van ridder Arturin praatten met elkaar en vertelden allerlei nieuws. Het bleek dat Ewijn de enige was die langere tijd in het kasteel zou blijven, tot Ristridin terug was. De anderen hadden hem alleen een eindje begeleid. Ridder Idian wilde gauw teruggaan naar het Rijk van Unauwen; Tirillo zou naar het noorden reizen, om als afgezant van het rijk in het westen te spreken met koning Dagonaut.

‘Afgezant?’ zei Bendoe, met een gezicht alsof hij het vreemd vond dat een nar voor zo’n taak was uitgekozen.

Tiuri wilde iets zeggen, maar Tirillo legde hem met een knipoogje het zwijgen op.

‘In deze tijden van gevaar is het raadzaam de vriendschapsbanden tussen onze beide landen nauwer aan te halen,’ sprak ridder Idian. ‘Wij hebben een gevaarlijke vijand in het zuiden.’

‘Eviellan is úw vijand, en veel goeds heb ik van dat land niet gemerkt,’ zei ridder Arturin. ‘Maar wij in Dagonauts rijk zijn niet in oorlog.’

‘Voelt u zich veilig?’ vroeg Tirillo.

‘De waakzaamheid aan onze grenzen laten we nooit verslappen,’ antwoordde Arturin. ‘Maar ik moet zeggen dat we geen moeilijkheden met het zuiden hebben sinds deze vorst er regeert. En met de vete tussen hem en uw koning hebben wij hier toch eigenlijk niets te maken.’

‘Daar ben ik het niet mee eens!’ zei Tiuri verontwaardigd. Hij voelde zich zo nauw verbonden met het rijk in het westen. Droeg hij niet een wit schild, hem geschonken door koning Unauwen?

‘En ik ook niet,’ viel Bendoe hem bij. ‘De Vorst van Eviellan is een schurk, dat weet iedereen.’

Ridder Idians gezicht vertrok even, alsof er een schaduw overheen vloog.

‘Net zo’n schurk als zijn Ridders met Rode Schilden,’ voegde Bendoe erbij.

‘Er is één ridder met een rood schild die jij als je vijand beschouwt,’ zei Arturin tot hem, ‘omdat hij Edwinem heeft vermoord – de hemel hebbe zijn ziel. Maar je wilt Edwinem wreken omdat hij je vriend was, en niet omdat hij een onderdaan was van koning Unauwen en dus een vijand van Eviellan. Dat heb je zelf gezegd.’

‘Dat is waar,’ bromde Bendoe. ‘Maar,’ ging hij voort, ‘kan men een land vertrouwen waar zulke ridders wonen, waar zo’n verraderlijk vorst regeert?’

‘Ik vertrouw Eviellan ook niet,’ zei Arturin. ‘Maar tussen dat land en het onze is er nu vrede, en ik hoop dat het zo blijft.’

Was ridder Ristridin maar hier, dacht Tiuri. Hij leeft wél mee met wat er gebeurt buiten onze grenzen. Zijn vaderland was dat van Dagonaut, ten oosten van het Grote Gebergte – maar de wereld was wijder; het Rijk van Unauwen, aan de andere kant van de bergen, zou niemand vergeten die er eens was geweest. En Eviellan kon ook niet vergeten worden, al was het om een heel andere reden.

Hij keek naar ridder Idian en zijn metgezellen, in de hoop dat ze meer zouden zeggen. Maar die zwegen.

4 Twee ridders uit het zuiden

Ristridin verscheen ook de volgende dag niet. Bendoe mopperde: ‘Ik begrijp niet waar hij blijft. Als hij het Wilde Woud heeft verlaten heeft hij geen enkele reden om zich niet aan onze afspraak te houden. Ik geloof dat ik maar eens naar Islàn ga; misschien kom ik daar te weten waar hij heen is gegaan.’

‘Ik ben er ook nog maar net,’ zei Ewijn. ‘Wie weet hoe gauw onze vrienden door hoorngeschal zullen worden aangekondigd.’

‘Nu, ik hoop dat het inderdaad gauw is!’ zei Bendoe.

‘Ik hoop hetzelfde,’ sprak ridder Idian. ‘Ik zou heer Ristridin graag willen ontmoeten en ik kan hier maar korte tijd blijven.’

Het was weer avond; ridder Arturin en zijn gasten zaten bij elkaar in de grote zaal.

Tiuri en ridder Idian speelden een spel schaak, op verzoek van de laatste.

Nu keek Tiuri Idian aan. Deze ridder interesseerde hem. Hij had niet veel gezegd, maar hij was iemand wiens aanwezigheid je voortdurend voelde – door de aandacht waarmee hij luisterde, de enkele kalme opmerking die hij maakte, de uitdrukking van zijn gelaat. Hij was niet zo jong als Tiuri eerst had gedacht; fijne rimpels om zijn ogen spraken van meer en misschien moeilijke jaren. De ogen zelf waren donker en leken op het eerste gezicht dromerig. Als ze je aankeken waren ze echter juist doordringend, zodat Tiuri het gevoel had dat Idian veel meer wist van hem dan omgekeerd. Hij vroeg zich af waarom de ridder hem zo’n belangstelling inboezemde. Ik weet eigenlijk niets van hem! dacht hij. Hij heeft geen enkele maal over zichzelf gesproken. Misschien is dát het juist!

Hij had gemerkt dat Idian de onbetwiste aanvoerder was van de bezoekers uit het westen en dat kwam hem heel vanzelfsprekend voor – niet alleen omdat hij de oudste was van de drie en een ring van koning Unauwen aan zijn vinger droeg. Maar Ewijn en Tirillo hadden hem niets over hun metgezel verteld... ja, als hij het goed bedacht, hadden ze elke vraag over hem ontweken. Er was iets geheimzinnigs aan ridder Idian.

Tiuri kwam met een schok uit zijn gedachten omdat deze ridder hem plotseling recht in het gezicht keek en zei: ‘Ik ben een der vele paladijnen van koning Unauwen.’

Tiuri wist niet wat te antwoorden, maar de ridder wendde zijn blik naar het schaakbord en voegde er op zachte toon bij: ‘Hoe prettig is het in een vredige burcht te zijn en te spelen met een vriend. En toch – het moge vreemd klinken – is het alsof ik meer doe dan alleen maar schaken.’

Tiuri zweeg nog steeds, maar het kwam hem voor dat er ook geen antwoord van hem werd verwacht.

Tirillo kwam bij hen staan en sprak fluisterend: ‘Nu lijkt de tijd even stil te staan, en...’

Zijn woorden werden onderbroken door hoorngeschal.

‘Wel, toch niet,’ vervolgde de nar. ‘De tijd klopt juist aan de poort: gasten, gebeurtenissen, reizigers in het donker!’

‘Ristridin en Arwaut eindelijk?’ mompelde Bendoe.

De poortwachters brachten echter ander bericht. ‘Twee ridders uit het zuiden zijn de rivier overgestoken,’ zo kwamen ze de burchtheer vertellen. ‘Ze vragen hier onderdak.’

‘Ridders uit het zuiden?’ herhaalde Arturin.

‘Uit Eviellan?’ vroeg Bendoe. ‘Dragen ze rode schilden?’

‘Ja, heer,’ was het antwoord.

‘Dan laten we ze niet binnen!’ riep Bendoe. ‘Ridders met Rode Schilden, wat denken ze wel! Zeg ze maar dat ik naar buiten kom om me met hen te meten!’

Ridder Arturin legde zijn hand op Bendoes arm. ‘Blijf kalm,’ zei hij. ‘Ze vragen onderdak, en dat kan ik, Heer van kasteel Ristridin, hun toch niet weigeren.’

‘Ben je vergeten dat Edwinem óók eens je gast is geweest?’ riep Bendoe boos. ‘Hij is door zo’n ridder vermoord.’

‘Door welke ridder?’ zei Arturin. ‘Dat weet je net zomin als ik. En de wet der gastvrijheid moet jou ook heilig zijn, Bendoe.’

‘Denk er eens aan dat je al gasten hebt!’ riep Bendoe. ‘Ridders met witte schilden nog wel, doodsvijanden van die mannen aan de poort!’

Hierop wist Arturin niets te zeggen. Met een ongerust gezicht keek hij naar zijn andere gasten, die dit alles zwijgend hadden aangehoord.

Tirillo kwam nu naar hem toe en vroeg: ‘Wat zijn de moeilijkheden?’

‘Dat hebt u toch zeker wel gehoord,’ zei Bendoe. ‘Twee ridders uit Eviellan willen hier binnenkomen.’

‘Welke burchtheer kan zijn deur sluiten voor mensen die gastvrijheid vragen?’ zei de nar.

‘Ja, maar...’ begon Arturin.

‘U bent hier al,’ vulde Bendoe aan, en hij keek naar ridder Idian.

‘Wat zou dat?’ sprak deze rustig. ‘Hier is het immers neutraal gebied? In deze burcht kunnen vijanden elkaar in vrede ontmoeten. Laat ze binnen!’ Hij glimlachte Bendoe toe en voegde erbij: ‘Wacht met uw uitdaging totdat ze het kasteel weer hebben verlaten.’

‘Dus u vindt het goed?’ vroeg Arturin.

‘Of mijn heer het góédvindt, doet er niet toe,’ antwoordde de nar voor Idian. ‘Hij zegt: “Laat ze binnen” en ik zeg: “Laat ze niet te lang wachten in de kou”.’

Ridder Arturin en de wachters gingen weg, naar de poort.

‘Dat kan wat worden!’ zei Piak verbaasd.

‘O nee, we houden ons allemaal bedaard,’ sprak Tirillo. ‘Wat mij betreft, ik vind het wel aardig om oog in oog met mijn vijanden te staan. Ze zijn zo anders dan ik, weet je! Ze hebben armen, benen, ogen en een mond!’

‘En een hart,’ zei Idian.

Bendoe keek wat ongelukkig van de een naar de ander.

Ridder Idian stond op en liep heen en weer, alsof hij over iets nadacht en aarzelde.

‘Heer,’ zei Tirillo tot hem, ‘wilt u dat we ons terugtrekken of zullen Ewijn en ik ons met de nieuwe gasten onderhouden?’

‘Blijf rustig hier, in deze zaal,’ antwoordde de ridder, ‘en wacht af wat er komen zal.’ Zelf liep hij met langzame tred weg. Bij de deur wendde hij zich even om. ‘Ik blijf dichtbij,’ zei hij en hij verdween.

Piak boog zich naar Tiuri toe en fluisterde: ‘Zou jij ook wel meer willen weten van ridder Idian?’

Zijn vriend dacht er dus net zo over! Tiuri kon echter geen antwoord geven, want ridder Arturin kwam terug, gevolgd door twee ridders met zwarte wapenrusting en rode schilden.

‘Mag ik u voorstellen,’ zei hij, ‘ridder Melas van Darokítam en ridder Kraton van Indigo.’

Toen dienaren de pas aangekomen ridders hadden geholpen hun wapenrustingen af te gespen, viel er een stilte waarbij iedereen elkaar opnam.

Tirillo was de eerste die sprak.

‘U, ridder Kraton, ken ik,’ zei hij, ‘van vroeger, toen u nog Heer van Indigo was.’

‘Ik beschouw mij nog steeds Heer van Indigo,’ zei ridder Kraton bars. Hij was een grote man met een somber gezicht.

‘Indigo bestaat niet meer,’ zei Ewijn.

‘Mijn kasteel Indigo aan de Witte Rivier is een ruïne,’ sprak ridder Kraton. ‘Uw krijgslieden hebben het verwoest en gesloopt.’

‘Omdat u was opgestaan tegen uw koning Unauwen,’ zei Ewijn.

‘Omdat ik trouw bleef aan mijn heer, de prins, Vorst van Eviellan!’

‘U bent geboren in Unauwens rijk, niet in Eviellan,’ zei Tirillo. ‘Vroeger droeg u een wit schild, als ik me niet vergis. Verandert u zo graag van kleur?’

‘Ik heb rood gekozen,’ antwoordde ridder Kraton kortaf, ‘en dat is genoeg voor mij. Ik heb geen behoefte aan de hele regenboog, zoals narren.’ Hij wendde zich tot Melas en zei iets tot hem in een onverstaanbare taal. ‘Mijn vriend kent van uw taal maar enkele woorden,’ voegde hij erbij. ‘Het is misschien maar goed dat hij niet begrepen heeft wat Tirillo zei, die zotskap van de koning.’

‘Paladijn van de koning!’ riep Ewijn verontwaardigd.

‘Men hoeft geen zwaard en schild te dragen om ridder te zijn,’ voegde Tiuri erbij.

Ridder Kraton keek de jongelieden aan. ‘Wie zijn die knapen ook weer?’ vroeg hij. ‘Toch geen ridders?’

‘Ridder Ewijn uit het westen en Tiuri, ridder van Dagonaut,’ zei Arturin, nu ook wat boos.

‘Van Ewijn heb ik nooit gehoord,’ zei Kraton, ‘maar Tiuri...’ Hij wierp de laatste een onvriendelijke blik toe.

Tiuri bedacht dat de ridders van Eviellan hem zeker als vijand zouden beschouwen, al was hij inwoner van een neutraal land. Als ze tenminste wisten dat hij eens een belangrijke brief naar koning Unauwen had gebracht.

Ridder Bendoe nam Kraton argwanend op. De burchtheer keek ongerust van de een naar de ander. Daarna riep hij een dienaar om wijn te brengen ter ere van de nieuwe gasten. Blijkbaar hoopte hij daarmee de stemming te verbeteren.

De wijn werd gebracht en ingeschonken, maar allen sloegen elkaar over de rand van hun glazen waakzaam gade. De ridders uit Eviellan zeiden niets en Arturin trachtte vergeefs met luchtige opmerkingen de vijandige sfeer te doen verdwijnen.

‘Laat ons over het wéér praten!’ riep Tirillo tenslotte. ‘Zon en regen behandelen ons gelijk. Zelfs in Eviellan is het elke maand volle maan.’

‘Alleen een maanzieke nar kan zoiets voorstellen,’ zei ridder Kraton schamper. ‘Ik heb wel wat anders aan mijn hoofd dan de maan, vol of niet. Ik laat me niet beïnvloeden door weer of wind.’

‘En dat terwijl u een slechte weerhaan bent,’ sprak Tirillo. ‘Eerst kijkend naar het westen, dan draaiend naar het zuiden.’

‘Er was een gouden weerhaan op de hoogste toren van mijn kasteel Indigo,’ zei Kraton. ‘Waar is die gebleven? Maar eens zal die toren, zal de ruïne van mijn burcht weer worden opgebouwd. Daarvan droom ik elke nacht, maan of geen maan.’

‘Droomt u ook wel eens van kasteel Forèstèrra?’ vroeg Tirillo. ‘Of van Ingewel? De ridders die daar woonden zijn door u en de uwen gedood.’

‘De woorden van deze nar worden wijzer en wijzer!’ sprak Kraton spottend. ‘Hoe kan men oorlog voeren zonder te doden?’ Hij zei weer iets tot zijn zwijgende metgezel.

Ridder Melas lachte en dronk zijn glas leeg. Kraton volgde zijn voorbeeld en liet zich opnieuw inschenken. Toen wendde hij zich tot Bendoe en Arturin.

‘Ik weet niet wat de heren uit Unauwens rijk u hebben wijsgemaakt,’ zei hij. ‘Ze hebben u zeker verteld dat mijn koning, de Vorst van Eviellan, boos en slecht is. En zijn tegenstander, de kroonprins, zoon van Unauwen, is edel en goed. Hebben ze u dat niet verteld? Maar hebben ze erbij gezegd dat de Vorst van Eviellan óók een zoon is van koning Unauwen, dat de prinsen tweelingbroers zijn? Waarom moest de een kroonprins worden en alles krijgen? Waarom kreeg de ander niets, alleen omdat hij iets later is geboren?’

‘U vertelt het verkeerd!’ viel Ewijn in. ‘De vijandschap is niet van de kroonprins uitgegaan. Zijn broer is altijd jaloers op hem geweest.’

‘Er kan nu eenmaal maar één man troonopvolger zijn,’ zei Tirillo.

‘Uw vorst is de oorlog begonnen,’ zei Ewijn. ‘Hij heeft alle kansen gehad, maar hij wilde zijn vader niet gehoorzamen en stond de kroonprins naar het leven... zijn eigen broer!’

‘Heren,’ sprak Arturin bijna smekend, ‘gedraagt u zich alstublieft als gasten op vredig gebied. Sluit wapenstilstand, ook in uw woorden!’

‘Ik wil niets liever,’ zei Kraton, terwijl hij zich nog eens liet inschenken. ‘Ridder Melas en ik zijn om vreedzame redenen hier. Wij gaan als afgezanten van onze vorst een bezoek brengen aan koning Dagonaut.’

‘U ook?’ zei Bendoe.

‘Dan kunnen we samen reizen,’ zei Tirillo vriendelijk. ‘Mijn doel is hetzelfde.’

‘Moet koning Dagonaut opgevrolijkt worden?’ sprak Kraton sarcastisch. ‘O, u bent welkom als reisgenoot. Wij gaan koning Dagonaut voorstellen een verbond te sluiten met Eviellan.’

‘Ik moet koning Dagonaut vragen een verbond te sluiten met Unauwen,’ zei Tirillo lachend. ‘Dat kan aardig worden als wij samen bij hem komen!’

Ridder Kraton verwaardigde zich niet daarop antwoord te geven. Hij dronk zijn derde glas leeg, schonk het weer vol en zei tegen Bendoe: ‘Ik verwacht dat u me straks niet op zult houden. Ik verzeker u op mijn riddereer dat ik Edwinem van Forèstèrra niet heb gedood. Het is dus onzin weer met uw tweegevechten te beginnen.’

‘Dat zal ik zelf beoordelen,’ zei Bendoe strak.

‘Waar is uw vriend... hoe heet hij ook weer... ridder Ristridin van het Zuiden?’ ging Kraton voort. ‘Hem had ik graag willen ontmoeten.’

‘Die is naar het Wilde Woud gegaan,’ antwoordde Bendoe.

‘Het Wilde Woud?’ herhaalde Kraton.

‘Ja, maar hij is nu ergens anders,’ zei Arturin. ‘Hij komt hier; we verwachten hem ieder ogenblik.’

‘Wat moest ridder Ristridin in vredesnaam in het Wilde Woud?’ vroeg Kraton.

‘Je moet je eigen land toch kennen,’ zei Tirillo.

‘Ristridin heeft in het Wilde Woud niets gevonden,’ sprak Arturin. ‘Hij heeft het in de winter al verlaten.’

‘O, nu begrijp ik het,’ zei Kraton. ‘Ik hoorde namelijk geruchten dat hij in Deltaland rondzwierf.’

‘In Deltaland?’ riep Bendoe. ‘Waar? En wanneer?’

‘Daarvan weet ik niets,’ antwoordde Kraton. ‘Ik hoorde alleen maar geruchten. En ik weet ook niet wie er mij van vertelde. Het hoeft helemaal niet waar te zijn.’

‘Deltaland is dichtbij,’ zei Arturin.

Het gesprek kwam op Deltaland en liep toen dood.

Ik hoop dat ze gauw weggaan, dacht Tiuri. Hij keek naar Tirillo, de enige die het gezelschap zou kunnen opvrolijken als hij dat wilde.

Maar de nar zette de stukken op het schaakbord in het gelid en scheen voor niets anders aandacht te hebben. Bendoe stond op en drentelde op en neer. Ridder Kraton schonk zich nogmaals een glas wijn in. Hij had er al heel wat gedronken en was blijkbaar van plan ermee door te gaan.

Na een tijdje werd hij weer spraakzaam en maakte allerlei stekelige opmerkingen ten koste van Ewijn en Tirillo. Die gingen er niet op in, wat Kraton natuurlijk bijzonder ergerde. En tenslotte riep hij: ‘Wat is er geworden van die beroemde paladijnen van koning Unauwen? Een verlegen jongen en een nar, dat is alles wat ik ervan zie! U noemde hen toch ridders, is het niet zo, mijn gastheer?’

‘Dat zijn ze,’ antwoordde Arturin, ‘en ik verzoek u...’

Kraton viel hem in de rede. ‘Er was nóg een ridder met een wit schild!’ riep hij ‘Ik bedoel niet Tiuri; die hoort bij koning Dagonaut. Maar er is hier een derde ridder uit het westen; u noemde mij zijn naam, heer Arturin, toen u mij zo vriendelijk binnen liet komen in uw kasteel. Waar is die ridder?’

‘Ik weet het werkelijk niet,’ zei Arturin.

‘Wij komen hier met open vizier!’ riep Kraton. ‘Ewijn en Tirillo traden ons tenminste tegemoet. Waarom die andere ridder niet? Houdt hij zich schuil?’ Hij stond op en keek uitdagend rond.

Ridder Melas tikte hem tegen zijn elleboog en mompelde iets, maar Kraton sloeg geen acht op hem. Bendoe perste zijn lippen op elkaar alsof hij zich moest beheersen hem niet aan te vliegen. Arturin keek boos. Ewijn en Tirillo zwegen.

‘Houdt hij zich schuil?’ herhaalde Kraton.

Tirillo keek op van het schaakbord; voor het eerst leek hij wat ongerust.

‘Wat gaat u dat aan?’ zei Ewijn op hooghartige toon.

‘Niets, niets, mijn beste,’ antwoordde Kraton. ‘Ik zou hem alleen de hand willen drukken. Als hij hier durft te komen! Wie is hij?’

Het was even stil. Toen sprak Tirillo, zacht, maar duidelijk: ‘Ridder Idian.’

Kraton fronste zijn wenkbrauwen en streek zich over het voorhoofd alsof hij trachtte zich iets te herinneren. Even daarna echter riep hij luid: ‘Dan daag ik ridder Idian uit hier te verschijnen, zodat mijn vriend en ik hem kunnen begroeten!’ Hij hief zijn lege glas en smeet het stuk op de grond.

‘Ridder Kraton!’ zei Arturin kwaad.

‘Ridder Idian!’ riep Kraton nogmaals.

Tirillo stond ook op, kruiste zijn armen over elkaar en keek van Kraton naar de deur. Deze ging open en ridder Idian verscheen op de drempel. Hij leek heel groot toen hij daar een ogenblik bleef staan voordat hij langzaam de zaal inliep. Zijn komst had een grote uitwerking op de ridders uit Eviellan.

Ridder Kraton greep de rand van de tafel en zijn gezicht verstarde. Ridder Melas sprong zó wild op, dat zijn stoel omviel, en het leek een ogenblik dat hij neer wilde knielen. Kraton pakte hem vast en siste: ‘Nee, nee, niet doen!’

Ridder Idian bleef vlak voor hen staan. Zijn gezicht stond ernstig, bijna streng.

‘Vergist u zich niet,’ zei hij. ‘Ik ben niet degene die u misschien denkt. Ze zeggen dat we erg op elkaar lijken – ik en mijn broer, de Vorst van Eviellan.’

‘De kroonprins!’ fluisterde Kraton.

5 Prins van het westen

Nu sprak Tirillo: ‘Ridder Idian, of beter prins Iridian, oudste zoon van koning Unauwen, Kroonprins, Heer van de Zeven Kastelen, Onderkoning van het rijk in het westen.’

Allen staarden de prins aan. Ja, als een machtig heer zag hij eruit!

‘Ik zal u en uw broeder nooit verwisselen,’ zei ridder Kraton langzaam en bijna met moeite. ‘Mijn verontschuldigingen. Nu ik weet wie u bent, begrijp ik waarom u zich liever niet wilde laten zien.’

De prins schudde zijn hoofd. ‘Ik had me misschien beter metéén kunnen laten zien, ridder Kraton,’ zei hij. ‘Maar wat had ik u te zeggen? U weet al hoe ik denk over u. U zult mij nooit verwisselen met mijn... met de Vorst van Eviellan. Maar ík was uw wettige heer in de Provincie der Rivierstromen en uw koning is mijn vader, Unauwen.’

‘Als koning heb ik de Vorst van Eviellan gekozen,’ zei Kraton op uitdagende toon, maar hij moest zijn ogen neerslaan voor die van Idian.

‘U hebt de verkeerde keus gedaan, ridder Kraton,’ sprak de prins zacht en hij zuchtte bijna onhoorbaar.

‘Dat kan wel zijn, heer,’ antwoordde Kraton, ‘maar ik blijf erbij.’

‘Zo zij het,’ sprak de prins. ‘Alleen nog één ding, ridder Kraton en ridder Melas. U zult uw vorst van onze ontmoeting vertellen. Zeg hem dan dat ik nooit zal kunnen vergeten dat hij mijn broeder is, maar dat ik hem zal bestrijden met al mijn kracht! Hij kan geen enkele aanspraak maken op de troon van onze vader en zijn oorlog voert hij alleen uit haat en wrok.’

‘Heeft hij dan geen reden om te haten en zich te willen wreken?’ vroeg Kraton.

‘Nee,’ zei de prins streng en hij voegde erbij: ‘Toch doet het me pijn als ik bedenk dat al het kwaad dat hij doet het meest op hemzelf neerkomt. Hij heeft een zware last te dragen! Zelfs nu zou ik nog vrede willen sluiten, maar terwille van mijn vaders onderdanen moet ik hem bestrijden, tenzij hij verandert. Zeg hem dat ook.’

‘En als hij zou veranderen, zou hij dan weer verwelkomd worden in het rijk van uw beider vader?’ vroeg Kraton.

‘Ja,’ antwoordde Idian. ‘Maar niet als prins mag hij het betreden en ook niet als Vorst van Eviellan.’

‘Hoe dan?’ riep Kraton. ‘Als bedelaar en boeteling misschien? Nooit zal hij dat doen!’ Hij trad een pas achteruit en maakte een onwillige buiging. ‘Ik zal uw woorden overbrengen, Hoogheid,’ zei hij, ‘al denk ik dat mijn vorst niet eens zal luisteren.’ Hij wenkte Melas, die ook boog en verliet samen met hem de zaal.

‘Hoogheid,’ begon Arturin.

‘Laat me hier ridder Idian blijven,’ sprak de prins. Hij ging zitten en wie hem aankeek durfde niets te zeggen. Want zijn gezicht stond oneindig bedroefd.

Na korte tijd echter zei Tirillo zacht: ‘Wat nu, heer?’

Ridder Idian ontwaakte uit zijn gepeins. ‘Waarschijnlijk is het heel goed dat ik deze ridder heb gesproken,’ zei hij. ‘En om op je vraag te antwoorden, Tirillo, weldra zullen onze wegen scheiden. Ik ga terug naar ons land; ik weet nu wat ik weten wilde.’

‘Het lijkt mij ook het beste dat u teruggaat,’ zei de nar. ‘En dan het liefst nu meteen, heer! Ik vertrouw die ridders met rode schilden niet. (Hier knikte Bendoe heftig met zijn hoofd.) Nu ze weten wie u bent, kunnen ze wel bericht sturen naar hun landgenoten om u te volgen en te overvallen.’

‘Wees niet bang voor mijn veiligheid,’ zei ridder Idian.

‘Ik ben wél bang voor uw veiligheid,’ zei Tirillo. ‘U bent de hoop van ons koninkrijk, de opvolger van koning Unauwen.’

‘Wat zou er van ons worden als u iets overkwam?’ sprak Ewijn.

‘Ik heb een zoon...’ begon ridder Idian.

‘Uw zoon is nog een kind,’ zei de nar. ‘Werkelijk, heer, u moet gaan voordat deze ridders er erg in hebben. Een van ons houdt ze wel aan de praat totdat u ongemerkt uit het kasteel bent vertrokken.’

‘Goed,’ zei ridder Idian met een glimlach. ‘Dan moet jij ze maar aan de praat houden, Tirillo; dat is je wel toevertrouwd.’

‘Uw dienaar, heer,’ sprak de nar.

Idian rees overeind. ‘Hoort dan mijn bevelen,’ zei hij, nu weer prins in plaats van ridder. ‘Jij, Tirillo, reist morgen naar de Stad van Dagonaut om bij de koning van dit land voor een bondgenootschap te pleiten.’

Tirillo boog.

‘Vaarwel dan,’ zei de prins, ‘en tot ziens.’

Ze schudden elkaar de hand; toen draaide Tirillo zich om en liep snel weg.

‘En jij, Ewijn, blijft hier tot ridder Ristridin komt,’ ging de prins voort. ‘Ik wil graag horen wat hij te vertellen zal hebben en jij kunt me dat dan berichten. Al te lang mag je echter niet wegblijven; over een maand verwacht ik je terug in mijn stad.’

‘Ik gehoorzaam, heer,’ zei de jonge ridder.

Toen wendde prins Iridian zich tot Tiuri en Piak.

‘Jullie zijn geen onderdanen van mijn vader,’ zei hij, ‘maar toch zijn jullie met een niet te verbreken band aan ons land verbonden. Eens hebben jullie ons een grote dienst bewezen en ridder Tiuri draagt zelfs een wit schild. Blijf koning Dagonaut trouw, maar vergeet ook Unauwen niet. Wees op je hoede voor Eviellan en doe wat je geweten je zegt.’

De vrienden bogen. Tiuri zei alleen: ‘Dank u, heer,’ en Piak wist helemaal niets te antwoorden. Zijn ogen zeiden echter hetzelfde als die van zijn vriend: Ik zal Unauwen nooit vergeten en prins Iridian ook niet!

‘Ridder Bendoe,’ sprak nu de prins, ‘u zult zeker blijven wachten op uw vriend Ristridin; wat u daarna zult doen kunt u nog niet weten. U zoekt een ridder met een rood schild, maar of u hem vindt of niet, ik weet dat u altijd zult vechten tegen het kwade. Als Ristridin niet terug mocht komen, moet u hém eerder zoeken dan uw vijand, want Ristridin is uw vriend en zijn opdracht kan hem naar vreemde plaatsen hebben gevoerd.’

Tenslotte richtte hij zich tot ridder Arturin. ‘Ik dank u voor uw gastvrijheid,’ zei hij. ‘Als ik u een opdracht mocht geven, zou het er een zijn die u al jaren trouw vervult: bewaak uw grenzen. Misschien bent u het niet met mij eens als ik u dit zeg: het is mogelijk dat u tóch eens partij zult moeten kiezen, dat u zich in de strijd moet begeven, of u wilt of niet.’

Ook Arturin boog. ‘Ik hoop het niet, Hoogheid,’ antwoordde hij. ‘Maar als het zo mocht zijn, wil ik aan de goede kant strijden.’

Daarna groette de prins hen allen nog eens en begeleid door Arturin verliet hij de zaal om afscheid te nemen van de burchtvrouw en alles klaar te maken voor een vlug vertrek.

‘Jammer dat hij weg moet!’ zei Piak. ‘Nu weten we eindelijk wie hij is, en ik had hem graag beter leren kennen.’

‘Stil!’ zei Tiuri. ‘Ridder Kraton en Melas mogen niets merken.’

‘Daar zal die nar wel voor zorgen,’ sprak Bendoe. ‘Maar je hebt gelijk, prins Iridian is een bijzonder man. Wat vinden jullie van zijn woorden over Ristridin? Zou die onbeleefde Kraton er meer van weten? Ristridin was in Deltaland, zei hij, maar hij beweerde niet te weten waar, wanneer, waarom en hoe. Ik zal die heer eens onderhanden nemen! Hij mag zijn reis niet voortzetten voordat ik een woordje met hem heb gesproken.’ En hij trok een gezicht waarop te lezen viel dat het niet bij een woordje zou blijven.

6 Naar Islàn

Prins Iridian en zijn gevolg vertrokken nog diezelfde avond, zonder dat de ridders uit Eviellan het merkten.

De volgende morgen begon met een woordenwisseling tussen Bendoe en ridder Kraton. Toen de laatste hoorde dat de prins weg was, scheen hij daarover zeer ontstemd. ‘Was hij bang voor verraad van onze kant?’ vroeg hij. ‘We zijn toch mannen van eer op neutraal gebied!’

‘Prins Iridian is een ridder,’ zei Bendoe. ‘Hij is nergens bang voor. Verstandig is hij ook en hij heeft wel geleerd dat hij voor verraad op moet passen, zeker in de buurt van Eviellan. U weet toch op welke wijze ridder Edwinem werd gedood.’

‘Houdt u dáár nu eens over op!’ riep Kraton.

‘Best,’ antwoordde Bendoe. ‘Ik begin er wel weer over als we straks voor de poort staan, op het ogenblik dat u vertrekt.’

‘Ik neem uw uitdaging níét aan,’ sprak Kraton vastbesloten. ‘Ik heb u al gezworen op mijn riddereer dat ik niets te maken heb met de dood van Edwinem van Forèstèrra. En u zou uw eer verliezen als u mij toch aanviel. Ik ben een gezant en onderhandelaar en als zodanig onschendbaar.’

‘Bendoe,’ viel nu Arturin in, ‘ridder Kraton heeft gelijk. Je mag hem inderdaad niets in de weg leggen zolang hij als afgezant door ons land reist.’

‘Een mooi schild om zich achter te verschuilen,’ zei Bendoe minachtend.

‘Als ik terugkom, wil ik u graag van dienst zijn,’ sprak Kraton. ‘Een lafaard ben ik niet.’ En daar zag hij ook niet naar uit.

‘Misschien, Bendoe,’ zei Arturin, ‘kun je ditmaal beter van elk tweegevecht afzien en een ander plan van je uitvoeren. Je zou toch naar Islàn gaan.’

Ridder Kraton keek met gefronste wenkbrauwen van Bendoe naar de burchtheer en wendde zich toen tot Melas, die naast hem stond. Ze spraken even met elkaar in de onverstaanbare taal van Eviellan. Intussen ging Bendoe steeds donkerder kijken.

Kraton zag dat en zei: ‘Wat mijn makker betreft, ridder Bendoe, er zijn getuigen die kunnen zweren dat hij zich op het ogenblik van Edwinems dood in Darokítam bevond, zijn kasteel aan de andere kant van de Grijze Rivier.’

Melas voegde er iets bij, luid en opgewonden.

‘Hij zegt,’ vertaalde Kraton, ‘dat hij niet langer wil blijven in dit land; hij gaat dadelijk terug naar Darokítam. En hij wil u wel zijn schild laten zien, ridder Bendoe, met een diepe deuk die u erin geslagen hebt. Dat is gebeurd in Eviellan, bij een van uw vele gevechten met ridders die het ongeluk hadden rode schilden te dragen.’

Bendoe werd rood en Arturin streek zich over zijn mond alsof hij een glimlach wilde verbergen.

‘Dan heb ik u niets meer te zeggen,’ zei Bendoe kortaf. ‘Maar wacht, ik wil u nog één ding vragen, ridder Kraton, als dat mag.’

‘Gaat uw gang,’ zei Kraton.

‘U zei gisteren dat ridder Ristridin zich in Deltaland zou bevinden; kunt u me daar iets meer van vertellen?’

‘Ik heb u toch al gezegd dat ik er niets van weet,’ antwoordde Kraton. ‘Het was een gerucht, maar geruchten zijn er zovele. Ik kan me niet eens herinneren van wie ik het hoorde.’

‘En ridder Melas,’ vroeg Bendoe, ‘kan hij er wat van zeggen? Darokìtam ligt vlakbij Deltaland, en Deltaland is toch bijna helemaal van Eviellan.’

‘Wij hebben niets van Deltaland veroverd; wij hebben er alleen een eeuwig verbond mee gesloten,’ wees Kraton hem terecht en hij richtte zich tot Melas om hem de vraag over te brengen.

Maar Melas schudde zijn hoofd.

‘Wel, dat is alles,’ sprak Bendoe grimmig. ‘Reist in vrede. Ik zeg u “tot ziens” en niet “vaarwel”.’

Dit was het laatste dat hij zei tot de ridders uit Eviellan, voordat ze vertrokken. Ridder Melas ging inderdaad terug naar het zuiden, maar Kraton reed naar de Stad van Dagonaut. Hij reisde niet alleen; Tirillo vergezelde hem naar hetzelfde doel. Of de ridder en de nar elkaar aangename reisgezellen vonden, viel te betwijfelen.

Het afscheid van Tirillo was veel hartelijker geweest. De nar had niet kunnen beloven op de terugweg weer langs te komen, omdat hij langs de noordelijk gelegen Eerste Grote Weg veel vlugger de stad van zijn koning kon bereiken. ‘Maar ik zeg ook “tot ziens”,’ zei hij, ‘en “vaarwel” daar nog bij.’

Tot Ewijn had hij nog iets meer te zeggen: ‘Beste jongen, blijf nu niet zo bezorgd kijken. Ga straks met ridder Bendoe mee naar Islàn, of wacht hier op je vrienden.’

‘Ik weet dat ik niet anders kan doen,’ antwoordde Ewijn, ‘maar ik ben nog steeds niet gerust over de prins. Als hij me niet had opgedragen op Ristridin te wachten, zou ik hem achterna reizen.’

‘De Derde Grote Weg is op het ogenblik volkomen veilig,’ sprak Tirillo, ‘en onze ridder Idian kan heus goed op zichzelf passen.’

Toen kwam Arturin met een voorstel. ‘Ik wil wel enkele van mijn krijgslieden achter hem aan sturen,’ zei hij, ‘met de opdracht pas terug te keren als ze weten dat hem geen enkel gevaar meer bedreigen kan.’

Dit voorstel werd dankbaar aanvaard, en Ewijns schildknaap Marvijn ging met Arturins krijgslieden mee.

Zo was Ewijn na Tirillo’s vertrek de enige gast uit het Rijk van Unauwen.

De volgende dag besloot Bendoe naar Islàn te gaan en hij vroeg Tiuri, Piak en Ewijn of ze mee wilden. ‘Ik ben van plan er twee, drie dagen te blijven,’ zei hij, ‘dan zijn we binnen een week terug. Komen Ristridin en Arwaut in die tijd, nou, dan kunnen zíj even wachten.’

De drie jongelieden voelden er veel voor mee te gaan en Arturin stemde met hun plan in.

‘Ik vind het jammer dat ik thuis moet blijven,’ zei hij. ‘Ik zou de Heer van Islàn ook wel eens willen spreken, want ik heb hem lang niet gezien. Maar ik ga niet graag weg van mijn kasteel en ridder Fitil reist ook zelden.’

Tiuri vroeg: ‘Is ridder Fitil de Heer van Islàn?’

‘Dat is hij,’ antwoordde Arturin. ‘Vroeger was zijn naam welbekend; nu woont hij al jaren bijna vergeten in zijn burcht op de vlakte tussen de wouden.’ Hij wendde zich tot Bendoe. ‘Als er hier iets bijzonders gebeurt, stuur ik je een boodschap. Stuur jij mij bericht als jullie langer weg willen blijven.’

‘We zijn binnen de week terug,’ zei Bendoe. ‘We vertrekken zó; dan hebben we vanavond de rand van het bos bereikt en morgenmiddag zijn we in Islàn.’

Een halfuur later reden vier ruiters naar het noorden: Bendoe, Tiuri, Piak en Ewijn.

‘Dit doet me denken aan vorig jaar,’ zei de laatste. ‘Ook toen vlogen we over de wegen, en Bendoe reed graag voorop, net als nu.’

‘Maar toen waren Ristridin en Arwaut erbij,’ zei Tiuri, ‘in plaats van Piak en ik.’

‘En toen waren we gehuld in het grauwe harnas van de rouw,’ ging Ewijn verder. ‘Maar misschien hebben Ristridin en Arwaut vreemdere avonturen beleefd.’

‘Misschien rijden wij ook wel een avontuur tegemoet!’ riep Piak.

‘Dat zal je tegenvallen,’ zei Bendoe, zijn paard inhoudend. ‘Je kent Islàn niet. Dat is een oord voor een kluizenaar, eenzaam en afgelegen. Er valt daar heus niets te beleven.’

TWEEDE DEEL De Dochter van Islàn

1 Het verhaal van Rooie Quibo

Bij het vallen van de avond vonden de vier reizigers onderdak in de kleine herberg in het houthakkersdorp aan de rand van het bos.

‘We gaan vroeg naar bed,’ zei Bendoe na het eten, ‘want morgen moeten we voor zonsopgang weer op pad zijn.’

‘U drinkt toch wel nog even een glaasje wijn hier in de gelagkamer,’ zei de waard, die de schalen weg kwam halen. ‘Er zijn veel gasten vanavond; allemaal uit het dorp. Ze zijn gekomen om u te zien. Er logeren hier niet vaak ridders als u.’

Tiuri, Ewijn en Piak keken naar de andere gasten, die bij elkaar aan een lange tafel zaten en hen nieuwsgierig gadesloegen.

‘Ik heb nog helemaal geen zin om naar bed te gaan,’ zei Piak.

‘Ik ook niet,’ spraken Tiuri en Ewijn tegelijk.

‘De jeugd is altijd onverstandig,’ zei Bendoe. ‘Maar ik vind het best om nog even hier te blijven. Laten we dan bij de anderen gaan zitten; zo horen we misschien nog eens iets.’

Aan de lange tafel werden ze met vreugde ontvangen en kort daarna was het gesprek in volle gang. Bendoe vertelde dat hij en ridder Arturin wachtten op de terugkomst van Ristridin en zijn metgezellen. Geen van de dorpelingen had echter iets van de zwervende ridder gehoord. Toen ze vernamen dat deze naar het Wilde Woud was gegaan, schudden ze hun hoofd.

‘Hoe komt iemand daar nu bij?’ zei er een.

‘Dat bos is behekst,’ sprak een ander. ‘Ik zou er nog geen boom durven kappen.’

‘Ach jij!’ zei de waard. ‘Heer Ristridin is een ridder; zo’n man is nergens bang voor. Hij heeft meer avonturen beleefd dan jij kunt verzinnen. En deze ridders hier zouden je ook wel wat kunnen vertellen. Is het niet zo, ridder Bendoe?’

Deze bromde wat in zijn baard.

‘Wat zou het leven saai zijn zonder ridders,’ ging de waard peinzend voort. ‘Waar zouden dan de verhalen over moeten gaan die we horen en elkaar vertellen?’

‘Ik ken nóg wel iemand die een verhaal kan vertellen,’ zei een van de dorpelingen. ‘Rooie Quibo bijvoorbeeld. Waar is Rooie Quibo?’

‘O, die komt wel,’ zei een ander lachend. ‘Hij zal heus niet naar bed gaan voordat hij zijn slaapmutsjes heeft gedronken.’

‘Rooie Quibo is in het Wilde Woud geweest,’ zei de waard.

‘En wat heeft Rooie Quibo daarvan te vertellen?’ vroeg Piak.

De deur ging open en een enigszins hese stem riep luid: ‘Wie noemt daar mijn mooie, rooie naam zonder mijn toestemming?’

Een bijzonder magere, bijzonder vuile en slordige jongeman kwam binnen. Zijn haren waren vuurrood en stonden overeind als stekels. Hij liep met grote, onhandige stappen naar de tafel en ging tegenover Piak zitten.

‘Dat deed ik,’ zei deze. ‘Ik hoorde dat u een mooi verhaal weet.’

‘Verhaal, verháál!’ riep Rooie Quibo. ‘Helemaal geen verhaal! Ik vertel de waarheid, de zuivere waarheid, de waarheid zo zuiver en pittig als, als...’

‘Als brandewijn,’ hielp de waard.

‘Juist! Als brandewijn. Geef me er een! Deze deftige heren trakteren zeker?’

‘Hm,’ zei Bendoe, ‘als je goed vertelt.’

‘Ik kan alleen goed vertellen als ik iets gedronken heb, edele heer,’ zei Rooie Quibo vriendelijk.

Bendoe wuifde naar de waard. ‘Vooruit dan,’ zei hij, ‘allemaal een rondje voor mijn rekening.’

De waard ging rond met fles en schenkkan en allen hieven vrolijk hun glazen om op Bendoes gezondheid te drinken.

Rooie Quibo maakte van de gelegenheid gebruik om voor zichzelf een extra glas in te schenken en dat gauw leeg te maken.

‘U moet wel bedenken,’ zei de waard, toen het wat stiller werd, ‘dat de waarheid van Quibo’s verhalen afneemt bij elk glas dat hij tot zich neemt.’

‘Dat is een leugen!’ riep Rooie Quibo. Hij keek rond en zette zijn vinger op de borst van de eerste die hem opviel. Het was Tiuri. ‘Ridder,’ zei hij, ‘ik ben een miskend man, een onbegrepen mens. Voelt u dat?’

‘Ik voel het,’ zei Tiuri, zo ernstig mogelijk.

‘Als ik wat gedronken heb, vertel ik beter, dat weet ik,’ ging Rooie Quibo voort. ‘Ik hoop dat ze me dan eindelijk zullen geloven. Maar doen ze dat? Nee! En dan neem ik er nog eentje om mijn belevenissen nóg overtuigender te kunnen verhalen. Geloven ze me dan? Nog steeds niet. En dan...’ Hij zweeg, pakte een glas onder zijn bereik (dat van Tiuri) en dronk het leeg. ‘Ze zijn bang,’ sprak hij toen haast fluisterend. ‘Bevreesd... Ja!’ riep hij plotseling tegen Piak, zodat deze er werkelijk van schrok. ‘Bevreesd voor de waarheid!’ Hij liet zijn stem weer zinken terwijl hij vervolgde: ‘Het is ook geen prettige gedachte dat maar enkele mijlen hiervandaan het Wilde Woud begint, waar wegen overwoekerd worden door woest gewas, waar wazige wezens rondwaren, waar je ’s nachts wakker wordt van geweeklaag van wind in gewirwar van takken...’

Hij keek alle aanwezigen aan; zijn helle ogen glinsterden vreemd in het flakkerende licht van de olielamp die boven de tafel hing. Hij liet zijn pezige en vuile vingers knakken. Bijna eentonig sprak hij verder: ‘Ik ben er geweest, vroeger, als kind al, hoewel mijn ouders het mij verboden. Ik durfde het omdat ik er nooit een boom had gekapt, een bloem had geplukt, zelfs geen tak had afgebroken. Ik stapte paden af totdat ze doodliepen, ik keek naar de dieren als ze kwamen drinken in een poel, ik liep langs de Bosbeek, dieper en dieper het woud in...’ Hij onderbrak zijn woorden om de waard te vragen zijn glas nog eens te vullen. Hij liet de brandewijn heen en weer schommelen, nam een slokje en vervolgde: ‘Ik vertel niet alles; u zóú me kunnen geloven en dan zou u vannacht niet slapen en morgennacht ook niet. Ik praat niet van geritsel in gras en geniepige geluiden van niemand weet waar. Niet van knoestige takken waar kleine kevers aan knagen, niet van steelse stappen, en slangen, en sluipende voeten... Maar de Bosbeek bracht mij bij de Onzalige Heuvels.’ Hij dronk zijn brandewijn op, veegde zijn lippen af en knikte.

‘De Onzalige Heuvels,’ herhaalde hij. ‘Onzalig zijn ze! Daar draai je rond en rond en meent de weg te vinden, maar als je de weg gevonden hebt, is die weg weg, en als je terug meent te gaan, ga je voort. Als je voortgaat, verdwaal je steeds verder, dieper en dieper in het Wilde Woud. In de dalen tussen de Onzalige Heuvels liggen vele geraamten onder voetenhoog gebladerte... witte beenderen op het donkere mos van hen die verdwaald zijn en de weg nooit meer vonden. Ik ben daar geweest; ik wilde er niet heen maar kwam er toch, en sindsdien ben ik niet meer dezelfde man.’

Hij wendde zich tot de waard. ‘Hoe lang ben ik weg geweest?’ vroeg hij.

‘Langer dan een maand,’ antwoordde deze, en tot de nieuwe gasten voegde hij erbij: ‘Hij kwam terug tweemaal zo mager als hij nu is en pratend als een dronkeman. Maar dat doet hij altijd.’

‘Zwijg!’ riep Rooie Quibo, plotseling boos. ‘Laat me dronken zijn als ik wil. Tóén was ik het niet, en dat is alles wat ik er nog van zeg.’

‘Hè toe,’ zei Piak, ‘vertelt u verder. Wat beleefde u in die Onzalige Heuvels? Wat een naam! Daar alleen krijg je al kippenvel van.’

‘Ik beleefde niets,’ zei Rooie Quibo kortaf. ‘Ik draaide er rond en tenslotte was ik ervandaan. Maar toen was ik aan de verkeerde kant, heel diep in het woud, ergens in het westen. Er was niets, niets dat aan mensen deed denken. Ik liep, – nee, strompelde voort, de dieren vluchtten voor me, alléén was ik... en toen, plotseling, hoorde ik vlak bij me een luid gejuich. Ja, gejuich! Begrijp je wat dat betekende? Je loopt in een woud, de eerste mens die er in eeuwen is gekomen, en je hoort gejuich, vrolijk gejuich achter de bomen vlak naast je. Ik viel van schrik bijna dood neer; mijn hart sloeg wel driemaal over. Na het juichen hoorde ik hoefgetrappel, iemand die lachte, iets dat rinkelde, iemand die riep. Toen ik wat bekomen was, sloop ik in de richting ervan en gluurde door de struiken. Ik zag een open plek, en daar werd een steekspel gehouden. Ik zag ridders in volle wapenrusting op vurige paarden, rode pluimen hadden ze op hun helmen; het licht op hun lansen en zwaarden blikkerde voor mijn ogen. Vele mensen sloegen hen gade en juichten hen toe. Ze stonden aan de kant en zaten in de bomen, gekleed in rood en groen en zwart.

Ik keek en begreep dat ik iets zag dat niet voor mijn ogen bestemd was. Dit waren geen mensen! Misschien waren het de geesten van mensen die lang geleden woonden op plaatsen waar nu bomen staan. Ik heb gehoord dat er hier en daar nog ruïnes zijn van hun steden. En ik wist dat ze mij niet mochten zien, of ze zouden mij met blindheid slaan. Ik kroop terug, sloop weg en ging heen van die plek. En na lange tijd leerde ik, door de hemel of mijn goed gesternte geholpen, de weg terug door de Onzalige Heuvels... de weg terug naar de bewoonde wereld. Maar gemakkelijk was die niet, o nee!’

Quibo zweeg en schonk zich nogmaals in.

‘Van die plek gingen vele paden,’ ging hij op zachte toon voort. ‘Maar ik vertel niet wat ik er vond en hoe ik er dwaalde en doolde, vele dagen lang. Dan moet ik tot morgen praten, en daarvoor ben ik te moe. Maar midden in die Onzalige Heuvels is een ondiep dal, een duister dal met een donkere poel. Daar groeien giftige zwammen, grijs of ziekelijk bleek. Maar wat groen is, verdort er, wat bloeit, verwelkt er...’ Hij ging rechtop zitten en vervolgde, bijna alsof hij een vers opzei: ‘Daar is een verhoging, een heuvel, een bouwsel in de vorm van een bank – met planten en plaggen bedekt... een opening erin als een somber oog... uit een gat in het dak gaat er rook omhoog...’

‘En verder?’ vroeg Piak.

Rooie Quibo keek hem aan en begon te lachen. De spanning was plotseling gebroken; glazen rinkelden en gemompel steeg op.

Quibo stak een vinger in zijn glas en likte die af. ‘’t Is uit,’ zei hij, Piak toegrijnzend. ‘De rest mag je raden.’

‘Je bent net op het juiste ogenblik opgehouden,’ zei Bendoe. ‘Je hebt goed verteld, maar ik moet mét de waard zeggen dat je verhaal niet erg geloofwaardig is.’

‘Waarom zou het niet waar zijn?’ zei Piak. ‘Ik zou zoiets niet kunnen verzinnen!’

‘Ben je dat bouwsel niet binnengegaan, Quibo?’ vroeg Bendoe.

‘Had u dat gedurfd?’ vroeg Rooie Quibo.

‘Ik? Ja zeker,’ antwoordde Bendoe. ‘Maar ik ben ervan overtuigd dat ik niets had gevonden. Zelfs niet het vuur waar die rook vandaan kwam!’

‘Geen rook zonder vuur,’ zei de waard.

‘Er is wél rook zonder vuur!’ riep Quibo.

‘De rook van je verbeelding zeker,’ zei Bendoe.

‘De rook van wat geweest is,’ fluisterde Quibo, ‘de raadselachtige rook van wat vervlogen en vervluchtigd is... Zie, nu is mijn glas leeg, maar de gloed van wat erin zat gloeit nog in mijn lijf!’

‘U hoort het,’ sprak een van de andere gasten lachend. ‘Rooie Quibo heeft u gewaarschuwd. Drink met mate en mijd het Wilde Woud!’

‘Een enkel glaasje kan geen kwaad,’ vond de waard. ‘Maar het Wilde Woud, daar kun je beter vandaan blijven.’

‘Juist niet!’ zei Tiuri. ‘Je moet onderzoeken hoe het er is, wat er waar is van de verhalen en wat niet, de geheimen proberen op te lossen.’

‘Onzinpraat!’ zei Rooie Quibo. ‘Die geheimen kún je niet oplossen omdat het jouw geheimen niet zijn. Wij hebben niets te maken in dat woud. Ik ga er ook nooit meer heen; ik heb er voor mijn leven genoeg van.’

Tiuri keek hem onderzoekend aan. Hij wist niet goed wat hij van dit verhaal moest geloven. Je zou zeggen dat hij het zelf wel gelooft, dacht hij. Maar ook dan hoeft het niet waar te zijn.

Konden mensen en dingen die lang verdwenen waren weer tot leven komen op eenzame plaatsen waar ze vroeger hadden gewoond? Vreemde gedachte in deze armoedige, maar gezellige gelagkamer.

‘Wat denk je nu?’ vroeg Rooie Quibo.

‘Ik... ik denk dat ridder Ristridin toch gelijk had en koning Dagonaut ook, toen hij wilde weten wat er was in het Wilde Woud,’ zei Tiuri.

‘En als je het gevonden hebt, wat dan?’ vroeg Rooie Quibo. ‘Wil je voortaan ’s nachts wakker liggen? Als je tenminste zo gelukkig bent wakker te kúnnen liggen. Weet je niet meer wat ik zei van die droeve dalen in de Onzalige, hatelijke Heuvels?’

‘Hè, hou op,’ zei Piak. ‘Dat is bangmakerij.’

Rooie Quibo ging staan; hij wankelde op zijn benen.

‘Dappere ridders láten zich niet bang maken!’ riep hij. ‘Die wagen zich in ’t woud, zoals Ristridin van het Zuiden. Hoewel, anderen blijven braaf binnen, bij ’t brandend vuur, zoals ridder Fitil van Islàn.’

‘Nou, nou, let een beetje op je tong,’ zei de waard.

‘Ik spreek toch niet slecht van de Heer van Islàn?’ riep Rooie Quibo. ‘Hij heeft van vroeger talrijke stappen staan in het Wilde Woud. Ze zeggen zelfs dat hij in de Onzalige Heuvels kan zwerven zonder te verdwalen. Hij wéét het nu wel en blijft kalm in ’t kasteel, en lacht om wie zich druk maken. Waar-ie gelijk in heeft.’

‘Deze ridders zijn op weg naar Islàn,’ zei de waard, met een knikje naar Bendoe en zijn metgezellen.

Rooie Quibo keek hen om de beurt aan en begon weer te lachen. ‘Bent u een vriend van ridder Fitil?’ vroeg hij Bendoe.

‘Dat is te veel gezegd,’ antwoordde deze. ‘Ik heb hem jaren geleden voor het laatst ontmoet.’

Rooie Quibo wendde zijn blik naar Tiuri, Piak en Ewijn. ‘U óók op weg naar Islàn?’ vroeg hij en zonder op antwoord te wachten liet hij erop volgen: ‘Maar niet naar ridder Fitil, wed ik, nee, wéét ik! Lieve hemel, met zon en maan en duizend sterren erbij, drie jongelui met hetzelfde doel! Wat zoekt de jeugd achter de palissaden en pieken, binnen de machtige muren van Islàn? Een mooie maagd met honingblond haar en handen sneeuwblank, met ogen als meren in maanlicht... een meisje als een meiroos, rank als de hagewinde.’

‘Je krijgt niets meer te drinken, Quibo!’ sprak de waard streng.

‘Mag ik niet drinken op Islàns dochter? Drinken een dronk op de schoonste dame van Dagonauts rijk? De Dochter van Islàn! Isadoro, jonkvrouw Isadoro van de vale vlakte bij het gevlekte bos, het groen gevlekte Wilde Woud in het westen!’ riep Rooie Quibo en zweeg toen buiten adem.

‘Ik wist niet dat ridder Fitil een dochter had,’ zei Bendoe nuchter.

Tiuri dacht plotseling aan de dochter van een andere heer: Lavinia van kasteel Mistrinaut. Lavinia met lange donkere vlechten en ogen als sterren. In zijn tas, helemaal onderin, had hij haar handschoen; niemand wist dat, zelfs Piak niet.

Rooie Quibo was weer gaan zitten en sprak tot Bendoe. ‘Pas maar goed op die jongelieden, zo vlug in vlam, zo vaak verliefd!’ zei hij. ‘Ach, laat me nog éénmaal drinken. Dan drink ik op u, ridders, en op alle geheimen – de onontwirwar... ik meen onontwarbare, onoplosbare, ware, wonderbare geheimen van het Wilde Woud!’

2 Kaarslicht en harpspel

Op het eerste gezicht leek de Vlakte van Islàn inderdaad vaal, maar wie goed keek, kon zien dat het niet altijd zo zou blijven. Jonge grassprieten staken op uit de velden, witte klokjes bloeiden aan de kant van de weg. Knoppen zaten aan de bomen en de donkere stukken omgeploegd bouwland zouden ook niet lang meer kaal zijn.

Het is lente, dacht Tiuri, eindelijk echt lente!

En daar was kasteel Islàn – een wonderlijk, grillig gebouw, half van hout, half van steen, omgeven door palissaden en grachten.

Het duurde even voordat de vier reizigers het kasteel binnen waren; het neerlaten van de ophaalbruggen en het openen van de poorten kostte nogal wat tijd.

Maar tenslotte bracht de hoofdman van ridder Fitils krijgslieden, een bijzonder grimmig uitziende man, hen naar het woongedeelte van de burcht. Hij liet hen binnen in een ruime hal, met ruwe stenen muren en een zwart berookte zoldering. Een houten trap leidde naar een gaanderij, waar verschillende deuren op uitkwamen. Drie gevlekte honden kwamen kwispelstaartend die trap afspringen en daarachter volgde, langzamer, de burchtheer zelf. Met uitgestrekte handen kwam hij zijn gasten tegemoet.

‘Wel, wel,’ riep hij op joviale toon, ‘we worden toch niet vergeten in het eenzame Islàn! Welkom, welkom, ridder Bendoe, als ik het goed heb.’ Hij sloeg deze ridder op de schouders en de honden draaiden om hem heen. ‘Prettig eens andere gezichten te zien!’ ging de burchtheer voort. ‘Ik voel me zo langzamerhand een kluizenaar.’ Hij lachte schallend.

Op een kluizenaar leek hij uiterlijk volstrekt niet; dan zou hij mager moeten zijn, vond Tiuri, met een baard. Ridder Fitil was juist gezet, om niet te zeggen dik. Zijn gezicht was blozend en gladgeschoren, zijn haar was blond en werd dun aan de slapen. Hij zag er vrolijk en door zijn postuur ook indrukwekkend uit in zijn lang gewaad van pauwblauw fluweel.

Nu richtte hij zijn kleine, lichte ogen op de jongelieden. ‘En hier twee ridders van koning Unauwen!’ zei hij, terwijl zijn wenkbrauwen omhooggingen. ‘Welkom, welkom! Wat voert u hier, van uw verre land?’

‘Eén van ons komt maar uit het westen,’ zei Bendoe, ‘dat is ridder Ewijn. Tiuri is een ridder van koning Dagonaut, al draagt hij een wit schild.’

Tiuri stelde ook Piak aan hem voor.

‘Wij komen van kasteel Ristridin,’ vervolgde Bendoe. ‘Ridder Arturin zendt u zijn groeten.’

‘Arturin,’ herhaalde Fitil, zijn wenkbrauwen bewegend. ‘Hoe gaat het hem? Bent u daarvoor hierheen gereisd, om mij zijn groeten te brengen? Of komt u met een ander doel, bijvoorbeeld om mij te zien?’ Weer schalde zijn lach door de hal.

‘Wij zijn blij dat u ons zo vriendelijk ontvangt,’ zei Bendoe, ‘en we willen graag één of twee dagen blijven. Maar we hebben ook iets te vragen; u kunt waarschijnlijk wel raden wat.’

Ridder Fitil trok nu zijn wenkbrauwen zó hoog op dat zijn voorhoofd een en al rimpel werd. ‘Ik ben niet erg slim in raden,’ antwoordde hij. ‘Wat zou ik, de kluizenaar van Islàn, u te vertellen kunnen hebben? U mag echter vragen wat u wilt; ik sta tot uw beschikking.’ Hij legde zijn hand op de kop van een der honden, die tegen hem op wilde springen. ‘Kalm Baro!’ beval hij.

De grimmige krijgsman, die er zwijgend bij had gestaan, kuchte.

‘Ik kom, Hamar,’ zei ridder Fitil tot hem. Hij wendde zich weer tot de vier reizigers. ‘Mijn huis is het uwe, ridders en schildknaap,’ zei hij. ‘Ik hoop dat u langer blijft dan een paar dagen! Maar ik moet me nu even verontschuldigen. Als u de trap opgaat, en de eerste deur opendoet, zult u mijn dochter vinden. Isadoro heet zij, zij is meesteresse in deze burcht en weet van uw komst. Zij zal uw gastvrouw zijn en u ongetwijfeld beter ontvangen dan ik heb gedaan! Dadelijk kom ik bij u.’ Hij boog, en verliet met zijn honden en de krijgsman de hal.

Zijn vier gasten beklommen de trap en klopten op de deur.

‘Laten we maar binnengaan,’ zei Bendoe, toen ze niets hoorden. Hij voegde de daad bij het woord en de anderen volgden hem.

Ze kwamen in een zaal waar ze wat verbaasd bleven staan. Deze was wel heel verschillend van wat ze tot nu toe van de burcht hadden gezien! Niet bars en kaal, maar vol pracht en weelde. Ze zagen kleurige kleden aan alle muren, zachte vachten op de vloer, zware, gebeeldhouwde meubels, en kostbaar vaatwerk op de tafel. Het was er vrij donker; er viel alleen wat licht naar binnen door groene ruiten in twee smalle, hoge vensters. En toen ze rondkeken, werd er plotseling aan het eind van de zaal een gordijn opzijgeschoven en een jonkvrouw verscheen, met een brandende kaars in haar hand.

Tiuri hield even zijn adem in.

Isadoro, de dochter van Islàn, zag er net zo uit als Rooie Quibo haar had beschreven – een meisje als een meiroos, met honingblond haar en handen sneeuwblank... Zij droeg haar haar los en juwelen schitterden op de band om haar voorhoofd. Haar gewaad was teergroen, met wijde mouwen. Zij bleef een ogenblik onbeweeglijk staan, mooi uitkomend tegen het diepe purper van het gordijn. Toen kwam ze hen met een glimlach tegemoet. ‘Welkom,’ zei ze, ‘in Islàn.’ Haar stem was zacht en melodieus.

Ze zette de kaars op de tafel, reikte de reizigers een voor een de hand en sprak tot elk een vriendelijk woord. Ze wilde hen helpen hun schilden aan te nemen en hun helmen af te zetten, maar dat wilden de gasten niet; dat deden ze zelf.

Toen schoof Ewijn een stoel aan voor de jonkvrouw. Ze ging zitten en de reizigers namen plaats om haar heen. Ze vroeg hun waar ze vandaan kwamen en waar ze naartoe gingen. ‘Ik durf niet te veronderstellen,’ voegde ze erbij, ‘dat Islàn het doel is van uw reis.’

‘Toch wel, jonkvrouw,’ zei Bendoe.

‘Als we geweten hadden hoe het hier was en wie hier woonde, waren we al veel eerder gekomen,’ sprak Ewijn, haar veelbetekenend aankijkend.

‘Een ridder van Unauwen bent u,’ zei ze. ‘Waarom komt u hier, van uw land aan de andere kant van het Grote Gebergte?’

‘Ik ben een vriend van ridder Ristridin,’ antwoordde Ewijn, ‘en ik...’

‘Een vriend van ridder Ristridin?’ viel ze hem in de rede. ‘Maar hém zoekt u toch niet hier?’

‘Wij weten dat hij hier geweest is,’ sprak Bendoe.

De jonkvrouw rees op. ‘Dat is al maanden geleden,’ zei ze, ‘maar ik herinner het mij nog goed.’ Ze liep naar een raam, opende het en leunde naar buiten. Het laatste licht van de zon deed haar wangen blozen en haar haar rossig glanzen. ‘De winter was vroeg begonnen,’ ging ze voort, ‘er lag sneeuw op de velden. Ik stond voor het venster en zag hem komen, te voet door de sneeuw. Als een echte ridder zag hij eruit, lang en fier, al was zijn groene mantel gescheurd, zijn gezicht verweerd.’

‘Ristridin,’ mompelde Bendoe.

De jonkvrouw staarde naar buiten alsof ze alles weer voor zich zag. ‘Hij blies op zijn hoorn,’ vervolgde zij, ‘en mijn vader ging naar buiten om hem te ontmoeten. Daar spraken ze een tijd met elkander.’ Ze wendde zich af van het raam en nam haar plaats bij de gasten weer in. ‘Hij wilde niet binnenkomen,’ zei ze. ‘Hij had haast en moest verder. Naar het oosten reed hij, het Bos van Islàn in.’

‘Reed?’ herhaalde Bendoe. ‘En hij was te voet.’

‘Hij kreeg een paard van mijn vader,’ zei de jonkvrouw.

‘Was hij alleen?’ vroeg Bendoe.

‘Toen hij kwam, ja,’ antwoordde jonkvrouw Isadoro, ‘maar later, later kwamen er ruiters te paard uit de richting van het Wilde Woud; ik weet niet hoeveel, – misschien tien, misschien twintig. Ze wachtten op hem dichtbij het kasteel, en toen Ristridin met mijn vader gesproken had, volgden ze hem.’

‘Zouden dat Arwaut en zijn krijgslieden geweest zijn?’ zei Ewijn.

‘Weet u wie ze waren?’ vroeg Bendoe de jonkvrouw.

‘Wat zijn de kleuren van ridder Arwaut?’ vroeg zij.

‘Groen en rood.’

‘Groen en rood was het wapen van een van de ruiters,’ sprak de jonkvrouw. ‘Groen en rood leken me de kleren van velen van hen. Maar ze bleven niet lang, kwamen niet binnen en reden in grote vaart met ridder Ristridin naar het oosten.’

‘Heeft hij niets verteld van het doel van zijn reis?’ vroeg Bendoe.

‘En niet verteld waar hij was geweest?’ vroeg Tiuri.

‘Hij kwam van het Wilde Woud en hij heeft mijn vader gevraagd een boodschap te sturen naar de koning en naar zijn broeder Arturin. Weet u daar niets van?’

‘Dat weten wij,’ antwoordde Bendoe. ‘Maar die boodschap was kort. Ridder Ristridin heeft met ons afgesproken dit voorjaar te komen in de burcht bij de Grijze Rivier. Tot nu toe is hij niet verschenen; daarom willen we graag meer weten van de plannen die hij had in de afgelopen winter.’

‘Mijn vader kan u precies vertellen wat ridder Ristridin tegen hem heeft gezegd,’ zei de jonkvrouw. Ze zweeg even en voegde er langzaam en enigszins aarzelend bij: ‘Ik vind dat er iets geheimzinnigs was...’

‘Hoezo?’ vroeg Bendoe, naar voren buigend en haar aankijkend.

Ze bewoog haar hoofd; een van de juwelen op haar haarband schitterde als een ster in het flakkerende kaarslicht. ‘Hij had zo’n haast,’ sprak ze bijna fluisterend, ‘en hij heeft niet gezegd waar hij heen ging, dat weet ik zeker. Maar er zijn mensen die hier dichtbij wonen, bij het Bos van Islàn, die hem voorbij zagen komen. Van hen hoorde ik dat hij op weg was naar het zuiden, maar niet naar kasteel Ristridin.’

‘Waar dan wel heen?’ vroeg Bendoe.

‘Misschien is er niets van waar,’ zei jonkvrouw Isadoro. ‘Ik hoorde naar Deltaland.’

‘Deltaland? Alweer Deltaland!’ zei Bendoe.

‘Deltaland,’ herhaalde de jonkvrouw. ‘Weet u waar dat ligt?’

‘In het zuidoosten; het grenst aan Eviellan,’ antwoordde Tiuri.

‘Wat zocht Ristridin in Deltaland?’ vroeg Bendoe.

‘Hoe kan ik dat weten?’ zei de jonkvrouw. ‘Ik had u dit misschien niet moeten vertellen, want ik weet niet of het waar is. Tegen mijn vader heeft ridder Ristridin er niets van gezegd en ikzelf heb hem helemaal niet gesproken.’

Ze keek hen om de beurt aan; haar ogen waren als diepe poelen, soms bijna zwart, dan groen of blauw. ‘Waarom,’ vroeg ze, ‘maakt u zich zorgen over ridder Ristridin?’

‘Wij maken ons geen zorgen,’ zei Bendoe; ‘we willen alleen erg graag weten waar hij is.’

‘U maakt zich wel zorgen,’ zei de jonkvrouw kalm. ‘En toch is Ristridin een beroemd ridder; hij zal zeker terugkomen. Of bent u bang van niet?’ Ze staarde Bendoe strak aan.

‘Ach nee, nee,’ zei deze wat ongeduldig. ‘Het is alleen dat...’ Hij zweeg.

‘Ridder Kraton sprak ook over Deltaland,’ mompelde Ewijn.

‘Wie,’ vroeg de jonkvrouw, ‘is ridder Kraton?’

‘Een heer uit Eviellan,’ antwoordde Bendoe, ‘en dus onbetrouwbaar.’

‘Onbetrouwbaar,’ zei de jonkvrouw. ‘Omdat hij uit Eviellan komt?’

‘Natuurlijk,’ zei Bendoe.

‘Ik weet zo weinig van al die landen ver hiervandaan,’ sprak ze enigszins verontschuldigend. ‘Ik zou er graag meer van horen, maar we wonen hier zo afgelegen en er komt haast nooit iemand. Daarom ben ik zo blij met uw bezoek.’ Ze stond op. ‘Maar nu verzaak ik mijn plicht als gastvrouw!’ vervolgde ze. ‘Ik heb u niets aangeboden, niet gevraagd of u wilde rusten. Laat mij u uw kamers wijzen, zodat u zich kunt ontdoen van het stof uwer reis. Dan zal ik er intussen voor zorgen dat het eten op tafel komt.’

Ze nam de kaars en ging hen voor naar het gastenverblijf. Dat was even mooi en weelderig ingericht als de zaal waar ze vandaan kwamen. Er was een kleine kamer voor Bendoe en een grotere voor Ewijn, Tiuri en Piak. ‘Tot dadelijk bij het eten,’ zei de jonkvrouw en ze verdween.

Piak keek naar de enorme bedden met pilaren en streek voorzichtig over de fluwelen gordijnen.

Ewijn ging in een der gemakkelijke stoelen zitten en sprak met een zucht: ‘Het is lang geleden dat ik me zo ver heb gevoeld van strijdgewoel en oorlogskwartieren.’

Ja, Ewijn had kortgeleden nog gevochten in een veldslag. Hij had er niet veel over verteld en Tiuri vroeg zich nu plotseling af wat voor herinneringen die belevenis bij hem had nagelaten. Hij keek naar het kalme gezicht van de jonge ridder. Hoe zou je je voelen als je land in oorlog was, als je uit moest trekken om te doden of gedood te worden? Dat zou hij wel willen weten, maar hij durfde er niet naar te vragen. Ewijn leek niet iemand die er graag over zou spreken en nu was het zeker niet het juiste ogenblik.

‘Ze doet me denken aan een bosfee,’ ging de jonge ridder voort.

‘Wie? Jonkvrouw Isadoro?’ vroeg Piak.

‘Wie anders?’ zei Ewijn. ‘Ik zeg “fee”, omdat ze haast niet echt lijkt. Feeën kunnen plotseling verdwijnen, weet je.’

‘Ik vind haar wel echt,’ zei Piak. ‘Ze is erg mooi, dat moet ik toegeven.’

‘Het lijkt wel of je dat tegen je zin zegt,’ sprak Ewijn lachend.

‘Nou, eh... zó bedoel ik het niet,’ zei Piak. ‘Maar ik vind jonkvrouw Lavinia minstens net zo mooi. Jij ook niet, Tiuri?’

Tiuri voelde tot zijn ergernis dat hij een kleur kreeg. Hij probeerde zijn gezicht voor Ewijn te verbergen. ‘Ja,’ antwoordde hij onwillig. ‘Maar ze is heel anders.’

‘Lavinia?’ zei Ewijn op vragende toon.

‘Herinnert u zich Lavinia niet meer?’ zei Piak wat verontwaardigd. ‘De jonkvrouw van kasteel Mistrinaut, dat moet u toch weten, ridder Ewijn.’

Tiuri was het met hem eens; hoe kon iemand Lavinia vergeten! Hij had zelf echter ook niet aan haar gedacht, toen hij naar jonkvrouw Isadoro keek...

Ze gebruikten de maaltijd alleen in gezelschap van ridder Fitil en zijn dochter; blijkbaar aten de burchtzaten ergens anders.

‘Het spijt me dat ik u niets meer kan meedelen over ridder Ristridin,’ zei ridder Fitil. ‘Ik kan alleen zijn boodschap nog eens voor u herhalen. Als ik even nadenk, weet ik die misschien woordelijk; hij was er erg op gesteld dat ik het zo overbracht, ziet u.’

Hij bewoog zijn wenkbrauwen en sprak langzaam: ‘Van ridder Ristridin aan koning Dagonaut met eerbiedige groet. Geen gevaren gevonden in het Wilde Woud. Alle wegen lopen dood of leiden naar ruïnes van lang verlaten woonplaatsen. Daarom zal ik nu, in de wintermaand, naar andere plaatsen gaan, waar meer te beleven valt. Eenzelfde boodschap was bestemd voor ridder Arturin,’ voegde hij eraan toe.

‘Dus dat is alles?’ vroeg Bendoe.

‘Dat is alles,’ zei ridder Fitil. ‘Uw vriend leek mij gezond en wel. Hij was in gezelschap van een groep ruiters in groen en rood; die kwamen wat later en reden met hem mee.’

‘Naar Deltaland?’ vroeg Bendoe.

Ridder Fitil trok zijn wenkbrauwen op. ‘Hoe komt u daar nu bij?’ zei hij.

‘Dat heb ik verteld, vader,’ viel jonkvrouw Isadoro met zachte stem in. ‘Er waren toch mensen die dat zeiden.’

‘Er wordt zoveel gezegd,’ sprak ridder Fitil. Hij keek Bendoe aan. ‘Nu weet u alles wat ons bekend is,’ zei hij, ‘werkelijk alles.’

‘Ik zou morgen wel eens de weg willen rijden die Ristridin is gegaan,’ sprak Bendoe peinzend, ‘naar het oosten. Misschien word ik daar iets wijzer door.’

‘Doet u dat!’ zei de Heer van Islàn opgewekt. ‘Ik ga dan wel met u mee.’

Tiuri zei: ‘Laten we onze rit dan beginnen bij het Wilde Woud, waar hij vandaan kwam.’

‘Dat is te ver voor één dag,’ sprak ridder Fitil. ‘Bovendien, wat kan het woud ons vertellen? Daar woont geen mens en Ristridin ging ervandaan omdat er niets te beleven viel.’

‘U bent er vaak geweest, heb ik gehoord,’ zei Tiuri.

Ridder Fitil schepte zijn bord nog eens vol. ‘Vroeger ja, toen ik jong was,’ antwoordde hij. ‘Ik stelde er een eer in er rond te zwerven zonder te verdwalen.’

‘En verdwaalde u nooit?’ vroeg Piak.

De Heer van Islàn bewoog weer zijn wenkbrauwen; dat scheen een gewoonte van hem te zijn. ‘O, een enkele keer wel,’ zei hij. ‘Maar ik heb er nooit iets bijzonders gevonden. Ik joeg eens een jonge beer op de vlucht of kwam een wild zwijn tegen; niets dat gevaarlijker was. Daarom heb ik nooit begrepen wat ridder Ristridin er zoeken wilde. Hij had míj raad moeten vragen voordat hij ging!’

‘Het was een opdracht van de koning,’ sprak Bendoe terechtwijzend. ‘En ten noorden van de Zwarte Rivier hebben Ristridin en mijn neef Arwaut rovers gevonden en verjaagd.’

‘O, dáár,’ zei ridder Fitil. ‘Maar dat is niet zo bijzonder. Ik vreesde dat heer Ristridin naar aardmannetjes zocht!’ Hij lachte zijn luide lach en wijdde toen zijn aandacht aan het eten.

‘Spot niet met zulke dingen, vader,’ zei jonkvrouw Isadoro huiverend. ‘Ik ben bang voor het Wilde Woud. Het is zo donker en eenzaam – echt een woonplaats voor het Kleine Volkje.’

‘Wat mij betreft mag dat er rustig blijven wonen,’ sprak Bendoe enigszins smalend.

Korte tijd daarna keek ridder Fitil de tafel rond. ‘Houdt u nu al op met eten?’ riep hij. ‘Moet ik veronderstellen dat u genoeg hebt gehad?’

‘Nou en of!’ zei Piak.

‘Laten we dan onze maaltijd beëindigen,’ sprak de burchtheer, ‘en naar de Ronde Kamer gaan. Eigenlijk is dat mijn dochters domein, maar het is er gezellig en haar harp staat er. Misschien, Isadoro, wil je wat spelen en zingen voor onze gasten.’

In de Ronde Kamer brandden vele lange witte kaarsen in hoge koperen kandelaars.

Jonkvrouw Isadoro zat bij haar harp. Achter haar hing een wandtapijt, waarop bloemen en planten zich door elkaar strengelden, in okergeel en azuur, diepgroen en rozerood. De vier gasten zaten om haar heen. Ridder Fitil had meer op de achtergrond plaatsgenomen; de honden lagen aan zijn voeten.

De jonkvrouw liet haar handen langs de snaren gaan, blanke handen met dunne spitse vingers. Haar haren leken wel goud. Tiuri trachtte, ernaar kijkend, zich Lavinia’s zwarte vlechten voor de geest te halen, maar het lukte hem niet erg.

‘Zal ik zingen?’ zei Isadoro wat verlegen.

Lavinia had ook gezongen, maar zij had niet op de harp gespeeld – het klonk als het tikken van regendruppels of als het kabbelen van een beek.

Tiuri voelde dat een wonderlijke loomheid zich van hem meester maakte. Hij zag alleen nog maar de jonkvrouw en het beeld dat zij opriep met haar lied.

Isadoro zong:

‘Ik hoorde van een stenen stad,

die stond bij brede stromen.

Dat was weleer maar nu niet meer,

want daar, bij brede stromen,

staan nu de bomen, – dromen.

Wie kan daar komen?’

‘Zou je dit nu wel zingen, Isa?’ vroeg ridder Fitil, zijn beweeglijke wenkbrauwen gefronst. ‘Dit lied is véél te lang en eentonig.’

De jonkvrouw schudde haar lokken. ‘Wilt u iets anders?’ zei ze geraakt. ‘’t Is mij goed.’

Ze wachtte even, tokkelde op de harp en begon opnieuw, ditmaal heel licht en vlug:

‘Een jonge ridder was aan ’t dwalen

over bergen en door dalen.

“Waarheen gaat gij, ridder stout?

Naar het veld of naar het woud?

Het lichte veld, het donk’re woud?”

Een jonge ridder was aan ’t dwalen

en in de helle zonnestralen

leek zijn haar wel zuiver goud.

“Waarheen gaat gij, ridder stout?

Naar het veld of naar het woud?”

“Laat mij zwerven, laat mij dwalen.

Als mijn moed maar niet mag falen,

als ik maar mijn eer behoud, –

in het veld of in het woud,

Het lichte...” ’

Ridder Fitil verschoof zijn stoel. ‘Waarom nu juist dit,’ onderbrak hij zijn dochter bijna ruw, ‘van alle liederen die je kent!’

‘Het gaat nog wel over uzelf!’ sprak Isadoro.

‘Juist daarom!’ zei de burchtheer knorrig. ‘Zo’n oud lied kan maar het best vergeten blijven. Ik ben nou niet zo’n beste figuur om over te zingen.’

Tiuri keek wat verwonderd naar de gezette man in zijn zetel vol kussens, naar de rimpels op zijn voorhoofd, zijn dun wordende haar. Toch was hij eens die dwalende ridder geweest, jong en blond als Ewijn. Hij wendde zijn blik weer naar de jonkvrouw, die naar haar vader keek, een vage, spottende glimlach om haar lippen.

‘Zegt ú dan wat ik zingen moet,’ sprak ze rustig.

‘Elk lied wat je wilt,’ zei ridder Fitil, terwijl hij zijn ogen neersloeg. ‘Maar dit niet, alsjeblieft.’

De jonkvrouw boog haar hoofd en speelde weer. Ze zong verschillende liederen, maar de sfeer van betovering was verdwenen en niet lang daarna gingen de gasten naar bed.

3 Aan de rand van het Wilde Woud

Tiuri werd vroeg wakker; hij stond zachtjes op en begon zich aan te kleden. Piak deed één oog open en vroeg slaperig: ‘Is het al tijd om op te staan?’

‘Ik ben klaar,’ zei Tiuri, ‘maar je kunt nog wel even blijven liggen, hoor.’

‘Ik heb zo gek gedroomd,’ mompelde Piak. ‘Van ridder Bendoe en Mannetjes in het Groen...’

‘Van wát?’ klonk de stem van Ewijn, terwijl hij rechtop in bed ging zitten.

‘Ssst!’ zei Piak. ‘Anders... zie je nou wel, nu ben ik het vergeten.’

Tiuri ging de kamer uit; het was werkelijk heel vroeg, want hij zag niemand. Bendoe sliep blijkbaar ook nog en van ridder Fitil en zijn dochter was niets te zien. Toch waren er mensen wakker; hij hoorde voetstappen en gemompel van stemmen.

Hij liep wat rond en kwam op de gaanderij terecht. Daar bleef hij staan, leunde met zijn ellebogen op de houten balustrade en keek neer in de hal. Twee dienaren waren daar bezig met bezems.

‘De heer was vandaag vroeger op dan de zon,’ zei de een. ‘Dat gebeurt ook niet vaak!’

‘Wat je zegt, meestal ligt hij liever lang onder de dekens,’ sprak de ander lachend.

Toen zagen ze Tiuri en zetten schuldige gezichten.

Een ogenblik later kwam de burchtheer zelf de hal in, met verwarde haren en een hoogrode kleur op zijn wangen. Zijn honden liepen zoals altijd met hem mee. Hij zag Tiuri meteen. ‘Goedemorgen!’ riep hij vrolijk. ‘En dan wil ik écht zeggen dat de morgen goed is. Een heerlijk weertje voor een rit! Ik kom net van de stallen; een prachtig paard heb je, ridder Tiuri. Alleen niet erg vriendelijk; het duldde mij nauwelijks in de buurt.’

‘O, Ardanwen zal u heus geen kwaad doen,’ zei Tiuri. ‘Hij gehoorzaamt alleen maar één meester.’

‘En dat ben jij!’ zei ridder Fitil. ‘O, ik houd van fiere paarden. Dat brengt me op een idee – misschien kunnen we morgen eens een wedstrijd houden.’ Hij wuifde Tiuri toe en verdween weer.

De jongeling draaide zich om en ging de grote zaal binnen. Het ontbijt stond klaar, maar er was nog geen mens. Een der vensters stond open, hetzelfde waar de jonkvrouw gisteren voor had gestaan, toen ze van ridder Ristridin vertelde. Tiuri keek naar buiten; hij zag niet veel meer dan een dikke toren en een hoog palissadenhek. Blijkbaar had Isadoro niet door dit raam gekeken, toen ze Ristridin zag aankomen.

Een zacht geruis deed hem omzien. Daar was degene aan wie hij net stond te denken; jonkvrouw Isadoro, blanker dan ooit in een mosgroen gewaad.

Hij boog, wenste haar goedemorgen en zweeg toen. Hij voelde zich een beetje verlegen tegenover haar, al wilde hij dat zichzelf nauwelijks bekennen. Isadoro echter was spraakzaam. Ze wilde van alles weten: waar hij woonde, waar hij geweest was, wat hij deed. Was hij vaak in de Stad van Dagonaut geweest, had hij de koning gesproken, toernooien gezien of eraan deelgenomen?

Tiuri vertelde en vergat zijn verlegenheid. De jonkvrouw kon goed luisteren ook; ze had overal belangstelling voor.

‘Je weet niet,’ zei ze, ‘hoe heerlijk ik het vind al deze dingen te horen. Ik zou zó graag eens naar de hoofdstad gaan, maar vader wil niet weg van Islàn en ik kan hem niet alleen laten. Ik ben de enige die hij heeft, sinds moeder is gestorven.’

‘Voelt u zich soms eenzaam, jonkvrouw Isadoro?’ vroeg de jonge ridder.

‘Ja, soms heel erg, Tiuri. Ik mag toch wel Tiuri zeggen, hè?’

‘Natuurlijk mag u dat, jonkvrouw.’

‘Noem me Isa, niet “u” en “jonkvrouw”, maar “Isa”,’ zei de dochter van Islàn met een glimlach.

Dat klonk aardig; kort, licht, elfachtig – Isa. Tenslotte waren ze van dezelfde leeftijd, dacht Tiuri. Isa zou je als een vriendin kunnen beschouwen, in plaats van een schone, geheimzinnige jonkvrouw tegenover wie je met de mond vol tanden stond. Hij zag haar aan; waarom lachte ze nu, toch niet om hem?

‘Goedemorgen, stoor ik?’ vroeg de heldere stem van Piak. Hij stond in de deuropening en Tiuri meende dat hij afkeurend keek. Onzin natuurlijk; Piak had geen enkele reden daartoe – en toch voelde hij zich plotseling wat schuldig.

‘Helemaal niet, ook goedemorgen gewenst,’ zei de jonkvrouw. ‘Komen de anderen ook? Het wordt tijd om te gaan ontbijten. Vader is al op.’ Ze lachte net zo vriendelijk tegen Piak als kort tevoren tegen zijn vriend. ‘Ridder Tiuri heeft me veel verteld,’ vervolgde ze. ‘Je bent er zeker wel trots op dat je zijn schildknaap bent.’

‘Nou en of,’ zei Piak. ‘Heeft hij u ook verteld van zijn reis naar het land van koning Unauwen?’

‘Nee, dát niet,’ antwoordde de jonkvrouw, terwijl ze Tiuri een (naar het hem scheen) enigszins verwijtende blik toewierp.

‘Het was een verre reis,’ zei Piak. ‘Ik ben ook een eind mee geweest. We hebben vele plaatsen gezien – kasteel Mistrinaut bijvoorbeeld.’

‘Kasteel Mistrinaut?’ herhaalde de jonkvrouw.

‘Heeft Tiuri daar niets van verteld?’ vroeg Piak met een ondeugende schittering in zijn ogen.

‘Er zijn zoveel dingen die ik niet verteld heb,’ viel Tiuri in. ‘Hoe kan dat, als we elkaar nog maar pas kennen!’

‘In kasteel Mistrinaut heb je ook allerlei aardige mensen leren kennen,’ ging Piak onverstoorbaar verder.

Tiuri ergerde zich aan hem. Moest Piak nu weer over Lavinia beginnen? Hij mocht toch wel met een andere jonkvrouw praten?

‘Ridder Ristridin bijvoorbeeld,’ sprak zijn schildknaap.

Gelukkig kwamen toen Bendoe, Ewijn en de burchtheer binnen. Onder het eten zei Piak geen woord tegen Tiuri en de jonkvrouw. Die zaten tegenover elkaar en Tiuri moest vaak naar haar kijken. Maar intussen dacht hij aan Lavinia. Haar beeld, dat door het zien van Isadoro wat was verbleekt, verscheen nu weer duidelijk voor hem. Zij was heel anders dan de dochter van Islàn; tegenover Lavinia had hij zich nooit zo bevangen gevoeld.

Na het eten zei Bendoe weer dat hij een eindje in de richting wilde rijden die Ristridin gekozen had, enkele maanden geleden.

‘Naar het Bos van Islàn dus,’ zei de burchtheer. ‘Ik ga met u mee, al geloof ik niet dat het veel zin heeft. Maar het is niet veel moeite een paar vragen te stellen aan de mensen die daar wonen.’

‘Gaan jullie mee?’ vroeg Bendoe aan Ewijn en Tiuri.

Ewijn knikte, maar Tiuri zei dat hij eigenlijk liever in de richting van het Wilde Woud wilde gaan. Daar was Ristridin toch vandaan gekomen.

‘Hè ja,’ zei Piak. ‘Ik heb vannacht van het Wilde Woud gedroomd. Het was vol met kleine Mannetjes in het Groen.’

‘Die wil je nu natuurlijk gaan vangen,’ zei Bendoe spottend.

‘Nee, dat hebt u al gedaan,’ bracht Piak hiertegenin. ‘U was er ook in mijn droom!’

‘Wat een mens al niet dromen kan,’ bromde Bendoe en hij voegde erbij: ‘Gaan jij en Tiuri dan naar het westen; zo rijden we samen vandaag de hele route van Ristridin.’

‘Een goed idee,’ vond Tiuri.

‘Je gaat toch niet het Wilde Woud in?’ zei Isadoro wat geschrokken. ‘Straks verdwaal je nog!’

‘Isadoro heeft gelijk,’ sprak de burchtheer. ‘Ridder Tiuri en zijn schildknaap kunnen gerust gaan, maar ze moeten op de paden blijven, want je verdwaalt er gemakkelijk. En rijd niet naar de Onzalige Heuvels... bovendien, dat is te ver voor één dag.’

‘De Onzalige Heuvels, daar hebben we van gehoord,’ zei Piak. ‘Zijn ze zó dichtbij?’

‘O, je kunt er dagen in rondzwerven,’ antwoordde ridder Fitil. ‘Als jullie beslist het woud in willen gaan, neem dan de weg naar het Oude Jachthuis. Van die weg is Ristridin ook gekomen.’

Zo had dus iedereen wat te doen – behalve jonkvrouw Isadoro, die enigszins pruilend keek en vroeg of ze nu alleen thuis moest blijven.

‘Ga met ons mee,’ sprak Ewijn.

Piak keek Tiuri aan alsof hij hoopte dat deze niet hetzelfde zou vragen. Maar Tiuri sloeg daar geen acht op en herhaalde Ewijns woorden.

‘Nee, nee,’ zei de jonkvrouw. ‘Ik houd niet van de weg naar het oosten, en naar het Wilde Woud ga ik nooit.’

‘Je kunt er nu met ons heen gaan,’ zei Tiuri.

‘Ik wil net zo graag hier blijven,’ zei Ewijn.

Tiuri opende zijn mond om ook deze woorden te herhalen, maar hij bedacht zich en zweeg.

‘Nee, dat wil ik niet,’ sprak Isadoro vriendelijk, maar beslist. ‘Jullie blijven niet lang weg en ik heb hier nog veel te doen. Ga, allemaal, en een plezierige rit.’

‘Kom aan dan,’ zei de Heer van Islàn. Hij liep naar zijn dochter toe en sprak zacht enkele woorden tot haar.

Even later vertrok hij, met Bendoe, Ewijn en zijn honden.

Even daarna begaven Tiuri en Piak zich naar de stallen. Toen ze met hun paarden aan de teugel over de binnenplaats liepen, kwam jonkvrouw Isadoro hun tegemoet.

‘Gaan jullie werkelijk?’ riep ze hen toe.

‘Ja, Isa – je vindt het toch wel goed?’ zei Tiuri.

Ze kwam dichterbij en antwoordde: ‘Natuurlijk, maar ik vind het geen prettige gedachte dat...’ Tot Tiuri’s verwondering deinsde ze plotseling achteruit. Hij zag toen waarom: ze was geschrokken van zijn paard, dat wat onrustig deed.

‘Ardanwen doet geen kwaad,’ zei hij.

‘Heet hij Ardanwen?’ vroeg ze, nog steeds angstig kijkend.

‘Ja, dat betekent “Nachtwind”. Heus, hij doet niets.’

‘U kunt hem gerust aaien als Tiuri het goedvindt,’ zei Piak.

‘Hij lijkt me wel erg vurig,’ sprak de jonkvrouw. ‘Nee, laat hem maar liever niet dichterbij komen.’

Piak keek minachtend, maar Tiuri glimlachte toegeeflijk. ‘Een beter en trouwer paard bestaat er niet,’ zei hij.

‘Dat geloof ik meteen,’ antwoordde Isadoro, maar ze zorgde ervoor dat ze op een veilige afstand bleef.

Piak besteeg zijn paard. Tiuri vroeg: ‘Isa, wat vond je geen prettig idee?’

‘Wat bedoel je?’ zei ze.

‘Je zei zonet dat...’

‘O, niets,’ viel ze hem in de rede. ‘Wacht, dan haal ik mijn mantel. Ik ga mee! Vraag jij intussen of de stalknecht mijn paard zadelt.’ Ze draaide zich om en liep weg, licht en vlug.

‘Hè, waarom moet ze nou mee!’ mopperde Piak.

‘Ik hoop dat je je dadelijk goed zult gedragen!’ zei Tiuri boos. ‘Wat wil je, dat ik haar zeg dat ze thuis moet blijven? Je kunt wel wat ridderlijker tegenover haar zijn!’

Piak werd een beetje rood. ‘Dat laat ik aan jou over, ridder Tiuri,’ antwoordde hij.

‘Beleefd mag je in elk geval wel blijven,’ zei Tiuri kortaf.

Jonkvrouw Isadoro reed op een appelschimmel; ze droeg een witte mantel, met helderrood gevoerd, en een kleine groenfluwelen muts op haar lange haar. Zo reed zij naar het Wilde Woud; Tiuri rechts van haar en Piak links.

De zon scheen en er woei een zoele wind uit het zuiden. Na een tijdje zagen ze het Wilde Woud heel duidelijk, en erachter, wazig blauw, violet en wit, hoge toppen.

‘De bergen!’ riep Piak.

‘Ze zijn nog ver,’ zei Isadoro, ‘al zou je het vandaag niet zeggen. Zelfs vader is er nooit geweest.’

‘Hoe lang zou je erover doen voordat je er bent?’ vroeg Piak.

‘Ik hoorde eens van een man die erheen wilde,’ vertelde de jonkvrouw. ‘Hij trok welgemoed het woud in en zwierf er wekenlang rond. En eindelijk, eindelijk zag hij licht door de bomen schijnen. Ik ben er bijna, dacht hij blij, maar toen hij de rand van het woud bereikte, bemerkte hij dat hij weer terug was op zijn uitgangspunt... Hij bevond zich op de Vlakte van Islàn!’

De jongelieden lachten.

‘Is dat echt gebeurd?’ vroeg Piak.

Isadoro zei ernstig: ‘Het zou zeker waar kunnen wezen! Nergens raak je zo vlug de weg kwijt als in het Wilde Woud.’ Ze huiverde even. ‘Ik ben er bang voor,’ vervolgde ze. ‘Vroeger was het nog veel dichter bij Islàn dan nu. De bomen stonden tot vlak bij het kasteel. Vader heeft er veel laten omhakken, maar soms droom ik dat ze de hele burcht omringen en dan hoor ik het geruis van hun bladeren voor mijn raam. O, Islàn is zo eenzaam! Daarom krijg je er vreemde gedachten.’ Ze keek Tiuri aan en een glimlach verhelderde haar gezicht toen ze erbij voegde: ‘Maar met jou, ridder Tiuri, en je dappere schildknaap, durf ik overal heen te rijden.’

Ze passeerden kleine hoeven en schuren, en mensen die op het veld aan het werk waren groetten hen. Maar hoe meer ze het Wilde Woud naderden, hoe stiller de omgeving werd; geen huis stond er meer. De weg werd smaller, zodat Piak achter Tiuri en de jonkvrouw moest gaan rijden. Het was bijna middag toen ze de rand van het woud bereikten; van de bergen was nu niets meer te zien. Het bos zelf zag er helemaal niet zo wild uit.

‘Net als elk ander bos,’ zei Piak wat teleurgesteld.

‘Dat komt doordat het voorjaar is,’ zei Isadoro. ‘Er zijn nog maar weinig blaadjes en die zijn vrolijk, jong en lichtgroen, zie je niet? Bovendien wordt het pas echt wild als je er binnengaat.’ Ze hield haar paard in en wees. Een rode robijn fonkelde aan haar vinger.

Als een bloeddruppel, dacht Tiuri en hij vond dat geen goede vergelijking.

‘Kijk,’ zei de jonkvrouw, ‘wat een mooi klein grasveld. Zullen we daar even rusten?’

De jongelieden waren nog helemaal niet moe, maar ze stegen van hun paarden en Tiuri hielp Isadoro van het hare af te komen. Het grasveldje lag in een inham van de bomen, door zon beschenen, met gele bloemen begroeid.

Isadoro wilde haar mantel afdoen om die op de grond uit te spreiden, maar Tiuri was haar voor en legde de zijne neer. Ze ging erop zitten en vroeg hem naast haar plaats te nemen. Piak haalde de tas met proviand.

‘Als we toch rusten, kunnen we meteen eten,’ vond hij.

Kort daarna sprong hij op en vroeg of ze verder zouden gaan. De jonkvrouw wilde echter nog even blijven. ‘Dan ga ik vast kijken, als jullie het goedvinden,’ zei Piak en verdween het bos in.

‘Ga niet van de weg af!’ riep Isadoro hem na.

Tiuri lag op zijn rug, zijn ogen dicht voor de zon. Hij voelde dat hij slaperig werd; het was heus tijd om op te staan en nog een eindje te rijden. Maar hij lag zo lekker en het was zo vredig... Hij glimlachte. En dat bij het beruchte Wilde Woud!

Plotseling echter verdween zijn glimlach. Hij hoorde iets – was het ver of dichtbij? – voetstappen! En voor zijn gesloten ogen verscheen het beeld van iemand die door de struiken naar hem gluurde. Als hij zijn ogen zou openen, zou hij hem werkelijk zien, als hij maar wist in welke richting hij moest kijken. Hij hield zijn adem in... Iets streek langs zijn wang en kriebelde.

Hij ging met een ruk overeind zitten, en keek in het lachende gezicht van Isadoro. In haar hand hield zij de grasspriet waarmee ze hem gekriebeld had.

‘Ik dacht dat je sliep,’ zei ze plagend.

Tiuri keek rond; geen gedaante stond er achter de struiken... Natuurlijk niet! En de voetstappen waren zeker van Piak geweest. Maar waarom hief Ardanwen zijn hoofd op en snoof hij zo onrustig?

‘Wat is er?’ vroeg de jonkvrouw.

‘O, niets,’ mompelde Tiuri, een beetje beschaamd over zichzelf. ‘Ik geloof dat ik bijna sliep, want ik meende te dromen.’

‘Waarvan?’

‘Ik weet het niet meer,’ begon Tiuri en zei toen: ‘Van jou misschien, Isa?’

De jonkvrouw leunde achterover, nog steeds met haar blik op hem gericht. Haar ogen waren groen, met lange, donkere wimpers. Ze leken tot hem te spreken, iets te vragen wat niet met woorden kon worden gezegd. Tiuri boog zich naar haar toe.

De stem van Piak deed hem opschrikken.

‘Tiuri, Tiuri! Kom eens hier!’

De jonkvrouw sloeg haar ogen neer en wendde haar gelaat af. ‘Je vriend roept je,’ zei ze.

Tiuri slaakte een ongeduldige zucht. Piak had later moeten roepen.

‘Tiuri!’ klonk het nogmaals, luid en dringend.

‘Er zal toch niets zijn?’ sprak de jonkvrouw bezorgd.

‘Ach nee,’ zei Tiuri. Hij sprong op en riep: ‘Piak, waar zit je?’

Ja, daar bewoog iets tussen de stammen. Hij knikte Isadoro toe, die nog op zijn mantel zat, en liep het bos in. Piak kwam hem tegemoet.

‘Is er iets aan de hand?’ vroeg Tiuri.

‘N-nee,’ antwoordde zijn vriend, ‘dát niet.’

‘Waarom roep je me dan?’ zei Tiuri wat geërgerd.

‘Ik wilde je iets laten zien,’ zei Piak en zachter vervolgde hij: ‘Heb jij iemand ontmoet?’

‘Iemand ontmoet? Nee,’ zei Tiuri. ‘Hoezo?’

‘Ik heb iemand gezien,’ antwoordde Piak, ‘of ik kan misschien beter zeggen dat ik íéts heb gezien. Tenminste... ik dacht het. Het was alsof iemand naar me keek vanachter de bomen. Toen ik erheen liep, hoorde ik geritsel en...’

Tiuri dacht aan zijn visioen van enkele minuten geleden. ‘En?’ vroeg hij. ‘Wat toen?’

‘Wat toen? Niks!’ zei Piak. ‘Ik dácht dat ik een mens zag weglopen, maar eerlijk gezegd, zeker ben ik er niet van.’

Tiuri keek om zich heen. De bladeren van de bomen bewogen een beetje in de wind. Hij zag lichtplekken overal en hoorde vogels tjilpen. ‘Zeg niets hiervan tegen de jonkvrouw,’ zei hij en hij liep terug naar het grasveld.

Piak volgde hem.

Isadoro stond al op hen te wachten. ‘Wat is er?’ vroeg zij.

‘Piak wilde me iets laten zien,’ antwoordde Tiuri.

‘Ja,’ zei Piak. ‘Ik heb een steen gevonden. Ik ben de weg een eindje afgelopen en toen splitste die zich in tweeën; één stuk ging rechtdoor...’

‘Dat is de weg naar het Oude Jachthuis,’ zei Isadoro.

‘De andere was veel smaller,’ ging Piak verder, ‘die heb ik genomen. En dáár vond ik die steen. Er stonden letters op.’

‘Wat gaven die te lezen?’ vroeg Tiuri.

‘Dat weet ik juist niet,’ zei Piak. ‘Kom je kijken? ’t Is hier vlakbij. We zouden toch het bos ingaan?’

Tiuri bedacht plotseling dat hij helemaal niet meer aan het doel van hun rijtoer had gedacht. ‘Ja,’ zei hij, ‘we moeten de weg nemen vanwaar ridder Ristridin gekomen is.’

‘Ridder Ristridin is van het Oude Jachthuis gekomen,’ sprak jonkvrouw Isadoro. ‘Die andere weg leidt naar de Onzalige Heuvels.’

4 De wens op de wegwijzer; gele bloemen voor Ardanwen

Ze gingen te voet het bos in, Piak voorop. De weg was goed begaanbaar, bedekt met een dikke laag dorre bladeren, die hun stappen onhoorbaar maakte. Tiuri lette goed op, maar hij ontdekte niets bijzonders.

Isadoro zei: ‘We kunnen even kijken, en daarna naar het Oude Jachthuis rijden. Maar ik kan jullie van tevoren zeggen dat je er niets anders zult zien dan dennen en struiken.’

‘Gaat je vader hier wel eens jagen?’ vroeg Tiuri.

‘Vroeger wel, maar dat is lang geleden. Het jachthuis wordt niet meer gebruikt. Als vader nu op jacht gaat, is het in het Bos van Islàn.’

Piak keek om. ‘Dit pad is het,’ zei hij. ‘We zijn er zó.’

Hij liep verder, maar de jonkvrouw bleef aarzelend staan. Het pad was niet alleen smal, maar ook buitengewoon modderig. Overal lagen grote plassen.

‘Móét ik werkelijk verder gaan?’ zei ze, half lachend, half onwillig, met een bezorgde blik op haar kleren, die inderdaad niet erg geschikt waren voor een wandeling in deze omgeving.

‘Komen jullie?’ riep Piak. Hij was al uit het gezicht verdwenen.

‘Ik zal je dragen!’ zei Tiuri.

‘Wel, als je dát wilt,’ zei de jonkvrouw.

Tiuri tilde haar op; ze was licht, maar toch klopte zijn hart luid toen hij met haar het pad betrad. Ze had een arm om zijn hals geslagen en haar haren streken luchtig langs zijn wang. Hij vroeg zich af of hij haar gekust zou hebben, zonet, als Piak niet geroepen had. Wat had die vraag in haar ogen betekend? Hij omvatte haar stevig en hoopte dat het pad modderig zou blijven.

‘Zo, zijn jullie daar eindelijk!’ riep Piak.

Tiuri stapte bijna mis, maar gelukkig gebeurde er niets. Hij zette Isa voorzichtig neer, ontweek Piaks blik en zocht naar de steen.

Die stond aan de kant van het pad, scheef gezakt in de drassige grond. Hij was grauw en oud en gedeeltelijk met mos bedekt. Maar de letters, die er zeker lang geleden in gebeiteld waren, waren nog duidelijk te zien. Tiuri boog zich naar voren om ze te ontcijferen. De woorden die ze vormden bleken hem echter onbekend.

Hij keek op omdat Isadoro begon te spreken.

‘Het is een wegwijzer,’ zei ze, ‘en dit is wat erop staat.’ Met zangerige stem sprak ze verder:

‘Gij die hier komt als vijand,

keer terug op uwe schreden

of moge het Woud u verslinden!

Gij die hier komt als vriend,

betreed dit pad in vrede

en dat ge uw doel moge vinden,

dat ge niet verdwaald moge raken

en de Geesten van ’t Bos u bewaken!’

Toen liep ze naar de steen en ging erop zitten als was het een troon. ‘Mijn vader vond deze steen toen hij nog een jongen was,’ vertelde ze, ‘begraven onder kruipplanten en dode bladeren. Hij heeft hem hier overeind laten zetten als een herinnering aan vervlogen tijden. Later heeft iemand de woorden voor mij vertaald.’

‘Wie?’ vroeg Piak.

‘Iemand die ik eens ontmoet heb,’ antwoordde Isadoro en er kwam iets afwerends op haar gezicht.

‘Hoe oud zou die steen wel zijn?’ vroeg Piak.

‘Honderden jaren geleden stonden er burchten waar nu woud is,’ sprak Isadoro. ‘Daarvan vertellen kronieken en overleveringen. Er woonden vorsten en ridders die van ver gekomen waren, van over het Grote Gebergte...’

‘Uit het Rijk van Unauwen,’ fluisterde Piak.

De jonkvrouw haalde haar schouders op. ‘Wie kan dat weten?’ zei ze. ‘Die tijd bestaat alleen nog in verhalen, die niet eens door iedereen worden geloofd.’

Tiuri bedacht dat de woorden op de steen wel geschreven konden zijn in de oude taal van Unauwens rijk, die nog steeds bestond als geheimtaal.

‘Dit wordt verteld,’ sprak de jonkvrouw. ‘In een burcht aan de Zwarte Rivier woonde een ridder die de vrede liefhad. Maar in dit land was toen steeds strijd en vijanden belaagden het van alle kanten. Toen sprak hij de wens uit dat hij met rust gelaten mocht worden en zwoer dat hij zich nooit meer buiten zijn burcht zou begeven. En bomen begonnen te groeien om zijn kasteel en verborgen het voor de mensen. Toch waren er wegen heen, en daarbij liet hij wegwijzers zetten als deze. Maar de jaren gingen voorbij, en de wegen groeiden dicht, en hij stierf alléén en werd vergeten. De Tarenburcht werd een ruïne, overwoekerd door het woud. Ze zeggen echter dat de geest van de burchtheer er nog steeds rondzwerft. De Meester van het Wilde Woud wordt hij genoemd...’ Ze brak af en ging over in een fragment van het lied waar ze de vorige avond aan was begonnen:

‘Ik hoorde van een barse burcht,

gebouwd bij berg en stromen.

Dat was weleer, maar nu niet meer,

want daar, bij berg en stromen,

staan nu de bomen, – dromen.

Wie zou daar komen?’

Tiuri en Piak staarden haar aan, terwijl ze zat op haar vreemde zetel; een slip van haar wit en rode mantel viel over de eeuwenoude woorden.

Maar plotseling sprong ze eraf en zei: ‘Ik moet dit hier niet zingen! Laten we weggaan.’

Weer tilde Tiuri haar op en zwijgend gingen ze terug.

Toen ze dicht bij het grasveld gekomen waren, hoorden ze hoefgetrappel.

‘Zet me neer,’ zei Isadoro.

Tiuri gehoorzaamde; hij was haar ook na het modderige pad blijven dragen.

Even later kwam een in bruin en geel geklede ruiter hen tegemoet. Het was de grimmige hoofdman van ridder Fitils krijgslieden.

‘Hamar!’ riep Isadoro verrast.

De krijgsman hield zijn paard in. Zijn gezicht stond nog grimmiger dan anders. ‘Jonkvrouw Isadoro,’ zei hij op beleefde maar strenge toon, ‘u weet toch dat u van uw vader niet alleen uit mag gaan.’

‘Beste Hamar,’ zei Isadoro, ‘ik ben niet alleen! Zie, ridder Tiuri en zijn schildknaap begeleiden mij.’

‘Ridder Tiuri en zijn schildknaap weten nog minder dan u de weg in het Wilde Woud,’ antwoordde Hamar. ‘Wel, toen ik hoorde welke kant u was uitgegaan, ben ik u meteen achternagereden. Uw vader zou mij dat zeker hebben opgedragen als hij thuis was geweest.’

‘Ridder Tiuri en Piak wilden naar het Oude Jachthuis rijden,’ sprak de jonkvrouw. ‘Vader weet ervan. En ik vond dat ik best mee kon gaan.’

‘Weet uw vader daar ook van?’ vroeg Hamar, nog steeds beleefd, maar met een gezicht waaruit duidelijk sprak dat hij niet van plan was zich weg te laten sturen.

Isadoro scheen dat ook te zien, want ze zei vriendelijk: ‘Rijd met ons mee, Hamar, en verlies ons niet uit het oog!’

Hamar boog even zijn hoofd. ‘Dank u,’ zei hij.

Ze liepen naar de paarden. Tiuri was de laatste die opsteeg. Terwijl hij dat deed, liet hij een verbaasde uitroep horen. Het hoofdstel van Ardanwen was doorvlochten met gele bloemen.

‘Kijk nu eens!’ riep Tiuri. ‘Wie heeft dit gedaan?’

‘Hé, wat grappig!’ riep Piak.

‘Nou, dat paard heeft zich mooi opgesierd,’ zei Hamar.

Tiuri boog zich naar de bloemen toe. Nee, ze konden er niet bij toeval in verward zijn geraakt; ze waren er netjes ingevlochten.

‘Wie heeft dit gedaan?’ herhaalde hij, de anderen aankijkend.

‘Ik niet, hoor,’ zei Piak.

De grimmige Hamar grijnsde spottend bij het idee dat hij zoiets verzonnen zou hebben en keek toen naar zijn meesteres. Deze staarde verwonderd naar de gele bloemen die zo helder afstaken tegen Ardanwens glanzend zwarte huid. Ze schudde langzaam haar hoofd.

‘Ja maar, íémand moet dit toch gedaan hebben!’ riep Tiuri.

‘Daar hoeft u toch niet naar te vragen,’ bromde Hamar, zijn blik nog steeds op Isadoro gevestigd.

‘Niet ik,’ zei de jonkvrouw, maar het klonk niet erg overtuigend. ‘Kom, naar het Jachthuis,’ voegde ze eraan toe en ze reed weg.

Tiuri volgde haar en kwam naast haar rijden. ‘Deed jij het, Isa?’ vroeg hij zacht.

Ze fronste haar wenkbrauwen en antwoordde: ‘Hamar heeft gelijk; naar sommige dingen moet je niet vragen.’

‘Maar...’ begon Tiuri en zweeg. Hij wist werkelijk niet wat hij verder moest zeggen. Isadoro leek hem even raadselachtig als de verhalen over het Wilde Woud.

Nu reden ze de weg in de richting vanwaar ridder Ristridin gekomen was. Natuurlijk was er niets te zien dat daarop wees; elk spoor was uitgewist na zo lange tijd, en er woonde geen mens aan wie ze iets konden vragen.

‘Wat doen we hier eigenlijk?’ vroeg Hamar, toen ze stilhielden.

‘Ik weet het ook niet,’ sprak Isadoro met een zucht. ‘Hoe somber is het hier!’

Het Oude Jachthuis was vervallen en groen uitgeslagen, de deuren waren gesloten, de ramen dichtgespijkerd. Het werd omringd door hoge, donkere dennenbomen en kreupelhout dat dor en dood leek. De weg liep hier dood.

‘Daar zijn takken afgebroken,’ wees Piak. ‘Door ridder Ristridin misschien?’

‘Het kan net zo goed een dier geweest zijn,’ zei Hamar. ‘Er zijn wilde zwijnen hier.’

‘O, laten we naar huis gaan,’ sprak Isadoro smekend.

Ze konden niet veel anders doen dan aan haar wens gehoor geven. Inderdaad was het niet mogelijk ook maar iets van Ristridin terug te vinden.

‘En al hadden we iets gevonden, wat dan nog!’ zei Tiuri tot zichzelf, toen ze terugreden naar Islàn. ‘Ristridin heeft het woud immers verlaten.’ Hij voelde zich plotseling knorrig en onvoldaan.

De gele bloemen begonnen al te verwelken en weer vroeg hij zich af wat ze betekenden. Piak had ze niet in het tuig gestoken, want dan had hij het zeker gezegd. Hamar had het ook niet gedaan; de gedachte alleen was al belachelijk. Dus moest het Isa geweest zijn. Maar waarom ontkende ze het dan?

Ach natuurlijk, dacht hij toen, ze is verlegen.

‘Alle bloemen hebben een betekenis,’ zei de jonkvrouw plotseling naast hem, alsof ze zijn gedachten raadde.

‘Welke?’ vroeg Tiuri.

‘Van sommige spreken de namen voor zichzelf,’ antwoordde de jonkvrouw. ‘Gebroken-hart, vergeet-mij-niet. Voor andere moet je de taal der bloemen verstaan. Rosmarijn voor herinnering, wijnruit voor berouw...’

‘En deze?’ vroeg Tiuri.

‘Sleutelbloemen heten ze,’ zei de jonkvrouw. ‘En gele bloemen betekenen...’ Ze keek hem recht in het gezicht. Fluisterend liet ze erop volgen: ‘Ik wil je spreken, alléén.’

Ze zette haar paard aan en reed voor hem uit naar het kasteel.

‘Dus zij heeft het gedaan!’ zei Tiuri tot zichzelf. Hij wilde haar inhalen, maar bedacht zich. Ze had hem genoeg gezegd en wilde nu blijkbaar niet meer naast hem rijden. Ze had trouwens nooit dicht naast hem gereden, al had ze zich wel door hem laten dragen.

Waarom voelde hij zich toch nog steeds onbevredigd?

Pas toen ze voor de poort van Islàn kwamen viel hem daarop het antwoord in.

Isadoro was bang voor Ardanwen; ze durfde niet vlak bij het paard te komen. En dus kon zij de gele bloemen niet in het hoofdstel hebben gevlochten!

5 In de tuin van de jonkvrouw

‘Nou, we hebben alleen gehoord wat we al wisten,’ zei Bendoe aan het avondmaal. ‘Ristridin is door het Bos van Islàn naar het oosten gereden.’

‘En we hebben wéér Deltaland horen noemen,’ vulde Ewijn aan. ‘Ristridin en zijn volgelingen hebben even gerust in een jagershut aan de rand van het bos. Een jager die daar toen ook was hoorde hen met elkaar praten over Deltaland. Maar hij hoorde niet genoeg om ons wijzer te maken... Hebben jullie nog iets te vertellen?’ vroeg hij Tiuri.

‘Nee,’ antwoordde deze na enige aarzeling.

Ewijn wierp hem een onderzoekende blik toe, maar vroeg niet verder.

‘Dan moeten we maar gauw teruggaan naar kasteel Ristridin,’ sprak Bendoe.

‘Toch niet meteen!’ riep de Heer van Islàn. ‘U bent hier net.’

‘We kunnen nog wel een dag wachten,’ zei Bendoe. ‘Maar u zult begrijpen dat we niet te lang willen wegblijven van de plaats waar we Ristridin en Arwaut zullen ontmoeten.’

‘Natuurlijk, dat spreekt vanzelf,’ zei ridder Fitil. ‘Weest u dan morgen nog onze gasten. Dan zullen we iets aardigs gaan doen; wedstrijden houden te paard, ringsteken en zulke dingen. Mijn beste krijgslieden kunnen ook meedoen en mijn dochter zal de prijzen uitreiken. Daarna zal ik een groot afscheidsmaal geven, met zang en muziek, zodat u Islàn niet gauw zult vergeten.’

‘Dat zullen we zeker niet,’ sprak Bendoe. ‘En de jongelieden zullen deze festiviteiten zeker op prijs stellen.’ Hijzelf scheen er niet veel om te geven.

Tiuri voelde zich ook niet in de stemming voor een feest, al zei hij, evenals de anderen, dat hij het heel leuk vond. Hij moest steeds aan de gele bloemen denken en stelde zich telkens weer de vraag of jonkvrouw Isadoro tegen hem gelogen had. Zo ja, waarom? Maar ze kon haar angst voor Ardanwen overwonnen hebben en dan had ze hem zeker iets belangrijks te vertellen. Hij moest haar alleen spreken, zo gauw mogelijk.

Toen ze van tafel waren opgestaan, wist hij haar even iets toe te fluisteren. ‘Isadoro, zijn die bloemen van jou?’

‘Ja,’ fluisterde ze terug.

Tiuri merkte dat haar vader hen gadesloeg en de jonkvrouw zag het ook. ‘Morgen, in mijn tuin,’ voegde ze er vlug bij en ze wendde zich van hem af.

De rest van de avond sprak hij haar alleen in het gezelschap van de anderen, en over de bloemen werd met geen woord gerept.

Tiuri lag lang wakker. Ewijn haalde rustig adem en ook Piak scheen te slapen. Maar op een ogenblik richtte hij zich op, kwam zijn bed uit en ging bij Tiuri op de dekens zitten.

‘Zeg,’ zei hij zacht, ‘ben je verliefd op jonkvrouw Isadoro?’

Tiuri bleef hierop het antwoord schuldig.

‘Ik weet heus wel dat je niet slaapt!’ fluisterde Piak.

Tiuri wist echter werkelijk niet wat hij op deze vraag moest zeggen. Was hij verliefd op Isadoro? Hij dacht voortdurend aan haar en zag haar steeds voor zich, maar bij zijn gevoelens voor haar was nog iets anders: wantrouwen.

‘Of je verliefd op haar bent of niet, je moet vooral niet alles geloven wat ze tegen je zegt,’ zei Piak. ‘Ze doet alsof zij het heeft verzonnen van die bloemen, maar dat is niet waar! Ze durft Ardanwen niet eens te aaien!’

‘Dat weet ik,’ sprak Tiuri.

‘O, dat valt me mee,’ zei Piak. ‘En nu?’

‘Stil toch!’ fluisterde Tiuri. ‘Ik zeg je toch dat ik het weet. En ik zal morgen met haar praten, haar op de man af vragen...’

‘Op de man af,’ snoof Piak. ‘Ze is een vrouw. Ze is mooi hoor, maar net zo kronkelig als, als...’ Hij zweeg omdat hem geen goede vergelijking inviel.

‘Ach, praat niet zoveel,’ zei Tiuri vermoeid. ‘Ik wil je alleen nog dit zeggen: morgen ga ik nog eens naar het Wilde Woud. Als zij het niet gedaan blijkt te hebben, wil ik weten wie het dan wél is geweest.’

‘Weer naar het woud?’ fluisterde Piak. ‘Maar morgen is er dat feest.’

‘Ik zal vroeg gaan, alleen, en zorgen dat ik weer op tijd terug ben,’ zei Tiuri.

‘Alleen? Mag ik niet mee?’ vroeg Piak.

‘O, jij mag mee,’ antwoordde Tiuri.

‘Gaan we dan sámen?’ vroeg Piak, met nadruk op het laatste woord.

‘Ja, samen,’ zei Tiuri.

Ewijn bewoog zich en slaakte een zucht.

‘En nu ga ik slapen,’ zei Tiuri. ‘Welterusten.’

Piak kroop weer in zijn bed en sliep vlug in, maar het duurde nog een tijd voordat Tiuri de slaap vatte.

Ondanks dat was hij, evenals Piak, de volgende morgen voor dag en dauw op. Toen ze de grote zaal binnenkwamen, bleek jonkvrouw Isadoro echter nog vroeger te zijn geweest. Ze ontbeten met hun drieën.

‘Tiuri en ik willen even gaan rijden,’ zei Piak. ‘Dat kan toch wel?’

‘Zeker,’ sprak de jonkvrouw. ‘Waar gaan jullie heen?’

‘O, dat zullen we nog wel zien,’ antwoordde Tiuri.

Maar Piak zei uitdagend: ‘Naar het Wilde Woud.’

‘Zó ver,’ sprak de jonkvrouw. ‘Jullie weten toch dat er wedstrijden gehouden worden, straks. Maak jezelf en je paarden niet moe en zorg ervoor dat je niet te laat terug bent.’ Ze keek volstrekt niet schuldig of bezorgd. Integendeel, ze zag er vrolijk uit en wierp Tiuri telkens veelbetekenende blikken toe.

Toen ze klaar waren, zei Tiuri tegen Piak dat hij maar vast naar de stallen moest gaan. Zelf volgde hij de jonkvrouw naar de tuin.

Ze gingen gangen en kamers door, trappen op en af, over binnenplaatsen en door poorten.

In kasteel Islàn, dacht Tiuri, zou je óók wel kunnen verdwalen. De jonkvrouw vertelde dat het heel oud was; eerst had er op deze plaats een houten huis gestaan, waar nu maar enkele gedeelten van over waren; daarna was er een stenen burcht gekomen en iedere heer die er had gewoond, had er wel iets bij laten bouwen. Vele hoven waren er, met vertrekken eromheen, allerlei torens, en rond het kasteel verschillende muren en ringen van grachten.

De tuin bevond zich aan de zuidkant, geheel omsloten door hoge muren, waarin maar één kleine deur. De jonkvrouw ontsloot die met een sleutel die aan haar gordel hing en sprak: ‘Niemand mag hier komen zonder mijn toestemming.’

Ze gingen binnen en Tiuri keek verrast rond. Hier, waar het beschut was, regeerde de lente volop. Kleine, sierlijke bomen leken wel boeketten van bloesem, er bloeiden klokjes en krokussen in het gras, de klimop was helemaal groen. Er waren paden met kiezel bestrooid en hier en daar stonden banken en aarden potten met heesters erin.

‘Dit is mijn tuin,’ zei Isadoro en zij zag er zelf uit als een lieflijke bloem.

Ze liepen over de paden; de jonkvrouw wees Tiuri de planten, zei hun namen en vertelde er kleine verhalen bij. Tiuri luisterde, maar tegelijkertijd wachtte hij tot ze belangrijker dingen zou zeggen.

Ze gingen zitten op een bank en Isadoro sprak: ‘Als ik moe of boos ben, of me eenzaam voel, zoek ik hier altijd troost. Maar prettiger is het dit met iemand te kunnen delen.’ Ze keek Tiuri met een droefgeestige glimlach aan. ‘Jij zult het hier wel te stil vinden,’ voegde ze erbij. ‘Jij bent een ridder en droomt van avonturen of denkt aan de kleurige vreugde van toernooi en banket.’

‘O nee,’ zei Tiuri, ‘lang niet altijd. En ik ben nog niet zo lang ridder, dat weet je.’

‘Vertel,’ zei Isadoro, ‘van je reis vorig jaar.’

‘Ach,’ sprak Tiuri, ‘kun jij me niet beter iets vertellen, Isa?’

‘Wat moet ik je nog zeggen?’ zei de jonkvrouw vaag. ‘Kijk, een vlinder! De eerste die ik hier zie.’ Ze sprak nu vrolijk. ‘Zal ik zien of hij op mijn vinger wil gaan zitten? Dat brengt zeker geluk!’ Ze stond op en liep de vlinder achterna. De groene mouwen van haar gewaad fladderden en haar blonde haren golfden.

Tiuri zou het liefst zijn voornemens willen vergeten en hier blijven met de jonkvrouw in haar tuin. Maar was het wel de tijd voor zo’n luchtig spel? Hij moest klaarheid hebben, wéten wat zij voor hem verborgen hield. Hij sprong op en liep naar haar toe.

Ze was blijven staan onder een boom in een hoek, dicht bij de muur, een zware, knoestige boom waarvan de meeste takken waren gekapt. Ze leunde met haar hoofd tegen de stam en staarde naar een tralievenster in de muur.

‘Hij is weg,’ zei ze toonloos.

‘Weg? Wie?’ vroeg Tiuri.

‘De vlinder. Ik zie hem nergens meer. Zie jij hem? Hij moet ons geluk brengen.’

Maar Tiuri zocht niet naar de vlinder; hij keek naar de jonkvrouw. Ze stak haar hand uit en hij nam die in de zijne. Huilde ze nu? Hij boog zich naar haar toe en kuste haar, eerst op haar ogen, toen op haar mond. Hij kon gewoon niet anders. En zij sloeg haar armen om zijn hals en beantwoordde zijn kus. Het was hem alsof hij was gekomen in een dans van vurige vlinders, die ronddwarrelden voor zijn ogen, maar toen hij ze opende, zag hij alleen de hare, groen, blauw, als vijvers in wouden.

‘O, Isa...’ fluisterde hij.

Ze legde haar vinger op zijn lippen. ‘Stil,’ zei ze zacht, ‘stil, stil!’

Ver weg, achter de muur, klonk de stem van Piak: ‘Waar is ridder Tiuri?’

Tiuri hoorde het, maar luisterde niet. Arm in arm, dicht naast elkaar, liepen hij en de jonkvrouw door de tuin en gingen weer zitten. Isadoro leunde tegen hem aan en hij speelde met een lok van haar haar, zijn hoofd vol van tegenstrijdige gedachten. Hij zou haar nogmaals willen kussen, maar de vraag die hem hinderde was nog niet beantwoord. Of deed die er niet meer toe?

‘Isa...’ zei hij onzeker.

‘Ja, Tiuri?’ klonk het zacht en vleiend.

‘Ik... je, je zou me nog iets vertellen... je wilde me toch alleen spreken... Waarom?’

‘O Tiuri,’ zuchtte ze, ‘ik weet het niet meer.’

‘Maar ik wil het zo graag weten,’ zei hij.

‘Zonder woorden kun je méér zeggen, Tiuri,’ sprak ze lachend en ze legde haar handen op zijn borst.

En plotseling voelde Tiuri zich een gevangene, gebonden met onzichtbare draden van spinrag. Hij had neiging Isa nog eens te kussen, maar tegelijkertijd zou hij boos tegen haar uit willen vallen. Hij deed geen van beide, maar zei met nadruk: ‘Isadoro, heb jij die gele bloemen aan Ardanwens hoofdstel gedaan, ja of nee?’

Ze trok haar handen weg en zei gekwetst of geërgerd: ‘Begin je daar nu wéér over?’

‘Ja of nee,’ herhaalde Tiuri. Hij sprak met tegenzin, maar hij moest het weten.

‘Ja!’ zei ze uitdagend, maar haar houding was veranderd. Ze scheen gespannen, bijna bevreesd.

‘Hoe kon je dat,’ zei Tiuri, ‘terwijl je bang was voor Ardanwen?’

‘Geloof je me niet?’ vroeg ze fel.

Nee, dacht Tiuri, maar hij zei: ‘Ik... ik twijfel.’

‘Blijf dan maar aan me twijfelen,’ sprak ze verontwaardigd en rees op. ‘Ik geef slechts éénmaal antwoord. En ik ga twijfelen aan jóú – je gedrag tegenover mij is wél veranderlijk!’

‘Isa...’ begon Tiuri.

‘Probeer je niet te verontschuldigen,’ zei ze hooghartig en ze liep weg.

Tiuri liep haar achterna. ‘Vergeef me, Isa,’ zei hij, ‘maar het is voor mij belangrijk, heus! Ga met me mee naar Ardanwen, dan zal ik overtuigd zijn, en...’

‘Je wantrouwt mij nog steeds!’ riep ze. ‘Maar ik ga niet met je mee naar je dierbare paard!’ En meteen sloeg ze haar handen voor haar gezicht en barstte in tranen uit.

Toen voelde Tiuri zich helemaal ongelukkig. Hij sloeg zijn armen om haar heen en zei sussend: ‘Isa, lieve Isa!’

Ze rukte zich los en wendde zich tot hem als een furie, ondanks de tranen op haar wangen. Voordat hij erop verdacht was, had ze hem vinnig in het gezicht geslagen. Onmiddellijk daarna scheen ze te schrikken en werd bleek.

Maar Tiuri draaide zich om en verliet de tuin.

6 De weg naar de Onzalige Heuvels

Hij liep zonder om of op te zien naar de stal, waar Ardanwen al gezadeld klaarstond. Hij sprong op zijn paard en reed weg, passeerde binnenplaatsen waar ieder druk aan het werk was, ging poorten door en bruggen over. Hij wilde zelfs Piak voorbijrijden, die bij de buitenste poort al een tijd op hem had gewacht.

‘Hé Tiuri!’ riep deze. ‘Tiuri, wat heb jij?’

Tiuri hield Ardanwen in. ‘Ik?’ zei hij. ‘Ik... eh... niets. Er is niets.’

‘Waar ga je heen?’ vroeg Piak, half verbaasd, half boos.

‘Even rijden,’ antwoordde Tiuri kortaf en toen voegde hij er onwillig bij: ‘Naar het woud. Wachtte je op me?’

‘Dat deed ik inderdaad,’ zei Piak. ‘Maar nu niet meer! Ik heb ervan afgezien met je mee te gaan, als je me niet nodig hebt.’

‘O, ga mee,’ zei Tiuri, plotseling beschaamd. ‘Natuurlijk ga je mee, Piak.’

‘Nee,’ antwoordde zijn vriend. ‘Liever niet! Goeiendag!’ Hij draaide zich om en liep weg.

Tiuri keek hem na, twijfelend of hij hem terug zou roepen. Maar hij wilde zo graag even alleen zijn. Toch was hij ontevreden over zichzelf toen hij het kasteel had verlaten en voor de tweede maal op weg ging naar het Wilde Woud.

Ardanwen draafde niet, nee, hij stórmde voort, en het kon Tiuri niet vlug genoeg gaan. Hij wilde ontsnappen aan de tuin van Islàn, aan jonkvrouw Isadoro, die hij niet vertrouwde maar wier kus hij nog op zijn lippen voelde tintelen. En hij wist maar één ding te doen; als de sleutelbloemen niet van haar waren, moest hij weten wie het dan wél had gedaan.

‘Ik ben bang dat ze me voor de gek houdt!’ riep hij tot Ardanwen – hij kon schreeuwen, want er was wijd en zijd geen mens te bekennen. – ‘Ik wil niet verliefd op haar zijn, maar ik ben het toch! O Ardanwen, wat is alles moeilijk!’

Daar was de plek waar hij de vorige dag met Isadoro had gezeten. Bewoog er niet iets tussen de struiken aan de rand van het woud?

Tiuri steeg af en wreef Ardanwen droog. In lange tijd had deze niet zo wild en vlug gelopen. ‘Kon je maar spreken,’ fluisterde hij tot zijn paard. ‘Jij weet meer dan ik.’ Ardanwen boog zijn nek en bewoog zijn fijne oren.

‘Kom,’ zei Tiuri even later en hij reed langzaam de weg in naar het Oude Jachthuis. Weer bekroop hem twijfel. Was hij geen dwaas dat hij hier was gekomen om te zoeken naar... ja, wat?

Maar bij de afsplitsing naar de Onzalige Heuvels trok hij aan de teugels en keek.

Op de grond, in de modder, lag een gele bloem.

Hij steeg af en raapte die op. Er groeiden nergens zulke bloemen vlakbij en deze was kortgeleden geplukt. Hij sloeg zijn arm om Ardanwens hals en keek de weg af. Niets te zien. Er ritselde iets tussen het kreupelhout. Een paar vogels fladderden op en vlogen nijdig kwetterend boven zijn hoofd.

‘Ik vind dat we deze richting maar moeten rijden,’ sprak hij, en hij voegde de daad bij het woord.

Even voorbij de wegwijzer zag hij weer een bloem en dus reed hij door. ‘Wie wacht er op ons, daar, voorbij de bocht van dit pad?’ zei hij zacht tot Ardanwen. ‘Iemand lokt ons naar de Onzalige Heuvels.’

De weg was smal en kronkelde erg, zodat hij niet vlug vooruitkwam – ook al omdat hij steeds goed rond wilde speuren. Hij zag berken met zilverachtige stammen en grillige dennen; hij zag eekhoorns en patrijzen en eenmaal een vos, die haastig het pad overstak, met rosse, zwaaiende staart. Het terrein was een beetje heuvelachtig en nu en dan kwam hij voorbij zijpaden. Hij zag geen menselijk wezen, en toch was het hem alsof er iemand met hem meeliep. Hij meende telkens naast zich een gedaante te zien, maar dat was alleen zo wanneer hij recht voor zich uit keek. Als hij ernaar zocht, kon hij niemand vinden.

Tenslotte hield hij stil en sprong van zijn paard.

De weg was nu zó smal, dat die niet meer te onderscheiden was van de zijpaden; het bos veel dichter. Hij begreep dat hij moest oppassen niet te verdwalen. En hij voelde er niet veel voor zich verder weg te laten lokken. Hij had geen bloem meer gevonden – het wezen dat op hem wachtte (hij wist bijna zeker dat het zo was) moest nu maar eens tevoorschijn komen. Hij tuurde naar alle kanten en riep: ‘Wie zoekt mij?... En wat zoek ik?’ liet hij er zachter op volgen.

Kijk, daar bewoog iets, daar liep iets! Was het een mens? Het holde en verdween achter een dikke boom.

Tiuri herinnerde zich de verhalen over bosgeesten... bestonden ze? En hadden ze de macht kwaad te doen?

‘Ik kom hier als vriend!’ riep hij, de woorden op de wegwijzer herhalend. En meteen verliet hij de weg en liep naar de plaats waar hij het bewegende wezen had gezien.

Achter de dikke boom vond hij niemand, maar hij zag geknakte takken en vertrapte bladeren. Hij keek rond en merkte dat hij plotseling niet meer wist waar de weg was. Aan alle kanten zag hij hetzelfde: bos! Hij kon toch niet al in de Onzalige Heuvels verzeild zijn geraakt?

Gelukkig, daar ontdekte hij een glimp van Ardanwen en haastig liep hij erheen. Maar zijn paard was niet alleen; er stond iemand bij... een man!

Deze vluchtte niet toen Tiuri de weg betrad. Hij drukte zich tegen het paard aan en wendde zijn gezicht naar hem toe.

Tiuri bleef staan, stokstijf van verbazing.

Een verwilderd uitziende man; zijn bruine armen en benen waren bloot en hij droeg niet veel meer dan een gehavende vacht. Zijn gezicht was omgeven door weelderig, krullend bruin haar en een verwarde baard. In dat gezicht een paar ronde blauwe ogen, die hij vroeger kinderlijk en blij had gekend, maar die hem nu angstig aankeken... angstig, maar ook verwachtingsvol.

‘Marius!’ riep Tiuri.

DERDE DEEL De Dwaas van de Boshut

1 Weerzien met een vriend; en wat die te vertellen had

Op zijn reis naar het Rijk van Unauwen had Tiuri hem voor het eerst ontmoet. ‘Ik ben de Dwaas van de Boshut,’ had hij toen gezegd. ‘De Dwaas van de Boshut, zo noemen ze mij, de houthakkers en de kolenbranders, en mijn vader en mijn broers zeggen het ook. Maar mijn moeder noemt me Marius.’

Tiuri had vriendschap gesloten met Marius... Dat was maanden geleden, in een heel ander bos.

‘Weet je nog wie ik ben?’ vroeg de Dwaas. ‘Ken je nog mijn naam? Zeg die niet hardop! Ik ken jou ook; reiziger ben je, ruiter, en Ridder noem ik je nu.’

Tiuri liep naar hem toe. ‘Marius!’ zei hij. ‘Hoe kom jij hier?’

‘Ssst!’ zei de Dwaas. ‘Ver weg is de Boshut, en niemand kan me nu vinden. Jij ook niet, maar ik heb je gezien en gezocht. Ik zag je, ridder en ruiter, op je zwarte paard. Maar je was niet alleen. Ben je nu alleen, alleen met mij in dit Wilde Woud?’

‘Ja,’ antwoordde Tiuri. ‘Ik vond je bloemen en ben teruggekomen om je te zoeken.’

‘Mooie bloemen voor mooi zwart paard,’ zei de Dwaas en hij streelde Ardanwen, die zich dit rustig liet welgevallen. ‘Ik wilde je roepen en met je praten. Maar ik kon niet roepen en je zeggen dat ik er was. Toen riep ik je met de bloemen en tegen je paard heb ik gezegd dat hij met je terug moest komen – met jou, ridder en ruiter. Kom je voor mij, echt voor mij?’

‘Ja,’ sprak Tiuri, ‘ik kom echt voor jou.’ Hij keek de Dwaas bezorgd aan. Die was veranderd; hij was mager geworden en zijn ogen leken vol onvergoten tranen. ‘Wat is er gebeurd, Marius?’ vroeg hij. ‘Hoe kom je hier en wat scheelt eraan?’

‘Ssst!’ zei de Dwaas weer. ‘Ik ben blij je te zien. Weet je nog dat ik je eten bracht?’

‘Nou en of!’ zei Tiuri met een glimlach. ‘En dat ik bij je op bezoek kwam in de Boshut.’

De tranen van de Dwaas begonnen plotseling te vloeien. Hij verborg zijn gezicht in de manen van het paard.

‘Toe, Marius!’ zei Tiuri, de hand op zijn schouder leggend. ‘Wat is er? Wees niet bedroefd, ik zal je helpen.’

De Dwaas hief zijn hoofd op. ‘Ik ben weggegaan van de Boshut,’ sprak hij met bevende stem, ‘heel ver weg.’ Hij veegde zijn neus af en ging voort: ‘Ik wou niet weg, maar ze kwamen en zeiden tegen mijn broers: “Ga je mee”. Mijn broers gingen, en ik moest ook mee, maar ik wilde niet.’

‘Wie kwamen er en waarom moest je mee?’ vroeg Tiuri.

‘Stil!’ fluisterde de Dwaas. ‘Ze kwamen en ik moest mee, zo was het. Dat is lang geleden, en mijn moeder weet niet waar ik ben. En ik weet ook niet waar ik ben. Hij zag eruit alsof hij weer wilde gaan huilen.

‘Kalm, Marius!’ zei Tiuri. ‘De Boshut is heus wel terug te vinden, hoor. Ik breng je er wel, als je de weg niet weet.’

De Dwaas begon te lachen door zijn tranen heen. ‘Wil je dat, Ridder?’ vroeg hij. ‘Wil je dat en weet je het ook? De Boshut is ver.’ Toen betrok zijn gezicht weer. ‘Je kunt er niet heen gaan,’ zei hij, ‘je moet er niet heen gaan. Ze zullen ons vinden en gevangennemen. Ze zullen ons zoeken en pakken...’

‘Over wie heb je het toch?’ vroeg Tiuri.

De Dwaas keek om zich heen. ‘Ze zijn nu niet hier,’ fluisterde hij. ‘Maar ze zullen komen. Vannacht waren ze er ook, in het huis, dáár.’

‘Waar? En wíé toch?’ vroeg Tiuri.

De Dwaas wees.

‘In het Oude Jachthuis? Daar komt toch niemand meer,’ zei Tiuri. ‘En je...’

Maar de Dwaas luisterde niet. Hij tuurde de weg af in de richting van de Onzalige Heuvels, draaide zich weer naar Tiuri en sprak: ‘Kom mee, ruiter. Klim op je paard en rij terug. Klim op je paard. Ik ga met je mee. Vlug!’

Hij zette het op een lopen, telkens omkijkend; soms liep hij naast het pad alsof hij bang was zich te vertonen, dan weer betrad hij het en wenkte Tiuri. Deze wist niets beters te doen dan hem te volgen, nog steeds verwonderd en zich afvragend wat de Dwaas was overkomen. Wie waren de ‘ze’ die hem hadden meegenomen tegen zijn zin, die nu niet hier waren maar zouden komen? Bestonden ze alleen in de verbeelding van de Dwaas, of waren ze een echt, levend gevaar?

Gevaar... Maar er was immers niets bijzonders te vinden in het Wilde Woud, tenzij je aan wezens geloofde als de Mannen in het Groen. En toch... Weet Isa hier iets van? dacht hij plotseling. Is er toch een geheim verborgen in dit woud?

‘Marius!’ riep hij zacht.

De Dwaas hield zijn pas in en kwam naast hem lopen. ‘Wat is er?’ vroeg hij. ‘Wat wil je, ridder en vriend? Of ben je niet mijn vriend?’

‘Natuurlijk ben ik je vriend,’ zei Tiuri, terwijl hij Ardanwen inhield en afsteeg. Ze waren intussen bij de wegwijzer gekomen.

De Dwaas ging ernaast zitten en maakte zich klein alsof hij zich wilde verschuilen. Tiuri hurkte bij hem neer.

‘Nu moet je me alles vertellen,’ zei hij.

De Dwaas keek hem met grote ogen aan. ‘Ik ben bang,’ fluisterde hij.

Ze zwegen beiden een korte tijd. Ondanks zichzelf voelde Tiuri een rilling over zijn ruggengraat gaan. Hij ging ook zitten, leunde tegen de steen en keek rond. Maar het bos zag er volstrekt niet angstaanjagend uit; integendeel, het was een en al lieflijk pril lentegroen.

De Dwaas naast hem begon weer te spreken. ‘Ik mag het niet vertellen. “Houd je mond dicht,” zeiden ze, “anders slaan we je dood.” Ik mag niets zeggen.’ Hij keek Tiuri met een ongelukkig gezicht aan.

‘Luister nu eens, Marius,’ zei deze krachtig. ‘Niemand zal jou iets doen als ik erbij ben – hoor je me? Je kunt me heus alles vertellen!’

‘Ik wíl het niet, Vriend,’ fluisterde de Dwaas. ‘Je weet niet wie ze zijn; je kent ze niet.’ Hij pakte Tiuri’s hand. ‘Weet je nog wat je tóén tegen me zei?’ ging hij verder. ‘Toen je reed naar de plaats waar de zon ondergaat? Dat ze je zochten en kwaad wilden doen om je geheim! Meer zei je niet en ik heb er toen niemand iets van verteld. Niemand! Dit is ook een geheim en ik zelf mag het niet eens weten! “Vraag niets en spreek niets,” zeiden ze tegen me. Ze zoeken me nog steeds en ze zullen jou ook zoeken, als ik het tegen je zeg.’

‘Ze mógen me zoeken!’ zei Tiuri. ‘Spreek alsjeblieft, Marius! Je praat in raadsels. Wie zijn die “ze”? Zijn het er veel, of weinig, waar zitten ze, wat willen ze... wie zijn ze?’

De Dwaas slaakte een zucht. ‘Vraag toch niet, vraag toch niet, Ridder!’ zei hij. ‘Een dapper ridder ben je, en je bent mijn vriend. Ik heb meer ridders gezien, maar die zagen me niet, nee, nooit. Ze zagen me niet en praatten niet tegen me.’ Hij rimpelde zijn voorhoofd en vervolgde langzaam: ‘Ik zag een ridder, maar hij was niet zo mooi als jij, o nee. Groen was zijn mantel, maar vol scheuren, als van een arme man. Vreemd hè, voor een ridder?’

Tiuri knikte. Hij zei niets, durfde niets te zeggen, want hij vreesde dat de Dwaas dan op zou houden met vertellen.

‘Hij had een zwaard, net als jij,’ zei de Dwaas. ‘En een schild. Heb jij ook een schild?’

‘Ja,’ antwoordde Tiuri.

‘Wat voor kleur heeft jouw schild? Dat van de ridder was... Welke kleur heeft het jouwe?’

‘Wit,’ zei Tiuri.

‘Dat is mooi, wit,’ sprak de Dwaas tevreden. ‘Wit. Als sneeuw. Maar toen had het nog niet gesneeuwd...’

‘Welke kleur was zijn schild?’ vroeg Tiuri.

‘Het schild van die ridder? Groen en grijs en wit,’ antwoordde de Dwaas. ‘Nee, niet wit... Hoe noem je dat ook weer? Zilver! Groen was zijn mantel; zilver, groen en grijs zijn schild. Hij had gevochten. Heb jij wel eens gevochten?’

‘Jawel,’ zei Tiuri. ‘En die ridder, was hij jong of oud, of...’

‘Hij had een baard, net als ik,’ zei de Dwaas. ‘Maar z’n haar werd al grijs. Ik zag hem heel goed, al zag hij mij niet. Hij knielde neer en huilde.’

‘Huilde?’ herhaalde Tiuri ongelovig.

‘Ah, huilen ridders nooit?’ vroeg de Dwaas. ‘Ik heb ook gehuild. Huil jij nooit? Mijn broers zeggen dat ik een dwaas ben als ik huil, ze zijn boos en lachen me uit. Jij bent toch niet boos als ik huil?’ Hij keek Tiuri ongerust aan.

‘Nee, nee, beste Marius,’ zei deze. ‘Ik vind je helemaal geen dwaas! Ik zou alleen graag willen weten waarom die ridder huilde.’

‘Hij knielde neer,’ zei de Dwaas weer, ‘met z’n gezicht in zijn handen, zó. Hij zei iets, maar ik hoorde niet wat hij zei. En hij nam zijn zwaard, zo’ (hij maakte een gebaar alsof hij een groet bracht) ‘en sneed ermee in de boom. Hij kraste in de stam – tekens als deze.’ Hij legde zijn vinger op de letters van de stenen wegwijzer.

‘En toen?’ vroeg Tiuri gespannen.

‘Toen liep hij weg,’ antwoordde de Dwaas. ‘Naar de rivier liep hij. Hij bukte zich, en sloop, en keek rond. Maar hij zag me niet.’

‘En daarna?’ vroeg Tiuri.

‘Daarna? Hij liep weg. Ik zag hem niet meer. Weg.’ De Dwaas zweeg een ogenblik. ‘Ik ben ook weggelopen,’ zei hij. ‘Ze zochten me, maar vonden me niet. Maar de Boshut kon ik niet meer vinden.’

Tiuri dacht: Ristridin? Heeft hij Ristridin gezien? De beschrijving past bij hem, maar... Hij kon het zich niet voorstellen: ridder Ristridin huilend – nee, met zijn gezicht in zijn handen verborgen. Ristridin, die zijn zwaard nam en tekens in een boomstam kerfde.

‘Marius,’ zei hij, ‘waar zag je die ridder, en wanneer?’

‘Ik... ik weet het niet,’ sprak de Dwaas. ‘Ik...’ Hij sprong op.

Tiuri kwam ook overeind. ‘Antwoord mij,’ zei hij dringend.

‘Ik weet niet of het mag...’ fluisterde de Dwaas. ‘Ze, ze zeiden... Maar hij...’ Hij slikte hoorbaar.

‘Behoorde die ridder bij degenen die je meenamen?’ vroeg Tiuri.

‘Nee, nee,’ zei de Dwaas.

Tiuri boog zich naar hem toe. ‘Ik geloof dat ik die ridder kén,’ sprak hij zacht. ‘En dan is hij een vriend van me; een vriend, Marius, net als jij. Daarom moet je me alles vertellen wat je van hem weet.’

‘Ik weet niets,’ fluisterde de Dwaas. ‘Dat zeggen ze altijd tegen mij: “Je bent een Dwaas en weet niets, en spreekt onzin!” ’

‘Wáár zag je hem, toen hij letters kerfde in een boom?’

De Dwaas dacht even na en wees naar het noorden. ‘Ver weg van hier, in het woud,’ antwoordde hij. ‘Ik weet echt niet waar, Ridder, ik heb zolang gereisd. Maar het was vlak bij de donkere rivier.’

‘De Zwarte Rivier?’

De Dwaas knikte heftig. ‘Ja, de Zwarte Rivier,’ zei hij.

‘En wanneer was het?’

Weer dacht de Dwaas na. ‘De bladeren waren bruin,’ antwoordde hij, ‘en sommige bomen werden kaal. Maar het sneeuwde nog niet.’

Dat moet dus in de herfst van het vorig jaar geweest zijn, dacht Tiuri en hij vroeg: ‘Waren er geen anderen bij hem? Ridders? Ruiters?’

‘Ssst!’ zei de Dwaas. ‘Nee, hij was alleen. Helemaal alleen. Maar hij was niet alleen in het woud.’ Hij huiverde en voegde er angstig bij: ‘Ze hebben hem toch niet doodgemaakt?’

‘O nee, nee,’ zei Tiuri. ‘Maar ik ben blij dat je me dit verteld hebt, Marius. Je hoeft niet bang te zijn; ik zal je helpen. Ik wil alleen weten of er gevaren zijn in dit woud.’

‘Welke gevaren bedoel je? De beesten? Ik ben niet bang voor de beesten,’ zei de Dwaas. ‘Maar ik ben wel bang voor anderen, zelfs met jou, ridder en vriend; zelfs met jou en je zwarte paard.’

‘Gevaren moet je kénnen, Marius,’ zei Tiuri. ‘Hoe meer je ze kent, hoe minder je ze hoeft te vrezen.’

‘Ja, maar ik kén ze niet, ridder die alsmaar vraagt!’ wierp de Dwaas tegen. ‘Ze hebben me niks verteld. Ze praten alleen boos of lachen me uit.’

‘De Mannen in het Groen?’ raadde Tiuri.

‘Stil toch!’ fluisterde de Dwaas. ‘De Mannen in het Groen kijken uit en horen veel. Maar ze zeggen nooit iets tegen je.’ Toen pakte hij Tiuri’s hand en zei smekend: ‘Ik wil niet praten over dit woud! Ik wil weg, naar de Boshut. Je zou me toch helpen? Wat moet ik doen?’

‘Met me meegaan,’ zei Tiuri. Hij begreep dat hij de Dwaas even met rust moest laten. Deze leek werkelijk geheel van streek. Plotseling voelde hij zich boos worden op de raadselachtige wezens die daar de schuld van waren. Arme Marius, die geen vlieg kwaad zou doen!

Ze liepen langzaam naar de rand van het bos. De Dwaas bleef even staan en strekte een vinger uit in de richting van het Jachthuis.

‘Daar, in dat huis waren ze, vannacht,’ zei hij. ‘Zochten ze mij misschien, wat denk je, Vriend?’

‘Het Oude Jachthuis wordt helemaal niet meer gebruikt,’ sprak Tiuri, half tot zichzelf.

‘Ik zag licht binnen,’ fluisterde de Dwaas.

‘Ja?’ fluisterde Tiuri ook. ‘Wie waren er dan?’

‘Ze kwamen van alle kanten,’ zei de Dwaas. ‘Maar ik kon ze niet goed zien in het donker. Hun schaduwen zag ik, hun stemmen hoorde ik. Zochten ze mij?’

‘Ik denk het niet, Marius,’ zei Tiuri, ‘maar zeker kan ik het niet weten. Laten we er even heen gaan en kijken.’

‘Nee!’ sprak de Dwaas en hij keek zo ontsteld dat Tiuri niet aan durfde te dringen.

Hij keek naar de weg. Je zag dat er ruiters gereden hadden, maar het konden ook de sporen zijn die hijzelf en zijn metgezellen hadden gemaakt op de tocht van gisteren. Hoeveel langer leek dat geleden!

Bij de rand van het woud bleven ze staan op het grasveld met de gele bloemen.

‘Marius,’ zei Tiuri, ‘keek je hier naar ons, gisteren?’

‘Ja,’ antwoordde de Dwaas. ‘Jij zat daar, met de jonkvrouw.’

‘De jonkvrouw. Ken je haar, Marius?’

De Dwaas schudde zijn hoofd. ‘Nee,’ zei hij. ‘Mooi is ze, maar tegen haar praten, dat durf ik niet!’

‘Heb je haar wel eens eerder gezien?’

‘Nee,’ antwoordde de Dwaas. Hij plukte een bloem en stak die in Ardanwens hoofdstel. ‘Mooi hè?’ zei hij, Tiuri trouwhartig aankijkend. ‘Wie is die jonkvrouw? Heeft ze je betoverd, ridder en reiziger?’

Betoverd! Ja, dacht Tiuri getroffen, zo zou je het kunnen noemen. Isadoro had hem betoverd. Maar de betovering had op dit ogenblik veel van haar kracht verloren – al wist hij zijn gevoelens voor haar nog niet te ontleden. Was ze alleen maar een grillig meisje dat hem voor de gek wilde houden? Was zij de jonkvrouw die Ewijn in haar zag, iemand als een bosfee, nauwelijks een gewoon mens? Of was ze iets heel anders? In elk geval had ze gelogen over de bloemen.

‘Waarom zeg je niets, Vriend?’ vroeg de Dwaas.

Tiuri keerde tot de werkelijkheid terug. Hier stond iemand die meer zijn aandacht nodig had. ‘Je gaat met me mee, Marius,’ zei hij. ‘Kom, klim maar op het paard; Ardanwen is sterk genoeg om ons beiden te dragen.’

‘Heet hij Ar-dan-wen, je zwarte paard?’ zei de Dwaas. ‘Ik weet ook hoe jij heet – Tiuri. Maar ik noem je Vriend.’

‘Kom,’ sprak Tiuri. Hij bedacht plotseling dat hij aanwezig had moeten zijn op ridder Fitils feest. Hoe lang was het geleden dat hij Islàn verliet? De zon stond al in het zuiden, en het was nog een eind naar de burcht. Hij zou zeker te laat zijn, heel onbeleefd voor een gast. Toch kon hij er geen spijt van hebben, nu hij de Dwaas had ontmoet.

‘Waar ga je heen?’ vroeg deze. ‘Ik wil niet die kant op, nee!’

‘Zeg dat niet, Marius,’ zei Tiuri een beetje ongeduldig. ‘We gaan samen. Daar is een kasteel waar vrienden van me zijn.’

‘Je hebt veel vrienden,’ sprak de Dwaas. Hij klom op Ardanwens rug; dat deed hij heel onhandig, maar het lukte hem toch. Tiuri besteeg zijn paard ook en de Dwaas, die achter hem zat, sloeg de armen om zijn middel. Zo reden ze naar Islàn.

‘Je hebt veel vrienden,’ herhaalde de Dwaas. ‘Ik niet. Ik heb alleen jou, ruiter, ridder.’

‘Mijn vrienden zullen ook de jouwe worden,’ sprak Tiuri. ‘Mijn schildknaap, Piak, zul je heel aardig vinden.’

Piak! dacht hij toen. Die zal wel boos op me zijn, en met reden! Hij zuchtte. Dadelijk zou hij in Islàn zijn, en het verontrustte hem enigszins dat hij dan weer tegenover Isadoro zou staan.

2 Een feest verstoord

De bruggen van Islàn waren neer, de poorten open, en rond het kasteel wapperden vele vlaggen op staken.

Toen Ardanwen met zijn dubbele last aankwam, reden er net vele ruiters de burcht binnen; Tiuri herkende Ewijn onder hen, maar Piak zag hij niet.

‘Wie woont daar?’ vroeg de Dwaas.

‘Ridder Fitil,’ antwoordde Tiuri, ‘met zijn dochter, jonkvrouw Isadoro.’

‘En al die mannen ook?’ zei de Dwaas. ‘Dan wil ik er niet heen.’ Hij liet Tiuri los en sprong van het paard. ‘Wat is dat nu?’ riep Tiuri.

‘Ik wacht buiten op je,’ zei de Dwaas. ‘Ik wil niet naar binnen, bij al die ridders en ruiters. Ik wacht buiten op je, of bij het bos. Niemand kan me daar zien.’

Op dat ogenblik kwamen er twee mensen het kasteel uit en liepen naar hen toe. ‘Daar is hij!’ riep een van hen. Het waren Bendoe en Piak.

De Dwaas wilde weglopen, maar Tiuri steeg af en hield hem staande. Even later hadden Piak en Bendoe zich bij hen gevoegd.

‘Nou, jij bent ook een mooie!’ zei de laatste bars. ‘Is het een gewoonte van je, weg te lopen van plaatsen waar je wordt verwacht?’ Hij vestigde zijn blik op de Dwaas. ‘Wie is dat?’ vroeg hij.

De Dwaas kroop weg achter Tiuri.

‘Niet bang zijn, Marius,’ zei deze. ‘Dit is een oude vriend van me,’ sprak hij tot Bendoe, ‘die ik in het woud heb ontmoet.’

‘Hoe kom je erbij helemaal naar het woud te gaan?’ zei Bendoe. ‘Het feest is al bijna voorbij. Nu ja, je bent er en je moet je zelf maar verontschuldigen.’

‘Ik zal straks alles uitleggen,’ begon Tiuri en zweeg. Wat kon hij zeggen en wat niet?

‘Vertel niets!’ fluisterde de Dwaas naast hem. ‘Zeg het niet, Vriend.’

‘Wie is deze wildeman?’ vroeg Bendoe.

‘De Dwaas noemen ze mij,’ zei deze, half verlegen, half uitdagend. ‘De Dwaas ben ik, dat zeggen ze allemaal. Maar mijn moeder noemt me Marius en hij ook.’

‘De Dwaas van de Boshut!’ sprak Piak. Het was het eerste wat hij zei.

‘Ja, hij heeft de bloemen aan Ardanwens hoofdstel gedaan,’ zei Tiuri.

‘Bloemen?’ herhaalde Bendoe met een gezicht vol onbegrip.

‘Dat doet er nu niet veel toe,’ sprak Tiuri haastig. ‘Alleen dit, ridder Bendoe. Marius heeft Ristridin gezien in het Wilde Woud.’

‘Ja? Wanneer?’ riep Bendoe.

De Dwaas kroop weer achter Tiuri. ‘Waarom zeg je dat nou?’ jammerde hij. ‘Waarom toch!’

‘Marius,’ zei Tiuri, ‘deze ridder, Bendoe heet hij, is de beste vriend van de ridder die jij in het bos hebt gezien.’

‘Allemaal beste vrienden!’ zei de Dwaas. ‘Ik ken ze niet, je vrienden. Ik ken alleen jou, ik praat alleen tegen jou! En je zegt te veel, ridder Tiuri, veel te veel. Je praat zelfs over de Mannen in het Groen.’

Bendoe hoorde dit aan met een trek van ongeduld op zijn gezicht. ‘Ik vrees dat jij óók te veel zegt,’ sprak hij tot de Dwaas. ‘Maar wat weet je van ridder Ristridin?’

‘Wie is ridder Ristridin?’ vroeg de Dwaas. ‘Ik weet het niet, ik weet het niet!’

‘Kalm toch,’ zei Tiuri sussend. ‘De ridder die je tekens zag kerven in een boom, weet je nog wel?’

Bendoe richtte zich tot de Dwaas en ondervroeg hem op zijn gewone barse toon.

Deze werd daar alleen maar angstiger van en zijn antwoorden werden hoe langer hoe verwarder en ontwijkender.

‘Wat een onzin allemaal,’ zei Bendoe tenslotte geprikkeld.

Tiuri zei boos: ‘U maakt hem bang, ridder Bendoe! Vraagt u hem alstublieft niets meer; ik zal wel met hem praten.’ Hij boog zich naar de Dwaas toe en probeerde hem te kalmeren, zonder veel resultaat.

‘Ik weet het wel!’ zei de Dwaas. ‘Onzin praat ik, dat zegt toch iedereen.’ Hij brabbelde door, bijna onverstaanbaar, over ‘zij, die kwamen’ en ‘Mannen in het Groen’.

Toen hij die woorden verstond, verloor Bendoe zijn geduld helemaal. ‘Ook dat nog,’ sprak hij schamper. ‘De Mannen in het Groen, in het diepst van het woud, vliegend van boom tot boom.’

De Dwaas staarde hem aan. ‘Dat... dat dóén ze!’ zei hij. ‘U hebt ze gezien!’

Dit was voor Bendoe genoeg om alle woorden van de Dwaas ook echt als dwaas gepraat te beschouwen. ‘Nou, ik ga naar de uitreiking van de prijzen,’ zei hij kortaf. ‘Als jij er prijs op stelt, Tiuri, kun je je zo langzamerhand ook laten zien.’ Hij verwijderde zich met grote stappen.

‘Je moet niet bang voor hem zijn, Marius,’ zei Piak tegen de Dwaas. ‘Ridder Bendoe praat vaak wat ruw, maar hij meent het echt niet kwaad.’

De Dwaas veegde een traan uit zijn ogen. ‘Jullie zeggen te veel,’ mompelde hij. Maar Piak scheen hem wel vertrouwen in te boezemen.

‘Dan zullen we nu zwijgen,’ sprak Tiuri. ‘Kom, naar het kasteel. Straks praten we wel verder.’

Maar de Dwaas weigerde beslist ook maar één stap in die richting te doen. ‘Ik ga niet naar binnen,’ zei hij.

Uit het kasteel kwam het geluid van applaus.

‘Ik wacht op je, buiten of in het bos,’ zei de Dwaas. ‘Ik wacht op jou, en deze vriend’, hij knikte Piak toe, ‘mag ook komen. Naar binnen ga ik niet.’ Meteen draaide hij zich om en holde weg.

Tiuri liep hem na. ‘Marius!’ riep hij.

De Dwaas bleef staan en keek hem aan; hij leek nu veel kalmer. ‘Ik vergeet het niet,’ zei hij; ‘ik wacht op je.’

Tiuri begreep dat hij niet te overreden was. ‘Goed dan,’ zei hij. ‘We zien elkaar morgen weer. En ik breng je naar de Boshut.’

De Dwaas glimlachte. ‘Je bent mijn Vriend,’ zei hij en liep toen nogmaals weg.

Tiuri fronste enigszins bezorgd zijn wenkbrauwen. Mocht hij Marius wel uit zijn ogen laten gaan? De Dwaas was ouder dan hij, maar in vele opzichten leek hij een kind – niet in alle. ‘Hij is anders dan andere mensen,’ sprak hij halfluid.

‘Ja,’ beaamde Piak onverwacht, ‘dat zou wel kunnen.’

‘Ik ben je wel een uitleg schuldig,’ zei Tiuri tot zijn vriend.

‘Ach, laat maar,’ zei deze.

‘Ik ben zonder jou...’ begon Tiuri.

‘Weggereden,’ viel Piak hem in de rede. ‘Ach, misschien is het nog goed geweest ook.’

Ze begaven zich naar het kasteel. Krijgslieden waren bij de poort verschenen en sloegen hen gade.

‘Wat is dat voor een verhaal over ridder Ristridin?’ vroeg Piak.

‘Ik vertel het je zó,’ antwoordde Tiuri. ‘Eerst naar het feest.’

‘Niemand begreep waar je bleef,’ zei Piak. ‘Behalve Isadoro misschien? Ik geloof dat ridder Fitil boos was, al lachte hij heel veel en hard. En ridder Ewijn heeft gewonnen met paardrijden en ringsteken.’

Op een van de binnenplaatsen waren vele mensen verzameld. Toen Tiuri en Piak die betraden, werd ridder Ewijn toegejuicht als winnaar van de wedstrijden.

Jonkvrouw Isadoro stond op een verhoging, zette hem een krans op het hoofd en sprak: ‘Aan Ewijn de zege! Wens hem geluk!’

Dat werd luidruchtig gedaan en Tiuri voelde even een steek van jaloezie. De betovering was toch niet verdwenen; hij zou willen dat Isadoro naar hém zo had gekeken als nu naar Ewijn. Ook bedacht hij wat geërgerd dat wat was voorgevallen helemaal niet aan haar was te merken.

Toen kwam ridder Fitil, in gezelschap van Bendoe, naar hem toe.

‘De roem en eer zijn je voorbijgegaan!’ riep hij met zijn schallende lach. Maar zijn ogen keken niet vriendelijk.

‘Heer,’ zei Tiuri, ‘ik bied u mijn verontschuldigingen aan. Het was werkelijk niet mijn plan zo onbeleefd weg te blijven van uw feest. Ik dacht op tijd terug te zijn, maar...’

‘Je ontmoette een vriend,’ vulde de burchtheer aan. ‘Dat hoorde ik net van ridder Bendoe. Een rare kwant moet dat zijn, naar ik heb begrepen.’

‘O nee, dat niet,’ zei Tiuri. ‘Wat vreemd misschien voor wie hem niet goed kent. Hij was in moeilijkheden.’

‘Waar is hij?’ vroeg ridder Fitil, terwijl hij zijn wenkbrauwen fronste en zijn ogen half dichtkneep.

‘Hij wilde niet binnenkomen,’ antwoordde Tiuri.

‘Hij is niet helemaal goed wijs, de arme,’ sprak ridder Fitil.

‘Dat is niet waar,’ zei Tiuri verontwaardigd.

‘Ook goed, ook goed!’ zei de burchtheer luchtig. ‘Kom maar op voor je vrienden, ridder Tiuri! Ha, mijn dochter heeft je ook gezien.’

Tiuri volgde zijn blik. Isadoro stond onbeweeglijk en staarde hem aan. Hij boog voor haar, niet helemaal op zijn gemak. Ewijn stond naast haar en vele mensen drongen om haar heen, zodat hij niet naar haar toe kon gaan.

‘De verloren zoon is terug!’ riep ridder Fitil. ‘En het beste deel van het festijn komt nog: het gemeste kalf is geslacht! Goed eten voor ons allemaal! Laten we naar binnen gaan, ons aan de maaltijd zetten en het glas heffen met de beste wijn uit mijn kelder!’

Zijn woorden werden met gejuich beantwoord en alle gasten liepen achter hem aan toen hij het slot binnenging.

In de hal waren lange tafels neergezet; daarop stonden schalen met allerlei soorten brood, tinnen bekers en glazen. Twee koks waren bezig bij het grote vuur, waar vlees werd geroosterd aan het spit. De muren waren behangen met kleurige banieren en hier en daar stonden vazen met bloesemtakken.

Muzikanten kwamen aan, met luiten en trompetten; ze beklommen de trap naar de gaanderij, stelden zich daar op en begonnen te spelen. Het klonk nogal vals, en Isadoro, die met Ewijn op de ereplaats was gaan zitten, hield lachend haar oren dicht. Een van ridder Fitils honden begon te janken, wat het geluid niet fraaier maakte, en werd met veel kabaal de hal uit gejaagd. Intussen had iedereen plaatsgenomen en na enige tijd werd het stil, zodat de burchtheer met gebed en zegewens het feestmaal kon beginnen. Daarna lieten de gasten zich alles goed smaken, en probeerden zich verstaanbaar te maken boven de muziek uit. Na een poosje wenkte ridder Fitil de muzikanten ook aan tafel te komen. ‘Jullie hebben zeker honger gekregen!’ riep hij. ‘En waarschijnlijk nog meer dorst. Isadoro, ik zal je harp laten halen; dan kun jij wat spelen.’

De gasten, meest krijgslieden in Fitils dienst, klapten in hun handen en Ewijn, nog steeds bekranst als overwinnaar, zei lachend iets tot de jonkvrouw.

Maar Isadoro lachte niet. Ze keek haar vader aan en sprak, zó kortaf dat het bijna onbeleefd klonk: ‘Nee.’

Het leek even alsof ridder Fitil boos wilde antwoorden, maar toen lachte hij luid en riep: ‘Isadoro speelt niet, zo vroeg in de avond. Laten we geduld hebben en intussen wat zingen – maar niet met volle mond, denk daaraan!’ Hij zelf begon, met zware stem:

‘Wij zijn al bijeen, al goede vrinden,

al goede vrinden...’

Hoorngeschal buiten deed hem zijn gezang afbreken. ‘Ha, de poort is nog open; een gast erbij!’ riep hij. ‘Hoe meer zielen hoe meer vreugd!’ En hij beval zijn dienaren nog eens rond te gaan met de wijn.

Een man verscheen in de opening van de deur, stoffig en vuil van een lange rit.

Ridder Fitil zag hem het eerst. ‘Welkom, welkom!’ riep hij. ‘Vier feest met ons ter ere van ridder Ewijn en Bendoe en van... van allen die mijn gasten zijn en wonen in mijn burcht. Kom binnen, ga zitten!’

De man kwam nader; hij liep enigszins wankelend, alsof hij heel moe was, maar hij ging niet zitten. Hij opende zijn mond en zei iets dat onverstaanbaar was in het geroezemoes.

‘Neem toch plaats!’ riep de burchtheer.

De man zei weer iets. ‘Ridder Bendoe...’ verstond Tiuri.

‘Hé, stil eens, allemaal!’ verzocht ridder Fitil.

Nu kon iedereen horen wat de man te zeggen had.

‘Ik kom van ridder Arturin in kasteel Ristridin met een bericht voor ridder Bendoe en zijn metgezellen.’

‘Is Ristridin terug?’ vroeg Bendoe, opstaande.

‘Nee,’ zei de man. ‘Er is... Ze zijn het land binnengevallen uit Deltaland.’

‘Binnengevallen?’ herhaalde Fitil.

‘Een inval uit Deltaland,’ zei de bode. Hij haalde diep adem en steunde met een hand op de tafel. ‘Ridder Arturin heeft me meteen hierheen gestuurd toen hij het hoorde,’ voegde hij er enigszins hortend bij. ‘Ik heb zonder rusten doorgereden; niemand heeft ooit de afstand zo vlug afgelegd als ik...’

Bendoe en de burchtheer stonden tegelijk op en liepen naar hem toe. ‘Hier, drink wat,’ zei de laatste. Maar de bode wilde eerst vertellen wat hij te zeggen had.

‘Op de dag na uw vertrek is het gebeurd,’ zei hij tot Bendoe. ‘Een leger van woeste krijgers overschreed de grens met Deltaland; vlakbij kasteel Warudin. De Heer van Warudin trachtte de aanval te stuiten en stuurde berichten naar alle kanten. Mijn heer, ridder Arturin, was bezig zijn krijgslieden uit te rusten toen ik ging. Ik ben onmiddellijk hierheen gestuurd. Een andere bode zal volgen met verder nieuws.’

‘Een inval uit Deltaland,’ mompelde Fitil. ‘Deltaland! Ik dacht dat ze daar sliepen.’

‘Hier zit natuurlijk Eviellan achter!’ riep Bendoe. ‘Deltaland en Eviellan zijn één, dat weet ieder. Zie je nu wel dat ze daar niet te vertrouwen zijn? Ik heb het altijd gezegd. Bah, en dan sturen ze tegelijkertijd ridder Kraton naar koning Dagonaut als onderhandelaar.’

‘Deltaland...’ prevelde Ewijn. Hij en Tiuri keken elkaar aan.

Ewijn dacht hetzelfde als hij, wist Tiuri, en Bendoe misschien ook. Ja, want nu zei hij het: ‘Waarom zijn we eigenlijk zo verbaasd? Van Deltaland hebben we de laatste dagen steeds weer gehoord.’ Hij wendde zich tot de bode. ‘Niets gehoord van Arturins broer, ridder Ristridin?’

‘Niets, heer,’ antwoordde de bode. ‘Hij blijft wel lang weg; dat is waar.’ Hij nam gretig het glas aan dat ridder Fitil hem voorhield en zweeg verder.

Er viel een stilte in de hal. Het feest was voorbij; dit bericht had alle vreugde verdreven.

‘We moeten onmiddellijk terug,’ sprak Bendoe toen grimmig, ‘naar kasteel Ristridin, en dan de vijand tegemoet.’

‘Ik zal ook krijgslieden sturen,’ zei ridder Fitil. ‘Ik roep ze dadelijk bij elkaar.’

Jonkvrouw Isadoro kwam naast hem staan. ‘Wat betekent dit precies?’ vroeg ze.

Bendoe haalde zijn schouders op. ‘Een kleine schermutseling,’ zei hij, ‘of oorlog.’

Na deze woorden viel er weer een stilte.

‘Wel,’ zei Bendoe toen, ‘het spijt me dat het zo gelopen is. Ridder Fitil, u begrijpt dat wij moeten vertrekken.’

‘Natuurlijk,’ zei de Heer van Islàn. ‘Ik hoop dat mijn krijgslieden gelijk met u klaar zijn.’

‘Ze kunnen ook wat later volgen,’ sprak Bendoe. ‘Misschien is dat zelfs beter; dan weet u van de tweede bode hoeveel er nodig zijn.’

Hij liep de trap op en begaf zich naar zijn kamer.

Ewijn nam langzaam de krans van zijn hoofd. ‘Ik rijd mee tot kasteel Ristridin,’ zei hij, ‘en dan hoop ik genoeg te weten om te beslissen wat me te doen staat.’

‘Hoezo?’ vroeg Tiuri.

‘In mijn land moeten ze dit toch ook weten!’ zei Ewijn.

‘En wat doen wij?’ vroeg Piak aan Tiuri.

‘Jullie gaan toch zeker mee!’ zei Ewijn. ‘Wat moet je hier nog doen?’

‘Een belofte inlossen,’ antwoordde Tiuri. ‘En bovendien... Maar dat vertel ik je zó wel.’

3 Ieder zijn weg

‘Nou, en ík vind dat je onwijs handelt als je niet met ons meegaat!’ zei Bendoe tegen Tiuri. ‘Ons land, het Rijk van Dagonaut, wordt aangevallen, besef je dat wel? Waarom ben je ridder geworden – toch zeker om te strijden tegen het kwade, of dat nu Eviellan heet of Deltaland! En nu wil jij op stap gaan met die vriend van je, die halve idioot...’

‘Marius,’ verbeterde Tiuri hem kortaf.

‘Marius, als je die dwaas zo noemen wilt,’ ging Bendoe voort. ‘Maar als je dat doet, ben je zelf een nog grotere dwaas! Die man kan toch wel even wachten...’

‘Hij is ongelukkig,’ zei Tiuri, ‘en hij voelt zich vervolgd.’

Ze waren met hun vieren in hun kamer. Bendoe was al geheel klaar voor de reis; hij stond met een boos gezicht tegenover Tiuri. Ewijn deed de laatste dingen in zijn reistas. Piak zat met gekruiste benen op zijn bed en keek bezorgd naar zijn vriend.

‘Goed, hij is ongelukkig,’ ging Bendoe voort, ‘en helpen mag je hem best. Maar nu zijn er belangrijker plichten. O, ik weet wel, Tiuri, waar je ook aan denkt! Aan dat verwarde gedaas over Ristridin. Nu, en wat wil je daarmee? Alle bomen van het Wilde Woud bekijken om er een te vinden waar Ristridin iets op heeft geschreven? Als hij dat ooit heeft gedaan! Als hij ooit in het bos heeft zitten huilen – Ristridin, van alle mensen die ik ken! Wanneer heeft die dwaas van je hem gezien? In de herfst zeg je, bij de Zwarte Rivier. O, het kan nog waar zijn ook. Ristridin, Arwaut en hun volgelingen hebben rovers ontmoet en verslagen; dat was in het najaar, tussen de Groene en de Zwarte Rivier. Zo vertelde Ristridin het in zijn eerste bericht, de enige brief die hij geschreven heeft. Goed, dan zijn die rovers misschien de geheimzinnige vervolgers van je dwaas. Maar ook dan is het verhaal helemaal uit! In de winter hebben onze vrienden het Wilde Woud verlaten – lang daarna, omdat er niets te beleven viel. En die rovers zijn verslagen, zoals ik al zei.’

Bendoe zweeg. Niet vaak had hij zolang achter elkaar gesproken.

Maar Tiuri zei: ‘Marius zegt dat ze er nog steeds zijn – gisternacht waren er zelfs mensen in het Oude Jachthuis. Er is nog iets in dat woud!’

‘Ja, Mannen in het Groen,’ mopperde Bendoe, ‘die vliegen van boom tot boom. Dat zegt je vriend tenminste. Ristridin berichtte dat er niets bijzonders was in het Wilde Woud. Wie geloof je eerder?’

‘Wij hebben Ristridin niet zelf gesproken...’ begon Tiuri en brak af. Bendoe voltooide zijn zin: ‘We hebben alleen zijn boodschap ontvangen door middel van ridder Fitil, Heer van Islàn. Maar jij hecht blijkbaar meer waarde aan het gepraat van een dwaas dan aan het woord van een ridder van koning Dagonaut.’

‘Dat wil ik niet zeggen!’ riep Tiuri kleurend.

‘Ik zou graag weten wat je dan wél wilde zeggen,’ bromde Bendoe. ‘Nou, ik heb mijn hart gelucht, en verder neem je maar je eigen besluiten.’ Hij wendde zich af, pakte zijn tas en maakte aanstalten de kamer uit te gaan.

Toen zei Ewijn: ‘Ik wil hier nog iets aan toevoegen, ridder Bendoe.’ Hij keek naar Tiuri en vervolgde: ‘Ze zijn binnengevallen uit Deltaland... Tweemaal hebben we gehoord dat ridder Ristridin dáárheen is gegaan.’

‘Juist,’ zei Bendoe. ‘Ristridin wist eerder van dat gevaar dan wij.’

‘Wat ik me afvraag,’ ging Ewijn voort, ‘is hóé hij dat dan te weten is gekomen. Eerst was hij in het Wilde Woud, waar hij de rovers verdreven heeft en waar verder niets of niemand was. Vandaar ging hij in grote haast naar Deltaland. Wie heeft hem verteld dat hij daarheen moest gaan?’

‘Hoe kunnen wij dat weten?’ sprak Bendoe ongeduldig.

Maar Piak zei zacht: ‘Kan hij het in het Wilde Woud gehoord hebben?’

‘Dan moet daar dus wél iets of iemand zijn,’ zei Ewijn.

‘Alweer Mannen in het Groen,’ zuchtte Bendoe. ‘Ewijn, je wilt me toch niet vertellen dat je met Tiuri meegaat?’

‘Nee, dat niet,’ antwoordde Ewijn. ‘Ik voel dat ik naar het zuiden moet, en dan naar de vijand of als bode naar mijn eigen land. Maar ik vind dat Tiuri zijn plan moet uitvoeren. Allereerst om Marius te helpen. Velen zullen naar de grens trekken; het bericht van de inval zal gauw overal bekend zijn. Laten we bij het vechten tegen de vijand niet vergeten dat anderen ons misschien meer nodig hebben.’

Het was Tiuri alsof plotseling prins Iridian sprak met Ewijns stem; die zou dit ook gezegd kunnen hebben.

‘En,’ besloot Ewijn, ‘als Tiuri door Marius iets meer van Ristridin zou vernemen, kan dat alleen maar nuttig zijn.’

‘Ik kan merken,’ zei Bendoe, ‘dat je die dwaas niet zelf hebt gesproken.’

‘Tiuri kent hem beter dan u,’ was het enige dat Ewijn hierop antwoordde.

Bendoe wendde zich tot Tiuri. ‘Ik ben het niet met je eens,’ zei hij, ‘maar mijn beste wensen geef ik je toch.’ Hij schudde de jongeling stevig de hand. ‘Ben je klaar, Ewijn?’ vroeg hij toen.

‘Ja, we kunnen vertrekken,’ zei deze. ‘Ik moet je dus goedendag zeggen, Tiuri?’

‘Ja, Ewijn,’ was het antwoord.

‘Ja, ridder Ewijn,’ sprak ook Piak.

‘Vertrek dan gauw, en praat niet te veel over wat Marius je heeft verteld,’ raadde Ewijn. ‘Anderen zouden het maar verkeerd op kunnen vatten.’

Wat heeft Ewijn bedoeld? vroeg Tiuri zich af, toen deze ridder met Bendoe op weg was gegaan naar het kasteel van ridder Arturin. Omdat anderen zouden kunnen reageren als Bendoe had gedaan? Of om een reden die zo vaag was, dat hij zich er niet in wilde verdiepen...? Wat moest hij denken van Ristridins boodschap als de Dwaas de waarheid had gesproken? Nee, hij mocht er niet over praten; Marius had hem dat trouwens ook gezegd.

Aan Piak vertelde hij wél precies wat er op de weg naar de Onzalige Heuvels was gebeurd. Maar met Piak was hij zo vertrouwd. Toch sprak hij met zijn vriend nauwelijks over wat er was voorgevallen in de tuin van de jonkvrouw. De naam Isadoro kon hij moeilijk over zijn lippen krijgen. Hij voelde zich soms schuldig tegenover haar. Gauw zou hij vertrekken en hij zag tegen het afscheid op.

Ik wil haar ontvluchten en ik wil bij haar blijven, dacht hij. De omstandigheden maakten dat hij het eerste kon doen, maar prettig vond hij het niet.

De weg die hij had gekozen lokte hem eigenlijk niet aan. Hoeveel gemakkelijker was het geweest gewoon met Bendoe en Ewijn mee te gaan, al was het dan een veldslag tegemoet. ‘Op weg naar de Boshut zal ik geen roem en eer behalen,’ zei hij spottend tot zichzelf. ‘Hoogstens zullen ze me onwijs vinden, als ridder Bendoe.’ Maar de gedachte aan Marius, de Dwaas, deden die overwegingen verdwijnen. Als ik hem niet help, ben ik niets waard, vond hij. En daarbij trachtte hij elke gedachte aan ridder Ristridin uit zijn geest te bannen.

Bovendien, Piak gaf hem gelijk, en Ewijn ook. Waar maakte hij zich dan zorgen over?

‘Ik heb vernomen dat je met die eigenaardige vriend van je op reis gaat,’ sprak ridder Fitil de volgende morgen. ‘Is je aanwezigheid niet gewenst aan de grens?’ Uit zijn stem klonk een zó duidelijke minachting, dat Tiuri een kleur kreeg, ook al omdat Isadoro erbij stond.

‘Een ridder moet zijn moed bewijzen in de strijd,’ voegde de burchtheer erbij.

Maar een ridder moest ook helpen! Tiuri gaf echter geen antwoord op de uitlatingen van de burchtheer. Hij zei alleen: ‘Mijn vriend is verdwaald en ik heb beloofd hem terug te brengen naar de boshut.’

Ridder Fitils wenkbrauwen gingen omhoog. ‘En waar,’ vroeg hij, ‘is die boshut? Weet je de weg?’

‘In het Bos van de Koning,’ antwoordde Tiuri.

‘O, dáár!’ zei de burchtheer. ‘Dan moet je naar het noorden gaan en bij Steenvoorde de Tweede Grote Weg nemen. Die kun je alleen in oostelijke richting rijden, eerst langs de Zwarte en dan langs de Groene Rivier. Aan de overkant van de Groene Rivier begint het Bos van de Koning.’ Hij sprak nu veel vriendelijker.

‘Dank u, heer,’ zei Tiuri.

‘En waar is die bosvriend?’ vroeg de burchtheer.

‘Die wacht ergens op me,’ antwoordde Tiuri.

‘Vreemde afspraak,’ mompelde ridder Fitil. ‘Nu, ik heb geen recht me te bemoeien met je plannen.’

Tiuri keek hem in de ogen en schrok even. Hij is woedend, dacht hij. Is dat alleen omdat hij me laf vindt, omdat ik naar het noorden wil, terwijl de strijd in het zuiden is? Het zou hem niet verwonderd hebben als ridder Fitil hem had verboden te gaan, maar een ogenblik later meende hij dat hij zich dit had verbeeld. De burchtheer lachte juist vriendelijk, sloeg hem op de schouders en wenste hem joviaal een goede reis.

‘Ik laat de poort vast openen,’ zei hij en hij verdween.

Onmiddellijk daarna richtte jonkvrouw Isadoro zich tot Piak, die zwijgend naast Tiuri stond.

‘Wil ridder Tiuri werkelijk gaan?’ zei ze. ‘Zeg hem dan dat hij de brede wegen moet nemen, en niets moet geloven van de vreemde verhalen die mensen soms kunnen vertellen.’

‘Wel, jonkvrouw, hij staat tegenover u,’ sprak Piak, haar verbaasd aankijkend. ‘Zegt u het hem zelf!’

‘Nee,’ zei Isadoro. ‘Hij gelooft mijn woorden niet; in zijn hart heerst voor mij wantrouwen.’

Tiuri wist niet wat hij hierop moest zeggen, Piak evenmin.

De jonkvrouw keek hen om de beurt aan. ‘Ik kan niets zeggen om dat wantrouwen weg te nemen,’ vervolgde ze, ‘maar, en dat moeten jullie geloven, houd je aan wat ik je heb gezegd! Ga naar het noorden, maar liever naar het zuiden. Reis naar het oosten, maar vermijd het westen.’ Ze sprak met grote nadruk en haar stem beefde enigszins.

‘Isadoro, waarom?’ fluisterde Tiuri.

Maar ze schudde haar hoofd en gaf geen antwoord.

‘De poort is open; mijn krijgslieden zullen zo vertrekken naar Deltaland!’ riep ridder Fitil, die weer binnenkwam. ‘Wil je nog met ze mee, ridder Tiuri, ja of nee?’

‘Nee, dank u,’ sprak Tiuri vastbesloten.

Hij volgde Isadoro’s blik en las angst in haar ogen... Zij vreesde haar vader! Was dit de oorzaak van haar raadselachtig gedrag?

‘Meer boodschappers zijn gekomen,’ sprak ridder Fitil. ‘Ridders en krijgslieden trekken van alle kanten de vijand uit Deltaland tegemoet – van Arturins kasteel, van Mirtelan, van Warudin en Griudin.’

‘O ja?’ zei Tiuri afwezig. Zijn aandacht was meer bij Isadoro.

‘Melas van Darokítam zal hulp sturen uit het zuiden,’ vervolgde de burchtheer.

‘Melas van Darokítam, van Eviellan?’ riep Piak. ‘Zeker hulp voor Deltaland.’

‘Nee, hulp voor óns,’ sprak ridder Fitil. ‘Eviellan staat aan onze zijde.’

Zowel Piak als Tiuri waren zeer verbaasd over dit bericht.

‘De boodschappers van ridder Arturin zijn op de binnenplaats,’ zei ridder Fitil. ‘Je kunt het ze zelf vragen als je het niet gelooft. Ze zijn net aangekomen en willen gauw weer terug naar kasteel Ristridin.’ Hij wachtte even en voegde er toen spottend bij: ‘Je hulp zal dus wel niet nodig zijn, een opluchting, nietwaar? Je kunt ook hier blijven als je dat wenst; gasten zijn altijd welkom.’

‘Nee!’ zei Isadoro luid. Nu was er niets van vrees aan haar te bespeuren; ze zag er boos uit.

Tiuri begreep er niets meer van.

‘Kom mee,’ zei de Heer van Islàn kortaf, ‘dan zal ik jullie vaarwel wuiven.’

Tiuri keerde zich naar de jonkvrouw en stak bijna smekend zijn hand uit. Ze legde de hare

erin. Vergeefs trachtte hij in haar ogen een boodschap te lezen. Toen boog hij en kuste haar hand.

Op de binnenplaats, in de zon, stonden de krijgslieden van ridder Fitil; allen in maliënkolder met daarover een tuniek in bruin en geel – de kleuren van Islàn. Ze waren zwaar gewapend, met zwaard en lans, met boog en pijlen. Tiuri en Piak spraken nog even met de boodschappers van kasteel Ristridin en hoorden nogmaals dat Eviellan hulp zou sturen. Ook de boodschappers vroegen hun of ze met hen mee wilden gaan, terug naar de burcht aan de Grijze Rivier.

‘Misschien is ridder Ristridin intussen thuisgekomen,’ sprak een van hen hoopvol. ‘Hém kunnen we goed gebruiken in iedere slag.’

De jongelieden bleven echter bij hun besluit naar het noorden te reizen.

Zo namen ze afscheid van Islàn. Ze hadden hun weg gekozen.

4 Steenvoorde

De vrienden reden niet meteen naar het noorden; eerst moesten ze de Dwaas vinden, die ergens op hen wachtte. De vraag was alleen wáár.

‘In de buurt van het woud waarschijnlijk,’ zei Tiuri.

‘Nou, ik ben benieuwd of je hem vindt,’ sprak Piak met een twijfelachtig gezicht.

‘De Dwaas zal óns vinden,’ zei Tiuri. ‘Maar Piak, je wilt toch heus wel met me mee?’

‘Natuurlijk, dat weet je best,’ antwoordde Piak bijna verontwaardigd.

Ze zetten hun paarden aan en lieten ze draven totdat ze de bomen hadden bereikt.

‘Hier zijn wij, Ridder Tiuri met het Witte Schild, en zijn schildknaap!’ riep Piak met de handen aan zijn mond.

‘Stil toch!’ zei Tiuri. ‘Je hoeft onze namen niet rond te schreeuwen.’

‘Denk je dan dat anderen naar ons luisteren?’ vroeg Piak.

‘Ik denk niets,’ zei Tiuri, ‘dat maakt me toch niet wijzer, heb ik gemerkt.’ Hij zuchtte even. ‘Ik wacht af,’ voegde hij erbij.

Toen reden ze langzaam langs de rand van het woud, steeds kijkend en luisterend. Maar niemand verscheen.

‘Laten we afstijgen en iets eten,’ zei Piak na een poosje.

Dat deden ze, en ze zaten nog maar kort, toen een stem zacht riep: ‘Daar zijn jullie, twee ruiters, twee reizigers, en hier ben ik!’ Uit het bos kwam de Dwaas tevoorschijn. Je bent gekomen, Vriend!’ sprak hij blij. ‘Je bent het niet vergeten. Weet je de weg naar de Boshut?’

‘Kom bij ons zitten, Marius,’ zei Tiuri, ‘en eet met ons mee. Dit is Piak.’

‘Ik ken hem, je schildknaap,’ zei de Dwaas. ‘Draag je zijn schild, zijn witte schild?’

‘Soms,’ antwoordde Piak vriendelijk. ‘Niet altijd, hoor. Het is nogal zwaar, weet je.’

‘Ik kan het ook wel dragen,’ sprak de Dwaas. ‘Ik ben sterk, heel sterk.’ Hij nam het brood dat Tiuri hem gaf gretig aan en at het op alsof hij dagen had gevast. Toen werd hij onrustig. Hij keek steeds rond en vroeg tenslotte wanneer ze verder zouden gaan.

‘Nu meteen,’ zei Tiuri opspringend. ‘We hebben maar twee paarden voor ons drieën, maar Ardanwen moet er soms dan maar twee dragen. Verder zullen we om de beurt lopen.’

Ze reden eerst langs de rand van het woud en namen toen een smal pad dat hen bracht op de brede weg van Islàn naar Steenvoorde. De tocht verliep best prettig; de Dwaas leek helemaal niet angstig meer en hij werd met Piak gauw goede vrienden. Over zijn belevenissen in het woud sprak hij met geen woord en Tiuri vond het beter er voorlopig niet naar te vragen.

Van Islàn naar Steenvoorde was het ongeveer een dagreis, maar toen de zon onderging zagen ze er nog niets van. Het werd donker en nog gingen ze voort. De Dwaas zat op Ardanwens rug; hij keek telkens om en sprak zacht: ‘Komen ze ons niet achterna, zoeken ze ons niet? Het is nacht.’

‘Ik vrees dat we aan de kant van de weg moeten slapen,’ zei Tiuri, die zijn paard aan de teugel leidde. ‘Ik kan haast geen hand voor ogen meer zien.’

‘Ik zie wel wat!’ zei de Dwaas kort daarna, ditmaal recht voor zich uit turend. ‘Kijk maar, een huis!’

Het duurde even voordat de jongelieden het ook zagen. – Ja, daar stond een gebouw; smalle lichtstrepen vielen door slecht gesloten luiken. Toen ze het bereikt hadden, zagen ze dat het waarschijnlijk een herberg was. Een uithangbord hing boven de deur, maar de naam erop was niet te lezen. Andere gebouwen waren er niet in de buurt, voor zover ze het konden zien.

Tiuri klopte aan.

‘Gaan we hier naar binnen?’ vroeg de Dwaas angstig.

‘Misschien kunnen we hier overnachten,’ zei Tiuri. ‘Dat is toch prettiger dan buiten, vind je niet, Marius?’

‘Nee... of ja, misschien wel,’ zei de Dwaas.

Tiuri klopte nogmaals.

‘Ik ben benieuwd of er iemand komt,’ fluisterde Piak.

Tegelijkertijd hoorden ze gekuch en gehoest, de deur ging open en een man sprak: ‘Kom binnen.’

‘Goedenavond,’ zei Tiuri. ‘Kunnen we hier overnachten?’

‘Dit is de Stille Herberg,’ antwoordde de man, ‘en dus kun je er overnachten. Niet dat ik vaak gasten heb; de tijden zijn slecht voor mij.’ Hij wees hun de stal en bracht hen daarna in een kleine, vervallen gelagkamer.

‘Aha, met recht kan ik zeggen dat de late avond schoon volk brengt,’ sprak hij, hen opnemend. ‘Gegroet, heer ridder. En u ook, schildknaap en dienstknecht, als ik het wel heb.’

‘Drie vrienden,’ zei Tiuri.

De man giechelde en werd overvallen door een hoestbui. ‘Ach, ik zal het niet lang meer maken,’ zei hij opgewekt, toen hij weer een woord kon uitbrengen. ‘Wilt u wat eten? Als ik wat in huis heb tenminste. Ik reken niet meer op gasten tegenwoordig.’

‘Als u het hebt, graag,’ zei Tiuri.

‘Ik heb honger,’ knikte de Dwaas.

De waard zette een gedeukte beker en een kruik op tafel, nodigde hen uit te gaan zitten en verdween al kuchend. Hij bleek nog iets in huis te hebben, want hij kwam vlug terug met een schaal koude gerstepap en een lang bruin brood. Hij vulde de beker met bier, ging bij zijn gasten aan tafel zitten en keek toe hoe ze aten. Hij zag er slonzig uit, met zijn vuile schort en grijze stoppelbaard, maar hij was heel vriendelijk.

‘Is dit Steenvoorde?’ vroeg Tiuri.

‘Dat zou je kunnen zeggen,’ was het antwoord. ‘Eigenlijk ligt Steenvoorde bij de Zwarte Rivier, en dat is nog wel een halfuur rijden hiervandaan. Maar de Stille Herberg is de enige herberg die er in deze streken is.’

‘Is Steenvoorde een dorp?’ vroeg Piak.

‘Nou, dorp!’ snoof de waard. ‘Anderhalf huis noem ik geen dorp. Je kunt er de rivier oversteken, maar daar heb je ook niet veel aan, want aan de overkant is er eerst de Dode Steen en dan niets.’

‘Dode Steen?’ herhaalde Piak.

‘Niets?’ zei Tiuri.

‘Nou ja, niets; het Wilde Woud bedoel ik,’ verduidelijkte de waard. ‘Maar plaatsen waar je niet naartoe gaat, bestaan eigenlijk niet, vind ik.’

‘Wat is de Dode Steen?’ vroeg Piak.

‘Dat is een steen,’ sprak de waard, ‘aan de overkant van de Zwarte Rivier. De steen noemen ze soms ook zwart, al is-ie grijs en hier en daar groen van kleverig mos.’ Hij trok een vies gezicht. ‘Niemand zal het wagen daar ’s nachts te komen,’ vervolgde hij. ‘Het spookt er ontzettend. Zelfs overdag gaan ze er niet voorbij.’

‘Is dat waar?’ vroeg Piak.

Tiuri keek wat bezorgd naar de Dwaas, die met grote bange ogen naar de waard staarde.

De waard kuchte. ‘Wis en zeker is het waar,’ antwoordde hij. ‘Er is eens een reiziger vermoord daar, en er zijn nog wel ergere dingen gebeurd. Maar daar wil ik na zonsondergang liever niet over praten.’

Piak opende zijn mond om meer te vragen, maar Tiuri legde hem met een blik het zwijgen op.

De waard had echter geen vragen nodig. ‘Ja, het is een Zwarte Plek,’ knikte hij. ‘Er rust een vloek op. Ze zeggen zelfs dat elke onheilswens bij de Dode Steen uitgesproken, tot waarheid wordt – alleen moet dat bijzonder gevaarlijk zijn voor degene die de wens uitspreekt.’ Hij keek zijn gasten met een tevreden gezicht aan. Blijkbaar vond hij zijn verhaal zelf heel gewoon en volstrekt niet griezelig. ‘Daarom loopt de weg ook dood,’ voegde hij erbij. ‘Ik bedoel de Tweede Grote Weg naar het westen. De Dode Steen heeft die weg vermoord.’ Hij giechelde weer en begon nogmaals te hoesten.

Tiuri keek naar de Dwaas, die er opvallend stil bij zat. Gelukkig waren ze klaar met eten en dus vroeg hij of ze naar bed konden gaan.

De waard bracht hen naar een morsige kamer met een grote bedstee. Hij sprak de hoop uit dat er geen vlooien mochten zijn en wenste hen toen vrolijk welterusten.

Die wens werd niet vervuld. De drie reizigers sliepen slecht, want het bed was hard en nu en dan voelden ze jeuk.

‘En gisteren lagen we nog in die heerlijke bedden van Islàn,’ zuchtte Piak.

Islàn! Tiuri begon weer alles te overdenken wat daar was voorgevallen. Het meest dacht hij aan Isadoro. Hij maakte zich plotseling ongerust over haar. Was zij ongelukkig, voelde zij zich een gevangene in de burcht van haar vader? Hij verbeeldde zich dat het zo was. Gedurende die overpeinzingen viel hij in slaap en droomde dat hij Isadoro ontvoerde uit Islàn. Hij stormde op Ardanwen door wilde landschappen, met de jonkvrouw in zijn armen. Toen hij haar wilde kussen, zag hij echter dat ze Isadoro niet was, maar Lavinia van kasteel Mistrinaut. Dit vervulde hem alleen met een grote vreugde en hij boog zich naar haar toe, toen een zachte kreet hem deed ontwaken.

Het was de Dwaas, die praatte in zijn slaap. ‘Ik hoor ze!’ steunde hij. ‘Ze komen, op paarden. Ze rijden over alles heen... help!’

Tiuri schudde hem zachtjes heen en weer.

De Dwaas slaakte een zucht, mompelde: ‘Ik weet het heus niet,’ en was verder stil.

Ik weet het ook niet, dacht Tiuri, terwijl hij zich omdraaide en vergeefs zijn ogen dichtdeed. Allerlei gedachten staken hem als vlooien. Hij voelde zich wel heel ver verwijderd van de zelfverzekerde ridder Tiuri die zo opgewekt was vertrokken uit zijn ouderlijk slot.

De drie reizigers waren blij toen ze de volgende dag de herberg konden verlaten, al zei de waard dat het hem bijzonder speet.

Ze hadden de Zwarte Rivier gauw bereikt. Het dorp Steenvoorde was inderdaad klein; wat armoedige huisjes bij elkaar. Het kwam hun voor dat de mensen die er woonden niet vaak reizigers zagen, en er ook niet op gesteld waren ze te zien.

Toen ze brood wilden kopen in iets dat op een winkel leek, werden ze door de eigenaar ervan eerst aangekeken of ze gek waren. Daarna hield hij hun twee broden voor de neus en vroeg er een onbeschaamd hoge prijs voor.

‘Is dit niet wat veel gevraagd?’ zei Tiuri op koele toon.

‘Niet te veel, ridder,’ sprak de koopman nors. ‘Neemt u het niet, als u het te duur vindt. U mag alleen wél weten dat brood hier kostbaar is; we hebben zelf nauwelijks genoeg te eten.’

‘Daar ziet hij naar uit,’ zei Tiuri tot zichzelf, en hij betaalde zonder af te dingen.

De man werd daarop iets toeschietelijker en probeerde meer aan hem kwijt te raken. Hij verkocht niet alleen eten, zei hij, maar ook kleren, rieten manden, bijlen, messen en nog meer.

Tiuri weigerde eerst, maar toen viel zijn oog op een paar laarzen en hij bedacht dat de Dwaas wel iets kon gebruiken. Zo kreeg de laatste een enigszins verschoten broek en de laarzen, waar hij verrukt mee was – zó dat hij het zonde vond ze aan te trekken.

Korte tijd later betraden de drie reizigers de Tweede Grote Weg naar het westen. De Dwaas had zijn nieuwe broek aan, maar de laarzen droeg hij in zijn hand.

‘Ze zijn veel te mooi,’ zei hij. ‘Ik bewaar ze, voor als ik koude voeten heb.’

Tiuri en Piak keken naar de rivier. Het water was donker, misschien omdat er veel modder in zat. Aan de kant stonden bijzonder dikke, oude bomen.

‘Kijk, daar is het heel ondiep,’ merkte Piak op.

‘Dat is de voorde*,’ zei Tiuri.

‘Zullen we even naar de overkant gaan?’ stelde Piak voor.

Een man met een bijl, die net langsliep, hoorde zijn woorden en zei: ‘Dat zou ik niet doen als ik jullie was.’

‘Waarom niet?’ vroeg Piak.

‘Probeer dat zelf uit te vissen,’ antwoordde de man onvriendelijk, en hij liep verder de weg af in de richting waar die doodliep in het woud.

Piak tuurde weer naar de overkant; die scheen hem te trekken. ‘Even maar,’ zei hij.

Tiuri voelde hetzelfde; hij richtte zich tot de Dwaas en vroeg: ‘Ga je mee, Marius?’

‘Ik ga waar jij gaat, ridder Tiuri,’ zei deze. ‘Ligt dáár de Boshut niet?’

‘Die is nog ver,’ sprak Tiuri.

‘Ver, ver, ver,’ zuchtte de Dwaas. ‘We zullen er in lange tijd niet zijn, dat voel ik, dat weet ik.’

‘We gaan alleen even kijken,’ zei Tiuri, ‘dadelijk reizen we verder langs de weg.’

Gezeten op de paarden waren ze de rivier gauw over. Ze reden een klein eindje door hard, hoog riet, en kwamen toen op een open plek waar een grote steen was opgericht.

‘De Dode Steen,’ fluisterde Piak. Hij sprong van zijn paard en liep ernaartoe. Hij stak zijn hand uit om de steen aan te raken, maar bedacht zich. Hij mompelde iets: ‘Keer terug op uwe schreden, of moge het Woud u verslinden... Zou dit ook een wegwijzer geweest zijn?’ vroeg hij Tiuri, die naast hem was komen staan.

‘Er staat niets op te lezen,’ zei Tiuri.

‘Ja, maar er zit een dikke laag mos op. En allemaal rare bruine strepen. Wat zou dat zijn?’

Bloed misschien, dacht Tiuri, maar hij sprak die gedachte niet uit.

Piak liep om de steen heen; die fascineerde hem blijkbaar.

‘Je kunt hier een onheilswens uitspreken,’ zei hij. ‘Zou een góéde wens ook uitkomen?’

‘Wie weet kun je daarmee de boze invloed van deze steen tenietdoen,’ sprak Tiuri half lachend, half ernstig.

‘Zal ik iets wensen?’ vroeg Piak.

‘Nee, doe dat niet,’ zei Tiuri, en hoewel hij luchtig sprak meende hij wat hij zei. ‘Stel je voor dat de steen je wens verdraait en in iets slechts verandert.’

Piak knikte begrijpend. ‘Dat zou kunnen,’ zei hij peinzend. Toen keek hij rond. ‘Hé,’ riep hij, ‘waar zit Marius?’

Twee paden begonnen er vanaf de plek met de Dode Steen. Een ging naar het noorden, het andere liep langs de Zwarte Rivier naar het westen. Daar vonden ze de Dwaas; hij zat op de grond en staarde naar het water, draaiend aan de krulletjes van zijn baard.

‘Hoor je wat het water zegt?’ vroeg hij. ‘Hoor je hoe het gaat? Het komt van ver, van daar – het komt uit het Wilde Woud. Ik kén deze rivier.’

Tiuri ging naast hem zitten en zei: ‘Ja Marius, dit is de Zwarte Rivier, waar je die ridder hebt gezien.’

‘Dat was niet hier,’ zei de Dwaas. ‘Verder in het bos was het; ik weet wel waar.’

‘Weet je waar?’ vroeg Tiuri. ‘Hoever van hier?’

De Dwaas rimpelde zijn voorhoofd. ‘Eén dag?’ zei hij. ‘Twee dagen, drie dagen? Het was donker daar, en op het water dreven bladeren.’

‘O, kunnen we die plaats niet zoeken?’ vroeg Piak. ‘Wil jij ook zo graag weten wat ridder Ristridin op die boom heeft geschreven?’

Zeker wilde Tiuri dat! Toch fronste hij twijfelend zijn wenkbrauwen. Hij dacht aan Bendoes woorden: ‘Wil je alle bomen in het woud bekijken...?’ Bestond er een kans dat de Dwaas de plek terug zou vinden? En hoe lang kon dat duren!

Aan de overkant van de rivier stond de man met de bijl en sloeg hen gade. Daarna verdween hij in het bos en even later klonk het geluid van bijlslagen.

‘Ik moest ook bomen kappen,’ zei de Dwaas. ‘Bomen hakken moest ik, want ik ben sterk. Mijn broers zijn ook sterk. Waar zijn ze nu?’

‘Ja, waar zijn ze?’ vroeg Piak.

‘Ik weet het niet,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ik ben weggelopen...’ Hij zweeg even en voegde erbij: ‘Ik was ook in het Uilenhuis.’

‘Uilenhuis?’ herhaalden de vrienden.

‘Daar was het,’ zei de Dwaas. ‘Bij het Uilenhuis! Ik schuilde daar toen het sneeuwde, maar later kwamen ze me zoeken en toen ging ik naar de andere kant van het water. Het Uilenhuis.’

‘Wat is er met dat Uilenhuis?’ vroeg Piak.

‘Waar die ridder was, die ridder met zijn zwaard. Vlak daarbij was het... er was een weg daar. Maar ik liep nooit op de wegen.’

‘Ligt dat huis aan de rivier?’ vroeg Tiuri.

‘Ja, bij de rivier,’ antwoordde de Dwaas. ‘Die kant uit.’ Hij wees naar het westen.

‘Zou dit pad er niet heen gaan?’ zei Piak tot Tiuri. ‘Een pad loopt toch altijd ergens naartoe... naar een huis bijvoorbeeld.’

‘’t Is heel goed mogelijk,’ zei Tiuri. ‘Woont er iemand in dat huis?’ vroeg hij de Dwaas.

‘Ja,’ zei deze.

‘Wie dan?’ vroeg Tiuri.

‘De uilen natuurlijk,’ antwoordde de Dwaas. ‘Het is toch een Uilenhuis.’

‘Uilen!’ riep Piak. ‘Bedoel je vogels?’

‘Ja, vogels,’ zei de Dwaas. ‘Uilen zijn vogels.’

Tiuri stond op. ‘Marius,’ zei hij, ‘vind je het goed dat we een eindje dit pad af gaan? Ik zou zo graag dat Uilenhuis zien, en de boom waar die ridder knielde.’

‘Omdat jij het graag wilt, Vriend,’ antwoordde de Dwaas. ‘Ik wou nooit naar die plaats, nee, nooit.’

‘Dan zullen we je naar de Boshut brengen,’ sprak Tiuri.

Maar de Dwaas ging ook staan en zei: ‘Nee, nee! Ga eerst naar het Uilenhuis, Vriend, en daarna naar de Boshut. Ik móét naar het Uilenhuis als we naar de Boshut gaan.’

‘Dat is niet waar!’ zei Tiuri.

‘Jawel,’ zei de Dwaas. ‘Begrijp je het niet? Van de Boshut ging ik naar het Uilenhuis en van het Uilenhuis ging ik verder, veel verder. Toen liep ik weg en ging terug naar het Uilenhuis. Ik wou naar de Boshut, maar toen kwamen zij, en ik moest vluchten naar de overkant van het water. Zó is het gebeurd.’ Hij legde een hand op Tiuri’s borst en voegde erbij: ‘Laten we naar het Uilenhuis gaan, en van het Uilenhuis naar de Boshut. Met jullie ben ik niet bang, echt niet.’

‘Het is misschien vlakbij,’ zei Piak.

‘Goed, we doen het,’ sprak Tiuri. ‘Dit pad af. Maar niet te ver. Als we morgenavond nog nergens zijn gekomen, gaan we terug.’

‘Kom dan mee!’ zei de Dwaas en hij raapte zijn laarzen op, die hij op de grond had gezet. ‘Kom dan mee, ridders, vrienden. Ik weet de weg!’

‘Wacht even!’ riep Piak. ‘Zullen we niet gauw nog wat extra eten gaan kopen? We moeten toch genoeg proviand bij ons hebben.’

‘Best, als je dat alles wilt dragen,’ zei Tiuri opgewekt. ‘Maar we zullen ons niet op ongebaande wegen wagen, denk daaraan.’

5 Langs de Zwarte Rivier

De paarden waren nog fris en liepen vlug over het pad, dat vrij breed was. Ardanwen werd zelfs niet moe met twee ruiters op zijn rug; Tiuri en Piak ditmaal. De Dwaas, die het zwaarst was, bereed Piaks paard. Hij had nu de laarzen aan zijn voeten.

Na een uur ongeveer werd het pad smaller en kort daarna was het niet veel meer dan een spoor in hoog, ruig gras. Toch stapten de paarden rustig voort, al ging het langzamer dan eerst.

De bomen waren allemaal dik en oud, en groeiden bijzonder grillig. En hoe verder ze kwamen, hoe dichter het kreupelhout werd dat hen omringde. Veel van de struiken hadden immer groene bladeren; sommige waren meer dan manshoog. Ze hingen over de rivier en hun takken sleepten in het donkere, traag stromende water.

‘Nu begrijp ik waarom deze rivier “zwart” heet,’ zei Piak. ‘Au!’ voegde hij erbij, toen hij zijn hoofd stootte tegen een stekelige tak.

De struiken stonden nu zó dicht op elkaar, dat ze zich maar nauwelijks een weg konden banen.

‘Is dit nog wel een pad?’ vroeg Tiuri zich hardop af. ‘Volgens mij niet.’

‘Dáár is iets dat meer op een weg lijkt,’ wees Piak.

‘Maar dan verwijderen we ons van de rivier,’ zei Tiuri. ‘Nu, we zullen het maar proberen. Hier kunnen we echt niet verder.’

Deze weg bleek na een poosje ook evenwijdig aan de rivier te lopen, maar werd eveneens steeds moeilijker begaanbaar. Met de paarden aan de teugel gingen ze te voet verder. De Dwaas trok zijn laarzen weer uit omdat de grond drassig werd en hij het zonde vond ze vuil te laten worden.

‘Oef!’ zei Piak tenslotte, terwijl hij ging zitten op de stam van een omgevallen boom. ‘Wat een ellendige weg.’

‘Dit is helemaal geen weg!’ zei Tiuri. ‘Het pad is allang doodgelopen.’

De Dwaas ging naast Piak zitten en zei: ‘Slechte grond hier, slechte grond. Maar verderop is er een echte weg.’

‘Weet je dat zeker?’ vroeg Tiuri.

‘Zeker, heel zeker,’ antwoordde de Dwaas. ‘Ik zie het toch aan de rivier. Dit is de donkere rivier en bij het Uilenhuis loopt de weg langs de donkere rivier.’

‘Ik hoop dat je gelijk hebt,’ sprak Tiuri.

‘Geloof je me niet, geloof je me niet, Vriend?’ zei de Dwaas ontdaan. ‘Ik zeg tegen jou niets dat niet waar is!’

‘Ik geloof je,’ sprak Tiuri geruststellend. ‘Ik hoop alleen dat het Uilenhuis niet te ver is en dat het langs de rivier is te bereiken. Ik ben niet van plan die te verlaten, want dan zijn we zó verdwaald.’

‘Dat is waar,’ knikte de Dwaas. ‘Ik was ook verdwaald, vaak. Maar met jou zal ik niet verdwalen.’

Handel ik wel goed? dacht Tiuri, toen ze hun tocht voortzetten. Had ik niet beter de brede wegen kunnen nemen, naar het Bos van de Koning, waar de Dwaas thuishoort? Had Bendoe gelijk, had Isadoro gelijk? Bendoe vond dat ik helemaal niet met Marius op reis moest gaan, Isadoro zei dat ik niet naar het westen mocht reizen en haar vader vond me een lafaard. Niemand, behalve Piak en misschien Ewijn, vond dat ik de Dwaas moest geloven. Nu ja, als zijn verhalen onzin zijn, kan ons niets overkomen in dit woud. Maar als hij gelijk heeft, lopen we misschien de gevaren tegemoet.

Hij zakte plotseling tot over zijn enkels in de modder.

‘Het bos wordt minder dicht!’ riep Piak.

‘Maar het gaat hoe langer hoe meer op een moeras lijken,’ zei Tiuri. ‘Ik vrees dat we terug moeten.’

‘Hè nee, laten we in elk geval tot vanavond doorlopen!’ zei Piak. ‘Morgen kunnen we altijd nog terug. Bovendien, volgens jou hebben we tijd tot morgenavond.’

Ze ploeterden voort, waadden door plassen, stapten over takken, sompten door modder en sneden zich aan scherp gras.

‘Het Uilenhuis is vérder,’ zei de Dwaas.

Zou Isadoro hem geloofd hebben? vroeg Tiuri zich af. Zij waarschuwde ons – waarvoor? Voor het woud, dat kon niet anders. Toch had zij beweerd dat ze er nooit kwam; nee, het was niet uit te maken welke van haar woorden waar waren en welke niet. Eergisteren was hij nog met haar in de tuin, had hij haar gekust en zich verbeeld dat hij verliefd op haar was. Nu liep hij in een woestenij, met twijfel in zijn hart.

Hij keek omhoog. Tussen takken door zag hij de zon in het westen staan; de dag was al een eind gevorderd.

‘Hè bah, wat zijn dat voor griezelige wurmen!’ riep Piak.

‘Bloedzuigers,’ zei de Dwaas.

Piak keek met afgrijzen naar zijn been, waarop zo’n dier zich had vastgeklemd. Hij wilde het eraf trekken, maar de Dwaas riep: ‘Niet doen, niet doen! Hij valt er vanzelf af, de bloedzuiger, als hij genoeg heeft.’

‘Genoeg wát?’ vroeg Piak enigszins bleekjes.

‘Je kunt best een beetje bloed missen voor zo’n klein diertje,’ zei Tiuri opbeurend. ‘Je zult er heus niet dood van gaan, hoor!’

‘Ik geloof dat je toch gelijk had, Tiuri,’ sprak Piak. ‘Dit is geen weg meer.’

‘Maar we gaan in elk geval voort tot vanavond,’ zei Tiuri. ‘Dat wilde je zelf.’

‘Natuurlijk,’ zei Piak, een beetje beschaamd. ‘Maar toen wist ik niet dat er zulke ellendige beesten op de wereld bestaan. Arme paarden, jullie worden ook al aangevallen! Nou ja, er komt hier nooit iemand, hè; dus voor die bloedzuigers is het een buitenkansje.’

‘Altijd de zonzij zien,’ sprak Tiuri lachend.

De Dwaas trok na lange aarzeling toch maar zijn laarzen weer aan.

Op een redelijk droge plek maakten ze vuur en aten wat. Daarna pakten ze de dekens van onder de zadels van hun paarden en installeerden zich voor de nacht. Op Tiuri’s voorstel hielden ze om de beurt de wacht, omdat ze zich nu eenmaal in onbekend gebied bevonden.

De volgende morgen werden ze klam en koud wakker. Ze overlegden wat ze zouden doen en besloten hun eerste plan te volgen: doorgaan tot de avond viel.

De omgeving bleef hetzelfde; drassige grond en grillige bomen. Muggen en bloedzuigers plaagden hen met hun aanvallen. Toen het middag werd zei Tiuri: ‘Ik vrees dat we niet veel verder zullen komen en alleen maar een paar dagen hebben verloren.’

De Dwaas keek verwilderd rond, trok aan zijn baard en schudde zijn hoofd. ‘Slechte grond,’ mompelde hij. Zijn blik viel op Ardanwen. ‘Kijk!’ riep hij. ‘Kijk naar het zwarte paard. Hij weet de weg!’

Ardanwen had inderdaad een andere richting genomen.

‘Hij zal het pad vinden,’ zei de Dwaas.

‘Hij verwijdert zich van de rivier,’ sprak Tiuri.

‘Maar langs de rivier gaat het niet meer,’ zei Piak.

‘Dat is zo,’ zei Tiuri. ‘Nu, een klein eindje dan. Ik heb wel vertrouwen in Ardanwen.’

‘Mooi zwart paard,’ sprak de Dwaas. ‘Wijs zwart paard, wijs ons de weg!’

6 Het Uilenhuis

‘Hij gaat wel érg ver van de rivier af,’ zei Piak na een poosje. ‘Hoewel ik het eigenlijk best prettig vind. Eindelijk weer vaste grond onder m’n voeten. En dan bevrijd te zijn van bloedzuigers!’

Tiuri zei niets; hij keek goed rond en probeerde zich de omgeving in te prenten, zodat hij straks de weg terug zou kunnen vinden.

‘Kijk eens!’ riep Piak. ‘Hier bloeien bloemen. Het doet me goed ze te zien; nu wandel ik tenminste in een gewoon bos.’ En hij begon een vrolijk liedje te zingen.

‘Ssst!’ zei de Dwaas.

‘Wat is er?’ vroeg Piak.

‘Praat niet zo hard, vriend!’ zei de Dwaas. ‘Zing niet zo luid! Nu zouden ze ons kunnen horen.’

‘We gaan dadelijk terug, als je wilt, Marius,’ zei Tiuri vriendelijk.

‘N-nee,’ antwoordde de Dwaas. ‘Dat is toch gek, als we teruggaan? Waarom zijn we dan voortgegaan; toch niet om terug te gaan! En jij bent een ridder, jij hebt een schild en een zwaard.’

Tiuri voelde plotseling de verantwoordelijkheid voor de Dwaas zwaar op zich drukken; die stelde zo’n groot vertrouwen in hem.

Ardanwen bleef staan en begon kalm te grazen.

‘Nou, hij geeft het ook op,’ zei Piak. Hij liep het paard voorbij en slaakte een onderdrukte kreet. ‘Hier loopt een weg!’ zei hij opgewonden.

De anderen volgden hem – ja, ze betraden een pad, smal, maar zonder twijfel een weg.

‘Door mensen gebaand?’ vroeg Tiuri zich af.

‘De dieren hebben ook paden,’ zei de Dwaas. ‘Vossenpaden, hertenpaden. Maar dit is niet de weg van een dier.’

‘Ardanwen, je bent een wonder!’ riep Piak. ‘Nu gaan we toch door, niet?’

‘Tot de avond valt,’ zei Tiuri.

De weg liep volgens zijn schatting noordoost-zuidwest; in de laatste richting moesten ze gaan – waarschijnlijk kwamen ze dan weer bij de Zwarte Rivier.

De Dwaas keek rond, bewoog zijn neusvleugels en sprak: ‘Stil, vrienden en reizigers, loop zacht! Ik ben hier eerder geweest, niet alleen, lang geleden... Kijk goed, loop zacht.’

Zijn stemming deelde zich aan de jongelieden mee. Ze hielden hun adem in toen ze waakzaam verdergingen, eerst te voet en toen te paard.

Vogels tjilpten in de bomen, en eenmaal zagen ze twee herten die verbaasd naar hen keken.

En laat in de middag kwamen ze inderdaad weer bij de rivier.

‘Deze weg is het,’ fluisterde de Dwaas. ‘Dit is onze weg, vrienden. Hoor je het riet ritselen langs het donkere water? Pas op, hier stroomt een beek over het pad; spring eroverheen. Dit water kun je drinken; het smaakt beter dan dat van de rivier. Kom, loop door, paarden, ga voort, vrienden.’

Toen de zon onderging, kwamen ze bij een gebouw – of beter gezegd een bouwval.

‘Het Uilenhuis!’ zei Piak.

Het was een groot huis geweest, eens, van steen gemaakt, maar nu was het grootste deel ervan ingestort. Wat nog stond was vervallen en overwoekerd door planten. Het dak was bijna geheel verdwenen, de ramen waren gaten in de brokkelige muren. Een brede trap had van het huis naar de rivier gelopen; ook daar was niet veel van over.

Zwijgend liepen de reizigers erheen en gingen er na enige aarzeling binnen. Ze betraden de ruimten die eens zalen en kamers waren geweest; in plaats van op vloeren met tegels en tapijten liepen ze over dik mos en door hoge varens. Als ze omhoogkeken, konden ze telkens de vurig rode lucht zien. In de dikke muren zaten, behalve ramen, ook nissen, waar zich soms iets in scheen te bewegen.

‘De uilen,’ zei de Dwaas. Hij wees alles aan alsof hij er de eigenaar van was. ‘Naar boven moet je niet gaan; dat is gevaarlijk,’ vertelde hij. ‘Kijk, en daar is de put. Er is nog water in; heel diep, zie maar.’

Deze plaats was natuurlijk heel geschikt om er de nacht door te brengen. Toen het donker was, zaten ze om een vuurtje in een der kamers en aten een karig maal.

‘We hebben misschien net genoeg proviand voor de terugweg naar de Dode Steen,’ zei Piak. ‘Of gaan we van hier naar de Boshut?’

‘Dat moeten we aan Marius vragen,’ zei Tiuri. ‘De weg die we gekomen zijn komt van het noordoosten; dat is de richting van de Boshut. Is dat zo, Marius?’

De Dwaas gaf geen antwoord; hij staarde gespannen voor zich uit, alsof hij een geluid trachtte op te vangen.

Tiuri hoorde niets – of ja, toch wat: geritsel, gefladder boven zijn hoofd. ‘Dat zijn de uilen,’ sprak hij.

‘Ja, de uilen,’ knikte de Dwaas afwezig, maar díé schenen hem niet te verontrusten.

Het werd Tiuri vreemd te moede. Er was iets droevigs in de gedachte dat hier waar zij nu zaten, eens mensen hadden gewoond, vrolijk waren geweest of verdriet hadden gehad. Maar niets was er van hen over; alleen deze ruïne herinnerde nog aan hun bestaan.

‘En over tien, twintig jaar is deze ruïne misschien ook verdwenen,’ fluisterde hij, half tot zichzelf.

Piak antwoordde hem. ‘Daar, bij het moeras, was het alsof we op een plaats waren waar nooit een mens was geweest,’ zei hij. ‘Nu zijn we in een woud waar mensen zijn geweest die nu weg zijn. Dat is haast nog naarder, vind je niet?’

‘Ja,’ zei Tiuri. ‘We moeten maar gaan slapen.’

De nacht die volgde leek op geen enkele andere nacht. Hij hoorde doorlopend het gefladder van de uilen; soms zag hij hun starre ronde ogen oplichten in de gloed van het smeulende vuur. En de gedachte kwam bij hem op dat het misschien helemaal geen uilen waren, maar geesten in de gedaante van vogels met rafelige veren, zuchtend en kreunend om hun lot.

7 De Man in het Groen

De zon joeg deze gedachten weg, al konden lang niet al haar stralen de reizigers bereiken. Toch wierp ze lichtvlekjes op de grond, op de bladeren en op de sombere rivier. Tiuri en Piak maakten nogmaals een ronde door de kamers van het Uilenhuis, in de stille hoop dat ze er sporen van mensen zouden vinden. Maar dat bleek niet zo te zijn.

De Dwaas was bedrukt. Hij ging vlak naast Tiuri staan en sprak zacht: ‘Ze zijn nog niet hier, maar ze zullen komen. Ze komen zeker. Hier of daar.’

‘Kun je ons nu niet vertellen wie die “ze” zijn?’ vroeg Tiuri.

De Dwaas schudde zijn hoofd. ‘Ik weet het niet,’ zei hij. ‘Ze zijn nog niet hier en straks gaan we naar de Boshut.’

‘Langs de weg waar we vandaan komen?’ vroeg Tiuri.

‘Ja, je weet het, Ridder!’ zei de Dwaas iets opgewekter. ‘Maar eerst wijs ik je de boom, de boom die je zoekt.’

De weg liep langs de Zwarte Rivier verder westwaarts, en in die richting leidde hen de Dwaas. Hijzelf vermeed de weg echter zoveel mogelijk en bewoog zich er voornamelijk evenwijdig aan. Tiuri en Piak reden wel over het pad, dat steeds breder werd.

‘Gek eigenlijk,’ merkte de laatste op. ‘Ik zou denken dat het smaller moet worden, dieper het bos in.’

‘De wegen in het Wilde Woud lopen dood,’ prevelde Tiuri, ‘of leiden naar ruïnes van lang verlaten woonplaatsen.’

‘Wat zeg je?’

‘Ik herhaal de woorden van ridder Ristridins boodschap,’ antwoordde Tiuri. ‘Hé, waar is de Dwaas nu?’

‘Hier!’ klonk het gedempt. ‘Rij maar door, rij maar door, vrienden. Nu ga je weer naar de plaats waar de zon ondergaat, ridder Tiuri. Maar niet lang, niet lang. Ik wil niet lang verdergaan.’

‘Het is toch verder dan ik dacht,’ zei Piak een tijd later.

De Dwaas, die achter planten was verdwenen, vertoonde zich weer en wenkte hen, met in iedere hand een modderige wortel. ‘Hier is eten!’ zei hij trots. ‘Kom hier, dan rusten we op het gras, waar niemand ons kan zien. Daarna breng ik je waar je wezen wilt.’

Marius is nog steeds zeker van zijn zaak, dacht Tiuri, terwijl hij kauwde op de wrange, harde wortel.

Hij zat met zijn rug tegen een boom; Piak en de Dwaas lagen in het gras tegenover hem. Naast hen graasden de paarden.

En plotseling zag hij de Man in het Groen.

Die zat op een tak van de boom recht voor hem; Tiuri verstarde en geloofde haast zijn ogen niet! Hij zag een grote, gebruinde man met een donkerblonde baard; zijn nauwsluitende kleren waren van verschillende tinten groen en groen was ook de kap op zijn hoofd. Hij zat daar op zijn dooie gemak, alsof die tak de gewoonste zitplaats ter wereld was; één been had hij opgetrokken, in zijn hand hield hij een boog. En hij sloeg hen aandachtig gade.

‘Wie bent u?’ bracht Tiuri uit, terwijl hij rechtop ging zitten.

Piak en de Dwaas volgden zijn blik en zagen de man ook.

Deze ontblootte zijn tanden en rees op – ongelooflijk snel. Een moment stond hij in volle lengte op de tak; toen draaide hij zich om en nam een sprong, die hem in een andere boom terecht deed komen. Voor de verbaasde ogen van de drie reizigers slingerde hij zich van tak tot tak, en in enkele ogenblikken was hij verdwenen. Alleen geritsel in de bomen bewees dat hij zich verder verwijderde.

Tiuri en Piak sprongen op en zetten hem na. De Dwaas riep: ‘Niet doen, niet doen!’ en volgde hen toen toch.

Maar gauw stonden ze stil, tuurden rond en keken elkaar aan. Van de Man in het Groen was geen spoor meer te bekennen.

‘Dus ze bestaan tóch,’ zei Piak.

‘Ja, je hebt hem gezien,’ zei Tiuri.

‘Was het een méns?’ vroeg Piak.

‘Het leek mij wel,’ antwoordde Tiuri.

‘Nou, een echt bosmens dan,’ zei Piak. ‘Hij kan over de takken lopen als een eekhoorn!’

‘Ga niet verder!’ fluisterde de Dwaas. ‘Ga niet verder. Ze willen niet dat we ze zien; ze willen niet met ons spreken!’

‘Zijn het zulke mannen die je hebben meegenomen?’ vroeg Piak.

‘Ze kijken alleen maar,’ zei de Dwaas. ‘Stil! Pas op!’ Hij draaide zich om en liep weg.

Tiuri en Piak liepen hem achterna, vastbesloten om nu alles te weten te komen.

De Dwaas gaf hun echter geen gelegenheid tot vragen. Hij bleef staan en sprak zacht: ‘Hier, hier was het. Nu herinner ik het mij. Vlakbij!’

‘Wat?’ zei Tiuri.

‘Stil,’ zei de Dwaas. ‘De boom natuurlijk.’ En hij verdween in het kreupelhout.

8 De boom

‘Als we nou niet verdwalen, Tiuri, dan weet ik het niet!’ mompelde Piak, terwijl ze de Dwaas probeerden bij te houden.

Deze keek om. ‘We zijn dicht bij de donkere rivier, vrienden,’ zei hij, ‘en ik weet hoe we gaan.’

Even later hield hij stil en pakte hun handen. ‘Hier zat ik,’ fluisterde hij. ‘Hier zat ik en zag dát... Een ridder bij die boom...’ Hij liet hen los.

Het kwam Tiuri voor dat hij die ridder bijna ook moest zien, maar dat bleek niet zo. De boom zag hij wel, fors en zwaar, omringd door hoge varens.

Langzaam, bijna aarzelend liep hij er naartoe. Toen hij de varens opzij duwde, zag hij niets op de stam. Hij nam niet de tijd om zich teleurgesteld te voelen, maar liep om de boom heen. En daar waren wél tekens in schors en hout gesneden – letters, woorden, namen...

Tiuri stond onbeweeglijk en las ze, las ze nog eens... drie, vier maal.

Piak kwam naast hem staan en snakte naar adem. Evenals zijn vriend staarde hij bijna ongelovig naar de boodschap die maanden geleden in de boomstam was gekerfd.

DIT TER NAGEDACHTENIS AAN

RIDDER ARWAUT

AAN ILMAR

EN VELEN VAN ONZE GETROUWEN

VERRADERLIJK DOOR VIJANDEN VERSLAGEN

ZIJ RUSTEN IN VREDE

HUN DOOD WORDE GEWROKEN

IK VERGEET HEN NIET

RISTRIDIN VAN HET ZUIDEN

9 Tromgeroffel

‘Dood...’ fluisterde Piak. Tiuri sloeg een kruis en boog zijn hoofd.

‘Dood?’ vroeg de Dwaas zacht. ‘Wat is er? Wat zeggen die tekens?’

Tiuri legde een hand op zijn schouder. ‘Je hebt ons bij een vreselijk geheim gebracht, Marius,’ zei hij. ‘Hier... hier heeft ridder Ristridin geschreven dat zijn vrienden door vijanden zijn verslagen.’

‘Ah,’ zuchtte de Dwaas.

Ze waren alle drie stil.

Vijanden... dacht Tiuri. Ze hebben Arwaut, Ilmar en anderen gedood. Hij besefte dat ze inderdaad het gevaar tegemoet waren gegaan. Maar als ze dat niet gedaan hadden, waren ze dit nooit te weten gekomen – dan was iedereen blijven denken dat er geen onheil dreigde in het Wilde Woud en dat de wegen nergens heen leidden. Plotseling kwam hij in actie.

‘Kom!’ zei hij gejaagd. ‘Vlug, ga mee!’

Hij deed een paar stappen; daar was de rivier. Toen vroeg hij de Dwaas: ‘Marius, weet je de weg nog naar de paarden?’

‘Ja,’ fluisterde deze.

‘Dan snel erheen,’ beval Tiuri, eveneens fluisterend. Hij keek nog even aandachtig naar de boom en volgde toen de Dwaas die al wegliep.

‘Waarom zo’n haast?’ vroeg Piak.

‘Begrijp je dan niet dat het hier gevaarlijk is?’ zei Tiuri. ‘We moeten zo gauw mogelijk terug naar de bewoonde wereld om te vertellen wat we hier hebben gevonden. Ridder Ristridin, ridder Arwaut, Ilmar en hun volgelingen zijn door vijanden overvallen en verslagen. God geve dat Ristridin is ontkomen! Die vijanden zijn waarschijnlijk dezelfde als degenen waar de Dwaas het steeds over heeft. Wie weet waar ze nu zijn? En wij kunnen met ons drieën niet veel tegen hen beginnen, vrees ik.’

‘Maar we móéten het vertellen!’ zei Piak ontdaan.

‘Ja, natuurlijk. Gelukkig zijn we met ons drieën; één van ons zal wel heelhuids het woud uitkomen.’

‘Tiuri,’ zei Piak. ‘Wat ben je somber.’

‘Ik probeer alleen alles zo duidelijk mogelijk te zien,’ zei Tiuri. ‘Er is hier iets wat wij niet mogen weten. Ach, Arwaut, Ilmar...’

‘Wie is Ilmar?’ vroeg Piak.

‘Ilmar was Ristridins schildknaap; hij was heel aardig,’ antwoordde Tiuri. ‘Net zo oud als ik,’ voegde hij er binnensmonds bij.

Ze zwegen beiden, totdat ze hun paarden hadden bereikt.

‘Ze zijn er nog,’ zei Piak opgelucht. ‘Maar die Man in het Groen heeft ons gezien.’

En hij kan nog wel naar ons kijken, dacht Tiuri, maar hij zei het niet hardop. Allereerst moesten ze proberen zo ver mogelijk weg te komen van deze plaats, teruggaan naar het oosten. Straks, op een veiliger plek, konden ze verder praten. Maar iets moest er nog worden gezegd.

‘Luister goed,’ zei hij. ‘Onze plicht is koning Dagonaut te vertellen wat er hier in het Wilde Woud is gebeurd. Begrijp je het ook, Marius? De vrienden van ridder Ristridin zijn gedood en ridder Ristridin zelf is verdwenen. En koning Dagonaut moet dat weten. Ik hoop dat we zonder moeite het bos uitkomen, maar als er iets gebeurt, moet één van ons in elk geval het doel bereiken.’

‘Als wát gebeurt, ridder?’ vroeg de Dwaas angstig.

‘Als de vijanden ons zouden vinden, moet elk van ons proberen te ontsnappen – weg te lopen, Marius – om het te kunnen vertellen aan de koning.’

‘Aan de koning,’ herhaalde de Dwaas.

‘En nu vooruit,’ beval Tiuri. ‘Marius, jij brengt ons naar het Uilenhuis, en niet langs het pad.’

De Dwaas was zó blij met deze opdracht dat hij zijn angst even vergat. ‘Niemand zal ons vinden, Vriend,’ zei hij en weer ging hij hen voor.

Met de paarden aan de teugel liepen de jongelieden zonder iets te zeggen achter hem aan. Het leek hun uren voordat ze het Uilenhuis zagen liggen. Tiuri besliste dat ze er achterlangs zouden gaan en een eindje verder in het bos een schuilplaats zoeken voor de nacht.

‘We mogen ons niet te ver van de rivier af begeven,’ zei hij, ‘maar het lijkt me beter de wegen te vermijden. We moeten ook geen vuur maken, straks.’

‘Het wordt al donker,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ik zal goed luisteren en waarschuwen als ze komen.’

‘Marius, nu moet je ons vertellen wie ze zijn,’ sprak Tiuri korte tijd later, toen ze weggedoken lagen in een ondiepe kuil.

‘Wacht,’ zei de Dwaas. ‘Hoor!’

‘Jouw vijanden hebben zeker ook de vrienden van ridder Ristridin gedood,’ ging Tiuri voort. ‘Ze moeten gestraft worden, dat begrijp je toch wel!’

‘Ssst, hóór toch!’ fluisterde de Dwaas.

Van ver, heel vaag drong een geluid tot hen door. Of was het slechts het bonzen van hun eigen hart? Nu was het weg... Ze hoorden alleen nog maar de wind in de bomen.

‘Wacht,’ zei de Dwaas nogmaals.

En ja, daar klonk het weer; het was geen verbeelding, ze hoorden het echt – dof en regelmatig... Tromgeroffel!

Na een poosje hield het op, maar kort daarna begon het opnieuw; het klonk dreigend en onheilspellend in de nacht.

‘Dat zijn ze,’ fluisterde de Dwaas, toen het weer stil werd.

‘Komen ze hierheen?’ vroeg Piak nauwelijks hoorbaar.

Onwillekeurig kropen ze dicht tegen elkaar aan; elkaar zien konden ze niet. Ze luisterden onbeweeglijk. Daar begon het weer! Nee, het kwam niet dichterbij en verwijderde zich ook niet.

‘Ze zitten in de bomen,’ zei de Dwaas.

‘Wie?’ fluisterde Tiuri.

Weer zwegen ze totdat het getrommel wegstierf.

‘De trommen,’ vertelde de Dwaas zacht. ‘De trommen zijn in de bomen en ze spreken met elkaar. Maar ik weet niet wat ze zeggen.’

‘Zijn het de Mannen in het Groen die trommelen?’ vroeg Tiuri.

‘Misschien,’ antwoordde de Dwaas. ‘Misschien ook anderen. Er wonen veel wezens in het woud... Boze mannen met rare kleren, en mannen in maliënkolders zonder gezicht...’

‘Zonder gezicht?’ herhaalde Piak met afgrijzen in zijn stem.

‘Met helmen,’ fluisterde de Dwaas; ‘alleen hun ogen kon je zien, boze ogen.’

‘Met gesloten vizier,’ prevelde Tiuri.

‘Ze kwamen bij de Boshut,’ vertelde de Dwaas, ‘en ze zeiden tegen mijn broers: “Ga met ons mee”. Ik moest ook mee, maar ik wilde niet; dat weten jullie. Ze namen ons mee, mij en mijn broers, ver, diep het woud in... De weg langs de donkere rivier is lang, veel langer; daar wonen ze. En er zijn nog meer wegen. Maar soms bonden ze iets voor mijn ogen, zodat ik niet kon zien. Toch zag ik wel dingen; ik zag het Uilenhuis en andere huizen van hout en van steen...’

‘Woonden ze daar?’ fluisterde Piak.

‘Niet in het Uilenhuis, wel in andere huizen,’ zei de Dwaas. ‘En ik zag de Mannen in het Groen zitten in de bomen; ze kijken naar je en zijn dan weg. Ze lopen langs het water met lange speren in hun hand, scherpe speren...’

‘Maar wat doen ze in het woud?’ vroeg Tiuri.

‘Dat kan ik niet zeggen,’ antwoordde de Dwaas. ‘Ze vertelden mij niets, niets, Vriend! Meer wegen wilden ze hebben, en ik en mijn broers moesten bomen kappen voor ze. We mochten niet weggaan, en niemand mag weten dat ze er zijn. Dat zeiden ze. “Praat niet,” zeiden ze. “Praat niet of we slaan je dood.”’

Tiuri voelde hem huiveren. ‘En toen ben je weggelopen?’ vroeg hij zacht.

‘Niet meteen, Vriend,’ zei de Dwaas. ‘Ik was bang; ze waren slecht. Eerst durfde ik niet, maar toen móést ik gaan; ik zou doodgaan als ik bleef...’ Zijn stem beefde. ‘Ik liep weg, op een nacht,’ vervolgde hij. ‘Eerst merkten ze het niet, maar toen kwamen ze me na; ze spraken vloeken, ze zochten me, maar ze vonden me niet...’ Hij zweeg even en besloot: ‘Dat is het, vrienden; dat is alles wat ik weet. Het is niet de eerste keer dat ik de trommen hoor! Lang, lang heb ik in het woud gelopen, geschuild, gewacht...’

Plotseling pakte Piak Tiuri beet. ‘Wat is dat?’ fluisterde hij. ‘Licht!’

Tiuri schrok even, maar zei toen: ‘Dat is de maan, die opkomt.’

‘Hè,’ zuchtte Piak. ‘Ik schrik van alles.’

Ze hielden alle drie hun adem in en luisterden naar de geheimzinnige geluiden van de nacht. De trommen hoorden ze niet meer.

‘De tweede boodschap van ridder Ristridin was vals!’ sprak Tiuri toen zacht. ‘Het bericht dat ridder Fitil ons overbracht...’

‘Zou ridder Ristridin wel ooit bij Islàn zijn geweest?’ vroeg Piak.

‘Dat is de vraag,’ fluisterde Tiuri en sprak niet verder. Hij trachtte te bedenken welke rol ridder Fitil in dit alles had gespeeld. Had hij gelogen, wist hij meer dan hij verteld had, speelde hij een verradersrol, hij, een ridder van koning Dagonaut? Of was hij slechts het slachtoffer van bedrog? Ridder Fitil, die in de Onzalige Heuvels had gezworven zonder te verdwalen... hoe ver was hij het woud in geweest? – Tiuri herinnerde zich plotseling het verhaal van Rooie Quibo, die beweerde dat hij een steekspel had gezien... ‘Waren het ménsen, geen geesten, geen fantasiewezens?’ vroeg hij zich halfluid af. ‘En waar wonen ze dan; waar zijn hun huizen?’

De Dwaas, naast hem, ging rechtop zitten; hij kon hem nu vaag zien in het licht van de wassende maan. Het wit van zijn ogen glinsterde.

‘Ze wonen daar, en dáár,’ sprak hij fluisterend en hij wees naar het westen en het zuiden.

Ten zuiden van hen lagen ergens de Onzalige Heuvels. In het Oude Jachthuis waren ze geweest volgens de Dwaas.

Tiuri dacht aan Isadoro. Hij moest zichzelf bekennen dat zij er óók meer van geweten kon hebben; dat zou veel van haar houding verklaren. Zij had immers alles gedaan om hem ervan te overtuigen dat er niets was in het Wilde Woud, en tegelijkertijd had ze hem ervoor gewaarschuwd. Hij zuchtte. Allemaal vage vermoedens, raadsels waar hij het antwoord niet op wist. In elk geval was Islàn niet de plaats waar ze om hulp moesten gaan vragen. Hun doel moest koning Dagonaut zelf zijn, degene die ridder Ristridin had opgedragen naar het Wilde Woud te gaan.

De Dwaas sprak weer, bijna in Tiuri’s oor: ‘Hun Meester, hun Heer en Meester woont aan het einde van de donkere rivier,’ zei hij. ‘Of is het juist aan het begin? Ver, ver, waar de zon ondergaat. Daar zijn bergen, zeggen ze, en de zon gaat onder achter de bergen. In een kasteel woont hij, de Meester van het Wilde Woud...’

Er ging een schok door Tiuri heen. Hoe was dat lied ook weer, het lied dat Isadoro had gezongen...

Ik hoorde van een barse burcht,

gebouwd bij berg en stromen...

‘Maar dat was weleer, en nu niet meer,’ zei hij hardop.

‘Stil!’ fluisterde de Dwaas. ‘Ze zeiden ook dat hij bij de andere rivier woont, in een grot...’

‘Welke rivier?’ vroeg Piak.

‘Wie?’ vroeg Tiuri.

‘De Meester van het Woud,’ zei de Dwaas.

‘Wie...’ begonnen de jongelieden tegelijk.

‘Ik weet het niet, vrienden,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ze spraken alleen zachtjes over hem; nooit hardop. Hij was hun Meester en zei wat ze moesten doen. Maar ik zag hem niet; nooit.’

‘Die andere rivier, zou dat de Groene Rivier zijn?’ vroeg Piak.

‘Ja, de Groene Rivier, die ken ik ook,’ zei de Dwaas. ‘Daar vochten ze; de mannen die in het woud wonen, met andere mannen. Eerst hoorde ik de trommen, veraf en dichtbij... Toen kwamen ze aan; ridders, ruiters. Anderen kwamen... uit het kreupelhout sprongen ze, uit de bomen... En ze vochten!’

‘Waarom heb je dit niet eerder verteld?’ vroeg Tiuri.

‘Ik herinner me niet alles tegelijk, Vriend,’ antwoordde de Dwaas. ‘Liefst wou ik alles vergeten. Ik herinner me dit alleen voor jou. Ze vochten, maar ik wou niet kijken, en ik vluchtte. Ik was toen al weggelopen. En later, bij de donkere rivier, zag ik een van die ridders weer... jóúw ridder, die met de groene mantel en het groen en grijs en zilveren schild.’

Ristridin, dacht Tiuri. Zó was het gegaan: eerst hadden Ristridin en zijn metgezellen de rovers verslagen die woonden tussen de Zwarte en de Groene Rivier; dat moest ergens ten noorden van de Dode Steen zijn geweest. Daarna waren ze naar het westen gegaan, dieper het woud in, om te zoeken naar de Mannen in het Groen. Die hadden ze ontmoet, en misschien nog anderen. In elk geval waren ze door vijanden overvallen, en geen van hen had ooit weer de bewoonde wereld bereikt, behalve misschien Ristridin. Wás deze bij Islàn geweest, vroeg hij zich nogmaals af. Het was onwaarschijnlijk, ja, ongeloofwaardig, dat Ristridin er geweest zou zijn en toen zonder iets te zeggen door zou zijn gereden naar... Deltaland.

Deltaland... had de inval iets met dit alles te maken?

Hij trok zijn deken om zich heen en rilde, niet alleen omdat het koud was. De Dwaas was in slaap gevallen; hij kreunde en mompelde in een of andere nare droom. ‘Nu niet meer denken,’ zei Tiuri tot zichzelf. ‘Je komt er toch niet uit, en morgen moet je fris zijn.’

Hij droomde verward van Ristridin en Ilmar, van Arwaut en Mannen in het Groen. Hij hoorde weer tromgeroffel en daardoorheen de zoete zachte stem van jonkvrouw Isadoro die zong. Maar Isadoro hoorde bij de vijanden. Hij droomde van woeste ruiters, en hijzelf reed voor hen uit, nu eens als aanvoerder, dan weer als vluchteling. Maar in werkelijkheid gebeurde er niets, de hele nacht.

10 De vijanden

Tiuri keek naar boven; de lucht was helder, de zon net op en dauwdruppels hingen aan de twijgen. Piak was in een boom geklommen om uit te kijken over de omgeving.

‘Geen onraad te zien,’ meldde hij, toen hij weer beneden was. ‘Hoewel dat niets zegt, want veel meer dan toppen van bomen zie je niet. Het Uilenhuis is niet ver hiervandaan, ik zag een van de schoorstenen.’

‘We zullen proberen evenwijdig aan de rivier verder te gaan,’ zei Tiuri. ‘Ik hoop dat we dan de weg van Marius weer zullen vinden... Weet je waar die uitkomt?’ vroeg hij de Dwaas.

‘Welke weg?’ vroeg deze.

‘De weg van het zwarte paard Ardanwen,’ verduidelijkte Piak.

De Dwaas rimpelde zijn voorhoofd. ‘Alsmaar door het bos,’ zei hij, ‘maar er zijn daar andere wegen ook, en ik ken ze niet allemaal.’

‘Je bent toch langs die weg van de Boshut gekomen,’ zei Tiuri.

‘Ja, ja, van die kant, Vriend,’ zei de Dwaas. ‘Maar we maakten omwegen, en het is lang geleden...’

Tiuri onderdrukte een zucht. ‘Hoe lang is het van de Zwarte Rivier naar de Groene?’ vroeg hij.

‘Dat weet ik niet precies, Vriend,’ sprak de Dwaas verontschuldigend. ‘Meer dan één dag, misschien wel een week.’

‘Kunnen we niet beter dezelfde route nemen als op de heenweg?’ vroeg Piak.

‘Ja, dat lijkt me ook veiliger,’ sprak Tiuri. Hij wees naar het zuidoosten. ‘Daar is de Zwarte Rivier,’ zei hij; ‘laten we dus zó gaan. Maar de weg neem ik liever niet, nu.’ Hij wendde zich tot de Dwaas en voegde erbij: ‘We gaan eerst naar de koning, Marius, en daarna naar de Boshut.’

‘Dat wist ik wel, dat wist ik wel,’ zei de Dwaas. ‘Ik ga waar jullie gaan, vrienden. Jullie weten het beter dan ik.’

‘Gelukkig dat het nog. geen zomer is,’ zei Piak, zoals altijd proberend opgewekt te zijn. ‘Dan was alles nog dichter begroeid geweest.’

Hij had gelijk. Het bleek nu al erg genoeg te zijn. Kreupelhout, kruipplanten en doornstruiken maakten hun het gaan zeer moeilijk. Een enkele maal namen Tiuri en Piak zelfs hun zwaarden om daarmee een weg te banen.

‘We hadden ook niet kunnen denken dat we onze goeie zwaarden daarvoor zouden gebruiken,’ merkte Piak op.

Soms konden ze niet rechtuit en moesten van richting veranderen, en toen het middag was, waren ze er niet zeker van dat ze de juiste weg gingen. Piak klom weer in een boom, maar zag alleen ‘gewriemel van groen’, zoals hij het uitdrukte – niets van de Zwarte Rivier. Ze waren warm, moe en triest gestemd en voelden honger en dorst, het laatste vooral.

Piak deed de proviandtas open en maakte hem weer dicht. ‘We zullen maar wachten met eten totdat we er drinken bij hebben,’ zei hij.

Kort daarna zei de Dwaas: ‘Hier komt het drinken, vrienden!’

En ja, daar was een beek, waar ze hun dorst konden lessen. Ze aten echter nog niet; eerst liepen ze een eind langs de beek, ‘want,’ zei Tiuri, ‘die stroomt natuurlijk naar de Zwarte Rivier.’

Hij kreeg gelijk. Na een tijdje kwamen ze uit op de weg die Ardanwen had ontdekt.

‘Dit is de beek die we op de heenweg zijn overgestoken,’ zei Piak. ‘Dat was vlak bij het Uilenhuis. Dan zijn we ook niet erg opgeschoten!’

‘Maar we zijn niet verdwaald, en dat is al iets,’ sprak Tiuri.

‘Nu rusten we even,’ zei Piak. ‘We zullen eten en ik zal mijn voeten in het water steken.’ Hij trok zijn schoenen uit en voegde de daad bij het woord.

‘Ik ga even kijken of alles veilig lijkt,’ zei Tiuri, toen hij zijn brood op had. ‘Misschien kunnen we toch een stukje langs de weg gaan. Dan kunnen we rijden en vlug opschieten.’

Hij keek de weg naar beide kanten af. Er was niemand te zien. Maar er zou best plotseling iemand om een bocht kunnen verschijnen.

‘We zullen er maar evenwijdig aan gaan, vinden jullie niet?’ zei hij tot Piak en de Dwaas die hem waren gevolgd. ‘En dan weer door het moeras, enzovoort.’

Piak trok een lelijk gezicht, maar hij knikte toestemmend. ‘We kunnen nu wel de paarden bestijgen,’ zei Tiuri. ‘Piak, jij bij mij op Ardanwen.’

Ze reden het bos in dat zich tussen weg en rivier bevond. Toen slaakte Piak plotseling een onderdrukte uitroep.

‘Wacht even,’ zei hij. ‘O, ezel die ik ben! Nu heb ik onze tas met proviand laten liggen.’ Hij sprong van Ardanwens rug. ‘Ik haal ’m even,’ zei hij, ‘bij de beek. Rijden jullie maar door; ik ben er zo en haal jullie wel in.’ Hij rende weg en verdween uit het gezicht.

Tiuri en de Dwaas reden heel langzaam verder. De laatste hief zijn hoofd op en snuffelde in de lucht, alsof hij iets vreemds rook. Plotseling keek hij Tiuri aan en zei, hoewel er niets te zien was: ‘Ze komen!’

‘Hoe...’ begon Tiuri en toen hoorde hij geluiden, ergens achter zich – gerinkel, een stem in de verte die iets riep... Piak was het niet; waar bleef die?

‘Ervandoor!’ beval hij de Dwaas, maar die aarzelde.

‘Kom!’ Tiuri zette Ardanwen aan; het paard sprong snel voorwaarts en begon te draven, takken knakkend en boomstammen ontwijkend. Hij keek even om: gelukkig, de Dwaas volgde hem. Maar Piak, waar was Piak!

Hij had echter geen keus; het gevaar was dichtbij, hij moest het ontvluchten.

Toen rezen er voor hem uit het struikgewas enkele gehelmde mannen op, die hem de weg trachtten te versperren met lansen en speren. Ardanwen steigerde.

‘Gevaar!’ riep Tiuri. ‘Gevaar! Vlucht! Vlucht!’ Hij trok zijn zwaard.

Hij hoorde de Dwaas achter zich een gil slaken. Hij hoorde een schreeuw; het leek de stem van Piak. En intussen verdedigde hij zich tegen de gehelmde mannen, die hem aanvielen. Hij wist ze van zich af te schudden, en Ardanwen bracht hem in enkele sprongen op de weg. Toen hoorde hij meer geschreeuw, en hoefgetrappel. En daar zag hij de Dwaas; andere mannen, in het groen gekleed, hadden hem van zijn paard getrokken. En over de weg, uit de richting van het Uilenhuis kwamen ruiters aanrijden. Maar Piak zag hij niet.

‘Vlucht, vlucht!’ riep hij weer, en hij maakte aanstalten de Dwaas te ontzetten, hoewel hij zich gelijktijdig afvroeg of hij niet beter kon proberen weg te komen. Maar Marius riep zo angstig om hulp!

Tiuri sloeg de aanvallers van zijn vriend uit elkaar, maar toen hadden de ruiters hen bereikt. Het gevecht dat volgde was kort. Tiuri verdedigde zich dapper, maar tegen deze overmacht was hij niet opgewassen. In enkele ogenblikken waren hij en de Dwaas overmeesterd. De vijanden omringden hen: mannen in maliënkolders waren erbij en ruwe kerels in haveloze kleren, en mannen in het groen met zwarte kappen op hun hoofd. Ardanwen hinnikte boos, vastgehouden door vele handen. De Dwaas jammerde zacht.

Maar Piak was nergens te zien en Tiuri bad dat deze ontsnapt mocht zijn.

‘Een ridder met een wit schild!’ riep een woeste kerel, terwijl hij met zijn gezicht vlak bij dat van Tiuri kwam. Onwillekeurig trad deze een stap achteruit.

Onder de anderen ging een gemompel op.

‘Ridder Tiuri en zijn schildknaap!’ riep een ruiter in bruin en geel die zich net bij hen voegde. Hij sloeg het vizier van zijn helm niet op, maar zijn stem klonk Tiuri bekend in de oren.

Bruin en geel, waren dat niet de kleuren van Islàn?

‘Wat bezielt u mij te overvallen,’ begon Tiuri. ‘Struikroverij is verboden in het Rijk van Dagonaut.’

Enkele mannen lachten spottend. ‘Wij zijn geen rovers,’ zei een man in het groen, die Tiuri’s schild en zwaard vasthield.

‘U bent onze gevangene,’ voegde de woeste kerel erbij.

‘Hij is ónze gevangene,’ sprak de krijgsman in bruin en geel.

‘Nee, wij nemen hem mee,’ zei de woeste man. ‘Dat zijn onze bevelen.’

‘Waarheen?’ vroeg de krijgsman.

‘Naar waar onze wegen heen voeren,’ zei de man in het groen. En de woeste man riep, terwijl hij Tiuri beetpakte: ‘Kom mee!’

‘Islàn!’ riep Tiuri, maar de krijgsman in bruin en geel trok zich terug en de anderen omringden hem dichter. De Dwaas drong zich tegen hem aan en jammerde weer.

‘Hou toch je bek,’ beet een der vijanden hem toe.

‘Laat hem met rust!’ zei Tiuri. ‘Hij is mijn vriend en... schildknaap. Laat ons onmiddellijk los...’ Hij zweeg. De blikken van de mannen om hem heen zeiden duidelijk dat ze daar niet over dachten en hij wilde zich niet vernederen door iets te vragen wat hij toch niet krijgen zou.

Toen werden hij en de Dwaas meegenomen, langs het pad, terug naar het Uilenhuis.

Als Piak maar ontsnapt is! dacht Tiuri. Wie waren deze mannen – en had hij werkelijk een krijgsman van Islàn gezien?

Daar was het Uilenhuis; in het gras ervoor stonden enkele paarden, alle in rood opgetuigd. Toen ze er vlakbij waren, verschenen er drie mannen in de poort; ze staken hel af tegen de donkere opening achter hen.

Tiuri’s tred werd even trager en het was hem alsof een ijskoude hand zich om zijn hart legde.

Drie mannen in rode wapenrok, met bloedrode pluimen op hun helmen.

‘Zij zijn het...’ hoorde hij de Dwaas hijgend naast zich fluisteren.

Zij... de Rode Ruiters! Tiuri kende die maar al te goed. Hoe hadden ze hem opgejaagd en achtervolgd toen hij op weg was met de brief voor koning Unauwen. Veel van hen waren door ridder Ristridin en zijn vrienden verslagen. Maar er waren er meer; allen wreed en boosaardig. Rode Ruiters uit het land Eviellan! Ze stonden onbeweeglijk naast elkaar op hem te wachten.

Hij wierp een blik om zich heen. Overal vijanden, en zwijgend bos. En weer dacht hij: Als Piak maar ontsnapt is. God geve dat Piak is ontkomen!

VIERDE DEEL Piak

1 Vlucht naar het oosten

Piak had de proviandtas gauw gevonden; hij hing die over zijn schouder en wilde teruggaan, toen hij stemmen hoorde – niet van Tiuri of de Dwaas. Geschrokken gluurde hij door het struikgewas en zag over de weg enkele mannen aankomen, uit de richting van het Uilenhuis. Hij deinsde achteruit en liep toen door het bos oostwaarts, zo vlug als hij kon zonder geluid te maken. Hij moest Tiuri waarschuwen, want wat hij van die mannen had gezien leek hem niet veel goeds.

Kort daarna schrok hij weer – er kwamen meer mensen van die kant, hoorde hij. Toen klonk er een kreet: ‘Gevaar!’ Het was Tiuri die riep: ‘Gevaar! Vlucht, vlucht!’

Daarna een gil van de Dwaas en hoefgetrappel op de weg.

Piak schreeuwde ook. Hij begon te rennen in de richting van zijn vriend, zonder nog te proberen het onhoorbaar te doen, hoewel hij instinctief de weg vermeed. Over die weg dreunden even later ruiters voorbij; hij wist niet hoeveel.

Weer hoorde hij Tiuri roepen: ‘Vlucht! Vlucht!’

Dat is voor mij bedoeld, dacht hij en hij bleef staan met trillende knieën. Een van ons moet ontsnappen om alles te kunnen vertellen aan koning Dagonaut.

Moest hij vluchten? Hij vernam geluiden die hem de adem benamen; gekletter van zwaarden. Vluchten? Tiuri en Marius in de steek laten?

Hij ging verder; sluipend en behoedzaam naderde hij de plaats waar zijn vrienden overvallen waren. Daar zag hij wat... Hij liet zich zakken, kroop nader en keek. Hij zag een troep gewapende mannen, Ardanwen, die hinnikend werd vastgehouden... Waar waren zijn reisgezellen?

Iemand riep: ‘Een ridder met een wit schild!’

Piak schokte overeind en dook meteen weer in elkaar. Hij voelde van alles tegelijk: machteloze woede, angst voor zijn vrienden, die hij niet te hulp kon komen. Wat moest hij alleen tegen al deze krijgslieden? Hij was ook bang voor zichzelf, maar hij wilde niet daarom op de vlucht slaan. Toch moest hij vluchten, om wat Tiuri had gezegd: ‘Eén van ons moet het doel bereiken.’

Hij merkte plotseling dat er meer mannen aankwamen – ruiters. Vlak bij hem hielden ze stil. Hij bleef onbeweeglijk liggen en durfde zelfs niet meer te kijken. Hij hoorde wél iets: ‘Ridder Tiuri en zijn schildknaap.’ En toen Tiuri’s stem: ‘Wat bezielt u mij te overvallen...!’

Een traan sprong in Piaks ogen. In elk geval leefde zijn vriend nog.

Daarna spraken de vijanden; hij ving slechts enkele woorden op. ‘U bent onze gevangene...’ – ‘Waarheen?...’ – ‘Naar waar onze wegen heen voeren...’ En luider: ‘Islàn!’ Was dat Tiuri weer? Heel voorzichtig hief hij zijn hoofd op; er was beweging gekomen in de mannen op de weg. Sommigen leken het meest op rovers, maar er waren ook krijgslieden bij, en mannen in het groen met zwarte kappen op. Hij zag een glimp van Tiuri en de Dwaas; ze leken ongedeerd. Toen werden ze aan zijn blik onttrokken. Ze verdwenen allen in de richting van het Uilenhuis.

Piak wilde overeind komen, maar zag toen dat er een paar krijgslieden waren achtergebleven – ruiters in bruin en gele wapenrok. Met gesloten vizier, de lafaards, dacht hij, terwijl hij weer ineendook en naar hen gluurde.

Ze spraken met elkaar. ‘Wat nu?’ vroeg de een.

‘De schildknaap is er niet bij,’ zei de ander.

Nu ik! dacht Piak. Als ze goed kijken, zien ze me zó! Hij sloot zijn ogen, al wist hij dat dit hem niets helpen zou. Wat doen? flitste het door hem heen. Blijven liggen? Opspringen en wegrennen?

Geluid van stappende hoeven dreunde in zijn oren. Eerst kwam het nader, maar toen verwijderde het zich.

‘Waarom heb je...’ sprak de ene. Verder verstond hij het niet. De ander hoorde hij duidelijker: ‘Vlug! Verspreiden... hem zoeken... de schildknaap!’

Die harde stem kende hij en ook de bruine en gele wapenkleuren. Islàn!

‘Die het laatst sprak is Hamar,’ zei hij tot zichzelf, terwijl hij voorzichtig opstond. ‘Dus toch Islàn!’

Er was nu niemand dicht in de buurt. Als hij wilde ontkomen, moest hij het nu proberen – naar het oosten vluchten, hulp halen... Hij moest het doen, al zou iedere stap hem verder van Tiuri voeren. Waarom juist ik? dacht hij en hij greep naar de tas om zijn schouder.

Toen stak hij snel de weg over. Terwijl hij dat deed, riep er iemand: ‘Hé daar! Wie is dat?’

Piak zette het op een lopen. Ze hadden hem gezien... ja, hij werd gevolgd! Hij vluchtte door het bos, telkens omkijkend.

Plotseling remde hij zijn vaart. Hij was bij de Zwarte Rivier gekomen; slechts enkele passen door warrig riet scheidden hem ervan. De rivier die hij volgen moest om het woud uit te komen. Achter zich hoorde hij zijn achtervolgers naderen. Dadelijk zouden ze hem bereikt hebben, en hij kon niet zwemmen.

Hij kon niet zwemmen en de rivier was donker en leek diep. In wanhoop liep hij verder, dook het riet in en ging zitten aan de rand van het water.

Gekraak van takken, voetstappen die dichterbij kwamen... Piak hield zijn adem in, pakte een bos rietstengels vast en liet zich zakken. Het water kroop langs zijn lichaam omhoog – het was ijskoud, het omving zijn borst en hals. Hij voelde grond onder zijn voeten, liet het riet los en meteen kwam het water tot aan zijn lippen. Hij raakte even in paniek, graaide naar het riet.

‘Kalm,’ zei hij tot zichzelf. ‘Je kúnt niet verdrinken.’ Toen bewoog hij zich voorzichtig door het water, evenwijdig aan de oever, en daarna hield hij zich doodstil, verborgen onder riet dat overhing. Vlakbij, haast boven hem in zijn gevoel, hoorde hij zijn achtervolgers, de krijgslieden van Islàn.

Hij kon hen verstaan: ‘Waarom vraag je hún hulp niet?’

‘Dan krijgen wij er de schuld van dat we hem hebben laten ontsnappen. Nou weten ze tenminste nergens van. Bovendien wil ridder Fitil ze in Islàn hebben.’

‘En de anderen dan?’

‘Die hebben zíj meegenomen, het woud in, dat weet je toch. Daar kunnen wij niets aan doen. Hoehoeoe!’

Piak schrok van deze onverwachte kreet. Die werd beantwoord van de overkant.

‘Iets gezien?’ riep de man aan zijn oever.

‘Nee, niets!’ klonk het terug. ‘Is de weg bewaakt?’

‘Joehoe!’

‘Stil dan! Doe je plicht.’

Hoe koud was het water! Piak durfde zich niet te verroeren. En dadelijk kan ik het niet eens meer, dacht hij. Ik verstijf helemaal.

Hij verzette een voet, zakte in drab en ging bijna kopje onder. Iets glibberigs streek langs zijn arm.

Maar eindelijk hoorde hij niets meer van de achtervolgers en toen waagde hij het op het droge te klimmen. Hij liep langs de rivier oostwaarts, met moeite zijn klappertanden bedwingend. De weg werd bewaakt en bovendien leek het hem bij het water het veiligst. Kon ik maar zwemmen, dacht hij. Ja, dat was het eerste wat hij moest leren, al hield hij niet van water – op dit ogenblik haatte hij het zelfs.

Hij liep een tijd door, totdat hij weer de vijanden hoorde. Hij meende dat ze achter hem aan langs de rivier kwamen. Zijn eerste neiging was naar het noorden te vluchten, maar daar was de weg. Hij bedacht met afschuw dat er maar één wijze was om zich goed schuil te houden: weer de rivier in, het koude, duistere water... Onder de overhangende kant maakte hij zich onzichtbaar. De vijanden vonden hem niet, maar toen hij verderging, zei hij tot zichzelf: ‘Dit doe ik niet nog eens! Ik ben niet geboren voor vis.’

Toch wist hij dat hij het weer zou doen als het nodig was – ja, korte tijd later waadde hij zelfs een eind door de rivier, beschermd door de dichte begroeiing aan de kant. Na een poosje merkte hij echter dat de bodem weker en de oever lager werd; verder stroomafwaarts schenen ze bijna ongemerkt in elkaar over te gaan – waar het droog behoorde te zijn was het drassig. Het was maar goed dat de vijanden niet in de buurt waren toen hij met veel geplas en geploeter aan land kwam.

Ik ben bij het moeras gekomen, wist hij. Nu moet ik proberen dezelfde weg terug te vinden als die we heen zijn gegaan. In elk geval zullen ze me hier niet zo gauw achterna komen op deze ellendige grond. Dat hoop ik tenminste.

Het liefst zou hij even rusten, maar hij besloot door te lopen zolang het nog licht was. Bovendien werd hij dan misschien warm; nu rilde hij steeds van de kou. Behoedzaam zocht hij zich een weg – een moeras kon gevaarlijk zijn en hij wilde niet verrast worden door achtervolgers.

Pas toen de dag ten einde liep, gunde hij zich even rust. Hij geloofde dat er geen ander mens meer in de buurt was, en daar mocht hij blij om zijn. Maar de omgeving kwam hem naargeestiger voor dan ooit. De takken leken met verwrongen vingers naar hem te wijzen, achter de struiken schenen ontelbare ogen op hem te loeren. Hij was nog steeds verkleumd en zijn kleren plakten aan zijn lichaam.

Hij maakte de reistas open; die was door en door nat. Het brood dat erin zat was tot pap geworden en zag er bijzonder onsmakelijk uit. Met tegenzin at hij er wat van en de rest kneedde hij tot een bal.

‘Daar moet ik nog een tijd mee doen,’ zei hij tot zichzelf. Op de heenreis had het twee dagen gekost van de Dode Steen naar het Uilenhuis. Toen waren de paarden erbij geweest, maar het grootste deel hadden ze gelopen. Morgenavond wil ik bij Steenvoorde zijn, dacht hij. Dat kan best! En dan zal ik nu doorgaan zolang ik nog iets kan zien.

Hij liep verder in het rossige avondlicht. Hij vroeg zich af waar zijn vrienden nu zouden zijn. Ze waren gevangen en meegenomen, dieper het woud in... niet gedood. Maar wie wist wat hun nog overkomen kon? Zou hij hen door zijn vlucht kunnen redden, zou de hulp – als hij die kreeg – op tijd komen? Had hij hen toch niet beter kunnen volgen om te zien of hij hen met list kon bevrijden?

‘Waarom loop juist ík hier?’ zei hij tot zichzelf. ‘Waarom ben ik niet gevangen? Tiuri had in mijn plaats moeten zijn! Hij zou veel beter weten wat hij moest doen; hij is een ridder.’

Wat had hij zich erop verheugd er samen op uit te trekken, met Tiuri op reis te gaan! Het was allemaal heel anders gelopen dan hij had gedacht. In Islàn was er een verwijdering gekomen tussen Tiuri en hem; misschien had zijn vriend het niet zo gevoeld, maar hij wel. Toen ze met de Dwaas het woud in gingen, was het weer als vanouds geweest, maar die tocht was wel heel ongelukkig geëindigd! Zijn vrienden waren in gevaar; hij was van hen gescheiden en moest alleen verder – of terug, beter gezegd. En toch kon hij niet wensen dat ze anders hadden gedaan...

Het werd donkerder en killer. Er sprong iets in een plas – plomp! Kikkers begonnen te kwaken. De bomen veranderden in schimmen; het voortgaan viel hem steeds zwaarder. Tenslotte liet hij zich huiverend op de grond vallen.

Slapen kon hij niet. Hij draaide onrustig rond; het woud was vol geluiden, veel meer dan toen hij er met zijn vrienden de nacht doorbracht. Toch moest hij in slaap gevallen zijn, want plotseling schrok hij wakker en zag dat het weer licht werd. Hij at een stukje brood, met moeite, want hij had keelpijn. Toen zette hij zijn tocht door het moeras voort.

Piak dacht: Ik moet vandaag Steenvoorde bereiken! Al zijn aandacht en inspanning waren erop gericht dat te volbrengen en eventuele achtervolgers te ontlopen. Op de bloedzuigers sloeg hij nauwelijks acht en toen hij moe werd gaf hij daar niet aan toe.

’s Middags werd hij opgeschrikt door het geluid van stemmen. Mannen praatten, aan de andere kant van de rivier, meende hij. Als ze die overstaken...

Hij week uit naar het noorden, al zou hij zo niet het pad bereiken dat langs de rivier naar Steenvoorde liep. Maar hij wilde niet de kans lopen dat hij zou worden gezien. Hij moest zo langzamerhand het eind van het moeras hebben bereikt; hij hoopte dat hij zich daarin niet vergiste. De stemmen waren nog steeds te horen en hij verwijderde zich nog verder van de rivier. Toen voelde hij dat de grond onder zijn voeten harder werd en hij slaakte een zucht van verlichting. ‘Dat hebben we tenminste gehad,’ zei hij tot zichzelf.

Hij zag nu pas dat het mooi weer was; hij kon vast wel gauw bij Steenvoorde zijn. Daar woonden mensen aan wie hij misschien hulp kon vragen, daar was de Grote Weg waar ze hem toch zeker niet zouden durven aanvallen. Hij keek rond, van achtervolgers was niets meer te merken. Nu moest hij weer bij de rivier zien te komen.

‘Laat me niet verdwaald zijn,’ bad hij. ‘Laat me Steenvoorde vinden.’

Waar bleef de rivier? Hoe lang had hij gelopen? De zon stond al laag – hij ging toch in de goede richting?

Een pad kruiste plotseling zijn weg. Was dit een teken van de bewoonde wereld of een van de gevaarlijke wegen in het woud? Piak bleef staan en aarzelde. Als hij rechtsaf ging, zou hij waarschijnlijk bij de Zwarte Rivier komen; dan moest hij het er maar op wagen.

Hij voelde nu dat hij veel gelopen had; zijn benen leken wel van lood. ‘Net doen alsof het niet zo is,’ zei hij tot zichzelf. ‘Gewoon het ene been voor het andere zetten. Eén, twee...’

Na korte tijd kwam hij op een open plek waar een grote steen stond. De Dode Steen!

2 Van de Dode Steen naar het noorden

Dit was een Boze Plek volgens de waard van de Stille Herberg, maar Piak was blij die te zien. Hier waren de Zwarte Rivier en Steenvoorde! Hij voelde zich dodelijk vermoeid, maar dat gaf niet; hij was heelhuids het bos uitgekomen en had het vlug gedaan bovendien.

Hij liep naar de rivier; aan de overkant zag hij mensen. Pas toen hij de oever had bereikt, kwam hij tot de ontdekking dat hij helemaal niet buiten gevaar was. Daar bij die mensen stonden ook krijgslieden in bruin en geel, de mannen van Islàn, die hem zochten!

Piak wankelde even. Ze hadden hem ook gezien, ze vormden een kordon aan de overzijde. Een van hen schreeuwde een bevel en kwam naar voren. Hamar!

Piak ging een paar passen achteruit en wist met grote zekerheid dat hij niet de kracht meer had om te vluchten. Hamar stak de rivier over en anderen volgden hem. Hij was verloren! Toch mocht hij zich niet overgeven voordat hij erbij neerviel.

Hij draaide zich om en rende terug naar de Dode Steen. Daar hield hij stil, hij hijgde en nevels zwierden voor zijn ogen. Hij stak een hand uit om zich aan iets vast te houden en pakte de steen die hij eerst niet had durven aanraken.

Hij leunde ertegen, zichzelf hatend om zijn zwakte. Nu ging het beter, maar zijn benen waren machteloos; hij kon geen stap meer doen.

‘Halt!’ riep Hamar. ‘Hier is hij!’

Piak zag de krijgslieden aankomen; hij kon hen niet goed zien... was het al zo donker? Ze praatten door elkaar en Hamar zei: ‘Kom hier!’

Is dat tegen mij? dacht hij. Waarom pakten ze hem niet? En waarom bleef hij zelf hier staan? Vluchten moest hij! Maar hij durfde de steen niet los te laten, de Dode Steen!

Zacht, als van ver, hoorde hij een stem in zijn binnenste: ‘Ze zeggen dat elke onheilswens bij de Dode Steen uitgesproken, tot waarheid wordt...’

Dát was het! Zijn enige kans, als hij er de moed en de kracht voor had.

Piak haalde diep adem en ging rechtop staan, nog steeds tegen de steen geleund. Hij huiverde even toen hij er zijn vingers steviger tegenaan drukte. Hij keek naar de krijgslieden tegenover zich en zei: ‘Dit is de Dode Steen. En bij deze Dode Steen spreek ik een onheilswens uit over iedereen die mij durft aan te raken...’

‘Kom hier!’ riep Hamar, terwijl hij naar voren kwam. Maar de anderen zwegen en bleven staan.

‘Dode Steen!’ riep Piak. ‘Ik spreek een vloek uit over degene die mij gevangenneemt. Dat hij zelf ook gevangen mag worden en opgejaagd door het Wilde Woud!’

Hamar deinsde terug en riep: ‘Hou je mond!’

‘Dit is mijn onheilswens,’ zei Piak en hij trok zijn zwaard.

Zou het helpen? De krijgslieden zeiden niets, maar hij voelde het: ze waren bang, doodsbang... net zo bang als hijzelf was.

‘Kom hier,’ zei Hamar toen nogmaals; hij sprak echter op onzekere toon. ‘Ga met ons mee. Mijn heer wil je spreken...’

Nu of nooit! dacht Piak. Hij liet de steen los en liep weg – weg van de rivier en de krijgslieden.

Hij rende het pad in waar hij net vandaan gekomen was. Hij vluchtte naar het noorden, opnieuw het woud in. Hij snelde voort alsof zijn voeten gevleugeld waren en hij verwonderde zich er vaag over dat hij dat kon. Was hij het, Piak? Had hij werkelijk een vloek uitgesproken bij de Dode Steen? Hij keek niet om, al meende hij voetstappen achter zich te horen. Het was bijna helemaal donker en voor zich uit zag hij het pad, smal en recht, leidend naar diepere duisternis.

Werd hij gevolgd? Of had de onheilswens hem gered, hoewel het gevaarlijk moest zijn die uit te spreken? Maar dat gold misschien voor al zulke wensen. Ik moest wel, dacht Piak.

Zijn snelheid verminderde, zijn laatste kracht verdween plotseling. Hij verliet het pad en baande zich half struikelend een weg door het kreupelhout. Hij viel in een kuil, kwam op dorre bladeren terecht en bleef liggen. Het was hem alsof hij in een diepte zonk. En meteen viel hij in slaap.

Toen hij ontwaakte, was het pikdonker. Hij wilde gaan zitten, maar dat lukte hem niet. Zijn hele lichaam deed pijn, zijn ledematen waren stijf. Hij bleef een poosje liggen en sperde zijn ogen wijd open. De duisternis bleef echter ondoordringbaar. Hij kreeg het benauwd en deed nogmaals een poging om overeind te komen. De bladeren ritselden; het koude zweet brak hem uit. Hij voelde zich vreemd, naar en akelig. Misschien had de Dode Steen hem betoverd en kwaad gedaan. Hoe kon het zó donker zijn; de maan moest toch schijnen! Tenslotte zat hij rechtop en luisterde naar zijn eigen gejaagde ademhaling.

Ik moet verder, dacht hij. Waarheen? vroeg hij zich af. Naar koning Dagonaut. Maar waar was koning Dagonaut? Waar was hijzelf? In het Wilde Woud, ten noorden van Steenvoorde.

‘...daar spookt het ontzettend.’ Wie had dat ook weer gezegd? Hij liet zich achterover zinken en kroop toen in elkaar. Hij verbeeldde zich dat er iets of iemand langs de kuil liep en voorbijging. Dadelijk zouden er anderen komen, om hem heen gaan staan, hem insluiten...

Met een ruk ging hij weer zitten. Wás hij nog wel in het woud, bevond hij zich niet op een veel verschrikkelijker plaats – opgesloten in iets dat zwart was als de nacht? Hij greep met zijn handen in de bladeren; het waren toch echt bladeren, sommige droog en knisperend, andere vochtig van aarde. Hij raakte iets anders aan – zijn zwaard, het zwaard dat hij van koning Unauwen had gekregen. Tiuri had hem eens gezegd dat je je zwaard ook vast kon houden als een kruis. Tiuri... Dat was het, hij moest Tiuri helpen. Maar hoe? Hij kon niets zien en zijn gedachten waren verward. Hij pakte het zwaard vlak onder het gevest en probeerde een gebed te prevelen. Maar voordat hij daarmee klaar was, viel hij weer in slaap. Hij droomde van de grote bergen in het westen, waar de lucht fris was en waar je ver kon kijken...

Toen hij weer wakker werd begonnen de vogels al te tjilpen. Hij nam zijn zwaard en tas en krabbelde uit de kuil. Hij voelde zich nog even stijf en pijnlijk. Dadelijk zou hij op weg gaan, maar eerst moest hij weten waarheen. ‘Ik moet een plan opmaken,’ zei hij tot zichzelf, ‘en me daar precies aan houden.’ Terug naar Steenvoorde kon hij niet. Waar zou hij komen als hij verderging? Als ik eerst eens wat at, dacht hij; dat helpt altijd. Hij kon echter van het beetje brood dat hem restte maar een klein stukje door zijn keel krijgen. Hij had meer dorst dan honger, merkte hij.

Ten noorden van de Zwarte Rivier was de Groene Rivier, en dáár begon het Bos van de Koning. ‘Daar moet je heen, Piak,’ sprak hij fluisterend tot zichzelf. ‘Je kunt trouwens niet anders... naar het noorden, hoe ver het ook is.’ Hij stond moeizaam op. ‘Dan moet je proberen dat pad terug te vinden; dat liep in die richting voor zover ik weet.’

Het was mogelijk dat ze hem nog achterna zouden komen, nu het eenmaal licht was. Overdag waren spoken en onheilswensen niet zo angstaanjagend. Ondanks de gedachte aan achtervolgers was hij blij dat het dag was. Hij zocht naar het pad en vond het gauw. Toen hij verder liep, deed hij het net als de vorige middag: gewoon het ene been voor het andere zetten, één, twee... Na een tijdje verdween het stijve gevoel enigszins; hij liep zelfs met stevige pas en bleef geen ogenblik staan.

Heel in de verte hoorde hij een hond blaffen. Hij dacht aan ridder Fitil en zijn krijgslieden en probeerde nog vlugger te lopen. Het pad werd steeds smaller en hij moest oppassen niet te struikelen over wortels en boomstronken.

Weer blafte de hond in de verte. Piak keek om. Niets te zien. Toch begon hij te hollen. Hij holde voort totdat hij steken kreeg in zijn zij en genoodzaakt was te rusten.

Toen bedacht hij dat hij beter een eindweegs het pad kon verlaten, zodat achtervolgers – als ze kwamen – zijn sporen niet zouden vinden. Dat deed hij dus; hij legde een grote afstand af, meer kruipend, vallend en opstaand dan lopend. Hij kwam bij een beek waar hij even ging zitten en dronk. Daarna waadde hij een eind door het water. ‘Zo zullen ze mijn sporen zeker niet ontdekken,’ zei hij tevreden tot zichzelf.

Hij durfde nu wel het pad weer op te zoeken; daar kon hij sneller vooruitkomen en liep bovendien minder kans te verdwalen. Maar hoe hij ook zocht, het pad vond hij niet terug.

Hij trachtte niet toe te geven aan een gevoel van paniek, toen hij om zich heen keek in een woud dat steeds woester en vijandiger scheen. Meer en meer leek dit een omgeving waar mensen niet behoorden te komen. Hij klom in een boom en probeerde, op een hoge tak gezeten, zich weer te oriënteren. Maar toen hij verderging, was hij er helemaal niet zeker van dat hij de juiste richting koos. Misschien draaide hij wel in een kringetje rond, misschien was hij voor altijd gevangen in dit woud.

Maar dan zouden Tiuri en de Dwaas er ook voor altijd moeten blijven.

Hij wist niet precies hoe lang hij in het bos rondzwierf.

Het brood was de eerste dag op en daarna kauwde hij nu en dan op een stuk boomschors. Later verdween het gevoel van honger helemaal en slechts één wens bleef over: gaan liggen en slapen. Maar de gedachte dat hij voort moest, hield hem overeind. Naar de Groene Rivier moet ik, de bewoonde wereld... naar de koning... vertellen van Tiuri... de boom, en ridder Ristridin...

Soms dacht hij achtervolgers te horen, maar dat kon ook verbeelding zijn. Hij zag wilde dieren die voor hem wegliepen, maar hij meende ook andere dingen te zien. Wezens die leken op levende boomstronken wenkten hem met klauwachtige handen; onbestaanbaar vreemde, grijze gedrochtjes schenen te vluchten voor zijn voeten. Vaak begon het hele woud te dansen voor zijn ogen en dan struikelde hij en moest zijn tanden op elkaar klemmen om weer op te staan. Toch lukte hem dat steeds weer. Het kwam niet bij hem op dat hij misschien ziek was; koppig zwoegde hij voort, nu eens rillend van de kou, dan weer gloeiend van de warmte.

Een avond viel, maar de nachtmerries in zijn slaap waren dezelfde als zijn belevenissen overdag.

Een morgen brak aan – en plotseling kwam hij op een pad.

Een pad! Welk pad? Naar het noorden moet ik, wist hij vaag. Zonnestralen vielen door de bomen – als daar het oosten was, zou dit pad hem waarschijnlijk naar de Groene Rivier voeren. Goed, verder dan maar.

Toen het weer avond was en hij lag te rusten, werd zijn hoofd even helderder. Als ik de Groene Rivier niet gauw bereik, kom ik er nooit, dacht hij. Misschien is ze wel vlakbij, misschien nog maar een paar stappen.

Het was niet helemaal donker; de maan scheen tussen de takken door. Hij kon best nog even lopen. En korte tijd later volgde hij het pad weer, langzaam en tastend. Voor zich uit zag hij het lichter worden. En wat waren die boomstammen daar vreemd van vorm... Nee, het waren geen bomen.

Hij kwam dichterbij – en stond voor een poort.

Piak was niet eens verbaasd. Hij liep verder, ging de poort door en bleef weer staan.

Voor hem was een open plek in het woud en daar stonden vele gebouwen. Daar was een hele stad; huizen, muren, torens, trappen – beschenen door het maanlicht. Wit en zwart was die stad, spookachtig wit, met zwarte schaduwen ertussen. Een dode stad was het, gehavend en verlaten, de muren verbrokkeld, de huizen ruïnes – en toch nog machtig en mooi.

Piak bleef er een tijd naar staren. Hij had het gevoel dat hij behoorde te weten wat dit voor een stad was, maar hij kon zich niets herinneren. Hij had iets gevonden wat hij niet had gezocht, maar wat hij wél zocht, wist hij op dit ogenblik ook niet meer.

Een dode stad, een vergeten stad...

Plotseling maakte zich uit de schaduwen een andere schaduw los, een schim die bewoog en naar hem toekwam.

Angst greep Piak aan. Hij draaide zich om en vluchtte de poort weer door en het bos in. Zijn voet bleef ergens aan haken en hij viel. Toen wist hij niets meer.

3 De Wachter van de Vergeten Stad

Iemand zong, met zachte, hese stem:

‘Ik droomde van een stenen stad,

die stond bij brede stromen...’

Wie zingt daar? dacht Piak.

De stem vervolgde:

‘Dat was weleer, maar nu niet meer,

want daar, bij brede stromen,

staan nu de bomen, – dromen...’

‘Kalm aan, kalm aan,’ sprak een andere stem er sussend tussendoor. ‘Stil, ga slapen.’

Wie... dacht Piak en besefte toen dat hij het zelf was die zong. Hij deed zijn ogen open en keek in een gezicht dat hij niet kende. Terwijl hij keek begon het wazig te worden, maar hij had niet de kracht om bang te zijn.

‘Kom, ga slapen,’ klonk het weer. Een koele hand legde zich op zijn voorhoofd.

Dit was toch de stem van een mens, dacht Piak. Nu zag hij het gezicht weer duidelijk – een langgerekt gelaat, nog langer lijkend door een dunne baard, met donker omrande ogen die hem bezorgd gadesloegen. Ernaast zag hij een flakkerend lichtschijnsel.

‘Wie ...?’ begon Piak.

‘Ssst! Je hebt niets te vrezen,’ sprak het gezicht. ‘Je bent moe, je hebt koorts en je moet gaan slapen. Slaap! Straks zul je genezen wakker worden.’

Piak sloot zijn ogen. Hij hoorde de stem nog praten. ‘Ik ben de Wachter van de Vergeten Stad en ik blijf bij je zitten. Slaap!’

Toen Piak zijn ogen weer opsloeg, zag hij een vlucht vogels tegen een vlekkerig wit en grijze lucht. Hij keek er verwonderd naar... nee, ze vlogen niet; ze waren geschilderd op een gewelfde zoldering. Hij merkte toen dat hij op een bed of bank lag, met vachten over zich heen. Hij bevond zich in een kleine ronde kamer. Er was een deur die openstond. Een streep zonlicht viel naar binnen; het was dus dag. Hij voelde zich te loom om zich af te vragen waar hij was en hoe hij hier kwam. Hij lag zo lekker, zo vredig en veilig.

Een lange dunne man kwam binnen en zei opgewekt: ‘Aha, hij is wakker. Hoe voel je je nu?’

Piak keek naar hem op en herkende hem. ‘De Wachter van de Vergeten Stad,’ sprak hij halfluid.

‘Zo, weet je dat nog,’ zei de ander, terwijl hij bij hem op het bed ging zitten. ‘Adelbart mag je me ook noemen. Maar de Vergeten Stad was voor jou niet onbekend, heb ik begrepen, de stenen stad bij brede stromen. Nu ja, die stromen zijn een dichterlijke vrijheid; zó dichtbij zijn ze niet.’

‘Welke stromen?’ vroeg Piak. ‘Waar ben ik?’

‘Deze stad ligt tussen twee rivieren; de Zwarte in het zuiden, de Groene Rivier in het noorden.’

De Groene Rivier! Daar moest hij heen! Piak vloog overeind, maar merkte toen dat hij duizelig was en daarna dat hij helemaal geen kleren aanhad.

‘Hé, blijf eronder!’ zei de man die Adelbart heette. Hij drukte Piak neer en dekte hem toe. ‘Je kleren liggen buiten in de zon; die zagen er zó uit. En wat jezelf betreft: toen ik je vond was je niets waard en je kunt nu echt niet opstaan en wegrennen.’

‘Ja maar... ik móét verder, naar de Groene Rivier,’ stribbelde Piak zwakjes tegen. ‘Ik... ik mag geen tijd verliezen.’

‘De tijd is niet van jou,’ sprak Adelbart. ‘En als je je leven verliest, heb je helemaal geen tijd meer. Toe, houd je kalm. Straks mag je, als de hemel het goedvindt, gaan en staan waar je wilt. Ik zal je wel helpen, als het moet. Wacht...’

Hij stond op en verdween. Een ogenblik later kwam hij terug met een kom en een lepel. ‘Zou je wat kunnen eten?’ vroeg hij, terwijl hij weer op het bed ging zitten. ‘Dit is soep, versterkende, goeie soep, al heb ik ze zelf gekookt.’

Het rook heerlijk en Piak bemerkte dat hij best wat zou lusten.

‘Ik zal je voeren,’ zei Adelbart en hij voegde de daad bij het woord.

Piak voelde zich bij elke hap sterker worden en toen de kom leeg was, zei hij: ‘Ik kan nu echt wel...’

‘Nee,’ viel Adelbart hem vriendelijk, maar beslist in de rede. ‘De hele nacht heb je liggen zingen en praten; eerst moet je gewoon slapen en dan spreken we wel verder.’

‘Hoe kom ik hier?’ vroeg Piak. ‘Ben ik in de... de Vergeten Stad? Wie bent u? Welke dag is het, en hoe laat is het? En de Groene Rivier, hoe ver is die hier vandaan?’

‘Dat zijn wel erg veel vragen ineens,’ zei Adelbart. ‘Maar goed, ik zal ze beantwoorden, anders kun je misschien niet slapen. Je bent hier in de Vergeten Stad – Terraverdis is haar oude naam – en niemand woont hier, behalve ik. Ik zag je aankomen vannacht, maar toen ik je tegemoet liep, rende je weg alsof je door de duivel werd achternagezeten. Even later vond ik je vlak bij de poort, in zwijm zogezegd. Het is nu ongeveer tien uur in de morgen en de Groene Rivier is hier dichtbij. Ziezo, welterusten.’

Piak wilde nog antwoord geven, maar hij sliep voordat hij had bedacht wat hij wilde zeggen.

Hij wist niet hoe lang hij geslapen had toen hij weer wakker werd. Het was nog licht en Adelbart zat op een bankje bij de deur een zwaard te bekijken. Piak sloeg hem gade en vroeg zich af wat voor iemand hij was. Hij zag er nogal wonderlijk uit met zijn lang, goorbleek gezicht en holle ogen. Hij droeg kleurige maar haveloze kleren, en aan zijn gordel hingen vele wapens. De Wachter van de Vergeten Stad hief zijn hoofd op en knikte hem toe.

‘Wel?’ sprak hij vragend.

Piak rekte zich uit en slaakte een diepe zucht. ‘Ik voel me best,’ zei hij en hij ging zitten, ditmaal zonder moeite.

‘Dan kunnen we praten,’ zei Adelbart en hij stond op. ‘Je kleren liggen op het voeteneind van je bed, maar je kunt het best nog even blijven liggen totdat ik eten heb gehaald. Hier is je zwaard – een prachtwapen! Hoe kom je eraan?’

‘Gekregen,’ antwoordde Piak. ‘Van koning Unauwen.’

‘Van koning... Unauwen?’ herhaalde Adelbart verwonderd. ‘Wie ben je eigenlijk?’

‘Piak heet ik. Ik ben de schildknaap van Ridder Tiuri met het Witte Schild.’

‘Dat klink niet mis!’ zei Adelbart. ‘Maar kom, ik ga eerst voor ons eten zorgen. Ik heb zo langzamerhand ook trek gekregen.’ Hij ging de kamer uit.

Piak stond op en begon zich aan te kleden. Hij was nog een beetje beverig, maar de gedachte aan zijn vrienden sprak nu heel sterk. Hij had al te veel tijd verloren! Ik begrijp niet hoe ik erbij kom neer te vallen, dacht hij geërgerd. Ik ben anders nooit ziek. Misschien komt het door de Dode Steen. Of zou het water van de Zwarte Rivier er de schuld van zijn?

Terwijl hij zijn zwaard omgespte liep hij naar de deur en keek naar buiten. Hij zag een binnenplaats, omgeven door muren die bijna schuilgingen onder wilde wingerd. Er scharrelden een paar magere kippen rond; in een hoek stond Adelbart over een houtvuur gebogen. Het zag er allemaal heel anders uit dan de stad die hij vannacht had gezien. Vannacht... Of was het langer geleden? Hij moest zo gauw mogelijk verder!

Adelbart keek op en riep: ‘Het eten is klaar!’

Enkele minuten later zaten ze samen in de ronde kamer en deden zich te goed aan soep met kippenbout. Piak bleek geweldige honger te hebben. ‘Dat is een goed teken,’ sprak Adelbart tevreden.

Daarna wilde hij weten hoe Piak in het woud kwam. ‘Hier is al maanden geen mens geweest,’ zei hij. ‘Ik weet dat je naar de Groene Rivier wilt – waarom? Wat zoek je?’

Piak aarzelde even voordat hij antwoordde. Tenslotte wist hij niets van Adelbart, hoe vriendelijk hij ook was, deze Wachter van de Vergeten Stad in het Woud. ‘Ik moet naar koning Dagonaut,’ zei hij toen. ‘Is dat ver van hier?’

‘Nou, geen klein eindje,’ antwoordde Adelbart. ‘Van de Groene Rivier ongeveer een week – als je vlug kunt lopen tenminste.’

‘Zo ver nog?’ zei Piak geschrokken. ‘Maar is er hier in de buurt geen paard te krijgen, of is er geen kasteel waar een ridder woont die te vertrouwen is?’

‘Een ridder die te vertrouwen is?’ herhaalde Adelbart. ‘Eerlijk gezegd heb ik het op ridders niet erg begrepen. Ik sta niet op zulke goede voet met die hoge heren, weet je. Ik houd me maar liever schuil in mijn stad, sinds ridder Ristridin en zijn vrienden hier hebben huisgehouden.’

Piak liet bijna zijn soepkom vallen. ‘Ridder Ristridin?!’ riep hij.

Adelbart verstarde enigszins. ‘Ken je hem?’ vroeg hij.

‘Ja... nee... ik heb hem nooit ontmoet,’ antwoordde Piak. ‘Ik heb wel veel van hem gehoord.’ Hij nam Adelbart op en vroeg wat ongerust: ‘Maar u kent hem wel – hoe? Hij is... hij is toch geen vijand van u?’

‘In zekere zin wel,’ zei Adelbart langzaam. ‘Maak je niet bezorgd,’ voegde hij erbij. ‘Eet rustig je soep op. Ik zal je heus niets doen, nadat ik je een nacht heb verpleegd.’ Hij keek nadenkend naar de kippenpoot in zijn hand en vervolgde: ‘Vorig jaar woonde ik hier met een stel makkers van me... Wel, toen kwamen ridder Ristridin en zijn krijgslieden en die hebben ons verjaagd. Bijna al m’n vrienden zijn gevangengenomen en voor zover ik weet naar de hoofdstad gestuurd. Ikzelf ben de dans ontsprongen omdat ik net toevallig een eind verder op jacht was. Ik heb me schuilgehouden in het bos en ben pas na een tijd hierheen teruggekeerd.’

‘Maar... maar wat hadden uw vrienden dan gedaan?’ vroeg Piak, hoewel hij het antwoord op deze vraag al dacht te weten.

‘Eet toch je soep op! We waren struikrovers, en dit was ons hoofdkwartier. Een mooie plaats; niemand heeft ons ooit tot hier durven volgen... totdat ridder Ristridin kwam.’

‘O,’ zei Piak, niet wetend wat hij verder moest zeggen.

‘Ridder Ristridin weet niet hoe ik eruitzie, en ik ken hem alleen uit de verte,’ sprak Adelbart. ‘Ik vind het dus moeilijk te beoordelen of ik hem nu als mijn vijand moet beschouwen, ja of nee. Wat denk jij ervan?’

‘Ik weet het ook niet,’ zei Piak aarzelend. ‘Struikroverij is toch...’ Hij zweeg.

‘Verboden en verkeerd,’ vulde Adelbart aan. ‘Ik weet het.’ Hij gooide zijn afgekloven beentje op de grond. ‘Ik heb nooit willen deugen,’ ging hij voort. ‘Twaalf ambachten, dertien ongelukken, zei mijn moeder al. Ik was nooit van plan rover te worden, eerlijk niet. Maar ik kon het in geen enkele betrekking uithouden. Tenslotte ging ik maar in een klooster; dat was het laatste redmiddel, dacht ik. Ik heb nogal een beschouwende natuur, zie je, en ik hoopte dat het me daar zou bevallen. Maar ook dat verveelde me en dus liep ik weg. Ik kwam in het bos terecht en daar ontmoette ik die rovers. Het waren heus aardige kerels! Ik sloot me bij ze aan en hun manier van leven beviel me wel; helemaal vrij, zonder gezeur. Wat het roven betreft – nu ja, je moet toch íéts doen om aan de kost te komen! Ik deed er niet vaak aan mee; ik kookte voor ons allemaal en bewaakte deze stad. Die heb ik hun gewezen... ik heb de stad ontdekt op een van mijn zwerftochten, jaren geleden.’ Hij keek Piak met een verontschuldigende glimlach aan. ‘Nu heb ik je ongevraagd bijna mijn hele levensgeschiedenis verteld,’ zei hij. ‘En dat alleen vanwege ridder Ristridin. Je kent hem, is het niet?’

Piak keek hem nadenkend aan. Hij voelde dat hij deze man niet hoefde te vrezen en hij bedacht wat verwonderd dat hij het moeilijk vond in hem een rover te zien. Zo iemand was voor hem altijd een symbool geweest van het kwade, en er was niets boosaardigs aan de Wachter van de Vergeten Stad.

‘Ik heb u nog niet eens bedankt,’ zei hij.

‘O, begin daar niet over!’ zei Adelbart. ‘Had ik je dan moeten laten liggen? Vertel liever wat jij te maken hebt met ridder Ristridin. Is het om hem dat je in het woud rondzwerft?’

‘Ja, ook daarom een beetje,’ antwoordde Piak. ‘Maar het gaat meer om mijn vriend, Tiuri, ridder Tiuri. Toen ridder Ristridin en zijn volgelingen de ro... ik bedoel uw vrienden hadden verjaagd, zijn ze verder het woud ingegaan, naar het westen.’

‘Dat is zo,’ knikte Adelbart.

‘Ze zochten de Mannen in het Groen,’ vervolgde Piak.

‘De Mannen in het Groen?’ zei Adelbart met een uithaal. ‘Als je die zoekt, vind je ze niet. Ze bemoeien zich nergens mee en doen niemand kwaad, tenzij men ze te na komt.’

‘Hoe weet u dat?’ vroeg Piak.

‘Ja, hoe weet ik dat! Ik... ik heb het van verschillende mensen gehoord – misschien wel van de monniken van het Bruine Klooster. Laat ze met rust, en niemand heeft last van ze.’

‘Daar geloof ik niets van!’ riep Piak. ‘Weet u dat ridder Ristridin spoorloos verdwenen is, en dat zijn volgelingen zijn gedood? Verraderlijk door vijanden verslagen! En Tiuri, mijn vriend, is overvallen en gevangengenomen... Daarom moet ik zo vlug mogelijk naar koning Dagonaut om hulp te halen en te vertellen wat er gebeurd is.’

Hij stond op, er plotseling aan denkend dat hij geen tijd had om lang te blijven praten.

‘Daar sta ik van te kijken,’ sprak Adelbart getroffen. ‘En hebben de Mannen in het Groen dat gedaan?’

‘Die waren erbij,’ zei Piak. ‘Ook anderen. En de nacht voordat we overvallen werden, hoorden we op trommen roffelen; een akelig geluid.’

‘Trommen?’ herhaalde Adelbart.

‘Hebt u ze ook wel eens gehoord?’ vroeg Piak. ‘Weet u er meer van?’ Hij meende te weten dat dit zo was.

Adelbart schudde echter zijn hoofd. ‘Ik weet allang dat er meer mensen wonen in het bos,’ zei hij. ‘Maar ik zocht ze niet op en bemoeide me nooit met ze, en mijn makkers ook niet. In sommige dingen kun je beter je neus niet steken.’

‘Er is daar iets geheimzinnigs gaande,’ fluisterde Piak, ‘en niemand mag weten wat. Maar ridder Fitil weet er wél van; ridder Fitil van Islàn. Kent u hem?’

‘Nee,’ zei Adelbart. ‘Ik kom nooit ten zuiden van de Dode Steen.’

Piak huiverde even toen hij deze naam hoorde. ‘Ik moest vluchten voor de krijgslieden van ridder Fitil,’ vertelde hij. ‘Zo kwam ik hier. Islàns krijgers, die naar Deltaland zouden gaan.’

‘Deltaland?’

‘Ja, ze hebben vandaar een inval gedaan,’ zei Piak. ‘Maar misschien is dat niet waar; ridder Fitil kan het wel verzonnen hebben... of nee, de boodschappers kwamen van ridder Arturin.’

‘Ik kan het niet allemaal volgen,’ sprak Adelbart. ‘Een inval... ridders gevangen, gedood, verdwenen... Overal is wat gebeurd, terwijl ik zat te soezen in mijn Vergeten Stad. Ik vrees dat het uit is met mijn rust. Wil je niets meer eten?’

‘Dank u,’ zei Piak. ‘Ik moet nu werkelijk verder gaan. Kunt u mij vertellen hoe ik het vlugst bij de Groene Rivier kan komen en waar ik misschien hulp zou kunnen krijgen?’ Terwijl hij sprak nam zijn bezorgdheid toe. Het was nog zo ver naar de Stad van Dagonaut.

Adelbart nam hem onderzoekend op, legde even een hand op zijn voorhoofd en zei: ‘Wel, ik zie dat ik je niet tegen mag houden, al had ik graag gewild dat je nog een nacht was gebleven. Ik zal je naar de rivier brengen, op mijn ezel. Ja, ik heb een rijdier, als het tenminste niet weigert een voet te verzetten.’ Hij dacht even na en vervolgde: ‘De stad van de koning is ver, en in Islàn zijn vijanden, zeg je. Het Bruine Klooster is hier vlakbij – niet dat de monniken je met een zwaard te hulp zullen komen, maar ze weten veel, hebben overal vrienden en kunnen vast wel een boodschap sturen naar de koning of naar kasteel Mistrinaut.’

‘Kasteel Mistrinaut!?’ schreeuwde Piak bijna.

‘Kalm, m’n jongen, je maakt me aan het schrikken!’

‘Dat kasteel ken ik!’ zei Piak. ‘Is het hier zó dichtbij?’

‘Van het klooster een dagreis te paard,’ antwoordde Adelbart. ‘En van hier naar het klooster zal ook niet langer dan een dag kosten. Ik geloof dat dit een prettig bericht voor je is.’

Piak keek hem met schitterende ogen aan. ‘Nou en of!’ zei hij.

Kasteel Mistrinaut! Daar woonde een machtig heer met een moeilijke naam, die een van de beste vrienden was van ridder Ristridin. Hij was ook bevriend met Tiuri, evenals zijn dochter, jonkvrouw Lavinia...

‘O Adelbart,’ zei Piak, ‘wijs me de weg naar het Bruine Klooster. Dan vraag ik hulp aan Mistrinaut en die zal ik zeker krijgen!’

4 Met Adelbart naar het Bruine Klooster

Het was laat in de middag toen ze vertrokken, Piak, Adelbart en diens ezel.

‘Ik had je graag mijn stad willen laten zien,’ sprak Adelbart. ‘Die is mooi, als je er op je gemak naar kijkt. Als ik bedenk hoe oud ze wel moet zijn en wie er vroeger gewoond moeten hebben, voel ik me maar heel klein en onbelangrijk. En dat ben ik ook, goedbeschouwd.’

‘Voor mij niet!’ zei Piak. ‘Wat had ik zonder u moeten beginnen?’

Adelbart knikte peinzend. ‘De wegen van het lot zijn wonderbaarlijk,’ zei hij toen. ‘Of beter gezegd: de bestiering van de hemel. Ik vond mezelf zo vaak een trage lafaard, toen ik maar bleef wonen in de Vergeten Stad, terwijl elders in de wereld van alles gebeurde. Maar nu blijkt het ergens goed voor te zijn geweest: ik heb jou kunnen helpen. En wie weet wat daar weer het gevolg van zal zijn.’

Er was geen pad van de Vergeten Stad naar de Groene Rivier, maar Adelbart zei dat hij zelfs geblinddoekt de weg wel wist. Hij drong erop aan dat Piak op zijn ezel zou gaan zitten, en deze was in zijn hart blij dat hij niet hoefde te lopen. De gevolgen van de koorts en de vermoeidheid waren nog niet helemaal verdwenen.

Onderweg spraken ze met elkaar, het meest over Piaks avonturen. Maar toen de avond viel, zei Adelbart dat ze beter konden zwijgen.

‘Je weet nooit wie er naar ons luistert,’ sprak hij.

‘Bedoel je dat de vijanden in de buurt kunnen zijn?’ fluisterde Piak.

‘Ik heb vaak vreemde voetstappen gehoord,’ antwoordde Adelbart.

Ze zwegen beiden. Adelbart liep zonder aarzelen voort, maar na een tijd zei hij: ‘Nu gaan we slapen. De rivier is vlakbij en morgen zullen we op tijd bij het klooster zijn.’

Het was een stralende morgen toen ze bij de Groene Rivier kwamen. Aan de overkant was er ook bos – dennenbomen op lage heuvels – maar dat was het Wilde Woud niet meer. Links van hen, aan deze zijde van het water, zagen ze daken van huizen.

‘Daar wonen houthakkers,’ wees Adelbart, ‘maar naar dat dorp gaan we niet. We kunnen hier de rivier oversteken. Vooruit! Kom, Grauwtje.’

De ezel stak zijn kop naar voren en balkte verongelijkt.

‘Houd je bek toch, beest,’ zei Adelbart geprikkeld. ‘Vort, schiet op!’

Uit de richting van het dorp kwam een man aansnellen; zijn gezicht was rood en boos. ‘Mijn ezel!’ riep hij.

Adelbart vloekte binnensmonds. ‘Dat moet er nog bijkomen,’ mompelde hij en hij gaf het onwillige dier een duw.

De rode, boze man had hen bereikt. Piak zag dat hij gewapend was met een stok. ‘Je bent erbij, dief!’ zei hij. ‘Dit is mijn ezel, die je hebt gestolen.’

‘Kalm toch, kalm toch!’ riep Adelbart, met een ongeruste blik naar de stok. ‘Ik heb hem niet gestolen; het beest liep rond in het bos en ik heb het alleen meegenomen om het in veiligheid te brengen totdat ik de eigenaar had gevonden.’

‘Wat een leugens!’ zei de man. ‘Ik herken je best, Adelbart! Je deugt nergens voor – je kunt niet eens zó stelen dat je niet wordt ontdekt. Mijn ezel neem ik natuurlijk meteen mee, maar jou ook! Er zijn er meer in het dorp die wel eens een hartig woordje met je willen praten.’

‘Ik heb niets gedaan!’ zei Adelbart. ‘Hier is je ezel, maar pas op dat je jezelf niet als een ezel gedraagt. Je kunt me beter bedanken voor de goede verzorging die ik het stomme dier gegeven heb. En als je met me wil praten, breng me dan maar eens een bezoek in de Vergeten Stad.’

‘Ik denk er niet aan!’ riep de man kwaad. ‘En jij gaat met me mee, of je wilt of niet.’

Piak, die dit alles tot nu toe zwijgend had aangehoord, vond het tijd om ook wat te zeggen. ‘Adelbart gaat met míj mee,’ sprak hij. ‘Onze zaken zijn belangrijker.’

‘Wie ben jij?’ vroeg de man onvriendelijk en hij maakte een gebaar met zijn stok.

Piak legde een hand op het gevest van zijn zwaard. ‘Ik ben de schildknaap van Ridder Tiuri met het Witte Schild,’ antwoordde hij. ‘En Adelbart moet met me mee naar het Bruine Klooster. Neem uw ezel en laat ons gaan.’

Zijn houding scheen indruk te maken, al zag hij er na zijn omzwervingen niet erg indrukwekkend uit. De man keek hem enigszins verbaasd aan en zei toen knorrig: ‘Je doet maar.’ Hij pakte zijn ezel bij de teugel en liep weg.

‘Dat heb je goed gedaan,’ sprak Adelbart, toen ze de rivier waren overgestoken. ‘Bedankt.’

‘O, geen dank,’ zei Piak.

‘’t Was waar, hoor, wat ik zei,’ ging Adelbart voort. ‘Die ezel kwam zomaar aanlopen.’

‘Dat geloof ik best,’ zei Piak, maar dat meende hij niet, want hij begon te geloven dat Adelbart het niet zo nauw nam met de waarheid.

‘Je gezicht zegt iets anders!’ riep Adelbart. ‘Nu goed, ik heb het beest gestolen. Ik heb je toch al verteld dat ik niet deug! Ik wil altijd erg graag het goede doen, maar voordat ik het weet heb ik iets verkeerds gedaan. Ik ben zwak; het best kan ik me ergens schuilhouden, ver van verleiding.’

Piak begon te lachen. ‘Je bent een rare,’ zei hij, ‘maar ik mag je wel! En het gaat mij niet aan wat je doet.’

‘Als je me mag, gaat het je wél aan!’ wierp Adelbart tegen. ‘Ik heb tot nu toe maar een paar geboden overtreden, maar ik ben soms bang dat ik eens iets onherstelbaars zal doen. En wat dan? We zijn nu op weg naar het klooster, waar ik een jaar lang heb gewoond als lekenbroeder. Ik zou het nog wel eens willen proberen, maar dan doe ik het niet om de goede reden. Je moet monnik worden uit overtuiging, niet omdat je je wilt verschuilen voor de gevaren van de wereld.’

Ze liepen intussen over een weg die hen eerst door het bos naar het noorden en toen naar het westen leidde. Heuvels onttrokken de Groene Rivier aan hun gezicht.

Adelbart zette zijn overpeinzingen voort. ‘Ik zou op pelgrimstocht kunnen gaan,’ zei hij. ‘Bij de bron van de Blauwe Rivier, in de bergen, woont een wijze kluizenaar, heb ik gehoord.’

Piak bleef staan. ‘Menaures!’ riep hij.

‘Je kent alle mensen die ik noem,’ zei Adelbart verbaasd. ‘Het is werkelijk een voorbeschikking, die ontmoeting van ons. Ben je bij hem geweest?’

Ze liepen verder. ‘Of ik er geweest ben!’ zei Piak. ‘Ik ben geboren in de bergen, en bij Menaures heb ik een tijd gewoond.’ Hij zuchtte even. Plotseling had hij heimwee.

‘Nu begrijp ik het,’ sprak Adelbart. ‘Nu begrijp ik waarom je ondanks je jeugd zo goed schijnt te weten wat je moet doen, zonder je te vergissen in goed en kwaad. Je hebt gewoond bij Menaures! Ik geloof dat ik ook eens naar hem toe ga. Zou hij me raad willen geven?’

‘Zeker,’ antwoordde Piak. ‘Maar daarna zal hij je zeggen dat je het zelf moet opknappen. Dat zei hij mij ook altijd.’

Even later vroeg Adelbart: ‘Je wordt toch niet moe? Het klooster is niet ver meer; aan het eind van deze weg.’

Piak was wel moe, maar hij zei er niets van. Hij dacht aan Tiuri en de Dwaas. Hij wist niet dat Tiuri ook op deze weg gelopen had, maanden geleden, toen hij de brief moest brengen naar koning Unauwen.

‘Als de zon ondergaat zijn we binnen,’ zei Adelbart, terwijl hij de klopper liet vallen op de deur van het Bruine Klooster.

Een kleine portier deed open. ‘Nee maar!’ riep hij, onaangenaam verrast naar het scheen. ‘Als dat Adelbart niet is!’

‘Het ís Adelbart,’ sprak deze. ‘Maar let liever niet op mij. Deze jongeman komt van ver en heeft veel doorstaan. Hij zoekt hier hulp en kracht, broeder Julius.’

De portier liet hen binnen.

‘Schuif de grendels voor de deur,’ zei Adelbart. ‘En let goed op wie je binnenlaat. Grotere schurken dan ik zouden kunnen komen.’

‘Wat is dit voor onzinpraat!’ riep de portier. ‘Jij hebt altijd iets bijzonders. Waarom kom je hier weer onrust brengen?’

‘Als iemand onrust komt brengen is hij het, Piak,’ zei Adelbart kalm. ‘Heet hem welkom en breng hem bij de abt, broeder Julius.’

De portier wendde zich tot Piak. ‘Natuurlijk ben je welkom,’ zei hij vriendelijk. ‘Adelbart bracht me even in de war. Wie ben je en wat brengt je hier?’

‘Ik ben de schildknaap van Ridder Tiuri met het Witte Schild,’ antwoordde de jongen, ‘en die is in groot gevaar.’

‘Tiuri,’ herhaalde de portier, terwijl hij met Piak en Adelbart een binnenplaats over liep, waar een tuin was aangelegd. ‘Tiuri... die naam ken ik. Wil je de abt spreken?’

‘Graag, eerwaarde broeder,’ zei Piak. ‘Zo gauw mogelijk.’

‘Ga hier maar binnen,’ sprak de portier, ‘dan zal ik vader Hyronimus vragen of hij jullie ontvangen kan.’

Enkele minuten later werden ze bij de abt gebracht. Een jonge monnik was bij hem; hij bleek broeder Martijn te heten.

‘Ga zitten,’ sprak de abt na de begroeting.

‘Zal ik... kan ik niet beter gaan, eerwaarde vader?’ vroeg Adelbart wat verlegen.

‘Welnee,’ zei de abt. ‘Ik had wel gedacht je nog eens terug te zien, Adelbart.’ Hij wendde zich tot Piak en vervolgde: ‘Ik heb gehoord dat je de schildknaap bent van ridder Tiuri en die ken ik. Hij is hier ook geweest, vorig jaar, toen hij zelf nog schildknaap was. Maar vertel eerst waarvoor je komt; ik begrijp dat het iets ernstigs is.’

Piak haalde even diep adem. Toen vertelde hij alles wat er in het Wilde Woud was voorgevallen, zo kort en volledig mogelijk.

‘De vijanden hebben Tiuri en Marius meegenomen,’ zei hij tenslotte, ‘de Zwarte Rivier langs, in de richting van het Uilenhuis. Er moet zo gauw mogelijk hulp komen – krijgslieden om ze te bevrijden. Véél krijgslieden, want er zijn veel vijanden.’

‘Ridder Ristridin ging met twintig man op weg,’ zei broeder Martijn zacht. ‘Is daar geen van over?’

‘Ik ben bang van niet,’ zuchtte Piak. ‘Behalve ridder Ristridin zelf dan, maar niemand weet waar die is.’ En hij voegde erbij: ‘Tiuri heeft me opgedragen dit alles aan de koning te vertellen.’

‘Natuurlijk,’ sprak de abt. ‘Koning Dagonaut moet dit boze nieuws zo gauw mogelijk weten. Wij zullen meteen een boodschapper sturen.’

‘Maar de koning is zo ver!’ zei Piak. ‘En intussen zijn Tiuri en de Dwaas gevangen. Daarom dacht ik aan de Heer van Mistrinaut.’

‘Een goede gedachte,’ zei de abt. ‘Broeder Martijn zal naar Mistrinaut gaan. Hij rijdt uitstekend en hij kan onmiddellijk vertrekken.’

De jonge monnik rees op. ‘Zeker,’ zei hij, ‘ik leen een paard van boer Roldo. En ik zal hem zeggen dat hij meer paarden gereedhoudt. Zijn zoon kan misschien naar de koning rijden.’

‘Ja,’ sprak de abt, ‘dan zal ik de hoofdzaak van wat Piak me verteld heeft voor hem op schrift stellen. En broeder Martijn, laat er van Mistrinaut ook een bode naar de hoofdstad reizen. Dit bericht mag niet verloren gaan.’

‘Het komt in orde, vader Hyronimus,’ zei de monnik. Hij knikte Piak toe en verdween.

‘En wat kan ik doen, eerwaarde vader?’ vroeg Piak.

‘Jij kunt vannacht slapen, mijn zoon,’ antwoordde de abt. ‘Broeder Martijn gaat nu meteen op weg, maar zelfs dan kunnen we de Heer van Mistrinaut niet voor morgenmiddag hier verwachten – eerder later, als hij zijn krijgslieden nog uit moet rusten.’

‘Ik zou zo graag...’ begon Piak.

‘Je kunt tot morgen niets anders doen dan geduld oefenen, mijn zoon,’ zei de abt. ‘Wij zorgen ervoor dat de hulp zo vlug mogelijk hier is. De Heer van Mistrinaut zal zeker willen helpen. En wij hier zullen allemaal bidden dat de gevaren in het Wilde Woud gekeerd mogen worden en dat je je vrienden ongedeerd terug zult zien.’ Hij wendde zich tot Piaks metgezel. ‘Blijf ook hier vannacht, Adelbart,’ zei hij. ‘Wij moeten nog eens praten, vind je niet? Welterusten allebei en God zegene je.’

5 Mensen van Mistrinaut

Meestal was het Bruine Klooster een eiland van rust, maar met Piak was er inderdaad onrust binnen de muren gekomen. Het Wilde Woud, dat zo ver af had geleken, hoewel het er bijna aan grensde, werd nu dreigend dichtbij gevoeld.

De volgende dag kwam de Heer van Mistrinaut, en Piak werd natuurlijk meteen bij hem geroepen.

Sigirdiwarth Rafox van Azular Northa, de Heer van Mistrinaut, was een grote, rossige man. Hij leek haast niet te passen in de kleine cel van de abt. Piak stond wat verlegen tegenover deze machtige heer met zijn streng gezicht en doordringende ogen onder borstelige wenkbrauwen. Maar hij vertelde hem kort en duidelijk wat hij te zeggen had.

‘Ik heb vijfentwintig krijgslieden bij me,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘Ze hebben hun kamp buiten opgeslagen, eerwaarde vader; ik wilde geen al te groot gebruik maken van uw gastvrijheid. Vanavond komt de rest van mijn mannen; broeder Martijn zal in hun gezelschap zijn. Ik heb de Heer van Westenaut laten vragen of hij ook krijgslieden wil sturen, en natuurlijk zijn er boden op weg naar de koning gegaan.’

Piak knikte tevreden; de Heer van Mistrinaut was iemand in wie je vertrouwen kon hebben – dat had hij altijd wel geweten. Een last leek van zijn schouders afgewenteld, nu deze man hem helpen wilde.

‘Het lijkt me het beste zo snel mogelijk te handelen,’ ging de Heer van Mistrinaut voort. ‘Mijn krijgslieden zijn hier gauw; we kunnen dus vannacht of morgenochtend vroeg het Wilde Woud ingaan.’

‘Ja!’ zuchtte Piak.

‘Ik kan met zestig krijgslieden vertrekken,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘En broeder Martijn wilde ook van de partij zijn, vader Hyronimus, met uw verlof.’

‘Dat is toegestaan, heer Rafox,’ zei de abt. ‘Broeder Martijn is enkele malen in het woud geweest; hij zal u zeker van dienst kunnen zijn.’

‘Drieënzestig man dus totaal,’ sprak heer Rafox. Hij richtte zijn scherpe blik op Piak. ‘Jij bent er natuurlijk ook bij,’ zei hij. ‘Is ons aantal groot genoeg, denk je?’

‘Ik denk het wel, heer,’ antwoordde deze. ‘Maar zeker kan ik het niet weten. Ridder Ristridin had twintig volgelingen bij zich, dat weet u. Ik heb alleen de vijanden gezien die Tiuri overvielen – dat waren er misschien vijftien of zo. En dan zijn er natuurlijk de mannen van Islàn.’

‘Ridder Fitil!’ mompelde heer Rafox, boos zijn wenkbrauwen fronsend. ‘Ik ga in ieder geval! De krijgslieden van Westenaut zullen hier pas aan het eind van de week kunnen zijn. Ik zal bevelen voor hen bij u achterlaten, vader Hyronimus, als u het goedvindt. En dan nog iets – het Wilde Woud is voor mij onbekend gebied; ik zou er graag voor mijn vertrek zoveel mogelijk van willen weten.’

‘Daar heb ik al aan gedacht, heer Rafox,’ zei de abt. ‘Piak, die er vandaan komt, en broeder Martijn kunnen u er in elk geval iets van vertellen. En misschien weet Adelbart van de Vergeten Stad meer dan hij me tot nu toe heeft gezegd. Verder heb ik hier een kaart – hij is heel oud, en al jaren in het bezit van ons klooster. De situatie staat er niet zo op als die nu is. De in onbruik geraakte Tweede Grote Weg is er nog op aangegeven. Maar misschien is dat juist wel goed, want het is gebleken dat het woud in het geheel niet meer onbetreden is en dat er weer wegen zijn, net als lang geleden.’

Hij spreidde de kaart uit op zijn tafel; Piak en heer Rafox bogen zich eroverheen.

‘Ik weet niet of de afstanden kloppen,’ ging de abt voort, ‘maar u krijgt er toch een idee van. Kijk, hier is de Groene Rivier, waar we nu zijn. Daar is Terraverdis, nu ruïnes, die de Vergeten Stad worden genoemd. Dat is de Zwarte Rivier waar vroeger de Tweede Grote Weg liep. Daar staat een kasteel, waarschijnlijk het Uilenhuis, waar Tiuri overvallen werd. En u ziet ook de Tarenburcht. Ik dacht dat die allang verdwenen was, maar wat Piak verteld heeft doet me daaraan twijfelen. Wie weet is die nu bewoond.’

De burcht waar jonkvrouw Isadoro van zong? dacht Piak. Maar waarom zong ze dat lied, als wij er niets van mochten weten? Hij verdiepte zich niet in het antwoord op deze vraag, maar keek naar heer Rafox, die op de kaart aanwees hoe hij gaan wilde.

‘We moeten, dunkt mij, de Groene Rivier oversteken en die volgen naar het zuiden,’ zei hij. ‘Tot hier, waar ze naar het westen afbuigt. Als we dan verder zuidwaarts gaan, moeten we bij de Zwarte Rivier uitkomen, ongeveer halverwege tussen Uilenhuis en Tarenburcht. Wat onze verdere weg zal zijn, hangt af van wat we daar vinden. Misschien zullen we naar het westen moeten, misschien zullen we in de richting van de Onzalige Heuvels trekken, of naar Islàn.’

Hij hief zijn hoofd op en vroeg: ‘Die Mannen in het Groen schijnen hier dichtbij te wonen, tussen de Groene Heuvels en de Groene Rivier. Weet u iets van hen, eerwaarde vader?’

De abt schudde zijn hoofd. ‘Niet veel meer dan wat vreemde verhalen die wonderlijk tegenstrijdig zijn,’ antwoordde hij. ‘In oude overleveringen wordt er ook al over hen gesproken, maar dan vaak niet eens als van mensen.’

‘De vijanden waar Piak van spreekt, zijn toch ongetwijfeld menselijk,’ zei de Heer van Mistrinaut droogjes.

‘Ja,’ zei de abt, ‘maar ik raad u aan niet al te ongelovig te staan tegenover wezens – al zijn het mensen misschien – en omstandigheden waar u nooit van hebt gehoord. Ik kom haast nooit buiten de muren van het klooster, maar ik weet dat de wereld nog vele geheimen verbergt.’

‘Ik weet het ook,’ zei heer Rafox, peinzend naar de kaart kijkend. ‘Ik ben in vreemde streken geweest, want ik heb veel gereisd. En wat dit Wilde Woud betreft: er is nóg iets dat het gevaarlijk maakt. Hier zijn gebieden die door mensen in de steek gelaten en toen gemeden zijn – op zulke plaatsen kan boosaardig onkruid opgroeien...’

‘Daarom wilde ridder Ristridin erheen gaan,’ fluisterde Piak.

De Heer van Mistrinaut keek hem aan en een glimlach maakte zijn strenge gezicht plotseling heel vriendelijk. ‘En je vriend Tiuri,’ zei hij. ‘Met Gods hulp zullen we hem vinden, jongen.’

Een uur later zat Piak met Adelbart op de rand van de kleine waterput in de kloostertuin. De poort stond open en nu en dan liepen er krijgslieden in en uit. Heer Rafox was nog binnen, in gesprek met de abt.

‘Waarom ga jij niet met ons mee?’ vroeg Piak aan Adelbart.

Deze keek peinzend. ‘Ik zou het kunnen doen,’ zei hij, ‘als ik maar wist of ik er juist mee handel.’

‘Waarom niet?’ zei Piak. ‘Jij bent goed thuis in het woud en met wapens omgaan kun je ook.’

‘Dat laatste valt tegen,’ sprak Adelbart. ‘Bovendien ben ik bang dat ik ze tegen de verkeerde gebruiken zal; dat zou echt iets voor mij zijn, weet je.’

‘Nou, je weet nu toch tegen wie je zult vechten,’ zei Piak.

‘Dat weet jij – ik niet! Er zit allerlei vreemd gespuis in het woud, dat is waar. Elke indringer wordt als vijand beschouwd door de wezens die er wonen – of ze nu goed zijn of kwaad.’

Piak nam hem eens op. ‘Zeg,’ vroeg hij, ‘kun je misschien méér vertellen dan je tot nu toe hebt gezegd?’

Adelbart beantwoordde zijn blik met grote, verbaasde ogen. ‘Ik heb je al verteld,’ zei hij, ‘dat ik geen zin had om op onderzoek uit te gaan en me met andermans zaken te bemoeien. Maar,’ vervolgde hij na even zwijgen, ‘ik geloof dat nu die tijd voorbij is. Ik heb mijn besluit genomen. Ik ga mee, als de Heer van Mistrinaut het goedvindt.’

‘Dat is fijn,’ zei Piak en hij nieste.

‘Ik zou maar eens naar binnen gaan,’ raadde Adelbart. ‘De lucht is kil.’

‘Vraag heer Rafox dan meteen of je mee mag,’ zei Piak. ‘Hij kan vast iedere man gebruiken.’

‘Ook een man die rover is geweest?’ zei Adelbart met een twijfelachtig gezicht.

‘Ik heb hem dat niet verteld,’ zei Piak. ‘En vader Hyronimus zal het alleen maar prettig vinden dat je iets goeds gaat doen.’

‘O, de abt heeft een hartig woordje met me gesproken,’ mompelde Adelbart. ‘Goed, ik zal het vragen. Misschien is dit beter dan op pelgrimstocht gaan.’ Wat luider voegde hij erbij: ‘Zeg, ken je die knaap daar?’

‘Over wie heb je het?’ vroeg Piak.

Adelbart wees naar een plaats van de zuilengalerij die hen omringde. ‘Een van de schildknapen van Mistrinaut,’ zei hij. ‘Hij staat al een tijd naar je te kijken.’

Piak zag een tengere gedaante, gekleed in blauw – de kleur van Mistrinaut. Deze verschool zich half achter een zuil en wenkte hem.

‘Hij roept je,’ zei Adelbart. ‘Ga maar naar hem toe. Ik ga intussen eens kijken bij de krijgslieden en proberen of ik heer Rafox te spreken kan krijgen.’

In de zuilengalerij was het vrij donker en de schildknaap die Piak had gewenkt had zich in de verste hoek teruggetrokken.

‘Wat is er?’ vroeg Piak, hem naderend.

‘Waar is heer Rafox?’ vroeg de ander op zachte toon.

‘Binnen, bij de abt,’ antwoordde Piak enigszins verwonderd.

Hij zag een jongen van zijn eigen leeftijd ongeveer – hij dacht hem nooit eerder ontmoet te hebben en toch had hij iets bekends.

‘Je kent me niet,’ zei de jongen, alsof hij zijn gedachten raadde. ‘Ik weet wel wie jij bent – Piak, schildknaap van ridder Tiuri.’

‘En wie ben jij?’ vroeg Piak.

‘Ik heet Fox,’ was het korte antwoord.

‘Wat wil je van me?’ vroeg Piak.

‘Kun je me vertellen wat heer Rafox van plan is? Wanneer gaan we op weg?’

‘Dat zal je heus wel gezegd worden als je meegaat,’ zei Piak, nog steeds verwonderd. ‘Je hoort toch bij de krijgslieden van Mistrinaut?’

‘Ja zeker. Maar... Nu goed,’ zei de jongen, ‘ik moet íémand in vertrouwen nemen. Ik noem mij Fox, maar eigenlijk heet ik Sigirdiwarth Rafox.’

‘Is de Heer van Mistrinaut je vader?’ zei Piak.

‘Stil toch!’ fluisterde de jongen. ‘Zo is het precies.’

‘Nu weet ik aan wie je me deed denken!’ zei Piak. ‘Je lijkt sprekend op jonkvrouw Lavinia, je zuster.’

‘Er zijn er meer die dat zullen zeggen,’ zei Sigirdiwarth Rafox en hij vervolgde: ‘Luister, mijn vader weet niet dat ik hier ben en hij mag het ook niet weten.’

‘Waarom niet?’ vroeg Piak.

‘Ik ben een schildknaap,’ zei Fox, ‘en ik wil niets liever dan meegaan om ridder Tiuri te helpen bevrijden. Maar mijn vader vindt het niet goed; hij zegt dat het te gevaarlijk is. Ik mag niet mee, alleen omdat ik... omdat ik te jong ben. Hoe oud ben jij?’

‘Ik word vijftien,’ zei Piak.

‘Dan ben ik ouder. Vind je het niet belachelijk? Ik voel er niets voor veilig in Mistrinaut te blijven en later alleen alles te horen uit verhalen. Ik wil mee. En ik gá mee. Ik sluit me gewoon aan bij de stoet; een van mijn vaders krijgslieden is in het geheim – en als we eenmaal in het woud zijn, kunnen ze me moeilijk terugsturen... Waarom zeg je niets?’ vroeg hij, toen Piak bleef zwijgen.

‘Nou, ik kan je heel goed begrijpen,’ zei Piak. ‘Ik zou ook niet thuis willen blijven als ik jou was. Maar je vader lijkt me niet iemand die ik graag ongehoorzaam zou zijn.’

‘Dat is zo,’ sprak Fox, ‘maar het is nog erger in Mistrinaut te moeten blijven. Ik zie er misschien niet sterk uit, maar ik ben dapper – heus! Je zult me toch niet verraden, Piak?’

‘Natuurlijk niet,’ zei Piak. ‘Ken je Tiuri?’

‘Lavinia heeft me veel van hem verteld,’ antwoordde Fox.

‘Jonkvrouw Lavinia, hoe gaat het met haar?’ vroeg Piak.

‘Goed,’ zei Fox. ‘Het spijt haar soms dat ze een vrouw is, omdat ze daarom niet op reis kan gaan als wij – wouden onderzoeken, vijanden bestrijden.’

‘Ze is erg aardig,’ zei Piak. Hij dacht aan Tiuri en Isadoro. De dochter van Islàn kon hij slechts als een verraadster beschouwen. Maar wist Tiuri dat?

‘Waar denk je aan?’ vroeg Fox.

Wat leek hij op Lavinia! Maar hem kon hij beter niets van Isadoro vertellen. ‘O, aan Tiuri,’ antwoordde Piak.

‘Vertel me van... van jullie avonturen,’ zei Fox. ‘Of nee, wacht. Ik geloof dat ik de tweede groep krijgslieden hoor; dadelijk zal mijn vader naar buiten komen. We zien elkaar straks wel, in het woud.’

‘We vertrekken vannacht,’ fluisterde Piak, ‘of morgenochtend. Als je mijn hulp nodig hebt, roep je me maar.’

‘Dank je, Piak,’ zei Fox.

6 Fox

Ze vertrokken bij het aanbreken van de volgende dag. Piak reisde op een paard van Mistrinaut; hij reed met heer Rafox en broeder Martijn voorin de stoet. Het weer was zacht, maar wisselvallig; regen en zon probeerden elkaar steeds te verjagen. Piak voelde zich net zo, nu eens bezorgd, dan weer vol vrolijk vertrouwen.

Na het oversteken van de rivier volgden ze een weg die vlak langs de oever stroomopwaarts voerde. Piak reed nu naast Adelbart, die hem vertelde dat deze weg door houthakkers werd gebruikt en een eind verder doodliep. Broeder Martijn keek om en zei dat hij in deze buurt eens een Man in het Groen had ontmoet.

‘Ik zocht kruiden aan de overzijde van het water,’ vertelde hij, ‘en toen stond hij plotseling voor me. Zelfs zijn gezicht leek groen in de schaduw van de bomen. Hij keek heel vertoornd en wees met zijn speer naar het oosten, alsof hij wilde zeggen dat ik daarheen terug moest gaan. Een ogenblik later was hij verdwenen.’

‘Hebt u hem echt gezien?’ vroeg Adelbart. ‘Of hebt u het zich misschien maar verbeeld?’

‘Soms denk ik dat wel eens,’ antwoordde broeder Martijn. ‘Maar nee, het was toch echt.’

‘U had het teken des kruizes moeten maken, broeder,’ zei Adelbart. ‘Pas dan had u zeker geweten of die man echt en werkelijk was, en goed of slecht.’

‘Heb jij er nooit een ontmoet?’ vroeg Piak.

‘Ach, laten we het over mijn droomgezichten niet hebben,’ zei Adelbart. ‘Ik heb een rijke fantasie en ik heb menigmaal dingen gezien die er niet waren.’

Ze keken naar de overkant, het gebied van de geheimzinnige Mannen in het Groen. Het was heel dichtbegroeid en de bomen hadden al veel meer blad dan elders in het woud. Een plotselinge windvlaag deed alles ritselen en meteen woei er een vlaag regen over hen heen.

‘Hier, sla deze mantel om,’ zei broeder Martijn tegen Piak. ‘Eén keer kouvatten is genoeg.’

De weg werd smaller, en de Heer van Mistrinaut merkte op: ‘Ik denk dat we straks te voet zullen moeten gaan. Maar ik wilde toch de paarden meenemen omdat onze vijanden ze ook hebben. Laten we er een galop inzetten zolang het nog kan.’

‘Stil!’ zei Piak plotseling.

‘Wat is er?’ vroeg de Heer van Mistrinaut.

‘Ik geloof dat ik wat hoorde...’ Piak hield zijn paard in en de anderen deden hetzelfde.

‘Ik hoor de regen,’ zei broeder Martijn, ‘en zonet rommelde er donder in de verte.’

‘Ik dacht dat het iets anders was,’ fluisterde Piak. ‘Maar nu is het weg.’ Hij zei niet wát het dan was geweest, omdat hij niet zeker wist of hij werkelijk op een trom had horen roffelen.

Ze reden verder en gaven hun paarden de vrije teugel. Piak keek nu en dan om – lang was de stoet; hij kon het eind ervan niet eens zien door de bochten in de weg. Hij dacht aan Fox; zou die meerijden? Waarschijnlijk achter in de stoet. Na een tijdje hield hij zijn paard in en liet de anderen voorbij gaan. Het duurde even voordat hij de zoon van heer Rafox zag; die was inderdaad bijna de laatste.

Op dat ogenblik gaf de Heer van Mistrinaut het sein voor een korte rust. De krijgslieden stegen af, proviand werd tevoorschijn gehaald. Piak verloor Fox uit het oog, maar vond hem tenslotte bij de rivier. Hij zat vlak aan de oever, op een plekje waar ze hem van de weg af niet konden zien.

Hij schrok even toen Piak bij hem kwam staan. ‘O, ben jij het,’ zei hij toen zacht. ‘Kom naast me zitten.’

Piak deed het.

‘Ik vind het hier mooi!’ zei Fox met iets van verwondering in zijn stem.

De zon was weer doorgebroken, al druppelde er nog regen van de takken. Helder was het water van de snelstromende rivier; zilverige vissen schoten erdoorheen. Hier en daar stonden bloemen langs de kant; Fox plukte er een en bewoog die tussen zijn vingers. Hij had smalle, blanke handen, en Piak fronste even zijn wenkbrauwen toen hij ernaar keek. Waar deed dit hem aan denken?

Fox keek hem van terzijde aan en wierp de bloem in het water. ‘Ziezo, daar zitten we dan!’ zei hij opgewekt, maar het klonk wat geforceerd in Piaks oren. Er was iets eigenaardigs aan deze jongen. ‘Nu, zeg eens wat!’ ging Fox voort. ‘Je zou me nog vertellen van je avonturen; ik heb alleen de hoofdzaken van anderen gehoord.’

‘Wat wil je weten?’ vroeg Piak.

‘Alles,’ zei Fox.

‘Ik weet niet of alles de moeite van het vertellen waard is,’ zei Piak half lachend. Maar hij begon toch. Hij sprak eerst over de ontmoeting met de Dwaas en beschreef toen de tocht naar het Uilenhuis.

‘De Dwaas bleek dus gelijk te hebben,’ fluisterde Fox. ‘Geloofde jij hem ook meteen, net als Tiuri?’

Daar moest Piak even over nadenken. ‘Ik geloofde Tiuri,’ antwoordde hij toen, ‘en dus de Dwaas ook.’

‘Waren er maar meer geweest die Tiuri geloofd hadden,’ zei Fox. ‘Dan was hij misschien niet gevangengenomen. Ach, die arme Marius! Maar de Heer van Islàn bevalt me niet.’

Piak voelde er niet voor op die laatste opmerking in te gaan, omdat hij dan ook over Isadoro zou moeten spreken. Hij vertelde met enkele woorden hoe de krijgslieden van Islàn hem hadden gezocht en keerde toen terug tot de gebeurtenissen bij het Uilenhuis. Hij kwam er meer en meer in en beleefde vele dingen opnieuw.

Maar plotseling stokte hij. Het gezicht van zijn toehoorder, vol aandacht, met wijd open ogen naar hem toegewend, bracht hem in de war.

Het gelaat van jonkvrouw Lavinia!

‘Wat kijk je me vreemd aan,’ zei Fox en hij kreeg een kleur. Toen wendde hij zijn blik af en keek naar de rivier. ‘Wat deden jullie toen je het bericht van ridder Ristridin had gelezen?’ vroeg hij.

‘Tiuri zei dat we meteen terug moesten,’ sprak Piak langzaam, ‘en dat deden we...’ Intussen sloeg hij zijn metgezel gade. Dat fijne profiel... dat was toch het gezicht van een meisje, ondanks de helm die het haar verborg.

Lavinia!

Ergens achter hen riep Adelbart: ‘Piak, waar ben je; we gaan voort!’

Fox sprong op en keek met de handen in de zij op Piak neer. ‘Vooruit!’ zei hij, met een poging zijn stem mannelijk te doen klinken. En zachter voegde hij erbij: ‘Laat nog niet merken dat ik Sigirdiwarth ben; we zijn nog te dicht bij het klooster en mijn huis.’

Is hij – of zij – nu Lavinia, ja of nee? dacht Piak, terwijl hij ook overeind kwam.

Fox draaide zich om en liep snel voor hem uit, tenger en rank. Nee, hij was Sigirdiwarth niet, maar diens zuster, de jonkvrouw van Mistrinaut. Ze wilde haar rol blijkbaar volhouden. Dus kon hij beter niets zeggen, vond Piak, al wist hij zeker dat ze zijn verwarring had gemerkt.

Toen hij verder reed, voelde hij zich echter niet helemaal gerust. Als Fox Lavinia was, kon hij heel goed begrijpen dat ze van haar vader thuis moest blijven. Een jonkvrouw die zich als schildknaap verkleedde om gevaren en vijanden tegemoet te gaan... zoiets had hij nog nooit gehoord! Aan de andere kant bewonderde hij haar. Wat moedig was ze, zo bestond er geen tweede. Zou ze het alléén om Tiuri doen? dacht hij. Ze vroeg steeds naar hem. Hoe anders was ze dan Isadoro, die Tiuri op listige wijze had trachten weg te houden van het Wilde Woud, maar die hem toch niet openlijk had willen waarschuwen. Isadoro, die Ardanwen niet eens durfde aaien, maar die Tiuri had betoverd met haar schoonheid.

‘Wat kijk jij ernstig, Piak,’ zei broeder Martijn plotseling naast hem. ‘Maak je geen zorgen voor de dag van morgen, jongen.’

‘Ik denk aan de zorgen van vandáág!’ zei Piak. En even later voegde hij erbij: ‘Broeder Martijn, kent u de Heer van Mistrinaut goed?’

‘Vrij goed, ja,’ was het antwoord. ‘Ik ben vaak in zijn burcht geweest.’

‘En kent u zijn kinderen ook? Hij heeft toch een zoon en een dochter.’

‘Ja,’ zei de monnik, ‘Sigirdiwarth en Lavinia. Sigirdiwarth is de jongste, van jouw leeftijd ongeveer.’

Piak begon weer te twijfelen. ‘Waarom is hij niet met zijn vader meegegaan?’ vroeg hij.

‘Sigirdiwarth is op het ogenblik niet thuis; hij dient als schildknaap bij een ridder ver in het noorden,’ zei broeder Martijn. ‘Je hebt hem toch nooit ontmoet?’

‘Nee,’ zei Piak; ‘zijn zuster wel. Lijkt hij op haar?’

‘Helemaal niet,’ antwoordde de monnik. ‘Hij is sprekend zijn vader, fors en rossig. Lavinia lijkt op haar moeder. Maar waarom vraag je dit allemaal?’

‘O, zomaar,’ zei Piak vaag.

Hij had het dus bij het rechte eind; Fox was Lavinia. Als de Heer van Mistrinaut dit wist! En Tiuri! Ach, Tiuri, waar zou die zijn...

Tegen de avond hielden ze weer halt. De hele dag was er niets bijzonders voorgevallen; ze hadden niemand gezien. Toch beval heer Rafox zijn mannen geen vuren aan te leggen.

‘Een groep als de onze kan moeilijk onopgemerkt door het bos rijden,’ zei hij, ‘maar het licht van vuur kan vijanden van ver waarschuwen, en dat lijkt me onnodig.’

Piak ging op zoek naar Fox. Iedereen was druk bezig met toebereidselen voor de maaltijd en het slapengaan. Alles verliep heel rustig, want de Heer van Mistrinaut liep rond en hield zijn krijgslieden goed in het oog.

Een bejaarde krijgsman sprak Piak fluisterend aan. ‘Mijn schildknaap wil u spreken.’

Piak volgde hem en kwam bij Fox, die een mooie schuilplaats had gevonden achter een paar dikke bomen. Fox – nee, Lavinia lachte hem toe en zei: ‘Wat een avontuur! Kijk niet zo bezorgd. Deze krijgsman, Bronno, past goed op me. Hij weet wie ik ben, net als jij.’

‘Ja, jonkvrouw Lavinia,’ zei Piak, terwijl hij tegenover haar ging zitten.

‘Stil!’ sprak Fox, hem met grote ogen aankijkend. ‘Hoe kom je erbij dat ik Lavinia ben?’

‘Ik zie je... ik zie u toch tegenover me zitten!’ antwoordde Piak.

‘Wel,’ zei ze met een zucht, ‘mijn vermomming schijnt niet zo goed te zijn als ik dacht! Deze kleren zijn van mijn broer, maar ik zal mijn gezicht verborgen moeten houden of me mannelijker moeten gedragen. Ik vrees dat de andere krijgslieden ook gauw zullen merken dat ik er niet bij hoor. Denk je dat ze ons aantal zullen controleren?’

‘Waarschijnlijk wel, jonkvrouw,’ zei Piak. ‘Bij welke groep hoort u?’

‘Waarom is het nu plotseling “u” en “jonkvrouw”? Ik ben Fóx! En ik denk dat ik bij de laatste groep behoor.’

De Heer van Mistrinaut had zijn kleine leger in vier groepen verdeeld; elk met een hoofdman die voor de zijne verantwoordelijk was.

‘Maar al merken ze wie ik ben,’ vervolgde Lavinia, ‘dan zullen ze me toch niet durven verraden, als ik het hun verbied. Ik ben tenslotte de dochter van hun heer.’

‘Maar die heer zelf zijn ze toch het eerst gehoorzaamheid schuldig!’ merkte Piak op.

‘Je bent toch niet tegen me?’ zei ze, zich naar hem toebuigend. ‘Alles wat ik je gezegd heb is waar; ik kán niet werkeloos blijven wachten, ik wil helpen! Waarom moet me dat verboden zijn, alleen omdat ik een vrouw ben?’

‘Ja maar Lavini... ik bedoel Fox, het is gevaarlijk,’ begon Piak.

‘Ik ben ouder dan jij, en ik ben heus wel ergens toe in staat. Nu ja, mijn zwaard zal ik liever niet gebruiken, maar boogschieten kan ik beter dan mijn broer. En dat is niet eens het belangrijkste. Zou jij je laten weerhouden mee te gaan om je vriend te helpen?’

‘Natuurlijk niet!’ zei Piak. ‘Maar voor jou is het toch iets anders.’

‘Alleen omdat ik een vrouw ben? Juist omdat ik een vrouw ben, voel ik me nog sterker genoodzaakt mee te gaan. Ik...’ Lavinia zweeg plotseling, alsof ze te veel had gezegd.

Piak zweeg ook. Wat bedoelde ze daarmee? Ze moest wel veel om Tiuri geven, ja, dát was het.

Lavinia onderbrak zijn gedachten. Ze pakte hem bij zijn arm en keek hem strak, bijna streng aan. ‘Piak,’ zei ze zacht, maar dringend, ‘vergéét wat ik zonet heb gezegd. Probeer me alleen te beschouwen als Fox, een schildknaap als jij. En als... als we Tiuri vinden, vertel er hem dan niets van. Laat hem niet te weten komen wie Fox is. Hij zal Fox ook niet zien.’

‘Waarom niet?’ fluisterde Piak.

‘Omdat... ik ga mee omdat ik erbij wil zijn. Maar ik wil niet dat Tiuri ooit zal denken dat ik hem achternaloop. En dat doe ik ook niet!’

Dat doe je wél, dacht Piak, maar hij voelde voor Lavinia alleen waardering.

‘Als we hem vinden – wat ik hoop en bid – zal ik verdwijnen,’ ging de jonkvrouw voort. ‘Wanneer hij me later nog eens op wil zoeken, als ik weer Lavinia ben, goed, dan is hij welkom. Voor hem wil ik alleen Lavinia zijn en van Fox mag hij nooit horen.’

Plotseling verdween haar ernst en lachend voegde ze erbij: ‘Al dat gepraat maakt de dingen eigenlijk veel te ingewikkeld, vind je niet? Kom Piak, druk Fox de hand en spreek met hem een wens uit voor het welslagen van onze onderneming!’

Half lachend, half onzeker deed Piak wat hem werd gevraagd en hij beloofde plechtig dat hij Tiuri niets zou vertellen. Hij had nu wel gemerkt dat het niet gemakkelijk was jonkvrouw Lavinia te weerstreven.

Zelf nam hij zich voor goed op haar te letten, zodat hij haar kon beschermen als het nodig mocht zijn. Hij wilde alleen dat de gedachte aan Isadoro hem niet telkens hinderde. Ach, dacht hij, Tiuri zal Isadoro vergeten zodra hij Lavinia ziet. Maar wanneer zóú Tiuri Lavinia zien?

7 De trommen spreken weer

Lavinia was de eerste die Piak de volgende dag goedemorgen wenste. Ze zag er wat bleekjes uit.

‘O, stijf dat ik ben!’ zuchtte ze. ‘Als een plank.’

Piak voelde zich net zo, maar hij zei luchtig: ‘Dat komt doordat je het niet gewend bent. Wil je echt liever niet teruggaan?’

‘Hoe durf je dat te vragen,’ sprak ze verontwaardigd. ‘Ik mag toch wel tegen iemand een klacht uiten? Het ergste is dat ik weer die helm moet dragen. Alleen in het donker durfde ik hem af te zetten. Maar het is mijn eigen schuld. Als ik niet te ijdel was geweest om mijn vlechten af te knippen, zou ik nu de wind door mijn haren kunnen voelen.’

‘Het zou wel zonde geweest zijn van je mooie lange haar,’ vond Piak.

‘En dus loop ik gehelmd, gelaarsd en gespoord,’ zei de jonkvrouw. ‘Stil, daar is vader. Zorg ervoor dat hij niet deze kant uitkomt.’

Piak liep de Heer van Mistrinaut tegemoet.

‘Goedemorgen,’ zei deze. ‘Dadelijk begint onze tocht pas goed. Adelbart vertelde me net dat de weg een kwartier rijden verder ophoudt. Daarna moeten we het zelf vinden.’

‘Hoe ver zou het zijn naar de Zwarte Rivier?’ vroeg Piak, terwijl hij voor hem bleef staan.

‘Volgens de kaart een dag of twee,’ antwoordde heer Rafox. ‘Ik heb er hier een kopie van, die een van de monniken voor me heeft gemaakt. Maar zoals je weet, is het niet zeker dat de afstanden kloppen.’ Hij vertelde Piak dat hij tekens achter zou laten voor de krijgslieden van Westenaut, die hen over enkele dagen zouden volgen. ‘Ik heb Ristridin tot voorbeeld genomen,’ zei hij. ‘We zullen ze in de bomen kerven; de betekenis ervan heb ik bij de abt achtergelaten. Het teken V wil zeggen “Volgt ons”, tweemaal, VV, betekent “Wacht hier,” enzovoort. Ik hoop ze niet nodig te hebben, maar je kunt nooit weten.’

Daarna spraken ze over ridder Ristridin. Om hen heen maakten de krijgslieden zich klaar voor het vertrek.

Een plotseling geluid maakte iedereen stil.

Een slag! Geroffel...

Bom! Doek-doek-doek-doek, zo klonk het ongeveer. Kort daarna werd het herhaald. Bom! Doek-doek-doek-doek...

Iemand sloeg op een trom.

Piak had dit eerder gehoord, maar ditmaal was het veel dichterbij. En hoewel het nu dag was, klonk het even onheilspellend. Het kwam uit het westen, van de overkant van de rivier.

De krijgslieden begonnen opgewonden door elkaar te praten.

‘Stilte!’ beval de Heer van Mistrinaut.

‘Bom!’ sloeg liet nogmaals.

Toen begon een andere trom te roffelen, verder weg en dus zachter. Bom! Doek-doek-doek-doek... Bom! Doek-doek-doek-doek.

Allen luisterden met ingehouden adem.

Bom! nog een slag, en de trom in de verte zweeg.

Bom! sloeg het op de trom dichterbij.

Gespannen wachtten ze of het geroffel weer begon.

‘Ze zijn opgehouden,’ zei een krijgsman.

‘Nee, luister!’ fluisterde Piak, die scherpe oren had.

Heel ver en dof meende hij een derde trom te horen, als een echo. Bom, doek-doek-doek-doek... Bom...

De tweede trom antwoordde duidelijk: Bom!

Daarna bleef het stil.

‘De trommen zitten in de bomen en spreken met elkaar,’ fluisterde Piak. ‘Dat zei de Dwaas.’

‘Het lijkt er veel op,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘Ik vraag me af of ze op deze manier een bericht doorgeven.’

‘Wat voor bericht, heer?’ vroeg Piak, hoewel hij er een vermoeden van had.

‘Dat wij in aantocht zijn bijvoorbeeld,’ zei de Heer van Mistrinaut.

De krijgslieden begonnen weer te praten.

‘Blijf kalm!’ gebood hun aanvoerder. Hij riep de vier hoofdlieden bij elkaar en verwijderde zich met hen.

Iemand trok aan Piaks mouw; het was Lavinia. ‘Wat betekent dit?’ vroeg ze. ‘Zijn het de vijanden, de Mannen in het Groen?’

‘Ik denk het wel,’ antwoordde Piak. ‘We vermoeden dat ze een boodschap doorgeven.’

‘Over ons?’

Piak knikte.

‘En wat doen we nu?’ vroeg Lavinia. ‘Gaan we erheen, die kant uit?’

Enkele mannen kwamen bij hen staan; Adelbart was erbij en Bronno, Lavinia’s beschermer. Ze verdiepten zich in gissingen wat het tromgeroffel te betekenen kon hebben. Alleen Adelbart was zwijgzaam. Hij keek van de een naar de ander en vestigde plotseling de aandacht op Lavinia door haar scherp aan te kijken, haar van hoofd tot voeten op te nemen en verbaasd aan zijn baard te trekken. Een van de andere krijgslieden volgde zijn blik, floot tussen zijn tanden en vroeg haar toen brutaal: ‘Hé, wie ben jij?’

Piak maakte een beweging, maar Lavinia antwoordde koel: ‘Een schildknaap van kasteel

Mistrinaut.’

Bronno gaf de krijgsman een duw. ‘Zie je niet wie je voor je hebt?’ sprak hij bestraffend.

De krijgsman werd rood en deed een stap achteruit.

Lavinia hief haar hoofd trots op, glimlachte even en zei: ‘Mijn naam is Fox. En mijn familie is je welbekend. Laat dat je genoeg zijn.’

De krijgslieden, behalve Bronno en Adelbart, dropen af.

‘Het spijt me dat ik u verraden heb,’ zei de laatste beleefd. ‘Ik had natuurlijk niets moeten laten merken. Maar ja, het verbaasde me even te zien dat u een vrouw bent.’

Lavinia legde een vinger op haar lippen. ‘Het geeft niet,’ zei ze vriendelijk, ‘als je verbazing nu maar over is.’

‘Mijn gelaat zal niet meer uit de plooi komen,’ beloofde Adelbart. Hij zag eruit alsof hij een buiging wilde maken, maar hij bedacht zich en liep weg.

‘Het eerste gevaar is gekeerd!’ fluisterde Lavinia. Haar ogen schitterden opgewonden. ‘Ik ben benieuwd wat vaders krijgsplan is,’ voegde ze erbij.

Piak liet haar onder de hoede van Bronno en liep naar de plaats waar heer Rafox een ogenblik geleden nog aan het overleggen was. Deze verwijderde zich net, in gezelschap van broeder Martijn.

‘Wat is er besloten?’ vroeg Piak aan een der hoofdlieden.

‘Heer Rafox blijft bij het oorspronkelijke plan,’ was het antwoord. ‘Maar misschien stuurt hij een paar mannen ter verkenning naar de overkant. We vertrekken zó.’

Piak liep door; hij wilde de Heer van Mistrinaut graag nog even spreken. Deze was uit het gezicht verdwenen, maar even later zag Piak hem. Hij stond met broeder Martijn bij de oever, een eindje van de rest van het gezelschap af. Toen Piak hem naderde hoorde hij hem zeggen: ‘...dit bevalt me niet.’

Het antwoord van de monnik was onverstaanbaar.

‘O nee,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘Bij een openlijk gevecht kan ik het best tegen hen opnemen. Toch zijn zij in het voordeel tegenover ons.’

Piak bleef aarzelend staan; een beetje bang dat dit gesprek niet voor hem was bestemd. Ach nee, dacht hij. Wat kan er zijn dat ik niet mag weten?

Broeder Martijn sprak nu, maar hij kon het nog steeds niet verstaan.

De stem van heer Rafox was echter zwaar en duidelijk: ‘Precies! Dan hebben zij gijzelaars! Daar heb ik me van het begin af zorgen over gemaakt. Als het tot een treffen komt, vrees ik zeer voor het lot van Tiuri en zijn beschermeling.’

Piak stond doodstil.

Gemompel van de monnik en daarna, nu zachter, heer Rafox weer: ‘Ik weet niet wat ze willen. De hemel geve dat ik het tot een goed einde breng, maar de jonge Tiuri en die Marius zijn in hun macht... Zeg hier liever nog niets van tegen Piak,’ voegde hij erbij.

Maar Piak had het al gehoord. Hij draaide zich om en liep haastig weg. Achter hem riep heer Rafox zijn naam, maar hij sloeg er geen acht op.

‘O stommeling, ezel die ik ben!’ raasde hij tot zichzelf. ‘Blind ben je geweest! Dat je dáár niet aan hebt gedacht.’

Hij liep tussen het gewoel van mannen en paarden door, keerde hen de rug toe en staarde naar de overkant van de rivier.

Hij was steeds bezorgd geweest, maar ondanks dat was hij van hoop vervuld op weg gegaan, in gezelschap van de machtige Heer van Mistrinaut en zijn dappere krijgslieden. Nu drong het met afschuwelijke duidelijkheid tot hem door: Tiuri en de Dwaas waren in de macht van de vijanden! En als die vijanden zo boosaardig waren als de Dwaas had gezegd, zouden ze geen gewetensbezwaren hebben daar hun voordeel mee te doen – door hen als gijzelaars te gebruiken, hen te doden als ze een aanval vreesden. En toch moesten die vijanden bestreden worden.

Tiuri had daar waarschijnlijk wél meteen aan gedacht. Hij was zo ernstig geweest, toen hij zei dat hij hoopte dat één van hen heelhuids het bos uit zou komen. Ristridins volgelingen waren gedood... zou Tiuri’s lot hetzelfde zijn? Zou de Dwaas nooit terug mogen keren naar de Boshut?

‘Nee, nee,’ bad Piak, ‘laat dat niet gebeuren. Laat Tiuri niets ergers overkomen dan gevangen zijn!’

VIJFDE DEEL De Zwarte Ridder met het Rode Schild

1 Rode Ruiters en Mannen in het Groen

Tiuri en de Dwaas waren gevangengenomen, en bij het Uilenhuis wachtten hen Rode Ruiters uit Eviellan. Ze moesten de ruïne binnengaan; daar bleken zich nog meer van zulke ruiters te bevinden. Hun hoofdman kwam voor Tiuri staan en vroeg: ‘Hoe is uw naam?’

Tiuri keek hem aan; hij kon van het gezicht van zijn vijand alleen de ogen zien. In zijn brein zag hij een ander beeld, dat van de boom en Ristridins woorden: verraderlijk door vijanden verslagen... Hooghartig antwoordde hij echter: ‘Ik ben Ridder Tiuri met het Witte Schild.’

‘En hij?’ vroeg de Rode Ruiter, terwijl hij wees naar de Dwaas, die zich achter Tiuri probeerde te verschuilen.

‘Dit is mijn schildknaap,’ zei Tiuri. Als Marius nu maar niet liet merken dat het anders was! Maar de Dwaas scheen te bang om iets te zeggen.

‘Schildknaap...’ mompelde een andere ruiter. ‘Dat kan wel zijn, maar die is hier eerder geweest!’

Om de aandacht van de Dwaas af te leiden sprak Tiuri snel en op boze toon: ‘Ridder Tiuri en zijn schildknaap. Maar wie bent u? En met welk recht neemt u ons gevangen?’

De Rode Ruiters gaven geen antwoord. Ze fluisterden even met elkander. Hij ving slechts één woord op, zijn eigen naam: Tiuri.

Toen wendde de hoofdman zich weer tot hem en sprak spottend: ‘Met welk recht, ridder? Het recht van de sterkste!’

Daarna verliet hij de ruïne en de anderen volgden hem. Een van hen draaide zich nog even om en riep de gevangenen toe dat ze binnen moesten blijven, als ze tenminste hun leven liefhadden.

Ja, we leven nog, dacht Tiuri. Moet ik daar niet blij om zijn? Hij was echter vervuld van zorg en onzekerheid. Krijgslieden uit Eviellan – dat kon nooit iets goeds betekenen. Een van hun grootste vijanden was ridder Ristridin geweest... Was Ristridin werkelijk naar Deltaland gegaan? En de inval, wat moest hij daarvan denken?

De Dwaas vroeg zijn aandacht. ‘Nu hebben ze je tóch gepakt,’ zei hij half huilend, ‘en mij ook, wéér!’

‘Het spijt me zo, Marius,’ sprak Tiuri zacht. En dat meende hij. Had hij niet beloofd hem veilig naar de Boshut te brengen?

‘O, het is jouw schuld niet, Vriend,’ fluisterde de Dwaas. ‘We moesten toch kijken, dat wilde je immers...’

Ja, dat had hij gewild, dacht Tiuri. Hij was daardoor veel te weten gekomen, maar die wetenschap zou hem weinig baten, tenzij hij ontvluchten kon.

Maar Piak was er nog; Piak was niet gevangengenomen, voorzover hij wist. Dat hem iets ergers overkomen kon zijn, durfde hij nog niet onder ogen te zien.

‘Marius,’ zei hij, ‘luister naar me! We zijn gevangen, maar nu ben je niet alleen. Ik ben bij je, en...’

‘Dat is waar,’ knikte de Dwaas. ‘Ik ben niet zo erg bang als jij bij me bent. Blijf je bij me?’

‘Ja, natuurlijk,’ antwoordde Tiuri.

‘En lopen we weg?’ vroeg de Dwaas fluisterend.

‘Ssst, zeg niet te veel, Marius,’ zei Tiuri. ‘Laat de vijanden je niet horen. Ze mogen niet weten dat we met ons drieën waren... dat Piak is ontsnapt.’

‘Piak...’ fluisterde de Dwaas. ‘Ja, hij is er niet.’

‘Ik hoop dat hij is gevlucht,’ zei Tiuri in zijn oor. ‘Hij gaat hulp halen voor ons... Begrijp je het, Marius? Maar de Rode Ruiters mogen het niet weten; anders gaan ze hem zoeken.’

‘Ze zullen het niet weten,’ fluisterde de Dwaas. ‘Hij is ontsnapt, maar we zeggen het niet.’

‘En daarom doen we net alsof jíj mijn schildknaap bent,’ ging Tiuri voort. ‘Onthoud dat, Marius! Jij bent mijn schildknaap. Spreek verder niet te veel; bewaar ons geheim.’

‘Ik ben je schildknaap,’ knikte de Dwaas. ‘Niet echt, Piak is je schildknaap. Maar hij is gevlucht.’

Tiuri zuchtte even. Kon hij daar maar zeker van zijn! Piak, zijn trouwe vriend, dapper en vindingrijk.

Hij dacht ook aan Islàn. Hij vroeg zich af of hij zich niet had vergist toen hij onder zijn aanvallers Islàns kleuren had gezien. Hij kon er bijna niet aan twijfelen: ridder Fitil had iets te maken met wat er omging in het woud. En Isadoro ook; waarschijnlijk had ze haar lieftalligheid alleen gebruikt om hem ervan te weerhouden op onderzoek uit te gaan. Maar later had ze hem ook gewaarschuwd! Nee, Isadoro begreep hij nog steeds niet. Aan de ene kant had ze gedaan alsof ze niets wist van het woud, aan de andere kant had ze er zijn belangstelling voor gewekt door erover te zingen. Hoe was het ook weer...? Ik hoorde van een barse burcht...

Ze had nóg een lied gezongen, en ridder Fitil was boos geworden. Misschien lag de oplossing van het raadsel in de verhouding tussen de jonkvrouw en haar vader.

‘In ieder geval,’ zei hij tot zichzelf, ‘heeft ze nooit iets voor mij gevoeld.’ Deze gedachte stak hem en hij schudde die van zich af. Het was nu niet het ogenblik zich hierin te verdiepen. Hij deed er verstandiger aan te overwegen of ontsnapping mogelijk was.

Gevolgd door de Dwaas liep hij het Uilenhuis door, maar bij elke uitgang, door elk raam zag hij hetzelfde: krijgslieden die op wacht stonden. De vijand had het hele huis omsingeld.

Toen de avond viel, kwamen de Rode Ruiters weer binnen. Ze wezen hun gevangenen een hoek van een der kamers aan en zeiden bars dat ze daar moesten blijven. Daarna ontstaken ze een vuur in dezelfde kamer en maakten eten klaar. Tiuri en de Dwaas kregen niets. Hun eigen proviandtas had Piak misschien, dacht Tiuri; hij hoopte dat het zo was.

De ruiters zaten op gedempte toon met elkaar te praten; nu en dan wierpen ze een blik op de gevangenen alsof ze het over hen hadden.

Plotseling sprong een van hen op en riep verschrikt: ‘Wat is dat?’

‘Het zijn de uilen maar,’ zei een ander.

‘Ja?’ zei de Rode Ruiter die geschrokken was, en hij keek wantrouwend naar Tiuri alsof hij hém verdacht van die vreemde, fladderende geluiden.

‘Ben je bang voor een paar uilen?’ zeiden zijn metgezellen honend.

‘Misschien heeft hij daar gelijk in,’ sprak Tiuri luid. ‘Wie zegt dat het uilen zijn? Hebt u nooit gehoord van geesten die blijven dwalen om plaatsen waar ze vroeger hebben gewoond... gekwelde zielen, die niet kunnen berusten in hun lot?’

De Dwaas naast hem sloeg een kruis. De Rode Ruiters keken allen naar Tiuri; in het flakkerende licht van het vuur zag hij dat hun gezichten dreigend, maar ook angstig stonden. Degene die het eerst over de uilen had gesproken trok zijn dolk en kwam naar Tiuri toe.

De jonge ridder keek hem onverschrokken aan. ‘U hoeft ze niet te vrezen,’ zei hij, ‘als er geen bloed kleeft aan uw handen tenminste.’

De Rode Ruiter vloekte, maar draaide zich om en ging weer bij zijn makkers zitten.

Tiuri had even een voldaan gevoel; hij had een van zijn vijanden een klein beetje terugbetaald. Wat later echter werden hij en de Dwaas gebonden, en zo brachten ze een mistroostige nacht door.

De Rode Ruiters sliepen ook niet veel; nu en dan ging er een naar buiten, en tegen de morgen klonk het geluid van paardenhoeven die zich verwijderden. Kort daarna werden de gevangenen losgemaakt en ruw overeind getrokken.

‘Tijd om te vertrekken,’ zei de hoofdman. ‘Kom mee.’

In het kille, mistige morgenlicht stonden de paarden al klaar. Ardanwen was er ook bij.

‘Dat beest is gevaarlijk,’ zei de hoofdman tot Tiuri.

‘Niet voor zijn meester,’ antwoordde de jongeling kalm. ‘Dan zult u hem berijden,’ zei de hoofdman. ‘Maar denk eraan, geen aardigheden onderweg.’

Tiuri besteeg zijn paard; zijn handen werden door een Rode Ruiter op zijn rug samengebonden. Hetzelfde gebeurde met de Dwaas, die zachtjes protesteerde.

‘Vooruit!’ beval de hoofdman, en de stoet zette zich in beweging. Tiuri keek rond; hij zag alleen Rode Ruiters, hij telde er acht. Van de mannen die hen overvallen hadden was niets te zien.

Ze reden over de weg naar het westen. Het water van de Zwarte Rivier was bedekt door een witte damp, bleke nevels zweefden tussen de bomen.

Zou ik nu werkelijk niet kunnen ontsnappen? vroeg Tiuri zich af. Als het hem eenmaal was gelukt, zouden ze hem niet gemakkelijk vinden in het steeds woester wordende woud aan weerskanten. Hij keek om naar de Dwaas, die achter hem reed, met zijn gezicht vol sprakeloze ellende. Naast hem reed de hoofdman, die zich naar hem toeboog en zei: ‘Laat elk plan tot ontsnapping varen, ridder! Uw paard is vlug en vurig, dat heb ik heus wel gemerkt. Maar voordat u uit ons gezicht verdwenen bent, zal uw schildknaap dood zijn, getroffen door onze zwaarden.’

Tiuri keek hem vol afschuw aan. Deze woorden deden hem weer goed beseffen wat voor vijand hem in zijn macht had. Maar hij had zelf ook wel geweten dat hij gebonden was door de Dwaas, meer dan door de koorden om zijn polsen.

‘Wij nemen niet voor niets de moeite u mee te voeren,’ ging de hoofdman voort. ‘Wij dulden niemand op onze wegen, maar u nemen we mee om uw witte schild.’

‘Witte schild?’ herhaalde Tiuri verwonderd.

‘Ja. Onze meester heeft bevolen: “Weer iedereen van de wegen, maar als je een ridder tegenkomt die een wit schild draagt, dood hem dan niet, maar breng hem bij mij.”’

‘Waarom?’ vroeg Tiuri. ‘Wie is uw meester?’

‘Op uw vragen geef ik geen antwoord,’ zei de Rode Ruiter. ‘En wie mijn meester is kan alleen hijzelf u zeggen.’ Hij wendde zijn blik op de weg en sprak geen woord meer.

Een ridder met een wit schild... Maar ik ben niet de enige ridder met een wit schild, dacht Tiuri. Alle anderen zijn ridders van koning Unauwen... De Rode Ruiters uit Eviellan waren vijanden van ieder uit Unauwens rijk. Zagen ze in hem ook een ridder uit het westen? Wat zou het einde zijn van deze weg, en welk lot zou hem daar wachten...?

De weg bleef de rivier volgen en was zo breed dat ze steeds twee aan twee konden blijven rijden. Geen van de Rode Ruiters sprak tot de gevangenen, maar ze behandelden hen niet slecht. Ze lieten hen meedelen in het eten; hun handen werden daar zelfs even voor losgemaakt. Maar de bewaking verslapte geen ogenblik. Tiuri en de Dwaas wisselden nauwelijks een woord; ze konden toch niet vertrouwelijk praten.

’s Middags zagen ze andere mensen: mannen die bezig waren bomen te kappen. Een Man in het Groen met een zwarte kap op stond erbij en gaf aanwijzingen. De Rode Ruiters hielden hun paarden in en praatten even met hem.

Een Man in het Groen, dacht Tiuri. Maar hij ziet er toch anders uit dan de man die wij een paar dagen geleden zagen.

Ze reden verder. Plotseling echter kwam er onrust onder paarden en ruiters. Weer hielden ze stil. Tiuri rekte zich uit om te zien waarom.

Er waren mannen op de weg verschenen, Mannen in het Groen. En deze zagen er wél precies zo uit als de man die hij in een boom had zien zitten. Pas toen merkte Tiuri met een schok dat ze hier óók in de bomen zaten. Mannen in de bomen en mannen op de weg! Ze leken allemaal op elkaar, geheel gehuld in groene, nauwsluitende kleren, met baarden en gebruinde gezichten. Ze waren gewapend; de meeste met lange speren, sommige met pijl en boog. Tiuri nam hen verbaasd op. Er was iets toverachtigs in de wijze waarop deze mannen onverwacht konden verschijnen. Ze keken ook naar hem, eerder nieuwsgierig dan boosaardig. Geen van hen zei iets.

De hoofdman van de Rode Ruiters steeg af en liep naar de mannen op de weg. Hij sprak even zacht met hen, kwam toen terug, beklom zijn paard weer en gaf het sein ‘doorrijden’.

Toen ze dat deden, trad een Man in het Groen naar voren en greep Ardanwen bij de teugel. Tot Tiuri’s verwondering bleef zijn paard meteen doodstil staan, zonder ook maar éénmaal te protesteren. De Man in het Groen keek naar hem op. Zijn gezicht deed Tiuri denken aan dat van een houten beeld dat hij eens had gezien: hoekig, verweerd en zonder enige uitdrukking. De man keek hem aan, lang en vorsend leek het, maar uit zijn diepliggende ogen was niets op te maken. Nog nooit had Tiuri iemand ontmoet die hem zó ondoorgrondelijk voorkwam, en hij voelde zich niet op zijn gemak.

De Man in het Groen liet Ardanwen los en maakte een beweging met zijn speer.

‘Doorrijden!’ zei de hoofdman der Rode Ruiters voor de tweede keer. Tiuri meende iets van vrees te horen in zijn stem.

De Man in het Groen liep het bos in; binnen een ogenblik was hij verdwenen. Meteen daarna verwijderden ook de anderen zich.

Ze reden door, maar na korte tijd hielden ze nogmaals halt. Behalve de Rode Ruiters was er nu geen mens meer te bekennen. Toch zouden er best nog Mannen in het Groen naar hen kunnen kijken...

Het zijn wonderlijke wezens, dacht Tiuri. Ik kan begrijpen dat de Dwaas bang voor ze is. Zelfs de Rode Ruiters schenen hen te duchten. Speciaal die ene man was een indrukwekkende figuur – Ardanwen had dat ook gevoeld...

De Rode Ruiters overlegden fluisterend met elkaar. ‘We nemen een andere weg,’ zei de hoofdman toen, ‘en die moet geheim blijven. Blinddoek de gevangenen!’

Nu ook nog geblinddoekt! dacht Tiuri.

Toch kon dat hem niet beletten te merken dat ze even later de rivier overstaken... Hij geloofde dat ze naar het zuiden reden. De rivier lieten ze dus achter zich, maar na een poosje dacht hij toch weer geruis van water te horen. Een zijrivier? vroeg hij zich af. Of heeft de Zwarte Rivier een bocht gemaakt en volgen we die nog steeds?

Ze reden niet lang, maar toen hij had moeten afstijgen en de blinddoek hem van zijn ogen was genomen, kon hij niets ontdekken waaruit hij wist op te maken waar ze waren. Het was intussen donker geworden en ze waren omringd door duister geboomte. Van een rivier was niets te zien, al hoorde hij nog steeds water ruisen.

Omringd en bewaakt door de Rode Ruiters brachten Marius en hij de nacht door, stevig gebonden aan handen en voeten.

De volgende dag bracht niets nieuws. Ze gingen voort; de gevangenen waren weer geblinddoekt, ze zagen niets en hoorden weinig. Ze passeerden soms andere mensen, wist Tiuri, en hij vermoedde nog steeds dat ze zuidwaarts reden, maar zeker was hij daar niet van. Hij trachtte niet toe te geven aan gevoelens van vrees en neerslachtigheid, terwijl hij machteloos in handen van de vijand naar een onbekend doel werd gevoerd.

’s Avonds werd de blinddoek hun weer afgenomen. Ze sliepen deze keer in een kleine houten hut, en elke gedachte aan ontsnappen bleef onzinnig. En al zou ik een mogelijkheid zien, dacht Tiuri, dan kan ik er toch geen gebruik van maken. Ik kan Marius toch niet in de steek laten?

Maar de dag daarop werden er geen aanstalten gemaakt voor een vertrek. Ze werden alleen geblinddoekt en uit de hut geleid.

‘Ga hier maar zitten,’ klonk de stem van de hoofdman. ‘Kom niet met je handen aan die doek, anders zul je nooit van je leven het licht meer zien.’

2 De meester van de Rode Ruiters

‘Ik weet waar we zijn,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ik hoor het, ik ruik het, ik voel het, Vriend! Ik hoef het niet te zien. Als jij met je ogen kon kijken zou je zien wat ik weet.’

‘Wat dan?’ vroeg Tiuri.

‘Voor ons is de rivier,’ zei de Dwaas. ‘De donkere rivier – hoor je het water? Er is een brug overheen, een lage brug van hout. Aan de overkant zou je een toren zien, een stenen toren, een oude toren, een boze toren in het bos. En daar loopt de weg naar het kasteel, naar het kasteel bij de bergen, het huis van hém, de Meester van het Wilde Woud.’

Hij sprak steeds zachter en Tiuri moest zich naar hem toebuigen om hem te verstaan. Om hen heen klonken andere geluiden: hoefgetrappel, voetstappen, het gepraat van de Rode Ruiters. Maar plotseling viel er een stilte.

‘Je kunt ze die blinddoek wel afdoen,’ sprak toen een enigszins gedempte stem die Tiuri niet eerder had gehoord. ‘Laat hun alles zien,’ klonk het verder, wat spottend. ‘De een kijkt blijkbaar door de blinddoek heen en geen van beiden zal er iemand anders iets van vertellen.’

Ruwe handen rukten aan de doek en even later keek Tiuri met knipperende ogen op naar de man die gesproken had.

Deze stond maar enkele passen van hem af – een ridder was het, van hoofd tot voeten gehuld in een zwarte wapenrusting; alleen het schild aan zijn arm was rood als bloed.

Tiuri kwam overeind. Vóór hem was te zien wat de Dwaas had verteld: een rivier, een brug en aan de overkant een hoge toren en donker bos. Maar daarop lette hij nauwelijks. Hij keek naar de ridder – een zwarte ridder met een rood schild! Zijn gezicht was verborgen achter het gesloten vizier van zijn helm. Om hem heen stonden de Rode Ruiters, zwijgend en onderdanig, als dienaren bij een gevreesde meester.

Tiuri voelde dat een hand zich in de zijne schoof; die van de Dwaas. Deze was ook van zijn blinddoek bevrijd en stond vlak naast hem.

‘En dit,’ sprak de Zwarte Ridder, ‘is dus Ridder Tiuri met het Witte Schild.’

‘Die ben ik, heer,’ sprak Tiuri met krachtige stem.

‘En wie is de ander?’ vroeg de Zwarte Ridder.

Tiuri gaf de hand van zijn beschermeling een bemoedigend drukje.

‘Marius,’ antwoordde hij, ‘mijn schildknaap.’

Een van de Rode Ruiters zei: ‘Díé komt hier niet voor de eerste keer.’

‘Ik begrijp het,’ zei de Zwarte Ridder. ‘Nalatig van jullie, dom van hem. Meer valt hier niet over te zeggen.’

Tiuri wist heel zeker dat hij tegenover een gevaarlijke vijand stond. Wie was deze Zwarte Ridder? Zijn stem leek onbekend en had toch iets vertrouwds – niet Kraton van Indigo of Melas van Darokítam, dat wist hij zeker, en andere ridders met rode schilden kende hij niet.

De Ridder maakte een gebaar naar de Dwaas en zijn volgende woorden waren als een slag in het gezicht: ‘Bomen genoeg in de buurt. Hang hem op!’

De Dwaas begreep het nog eerder dan Tiuri. Hij slaakte een onderdrukte kreet en klemde zich aan zijn vriend vast. Twee Rode Ruiters kwamen naar hen toe.

Tiuri zei luid: ‘Dat verbied ik!’

De twee ruiters waren zó verbaasd dat ze bleven staan.

De Zwarte Ridder trad een stap naderbij en sprak, bijna lachend: ‘Jongeman, je bent werkelijk niet in staat om iets te verbieden.’

‘Dat ben ik wél,’ zei Tiuri, terwijl hij beschermend een arm om de Dwaas heen sloeg. ‘Hij is mijn schildknaap en ik ben verantwoordelijk voor hem. Dat blijft zo, al ben ik uw gevangene. En ik verbied iedereen hem een haar te krenken zolang ik er nog ben.’ Hij sprak op zelfverzekerde toon, maar inwendig was hij heel bevreesd. Zou hij werkelijk kunnen beletten dat de Dwaas iets overkwam?

De Rode Ruiters stonden nog steeds onbeweeglijk, maar niet om zijn woorden, zag hij; ze wachtten op een teken van hun meester.

Hij richtte zich weer tot de Zwarte Ridder. ‘Heer,’ zei hij, ‘Marius heeft u niets gedaan – ik ook niet trouwens – en hij is mij gevolgd op mijn bevel. Als hij daarmee iets heeft misdaan, dan komt dat neer op mijn hoofd.’

‘Gij die hier komt als vriend, betreed ons pad in vrede...’ sprak de Zwarte Ridder. ‘Welnu, het woud heeft je niet verslonden, en dus mag ik veronderstellen dat je een vriend bent – of niet?’

Die stem! Die was angstaanjagend en aantrekkelijk tegelijk. Er waren zeker weinig mensen die niet zouden luisteren als deze ridder sprak.

‘Ik sluit alleen vriendschap met mensen die ik kén, ridder,’ zei Tiuri zo hooghartig mogelijk, en tegelijkertijd vroeg hij zich af of zo’n houding geen kwaad zou kunnen voor de Dwaas.

‘Ach, en kén je ze dan werkelijk?’ vroeg de Zwarte Ridder bijna fluisterend. ‘Wat een geluk je zo zeker te voelen; dat kan alleen iemand die zo jong is als jij. Maar je vrienden zullen je nog wel eens teleurstellen, jongeman – hoe heet je ook weer...’

‘Ridder Tiuri,’ klonk het kortaf.

‘Ridder Tiuri met het Witte Schild,’ zei de Zwarte Ridder. ‘Neemt u me mijn onbeleefdheid niet kwalijk. Maar ik ben vele jaren ouder dan u en al zou ik mijn vizier opslaan, dan zou u mij toch niet kennen.’

Zijn stem, die zacht en ondanks de spot bijna vriendelijk had geklonken, veranderde. ‘Wat hebt u aan deze schildknaap, ridder Tiuri?’ zei hij. ‘Hij trilt en beeft en durft niet eens naar me te kijken! Hij zal eerder een last dan een hulp zijn geweest op uw weg...’

De Dwaas liet Tiuri los.

‘Een trouwe vriend,’ begon de jongeling.

‘Ah, een wegwijzer misschien?’ viel de Zwarte Ridder hem in de rede. ‘Dan moet hij toch weten, deze Marius, dat men de wegen in het Wilde Woud slechts in één richting mag gaan. Er is geen terug, Ridder Tiuri met het Witte Schild. En als u op uw woorden ook niet terug wilt komen, stel dan uw leven in dienst van het zijne. Staaf uw woorden met daden!’

Tiuri hief zijn handen op, de palmen naar buiten gekeerd. ‘Zegt u maar hoe,’ zei hij.

De Zwarte Ridder scheen hem doordringend aan te kijken. ‘Ridder Tiuri als kampioen van de verdrukte onschuld,’ sprak hij. ‘Geef hem een zwaard en laat hem vechten. Wie neemt het tegen hem op? Een tweegevecht met als inzet het leven van deze armzalige dwaas!’

Er ging een gemompel op onder de Rode Ruiters en een van hen vroeg: ‘Zijn eigen zwaard?’

‘Welja,’ sprak de Zwarte Ridder.

‘Nee, niet doen!’ riep de Dwaas plotseling. ‘Niet vechten, niet vechten!’

‘Stil, Marius,’ zei Tiuri. ‘Dit is een eerlijk tweegevecht.’

‘Denk je dat ik niet begrijp waarom je wilt vechten, Vriend?’ zei de Dwaas. ‘Om mij, om mij! Nooit is er gevochten om mij, nooit zullen ze vechten om mij. Jij ook niet; jij zeker niet!’

Een Rode Ruiter overhandigde Tiuri zijn zwaard.

‘Marius,’ zei Tiuri, ‘wees flink. Kom, geef me mijn schild.’

‘N... nee,’ fluisterde de Dwaas.

Intussen kwamen er meer mannen aanlopen. ‘Laten we naar het Toernooiveld gaan!’ riepen ze.

Tiuri lette niet op hen. ‘Doe wat ik je vraag, vriend,’ zei hij tot de Dwaas. ‘Herinner je je niet wat ik jou heb beloofd en jij mij?’

Tranen sprongen de Dwaas in de ogen.

Een van de Rode Ruiters riep: ‘Hier is het schild!’

De Dwaas liep naar hem toe en pakte het uit zijn handen.

‘Naar het Toernooiveld,’ sprak de Zwarte Ridder. ‘En als mijn kampioen wijs ik iemand aan die nog wat goed te maken heeft tegenover mij... Jaro,’ vervolgde hij met enige stemverheffing. ‘Haal Jaro hier!’

Tiuri, die net het schild van de Dwaas aanpakte, stond even verrast. Jaro! Die naam kende hij. Maar dat was natuurlijk toeval; er waren meer mensen die zo heetten.

Omringd door Rode Ruiters liep hij met de Dwaas naar het Toernooiveld, dat zich ten zuiden van de rivier bleek te bevinden. Achter hem kwam de Zwarte Ridder met het Rode Schild, die een groot grauw paard bestegen had. Tiuri hield zijn zwaard stevig vast en sprak een stil gebed uit. Hij móést winnen; de hemel zou toch zeker aan zijn kant staan – de Dwaas mocht niet sterven!

Na korte tijd kwamen ze op een groot open veld in het bos. ‘Ziehier het strijdperk,’ zei de Zwarte Ridder.

Het flitste door Tiuri heen dat dit misschien de plaats was waar Rooie Quibo een steekspel had gadegeslagen.

‘Jaro!’ riep de Ridder met het Rode Schild.

Een man in het groen met een zwarte kap op zijn hoofd drong zich door de toeschouwers heen. Hij maakte een buiging en zei: ‘Uw dienaar, heer.’

Tiuri verstijfde. Hij kende deze man.

3 Het tweegevecht

Ja, hij was het, Jaro, met zijn dreigende wenkbrauwen en stekende lichtgrijze ogen. Tiuri had hem ontmoet in de bergen, toen hij op reis was met de brief voor koning Unauwen. Jaro, een spion, behorend bij de Rode Ruiters, was toen uitgezonden om hem te doden. Maar Tiuri had hem het leven gered en uit dankbaarheid daarvoor had Jaro hem geholpen.

Nu staarde de jonge ridder zijn tegenstander aan, met gevoelens van verrassing, boosheid en teleurstelling. Nooit had hij gedacht Jaro hier te ontmoeten; hij was ervan overtuigd geweest dat deze zijn boze leven vaarwel had gezegd.

Jaro beantwoordde zijn blik heel kalm; als hij verbaasd was liet hij het niet merken.

De Zwarte Ridder was intussen van zijn paard gestegen.

‘Jullie kennen elkaar,’ zei hij langzaam. ‘Is het niet zo? Wel, Jaro, ik heb jou uitgekozen voor de tweekamp met ridder Tiuri, zodat je kunt doen wat je vorig jaar hebt nagelaten.’

‘Heer,’ zei Jaro onderdanig, ‘dat was mijn schuld niet...’

‘Maar je hebt toen gefaald,’ sprak de Zwarte Ridder koud.

Er flikkerde iets in Jaro’s ogen. ‘Heer,’ zei hij met enigszins bevende stem, ‘ik dank u! Als ik hem versla, mag ik dan weer de wapenrok en kentekenen dragen van uw Rode Ruiters?’

‘Vraag geen feestfanfares voordat je overwinnaar bent,’ sprak zijn meester.

‘Maar ik zál winnen!’ riep Jaro. Hij keek Tiuri aan en zei: ‘Dat had je niet gedacht, hè, mij weer te ontmoeten? Nu kan ik eindelijk onze rekening vereffenen! In een ravijn gooien wou je mij; in de poel des doods storten zal ik jou! Dan zal ik weer een Rode Ruiter zijn, als vroeger.’ Hij kwam dicht bij Tiuri staan. ‘Vermomd als pelgrim was je,’ siste hij, ‘weet je het nog? Bah!’ Hij spuwde voor Tiuri’s voeten en voegde erbij: ‘Ik weet nog ieder woord dat we tegen elkaar zeiden. Jij ook? Ieder woord! Nu zal ik vergelden...’

‘Zwijg!’ beval de Zwarte Ridder. ‘Maak je gereed. Een tweegevecht om het leven van deze... schildknaap.’

Jaro trok zijn zwaard en vroeg een der Rode Ruiters hem zijn schild te lenen.

Tiuri knikte de Dwaas toe. In zijn hoofd draaiden vele verwarde gedachten. Jaro, tegen Jaro moest hij strijden. Waarom had deze zulke boosaardige leugens gesproken? Maar daarbij had hij gezegd: ‘Ik weet nog ieder woord...’

‘Klaar?’ riep een Rode Ruiter.

Nu stond Tiuri tegenover zijn tegenstander. De Zwarte Ridder hief zijn hand op.

Hoe kan ik vechten? dacht Tiuri, terwijl hij zijn zwaard ophief voor de rituele groet. Hij voelde zich plotseling erg jong en onervaren tussen al deze krijgers, en bovendien wist hij niet wat hij aan zijn tegenstander had. ‘Maar,’ zei hij tot zichzelf, ‘ik moet in elk geval winnen. Ik strijd voor Marius.’

Intussen tikten de zwaarden enige malen tegen elkander, als bij een oefengevecht, rustig en zonder vuur. Beide partijen wilden eerst elkaar leren kennen. Ze maakten een paar schijnbewegingen. Jaro deed een uitval en Tiuri pareerde deze, viel op zijn beurt aan en werd afgeweerd. De jonge ridder kreeg zijn kalmte terug; als het zó doorging, kon het goed gaan, hoefde hij niet te verliezen.

Maar de toeschouwers waren teleurgesteld. ‘Is dit een gevecht op leven en dood?’ riep er een ontevreden.

Jaro viel plotseling wat feller aan; zijn zwaard schuurde tegen Tiuri’s schild, zonder de jongeling te deren. Daarop vocht Tiuri ook vuriger. Snel klikklakten de zwaarden tegen elkaar; toen deed Tiuri een uitval die Jaro maar net kon pareren.

Ik moet vlug zijn! dacht de jonge ridder, hem ontwapenen voordat hij erop verdacht is... Meteen viel hij weer uit en paste een serie aanvalsbewegingen toe die hij vaak met zijn vader had geoefend. Eén, twee, drie... bijna raak! Eén, twee... Toen struikelde hij.

De Dwaas slaakte een gil.

Maar Jaro trad achteruit en wachtte tot Tiuri weer overeind was. ‘Klaar?’ zei hij. ‘Ik zal het je moeilijk maken.’

In elk geval gedroeg hij zich ridderlijk. Maar nu werden zijn aanvallen gevaarlijker, zó dat al Tiuri’s gedachten werden weggevaagd, behalve die dat hij niet mocht verliezen. In het mooie witte schild kwamen de eerste blutsen.

Klik, klak, kling!

De Rode Ruiters floten en riepen.

‘Hier!’ riep Jaro en hij haalde uit, maar hij richtte net even verkeerd en Tiuri ontsnapte aan zijn slag.

De toeschouwers joelden.

‘Daar!’ brulde Jaro en nu leek het dat hij Tiuri werkelijk zou verslaan... Nee, hij verloor zijn evenwicht, zodat de jonge ridder tijd had om zich te herstellen.

Tiuri bemerkte dat hij tot de verdediging was teruggedrongen en om te winnen moest hij tot de aanval overgaan. Maar een ogenblik later was het Jaro die voor de eerste keer zijn tegenstander raakte. Tiuri voelde het nauwelijks, het was slechts een schram, maar zijn strijdlust werd erdoor aangewakkerd. Hij vocht voor Marius!

Om hem heen moedigden de Rode Ruiters Jaro aan, maar sommigen floten afkeurend en een van hen riep luid: ‘Je had hem allang kunnen hebben, Jaro!’

Nee, nee, dacht Tiuri. Je zult me niet hebben.

Een poosje vochten ze allebei heel kalm, om nieuwe kracht te verzamelen.

Toen was het Tiuri die Jaro achteruit dreef. En in enkele vlugge bewegingen sloeg hij hem het zwaard uit de hand.

Er viel een stilte.

Tiuri bleef hijgend staan. Jaro glimlachte even, raapte rustig zijn zwaard op en begon opnieuw.

Dit had Tiuri niet verwacht. Houd je hoofd koel, hield hij zichzelf voor. Je moet nu gauw het einde forceren. Hij vecht goed; als het lang duurt is hij in het voordeel...

Hij liet zich een eind terugdrijven, maar intussen maakte hij zich klaar voor de volgende aanval. Die was zó vinnig en onverwacht dat Jaro er even door werd verrast.

Nu! dacht Tiuri. Enkele bliksemsnelle slagen... bloed vloeide over Jaro’s hand... Vlak bij elkaar waren ze nu... de zwaarden schuurden tegen elkaar aan... toen een beweging van Tiuri... en voor de tweede maal liet Jaro zijn zwaard vallen.

Deze keer zette Tiuri er onmiddellijk zijn voet op.

Jaro liet zijn schild zakken en keek hem aan. Er was geen angst op zijn gezicht te bekennen.

De Rode Ruiters zwegen.

‘Dood hem,’ klonk een stem.

Jaro knielde neer. Tiuri wendde zich tot de Zwarte Ridder; hij was het die gesproken had.

‘Ik heb gewonnen, heer,’ zei hij enigszins buiten adem.

‘Ja zeker. Maak er een eind aan,’ sprak deze.

Maar Tiuri dácht er niet aan Jaro te doden; dat zou hij gewoon niet kunnen. ‘Dit is het einde,’ zei hij. ‘Ik heb gewonnen.’

‘Ik had jóú ook gedood!’ riep Jaro, maar uit zijn gezicht was te lezen dat hij dit van Tiuri niet vreesde.

‘Ik doe het niet,’ sprak Tiuri kortaf. ‘Erkent u mij als overwinnaar?’

‘Ja...’ antwoordde Jaro, terwijl hij opstond. Hij wierp een blik op zijn meester en voegde erbij: ‘Nee, het was niet eerlijk. Ik... ik had de zon in mijn gezicht. Ik... nou ja. Ja, je hebt gewonnen.’

‘Je was niet in je beste vorm vandaag, Jaro,’ zei de Zwarte Ridder koeltjes.

‘Ik wil nog eens vechten!’ riep Jaro. ‘Ik heb gezworen dat ik de enige ben die hem mag verslaan.’

De Rode Ruiters lachten honend.

‘Te laat nu,’ zei de Zwarte Ridder. ‘Je hebt je kans gemist en ik betwijfel of je die ooit weer zult krijgen. Geef dat rode schild terug en verdwijn.’

Jaro boog, draaide zich om en liep met slepende tred weg.

De Dwaas kwam naar Tiuri toe en fluisterde: ‘Je bent een goed ridder, Vriend!’

De Zwarte Ridder wendde zich tot de Rode Ruiters en sprak kortaf tot hen in een voor Tiuri onverstaanbare taal – de taal van Eviellan, in plaats van die van Unauwens land welke bijna gelijk was aan die van het Rijk van Dagonaut.

Tiuri’s zwaard en schild werden hem weer afgenomen. Toen wenkte de ridder hem en liep met hem terug naar de rivier. De Dwaas volgde hen en voor hen liepen twee Rode Ruiters met het paard van hun meester. De anderen verspreidden zich naar alle kanten.

‘U kunt een goed zwaardvechter worden, ridder Tiuri,’ sprak de Zwarte Ridder. ‘Waarom doodde u Jaro niet?’

‘Waarom zou ik?’ zei deze. ‘Ik heb gewonnen... is dat niet genoeg?’

‘Zijn vijanden moet men voorgoed onschadelijk maken,’ zei de Zwarte Ridder. ‘En Jaro is toch uw vijand, neem ik aan.’

Ja, dat was zo. Of niet? Tiuri beleefde in enkele ogenblikken het hele gevecht opnieuw. Het drong plotseling tot hem door dat Jaro hem een paar maal geheel in zijn macht had gehad... Zou deze hem met opzet hebben laten winnen? Hij merkte dat de Zwarte Ridder op antwoord wachtte. Die mocht hier natuurlijk geen vermoeden van krijgen!

‘Ja, heer,’ zei hij. ‘Hij heeft eerder geprobeerd mij te doden.’

‘En u hém,’ sprak de ridder.

‘Ik moest me toch verdedigen,’ zei Tiuri snel. Hij wist het zeker: dit was de ridder die Edwinem van Forèstèrra in een hinderlaag had gelokt. De Zwarte Ridder met het Rode Schild, wiens ruiters op hem hadden gejaagd toen hij op weg was met de brief.

‘Vriend, je bloedt!’ klonk de stem van de Dwaas ontsteld naast hem.

‘O, dat is niets,’ zei Tiuri. Toch voelde hij nu dat hij graag even zou gaan zitten – niet om die schram, maar om te bekomen van alle emoties. Zijn eerste echte tweegevecht, de ontmoeting met de Zwarte Ridder en met Jaro...

Hij liet daar echter niets van merken en liep kalm door. Hij staarde recht voor zich uit, maar hij voelde voortdurend de aanwezigheid van de Zwarte Ridder.

‘Nu gaan we naar mijn burcht,’ sprak deze, toen ze de rivier hadden bereikt. Hij wees naar de weg die aan de andere kant van de brug naar het noorden liep.

Tiuri keek rond. In het westen was een deel van het bos gerooid; daar stonden hutten en erachter rezen hellingen op, steeds hoger en steiler, overgaande in de toppen van het Grote Gebergte. In het zuiden en noorden zag hij woud; daar liep de weg.

‘De Wilde Woudweg,’ zei de Zwarte Ridder, ‘die leidt van mijn burcht naar wat men de bewoonde wereld noemt.’

‘Waar komt die uit?’ vroeg Tiuri ondanks zichzelf. Hij wilde eigenlijk niet praten met deze ridder.

‘Aan de rand van het woud, bij bergen en Grijze Rivier,’ was het antwoord. ‘Voor wie het weet! Wie uit Eviellan, of uit Dagonauts rijk, of uit het Grote Gebergte de Wilde Woudweg wil vinden, moet eerst een van de drie geheime toegangspaden kennen – de Wegen naar Eén Doel noem ik die. Dat doel is via de Wilde Woudweg en over de Lage Brug te bereiken...’ Hij wees weer naar het noorden. ‘Mijn burcht bij berg en stromen!’

Even verscheen het beeld van Isadoro voor Tiuri’s geestesoog; dit waren de woorden van haar lied...

Bij de brug stonden enkele wachters, evenals Jaro in het groen gekleed, met zwarte kappen op hun hoofd. Een ander kwam hun tegemoet met een onwillig zwart paard aan de teugel.

‘En hier is Ardanwen,’ zei de Zwarte Ridder met het Rode Schild. ‘Vroeger duldde hij maar één ruiter op zijn rug.’

Die ruiter was Edwinem geweest, bijgenaamd de Onoverwinnelijke, Edwinem van Forèstèrra, die vermoord was door...

Tiuri keek naar de ridder, die verdiept scheen in de aanblik van Ardanwen. Het paard had de oren in zijn nek gelegd – kende en herkende het hem?

Plotseling wendde de ridder zijn hoofd naar hem toe. Tiuri kreeg het gevoel dat zijn gedachten op zijn gezicht te lezen waren. Hij deed zijn best zo strak mogelijk te kijken zonder zijn ogen neer te slaan. Hij wilde dat hij wist hoe de ridder eruitzag; alles was beter dan dit gesloten vizier aan te zien.

De ridder sprak, bijna tot zichzelf leek het: ‘Een zwart paard en een wit schild...’ Iets luider liet hij erop volgen: ‘Bestijg dit paard, ridder Tiuri, zodat ik kan zien of het waarlijk uw paard is. U zult dan mijn gebied betreden zoals het behoort.’ Hij wenkte een der ruiters en beval: ‘Geef hem zijn schild, maar niet zijn zwaard.’

Tiuri begreep niet wat hij hiervan moest denken. Waarom moest hij rijdend op Ardanwen de brug overgaan, met zijn schild, alsof hij een gast was – maar zonder zijn zwaard, als een gevangene? Zou hij weigeren? Maar Ardanwen kwam naar hem toe en boog zijn trotse nek. Hij hield van Nachtwind en was trots op hem. Niemand anders zou hem berijden, en zeker deze eerloze ridder niet. Dus besteeg hij zijn paard en reed zonder iets te zeggen naar de brug. Daar keek hij om en riep: ‘Marius!’

De Dwaas holde op hem af en pakte Ardanwen bij de teugel. Zo gingen ze samen de brug over.

De Zwarte Ridder kwam hen achterop; ook hij was nu te paard. ‘Rijd naast mij verder, ridder Tiuri,’ zei hij, ‘naar mijn kasteel, de Tarenburcht.’

Maar Tiuri zei: ‘Hóé rijd ik naast u, ridder wiens naam ik niet eens ken? Kunnen u en ik wel naast elkaar rijden, alsof we hetzelfde doel hebben?’

‘Ik rijd niet naast ú, ridder Tiuri,’ was het antwoord, ‘maar naast een herinnering, een schim van lang geleden. Zelfs uw schildknaap – anders dan elke andere – past erbij.’

‘U spreekt in raadsels,’ zei Tiuri kortaf. ‘Waarom behandelt u mij niet als wat ik ben? Uw gevangene!’

‘Doe ik dat dan niet?’ zei de ander spottend. ‘Ik zal in raadsels spreken als het mij belieft, u op Ardanwen naast mij laten rijden als mij dat behaagt. U weet wat u bent, ridder Tiuri: mijn gevangene! Maar ik, aan wiens willekeur u bent overgeleverd, blijf een onbekende. Ik ben een geheim van het Wilde Woud, waar u te nieuwsgierig naar was. Komt u mee.’

4 De Tarenburcht

Zo reed Tiuri zwijgend naast de Zwarte Ridder met het Rode Schild. De Dwaas liep op een drafje mee; hij raakte telkens Ardanwen aan, alsof hij daar moed uit putte. Om hen heen was donker bos en de weg leek hen in de richting van de bergen te voeren; het terrein werd tenminste steeds heuvelachtiger. Nu en dan kwamen ze mensen tegen, Rode Ruiters en Mannen in Groen en Zwart, die de Zwarte Ridder eerbiedig groetten.

De laatste sprak geen woord meer en Tiuri was daar blij om. Als Bendoe dit wist! dacht hij. Maar Bendoe was ver weg; hij streed tegen Deltaland in het zuiden. En hijzelf raakte nu steeds verder van zijn vrienden verwijderd, ja, misschien wel buiten hun bereik. Maar Piak... waar zou Piak zijn? Was hij ontsnapt en op weg naar koning Dagonaut om alles te vertellen en hulp te halen? Als hij maar niet ook gevangen was...

‘Ik wil de moed niet verliezen,’ zei Tiuri tot zichzelf. Arwaut, Ilmar en andere dappere mannen waren verraderlijk gedood, maar hij leefde nog. Hij vroeg zich af welke plannen de Zwarte Ridder met hem had; het was zeker niet uit vriendelijkheid dat deze hem had gespaard.

Ze reden een hele tijd voort. Het bos werd minder dicht en Tiuri zag vele stapels boomstammen liggen.

En ’s middags kwamen ze op een open plek. Daar lag de burcht, een groot gebouw van roodachtige steen. De bergen waren nu heel dichtbij; de onderste hellingen waren met dennen begroeid, maar daarboven waren ze kaal en sneeuw lag op de toppen. Toen ze de burcht naderden, zag Tiuri dat die in zeer vervallen staat verkeerde. Een houten huis was ertegenaan gebouwd.

‘De Tarenburcht en het Huis met het Rode Schild,’ sprak de Zwarte Ridder – het eerste dat hij zei sinds ze op weg waren gegaan. ‘Mijn woning in het Wilde Woud.’

De Dwaas bleef even staan, hijgend en vermoeid, want hij had niet bij Tiuri op Ardanwen willen rijden. Hij keek met open mond naar de burcht. Die zag er ook indrukwekkend uit, ondanks de ouderdom ervan – of misschien juist daardoor. Het huis was nieuw; voor de poort hing een groot rood schild aan een staak.

De Zwarte Ridder strekte zijn arm uit en zei: ‘Die berg, daar in het noordwesten, is de Tarentop.’

Deze machtige top was Tiuri ook al opgevallen. Nu zijn we aan de voet van het Grote Gebergte, dacht hij, de grens van het Wilde Woud.

Maar verder weg, in het noorden, waren bomen, net als in het zuiden en oosten. Hij hoorde geruis van water; dat moesten de stromen zijn waarvan werd gesproken in het lied.

Ze reden op de burcht toe; er stonden wachters omheen.

‘Welkom in mijn huis, ridder Tiuri,’ sprak de Zwarte Ridder. ‘Stijg af, treed binnen en kom niet meer naar buiten.’

Tiuri gaf geen antwoord op deze spot. Maar van hoopvolle gedachten bleef niet veel meer over. De Tarenburcht zag eruit alsof er talrijke kerkers zouden zijn en de hele omgeving scheen gekant tegen ontsnappingsplannen. Ongenaakbare bergen, wild bos, en vele, vele gewapende mannen. Ze stonden om het kasteel en liepen overal op het veld.

Ardanwen brieste onrustig toen enkele dienaren hem weg wilden brengen.

‘Verzorg hem goed,’ beval de Zwarte Ridder.

‘Het beste, Nachtwind,’ fluisterde Tiuri. ‘Loop naast me, Marius,’ zei hij tegen de Dwaas, toen ze door wachters het Huis met het Rode Schild binnen werden gebracht.

De Zwarte Ridder ging niet mee.

Tiuri en de Dwaas kwamen in een ruime hal, waar Rode Ruiters aan lange tafels zaten. Sommigen aten, anderen praatten, of keken hun wapens na. De twee gevangenen moesten gaan zitten op een bank in een hoek en werden toen aan hun lot overgelaten. De Rode Ruiters bemoeiden zich niet met hen – enkelen keken hen nu en dan met een boosaardige grijns aan, maar verder gebeurde er niets. Tiuri probeerde de Dwaas, die bang was, zachtjes moed in te spreken. Daarna zaten ze stil naast elkaar, zeker wel een uur. Ze kregen allebei honger, maar niemand dacht erover hun eten te brengen.

Intussen liepen er mannen af en aan; niet alleen Rode Ruiters, maar ook Mannen in het Groen – de laatste droegen allemaal zwarte kappen. Na een tijd kwamen er een paar van zulke mannen binnen met wapens, die ze aan de Rode Ruiters overhandigden. Blijkbaar hadden ze die gepoetst. Jaro was er ook bij.

Ik geloof dat hij lager in rang is geworden, dacht Tiuri. Vroeger was hij een van de Rode Ruiters, en die hebben het meest te vertellen; dat zie je aan alles.

Een Rode Ruiter begon woedend op te spelen omdat hij een vlekje vond op zijn zwaard. Een ander berispte Jaro. ‘Waarom, ezel, breng je al deze speren hier? Zet ze waar ze horen!’

Jaro liep met de speren de hal door; vlak bij de plaats waar de twee gevangenen zaten liet hij ze op de grond kletteren. Hij raapte ze op, zonder naar Tiuri te kijken, en verwijderde zich.

Meteen daarna boog de Dwaas zich naar Tiuri toe en fluisterde met een benauwd gezicht: ‘Hij heeft iets in mijn laars gedaan!’

‘Wat? Wie?’ vroeg Tiuri.

‘Hij daar... nu is hij weg. De man met wie je vocht, Vriend!’

‘Stil!’ fluisterde Tiuri. ‘Laat de Rode Ruiters je niet horen.’ Hij keek naar de voeten van de Dwaas; diens laarzen waren groot genoeg om er wat in te doen. ‘Kun je voelen wat het is?’ vroeg hij.

‘Nee... Hij liet iets in mijn laars vallen. Het is hard en koud en scherp.’

‘Kijk recht voor je uit; doe net alsof er niets aan de hand is,’ sprak Tiuri zacht.

‘Ik voel het bij mijn voet,’ zei de Dwaas.

‘Zeg niets. Laat niets merken, Marius. Misschien is het iets goeds; misschien wil die man ons helpen,’ fluisterde Tiuri terwijl hij naar de Rode Ruiters keek, die echter niet op hen letten.

Iets hards en kouds en scherps... een mes misschien? Was Jaro inderdaad niets vergeten van hun ontmoeting in de bergen, van zijn gesprek met de kluizenaar? Tiuri’s hart werd weer van hoop vervuld.

Weer kwamen er mannen binnen; twee ervan liepen op de gevangenen toe en bevalen hun mee te gaan.

Als Marius nu maar niets verraadt! dacht Tiuri. Nee, de Dwaas liep rustig mee; hij trok alleen een beetje met zijn voet.

Met de dienaren van de Zwarte Ridder gingen ze een deur door, die hen bracht in een sombere, stenen zaal. Nu zijn we in de burcht zelf, wist Tiuri. Daarna door andere zalen en zuilengalerijen en toen de treden op van een wenteltrap, die uitkwam in een gang. Aan het eind daarvan stond een schildwacht; dichterbij werd door de dienaren een zware deur opengemaakt. ‘Deze kamer in,’ zeiden ze kortaf.

Toen Tiuri en de Dwaas binnen waren gegaan, viel meteen de deur achter hen dicht, en grendels knarsten.

‘Wat nu?’ fluisterde de Dwaas.

‘We zijn opgesloten, Marius,’ zei Tiuri. ‘Gevangen in de Tarenburcht.’

Hij keek de kamer rond; tegenover zich zag hij twee vensters met tralies ervoor.

‘Mag ik mijn laarzen uittrekken?’ vroeg de Dwaas.

‘Ja, natuurlijk,’ zei Tiuri. ‘Ja, vlug, doe ze uit!’

De Dwaas deed het, en even later hield hij zijn vriend iets voor. ‘Kijk,’ fluisterde hij, ‘dit is het.’

Het was een vijl.

Een vijl! Jaro wil ons helpen, dacht Tiuri blij. Hij pakte de vijl uit Marius’ hand en liep naar een der ramen. Hij greep de tralies, hard, sterk ijzer, maar geen onoverwinnelijke belemmering meer. Hij keek naar buiten – ze waren vrij hoog boven de grond, maar het was wel te doen, als...

Toen viel zijn blik op twee krijgslieden in groen en zwart, die langzaam heen en weer liepen beneden hem.

‘Waar is dit voor, Vriend?’ vroeg de Dwaas, die naast hem was komen staan.

‘Hiermee kun je de tralies doorvijlen,’ zei Tiuri. ‘Maar het kasteel wordt bewaakt; zie maar.’

‘Doorvijlen,’ fluisterde de Dwaas. ‘Kapotmaken. Laat mij ze doorvijlen, Vriend!’

‘Niet nu,’ zei Tiuri. ‘De wachters kunnen ons zien.’ Ja, daar keek een van hen naar boven. ‘We moeten wachten totdat het donker is,’ voegde hij erbij.

Ze bevonden zich aan de achterkant van de burcht. Links, in de verte, zagen ze de Tarentop; rechts werd het uitzicht belemmerd door een uitstekend bastion. Voor hen lag een met gras begroeid terrein, dat naar beneden afliep; hier en daar lagen er rotsblokken. Aan het eind van de helling, links van hen, was een brug en ze hoorden water ruisen. Daar moest dus een rivier zijn – de Groene Rivier misschien? dacht Tiuri. In de verte was bos.

Hij wendde zich af van het raam en zei: ‘We zullen eerst deze vijl verstoppen.’

De kamer was somber en verwaarloosd, maar sprak toch van vergane glorie. De tegels van de vloer, hoe gebarsten ook, waren tot fraaie figuren samengevoegd. Op de muren waren resten van schilderingen te zien. Er stonden enkele meubels: een tafel met een kandelaar erop, twee stoelen en een kist. Aan één kant was er een gewelfde opening, die toegang gaf tot een klein vertrek zonder ramen, waar twee britsen stonden.

‘Ik vind het hier akelig, Vriend,’ zei de Dwaas.

Dat vond Tiuri ook, al leek deze gevangenis niet erg op een kerker. Hij verborg de vijl onder een losse tegel bij de haard en onderwierp de kamer aan een onderzoek. Slechts één weg tot ontsnapping was er: door een der ramen. En dan konden ze het best het rechterraam nemen; dat zag je niet meteen als je de deur binnenkwam.

De Dwaas was gaan zitten; hij bekeek weer zijn laarzen en zei toen verrast: ‘Er zit nog iets in!’

Tiuri was meteen bij hem. Het was een stukje boombast, waarin iets was gegrift. Het kostte hem even moeite de boodschap te ontcijferen. Deze bestond uit houterige, onhandige letters, die drie woorden vormden:

DE DERDE NACHT

‘De derde nacht...’ las Tiuri halfluid.

‘Wat betekent dat,’ vroeg de Dwaas, ‘de derde nacht?’

‘Misschien dat we op die nacht kunnen ontsnappen,’ zei Tiuri zacht. ‘Overmorgen-nacht moet dat zijn. Zoals het nu is, lukt het ons nooit, met die wachters. We moeten er in elk geval voor zorgen dat we voor die tijd de tralies hebben doorgevijld.’

De Dwaas zag eruit alsof hij meteen wilde beginnen, maar Tiuri zei: ‘Nee Marius, pas als het donker is; heb nog even geduld.’

De Dwaas knikte. ‘Waarom helpt hij ons?’ vroeg hij. ‘Ken je hem? Ja, jullie kennen elkaar, en je hebt gevochten. Hoe kan dat?’

‘Dat is een heel verhaal,’ zei Tiuri, terwijl hij terugdacht aan zijn eerste ontmoeting met Jaro. ‘Ik begrijp Jaro ook niet helemaal. Maar hij denkt aan ons en wil ons helpen, dat is zeker.’

‘Niet alle vijanden zijn vijanden,’ fluisterde de Dwaas. ‘Dat heb ik nooit geweten, Vriend.’

‘Heb je de Zwarte Ridder en zijn Rode Ruiters eerder ontmoet?’ vroeg Tiuri.

‘De Ridder niet, nooit,’ antwoordde de Dwaas. ‘Rode Ruiters wel; ze reden door het bos; er zijn er veel, veel! Maar ze laten zich niet vaak zien, net als de Mannen in het Groen.’

‘Wonen ze ook hier, de Mannen in het Groen?’ vroeg Tiuri. ‘Is het de Groene Rivier, die we horen?’

De Dwaas rimpelde zijn voorhoofd. ‘Ik weet het niet,’ zei hij. ‘Ik ben hier niet eerder geweest, bij de burcht, in dit huis. Ik mocht er niet komen. Ik was dáár’ (hij wees naar het noordoosten) ‘en ik heb ook gewoond bij de Lage Brug, weet je wel, waar die toren staat. Daar zijn ook huizen, heb je ze niet gezien?’

‘Met je broers,’ zei Tiuri.

‘Ja, maar ik zag ze niet vandaag. Misschien zijn ze ook weggelopen. Nee, ik denk toch van niet. Zij wilden mee, naar hier, met de Rode Ruiters. Maar voor de Mannen in het Groen zijn ze bang, net als ik.’

‘Waarom?’ vroeg Tiuri.

De Dwaas haalde zijn schouders op. ‘Ik heb nooit met ze gepraat,’ fluisterde hij. ‘Ze willen niet praten met me. Ze spreken alleen met de Rode Ruiters. En hun meester is de heer van een kasteel bij de bergen...’

‘De Zwarte Ridder met het Rode Schild,’ mompelde Tiuri. ‘Wie is hij? De ridder die Bendoe zocht... wreed, vals, gevaarlijk... Wat doet hij hier, zo ver van Eviellan?’

‘Ik wilde dat we ergens anders waren, Vriend,’ zei de Dwaas. ‘Het duurt nog lang tot de derde nacht.’

Tiuri’s oog viel op de kist die in een hoek van de kamer stond, een wormstekige, met ijzer beslagen kist. Hij deed die open om te zien of er iets in zat.

Ja... een wit en zwart geruit bord en een stoffige doos met schaakstukken. Hij bleef er een ogenblik mee in zijn handen staan. Hij dacht aan kasteel Ristridin, waar hij had geschaakt met Tirillo en ridder Idian. Prins Iridian... zou hij weer terug zijn in het rijk van zijn vader?

‘Wat heb je daar, Vriend?’ vroeg de Dwaas.

Tiuri legde het bord op tafel en zette de stukken erop – die waren mooi, van ivoor en ebbenhout. ‘Dit is een schaakspel,’ zei hij. ‘Je speelt het met z’n tweeën; de een met wit, de ander met zwart. Wie de koning van de tegenpartij mat zet, heeft gewonnen.’

‘Mat? Wat betekent dat, “mat”?’ vroeg de Dwaas.

‘Dat betekent “dood”,’ antwoordde Tiuri. ‘Je kunt elkaars stukken verslaan, en ze lopen elk op hun eigen manier. Kijk, dit is de koning, die staat hier, en de koningin staat naast hem. En deze kleine stukken heten pionnen; daarvan heeft elke partij er acht.’ Hij praatte verder, al merkte hij gauw dat de Dwaas er niet veel van begreep. Deze bekeek het spel echter vol belangstelling.

‘Paarden zijn erbij,’ zei hij, ‘en torens. Speel ermee, Vriend; dan zal ik kijken.’

‘Dan moet ik tegen mezelf spelen,’ zei Tiuri, terwijl hij de openingszet met wit deed. Misschien kon dit spel hem helpen de tijd te bekorten. Hoe laat zou het zijn? Het begon al te schemeren.

Hij liet het schaakbord staan en keek naar buiten. De wachters liepen er nog steeds heen en weer, een Rode Ruiter galoppeerde voorbij. Hij rilde even; het was kil in de kamer en er lag geen brandstof in de haard.

Toen knarsten de grendels van de deur en er kwamen twee dienaren binnen, die zwijgend een maaltijd op tafel zetten, de kaarsen aanstaken en verdwenen.

‘Dat zal smaken, Marius,’ zei Tiuri zo opgewekt mogelijk. ‘Kijk eens: brood, vlees en rode wijn.’

Het eten deed hun goed. Kort erna kwam een der dienaren terug om de schalen weg te halen. Toen hij de kamer uitging liet hij de deur openstaan. Een ogenblik later verscheen er een andere man op de drempel.

De Zwarte Ridder, Heer van de Tarenburcht.

5 Een spel schaak

Hij droeg nog steeds zijn zwarte wapenrusting, het vizier van zijn helm gesloten – zelfs zijn handschoenen had hij nog aan. Alleen het rode schild had hij niet bij zich.

‘Ik kom even kijken,’ sprak hij, ‘of u goed bent gehuisvest en of het u aan niets ontbreekt... behalve uw vrijheid.’

De Dwaas sprong op en deinsde terug naar het aangrenzende vertrek.

De Zwarte Ridder sloot de deur achter zich, kwam de kamer in en zei: ‘Ja, gaat u naar bed, schildknaap, en ontwijk mijn blik. Welterusten!’

De Dwaas ging op een der britsen zitten; Tiuri kon hem zien, angstig ineengedoken. Toen wendde hij zich naar de Zwarte Ridder en wachtte zwijgend tot hij weg zou gaan.

Deze bleef echter staan, kruiste zijn armen over de borst en keek naar het schaakbord. ‘Ah, u bent een spel begonnen,’ zei hij. ‘Met uw vriend? Nee, die kan zeker niet schaken.’

Tiuri zei niets.

‘Het is aardig zichzelf als tegenstander te hebben,’ ging de ridder onverstoorbaar voort. ‘In ieder mens schuilen verschillende wezens... wist u dat al?’ Voorzichtig zette hij een pion van zwart naar voren. Toen schoof hij een stoel bij en ging zitten, enigszins stijf, door zijn wapenrusting. ‘Ik wil met u schaken,’ voegde hij erbij, ‘met als inzet een zwart paard.’

‘Welk paard?’ verbrak Tiuri zijn zwijgen.

‘Er is maar één zwart paard waar wij om kunnen spelen,’ antwoordde de ridder. ‘Ardanwen of Nachtwind. Dat is toch van u?’

‘Ardanwen heeft mij als zijn meester gekozen,’ zei Tiuri, ‘maar dat betekent niet dat ik om hem kan spelen, alsof hij een dood ding is dat je weg kunt gooien!’

‘Hij zal mij ook als zijn meester aanvaarden, als ú het hem beveelt,’ sprak de Zwarte Ridder. ‘Is dat niet zo?’

‘Misschien wel,’ zei Tiuri. ‘Maar ik weiger te spelen met hem als inzet.’

Bezorgd wachtte hij op het antwoord van de ridder.

‘Om een andere inzet dan?’ zei deze kalm. ‘Ik hoorde eens een verhaal van twee mannen die schaakten om leven of dood. Misschien was één van de twee de Dood zelf wel, ik weet het niet meer precies.’

Hij zweeg een tijd.

Tiuri hoorde de brits van de Dwaas kraken. Buiten schreeuwde iemand een onverstaanbaar bevel.

‘Het schaakspel is de enige eerlijke strijd ter wereld,’ sprak de ridder toen. ‘Beide partijen hebben evenveel stukken, beide hebben gelijke kansen. Alleen heeft wit het voorrecht te mogen beginnen... en dát voorrecht heb ik u gelaten.’ Hij scheen Tiuri aan te kijken. ‘Welnu?’ vervolgde hij vragend. ‘Zonder inzet dan? Om het spel alleen?’

Tiuri voelde er helemaal niet voor, te schaken met deze onbekende die hij alleen maar als een vijand kon beschouwen. Diep in zijn hart voelde hij vrees voor deze ridder, al wilde hij dat zichzelf niet toegeven. Hij wierp een blik naar het raam, zag de zwarte strepen van de tralies en dacht aan de vijl. Daarna bedacht hij iets anders.

Hij zei tegen de ridder: ‘Tóch met een inzet, heer!’

‘En welke is die?’

‘Om uw gezicht,’ antwoordde Tiuri, ‘om het zien van uw gezicht.’

De Zwarte Ridder bracht een hand naar zijn helm en antwoordde niet meteen. ‘Goed,’ zei hij toen langzaam, ‘als u wint zal ik mijn vizier opslaan, zodat u mijn gelaat kunt aanschouwen.’ Het leek bijna of er een lach klonk in zijn stem.

Tiuri werd vervuld van onzekerheid. Hij moest zich er eigenlijk over verwonderen dat de ridder meteen op zijn uitdaging was ingegaan. Waarschijnlijk schaakte deze goed. Maar ik ook, dacht hij. Ik moet proberen te winnen! Hij heeft gelijk; deze strijd geeft ons allebei gelijke kansen, en vals spelen is onmogelijk.

Na even nadenken deed hij zijn zet.

De Zwarte Ridder speelde meteen verder en zei: ‘Nu hebben wij nog niet besproken wat er zal gebeuren als ík winnaar word. Wat zet u in? Terug kunt u niet, want ons spel is al begonnen.’

Wat een listige tegenstander was hij!

‘Ik weet het niet, heer,’ antwoordde Tiuri. ‘Ik heb niets dat ik het mijne kan noemen en ik heb ook niets te verbergen.’

Tot zijn opluchting begon de ridder niet weer over Ardanwen. ‘Als ik win, sprak hij, ‘zal ik u verplichten nog een spel met mij te spelen... als ik daar lust toe gevoel.’

Om welke inzet dan? vroeg Tiuri zich af, terwijl hij naar het schaakbord tuurde. Hij wilde winnen, maar allerlei gedachten doorkruisten het kalme overleg dat hij nodig had om zijn tactiek te overwegen. Wie was deze ridder? Wat wilde hij? Waarom had hij zich in dit woud genesteld? Eviellan, hij kwam uit Eviellan...

Hij hoorde de Dwaas bewegen en sprak bij zichzelf de wens uit dat deze zou blijven waar hij was. Hij keek weer naar zijn tegenstander; die leek wel een ijzeren pop, een duister wezen zonder gezicht...

Ik moet hem zien, dacht Tiuri. Het kwam hem voor dat hij dan pas zijn houding zou kunnen bepalen, plannen bedenken... Ik wil niet nog eens schaken straks, om zíjn inzet.

‘Speel!’ sprak de Zwarte Ridder.

Iemand anders had dit ook gezegd. Tirillo! Als een echo klonken de woorden van de nar in Tiuri’s geest: ‘Speel,’ en ‘Doe me een plezier en concentreer je op ons spel.’ Tóén had hij het geprobeerd terwille van Tirillo; nu moest hij het weer proberen, om een heel andere reden.

Tiuri sloot één ogenblik zijn ogen en vestigde ze toen op het bord. Hij deed zijn zet en daarna bestond alleen het spel nog voor hem: zetten, tegenzetten...

Na een tijd sprak de Zwarte Ridder: ‘U schaakt goed.’

‘Hetzelfde kan ik van u zeggen,’ antwoordde Tiuri naar waarheid, terwijl hij een zwarte pion versloeg.

De ridder nam een van Tiuri’s raadsheren en zei: ‘Zie, men moet een pion weten op te offeren om een grotere slag te slaan. Zo is het ook in het leven. Soms moet men mensen opzij schuiven om een groot doel te bereiken.’

Tiuri dacht plotseling aan Arwaut en Ilmar. Woede kroop in hem omhoog. ‘Het leven is geen spel,’ zei hij kortaf, ‘en mensen zijn geen pionnen.’

‘Maar u zou toch niet aarzelen uw vijanden te verslaan?’ sprak de Zwarte Ridder. ‘Hoewel... u bent nog veel te zachtzinnig. Denk aan Jaro! Ik had wel geweten wat me te doen stond.’

‘U hebt zeker ook niet geaarzeld ridder Arwaut en Ilmar en al die anderen te doden!’ riep Tiuri. ‘Maar waarom waren ze uw vijanden, wat hadden ze u misdaan?’

‘Arwaut? Ilmar?’ herhaalde de Zwarte Ridder. ‘Wie zijn zij? Ik ken ze niet.’

‘Dat is een leugen,’ fluisterde Tiuri, en luider voegde hij erbij: ‘En ridder Ristridin dan?’

‘Ristridin van het Zuiden,’ zei de ridder. ‘Ik verzeker u op mijn woord van eer dat ik hem nooit een haar heb gekrenkt!’

‘Waar is hij dan?’ vroeg Tiuri.

De Zwarte Ridder lachte zacht. ‘Weet u dat niet?’ vroeg hij. ‘Ik zal het u niet zeggen.’

‘Waarom hebt u mij gevangengenomen?’ vroeg Tiuri. ‘Wat doet u hier in het woud?’

‘Dit is mijn huis, mijn burcht, mijn gebied,’ antwoordde de ridder.

‘Dit is uw gebied niet!’ zei Tiuri. ‘Het Wilde Woud behoort aan ons land, aan koning Dagonaut.’

‘Dit woud behoorde aan niemand!’ zei de Zwarte Ridder, terwijl hij rechtop ging zitten. ‘Wat wist u ervan? Niets! U kende het slechts uit wat oude verhalen, u hebt het in geen jaren betreden – ja, u hebt zelfs de Tweede Grote Weg naar het westen dicht laten groeien! U en uw landgenoten hebben elk recht verspeeld dit gebied het uwe te noemen.’

‘Koning Dagonaut heeft ridder Ristridin eropuit gestuurd om het te leren kennen,’ begon Tiuri.

‘Te laat,’ zei de Zwarte Ridder.

‘Niet waar!’ zei Tiuri boos. ‘U hebt het recht niet hier te zijn, en degenen die hier komen aan te vallen.’

‘Ah, u spreekt als een ridder van koning Dagonaut,’ viel zijn tegenstander in.

‘Ik bén een ridder van koning Dagonaut.’

‘Het verheugt me dit te merken,’ zei de Zwarte Ridder. ‘Ik meende eerst dat ik een ridder van Unauwen in u moest zien, met uw witte schild en uw haat tegen Eviellan.’ Hij hief een hand op. ‘Laat me uitspreken,’ vervolgde hij. ‘Ik verzeker u dat ik geen vijand ben van u en uw koning. Als onderdaan van Eviellan wil ik alleen vriendschap sluiten met uw land! Ik heb mijn woonplaats gekozen in het Wilde Woud omdat niemand anders er wilde wonen, maar ik heb geen kwaad in de zin en wil geen mens hinderen.’

‘En waarom verdwenen ze dan, de mannen die koning Dagonaut hierheen zond?’ vroeg Tiuri zacht.

De ridder antwoordde niet meteen. Toen zei hij: ‘Wie zegt dat ze verdwenen zijn? Ze hebben nooit de Tarenburcht bereikt, maar er zijn vele wegen in dit woud... Ik weet alleen dat ridder Ristridin uit eigen vrije wil het woud verlaten heeft; ik denk dat hij het heeft opgegeven de geheimen ervan te ontraadselen. Eén van die geheimen is mijn aanwezigheid hier – en een geheim moet het blijven, nog even, nog even...’

Tiuri dacht: Hij spreekt onwaar! Hij weet niet dat Ristridin een boodschap heeft achtergelaten, in die boom, bij de rivier. En hij vroeg: ‘Waar is ridder Ristridin heen gegaan?’

‘Weet u dat niet?’ sprak de ridder nogmaals. ‘Misschien slaapt hij nu rustig in de burcht van een vriend.’

‘Ik geloof u niet,’ zei Tiuri.

De Zwarte Ridder boog zich naar voren. ‘U spreekt vermetel, Tiuri!’ zei hij. ‘Welk recht hebt u, een knaap die niets van me weet, over mij te oordelen? Bepaal u liever tot het schaakspel, al zou het beter voor u zijn als u niet won.’

Zijn stem klonk dof en dreigend. ‘U bent aan zet,’ voegde hij erbij. ‘Aarzelt u niet een van uw stukken op te offeren als u mij schaakmat wilt zetten. Of durft u dat niet?’

Toen Tiuri geen antwoord gaf; maakte hij een gebaar naar de plaats waar de Dwaas zich had verscholen.

‘Een paar dagen geleden, toen het ernst was en geen spel, durfde u het ook niet,’ zei hij. ‘Ik hoorde van mijn dienaren dat u misschien had kunnen ontsnappen als u uw schildknaap niet te hulp gekomen was! Nu bent u beiden gevangen – vindt u dat iets om tevreden over te zijn?’ Weer lachte hij en sprak: ‘Nu heb ik u iets gegeven om over na te denken, deze nacht. En verder mag u peinzen over uw volgende zet. Morgen zullen we ons spel afmaken, Tiuri!’

Hij rees op; groot en donker stond hij tegenover de jonge ridder. Toen draaide hij zich om en verliet de kamer.

Een ogenblik later was de Dwaas bij Tiuri. ‘Wat heb je gedaan, Vriend?’ zei hij ontsteld. ‘Je moet niet met hem praten, je mag niet naar hem luisteren. Hij is boos, hij is slecht!’

‘Ik speel alleen een spel schaak met hem, Marius,’ antwoordde Tiuri. ‘En als ik win, zal ik weten wie hij is.’

‘Weet je dan al niet wie hij is?’ zei de Dwaas. ‘De Meester van de Rode Ruiters is hij. Hij speelt met je en hij wil dat jij verliest!’

Onzin! wilde Tiuri zeggen, maar hij deed het niet. Misschien zonder er erg in te hebben had de Dwaas woorden gevonden die hem troffen en schokten.

Hij speelt met je...

Had hij, zonder het te willen, precies gedaan wat de Zwarte Ridder van hem verlangde? In ieder geval had hij met hem gesproken, terwijl hij zich had voorgenomen hooghartig te zwijgen; hij had naar hem geluisterd, hoewel hij wist dat zijn woorden leugenachtig waren. En zelfs al zou hij het spel winnen... wat maakte het uit of hij het gezicht van zijn vijand zag? Hij speelt met je, en het is hem gelijk of je wint of verliest...

‘Misschien doe ik verkeerd, Marius,’ zei Tiuri met een zucht. ‘Maar nu ik ermee begonnen ben, moet ik doorgaan – en proberen te winnen.’

Hij liep naar het rechterraam, drukte zijn gloeiend gezicht tegen de tralies en liet het afkoelen door de avondwind. Hij voelde zich plotseling hopeloos gevangen; de wereld buiten het Wilde Woud leek onbereikbaar ver.

Op datzelfde ogenblik staarde Piak naar de Vergeten Stad in het maanlicht en trachtte zich te herinneren wat het doel was van zijn tocht.

De Dwaas bracht Tiuri tot de werkelijkheid terug. ‘Hier!’ fluisterde hij en hij hield hem de vijl voor.

Ach ja, natuurlijk! Hun toestand was nog lang niet hopeloos. En zou ik dáárover denken? dacht de jonge ridder. Of ik de Dwaas in de steek had moeten laten om mezelf te redden? Nooit had ik dat kunnen doen!

Hij glimlachte zijn vriend toe en zei zacht: ‘Eerst de kaarsen uitblazen. Als de wachters er nog staan, kunnen ze ons zien in het licht.’

Ja, ze waren er nog steeds; toen de kamer donker was kon hij ze duidelijk onderscheiden. ‘We

moeten zeker twee tralies doorvijlen,’ fluisterde hij. ‘Laten we eens proberen hoe het gaat.’ Hij nam de vijl en begon die langs de onderkant van een der tralies te bewegen – langzaam, om zo weinig mogelijk geluid te maken.

‘Ze kunnen het niet horen,’ fluisterde de Dwaas. ‘Het water buiten maakt méér lawaai, hoor je het?’

Na een poosje vroeg hij: ‘Mag ik het doen?’

‘Goed,’ zei Tiuri. ‘Maar vijl ze niet helemaal door; alleen zó, aan de buitenkant.’

‘Waarom?’ vroeg de Dwaas.

‘Als morgen de Zwarte Ridder komt, mag hij niet merken dat er aan de tralies is gevijld. Ik denk dat we met ontsnappen zullen moeten wachten tot de derde nacht.’

‘Kijk eens hoe vlug ik het doe,’ zei de Dwaas. ‘Straks kan ik deze staaf wel met mijn handen kapotmaken; ik ben sterk.’

‘Stil!’ fluisterde Tiuri. ‘De wachters!’

Meer krijgslieden kwamen eraan, beneden; een van hen droeg een lantaarn. Er werd een bevel geroepen. Even later zag hij wat er gebeurde: de wachters werden afgelost.

‘Wel, het ziet er niet naar uit dat de burcht en onze gevangenis ooit zonder bewaking zullen zijn,’ sprak Tiuri. ‘Ziezo, deze twee tralies zijn aan de onderkant een stuk dunner geworden, Marius. Nu van boven nog! Maar dat kunnen we ook morgenavond doen. Het wordt tijd om te gaan slapen.’

‘Ga jij slapen, Vriend,’ zei de Dwaas. ‘Ik heb al op bed gelegen; jij bent moe. Ga jij slapen. Ik zal verder vijlen en ik maak je wakker als ik iets zie.’

Tiuri keek van de tralies naar het schaakbord en schudde zijn hoofd. Maar de Dwaas drong zó aan dat hij tenslotte toestemde, hoewel hij er zeker van was dat hij geen oog dicht zou kunnen doen. Dat viel echter mee; hij sliep vrij gauw in en droomde niet eens.

6 De Weg der Verrassing

‘Kijk naar de tralies,’ fluisterde de Dwaas de volgende morgen. ‘Gauw zullen deze twee wég zijn als je wilt.’

Tiuri blies wat ijzerstof weg en zei: ‘Prachtig! Ze zullen niet zien dat eraan gevijld is, tenzij ze er met hun neus op gaan staan.’

‘Maar de wachters zijn er nog steeds,’ zei de Dwaas.

‘Tóch zullen we ontsnappen,’ zei Tiuri. Hij was zo opgewekt als mogelijk was voor een gevangene.

Hij liep naar het schaakbord en overwoog zijn volgende zet. Geknars van grendels deed hem naar de deur zien. En daar verscheen weer de Zwarte Ridder, ditmaal had hij zelfs zijn rode schild bij zich.

‘Ik wil mijn gasten even goedemorgen wensen voor ik met mijn dagelijkse ronde begin,’ sprak hij op spottend beleefde toon. ‘Hebt u een goede nachtrust genoten? Dadelijk wordt uw ontbijt gebracht.’ Hij wierp even een blik naar het schaakbord en liep toen naar het raam.

De Dwaas week voor hem opzij, maar Tiuri ging onmiddellijk naast hem staan, vlak voor de tralies waar ze aan hadden gevijld.

‘Het is prachtig weer,’ zei de Zwarte Ridder, terwijl hij naar buiten keek. ‘Het spijt me dat de omstandigheden u verhinderen ervan te genieten. Het water van de stromen is woest en staat hoog, omdat de sneeuw in de bergen aan het smelten is. Alles in het bos loopt uit en groeit, zodat mijn mannen het binnenkort druk zullen krijgen met het openhouden van de wegen -- de Wilde Woudweg, de Weg der Verrassing...’

‘De Weg der Verrassing?’ herhaalde Tiuri op vragende toon. Hij moest zorgen dat de ridder niet naar de tralies keek.

‘Die is dáár, recht voor u, al kunt u dat van hieraf niet zien. De Hoge Brug ziet u wel; aan de overkant van de Zwarte Rivier loopt de Weg der Verrassing van oost naar west.’

‘Is dat de Zwárte Rivier?’ zei Tiuri wat verwonderd.

‘We bevinden ons tussen twee armen ervan; die begrenzen het gebied van de Tarenburcht,’ antwoordde de ridder. En hij zei: ‘U hebt de Zwarte Rivier een eind gevolgd; hoe kwam u daartoe?’

Tiuri antwoordde: ‘Ik wilde weten of de Tweede Grote Weg naar het westen werkelijk helemaal verdwenen was.’

‘En dat bleek niet zo te zijn,’ sprak de Zwarte Ridder. ‘Vanaf het Uilenhuis is de weg weer opengehakt en loopt als vroeger naar het Grote Gebergte. Maar met een andere naam, die u al hebt gehoord: de Weg der Verrassing.’

Tiuri had de tralies vastgepakt en nu omklemde hij ze zó stijf dat de knokkels van zijn handen wit werden. Inwendig trilde hij van opwinding. Want plotseling meende hij te begrijpen waarom die weg zo heette... en dan wist hij ook wat de Zwarte Ridder deed in het woud!

‘Wilt u nog schaken, heer?’ vroeg hij, hopend dat zijn stem natuurlijk klonk.

‘Hebt u uw zet al gespeeld?’ was de wedervraag.

‘Dat zal ik nu doen,’ zei Tiuri. Hij liep naar het schaakbord en liet een van zijn paarden springen.

‘Nu is het mijn beurt,’ sprak de ridder, ‘maar ik wacht tot vanavond. Tot dan, ál wel gewenst.’

Toen hij weg was, ging Tiuri weer voor het raam staan. De twee wachters werden net afgelost. Een stoet Rode Ruiters stormde in de richting van de brug.

De Weg der Verrassing...

Iedereen wist dat er twee wegen waren naar het land van koning Unauwen. Niemand vermoedde dat er nóg een weg was – dat de weg door het Wilde Woud weer was opengelegd: een pad dat over een pas van het Grote Gebergte voerde, en toegang gaf tot het rijk in het westen. De Ridder met het Rode Schild en zijn leger konden langs die weg bij verrassing het Rijk van Unauwen binnendringen. Niemand zou van die kant een aanval van Eviellan verwachten.

Tussen koning Dagonaut en koning Unauwen bestond vriendschap; hoe kon iemand weten dat een ridder van Eviellan een bolwerk had gesticht in het Wilde Woud? Vast en zeker bereidde hij van deze plaats een aanval voor!

‘Misschien,’ zei Tiuri tot zichzelf, ‘heeft hij werkelijk geen kwaad in de zin tegenover koning Dagonaut. Ik denk dat hij allereerst Unauwens rijk wil veroveren. En de kans is groot dat het hem langs deze weg zal lukken.’

‘Wat kijk je vreemd, Vriend,’ zei de Dwaas. ‘Ben je geschrokken? Waarom? Waarvan?’

‘Zie je de bergen, Marius?’ sprak Tiuri langzaam. ‘Weet je wat er aan de andere kant is?’

‘Daar gaat de zon onder,’ zei de Dwaas.

‘Daar ligt een prachtig land, Marius; het rijk van de grote koning Unauwen, die woont in de mooiste stad van de wereld.’

‘Ben je er geweest?’ fluisterde de Dwaas.

‘Ja, ik ben er geweest,’ zei Tiuri. ‘En de Zwarte Ridder met het Rode Schild wil dat rijk veroveren en vernietigen. Dat is zijn geheim!’

De dag kroop om. Tiuri verdiepte zich in de problemen van het schaakspel, maar hij moest steeds aan de Weg der Verrassing denken.

’s Avonds brachten de dienaren van de Zwarte Ridder behalve de maaltijd ook zijn reistas mee. Hij bekeek de inhoud; alleen zijn geld was eruit gehaald. En onder in de tas vond hij een handschoen.

Tiuri keek er een tijd naar. De handschoen die Lavinia hem had gegeven, de jonkvrouw van Mistrinaut. Hij had gezegd dat hij die wilde dragen als hij tot ridder geslagen was en mee mocht doen aan toernooien. Nu was hij ridder. Maar in kasteel Islàn had hij Lavinia vergeten. Nu was hij ridder, maar wat hij goed dacht te doen was helemaal verkeerd gegaan. De Dwaas was verder dan ooit van de Boshut en ze zaten samen gevangen. In plaats van te strijden in een toernooi speelde hij schaak met een vijand van alles wat hem lief was. Hij was niet waard Lavinia’s handschoen te bezitten.

Hij sloot zijn ogen en zag haar voor zich zoals ze voor de eerste keer voor hem verschenen was; hij was toen gevangen geweest, net als nu. Maar naast haar doemde ook het beeld van Isadoro op, en hij hoorde haar weer zeggen: ‘Reis naar het oosten, maar vermijd het westen.’

Met een zucht deed hij de handschoen in zijn tas terug. Hoe kwam het dat hij de laatste tijd elk gevoel van zekerheid verloren scheen te hebben? De oude Waldo had gelijk gekregen: ‘Voordat je het weet zul je misschien midden in de moeilijkheden zitten, zonder dat je erom hebt gevraagd.’ Wat onbezorgd waren Piak en hij toen geweest, zo verlangend om op reis te gaan. Nu zat hij opgesloten en Piak... waar was hij?

Na het eten kwam de Zwarte Ridder weer. Tiuri herkende hem niet meteen, want hij droeg ditmaal geen wapenrusting maar een zwart gewaad met wijde mouwen over een rood onderkleed. Zijn gezicht was bedekt door een zwart masker en op zijn hoofd had hij een muts die zijn haar bijna geheel verborg. Tiuri kon echter zien dat het blond was. De ridder leek ongewapend en zonder masker zou hij er misschien volstrekt niet angstaanjagend uitzien. Misschien... want wat voor gelaat zou er achter dat zwarte fluweel verborgen zijn?

Net als de vorige avond hield de Dwaas zich schuil in het slaapvertrek, net als de vorige avond zette de ridder zich in een stoel bij het schaakbord. Hij keek Tiuri aan; de uitdrukking van zijn ogen was niet te lezen; ze leken donker, dat was al.

‘Het is prettig hier te zitten,’ sprak hij. ‘U bent mijn gast, ik ben uw gastheer. We zullen onze strijd beslissen – een eerlijke strijd.’ Zijn stem klonk aangenaam en vriendelijk.

Maar Tiuri voelde nog steeds de tralies voor de ramen, al keek hij er niet naar. ‘U bent aan zet,’ zei hij strak.

De ridder maakte geen aanstalten te beginnen. ‘Hoe oud ben je?’ vroeg hij onverwacht.

‘Zeventien,’ antwoordde Tiuri kortaf.

‘Dan mag je niet geërgerd zijn als ik je bij je voornaam noem,’ zei de ridder. ‘Ik ben tweemaal zo oud als jij en wat ik heb meegemaakt doet me mijn jeugd soms een leven geleden schijnen. Zeventien jaar en al ridder. Je hebt meer de leeftijd om uit te blinken bij spel en toernooi of te dwepen met een jonkvrouw, dan achter tralies te zitten en te schaken met... mij.’

Tiuri staarde hem enigszins getroffen aan.

‘Kon zelfs de Dochter van Islàn je niet beletten het woud in te gaan?’ ging de ridder voort.

Isadoro! Kent u haar? lag op Tiuri’s lippen, maar hij klemde ze op elkaar en zweeg.

‘Ach, het was beter dat je Islàn verliet,’ voegde de ridder er binnensmonds bij.

Tiuri kon zich niet langer inhouden. ‘Kent u ridder Fitil?’ vroeg hij.

‘Had je dat nog niet geraden?’ zei de Zwarte Ridder, terwijl hij zich naar het schaakbord boog, alsof hij het gesprek wilde beëindigen.

‘Dus tóch... ridder Fitil een verrader!’ mompelde Tiuri.

De ridder hief zijn hoofd op en zei scherp: ‘Neem dat woord niet in je mond! Hij heeft niets verraden.’

‘Nee,’ antwoordde Tiuri boos, ‘over úw bestaan heeft hij niets gezegd! Volgens hem en... Volgens hem was er niets bijzonders in het Wilde Woud.’

‘Dat was er ook niet,’ zei de ridder. ‘Mijn aanwezigheid hier kun je beschouwen als in het oude lied. Heeft de schone Isadoro het niet voor je gezongen?’

Tiuri voelde plotseling een haast onbedwingbare neiging hem een schaakstuk naar het hoofd te gooien. Maar hij beheerste zich en verroerde zich niet.

De Zwarte Ridder ging voort: ‘In een burcht aan de Zwarte Rivier woonde een ridder die de vrede liefhad. Hij sprak de wens uit dat hij met rust gelaten mocht worden. Toen groeiden er bomen om zijn kasteel en verborgen het voor de mensen. Honderden jaren gingen voorbij en hij werd vergeten. Maar nu leeft hij weer. Ik ben die ridder!’

Hij stond op, liep heen en weer, wendde zich weer tot Tiuri en zei zacht: ‘Jij bent de jongste ridder van koning Dagonaut – niet van Unauwen. Waarop baseer je je oordeel over Eviellan, mijn land? Nee, ’t is niet helemaal mijn land; ik ben een banneling, geboren in het Rijk van Unauwen. Ken je de geschiedenis van de koning en zijn zonen?’

‘Ja,’ fluisterde Tiuri.

‘Koning Unauwen had twee zonen, op dezelfde dag geboren,’ sprak de ridder op zangerige toon, alsof hij een gedicht voordroeg. ‘De oudste was kroonprins, troonopvolger; de tweede kreeg niets. Toch was hij maar weinig jonger dan zijn broeder, en in vele opzichten gelijk aan hem. Kun je niet iets voelen voor die jongste prins? Begrijp je niet dat hij Eviellan veroverde om te worden waar hij toe was bestemd: koning, vorst? Ach, het is een droef verhaal, de geschiedenis van prins Viridian, Vorst van Eviellan.’

Hij ging weer zitten. Tiuri was stil; gefascineerd staarde hij de ridder aan.

Deze vervolgde: ‘Eviellan ligt aan jullie grenzen en er zou vriendschap moeten zijn tussen jouw land en het mijne. Maar sommigen van Dagonauts ridders matigen zich een oordeel aan over de tweedracht tussen Eviellan en Unauwens rijk. Ze noemen Eviellan slecht. Wat weten ze ervan?’ Zijn ogen, glinsterend in het kaarslicht, waren strak op Tiuri gevestigd. ‘Wat weet jij ervan?’ vroeg hij. Hij wachtte niet op antwoord, maar speelde een van zijn stukken naar voren en zei kortaf: ‘Het wordt laat. Onze strijd moet worden beslist.’

Ze speelden verder. Voor Tiuri’s gevoel werd er echter nog een andere strijd tussen hen gestreden, die niets met schaken te maken had. Ik geloof, dacht hij, dat hij me wil overreden aan zíjn kant te komen.

Hij was zich ervan bewust dat hij niet genoeg meer in het spel verdiept was, maar hij merkte gauw dat ook de Zwarte Ridder minder geconcentreerd speelde. Deze was nu aan de beurt, hij verplaatste zijn koningin – een ondoordachte zet! Een ring aan zijn vinger fonkelde.

Tiuri keek er met grote ogen naar.

Een ring met een witte steen, die schitterde als een ster. Deze ring kende hij! Nog niet zolang geleden had hij tegenover een andere ridder aan het schaakbord gezeten, die er net zo een aan zijn vinger droeg. Prins Iridian. En veel langer geleden had iemand hem verteld: Er zijn maar twaalf van deze ringen in de hele wereld; koning Unauwen heeft ze geschonken aan zijn trouwste paladijnen.

Hoe kon dat?

De Zwarte Ridder scheen Tiuri’s verbazing te merken. Hij trok snel zijn hand terug en verborg die in de mouw van zijn gewaad.

Tiuri staarde met nietsziende ogen naar de stukken. Een ridder uit Eviellan, vijand van koning Unauwen, en toch een van diens trouwste paladijnen?

‘Wel?’ sprak zijn tegenstander zacht. ‘Ik geloof dat u meer denkt aan twee koninkrijken dan aan het spel dat we spelen. Maar die twee landen verschillen niet meer van elkaar dan de witte en de zwarte partij voor ons.’

Dat was toch niet waar, dacht Tiuri. Hij wist inderdaad weinig van Eviellan, maar wát hij ervan wist was niet veel goeds. Hij dacht aan ridder Ristridin, aan het ‘verraderlijk gedood’ in de boom gekerfd, aan de Dwaas die uit zijn hut was verdreven. Hij haalde zich de bestrijders van Eviellan voor de geest: Ewijn, Tirillo en prins Iridian, zoon van koning Unauwen.

Koning Unauwen had twee zonen... en van die twaalf ringen had hij er twee aan hen geschonken. Zó was het! Een ring aan de kroonprins en een ring aan de Vorst van Eviellan...

Speel! dacht hij koortsachtig. Hij heeft net een domme zet gedaan. Herinner je de lessen van prins Iridian. De strijd is bijna beslist, als ik wil...

‘Koning schaak,’ zei hij even later, met vaste, heldere stem.

Na enkele zetten sprak hij het nogmaals: ‘Koning schaak!’

‘Schaakmat! Je hebt gewonnen,’ zei de Zwarte Ridder en hij legde langzaam zijn koning om.

De ring fonkelde weer toen hij zijn hand ophief naar het masker.

Tiuri vermoedde nu wie hij was, maar hij keek hem toch vol spanning aan.

De ridder nam zijn masker af, en Tiuri zag een bleek gezicht in het kaarslicht; een mooi, vriendelijk, enigszins droefgeestig gelaat.

Het gezicht van prins Iridian.

7 De Ridder met het Rode Schild ontmaskerd

Tiuri maakte een onbeheerste beweging, zodat er een schaakstuk omviel.

‘U...!’ fluisterde hij.

Er kwam een verandering op het gezicht tegenover hem.

Je kent mij niet!’ sprak de Zwarte Ridder scherp. Zijn ogen versmalden zich en één ogenblik was er woede in al zijn trekken. Toen glimlachte hij, weemoedig en wat spottend.

Maar Tiuri begreep nu dat dit prins Iridian niet was, niet kon zijn – hoeveel hij ook op hem leek. En dus was zijn vermoeden waar: zijn tegenstander was Iridians broeder, de Vorst van Eviellan.

‘Nu?’ zei de ridder, terwijl hij Tiuri onderzoekend aankeek. ‘Mijn gezicht schijnt je te verrassen. Hebben wij elkaar tóch eerder ontmoet?’

‘Nee... nee heer,’ zei Tiuri.

‘Weet je dat zeker?’ vroeg de ridder. Hij leek nu zoveel op prins Iridian dat Tiuri ondanks zichzelf even aarzelde voordat hij antwoordde: ‘Ik weet het zeker, heer.’

‘Ik ben er niet zo zeker van,’ sprak de Zwarte Ridder. ‘Ik kende je al vóórdat ik je ontmoette bij de Lage Brug.’

Weer kwam er twijfel bij Tiuri op. Was dit prins Iridian, die hij zo had bewonderd... of was de Iridian met wie hij had geschaakt in kasteel Ristridin de Zwarte Ridder met het Rode Schild? Hoe konden twee zulke verschillende mensen zó op elkaar lijken?

‘Hoe is uw naam, heer?’ bracht hij uit.

‘Meester van de Tarenburcht ben ik, maar vroeger was ik Heer van de Zeven Kastelen. Ridder in het Zwart ben ik, banneling, zwerver... Jij beschouwt mij als je vijand, maar dat ben ik niet. Je hoeft geen gevangene te blijven in mijn burcht! Mijn gast kun je zijn, mijn vriend, als je me vertrouwen wilt.’ De ridder zweeg even en vroeg: ‘Heb je er een vermoeden van wie ik ben?’

‘U bent de prins...’ antwoordde Tiuri met enigszins bevende stem. ‘De Vorst van Eviellan.’ Hij maakte aanstalten om op te staan.

‘Blijf zitten,’ beval de ander. ‘Ik ben hier incognito. Ik begrijp dat je mijn... dat je prins Iridian hebt ontmoet.’ Hij leunde achterover in zijn stoel en voegde erbij: ‘Wel, begrijp je me nu beter? Je wist niet eens zeker wie van ons je voor je had! Durf je nu nog onderscheid tussen ons te maken? Een van ons te volgen en de ander af te wijzen? Ja, ik ben de Vorst van Eviellan, maar ik ben ook een zoon van koning Unauwen. Vergeet een ogenblik de tweedracht tussen Unauwen en Eviellan en luister naar me. Ik had je kunnen doden, maar in plaats daarvan heb ik met je gepraat en geschaakt.’

Hoe kan iemand met zo’n gezicht slecht zijn? dacht Tiuri en hij fluisterde: ‘Waarom... Sire?’

‘Je bent zo jong – en het is jouw schuld niet dat je een vijand in me ziet,’ antwoordde de vorst. ‘Bovendien, en dat heb ik je al gezegd, ik voel alleen vriendschap voor de ridders van koning Dagonaut.’

En Ristridin dan? dacht Tiuri.

‘Ik houd ook van mijn vader, koning Unauwen,’ ging de prins voort. ‘Waarom zou ik anders nog steeds zijn ring aan mijn vinger dragen? Denk je dat het ooit mijn bedoeling is geweest een oorlog te beginnen, dood en verderf te brengen? Heb ik Eviellan niet tot bloei gebracht, de wrede heren die er wonen aan mijn wil onderworpen? Toch voel ik me er niet thuis; ik verlang steeds naar mijn geboorteland, dat ik liefheb.’ Hij boog zich naar Tiuri toe.

‘Kijk mij aan,’ sprak hij bijna fluisterend, ‘en zeg me of ik er niet uit zal zien als een paladijn van koning Unauwen, wanneer ik de bergen over zou trekken naar het westen. Zouden ze me niet begroeten als hun heer, hun prins?’ Hij glimlachte even tegen Tiuri en vervolgde: ‘En jij zou in mijn gevolg kunnen rijden, een ridder op een zwart paard en met een wit schild – naast me zou je mogen rijden, want je bent dapper en veelbelovend...’

Tiuri bewoog zich alsof hij een betovering van zich af moest schudden. Hij wist dat hij deze prins niet mocht vertrouwen en toch kon hij, naar hem kijkend en luisterend, nauwelijks geloven dat dit nu de boze vorst was van Eviellan.

Deze sprak verder, zacht en bijna bezwerend: ‘Ik zal je alles van mezelf vertellen, zodat je zult weten hoe ik ben en wat ik wens. Ik wil alleen goed doen, en wat ik slecht heb gedaan deed ik omdat ik daartoe gedreven werd, niet uit eigen wil. Ik ben net als jij een gevangene, en ik wil vrij zijn. Vertrouw je me?’

Tiuri zweeg. Tot zijn verwondering had hij de neiging ‘Ja’ te zeggen; nu begreep hij waarom de Vorst van Eviellan zoveel trouwe volgelingen had.

‘Wie zwijgt stemt toe,’ sprak de prins.

‘Dat is niet waar!’ fluisterde Tiuri.

‘Maar je zei ook niet “nee”! Zelfs ridder Ristridin geloofde mij toen ik hem vertelde dat er in Deltaland een aanval op jullie rijk werd voorbereid. Om mijnentwil heeft hij gezwegen over de wegen in dit woud.’

Zou dat echt zo zijn? dacht Tiuri.

De Vorst van Eviellan ging voort: ‘Je verwondert je misschien dat ik, een koning, de moeite neem zó tot je te spreken. Maar je verdient het, vrij te zijn! Dit is Niemandsland, en geen mens zal je hier vinden... of zoeken.’

Klonk er nu een vage dreiging in zijn stem?

‘Eerlijk gezegd,’ sprak hij verder, ‘vind ik dat je vrienden je in de steek gelaten hebben. Waarom anders hebben ze je niet vergezeld, het woud in? Jij had de moed tóch te gaan, als een ware ridder, op je zwarte paard, met je witte schild...’ en half tot zichzelf voegde hij erbij: ‘Als ridder Edwinem.’

Die naam deed Tiuri tot zichzelf komen. Edwinem van Forèstèrra – hij was vermoord, verraderlijk in een valstrik gelokt door een zwarte ridder met een rood schild, de ridder die Bendoe zocht maar niet had gevonden. Hoe had hij dat kunnen vergeten? Het was deze ridder die de schanddaad had begaan, de gemaskerde Ridder met het Rode Schild, de Vorst van Eviellan zelf!

‘U hebt hem vermoord!’ zei Tiuri.

Hij schrok van de uitwerking van zijn woorden. De man tegenover hem ging rechtop zitten; zijn gezicht vertrok en veranderde: het werd angstaanjagend, boosaardig!

Toen streek de vorst met zijn hand over het voorhoofd en de woede verdween van zijn gelaat. Maar Tiuri wist nu dat hij zich niet meer zou vergissen. Deze ridder leek niets op prins Iridian.

De Vorst van Eviellan keek hem lang aan, met koude, doordringende ogen. Onder die blik voelde Tiuri al zijn moed wegzakken.

‘Ik had de naam van Edwinem niet moeten noemen,’ sprak de vorst toen kortaf. ‘Maar jij hebt me er zelf toe gebracht.’

‘Hoezo?’ vroeg Tiuri bijna onhoorbaar.

De Vorst van Eviellan stond op. ‘Ik zag hém in jou,’ zei hij, ‘hem zoals hij vroeger was, voordat de oorlog kwam. Hij reed op het zwarte paard Ardanwen, wit was zijn schild, en een eigenaardige schildknaap volgde hem waar hij ging. In jou had hij terug kunnen keren, maar dan aan míjn zijde. Ik kan het je nu wel zeggen, want het zal toch niet gebeuren.’

Zijn stem werd steeds killer.

‘Het doet er niet meer toe,’ vervolgde hij. ‘Ridder Edwinem zal niet terugkeren; ik heb hem gedood, dat is waar. Geen enkel wit schild zal er zijn in mijn gevolg als ik over de bergen trek langs de Weg der Verrassing.’

Om het Rijk van Unauwen te veroveren, dacht Tiuri.

De Vorst van Eviellan was slecht, en toch voelde hij even medelijden met hem. Hij zou nooit geluk kennen, deze prins, die doodde wat hem in de weg stond, die zelfs het land zou vernietigen waarvan hij koning wilde zijn.

Nu keek de vorst op hem neer; zijn gezicht was volkomen zonder uitdrukking. ‘Geen enkel wit schild,’ herhaalde hij.

En plotseling zag Tiuri heel helder wat zijn eigen lot zou zijn. Hij moest sterven, net als Edwinem, als Ilmar en Arwaut. De Vorst van Eviellan wist dat hij hem nooit volgen zou... En het rijk van koning Unauwen zou verwoest worden.

Maar dat kon toch niet, dat mocht toch niet? Het kwaad kon toch niet zegevieren?

De Vorst van Eviellan boog zich voorover en veegde de stukken weg die nog op het schaakbord stonden. Hij zei niets, maar het gebaar was veelzeggend genoeg.

Ik wil niet sterven! dacht Tiuri.

Hij begreep dat geen woord, geen smeekbede hier helpen zou. Was er echt geen uitweg?

Hij knielde neer en grabbelde gejaagd de stukken bij elkaar. Hij zette ze op het bord. De derde nacht! dacht hij. Geef me uitstel tot morgennacht.

De Vorst van Eviellan wendde zich van hem af en liep langzaam naar de deur.

Tiuri’s stem hield hem staande. De jonge ridder was opgestaan en sprak rustig en heel beheerst: ‘Ik daag u uit, Sire, Prins Viridian.’

En toen de vorst zich omdraaide wees hij naar het wit-enzwarte bord en zei: ‘Ik daag u uit tot ons laatste schaakspel.’

De Vorst van Eviellan keek hem koel aan en gaf geen antwoord.

‘Om leven of dood,’ voegde Tiuri erbij.

8 Om leven of dood

‘Denk je dat ik mijn leven afhankelijk stel van een spel?’ zei de Vorst van Eviellan. ‘In het leven bestaan geen gelijke kansen.’

Tiuri pakte een zwarte en een witte pion, in elke hand een. Hij sloot er zijn vingers omheen en deed een stap naar voren. ‘Om mijn leven alleen, Sire,’ zei hij. ‘U mag kiezen met welke kleur u wilt spelen.’

Gelukkig, de vorst ging niet weg. ‘Om jóúw leven... of dood?’ sprak hij langzaam. ‘Nu heb je plotseling wél vertrouwen in mij! Ik zou je toch kunnen doden, zelfs als ik verlies.’

‘Dat moet ik erop wagen,’ antwoordde Tiuri en hij hield hem zijn gesloten handen voor.

De vorst keek erop neer. ‘Ik heb allang afgedaan met dingen als riddereer en trouw zijn aan een belofte,’ zei hij. Weer zag hij Tiuri aan. ‘Dit spel betekent voor mij niets,’ voegde hij erbij. ‘U zet alles in.’

‘Ik weet het,’ zei Tiuri. Pas later drong het tot hem door dat de Vorst van Eviellan weer ‘u’ tegen hem zei. Ze stonden nu tegenover elkaar als twee volwassenen, die wisten wat ze aan elkaar hadden.

De vorst scheen na te denken. ‘Ach, waarom niet?’ sprak hij toen, met een korte lach. ‘Uw leven als inzet, ridder!’ Hij raak te Tiuri’s linkerhand aan. ‘Deze,’ zei hij.

‘Wit!’ zei Tiuri zacht. Eviellan had wit getrokken. Was dit een ongunstig voorteken?

Ook de vorst leek even getroffen. ‘De rollen zijn omgedraaid,’ sprak hij. ‘Ik zal met wit spelen.’

Ze keken beiden naar het schaakbord, waar de twee kleine, roerloze legers tegenover elkander stonden.

Dáár heb ik mijn leven van afhankelijk gesteld, dacht Tiuri, enigszins verbaasd over zijn kalmte.

De vorst ging zitten en hij volgde zijn voorbeeld. Daarna was er alleen zwijgen, slechts onderbroken door het zachte ‘tik’ van een stuk dat werd verplaatst.

Toen klonk er een ander geluid. De Dwaas was opgestaan van zijn brits en kwam de kamer in. Bij het raam bleef hij staan en sloeg hen gade. Hij sprak geen woord, maar Tiuri voelde heel goed zijn aanwezigheid.

Ik speel niet alleen voor mezelf, zei hij in gedachten, maar ook om jou, en misschien om nog meer.

Hij vond het prettig Marius dicht bij zich te weten – zijn eigenaardige schildknaap, zoals de Vorst van Eviellan had gezegd. Hij bedacht dat hieruit bleek dat deze waarschijnlijk van Piaks bestaan niets afwist. En als Piak vrij was zou die zeker alles doen om hem te helpen!

Maar daar mocht hij nu niet op rekenen; hij moest zich alleen concentreren op het spel. Dit was weer een tweegevecht; een dat zwaarder was dan het vorige.

Hij keek naar zijn tegenstander. Deze wierp een blik op de Dwaas en scheen zich aan hem te ergeren. Plotseling stond hij op en sprak kortaf: ‘U hebt meer tijd dan ik. Een andere keer zullen we onze strijd voortzetten.’ En hij verliet de kamer.

De Dwaas kwam naar Tiuri toe en zei zacht: ‘Ben je het niet vergeten, Vriend?’

‘Wat?’ vroeg Tiuri.

‘Dat we weg zouden lopen? Of blijf je hier, tussen muren, achter tralies? Hij heeft tegenover je gezeten en met je gepraat. Hij heeft een mooi gezicht, een koning is hij... is het niet zo? Maar tegen mij wil hij niet spreken.’

‘De hemel geve dat hij het ook nooit doet!’ zei Tiuri, terwijl hij opsprong. ‘Luister niet naar hem, Marius; hij is gevaarlijk, en wreder dan de Rode Ruiters.’

‘Ik heb wel naar hem geluisterd,’ fluisterde de Dwaas, ‘maar ik begreep niet alles wat jullie zeiden. Meester van het Wilde Woud is hij; eerst dacht ik dat het een ander was, maar nu heb ik gezien dat hij het moet zijn. Is het niet waar, Vriend?’

‘Nee, het is níét waar!’ antwoordde Tiuri, bijna boos omdat hij merkte dat ook de Dwaas niet was ontkomen aan de invloed van de Vorst van Eviellan. ‘Heb je niet begrepen dat hij vals is, en dat hij jou en mij zal doden als ik dit spel van hem verlies?’

De Dwaas likte zich over de lippen en angst verscheen in zijn ogen. ‘Ik begrijp het nu, ridder,’ zei hij. ‘Nu ben ik blij dat hij niet tegen mij heeft gepraat. Nu weet ik waarom ik bang was, omdat het nog zo lang duurde tot de derde nacht. Die nacht is morgen, maar de tralies zijn nog niet weg.’

Ze liepen samen naar het raam. ‘Het kost ons niet meer dan een uur,’ zei Tiuri, ‘om deze twee te verwijderen.’

‘En dan?’ fluisterde de Dwaas.

‘Dan zijn er de wachters nog,’ antwoordde Tiuri. ‘Maar morgennacht moeten we ontvluchten, hoe dan ook.’

Hij kreeg een idee. ‘Deze tralies kunnen tot wapens dienen,’ fluisterde hij.

Uit het raam klimmen, met zo’n zware, ijzeren staaf in de hand... boven op de wachters springen en hen onschadelijk maken. Dan zouden ze er elk een voor hun rekening moeten nemen, en hij wist niet of de Dwaas dat zou kunnen. De kans dat een der wachters het uit zou schreeuwen was groot; dat de ontsnapping op deze manier zou lukken onzeker. Overal waren krijgslieden... Toch was dit de enige manier, als ze niets van Jaro zouden vernemen op de derde nacht.

Het schaakspel was er ook nog. Wanneer zou dat zijn beslist? Wanneer zou zijn tegenstander terugkomen? Op die derde nacht? Hij moest dan snel het einde forceren... Maar als hij verloor?

Tiuri’s kalmte verdween. ‘In ieder geval moeten we vluchten zodra we een gelegenheid zien,’ zei hij tot zichzelf. ‘Dit spel is alleen een list, een uitstel van executie. Misschien zal ik het nooit afmaken, hoewel me dat eigenlijk moet spijten. Maar gevangen kan ik hem niet bestrijden, en bestrijden moet ik hem, zolang de Weg der Verrassing naar het westen loopt.’

De kaarsen waren bijna opgebrand en het kwam hem voor dat de twee legers bewógen over de zwarte en witte velden van het bord. Hij drukte even zijn handen tegen zijn ogen.

‘Ga je niet slapen?’ vroeg de Dwaas zacht. ‘Wees niet bang, Vriend; je bent een ridder, een ridder met een mooi wit schild.’

‘Ridder!’ prevelde Tiuri. Hij ging in een stoel zitten en leunde met zijn hoofd tegen de rugleuning. De Vorst van Eviellan had hem met Edwinem vergeleken – Edwinem van Forèstèrra, bijgenaamd de Onoverwinnelijke, Paladijn van Koning Unauwen! Hij moest eens weten hoe anders hij zich voelde. ‘Ik ben maar een pion,’ fluisterde hij. En dromerig ging hij verder:

‘Ik ben maar een pion.

Ik liep op paden

over lichte velden, door duister woud.

Mij lijkt de aarde

als een schaakbord van ivoor.

Noord en oost en zuid en west.

Burchten, torens op de hoeken;

Daar waken wachters, hoor hun trommen.

Paarden springen van zwart naar wit –

Zwarte paarden, witte paarden.

Ridders rijden met witte schilden,

Rode Ruiters gaan op jacht.

Twee legers staan tegenover elkander:

bestrijden elkaar bij dag en nacht,

in licht en donker, zon en maan.

In het midden van elk leger een vorst –

een witte,

een rode,

plannen makend,

beraadslagend –

zetten en tegenzetten.

Waarheen ga ik?

Wie kan ik slaan?

Ik zie de sterren tussen tralies.

Mijn kaars brandt flauw,

het schaakbord glimt.

Hoe glanst het wit,

hoe gloeit het rood,

hoe eng en wijd zijn al die velden,

zwart en wit, wit-zwarte velden...

Wat is mijn weg?’

Hij wist niet of hij deze woorden had gedacht of hardop had gesproken. Hij zag dat de Dwaas hem vragend aankeek en toen de kaarsen uitblies. Grauwe schemering vulde de kamer; de dag was niet ver meer.

Tiuri sloot zijn ogen en sliep.

Hij werd wakker door lawaai. Het was nu helemaal licht. De Dwaas stond weer voor het raam en slaakte een uitroep. Tiuri kwam overeind en was in een ogenblik naast hem. Met knipperende ogen keek hij naar buiten.

Krijgslieden met stokken en zwepen liepen door elkaar; Rode Ruiters te paard schreeuwden luid. Op de grond vlakbij lag een man; hij kronkelde alsof hij pijn had.

‘Het zwarte paard!’ zei de Dwaas.

En daar verscheen Ardanwen in Tiuri’s gezichtsveld; met wapperende manen en wuivende staart. Een touw sleepte achter hem aan. De krijgslieden en Rode Ruiters probeerden hem tegen te houden, maar als hij vlak bij hen was sprongen ze angstig opzij. Ardanwen draafde rond, verdween uit het gezicht, kwam weer terug. Een man had nu het touw gepakt, hij werd een eind meegesleept en liet los. Het zwarte paard steigerde; prachtig en verschrikkelijk zag het eruit. Toen galoppeerde het in de richting van de brug.

De Rode Ruiters gingen het joelend achterna, en de andere krijgslieden volgden.

‘Ardanwen!’ riep Tiuri, maar niemand dan de Dwaas hoorde hem.

Een ogenblik later kwam er weer een ruiter aanrijden, omringd door mannen in groen en zwart. Het was de Zwarte Ridder met het Rode Schild, Vorst van Eviellan. Hij liet een luide kreet horen en reed toen ook naar de brug. Zijn dienaren bogen zich over de gewonde die nog steeds op de grond lag, en droegen hem weg.

‘Wat hebben ze met Ardanwen gedaan?’ fluisterde Tiuri. ‘Ze hebben zeker geprobeerd op hem te rijden.’

Hij tuurde naar de brug; van zijn paard en de achtervolgers was niets meer te zien, maar hij hoorde nog geschreeuw in de verte. De Zwarte Ridder kwam terug; hij was in vol ornaat, het vizier van zijn helm neergeslagen. Hij hief even zijn hoofd op naar de twee gevangenen voor het raam, reed om de burcht heen en verdween uit hun ogen.

‘Hij is weggelopen, je zwarte paard,’ zei de Dwaas. ‘Ze pakken hem niet, ze vangen hem nooit!’

‘O, ik hoop het!’ zei Tiuri. ‘Maar hij was gewond, Ardanwen; ik zag het.’

‘Wild is hij, vlug is hij!’ fluisterde de Dwaas. ‘En ze vangen hem niet!’

Pas na een tijd kwamen de krijgslieden terug; ze reden langs onder druk gepraat, maar de gevangenen konden er niet uit opmaken hoe de jacht was afgelopen. In elk geval was Ardanwen niet bij hen.

Tiuri ging voor het schaakbord zitten en zei: ‘Wat er ook gebeurt of gebeurd is, nu mag ik alleen hierover denken.’

Met zijn hoofd in de handen zat hij een tijd te peinzen. Pas toen de deur van zijn gevangenis weer openging keek hij op en kwam overeind.

De Vorst van Eviellan wilde blijkbaar niet lang wachten met de beslissing van de strijd. Hij stond voor Tiuri in de gedaante van de Zwarte Ridder en hij sloeg het vizier van zijn helm niet op.

‘Ah, ik zie dat u graag wilt winnen!’ klonk zijn stem gedempt en spottend. ‘Maar ú hebt de tijd, terwijl ik maar enkele minuten kan blijven. Niet dat ik u de gelegenheid misgun uw positie te overwegen. Om leven of dood... Hebt u er goed over nagedacht? Soms is de dood te verkiezen boven het leven... U gelooft dat niet,’ vervolgde hij na een ogenblik zwijgen. ‘Denk u eens in: een duistere kerker... een krocht waar nooit daglicht komt. Voor eeuwig opgesloten, liggen op glibberige steen, luisteren naar het getik van druppels die vallen. Niets anders! Noemt u dat “leven”?’

Hij boog zich over het schaakbord; met zijn handen op de tafel steunend bleef hij er minutenlang naar kijken. Toen deed hij zijn zet. ‘Uw beurt,’ sprak hij en trad een stap terug.

Tiuri had al die tijd roerloos gestaan, trachtend niet na te denken over de woorden van zijn tegenstander. De strijd was al moeilijk genoeg. De Vorst van Eviellan scheen echter zijn best te willen doen hem uit zijn concentratie te brengen, want steeds als hij aan zet was, begon hij weer te praten.

‘De dood is soms te verkiezen boven het leven... Weet u wat pijn is, en angst? Kent u schaamte en schande...?’ Zo ging hij voort en zijn eentonige, gedempte manier van spreken maakte wat hij zei nog afschuwelijker.

Maar Tiuri hield zijn blik strak op het schaakbord gevestigd en reageerde er niet op.

‘Men kan beter vallen in de strijd dan blijven leven om langzaam dood te gaan,’ zei de Zwarte Ridder met enige stemverheffing. ‘Hebt u uw paard gezien?’

Tiuri verstarde nog meer in zijn poging net te doen alsof hij hem niet hoorde.

‘Ardanwen is dood,’ sprak de Vorst van Eviellan.

Tiuri bewoog zich niet, maar hij voelde tranen schrijnen achter zijn oogleden. Waarom moet je daarom huilen? hield hij zichzelf voor. Om Ilmar en Arwaut heb je ook niet gehuild. En dat was erger. Niet huilen. Hij zag echter de stukken door een waas en hij moest even slikken voordat hij zijn zelfbeheersing terug had.

Ardanwen is mooi gestorven, dacht hij toen. Hij is vrij geweest, en geen vijand heeft hem kunnen temmen. Hij haalde diep adem, hief zijn hoofd op en keek zijn tegenstander met iets van een glimlach aan.

‘U bent aan zet,’ zei hij.

‘Wie geen meester wil aanvaarden is gevaarlijk,’ sprak de Vorst van Eviellan, ‘voor anderen en voor zichzelf. Wie zich niet wil onderwerpen als hij heeft verloren, moet sterven.’

‘Zo is het,’ knikte Tiuri kalm.

‘Wat ons spel betreft,’ vervolgde de vorst, ‘ik wacht nog even met mijn zet, en geef u nogmaals bedenktijd, ridder Tiuri. Een laatste woord: voelt u zich niet te hoog, te goed, te sterk! Dat zou u wel eens tegen kunnen vallen.’

Een ogenblik later sloeg de deur zwaar achter hem dicht.

9 De derde nacht

Als hij zijn laatste paard naar voren speelt, kan ik zijn raadsheer nemen met mijn koningin. Hij kan dan mijn koning schaak zetten, maar... Tiuri geeuwde. Had hij nu alle mogelijkheden overwogen?

De derde nacht was aangebroken, maar de Vorst van Eviellan had zich nog niet laten zien. De Dwaas keek uit het raam. Het was stil in en om de burcht; hij hoorde alleen de rivier ruisen.

Als vanavond het spel wordt beslist, wat zal er dan gebeuren? Zal de vorst, als ik verlies, me meteen terecht laten stellen? En als ik win, zal ik dan onmiddellijk in een kerker geworpen worden om langzaam dood te gaan? Tiuri huiverde. Plotseling dacht hij aan Ristridin, die gezworen had de Zwarte Ridder met het Rode Schild te vinden en te straffen. En zou Ristridin gedaan hebben wat de vorst van hem wilde? dacht hij. Ik geloof er niets van! Misschien zit hij in zo’n kerker onder deze burcht, gevangen, al deze maanden.

De Dwaas wendde zich tot hem en sprak fluisterend: ‘Hij komt weer, Vriend.’

Ja, het doffe geluid van voetstappen kwam nader, en daarna klonk het bekende geknars van grendels. Tiuri stond op toen zijn tegenstander de kamer binnenkwam, in zijn zwarte wapenrusting, maar zonder helm.

Korte tijd speelden ze, zonder een woord te spreken. Toen verbrak de vorst de stilte door te zeggen: ‘Koning schaak.’

Buiten kraste een uil. Tiuri spitste ondanks zichzelf de oren. Toen bepaalde hij zich tot het spel en bracht zijn koning in veiligheid. Ze hadden nu allebei maar weinig stukken over, en ze waren aan elkaar gewaagd. Gauw zou de strijd beslist kunnen zijn.

Maar de Vorst van Eviellan scheen daar nog niet voor te voelen. Misschien schepte hij er behagen in met zijn gevangene te spelen en hem nog in onzekerheid te laten over zijn lot. Hij stond op en verliet zonder woord of groet de kamer.

Tiuri slaakte een zucht van verlichting en blies de kaarsen uit. De Dwaas haalde de vijl tevoorschijn en begon de laatste hand te leggen aan het vernietigen van de tralieversperring. Tiuri wierp nog even een blik op het spel. Hij zou het niet afmaken; hij zou weglopen en de strijd onbeslist laten. In zekere zin speet hem dat... Maar hij kon en mocht niet anders. Hij moest vluchten, niet alleen om zichzelf te redden, maar om op de een of andere manier te proberen de vijand te dwarsbomen.

De uil kraste nogmaals... was het wel een uil? De Dwaas liet de vijl rusten en tuurde naar buiten. Tiuri keek ook. Hij zag de wachters; een van hen keek naar boven, maar hij kon zijn gezicht niet herkennen. Voorzichtig stak hij zijn hand uit het raam en bewoog die even.

De wachter wendde zich tot zijn metgezel en sprak met hem. Toen viel hij hem aan... heel plotseling en geluidloos. Met ingehouden adem sloegen de gevangenen de worsteling gade. Die duurde niet lang; na enkele ogenblikken was het hun duidelijk dat de aangevallene bewusteloos of dood was. Zijn overwinnaar sleepte hem weg en even later waren beiden uit het gezicht verdwenen.

‘Gauw!’ zei Tiuri. ‘Vijlen!’

‘Deze tralie is klaar,’ fluisterde de Dwaas. ‘Pas op, ik trek hem kapot.’

Beneden verscheen de behulpzame wachter weer; hij moest Jaro zijn. Hij zwaaide naar hen en voor de derde maal klonk er uilengekras.

Tiuri zwaaide terug en ging toen samen met de Dwaas de bijna doorgevijlde tralies te lijf. Misschien kostte het hun maar een paar seconden, maar het leek eindeloos lang voordat ze het begaven... één viel er bijna op de grond en het hele werk leek angstwekkend luidruchtig.

De begane grond was vrij ver beneden hen en Tiuri vroeg zich af of ze misschien de dekens van hun bed aan elkaar moesten knopen. Maar de wachter fluisterde op dringende toon: ‘Maak voort! Laat je zakken tot op de richel en schuif dan naar deze kant.’

Tiuri klom het raam uit.

‘Kun je de tralies er niet weer inzetten?’ klonk de stem van de wachter.

Ja, dan zou hun ontsnapping niet zo gauw worden ontdekt. Tiuri trok zich weer op en fluisterde gehaast tot de Dwaas: ‘De tralies moeten weer rechtop. Geef ze hier... ja. Ik zal het doen. Ga jij eerst.’

Nu klauterde de Dwaas naar buiten en schoof als een reusachtig insect langs de muur.

Beneden gaf de wachter aanwijzingen. ‘Tot bij het bastion. Nu hier naar omlaag, en dan maar springen.’

Intussen was Tiuri, staande op de richel buiten, bezig met de tralies. Een stond weer rechtop, maar de ander wilde niet.

‘Laat maar!’ zei de stem van beneden. ‘Maak voort.’

De sprong die ze moesten ondernemen was nog van tamelijk grote hoogte, maar ze kwamen allebei goed terecht. De wachter pakte hen beet; ja, hij was Jaro.

‘Trek je terug in de schaduw,’ fluisterde hij. ‘Daar, onder die boog ligt wat voor jullie – kleren, wapens. Doe alles aan en wacht op een teken van mij.’

De Dwaas scheen in het donker te kunnen zien als een kat; hij had de kleren meteen gevonden, en zag ook het eerst de gedaante die erbij lag – de andere wachter. Deze bewoog even en kreunde; hij was dus niet dood. Wel stevig gebonden en machteloos.

‘Het zijn net zulke kleren als de krijgers hier dragen,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ze passen mij niet.’

Tiuri’s ogen waren nu ook wat aan de duisternis gewend; zijn vriend zag er inderdaad bijzonder vreemd uit. Toen keek hij naar Jaro, die net deed alsof hij nog op wacht stond, leunend op zijn speer. Nu wenkte hij.

‘Zo, het is nu net alsof er weer twee wachters zijn,’ sprak hij zacht, toen Tiuri naast hem stond. ‘Laat je vriend zich daar nog maar even schuilhouden... Luister, ik zal je het ontsnappingsplan uitleggen. Het begin is gelukt, maar we zijn er nog niet. Wat waren jullie laat!’

‘De... Zwarte Ridder was bij ons,’ fluisterde Tiuri.

‘O. Nou ja, deze wacht wordt een uur na middernacht afgelost; het is nu ongeveer een uur ervoor, dus we hebben twee uur voorsprong. We moeten het veld over, naar de rivier – dat is het gevaarlijkst; het is zo licht.’

Ja, de maan scheen helder en er was geen wolkje aan de lucht.

‘Zie je die rots daar?’ zei Jaro. ‘Daar moetje het eerst heen. Kijk dan even rond of er niemand in de buurt is en loop recht naar de rivier. Ga niet rennen, dat valt te veel op. Als je iemand tegen mocht komen, probeer dan te doen of je een van ons bent. Het wachtwoord voor deze nacht is pion.’

‘Ja?’ fluisterde Tiuri.

‘Als je bij de rivier gekomen bent,’ ging Jaro voort, ‘daal dan onmiddellijk af naar de oever. Er is een pad; het gaat steil naar beneden. Zorg ervoor dat ze je van de brug af niet zien; die wordt zwaar bewaakt. We moeten de rivier een eind verder stroomafwaarts oversteken... maar dat zie je wel. We gaan nu, om de beurt. Jij eerst, dan je vriend en ik het laatst.’

‘Jij ook?’ vroeg Tiuri.

‘Ja, wat anders? Nee, zeg niets; we hebben niet veel tijd. Ik heb mijn best gedaan alles zo goed mogelijk voor te bereiden. Je moet doen wat ik zeg, ik ken de situatie. Heb je alles begrepen?’

‘Ja,’ fluisterde Tiuri. ‘Dank je, Jaro!’

‘Ga dan – en laat je schildknaap hier komen. Wacht... Bij de oever wacht je op mij, maar je moet toch weten waar je over moet steken, voor als... Wel, voorbij de stroomversnelling en de bocht is het; ik heb er een touw gehangen. Maar ik ben er zelf bij. Ga!’

Tiuri drukte Jaro de hand, wenkte de Dwaas en beval hem fluisterend zich precies te houden aan wat die zei. Toen liep hij het veld over, naar de rots.

In de schaduw ervan bleef hij even staan en keek rond. Op de brug brandde licht, evenals in de burcht. Hij zag het raam waardoor ze waren ontsnapt, en Jaro en de Dwaas eronder. Er scheen geen onraad te zijn, maar toch klopte zijn hart onrustig toen hij van de rots in rechte lijn naar de rivier liep, steeds glooiend naar beneden. Het gebruis van water klonk steeds sterker en hij meende ook stemmen te horen. Hij moest de neiging bedwingen het op een rennen te zetten. Nu was hij er bijna... nee, toch niet! Hij keek om; de torens van de Tarenburcht staken scherp af tegen de hemel, Jaro en de Dwaas zag hij niet meer. Hij vroeg zich af of de laatste hem al achterna kwam.

Toen had hij de rivier werkelijk bereikt... zouden de wachters op de brug hem zien? Maar dan zouden ze hopelijk denken dat hij een van Eviellans dienaren was, een man in het groen met een zwarte kap op zijn hoofd. Een eigenaardige brug was het; ze leek wel van touwen gemaakt. Hij keek nog eens rond, bukte zich en liet zich snel naar beneden zakken. Hij vond het pad meteen en toen hij afdaalde voelde hij zich veel veiliger. Hij bevond zich nu in het donker en moest alleen oppassen dat hij niet struikelde. Een groot deel van de rivier lag in de schaduw, de andere kant was wit en schuimend in het maanlicht.

Even later stond hij aan de rand van het water, druppels bespatten hem. Hij dacht aan Jaro, die zich voor hem in gevaar had begeven. Toen kwam de Dwaas het pad af. Nu Jaro nog – waar bleef die?

Het leek lange tijd voordat deze zich bij hen voegde. ‘Dat is gauw gegaan,’ zei hij in Tiuri’s oor. ‘’t Is zeker niet later dan een kwartier na het elfde uur. We hebben dus een flinke tijd voordat het wordt ontdekt – tenzij er iemand op inspectie komt.’

Was het pas een kwartier geleden dat ze hun gevangenis verlieten?

‘Volg mij!’ wenkte Jaro en hij liep stroomafwaarts. Tiuri en de Dwaas gehoorzaamden zonder spreken. De duisternis beschermde hen, maar maakte ook dat ze niet vlug vooruitkwamen. Het water had een diepe bedding uitgeslepen. Als ze omkeken zagen ze de brug, heel fragiel lijkend, hoog erboven. Voor hen maakte de rivier een flauwe bocht.

Even daar voorbij stond Jaro stil. ‘Kunnen jullie zwemmen?’ vroeg hij.

‘Ja... já,’ antwoordde Tiuri; hij merkte dat hij luid moest spreken om boven het geraas van het water uit te komen. De Dwaas pakte hem vast en zei: ‘Ik niet!’

‘Nou ja, het is zo ondiep dat je kunt staan,’ zei Jaro. ‘Als je er maar voor zorgt dat je de grond onder je voeten houdt!’

Ze keken naar de kolkende stroom; hier en daar stak er een rotspunt naar boven.

‘Naar de overkant dan maar,’ zei Jaro. ‘Op de brug kunnen ze ons alleen het laatste stukje zien, en dan moeten ze wel héél goed kijken. Als je omvalt, laat je dan rustig meedrijven. Vooruit!’

Het water was zeer koud, maar het kostte hun zóveel inspanning zich niet door de stroom te laten meeslepen, dat ze dat na enkele ogenblikken niet meer merkten. Ze bleven dicht bij elkaar, en worstelden zich half zwemmend, half wadend naar de overzijde – naar de vrijheid.

Toen ze op de andere oever stonden klappertanden ze alle drie, maar Jaro liep meteen verder, nu in het volle licht. Links van hen rees een rotsachtige wand omhoog, vol spleten en uitsteeksels. Tiuri keek weer om; de brug was niet meer te zien.

Jaro bleef staan bij een touw dat naar beneden hing. De Dwaas was de eerste die naar boven klom; Tiuri volgde hem. De klimpartij viel niet mee, maar ze kwamen alle drie veilig boven aan, tussen bomen en struikgewas. Jaro maakte het touw los, dat aan een boomstam was geknoopt, rolde het op en zei: ‘Dat heb ik gisteren al klaargemaakt. Ze zullen nu nooit weten waar we de rivier zijn overgegaan.’ Hij had alles inderdaad goed voorbereid. ‘En nu oppassen,’ vervolgde hij. ‘We zijn vlak bij de weg, en er komen nogal eens mensen langs.’

‘De Weg der Verrassing?’ vroeg Tiuri zacht.

‘Ja,’ zei Jaro. ‘We steken die over en dan moeten we zien dat we onze voorsprong goed benutten.’

‘Ik wil naar het westen,’ fluisterde Tiuri.

‘Ben je nou helemaal!’ zei Jaro. ‘Die weg gaan is onmogelijk.’

‘Die gaat toch naar de pas, over de bergen...’

‘Ja. Maar in die richting kun je niet ontsnappen,’ fluisterde Jaro. ‘Dan kun je net zo goed teruggaan naar de Tarenburcht. De weg wordt dag en nacht bewaakt, van de riviersplitsing tot de Tarentop, en het bos ten noorden ervan is vergeven van Mannen in het Groen. Onze enige kans ligt in oostelijke richting, zo ver mogelijk van de Zwarte Rivier en niet te dicht bij de Groene... Maar laten we niet verder praten. Een uur na middernacht zal het alarm geslagen worden en dan is zelfs de oostelijke route niet meer zeker. Waar wachten we op!’

Tiuri zuchtte even. Hij had kunnen weten dat de Weg der Verrassing zou worden bewaakt, maar toch...

‘Vooruit!’ zei Jaro ongeduldig.

‘Ga je met ons mee?’ fluisterde Tiuri, terwijl ze in de richting van de weg slopen.

‘Ja, wat moet ik anders?’ antwoordde Jaro.

‘Waarom help je ons?’

‘Probeer dat zelf te bedenken,’ zei Jaro. ‘Nee, niet bedanken, stil!’ Hij bleef staan en Tiuri zag zijn ogen glinsteren toen ze elkaar aankeken. ‘Misschien kunnen we straks praten en plannen maken,’ zei hij. ‘Nu moeten we maken dat we wegkomen. Weet je hoeveel krijgers er zijn in dit woud? Niet honderd, méér.. duizend misschien. Naar het oosten en het woud uit... Bid maar dat we het halen.’

De weg was vrij breed en schaduwen van boomstammen vielen eroverheen als zwarte strepen. Ze staken hem over en Jaro ging voorop, het bos in. Eerst liep hij langzaam, maar na een tijdje begon hij te rennen. Op die manier gingen ze een poos voort, over een smal pad, totdat Jaro inhield en hun beduidde dat ze zachtjes verder moesten gaan. Tiuri en de Dwaas begrepen gauw waarom; ze hoorden mensen praten. ‘Een wachtpost,’ fluisterde Jaro even later.

Daarna ging het weer in een vlug tempo verder. Ze kwamen op een open plek, waar Jaro om zich heen keek en een ogenblik naar de lucht tuurde. Toen liet hij het pad voor wat het was en vervolgde zijn weg dwars door het woud.

Veel zien konden ze niet – horen zoveel temeer: behalve hun eigen gejaagde ademhaling allerlei andere geluiden; het bos was er vol van. Gefladder, geritsel, zachte kreten; alles wat hier leefde scheen wakker te zijn. Maar van mensen vernamen ze niets, en de rivier hoorden ze ook niet meer.

Hoe laat zou het zijn? dacht Tiuri. ‘Hier is weer een pad,’ fluisterde hij.

‘Ik loop nu maar op het gevoel,’ zei Jaro. ‘De wegen hier ken ik niet.’

‘Dit pad moet je niet gaan,’ fluisterde de Dwaas. ‘Het is de weg van een dier, dit pad – van wilde dieren. Die hebben jongen nu en zijn gevaarlijk.’

‘We kunnen beter élke weg vermijden,’ zei Jaro. ‘Ik kan haast geen hand voor ogen meer zien,’ mompelde hij toen. ‘We zouden niet de eersten zijn die in een kringetje rondliepen.’

‘Waar gaan we heen?’ vroeg de Dwaas.

‘Naar het oosten,’ zei Tiuri, ‘waar de zon opgaat.’

‘Dan gaan we goed, vriend,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ik weet het niet zeker, ik geloof het alleen.’

‘Vooruit dan maar weer,’ zei Jaro.

Toen barstte plotseling het lawaai los! Eerst schalde er een hoorn, hoog en hel – één, twee, drie, vier korte stoten. Andere hoorns antwoordden om de beurt, van alle kanten. Even een stilte, en toen roffelde er een trom.

Ze stonden onbeweeglijk.

‘Het is ontdekt,’ sprak Jaro zacht, toen het weer stil was. Nee, toch niet stil; geschrokken dieren vlogen op of vluchtten ritselend langs hen heen.

‘Nou, we wisten dat het zou komen,’ ging Jaro verder. ‘We moeten nu alleen veel voorzichtiger zijn.’

Weer schalde er een hoorn, niet erg ver van hen vandaan.

‘Dat zal de wachtpost zijn die we zijn gepasseerd,’ fluisterde Jaro.

‘Zijn er veel wachtposten?’ vroeg Tiuri.

‘Ja. Met hoorngeschal geven ze elkaar berichten door. Anderen doen het met een trom, net als de Mannen in het Groen...’

‘De Mannen in het Groen... ze horen toch bij jullie?’ fluisterde Tiuri.

‘Ze hebben een verbond gesloten met de Zwarte Ridder. Ze waarschuwen altijd als er een vreemdeling in aantocht is. We moeten voor hen nog meer oppassen dan voor de Rode Ruiters. Ze staan plotseling voor je en wat ze vast hebben laten ze niet meer gaan... Maar ik praat te veel,’ onderbrak Jaro zichzelf. ‘Elk geluid kan ons verraden.’

Zo onhoorbaar mogelijk gingen ze verder. Aanvankelijk hoorden ze geen onraad, maar na korte tijd vernamen ze stemmen die riepen in de verte.

‘Misschien kunnen we beter een schuilplaats zoeken en wachten tot het licht wordt,’ stelde Tiuri voor, toen ze bleven staan te midden van een duistere en bijna ondoordringbare wildernis.

Jaro stemde daarmee in.

Ze lieten zich op de grond zakken, kropen onder overhangende plantengroei en zwegen een poos.

‘Als een van jullie slaap heeft, zeg het dan,’ fluisterde Jaro toen. ‘We mogen niet alle drie tegelijk in slaap vallen.’

‘Slapen jullie,’ zei de Dwaas. ‘Laat mij wakker blijven; ik zal het zeggen als ze komen.’

‘Ik geloof inderdaad dat jij goed kunt zien in het donker,’ zei Jaro.

Tiuri wist dat de Dwaas glimlachte.

‘We zijn weggelopen,’ zei deze, ‘en ze vinden ons niet. Ga slapen, allebei.’

Tiuri viel inderdaad in slaap en droomde dat hij weer zat te schaken. Toen schrok hij wakker door gedreun van hoeven dichtbij. Het was nog donker, maar hij zag lantaarns bewegen en verdwijnen.

‘Voor zulke lawaaimakers hoeven we niet bang te zijn,’ fluisterde Jaro even later. ‘Wel voor degenen die sluipen.’

Tiuri dacht weer aan de Mannen in het Groen. Hij kon niet meer in slaap komen; telkens hoorde hij steelse geluiden, en er was meer waar hij zich zorgen over kon maken. Ze konden zich gemakkelijk schuilhouden in het woud, maar even gemakkelijk was het er te verdwalen. Wie weet had de Vorst van Eviellan zijn krijgslieden al opdracht gegeven een deel van dit gebied te omsingelen, een kordon te vormen waar ze niet voorbij zouden kunnen komen. Dat zou ik doen als ik in zijn plaats was, dacht hij. Als hij zoveel mannen heeft, die allemaal goed thuis zijn in het woud. Hij weet dat ik zijn plannen ken... een inval via de Weg der Verrassing. Wanneer...?

Hij hoorde zijn metgezellen bewegen en wist dat zij ook niet sliepen. Ze verlangden alle drie naar de dageraad.

ZESDE DEEL De Mannen in het Groen

1 De Groene Rivier en de wachttoren

Ik wil vluchten, had Tiuri gedacht. Op een of andere manier moet ik de vijand dwarsbomen. Bestrijden moet ik hem, zolang de Weg der Verrassing naar het westen loopt.

Ze vluchtten echter naar het oosten, een andere keus hadden ze niet. En het was de vraag of het hun zelfs zó zou gelukken buiten bereik van de vijand te komen. Ze hadden tot nu toe de Rode Ruiters weten te ontwijken, maar ze bevonden zich dicht bij het gebied van de Mannen in het Groen, die volgens Jaro nog meer te vrezen waren dan de dienaren van de Tarenburcht.

Zo snel mogelijk gingen ze voort, steeds schrikachtig rondkijkend, vol schrammen en met gescheurde kleren. Rusten deden ze nauwelijks; ze hielden alleen soms even stil om zich te verschuilen voor echte of vermeende achtervolgers. Maar op een ogenblik zonken ze toch neer om te drinken uit een poel en te eten van het gedroogde vlees dat Jaro bij zich had.

Vlak bij hen stond een boom in bloei; Tiuri keek er even naar en verwonderde zich er vaag over dat er ook nog zoiets moois kon zijn in dit afschuwelijke woud. Jaro gaapte en veegde zijn bezwete gezicht af. Om zijn hand had hij een vuil verband.

‘Dat heb ik gedaan,’ zei Tiuri zacht.

‘Wat?’ zei Jaro. ‘O, die wond. Nou, dat was m’n eigen schuld. Je laatste uitval verraste me echt.’

‘Heb je me met opzet laten winnen?’ fluisterde Tiuri.

‘Ik was het wel van plan,’ antwoordde Jaro. ‘Maar dat maakte het gevecht niet gemakkelijker voor me. Hij – de Zwarte Ridder – mocht geen argwaan krijgen. Wanneer ik gevochten had als vroeger, zoals alle Rode Ruiters vechten als ze winnen willen, had ik je misschien overmeesterd. Ik zeg “misschien”, omdat ik niet meer met zekerheid durf te beweren dat de sterkste altijd winnen moet.’

De Dwaas fluisterde: ‘Tiuri vocht voor mij. Maar jij, vriendelijke vijand, vocht jij óók voor mij? Niet tegen mij?’

‘Stil!’ zei Jaro. ‘Ik weet niet meer voor of tegen wie ik vechten moet. Daarom ben ik maar op de loop gegaan.’

‘Je hebt...’ begon Tiuri.

‘Zeg niets,’ viel Jaro hem in de rede. ‘Weet je nog wat je eens tegen me zei? Dat we alles wat we voortaan zouden doen aan elkaar te danken hebben. Ik dacht dat onze wegen elkaar nooit meer zouden kruisen, maar toen ze het toch deden, wist ik dat...’ Hij brak af en sprak niet verder.

Tiuri zei ook niets meer; later, als ze op een veiliger plaats gekomen waren, zou hij nog wel eens een gesprek met Jaro hebben. Een veiliger plaats, wanneer zouden ze die bereiken?

Toen de dag voorbij was en het weer donker werd, wisten ze dat ze nog steeds niet zo ver waren. Maar de vijand had hen niet gevonden.

Jaro vloekte binnensmonds. ‘Kijk!’ zei hij.

Tiuri en de Dwaas kwamen naast hem staan. Beneden hen, aan het eind van een dichtbegroeide helling, zagen ze een heldere stroom.

‘De Groene Rivier,’ fluisterde Jaro. ‘Die had ik nu juist willen vermijden.’

Toch zag de omgeving er helemaal niet gevaarlijk uit in het licht van de vroege morgen. Van de rivier zagen ze maar een stukje; rechts van hen maakte die een bocht naar het noorden. Aan de overkant was een smal wit strand en het bos dat eraan grensde stond roerloos; geen blad bewoog zich.

‘Doorgaan naar het oosten maar,’ zei Jaro, ‘totdat we een flink stuk voorbij de bocht zijn. Pas dan kunnen we ons naar het noorden wagen.’

Ze deden wat hij zei en na korte tijd kwamen ze uit op een weg, die regelrecht naar de rivier scheen te voeren.

‘Hier moeten we niet zijn,’ fluisterde Jaro en zijn stem stokte.

Tegenover hen rende iets door de struiken, evenwijdig aan de weg. Het leek het meest op een wild zwijn. Maar een ogenblik later volgde er een andere gedaante, veel langzamer, die bleef staan en naar hen keek.

Een Man in het Groen!

De Dwaas wilde wegrennen, maar Tiuri hield hem tegen en fluisterde: ‘Net doen alsof er niets aan de hand is!’

Ze stonden elkaar een poosje aan te kijken, de Man in het Groen en de drie vluchtelingen. De man deed een stap naar hen toe; toen bedacht hij zich, draaide zich om en verdween tussen de bomen.

‘Rechtdoor gaan is natuurlijk roekeloos,’ sprak Jaro zacht, ‘dan lopen we hém achterna. Terug willen we niet, en de weg lijkt me ook gevaarlijk.’

‘Maar we kunnen evenmin hier blijven,’ zei Tiuri. ‘Laten we hopen dat hij ons aanzag voor dienaren van de Tarenburcht.’

‘Hij gluurt vast nog naar ons,’ zei Jaro. ‘En als je er één ziet, zijn er meestal meer in de buurt. Hij is natuurlijk hulp gaan halen.’

Intussen hadden ze toch de weg betreden en liepen die een eindje af. Toen bleef Jaro weer staan.

‘Nee!’ zei hij. ‘Zo gaan we naar de rivier en daar moeten we zeker niet heen.’

‘Ze komen achter ons aan ook,’ fluisterde de Dwaas. ‘Langs dit pad.’

Meteen daarna schrokken ze van een zachte kreet uit de richting waar ze net vandaan gekomen waren. Daar was nog een Man in het Groen verschenen; hij riep hun iets toe.

Jaro legde een hand op het gevest van zijn zwaard. De man wees de weg af en zei nog wat; het klonk onverstaanbaar.

Als bij afspraak liepen de vluchtelingen verder. Ze keken weer om; de Man in het Groen was weg. Pas toen zetten ze het op een lopen. De weg daalde sterk en de rivier kon niet ver meer zijn. Nu hoorden ze ook wat de Dwaas al eerder had opgemerkt: hoefgetrappel!

‘Toch maar rechtsaf gaan,’ hijgde Jaro onder het rennen.

‘Tegen een, twee of drie kunnen we het wel opnemen. Achter ons komen er méér.’

Maar rechts van hen bewogen er plotseling vele groene gestalten tussen de boomstammen. Ze konden alleen nog maar rechtdoor.

Tiuri wierp een blik over zijn schouder. Het was zover! Rode Ruiters kwamen aanrijden; één van hen blies op een hoorn en hij werd van alle kanten beantwoord. De jacht was in ernst begonnen.

En daar was de rivier! De weg kwam uit bij de bocht, boog naar rechts en liep vlak erlangs verder. Maar van die kant zagen ze Mannen in het Groen naderen. Achter hen stormden de Rode Ruiters aan. Linksaf konden ze ook niet, daar rees de oever steil uit het water op.

Ze werden de rivier in gedreven.

Die was ondiep, zag Tiuri, toen hij naar het water snelde; je kon er wel doorheen waden.

‘Sta!’ riep een Rode Ruiter.

‘We zijn er geweest,’ hijgde Jaro. Toch liep hij, evenals zijn metgezellen, het water in.

De Rode Ruiters schreeuwden, maar toen ze de oever bereikten waren de vluchtelingen al bijna aan de overkant.

Jaro was er het eerst; hij bleef staan en wachtte. Enkele ruiters waren nu ook het water ingegaan. Anderen hieven hun bogen, en een pijl vloog rakelings langs Jaro’s hoofd.

‘Loop door!’ schreeuwde Tiuri hem toe. Gelukkig, Jaro sprong weg. Nu waren hij en Marius er ook; slechts weinig passen scheidden hen nog van het beschermende bos.

Toen ze dat bereikt hadden, struikelde Tiuri. Terwijl hij overeind kwam zag hij een paar benen... toen de man helemaal... de Man in het Groen die plotseling voor hem stond, gewapend met een speer.

Tiuri verzamelde zijn laatste krachten om hem aan te vallen. Maar de Man in het Groen ging opzij en liep langs hem heen naar de waterkant.

‘Tiuri, Tiuri!’ riep de Dwaas ontsteld.

Nu pas zag deze dat er vele Mannen in het Groen tevoorschijn waren gekomen; naast elkaar stonden ze op de oever. Ze keken echter nauwelijks naar hem of de Dwaas. Hun blik was gevestigd op de Rode Ruiters, die aankwamen door de rivier.

Tiuri gunde zich niet de tijd zich daarover te verwonderen. In een oogwenk was hij naast de Dwaas en rende met hem het bos in. Daar botste hij tegen Jaro op. Die zei iets, maar was niet te verstaan door het lawaai dat plotseling bij de rivier oplaaide.

De Rode Ruiters en de Mannen in het Groen waren slaags geraakt!

‘Ze houden ze tegen!’ riep de Dwaas schor. ‘Ze mogen de rivier niet over.’

Jaro gaf hem een por. ‘Kom!’

Ze renden verder. Het hart bonsde Tiuri in de keel; hij kon haast niet meer.

Weer werden ze staande gehouden door een Man in het Groen met een speer. De bijna uitgeputte vluchtelingen keken hem hijgend aan. Jaro trok zijn zwaard, maar de man hief zijn hand op en glimlachte. Hij wees in de richting van de rivier, waar nog steeds krijgsrumoer weerklonk, schudde zijn hoofd en beduidde hun hem te volgen.

Ze helpen ons! dacht Tiuri, maar hij miste de adem om deze woorden uit te spreken. Met zijn metgezellen was het net zo, want ook zij liepen zwijgend achter de man aan. Jaro keek echter bijzonder argwanend en hij hield zijn zwaard stevig omklemd.

De Man in het Groen bleef staan en wees hun een pad. Toen snelde hij weg.

‘Ze helpen ons,’ zei Tiuri nu hardop.

‘Ik geloof er geen steek van,’ bromde Jaro.

De Dwaas zei niets, maar liep het pad in.

‘Ik vertrouw ze niet,’ voegde Jaro erbij.

Bij de rivier werd het stiller en iemand sprak met luide stem.

‘We kunnen niet veel anders doen dan vóórtgaan,’ zei Tiuri en hij volgde de Dwaas.

‘Waar brengt dit pad ons heen?’ zei Jaro. ‘Hun gebied in!’ Maar hij liep toch mee, want achter hen steeg het krijgsrumoer weer op.

De Dwaas keek om; hij zag er verbaasd en ook wat angstig uit. ‘Zie!’ fluisterde hij.

Het pad maakte een bocht en plotseling stonden ze voor een vreemdsoortig bouwwerk; een soort stellage, van boomstammen gemaakt.

‘Een wachttoren!’ mompelde Jaro.

De toren was heel hoog en bestond uit een platform dat rustte op vier dikke, enigszins naar buiten uitstaande palen, die voor de stevigheid door dunnere boomstammen waren verbonden. Een touwladder hing naar beneden.

Ze keken omhoog en zagen meteen dat er zich mensen op bevonden. Eén van hen daalde half glijdend, half klimmend af en had hen in een ogenblik bereikt. Een Man in het Groen was het weer; hij keek hen aan alsof hij het heel vanzelfsprekend vond hen te ontmoeten en beduidde hun zonder een woord dat ze naar boven moesten klimmen.

‘Ik peins er niet over!’ zei Jaro, terwijl hij een stap terug deed.

De man herhaalde zijn gebaar. Van de rivier hoorden ze nu ruiters naderen en dat nam bij de Dwaas alle twijfel weg. Die sprong naar de touwladder en klom erin. Tiuri volgde zijn voorbeeld, en Jaro deed het toen ook maar. De man bleef beneden.

Op het platform bevonden zich nog twee Mannen in het Groen. De ene zat met zijn rug naar hen toe en keek niet eens om. De ander stond bij de lage balustrade en zei hun met een handgebaar dat ze moesten gaan zitten.

Intussen was het geluid van paardenhoeven steeds dichterbij gekomen; ruzieachtige stemmen klonken erdoorheen.

‘Liggen!’ beduidde de man bij de balustrade.

De vluchtelingen gehoorzaamden; ze wisten niets beters te doen. Plotseling schrokken ze van twee dreunende slagen vlak bij hun oor. Nu zagen ze dat de man die niet naar hen had gekeken een grote trom voor zich had staan. Zijn makker boog zich over de balustrade en sprak enkele woorden in een voor Tiuri onbekende taal.

Aan de voet van de wachttoren leken nu vele mensen verzameld te zijn. Er waren brede spleten tussen de planken van het platform en Tiuri gluurde erdoorheen. Ja, hij zag Rode Ruiters en Mannen in het Groen. De eersten praatten door elkaar, boos en ongeduldig.

‘Waar zijn ze?’ ving hij op. ‘Laat ons door’ en ‘gevluchte gevangenen...’

Toen sprak de man bij de balustrade weer, kalm en rustig. Tiuri verstond er niets van en toch kwam zijn taal hem niet helemaal vreemd voor. Eén woord kwam een paar malen terug, met nadruk gezegd: ‘Tehalon’.

De Rode Ruiters mompelden iets.

De Man in het Groen gaf een kort antwoord en uit zijn toon begreep Tiuri precies wat hij bedoelde: ‘Ga weg!’

De man bij de trom liet daarop een korte roffel horen, alsof hij die woorden kracht bij wilde zetten.

Onder de toren viel een stilte. Daarna werd er gefluisterd – en even later trokken de Rode Ruiters af, terug naar het zuiden, naar de rivier. De Mannen in het Groen die beneden waren volgden hen.

De mannen op het platform wendden zich naar de vluchtelingen en keken hen om de beurt aan. Die waren overeind gaan zitten en beantwoordden de onderzoekende blik met enige verbazing.

Wie ze ook zijn, dacht Tiuri, ze hebben ons van de Rode Ruiters gered. Aarzelend verhief hij zijn stem. ‘Dank u,’ zei hij, ‘voor uw hulp! Wie bent u en wat...’ Hij zweeg.

De mannen reageerden helemaal niet op zijn woorden; ze bleven hem aankijken alsof hij niets had gezegd.

Plotseling pakte de man bij de trom een kruik die naast hem stond en reikte die de Dwaas toe. Deze schrok even, maar toen de man tegen hem lachte nam hij de kruik aan, zette die aan zijn lippen en dronk er wat uit. Hij gaf de kruik terug en lachte ook, een beetje schuw. De man bood daarna Tiuri de kruik aan en ook hij nam een paar slokken – een zure, verfrissende drank was het, die hem goed deed. ‘Dank u,’ zei hij nogmaals. Ook Jaro mocht drinken, maar die weigerde.

Toen richtte de man bij de trom een vragende blik op zijn makker. Deze antwoordde hem met een knikje. De man bij de trom knikte ook – ze schenen elkaar te begrijpen zonder iets te hoeven zeggen.

Tiuri had graag willen spreken, maar deze mensen gaven hem het gevoel dat praten onnodig en overbodig was.

De ene man boog zich weer over de trom en begon erop te roffelen met zijn vingers, vlug en in een steeds wisselend ritme. Het was, dacht Tiuri, alsof hij met dit geluid een verhaal vertelde – een raadselachtig verhaal waar hij de zin wel van zou willen weten.

Maar toen hij er langer naar luisterde, kroop er een vaag wantrouwen in hem omhoog. Nu kwam het hem voor dat hij en zijn vrienden gevaar liepen gevangen te worden in een soort betovering, die hen machteloos kon maken. De lucht betrok plotseling, de zon verdween, wind deed de bladeren ritselen en dikke regendruppels begonnen neer te vallen. Hij zou zich kunnen verbeelden dat het door het tromgeroffel kwam. Hij herinnerde zich dat hij wel eens had gehoord van wezens die de elementen beheersten, die regen en wind op konden roepen naar hun believen...

misschien waren dat geen fantasieën; misschien bestond zoiets... hier!

Het geroffel eindigde abrupt met een harde slag.

Bruusk stond Tiuri op. De Dwaas was ineengekrompen; hij leek weer bang te zijn. Jaro bewoog zich alsof ook hij een dreigende betovering van zich af wilde schudden. Hij schraapte zijn keel en sprak luid: ‘Natuurlijk zijn we u heel dankbaar. Maar nu zouden we...’

Beide mannen fronsten hun wenkbrauwen en legden hun vinger op de lippen.

En toen kwam er van ver antwoord, méér tromgeroffel. De mannen luisterden aandachtig.

Ergens langs de Groene Rivier hield Piak zijn paard in en zei tot de Heer van Mistrinaut: ‘Stil... ik geloof dat ik wat hoorde.’

Tiuri stond naast een van de Mannen in het Groen aan de balustrade op de wachttoren en keek rond. Hij zag de rivier, tussen de bomen door, en hij zag dat het pad waarlangs ze gekomen waren verder doorliep naar het noorden; hij kon het een heel eind afkijken. Van die kant kwam het geroffel, dat nu met een korte slag ophield.

‘Bom!’ sloeg de trom op het platform, en daarna was er weer zwijgen.

De Dwaas slaakte een bevende zucht. De man bij de trom boog zich naar hem toe en gaf hem goedmoedig een duwtje. Dit scheen de Dwaas gerust te stellen, want hij begon weer te glimlachen.

‘Ik wil weg!’ zei Jaro uitdagend.

De man naast Tiuri knikte begrijpend, wenkte hen en klom snel naar beneden. De vluchtelingen volgden hem. Toen ze aan de voet van de toren stonden, sprak Tiuri: ‘Waarom hebt u ons geholpen? Wie bent u? Of kunt u ons niet verstaan?’

De Man in het Groen schudde zijn hoofd. ‘Tehalon,’ zei hij langzaam en hij wees naar het noorden, waar het pad liep. Duidelijk gaf hij hun te kennen dat ze daarheen moesten gaan.

‘Hij wijst ons de weg, Vriend,’ fluisterde de Dwaas.

Dat begreep Tiuri ook, maar waar leidde die weg heen? Hij dacht echter dat er niet veel anders opzat dan de richting te gaan die de man had gewezen. Aan de andere kant waren de Groene Rivier, de Tarenburcht en de Rode Ruiters.

‘Tehalon,’ herhaalde de man en wees nogmaals. Zijn makker op de toren hing over de balustrade en maakte hetzelfde gebaar.

‘Kom,’ zei Tiuri tot zijn metgezellen, en gedrieën betraden ze de weg die hun gewezen... of die hun bevólen was te gaan. De Mannen in het Groen keken hen na.

2 Naar het noorden gestuurd; Jaro

‘Dit bevalt me helemaal niet,’ mopperde Jaro. ‘Zo komen we steeds verder in hún gebied – en ik weet heel zeker dat het gevaarlijk is dat te betreden.’

‘Ze hebben ons geholpen,’ zei Tiuri.

Jaro gromde iets. ‘Ja, van de regen in de drup,’ zei hij toen. ‘Ik weet niet wat hier achter zit, maar ze hebben het vast niet om onze mooie ogen gedaan.’

‘Wat weet je van de Mannen in het Groen?’ vroeg Tiuri. ‘Ik dacht dat ze bij jullie hoorden!’

‘Dat dacht ik ook,’ zei Jaro. ‘Ze staan onder bevel van mijn... van de Zwarte Ridder met het Rode Schild, maar ze komen niet uit Eviellan.’ Hij bleef staan en draaide zich om naar de toren. ‘Ze kijken nog steeds naar ons,’ merkte hij op. Hij liep verder en vervolgde: ‘Ze waren hier al veel eerder; ik geloof dat ze hier altijd hebben gewoond.’

‘Het is zoals je zegt, vriendelijke vijand,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ze horen hier. En hun meester is de Meester van het Wilde Woud.’

‘Hun meester is de Heer van de Tarenburcht, de Zwarte Ridder met het Rode Schild,’ zei Jaro. ‘De Heer van de Tarenburcht is Meester van het Wilde Woud; zo is het altijd geweest. De Mannen in het Groen hebben de Tarenburcht aan de Zwarte Ridder overgedragen toen hij in het woud kwam.’

‘Hoe lang is dat geleden?’ vroeg Tiuri.

‘Precies weet ik het niet,’ antwoordde Jaro. ‘Een jaar of drie, geloof ik. Maar pas sinds vorig jaar komt de Zwarte Ridder hier vaker; hij heeft de burcht laten versterken en is begonnen er een heleboel krijgslieden te verzamelen.’

‘En wanneer zal de aanval beginnen?’ vroeg Tiuri zacht.

Jaro vertraagde zijn pas en nam hem met gefronste wenkbrauwen op. ‘Wat weet jij daarvan?’ vroeg hij.

‘Hij bereidt een aanval voor op het Rijk van Unauwen,’ zei Tiuri, ‘via de Weg der Verrassing. Dat weet jij toch zeker ook wel!’ Terwijl hij sprak beving hem een gevoel van onzekerheid. Jaro had hem wel gered, maar dat hoefde niet te betekenen dat hij de plannen van zijn heer wilde dwarsbomen!

‘Natuurlijk heeft hij niet voor niets een bolwerk gemaakt in dit woud,’ zei Jaro. ‘En de oorlog met het rijk in het westen is in volle gang. Wij weten allemaal dat hij een aanval voorbereidt.’

‘Weet je niet wanneer die plaats zal vinden?’ vroeg Tiuri.

‘Nee,’ zei Jaro kortaf, ‘en ik denk dat ik het je niet vertellen zou ook, als ik het wist. Ik ben geen verrader, al wil ik hem niet meer dienen, de Zwarte Ridder met het Rode Schild.’ Hij liep sneller voort en keek strak voor zich uit.

Tiuri wierp van terzijde een blik op hem en zei: ‘Ik weet wie hij is, de Ridder met het Rode Schild.’

Nu hield Jaro stil en staarde hem met grote ogen aan. ‘Weet je het?’ fluisterde hij. ‘Hoe?’

‘Hij heeft het me zelf verteld,’ antwoordde Tiuri, die eveneens was blijven staan. ‘Hij heeft me verteld dat hij de bergen over zal trekken met zijn leger; hij heeft me verteld dat hij ridder Edwinem in een hinderlaag heeft gelokt en gedood. Hij, de...’

‘Spreek zijn naam niet uit!’ fluisterde Jaro. Hij sloeg zijn ogen neer en wendde zich af. ‘Je weet misschien meer dan ik kan verzwijgen,’ zei hij toen. ‘En als je met hem gesproken hebt, begrijp je misschien dat het me moeite kost hem ongehoorzaam te zijn, al vrees ik... nee, háát ik hem.’

‘Waarom ben je dan weer naar hem teruggegaan?’ vroeg Tiuri.

‘Waarom? Het was niet mijn bedoeling, maar...’

Achter hen klonk een slag op de trom. Ze keken om; van de wachttoren werd naar hen gewuifd.

Jaro vloekte. ‘Zie je het, we moeten dóórlopen,’ zei hij. ‘Niets zeggen en ons bevelen, dát kunnen ze!’

Ze liepen verder in de nog steeds neervallende regen. ‘Zodra de weg een bocht maakt en ze ons niet meer kunnen zien, moeten we afslaan en ervandoor gaan,’ sprak Jaro. ‘Ik ben niet van plan me als een lam naar die Tehalon te laten sturen.’

‘Wie is Tehalon?’ vroeg Tiuri.

‘Geen flauw idee van! Het kan een plaats zijn, of een mens, of iets anders... iets ergers. Alleen de Vorst... de Zwarte Ridder spreekt hun taal, heb ik gehoord. Hij betreedt vrij hun gebied wanneer hij wil. Ons is dat verboden.’

‘Het is niet de taal van Eviellan,’ prevelde Tiuri. ‘Ik versta er niets van, en toch heeft ze iets bekends.’

‘O, ze verstaan ons ook, hoor,’ zei Jaro. ‘Maar ze wensen dat niet te laten merken. Overal zijn ze aan het spieden en spioneren. Als er iets gebeurt in het bos zijn zij meestal de eersten die het weten en doorgeven.’ Hij liet zijn stem dalen toen hij erbij voegde: ‘De Rode Ruiters zijn de keurtroepen van Eviellan, maar ik heb wel eens gedacht dat de vorst van de Mannen in het Groen nog meer verwacht...’

‘Denk je dat echt?’ fluisterde de Dwaas. ‘Je kent hun geheimen niet, nee.’

‘De vorst is de enige die hun geheimen kent,’ zei Jaro. ‘Kijk,’ onderbrak hij zichzelf. ‘De toren is niet meer te zien en hier is iets dat op een zijpad lijkt. Jullie willen toch ook niet doorgaan naar het noorden.’

‘Nee,’ zei Tiuri aarzelend, ‘maar ik voel er evenmin voor de Rode Ruiters weer te ontmoeten.’

‘En ik voel er het allerminst voor overgeleverd te zijn aan de grillen van de Mannen in het Groen,’ zei Jaro.

Tiuri kon dat meevoelen, maar hij was er toch niet zeker van dat ze juist handelden toen ze de weg verlieten en afsloegen naar het oosten.

Gauw kon hij zich echter de moeite besparen daarover nog na te denken. Een viertal Mannen in het Groen kwam hen tegemoet en beduidde hun zwijgend maar zeer beslist, dat ze op hun schreden terug moesten keren en de weg naar het noorden vervolgen. Het leek de vluchtelingen niet raadzaam te proberen dit bevel te weerstreven. De mannen waren gewapend en zijzelf begonnen zo langzamerhand erg moe te worden.

En zo liepen ze door, tegen wil en dank; ze gingen steeds langzamer, maar ondanks dat raakten ze dieper en dieper in het geheimzinnige gebied tussen Groene Rivier en Groene Heuvels.

‘Nu moet ik even rusten!’ zei Jaro een tijd later, en hij liet zich neervallen op het mos. Zijn metgezellen deden hetzelfde; ze bleven even met gesloten ogen liggen.

‘Wie wil wat eten?’ vroeg Jaro. ‘Ik heb nog een beetje. Wat drinken betreft; ik heb genoeg water gehad. Gelukkig dat de regen eindelijk is opgehouden.’

‘Zij hebben ons drinken gegeven,’ zei de Dwaas, ‘zo straks, op de toren. Ridder Tiuri en ik hebben gedronken. Waarom jij niet, vriendelijke vijand?’

‘Noem me alsjeblieft bij mijn naam,’ zei Jaro. ‘Ja, het spijt me nu dat ik hun drank geweigerd heb. Jullie zien er niet erg best uit, maar je bent nog levend genoeg en dus zal er wel geen vergif in gezeten hebben.’ Hij zuchtte. ‘Ik gaf er wat voor als ik wist waar we terecht zullen komen,’ voegde hij erbij. ‘Zullen we hier maar blijven liggen, tussen Tehalon en Tarenburcht?’

Tiuri zuchtte ook. ‘Ik voel me niet in staat te beslissen wat we het beste kunnen doen,’ zei hij.

‘Zie je wel,’ zei Jaro, ‘de Mannen in het Groen hebben een verderfelijke invloed op elke besluitvaardigheid. Wie weet zitten ze nu naar ons te loeren en om ons te lachen. Maar hoe dan ook, ik zal proberen dit ellendige bos uit te komen. Ik wou dat ik er nooit een voet in had gezet.’

‘Hoe lang ben je hier al?’ vroeg Tiuri.

‘O, je wilt weten hoe ik weer bij de Zwarte Ridder kwam,’ zei Jaro. Hij ging op zijn buik liggen en plukte aan het mos.

‘Ik was het niet van plan,’ begon hij, ‘na wat er gebeurd is in de bergen en toen ik met Menaures had gesproken... Ik wilde niet terug naar Eviellan, maar naar het Rijk van Unauwen kon ik natuurlijk ook niet gaan. En in het land van Dagonaut zwierven Grauwe Ridders rond die mij zochten. “Ga werken,” zei Menaures tegen me, “zoek hard, eerlijk werk.” Maar dat was niet gemakkelijk!’ Hij keek Tiuri half nors, half verontschuldigend aan. ‘Dat was niet gemakkelijk,’ herhaalde hij, ‘na het leven dat ik had geleid. Ik heb geen zin om daar verder over uit te wijden, maar op een kwade dag kwam ik een man tegen die wel houthakkers kon gebruiken. Te laat merkte ik dat het in het Wilde Woud was – erger, dat ik moest werken voor de meester die ik was ontvlucht, de Zwarte Ridder met het Rode Schild! Natuurlijk werd ik door zijn dienaren meteen herkend en er zat niets anders op dan te doen alsof ik uit vrije wil was teruggekomen. Anders had ik zeker mijn leven verbeurd! De Zwarte Ridder was al boos genoeg op mij; hij nam mij de kentekenen van de Rode Ruiters af omdat ik niet had gedaan wat hij mij had opgedragen. Ik was voortaan een van de lagere krijgsknechten – die zijn in het groen gekleed, maar dragen zwarte kappen om hen te onderscheiden van de mannen in dit gebied.’

‘En toen?’ vroeg Tiuri.

‘En toen? Niets!’ zei Jaro. ‘Ik moest wel blijven. Ik wist dat ik een slechte meester diende, maar ik had mijn leven te lief om hem nogmaals tegen te streven. Bovendien was het winter toen ik in het woud kwam, en ik kende de wegen te slecht om een ontvluchtingspoging te wagen.’

‘En nu heb je het toch gedaan!’ sprak Tiuri.

‘O, ik had me voorgenomen het eens te proberen,’ zei Jaro. ‘En toen ik jou herkende, toen je gevangen en geblinddoekt langs de Zwarte Rivier werd gevoerd, wist ik dat het ogenblik gekomen was. Het is me gelukt je te bevrijden en ik zal nooit meer teruggaan naar de Tarenburcht.’

Tiuri stak zijn hand uit en drukte die van Jaro.

‘Ach nee,’ zei deze wat verlegen. ‘Ik moet jóú bedanken omdat ik nu eindelijk de moed heb gevonden om te vluchten. Hoewel... ik vrees dat we eigenlijk nog steeds gevangenen zijn...’

Tiuri vroeg hem of hij iets wist van ridder Ristridin. Maar daar kon Jaro geen antwoord op geven. Hij had meestal werk moeten doen in en om de burcht en mocht niet vrij over alle wegen rijden, zoals de Rode Ruiters. Hij wist alleen dat de Zwarte Ridder zijn krijgslieden opdracht had gegeven ervoor te zorgen dat ieder die het woud betrad het nooit meer zou verlaten.

‘Ik denk dat alle indringers zijn gedood,’ zei hij. ‘Alleen de ridders met witte schilden moesten levend bij hem worden gebracht.’

‘Waarom?’ fluisterde Tiuri.

Jaro ging zitten. ‘Ik kan er alleen naar raden,’ antwoordde hij. ‘Zulke ridders beschouwt hij als zijn doodsvijanden – misschien wilde hij ze eerst ondervragen om meer te weten te komen van de krijgsplannen van koning Unauwen. Misschien wilde hij ze zélf doden, op zijn manier. Maar jij bent de eerste en enige ridder met een wit schild die hier ooit kwam – en je bent niet eens een ridder uit het westen.’

Mijn witte schild ben ik kwijt, dacht Tiuri, en het zwaard van koning Unauwen ook. Hij voelde zich zeer neerslachtig; Piak was niet bij hem en Ardanwen was dood. Hij sloot zijn ogen en zuchtte weer.

Maar de Dwaas schudde hem en zei: ‘Ridder, Vriend, moeten we niet verder?’

‘Waarheen?’ zei Jaro knorrig. ‘Door naar het onbekende, naar Tehalon?’

Tiuri stond op. ‘Ik geloof dat Marius gelijk heeft,’ zei hij. ‘We mogen niet blijven rusten. We moeten een of andere weg gaan, welke dan ook, als die ons maar uit dit woud brengt.’

3 Het Diepe Meer

Ze zagen echter geen andere weg dan die naar het noorden en korte tijd volgden ze die zonder iets te zeggen, nu eens langzaam stijgend, dan weer een beetje dalend. En plotseling kwamen ze uit de schaduw der bomen vandaan.

Links van hen lag een vallei die alleen begroeid was met gras en heel jonge, lage bomen. In het midden ervan lag een klein, donkergroen meer. Aan de andere kant begon het bos weer, duister en dicht, en daarachter zagen ze hellingen en toppen.

Tiuri knipperde met zijn ogen; hij keek net in de zon, die al in het westen stond. Toch bleef hij kijken, niet naar vallei en meer, maar naar de bergen, de grote bergen. Hoe dichtbij leken ze – en aan de andere kant lag het rijk van koning Unauwen! ‘Daar moet ik heen,’ fluisterde hij.

‘Wat zeg je nu?’ zei Jaro. ‘Dat meer bevalt me helemaal niet. Het ligt daar zo stil en het lijkt me heel diep.’

‘Ik bedoel de bergen,’ zei Tiuri. ‘Ik weet niet hoe ik er komen kan, maar ik móét erheen. Ik moet het Rijk van Unauwen bereiken voordat de inval komt via de Weg der Verrassing.’

‘Je bent gek!’ zei Jaro.

Tiuri keek hem aan. ‘Nu ik het weet, is het mijn plicht ze daar te waarschuwen,’ zei hij met bijna bevende stem. ‘Ik moet het proberen, ook al lijkt het onmogelijk... En je mag me niet tegenhouden,’ ging hij voort. ‘De Vorst van Eviellan is slecht en je wilt hem niet meer dienen. Wil je dan wél dat het Rijk van Unauwen onder zijn heerschappij komt?’

‘Blijf kalm!’ zei Jaro. ‘Nee, dat wil ik niet; geloof me.’

Het klonk echt gemeend, dacht Tiuri. Hij ging zitten aan de kant van de weg en zijn vrienden deden hetzelfde.

‘Je hebt gelijk, Jaro,’ ging Tiuri verder. ‘We kunnen niet door blijven lopen langs een weg die ons is gewezen zonder dat we het doel ervan kennen. O, wist ik maar wanneer de aanval zal plaatsvinden!’

‘Luister goed,’ zei Jaro, ‘ik ben het helemaal niet met jouw plannen eens! En dat om verschillende redenen. De eerste is dat ik nou wel gevlucht ben, maar dat ik niet graag voor verrader speel...’

‘Je moet het één doen of het ander,’ sprak Tiuri met klem, hoewel hij zijn stem nauwelijks verhief. ‘Jij bent geboren in het Rijk van Unauwen en de Vorst van Eviellan is slecht. Je kunt niet hem ontvluchten en toch weigeren hem te bestrijden.’

‘Dat klinkt heel waar,’ zei Jaro, ‘maar er is iets dat je niet begrijpt, niet kúnt begrijpen misschien. De Vorst van Eviellan is boos; ik weet het. En toch kan ik het niet over mijn hart verkrijgen me tégen hem te keren. Ik ben de eerste die zal zeggen dat iedereen tegen hem moet vechten, maar ik wil zelf niet meewerken aan zijn ondergang. Ik kán het niet!’ Hij keek Tiuri aan met iets van radeloosheid in zijn blik. ‘Dat kun jij niet begrijpen,’ zei hij nogmaals. ‘Jij hebt hem niet jaren gekend en gediend zoals ik.’

Tiuri wist niet meteen wat te zeggen. Maar hij begreep het wel – had hijzelf niet met de Vorst van Eviellan gesproken en naar hem geluisterd? Alleen had hij éérder prins Iridian ontmoet... Plotseling voelde hij medelijden met Jaro, die het kwaad niet langer wilde volgen en daardoor nergens meer bij hoorde.

‘Ik zeg niet dat jij met me mee moet gaan,’ sprak hij tenslotte. ‘Ik ben degene die dit bij toeval te weten is gekomen.’ – En ik ben niet de enige, dacht hij, maar wel misschien de enige die het nog aan iemand vertellen kan. – ‘En omdat ik het weet,’ voegde hij erbij, ‘moet ik proberen het voornemen van Eviellan te verhinderen.’

‘Hoe wil je het klaarspelen de bergen over te gaan?’ vroeg Jaro. ‘De Weg der Verrassing kun je niet nemen, en een andere is er niet, werkelijk waar.’

Tiuri gaf geen antwoord. Ik weet ook niet hoe, dacht hij moedeloos.

‘Je wilt de Vorst van Eviellan bestrijden,’ vervolgde Jaro met gedempte stem. ‘Maar jij bent evenmin als ik tegen hem opgewassen. Légers hebben tegen hem gefaald! Jij, die hem ontmoet hebt, moet toch beseffen dat het waanzin is te denken dat je iets tegen hem zou kunnen beginnen...’

Een ogenblik lang zat Tiuri weer in de Tarenburcht tegenover de Zwarte Ridder, met het schaakspel tussen hen in – het spel dat niet was afgespeeld. ‘Ja,’ zei hij zacht, ‘dat is zo.’

‘Ik denk dat er maar één man ter wereld is die het tegen hem op zou kunnen nemen,’ fluisterde Jaro. ‘Iemand die even sterk is als hij...’

‘Prins Iridian,’ prevelde Tiuri.

‘Maar ik betwijfel het of die ooit het zwaard zal willen voeren tegen zijn tweelingbroer,’ voegde Jaro erbij. ‘Ik bedoel in een persoonlijk gevecht van man tegen man.’

Ze zwegen. De stilte was echter vol leven, merkte Tiuri nu. Een krekel sjirpte in het gras, kleine schepselen bewogen overal. Hij rilde even; plotseling had hij het koud.

‘In elk geval moeten we hier weg,’ zei Jaro. Hij stond moeizaam op en stak Tiuri een hand toe om hem ook overeind te helpen. ‘Ik ben bang dat dit het Diepe Meer is,’ sprak hij verder, ‘en daar heb ik akelige verhalen van gehoord. Het Diepe Meer, waar vroeger offers werden gebracht aan de boze geesten van het woud. Ik wil daar niets méér over zeggen, maar de Vorst van Eviellan heerst ook over de Mannen in het Groen. Je bent nog op zijn gebied, Tiuri, en daarom moet je met ons vluchten van hier!’

Toen Tiuri zich niet verroerde, voegde hij erbij: ‘Je kunt hem pas bevechten als je je buiten zijn bereik hebt gesteld. Buiten dit woud zijn betere wegen en daar heb je vrienden die je kunnen helpen.’

‘Dat is waar,’ stemde Tiuri toe.

Nu begon de Dwaas tegen hem te spreken. ‘Blijf hier, Vriend,’ zei hij. ‘Deze man Jaro is bang, maar hij kent de geheimen niet, dat heb ik je al gezegd. Blijf hier en wacht.’

‘Waarop?’ vroeg Tiuri enigszins verwonderd. De Dwaas had de Mannen in het Groen juist altijd gevreesd.

‘Ik weet het niet,’ antwoordde de Dwaas aarzelend.

‘Nou, ík weet dat we onze kostbare tijd staan te verknoeien!’ zei Jaro ongeduldig. ‘We moeten naar het oosten gaan en zien dat we op de andere oever van de Groene Rivier komen. Zo kunnen we misschien de bewoonde wereld bereiken.’

‘Dat kun je niet!’ zei de Dwaas. ‘Daar is er weer een. Bij het meer.’

‘De duivel hale hem,’ zei Jaro. ‘Ik ga ervandoor.’

‘Zeg dat niet,’ fluisterde de Dwaas, terwijl hij Jaro, die wegliep, volgde. ‘Hij roept ons.’

‘Net doen alsof we hem niet zien,’ vond Jaro, zonder stil te staan. Ook Tiuri liep met hem mee.

‘Ze zijn nu met z’n tweeën,’ zei de Dwaas. ‘Ze roepen ons allebei.’

Tiuri en Jaro keken – ja, daar stonden ze en wenkten hen. Aarzelend hielden ze stil.

‘We kunnen niet openlijk vluchten,’ fluisterde Tiuri. ‘Dan houden ze ons zeker tegen!’

‘We moeten naar ze toe gaan,’ zei de Dwaas.

‘Dat zullen we doen!’ sprak Tiuri, opeens vastbesloten. En tegen Jaro voegde hij erbij: ‘Het is niet de eerste keer dat Marius het bij het rechte eind heeft. Zonder hem had ik nooit geweten wie er woont in dit woud. Bovendien zie ik geen andere mogelijkheid. Op dit ogenblik móéten we gewoon doen wat zij willen!’

Zo daalden ze langzaam af in de vallei; de Dwaas voorop en Jaro achteraan. Tiuri hief nog eenmaal zijn blik op naar de bergen. ‘Als ik maar wist hoeveel tijd er nog is,’ mompelde hij.

Jaro verstond hem en zei: ‘Ik weet niet wanneer de aanval gebeuren zal. Maar ik denk eind voorjaar, begin zomer, als de pas vrij is van sneeuw en de weg begaanbaar voor een leger met paarden.’

Tiuri dacht aan Piak. Zijn vriend wist alles van de bergen; die zou hem kunnen vertellen wanneer het was. Ach, Piak...

‘Ben je nergens anders bang voor?’ vroeg Jaro naast hem.

‘Hoezo?’ vroeg Tiuri.

‘Een leger bij de Zwarte Rivier; dichter bij je eigen land dan bij het Rijk van Unauwen. Wat, dit ís je eigen land! Je bent toch een ridder van koning Dagonaut!’

Tiuri keek hem ontsteld aan. Het was waar; aan het gevaar dat Dagonauts rijk kon bedreigen had hij nauwelijks meer gedacht!

Korte tijd later stonden ze aan de rand van het meer. De twee mannen hadden hen zonder woorden, maar niet onvriendelijk begroet en hun toen op de bekende, zwijgende manier gevraagd of ze eromheen wilden lopen naar de overzijde. Maar Tiuri zei langzaam en met nadruk: ‘U zegt ons waar we moeten gaan... waarom? Wij zijn vluchtelingen en hebben niets kwaads in de zin. Verstaat u mij?’

De mannen knikten ernstig.

‘Maar begrijpt u mij ook?’ vroeg Tiuri. ‘Wij willen niet doen wat u zegt voordat we weten wat u met ons voorhebt.’

‘Goed zo!’ mompelde Jaro.

Een van de mannen wees naar de zon, liet zijn arm langzaam zinken en zei: ‘Tehalon.’

‘Alweer!’ bromde Jaro.

‘Wie, wat is Tehalon?’ vroeg Tiuri. ‘Is hij een mens?’

De man knikte weer. Hij fronste zijn wenkbrauwen en scheen even na te denken. Toen verhelderde zijn gezicht en met een plechtig gebaar legde hij zijn wapens – speer, boog en pijlen – aan Tiuri’s voeten. Daarna keek hij de jongeman aan en grijnsde vrolijk. Hij deed Tiuri even aan Tirillo denken – ook zo’n spits, spottend gezicht – en plotseling had hij een eigen persoonlijkheid. Tot nu toe waren de Mannen in het Groen voor hem allemaal gelijk geweest.

Deze man scheen zijn gedachten te raden. Hij grijnsde weer, wees op zichzelf en zei: ‘Twarik.’ Toen zette hij een vinger op Tiuri’s borst en voegde erbij: ‘Ti-úri.’

De jongeman keek hem wat verbaasd aan, hoewel hij zich er eigenlijk niet over hoefde te verwonderen dat zijn naam de Mannen in het Groen bekend was. Jaro had immers al gezegd dat ze alles wisten.

De andere man volgde nu het voorbeeld van zijn makker. Hij legde ook zijn wapens neer en stelde zich voor als ‘Lian.’ Hij was klein en tenger, zonder baard.

‘Wel ja, aangenaam kennis met u te maken,’ sprak Jaro sarcastisch.

De Dwaas zei echter met een schuchtere lach: ‘De Dwaas van de Boshut noemen ze mij, maar eigenlijk heet ik Marius.’

Tiuri voelde zich veel lichter. ‘Ik moet geloven dat u ons vriendschappelijk gezind bent,’ zei hij. ‘Wij zullen u volgen.’

Op een drafje gingen de mannen hen voor langs de oever van het meer. Aan de andere kant ervan moesten ze gaan zitten bij een stapel hout, waar Twarik een vuur in ontstak.

‘Blijkbaar is het de bedoeling dat we hier blijven,’ merkte Jaro op.

‘Ik bedacht net dat zij ons onze wapens hebben gelaten,’ zei Tiuri. ‘Dat getuigt toch ook van hun goede bedoelingen.’

‘Wees daar niet te zeker van! Zij zijn met velen; we beginnen toch niets tegen ze,’ antwoordde Jaro. ‘Ik zat hier liever niet, maar zoals de zaken nu staan, vind ik dat we maar moeten rusten en eten. Als ze tenminste eten voor ons hebben.’

Dat bleek zo te zijn. De Mannen in het Groen brachten hun zure appelen en stukken vlees, die ze roosterden boven het vuur. Ze aten zelf ook mee, maar daarna verdwenen ze tussen de bomen, waar het al schemerig werd.

De Dwaas ging aan de rand van het meer staan, tuurde in het water en sprak: ‘Diep is het, heel diep! Maar het is niet meer van boze geesten, zoals Jaro denkt. Het maakt mij bedroefd – niet bang.’

‘Jagen de Mannen in het Groen je ook geen angst meer aan, Marius?’ vroeg Tiuri zacht.

‘N... nee,’ antwoordde de Dwaas. ‘Niet meer. Ze praten tegen mij – niet met woorden, maar ze spreken toch.’ Hij ging languit liggen in het gras bij de oever en vervolgde peinzend: ‘Voor het eerst verlang ik niet naar de Boshut, Vriend. En dat is prettig, want jij kunt me er nog niet brengen. Als ik niet naar de Boshut kan, wil ik hier wel blijven. Ik was hier nooit eerder en ik wist niet hoe het er was.’

‘Is het hier... goed?’ vroeg Tiuri.

‘Ja...’ zei de Dwaas langgerekt en hij gaapte.

Tiuri slenterde wat rond in de omgeving. Hij bleef staan bij een pad dat naar het westen voerde. Er stond een grote steen bij, waar woorden in waren gegrift. Het was precies zo’n steen als die bij de weg naar de Onzalige Heuvels; wat erop geschreven was zou wel hetzelfde betekenen.

Gij die hier komt als vijand,

keer terug op uwe schreden,

of moge het Woud u verslinden...

Was de taal van de Mannen in het Groen, die hem op de wachttoren zo bekend in de oren had geklonken, dezelfde als deze, de oude geheimtaal van Unauwens rijk?

Hij dacht aan Isadoro; hij wilde dat hij haar toen meer had gevraagd. Hij trachtte haar voor zich te zien in zijn geestesoog, maar haar verschijning bleef wazig, als van een droom die bij het ontwaken alleen een vage sfeer nalaat.

Een stemgeluid deed hem verwonderd rondkijken. De stem van een vrouw... hoe kon dat, hier in het woud? Een mannenstem antwoordde, en het waren twee mannen die over het pad aan kwamen wandelen: Lian en Twarik. De eerste zei iets tot zijn metgezel, maar zweeg toen hij Tiuri zag. Hij...? Geen man was Lian, maar een Vróúw in het Groen, een vrouw, gekleed en gewapend als een jager. Tiuri staarde haar aan. Hij kon er niet aan twijfelen, al had hij nooit van zoiets gehoord, behalve in een verhaal.

Lian en Twarik glimlachten allebei en liepen langs hem heen, naar de plaats waar Jaro en de Dwaas bij het vuur zaten.

Tiuri volgde hen. Ze horen bij elkaar, dacht hij; ze zijn vast man en vrouw. En hij vroeg zich af of er meer vrouwen zouden zijn bij de Mannen in het Groen.

De zon zonk weg achter bos en bergen. Lian trapte het vuur uit. Tiuri keek naar Jaro; zou die het nu ook merken? Maar Jaro had nergens oog voor; hij zag eruit alsof hij op een ontsnappingsplan zat te broeden.

Toen trok Twarik hun aandacht. Hij beduidde hun dat ze mee moesten gaan onder de bomen. Daar waren drie hangmatten opgehangen.

‘Moeten we in die dingen slapen?’ zei Jaro. ‘Als vogels in een nest?’

‘’t Is hoog en droog,’ sprak Tiuri met een lach. Hij keek Twarik aan en vroeg: ‘Wanneer mogen we gaan en staan waar we wensen?’ Hij verduidelijkte zijn woorden zo goed mogelijk met gebaren.

Twarik haalde zijn schouders op en antwoordde alleen: ‘Tehalon.’

‘Wachten op Tehalon dus,’ bromde Jaro. ‘Dan kruip ik hier maar in en hoop dat hij mij niet ziet.’

Een ogenblik later waren ze elk in een hangmat geklommen; het lag lekker, merkte Tiuri. Twarik en Lian gingen weer weg, maar hij was er zeker van dat ze in de buurt bleven.

Nu merkte hij pas goed dat hij moe was, en eindelijk zou hij rustig kunnen slapen. Hij kon zich niet voorstellen dat de Vorst van Eviellan hier ook regeerde – dat die tevoorschijn kon komen om hem weer gevangen te nemen.

Hij droomde dat hij in een boot dreef op het meer. Langzaam zonk hij in de diepte, maar hij werd niet bevreesd. Om hem heen was groene schemering, rafelige planten wuifden heen en weer en vissen keken hem met zwak glinsterende ogen aan. Nog dieper zonk hij, duisternis omving hem... maar plotseling werd die vaneen gescheurd door een fel licht, dat in zijn gezicht scheen.

Hij ontwaakte met moeite en tegenzin. Iemand boog zich over hem heen. Hij schrok en wilde overeind gaan zitten, maar de hangmat schommelde en hij viel weer terug.

Een gedaante stond bij hem met een lantaarn. Deze bracht nu zijn hand ervoor om het licht af te schermen. Het schijnsel viel daardoor op zijn eigen gezicht, dat Tiuri aankeek als een spookachtig masker, hoekig en verweerd. Toch herkende Tiuri hem. Het was de Man in het Groen die hij eens had gezien bij de Zwarte Rivier, de man tegen wie zelfs Ardanwen niet had durven protesteren. In het flakkerende licht leek zijn gelaat nog geheimzinniger, en enigszins angstaanjagend ook.

‘Wat... is er?’ stamelde Tiuri.

‘Wil je slapen of ben je wakker?’ was het zachte antwoord. ‘Als je wakker bent, wil ik met je praten.’

‘Ik ben wakker,’ zei Tiuri. Hij krabbelde uit zijn hangmat en stond even te wankelen op zijn benen.

‘Stil dan,’ fluisterde de Man in het Groen en hij pakte Tiuri bij een arm. ‘Kom mee.’

Ze liepen een eindje langs het meer. De man blies zijn lantaarn uit en Tiuri merkte dat het niet helemaal donker was. Hij kon het water zien, de helling aan de overkant en de omtrekken van bomen tegen de lucht. Hij keek naar zijn metgezel en nu pas drong het tot hem door dat deze tot hem had gesproken in zijn eigen taal.

‘Wie bent u?’ sprak hij fluisterend. ‘En wat hebt u mij te zeggen?’

‘Wij hebben elkaar eerder gezien,’ zei de ander. Zijn stem was laag en hij sprak wat afgemeten. ‘Jij was een ridder met een wit schild en je reed langs de Zwarte Rivier op een zwart paard, gevangen door de Rode Ruiters. Je bent ontsnapt, met een van je reisgenoten. Maar de derde die bij je is, is niet degene met wie je het woud in kwam. Hij is een dienaar van de ridder die woont in de Tarenburcht. De ander is niet gevangen genomen. Waar is hij gebleven?’

Piak! dacht Tiuri. Ach, wist hij maar hoe het hem was vergaan. ‘Dat weet ik niet, heer,’ zei hij. ‘Maar wie bent u?’ liet hij erop volgen.

‘Ik heb naar je gekeken toen je sliep,’ was het antwoord, ‘en ik besloot met je te spreken. Kun je niet raden wie ik ben?’ Hij bleef staan en liet Tiuri los.

‘Bent u... Tehalon?’ vroeg deze zacht.

‘Ja, Tehalon, zo noemen mij de Mannen in het Groen. In jouw taal betekent dat gewoon “Meester”. Ik ben de Meester van het Wilde Woud.’

4 De Meester van het Wilde Woud

‘Nee toch...’ stamelde Tiuri verrast, terwijl hij vergeefs trachtte iets meer van de ander te onderscheiden. ‘U... Tehalon... de Meester van het Wilde Woud! Ik dacht dat de Heer van de Tarenburcht dat was.’

‘De Heer van de Tarenburcht!’ zei Tehalon op minachtende toon. ‘Dacht je dat de ridder die in de burcht van mijn voorvaderen woont, de Meester van het Woud is? Dat denkt hijzelf misschien, maar hij zal weggaan en verdwijnen. Mijn zonen zullen zijn naam niet eens kennen. Ik ben hier altijd geweest, ik was hier toen hij kwam, ik liet toe dat hij het kasteel betrok dat ik had verlaten... wat kon mij dat schelen? Hij mag zich Heer van de Tarenburcht noemen en zich verbeelden dat hij hier koning is, en vorst. Maar de Meester van het Wilde Woud ben ik; ik zal hier blijven en mijn zonen na mij, als hij is verdwenen en vergeten.’

Tiuri zweeg. De persoonlijkheid van Tehalon maakte zijn woorden heel geloofwaardig, maar hij moest ze even verwerken. Niet de Vorst van Eviellan was de gebieder van de Mannen in het Groen! En de Meester van het Woud had niet erg vriendelijk over hem gesproken, en allerminst onderdanig.

‘Verbaast je dit?’ zei Tehalon. ‘Sinds kort zijn er vreemdelingen gekomen in het Wilde Woud en ze verbazen zich allemaal als ze merken wie er wonen. Toch wonen wij hier al sinds mensenheugenis! Maar gebeurtenissen worden tot verhalen, en verhalen worden vergeten. Het lied van de burcht bij berg en stromen is allang niet meer gezongen buiten dit gebied.’

‘Jawel!’ zei Tiuri. ‘Ik heb ervan gehoord. Van de heer die woonde in de Tarenburcht...’

‘Het bos verborg zijn kasteel,’ vulde Tehalon aan. ‘Hij vergat de wereld en de wereld vergat hem. Hij was mijn voorvader; uit het rijk aan gene zijde van de grote bergen kwam hij, toen ze daar nog de taal spraken die ik spreek en die nu door iedereen vergeten is, behalve door de Mannen in het Groen.’

‘Nee,’ fluisterde Tiuri, ‘die taal bestaat nog steeds, als de oude geheime taal van koning Unauwen en zijn paladijnen.’

‘Je weet meer dan ik van iemand van jouw leeftijd had verwacht,’ zei Tehalon. ‘Wel, nu weet je ook dat de Meester van het Wilde Woud steeds is blijven bestaan. Zijn zoon en kleinzoon woonden na hem in de Tarenburcht. Maar kastelen vervallen en worden ruïnes, terwijl bomen groeien en wouden wilder worden. Toen ik Meester werd van dit gebied, verliet ik de Tarenburcht en koos als mijn woonplaats de Groene Grotten, dicht bij de plaats waar de Groene Rivier ontspringt. Ik woon daar niet alleen; veel Mannen in het Groen zijn nakomelingen van de volgelingen van de eerste Heer van de Tarenburcht. Anderen zijn later gekomen omdat ze zochten wat ik heb gevonden: vrede, ver van de wrede wereld.’

‘En nu dan?’ fluisterde Tiuri. ‘Nu de Rode Ruiters hier zijn gekomen, en de Zwarte Ridder met het Rode Schild?’

‘Dat gaat voorbij,’ sprak Tehalon. ‘Hun verblijf in mijn woud is voor hen slechts een oponthoud op weg naar iets anders.’

‘Maar weet u waarom ze hier zijn?’ vroeg Tiuri. ‘En wat ze willen?’

‘Ik weet alles wat er omgaat in mijn woud,’ antwoordde Tehalon. ‘Daarom zei ik dat ze weg zullen gaan.’

‘Waarheen?’ fluisterde Tiuri.

‘Dat kan me niet schelen. Het zal niet lang meer duren – en dat mag ook niet anders zijn, want ze stralen wreedheid, woede en wraakzucht uit, en ze hebben de rust hier verstoord.’

‘Maar waarom duldde u ze dan?’ vroeg Tiuri.

‘Nooit zal ik geweld gebruiken en me zo verlagen tot hún handelwijze. Wij Mannen in het Groen willen slechts in vrede leven en de wapens nemen we alleen op om ons te verdedigen als we worden aangevallen.’

Tehalon keek naar de bomen, waar Tiuri’s vrienden sliepen. Twee gedaanten hurkten vlak daarbij neer aan de oever van het meer; Lian en Twarik. Daarna beklom hij langzaam de helling en Tiuri liep met hem mee, zwijgend en verwonderd. In het oosten werd het al licht; de morgenster was de enige die nog helder schitterde.

Op het pad bleven ze staan, met hun gezicht naar de vallei. Het meer lag daar als een glanzend zwart vlak. ‘Ziehier een stukje van mijn gebied,’ zei de Meester van het Wilde Woud, ‘van het rijk dat ons nog is overgebleven tussen Groene Heuvels en Rivier. Niemand kan het ongestraft zonder onze toestemming binnendringen. Maar wie er achtervolgd een toevluchtsoord zoekt, sturen wij niet weg. Jij en je metgezellen zijn hier veilig; de macht van de Rode Ruiters telt hier niet.’

‘Dank u, heer,’ zei Tiuri zacht. Het was dus zo; de Mannen in het Groen waren hen goedgezind. Toch was hij daar nog niet helemaal zeker van en hij had nog veel te vragen.

‘Laat mij uitspreken,’ zei Tehalon. ‘Ik zeg niet dat wij het préttig vinden dat jullie hier gekomen zijn. Want jullie zijn gevangen in de draden die in de Tarenburcht gesponnen worden – draden die verbonden zijn met de wereld buiten het woud. En die wereld moet buiten het woud blijven!’

‘Hoezo, heer?’ vroeg Tiuri. ‘U kunt de wereld toch niet beletten het woud in te gaan? Koning Dagonaut...’

‘Koning Dagonaut woont ver van hier,’ viel Tehalon hem in de rede. ‘Hij regeert over een groot rijk en het Wilde Woud valt eronder – op zijn landkaarten! In werkelijkheid kan hij hier niet regeren, want hij weet van ons bestaan niet eens af. Begrijp me goed, jongeman, ik wil Dagonaut zijn macht niet betwisten. Ik maak geen aanspraak op een koningstitel. Meester van het Woud ben ik; ik kén het, ik ben er een deel van! De Mannen in het Groen wonen hier al zolang Dagonauts huis bestaat.’

‘En toen Dagonauts ridders het woud in kwamen, liet u hen vermoorden zonder een hand op te heffen!’ begon Tiuri verontwaardigd.

‘Wij waren hun vijanden niet,’ sprak Tehalon strak. ‘En met de strijd van anderen hebben wij niets te maken. Wij wilden alleen dat ze niet plaatsvond in ons woud, waar vrede behoort te zijn.’

Maar Tiuri kon geen sympathie meer voelen voor de vreedzame Mannen in het Groen. ‘U laat wél toe dat de Ridder met het Rode Schild hier een bolwerk heeft,’ zei hij. ‘U weet wie hij is! Hij is slecht, gevaarlijk – een vijand.’

‘Jóúw vijand misschien,’ zei Tehalon, ‘niet de onze. Wij waren op onze hoede toen hij kwam, al deden we niets. Na korte tijd echter stelden we hem de voorwaarde dat zijn krijgslieden nooit ons gebied tussen heuvels en rivier mochten betreden. Zo hadden wij rust. En we wisten dat hij spoedig weg zou gaan, anders hadden we hem moeten verdrijven. Hij houdt niet van dit woud; hij verlangt naar macht over vele mensen, over burchten en steden van steen.’

Tiuri staarde hem aan. Vaag kon hij nu het harde, hoekige gezicht zien. ‘En u vindt het goed dat hij die macht krijgt?’ fluisterde hij.

‘Ik vind het niet góéd,’ zei Tehalon kalm, ‘maar ik weet dat de wereld niet te veranderen is. Ik ken die! Altijd is de oorlog er net geweest of pas begonnen – zelfs het rijk van koning Unauwen is aangetast door bederf, sinds zijn zonen volwassen zijn geworden.’ Met een gebaar legde hij Tiuri het zwijgen op. ‘Ik wilde met je spreken omdat ik meer van je wilde weten,’ zei hij, ‘en ik weet nu genoeg. Je wilt de Vorst van Eviellan bestrijden, al ben je hem maar nauwelijks ontvlucht. Je bent verstrikt in de strijd, betrokken in een twist die de jouwe niet is!’

‘Dat is het wel,’ begon Tiuri.

‘Nee,’ sprak Tehalon. ‘Laat de Zwarte Ridder de bergen overgaan, zodat de oorlog tussen Eviellan en Unauwen gebracht kan worden tot de beslissing die allang in de sterren geschreven staat.’

Tiuri werd vervuld van angst. Hij voelde dat het heel moeilijk zou zijn de Meester van het Wilde Woud ervan te overtuigen dat hij partij moest kiezen.

‘Dat kunt u niet menen, heer!’ zei hij.

‘Nog voor ik je gesproken had wist ik al dat ik last met je zou krijgen,’ zei Tehalon. Hij ging zitten en voegde er met een lichte zucht, bijna verveeld aan toe: ‘Zeg het maar.’

Tiuri liet zich naast hem op de grond vallen en sprak. Hij vertelde wat hij wist en had beleefd en eindigde met te zeggen dat de Vorst van Eviellan bestreden moest worden, dat hij de Weg der Verrassing niet mocht gaan.

‘Wat doet het ertoe of hij deze weg neemt of een andere?’ zei Tehalon. ‘Als hij het woud maar verlaat zonder er meer strijd te veroorzaken. Dan zullen we hem gauw vergeten, en denken: Het is voorbij.’

De sterren waren verbleekt, vogels tjilpten; de dag was aangebroken. Voor Tiuri bleef alles echter donker en grauw.

De Meester van het Wilde Woud had hem aangehoord, maar niet naar hem geluisterd. En wat erger was, hij wilde hem niet laten gaan!

‘Als de Weg der Verrassing aan de andere kant van de Bergen wordt versperd, zal de Vorst van Eviellan hier blijven,’ zei hij. ‘En dat zou noodlottig worden voor dit gebied. Nee, ik kan je niet vrijlaten, want als je je koning vertelt wat je weet, zullen Dagonauts ridders zeker hierheen komen. Ze zullen de Macht in de Tarenburcht uitdagen... oorlog zal oplaaien in het woud, en dat wil ik niet!’

Hij nam Tiuri, die nog steeds naast hem zat, op; zijn gezicht was onbewogen als altijd, maar er vonkte iets in zijn ogen. ‘Ik weet eigenlijk niet wat ik met je moet beginnen,’ voegde hij erbij. ‘De Mannen in het Groen hebben nooit gevangenen. Maar jou zullen we hier moeten houden, lang genoeg om je te doen beseffen dat je streven nutteloos is.’ Hij stond op en begon om de vallei heen te wandelen.

Tiuri sprong overeind en volgde hem, ontdaan. Hij besefte heel duidelijk dat hij aan de Mannen in het Groen nimmer zou kunnen ontsnappen. Jaro had toch gelijk gekregen.

Ze kwamen onder de bomen die het dal aan de zuidzijde begrensden. De Meester van het Wilde Woud legde zijn hand op een stam en sprak, op veel minder afgemeten toon dan tot nu toe: ‘Ik kan niet anders handelen dan ik doe. Ik heb dit woud lief en wil het ongerept bewaren.’

Hij is zelf even weinig menselijk als het woud, dacht Tiuri bitter. Ik kan net zo goed praten tegen een stuk hout of een steen.

Tehalon sprak verder: over bomen, planten en dieren, over verborgen bronnen en geheime paden in het bos. Tiuri luisterde nauwelijks naar wat hij zei, maar de klank in zijn stem maakte dat hij hoop kreeg dat deze man misschien toch wel te vermurwen zou zijn.

Tehalon scheen dat te merken, want plotseling brak hij af en zei kort: ‘Eens zul je me niet meer haten. Ga nu naar je metgezellen terug.’ Hij maakte aanstalten om weg te lopen.

Tiuri wist zeker dat hij geen gelegenheid meer zou krijgen met hem te spreken als nu. En hij zei, nee, schreeuwde bijna: ‘Tehalon!’

De Meester van het Wilde Woud bleef staan en wachtte.

‘U wilt hier ongestoord leven,’ begon Tiuri, ‘en u niet bemoeien met anderen. Waarom dan wel met mij? U moet...’ Hij haperde even. Als het gelaat van Tehalon hem maar iets zei; hij zag liever woede dan dit onbewogene.

‘U moet mij ook vrij en ongestoord laten doen wat ik wil,’ ging hij voort, ‘omdat...’

Hij zweeg om werkelijk overtuigende woorden te vinden, maar in plaats daarvan barstte hij, tot zijn ontsteltenis, in tranen uit. Hij trachtte zich te beheersen – vergeefs; de snikken welden onweerstaanbaar op en doorschokten hem helemaal. Hij wendde zich af, sloeg de handen voor zijn gezicht en schaamde zich diep. Daar stond hij nu, ridder Tiuri, huilend als een kind.

Na een eindeloze, benauwde tijd voelde hij een hand op zijn schouder; het was Tehalon, die hem dwong hem aan te kijken. Tiuri kon zijn gezicht nauwelijks zien, al veegde hij heftig zijn ogen af.

‘Soms is het goed te wenen,’ klonk kalm de stem van de Meester van het Woud. ‘En je hoeft je niet te schamen over je tranen.’

Tiuri deed een stap van hem af en gaf geen antwoord. Hij wenste dat Tehalon weg zou gaan. Deze kruiste echter zijn armen over de borst en verroerde zich niet.

Vlakbij klonk plotseling een slag op een trom. Meteen daarna ging het verder met geroffel. Doek-doek-doek-doek...

Tehalon hief luisterend zijn hoofd op. Bom! Doek-doek-doekdoek...

Het geluid werd van verre herhaald – misschien van de wachttoren bij de rivier. Op de trom dichtbij sloeg het nogmaals bom, en de andere trom antwoordde.

Tehalon keek naar het noorden en zei: ‘Ze melden vele mannen die vandaar in aantocht zijn...’

Tiuri zag nu pas een tweede wachttoren, die boven de bomen uitstak.

‘Ik moet daarheen,’ zei Tehalon tot hem. ‘Volg me zo, met je metgezellen. Misschien is ons gesprek toch niet beëindigd.’ Met snelle pas liep hij weg.

Tiuri leunde tegen een boom en drukte zijn gezicht tegen de ruwe stam. De huilbui was over. Toen hij zijn vrienden aan zag komen, verschool hij zich echter achter de boom. Hij wilde hen nog niet meteen onder ogen komen. Ze liepen langs het meer, en daarna in de richting van de wachttoren. De Dwaas keek rond, alsof hij hem zocht. Achter hen kwamen Lian en Twarik.

Ik volg jullie zo, dacht Tiuri.

Enkele ogenblikken later deed hij dat; bij het meer knielde hij even neer en waste zijn gezicht met het koude water. Toen zette hij het op een lopen, zijn vrienden achterna.

En plotseling voelde hij zich licht en opgelucht, en vol goede moed.

‘Vele mannen die in aantocht zijn...’ had Tehalon gezegd. Misschien kon hij daar zijn voordeel mee doen – ontsnappen als de aandacht van de Mannen in het Groen ergens anders was. ‘Vele mannen...’ wie weet waren het vrienden. Van het noorden kwamen ze, van buiten het woud.

Achter hem begon weer een trom te slaan.

5 Piak en Adelbart

Piak stond aan de oever van de Groene Rivier. ‘Laat Tiuri niets ergers overkomen dan gevangen zijn,’ bad hij.

‘Dáár wonen ze,’ sprak Adelbart achter hem.

Piak keek naar het water en zweeg.

‘Je bent bang hè?’ zei Adelbart. ‘Dat ze je vrienden kwaad zullen doen. Maar hoe dan ook, ze zijn niet kwaadaardig. Of ze moeten wel heel erg veranderd zijn.’

Piak wendde zich naar hem toe en staarde hem aan.

Adelbart deed alsof hij dat niet merkte; hij keek met een peinzend gezicht naar de overkant. ‘Nee,’ zei hij. ‘Zij blijven hetzelfde, zoals ze altijd zijn geweest. Maar de omstandigheden zijn misschien veranderd, en dat...’

‘Waar heb je het over!’ barstte Piak uit. ‘Ken je ze tóch! Heb je het over de Mannen in het Groen? Wat weet je van ze?’

‘Niet veel,’ antwoordde Adelbart.

In de verte klonk weer geroffel. Het antwoord van dichtbij volgde er onmiddellijk na.

‘Nu komt er van de andere kant iets aan,’ sprak Adelbart.

‘Zo, denk je dat,’ zei de Heer van Mistrinaut, terwijl hij naast Piak kwam staan.

‘Hij wéét het!’ riep Piak opgewonden. ‘Hij weet veel meer van de vijand dan hij heeft verteld!’

Heer Rafox nam Adelbart onderzoekend op.

Deze schuifelde met zijn voeten, sjorde eens aan zijn gordel, maakte een grimas en sprak toen: ‘Om eerlijk te zijn heb ik ze nooit als vijanden kunnen beschouwen. Ik ken ze als vreedzame lieden, al weten ze de wapens te gebruiken.’

‘Het wordt tijd, Adelbart,’ zei de Heer van Mistrinaut streng, ‘dat je voor de dag komt met je verhaal.’

Adelbart zuchtte. ‘Wel, heer, hier is het,’ zei hij. ‘Een tijd geleden, toen ik nog een stuk jonger was, ging ik eens het woud in, langs deze weg. Natuurlijk verdwaalde ik, leed honger en dorst, werd gebeten door beesten... kortom, ik was er ellendig aan toe en ik zou zeker zijn omgekomen als ik niet was gevonden door de Mannen in het Groen. Zij verzorgden me, en toen ik weer de oude was, bleef ik bij hen – een zomer, een herfst en een winter. Maar Piak weet hoe ik ben: op een dag verlangde ik ernaar weer eens iets anders te zien, en dus wilde ik weg. Zij lieten me gaan, maar ik moest plechtig beloven dat ik nooit en te nimmer iets van hen aan anderen zou vertellen. Die belofte heb ik gehouden, tot nu toe. En ik weet niet wat meer verkeerd is: dat ik eerst zweeg of dat ik nu níét zwijg.,

‘De toestand nu is zo, dat je móét spreken,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘Wat zijn zij voor mensen, die vreedzame Mannen in het Groen? Kom mee; broeder Martijn en mijn hoofdlieden moeten het ook horen. Want je verhaal is vast niet uit.’

‘Het is wél uit, heer,’ zei Adelbart enkele ogenblikken later, toen ze in een kleine kring op de grond waren gaan zitten. ‘De Mannen in het Groen wonen hier al eeuwen, en hun hoofdkwartier is in de Groene Grotten. Vroeger, zeggen ze, had Tehalon een kasteel...’

‘Wie is Tehalon?’

‘Hij is hun opperhoofd; de Meester van het Woud noemen ze hem. Hij heeft zich om zo te zeggen afgekeerd van de wereld en hij houdt niet erg van vreemdelingen.’

‘En heeft hij nooit iemand aangevallen?’ vroeg de Heer van Mistrinaut.

‘Nooit, heer. Ik ben bijna een jaar lang bij de Mannen in het Groen geweest, hun metgezel op de jacht en op vele zwerftochten. Als er anderen in het woud kwamen, wisten ze dat meteen... ja, ze wisten altijd alles wat er in het bos gebeurde. Ze hadden een heleboel wachtposten, sommige in bomen, andere in torens; en belangrijk nieuws gaven ze aan elkaar door met geroffel op een trom. Elk aantal slagen betekende iets – zonet meldden ze waarschijnlijk dat u in aantocht bent.’

‘En wat zullen ze doen, nu ze dat weten?’

‘Vroeger hielden ze zich schuil voor elke vreemdeling,’ antwoordde Adelbart. ‘Maar toen kwam er hier haast nooit iemand. De meeste mensen geloven immers dat ze bovennatuurlijke wezens zijn.’ Hij keek de kring rond en ging verder: ‘Ik geloof niet dat ze slecht zijn, maar ik denk wel dat ze gevaarlijk kunnen wezen. Ze zijn meesters op de boog, maar dát is het belangrijkste niet. Ze zijn anders dan wij... zó goed thuis in deze bossen dat het haast griezelig is. Het is best mogelijk dat ze op dit ogenblik alles afluisteren wat ik zeg.’

Hij wierp een blik om zich heen, en zijn toehoorders deden onwillekeurig hetzelfde.

‘En nu kom ik bij het eind van mijn verhaal,’ zei Adelbart. ‘Ik ben er nog eens terug geweest! Slechts één Man in het Groen wilde zich toen aan me vertonen – een speciale vriend van me; Twarik heette hij. Die zei me dat Tehalon me alleen wilde toelaten als ik zwoer nooit weer weg te gaan. En ja... dát durfde ik niet aan. Twarik vertelde me dat er iets veranderd was in het woud. Hij en zijn vrienden kwamen niet meer ten zuiden van de Zwarte Rivier en vreemdelingen waren minder welkom dan ooit. Meer wilde hij niet zeggen, maar ik meende te begrijpen dat er anderen in het woud waren komen wonen. Na mijn afscheid van Twarik bleef ik in het bos en trok naar het oosten. Daar ontdekte ik toen de Vergeten Stad.’

‘Weet je meer van die ánderen?’ vroeg heer Rafox.

Adelbart haalde diep adem en zei: ‘In de Vergeten Stad woonde ik met vrienden van me,’ hij keek Piak even aan, ‘we waren jagers. Sommigen zijn langs de Zwarte Rivier naar het westen gegaan en nooit teruggekomen – behalve één. Die zei me dat er mensen woonden daar, krijgslieden. Hij vreesde ze en was ze ontvlucht. Ikzelf heb er eens een paar gezien uit de verte: ruiters te paard, in het rood gekleed. Rode Ruiters.’

‘Rode Ruiters?’ fluisterde Piak, zijn ogen groot van schrik en verbazing.

‘Rode Ruiters?!’ zei heer Rafox. Zijn ogen fonkelden.

Adelbart schrok ervan. ‘Heb ik iets miszegd?’ vroeg hij.

‘’t Is alleen mis dat je dit niet éérder hebt gezegd,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘Ga voort!’

‘Ik heb niets meer te vertellen!’ riep Adelbart. ‘Ik heb alles gezegd en niets gelogen, heus waar. Ik wil het wel zweren, als ik maar wist waarbij. Wie zijn die Rode Ruiters?’

‘Ze komen uit Eviellan,’ antwoordde Piak.

‘O,’ zei Adelbart, maar het was duidelijk dat dit hem niet veel wijzer maakte.

‘Rode Ruiters,’ herhaalde heer Rafox, bezorgd zijn wenkbrauwen fronsend. ‘Het kunnen er een paar zijn, maar ook meer. En als dat zo is... Adelbart, waarom heb je dat niet meteen verteld!’

‘Heer,’ zei Adelbart, ‘ik wil graag mijn fout goedmaken. Daarom wil ik u dit voorstellen. Laat mij naar de overkant gaan, als uw afgezant. Ik heb u al gezegd dat de Mannen in het Groen niet van indringers houden, en ze zijn met velen. Maar ik ken ze, ik spreek hun taal, ik kan met ze praten. Mij zullen ze niets doen als ik hun gebied betreed...’

‘En als ze zich voor je schuilhouden?’ zei heer Rafox.

‘Ik weet een roep,’ fluisterde Adelbart, ‘een signaal, een kreet die elk van hen naar me toe zal doen komen. Twarik heeft me die geleerd, en ik mocht die alleen gebruiken als ik iets heel belangrijks te vertellen had.’ Luider vervolgde hij: ‘Laat mij gaan, heer, nu meteen! We zullen beter weten hoe te handelen als ik met ze heb gesproken.’

‘Misschien niet zo’n kwaad idee,’ zei de Heer van Mistrinaut.

‘Er is een wachttoren hier dichtbij,’ zei Adelbart gretig. ‘Ik weet de weg nog wel. ’t Is een paar uur lopen misschien. Geeft u mij de tijd tot vanavond, of morgenochtend – wat u het beste lijkt. Als ik dan nog niet terug ben... wel, dan is er iets verkeerd gegaan. Maar dat gebeurt niet,’ voegde hij er snel bij.

‘Goed,’ zei heer Rafox, terwijl hij opstond.

‘En ik wil mee,’ sprak Piak.

Zowel heer Rafox als Adelbart schudden bedenkelijk hun hoofd.

‘Jawel, alstublieft!’ zei Piak. ‘Adelbart kent Tiuri niet eens; hij weet niet hoe hij eruitziet. Ik wil mee; het is altijd beter om er samen op uit te gaan en ik ben dan toch zeker de eerste die daarvoor in aanmerking komt.’

‘Daar zit iets in,’ zei Adelbart. ‘En eerlijk gezegd, ik geloof niet dat we gevaar lopen.’

‘Vooruit dan maar,’ sprak de Heer van Mistrinaut. ‘Nee Piak, loop niet meteen weg! We moeten eerst afspreken wat jullie zullen zeggen, en wanneer je hier terug moet zijn.’

6 Fox volgt een zwarte schaduw

Korte tijd later waren Piak en Adelbart aan de overkant van de rivier. Adelbart liep eerst een eindje langs het water, tot waar een beek in de rivier uitkwam. Langs die beek ging hij Piak voor, het gebied in van de Mannen in het Groen. De grond was drassig en gras en bladeren waren nat van dauw. ‘Kijk goed uit,’ zei Adelbart. ‘Er moet hier ergens een pad zijn dat naar de toren gaat.’

‘Luister eens!’ zei Piak.

‘Er werd iets geroepen,’ sprak Adelbart. ‘Het was waarschijnlijk iemand van heer Rafox’ gevolg. Hun legerplaats is nog vlakbij.’

‘Ik hoor iemand aankomen,’ zei Piak. ‘Van de rivier.’ Ja, daar zag hij hem, een in het blauw geklede dienaar van Mistrinaut. ‘Wat is er?’ riep hij gedempt.

In enkele ogenblikken had de ander hen bereikt.

‘Lavinia!’ zei Piak verbaasd.

‘Stil toch,’ zei ze. ‘Ik ben Fox.’ Ze bleef staan en wiste hijgend haar voorhoofd af. Piak en Adelbart zagen dat haar kleren nat waren.

‘Wat is er?’ fluisterde Piak.

‘Gelukkig dat jullie nog niet ver weg waren,’ zei ze. ‘Ik moest een eind teruggaan voor ik de rivier kon oversteken zonder dat iemand het zag.’

‘Maar waarom?’ zei Piak, een beetje verwijtend en bijna boos.

‘Niet zonder reden,’ zei Lavinia. ‘Ik zag iets dat jullie moeten weten. Ik hoop dat we hem nog vinden.’

‘Wat?’

‘Een zwarte schaduw.’

‘Een wat?’ zei Adelbart.

‘Een zwarte schaduw,’ herhaalde Lavinia. ‘Kom mee, voordat hij gevlucht is.’

‘Ja maar, jonkvrouw...’ begon Adelbart.

‘Ik ben Fox!’ onderbrak ze hem. ‘Alsjeblieft, komen jullie mee; ’t is hier dichtbij. Ik zag hem toen ik nog op de andere oever was, en ik ben zo vlug als ik kon de rivier overgestoken.’

‘Gezwommen?’ vroeg Piak, enigszins onder de indruk.

‘Gezwommen, gewaad, gedreven,’ zei Fox. ‘Vlug, anders is hij misschien weg. Deze kant uit.’

‘Wat is het dan toch!’ zei Piak, terwijl hij en Adelbart met haar meeliepen.

‘Ik noem het een zwarte schaduw,’ antwoordde Fox. ‘Meer zeg ik niet. Jullie moeten hem zelf zien. Ik hoop dat je ziet wat ik nog niet durf te denken. Hoewel... misschien kan het beter iets anders zijn dan ik dacht.’

‘Nou, ik begrijp er niets van!’ mompelde Adelbart.

‘Hier ergens was het,’ fluisterde Fox even later.

Ze zagen geknakte takken en een spoor van vertrapt gras.

‘Het is dus geen schím, die schaduw,’ zei Adelbart. ‘Het lijkt eerder het spoor van een dier.’

‘Ssst!’ zei Fox. ‘Zachtjes verder... Kijk, dáár!’

‘Hé... ja,’ fluisterde Piak. Hij zag inderdaad iets donkers bewegen. Het was geen mens.

Fox bleef staan.

‘Ga jij kijken,’ zei ze.

‘’t Is toch niet gevaarlijk?’ vroeg Adelbart.

‘Ik hoop van niet,’ sprak Fox. ‘Kijk alleen maar of hij het is,’ vervolgde ze tot Piak. Ze scheen plotseling onzeker. ‘Misschien heb ik het me maar verbeeld,’ prevelde ze, ‘en dan spijt het me dat...’

Piak liep voorzichtig verder. De schaduw bewoog, verwijderde zich. Kon hij nu maar zien wat het was... Hij versnelde zijn stap, bang dat hij helemaal uit het oog zou verliezen wat daar vluchtte. Fox en Adelbart volgden hem.

Piak hield stil. Voor hem uit was de begroeiing wat minder dicht, en daar stond het.

‘Een paard!’ fluisterde Adelbart achter hem.

Een zwart paard met wilde manen, dat schichtig om zich heen keek.

Piak durfde haast niet meer adem te halen.

Lavinia kwam naast hem; hij voelde haar vingers stevig om zijn arm. ‘Zie je hem?’ vroeg ze nauw hoorbaar. En hij wist wat ze vragen wilde: ‘Herken je hem?’

Piak keek haar aan en zijn lippen vormden een naam.

Ardanwen!

Piak naderde het dier, dat zijn hoofd ophief en onrustig de oren bewoog.

‘Blijf staan, Ardanwen, Nachtwind,’ zei hij zacht.

Het paard moest hem toch ook herkennen, maar het leek schrikachtig. ‘Ardanwen!’ herhaalde hij. ‘Best, trouw beest, blijf staan, kom hier.’

Het paard hinnikte kort en kwam naar hem toe. Het boog zijn nek en liet zich strelen.

‘Ardanwen,’ fluisterde Piak, ‘wat is er gebeurd? Je vel is vol schrammen en je bent alleen. O Nachtwind, waar is Tiuri?’

‘Hij is het dus echt,’ zei Lavinia, die bij hen kwam staan. ‘Maar waar is Tiuri?’ Haar stem beefde.

Ardanwen maakte zich los van Piak en schudde zijn manen, maar hij liet zich meteen weer kalmeren.

‘Dit is het paard van ridder Tiuri,’ zei Piak tot Adelbart. ‘Het trouwste en verstandigste dier dat er bestaat. Als hij hier is kan Tiuri niet ver zijn...’ Zijn stem stierf weg. Weer greep angst om het lot van zijn vriend hem aan.

Adelbart begreep hem, want zijn gezicht stond ernstig en nadenkend.

Lavinia aaide Ardanwen over de neus. ‘Kon je maar spreken,’ fluisterde ze. ‘Waar is je meester? Je hebt hem toch zeker niet in de steek gelaten.’

‘Het dier heeft geen teugels of zadel,’ zei Adelbart. ‘Alleen een stuk touw om zijn nek, met een gerafeld eind, alsof het zich heeft losgerukt.’

Piak begon het touw los te maken.

‘Wat nu?’ vroeg Lavinia.

‘In elk geval moeten wij door,’ zei Adelbart, ‘om de Mannen in het Groen te vinden. Dat is de afspraak. En wat u betreft, het lijkt mij het beste dat u meteen teruggaat.’

‘Dat vind ik ook,’ zei Piak.

‘U kunt dan dit paard meenemen,’ zei Adelbart.

‘Nee, laat Ardanwen bij ons blijven,’ zei Piak. ‘Misschien leidt hij ons naar Tiuri.’

‘Laten we met ons vieren verdergaan,’ sprak Fox. ‘Ik wil liever niet terug, nog eens de rivier over, en bovendien...’

‘Nee, ik kan het niet goedvinden dat je meegaat!’ zei Piak.

‘Waarom niet?’

‘Ze kunnen je wel gevangennemen, je als gijzelaar gebruiken. Wat zal je... heer Rafox daar wel van zeggen?’

‘Hij heeft gelijk,’ zei Adelbart. ‘Hoewel de Mannen in het Groen van u niet op zullen kijken, jonkvrouw... ik bedoel jongeheer Fox. Hun vrouwen en meisjes trekken ook vaak jongenskleren aan om met hun mannen door het woud te zwerven.’

‘O ja?’ zei Fox. ‘Dan is er toch helemaal geen bezwaar tegen dat ik me bij jullie aansluit? Wie heeft Ardanwen gevonden? Ik! Ik zou jullie nog wel eens meer diensten kunnen bewijzen.’

Maar Piak bleef zijn hoofd schudden.

‘Je kunt nu wel “nee” zeggen,’ sprak Lavinia, ‘maar je kunt mij niet bevelen. Ik neem mijn eigen besluiten. Sinds ik Fox heet doe ik alleen wat ik zelf wil, en ik weet wat ik doe. Laten we niet langer praten.’

‘We hebben al een flink oponthoud gehad,’ merkte Adelbart op, ‘en we moeten nog terug naar de beek; anders weet ik de weg niet.’

‘Maar jullie zullen Tiuri’s paard Ardanwen bij je hebben,’ zei Lavinia. ‘Ga! Ik neem hier afscheid van jullie.’

‘Dat is verstandig van je,’ zei Piak opgelucht. ‘Kun je de weg naar de rivier nog vinden?’

‘Ja zeker,’ zei Lavinia. ‘Vaarwel.’ Zonder op antwoord te wachten liep ze weg.

‘Het is echt beter dat ze niet meeging,’ zei Piak tegen Adelbart, toen ze hun tocht vervolgden. ‘Ik zou heer Rafox... en Tiuri niet onder ogen durven komen als haar iets overkwam.’

‘Heer Rafox... Fox!’ zei Adelbart en hij floot tussen z’n tanden. ‘O, zit het zó.’ Hij keek om zich heen. ‘Ik hoor de beek al,’ voegde hij erbij.

‘Ik hoor nog veel meer,’ fluisterde Piak. ‘Het lijkt wel of er allerlei wezens hier rondlopen in de buurt.’

‘Dat is altijd zo in een bos,’ zei Adelbart. ‘Maar,’ vervolgde hij even later, ‘daar loopt inderdaad iemand rond, en geen zwarte schaduw ditmaal. Bij mijn baard, ik geloof dat het Fox weer is!’

Ja, het was Fox! Bij de beek kwamen ze haar tegen.

‘Ach, hoe toevallig,’ zei ze vriendelijk, ‘dat jullie dezelfde weg nemen die ik heb gekozen.’

Piak probeerde verontwaardigd te kijken. Wat nu? Hij kon haar toch niet met geweld dwingen terug te gaan?

‘Zeg maar dat je het opgeeft,’ zei Fox. ‘Doe net alsof je me niet ziet. Ik ga overigens op eigen gelegenheid op pad.’ Ze draaide hen de rug toe en liep de beek langs.

Adelbart en Piak volgden haar met Ardanwen. Maar na een poosje riep de eerste: ‘Wij gaan naar de overkant, hoor!’

Nu was het Lavinia die achteraan liep; eerst de beek over en toen in snelle pas over allerlei paadjes in het bos.

‘Ik krijg het gevoel dat we zomaar kriskras rondzwerven,’ merkte Piak op. Hij keek om en riep tot Lavinia: ‘Fox! Kom alsjeblieft bij ons; we weten toch allemaal dat jouw weg dezelfde is als de onze.’

‘Gelijk heb je,’ zei Adelbart. ‘En wilt u mijn jas misschien omslaan, jongeheer Fox? Hij is niet erg fraai, maar ik bedenk plotseling dat u het wel koud zult hebben.’

‘Heel aardig van je, maar dank je,’ zei Lavinia. ‘Ik ben al bijna droog van het lopen in dit tempo. Ik begrijp niet, Adelbart, hoe je zo zeker kunt zijn van de richting. Ik zou allang verdwaald zijn. En bovendien zou ik steeds stilstaan om te kijken of er niet iemand in een hinderlaag ligt.’

‘O, ik weet de weg ook niet precies,’ zei Adelbart. ‘Maar ik ben ervan overtuigd dat de Mannen in het Groen wel naar ons toe zullen komen. Als ze het niet gauw doen, roep ik ze wel.’

Dat laatste bleek echter niet nodig te zijn. Nog geen halfuur later kwamen twee Mannen in het Groen hen tegemoet, en twee anderen kwamen hen achterop. Met een gebaar van hun speren bevalen ze hun stil te houden.

7 De vijand

Piak en Lavinia stonden dicht naast elkaar; ze namen de mannen gespannen op en kwamen tot de slotsom dat ze er wel krijgshaftig, maar niet wreedaardig uitzagen.

Adelbart legde een hand op zijn borst en sprak: ‘Giaroeda!’

‘Giaroeda!’ antwoordde een der mannen met een verwonderd gezicht. Maar de anderen zwegen; ze keken van Adelbart naar Ardanwen en van Ardanwen naar Piak en Fox.

‘Giaroeda,’ zei Adelbart nogmaals en hij schraapte zijn keel. Er viel een stilte waarbij iedereen elkaar aanstaarde.

‘Zeg het hun, Adelbart,’ zei Piak toen zacht, ‘dat we afgezanten zijn, enzovoort.’

Adelbart begon te spreken, nogal hortend en hakkelend. De Mannen hoorden hem aan, maar vertrokken geen spier van hun gezicht.

‘Ik weet best dat jullie me zó ook verstaan!’ riep Adelbart tenslotte. ‘Wij zijn afgezanten van de machtige Heer van Mistrinaut en wij komen vragen of jullie iets weten van ridder Tiuri met het Witte Schild. Wij moeten Tehalon zelf spreken.’

Een van de mannen knikte en gaf antwoord.

‘Tehalon is hier toevallig vlakbij,’ fluisterde Adelbart Piak toe.

Een andere man wees naar Ardanwen en zei iets.

‘Hij volgt dit paard al een tijd,’ vertaalde Adelbart. ‘Het was erg schuw en ontsnapte hem steeds.’

‘Dit is het paard van ridder Tiuri!’ sprak Piak luid. ‘En ik zou graag willen weten hoe het hier komt!’

Adelbart wilde dit vertalen, maar de Man in het Groen scheen het al begrepen te hebben, want hij haalde zijn schouders op, schudde zijn hoofd en beduidde hun toen dat ze mee moesten lopen.

‘We moeten zeker gehoorzamen,’ fluisterde Piak. De mannen knikten heftig en zeiden: ‘Tehalon.’

‘Naar Tehalon. Vooruit dan maar,’ zei Adelbart.

Ze liepen een tijd, zeker wel een paar uur. Ze spraken niet veel. Adelbart zei nu en dan wat tegen een van hun begeleiders, maar hij kreeg haast geen antwoord, misschien omdat hij hun taal maar gebrekkig scheen te kennen of omdat de Mannen in het Groen bijzonder zwijgzaam waren.

Toen trad er plotseling een ander op hun pad.

‘Twarik!’ riep Adelbart verheugd.

Deze Man in het Groen zette grote ogen op. ‘Giaroeda, Adelbart,’ zei hij.

Nu werd er even druk gepraat – eerst door Adelbart en Twarik samen, daarna door Adelbart en Piak. Twarik zei dat Tehalon hun zeker spoedig aan zou willen horen.

‘Weet u iets van Tiuri?’ vroeg Piak. De onzekerheid begon hem zo langzamerhand te kwellen en hij had wel begrepen dat Twarik verstond wat hij zei.

‘Geef antwoord, Twarik,’ zei Adelbart. ‘Je kunt het best.’

De Man in het Groen keek Piak onderzoekend aan, liet zijn blik even afdwalen naar Lavinia en sprak toen gedempt in hun taal: ‘Tiuri en zijn vrienden leven en zijn gezond. Maar er dreigt nog een groot gevaar. De vijand is in aantocht. Volg mij daarom heel zacht en laat niemand u horen. Geen woord meer!’ Hij draaide zich om en ging hen voor. Lavinia pakte Piaks hand; de hare was ijskoud. Heel stil gingen ze verder, zelfs Ardanwens hoeven maakten haast geen geluid.

En plotseling zagen ze de toren aan het eind van het pad – een toren van boomstammen, waar zich mensen op bewogen. Eén van hen wuifde tweemaal, en meteen schoot Twarik van het pad af. Hij wenkte hen met hem mee te gaan door het bos. Na korte tijd hield hij stil bij een boom en gaf een teken dat ze Ardanwen hier moesten vastbinden. Piak bracht het paard met enkele gefluisterde woorden aan het verstand dat het rustig moest blijven staan.

Uit de richting van de toren klonk een kort tromgeroffel. Twarik boog zich naar Piak, Adelbart en Lavinia toe. ‘U kunt hem zien,’ fluisterde hij. ‘Maar blijf stil, wat er ook gebeurt!’

Ze slopen achter hem aan door de struiken en volgden zijn voorbeeld toen hij neerknielde op de grond. Voorzichtig gluurden ze tussen takken en bladeren door.

Piaks hart klopte vol angstige spanning. Hij zag dat ze zich vlak bij de toren bevonden; alleen de breedte van een weg scheidde hen ervan. Hij kon echter alleen het onderste deel van de toren zien.

Hij zat tussen Lavinia en Adelbart, en daarnaast knielde Twarik neer. Verder was er geen sterveling meer te bekennen. Toen hij beter rondkeek, ontdekte hij echter vele andere Mannen in het Groen; ze stonden verscholen achter struiken en zaten in de bomen. Heel het gebied rond de toren was omsingeld! Op de toren zelf bevonden zich ook mensen, dat wist hij, maar hij vernam niets van ze. Hij hoorde niemand.

Hij vroeg zich af waar ze op wachtten. Twarik keek hem even aan en legde een vinger op zijn lippen.

Er naderde iemand over de weg – een ruiter. Piak kon hem duidelijk horen, en even later zag hij hem. Een ridder was het, een ridder in zwarte wapenrusting op een groot grauw paard. Een Zwarte Ridder met een Rood Schild!

Voor de wachttoren hield hij stil en keek naar boven. Hij had het vizier van zijn helm neergeslagen en zei niets. Blijkbaar wachtte hij op het woord van een ander.

Toen klonk er van de toren een luide stem – Piak betrapte zich op de belachelijke gedachte dat die uit de diepte zou moeten komen, niet van boven.

‘Giaroeda,’ sprak deze, en enkele onverstaanbare zinnen volgden.

De Zwarte Ridder antwoordde; zijn stem was zacht en zangerig. Toch deed die Piak onaangenaam aan, al begreep hij niet wat er werd gezegd.

De onzichtbare man op de toren sprak weer, en Piak spitste zijn oren, want ditmaal werd zijn eigen taal gebruikt – langzaam en afgemeten. ‘De drie naar wie u vraagt zijn hier, heer. Waarom zouden ze ons niet mogen verstaan? Herhaal uw verzoek.’

Piak, Adelbart en Lavinia wierpen elkaar een blik toe. Wie waren die ‘drie’?

‘Goed, Tehalon,’ zei de Zwarte Ridder. ‘Ik kom de gevangenen opeisen die mij ontvlucht zijn. Ik merk dat u ze niet voor mij verborgen houdt; ik zie ze bij u staan op de toren. Waarom hebt u mijn ruiters weggestuurd, zodat ik genoodzaakt was zelf te komen?’

‘U weet toch, heer,’ zei de man boven, ‘dat het iedere vreemdeling verboden is dit gebied te betreden?’

‘Zo is het, Tehalon,’ sprak de ridder. ‘Maar deze drie hebt ge bij u gehouden. Hún is het evenmin toegestaan hier te zijn! Ik eis ze op als mijn gevangenen.’

‘Ah, maar waarom zijn ze uw gevangenen?’ zei Tehalon. ‘Het is hun gelukt te vluchten; daar heeft elke gevangene het recht toe.’

‘Als Heer van de Tarenburcht heb ik het recht hen op te eisen,’ antwoordde de Zwarte Ridder. ‘Wij zouden ons toch niet met elkanders zaken bemoeien? Ik verzoek u ze aan mij uit te leveren.’

‘Bewijs mij uw recht,’ sprak Tehalon kalm.

Er kwam iets dreigends in de stem van de ridder toen hij zei: ‘U durft veel te vragen! De eerste is een van mijn eigen dienaren. De tweede is een dwaas, die eerder mijn gebied is ontvlucht en er toen weer terug durfde komen. En met de derde – Tiuri – speel ik een spel dat nog niet is afgespeeld.’

Op de toren klonk even een geluid dat leek op een zucht en een onderdrukt gefluister. Achter de struiken grepen Piak en Lavinia elkaar vast.

Tehalon zei: ‘Heer, om deze redenen kan ik aan uw verzoek niet voldoen.’

De ridder maakte een beweging van toorn, maar Tehalon ging met enige stemverheffing voort: ‘Ze kwamen hier drie dagen na volle maan. En als het nieuwe maan is zullen ze hier niet meer zijn. Dan zullen ze een Verborgen Pad betreden hebben... moet ik u vertellen welk? Weet u niet welke riten er plaatsvinden aan de oevers van het Diepe Meer? Deze drie hebben hun lot bezegeld door op die bepaalde dag mijn grond te betreden. Ze zijn míjn gevangenen!’

De Zwarte Ridder zat roerloos op zijn paard. ‘Wat is de zin van uw woorden?’ vroeg hij na enkele ogenblikken zwijgen.

‘Dit,’ zei Tehalon. ‘Het Diepe Meer heette vroeger het Meer des Doods. Denkt ge dat het géén offers meer begeert?’

De Zwarte Ridder maakte een zacht, sissend geluid. Toen sprak hij weer, vele woorden. Maar slechts enkele drongen tot Piak door.

‘Zo zullen ze sterven...’

Piak begreep niet waarom hij niet opsprong en schreeuwde. Lavinia zonk plotseling zwaar tegen hem aan; ze was flauwgevallen. Toen boog Twarik zich over hem heen en legde een hand over zijn mond.

‘’t Is niet waar!’ fluisterde hij. ‘Stil!’

Piak probeerde zich los te rukken.

‘’t Is niet waar,’ herhaalde Twarik. ‘Wij zijn vrienden.’

Piak kon dit niet meteen verwerken; de schrik was te groot geweest.

De Zwarte Ridder wendde zijn paard en galoppeerde weg.

‘Híj is de vijand,’ zei de Man in het Groen.

8 Vrienden zien elkaar weer

Twarik nam Lavinia’s handen in de zijne en praatte geruststellend tot haar. Ook Adelbart boog zich over haar heen. ‘Het is niet waar,’ zei hij met nadruk. ‘Wees niet bang. Het was een list!’

Lavinia sloeg haar ogen op en staarde hen om de beurt aan. ‘Nee...?’ fluisterde ze, terwijl ze overeind ging zitten.

Twarik keek over zijn schouder naar Piak en zei: ‘Je vrienden zijn veilig. Vraag het ze zelf, als je het niet gelooft.’

Piak werkte zich door het struikgewas heen en liep naar de toren. Twee mensen daalden net af; de eerste was een Man in het Groen, de tweede was Tiuri.

Eindelijk stonden de vrienden tegenover elkaar! Ze grepen elkaars handen en wisten eerst niets anders te zeggen dan elkaars naam.

‘Piak,’ zei Tiuri. ‘Piak... jij!’ Hij omknelde Piaks hand en zijn gezicht straalde.

Piak nam hem op; zijn vriend had donkere kringen onder de ogen en zijn vreemde groene kleren waren gescheurd en gevlekt, maar verder was hij dezelfde. ‘Is alles goed?’ vroeg hij. ‘Je ... je bent toch niet gevangen?’

‘Niet meer,’ zei Tiuri en hij slaakte een zucht. ‘Jij hier! Dit had ik niet durven hopen...’

‘Ik had de schrik van mijn leven,’ zei Piak, plotseling een beetje beverig. ‘Die Zwarte Ridder...’

‘De ridder geloofde wat ik hem zei,’ sprak de Man in het Groen die bij hen stond. ‘Omdat hij zelf slecht is, gelooft hij ook slecht van anderen.’

Piak begreep dat hij Tehalon moest zijn.

Nu voegden zich twee anderen bij hen.

‘Marius!’ riep Piak blij. ‘En Jaro!’ liet hij er wat verwonderd op volgen.

‘Zonder Jaro waren wij niet hier,’ zei Tiuri. Toen begonnen ze allemaal door elkaar te praten, opgewonden, blij en ontroerd. Alleen Tehalon zag het zwijgend aan.

Adelbart kwam aanlopen. ‘Fox wil niet komen,’ fluisterde hij Piak toe. Daarna zag hij Tehalon en groette hem eerbiedig.

De Meester van het Woud verzocht hun aandacht. ‘Wat brengt jullie hier?’ vroeg hij, zijn blik richtend op Piak en Adelbart.

‘Wij zijn afgezanten,’ zei de laatste, ‘van de Heer van Mistrinaut.’ Hij vertelde waarom ze waren gekomen; Piak vulde hem nu en dan aan.

‘De Heer van Mistrinaut!’ sprak Tiuri met schitterende ogen. ‘Met krijgslieden. Dat is prachtig.’ Hij wendde zich tot Tehalon en vroeg: ‘Heer, u vindt het toch zeker wel goed dat...’

‘Ik wil de Heer van Mistrinaut graag te woord staan,’ zei Tehalon. ‘Hém alleen. Hij moet meteen komen; te paard kan hij gauw hier zijn. Maar zijn krijgslieden mogen mijn gebied niet betreden.’

‘De Zwarte Ridder weet ÓÓk dat ze in aantocht zijn,’ zei Tiuri, zijn wenkbrauwen fronsend. ‘Door úw trommen...’ Hij keek Piak aan en vervolgde: ‘Jullie begrijpen er natuurlijk niet veel van. Ik moet de Heer van Mistrinaut zo gauw mogelijk spreken. Maar de vijand mag niet denken dat hij iets vermoedt van wat er omgaat in dit woud... Laat heer Rafox zijn krijgslieden opdracht geven naar het oosten te gaan, alsof dáár hun doel is. Ze moeten zich onmiddellijk terugtrekken vanhier;

anders zal hun hetzelfde overkomen als ridder Ristridin. In geen geval mogen ze naar het zuiden gaan... nóg niet.’

‘Wat is er in het zuiden?’ vroeg Piak.

‘In het zuiden is de Tarenburcht, met duizend krijgslieden,’ antwoordde Tiuri. ‘De meeste zijn Rode Ruiters.’

‘En de Zwarte Ridder met het Rode Schild?’ fluisterde Piak.

‘Hij is hun aanvoerder – de Vorst van Eviellan.’

Nog geen tien minuten later was Adelbart alweer op de terugweg, en Twarik vergezelde hem. Ze zouden ervoor zorgen dat heer Rafox zich zo spoedig mogelijk bij hen zou voegen.

‘De Vorst van Eviellan!’ zei Piak. ‘Was je zijn gevangene? Hoe... hoe heeft hij je behandeld?’

‘Hij... heeft met me geschaakt,’ antwoordde Tiuri.

‘Nee toch!’ zei Piak.

‘Jawel, vriend,’ zei de Dwaas. ‘Ze speelden elke nacht. Maar we vijlden ook, en op de derde nacht liepen we weg, met hém, Jaro.’

‘Vertel me alles,’ zei Piak.

Plotseling dacht hij aan iets anders. Lavinia... waar was zij gebleven? En Ardanwen. Van de eerste mocht hij niets zeggen, maar...

‘O Tiuri,’ zei hij, ‘we hebben Ardanwen gevonden. Hij liep door het bos. Hoe kon het dat...’ Hij zweeg toen hij Tiuri’s gezicht zag.

‘Ardanwen?’ stamelde deze. ‘Maar dat kan niet. Hij...’

‘Hij liep door het bos en we hebben hem meegenomen naar hier,’ zei Piak.

‘Ardanwen? Ik dacht dat hij dood was,’ fluisterde Tiuri.

‘Hij is springlevend, heus!’ riep Piak. ‘Kom mee, dan zul je hem zien.’

Maar daar kwam een Man in het Groen al aan met het paard. Tiuri bleef even stokstijf staan. Ardanwen hinnikte, ontsnapte aan zijn begeleider en draafde op zijn meester af. Toen rende Tiuri hem tegemoet en een ogenblik later begroetten ze elkaar.

‘De boze ridder heeft gelogen,’ fluisterde de Dwaas. ‘Ik heb het je toch gezegd? Het zwarte paard is weggelopen en ze vangen hem niet.’

Tiuri sloeg zijn arm om Ardanwens hals en begroef zijn gezicht in de lange manen.

‘Wel,’ zei Jaro op zijn gewone norse toon tegen Piak, ‘wat voor gevoel is het, zulke goeie vrienden te hebben en die onverwacht terug te zien?’

Piak dacht weer aan Lavinia en hij keek zoekend rond. Tehalon kwam naar hem toe en zei: ‘Je derde reisgezel is veilig onder de hoede van Lian, Twariks vrouw. Maar ze wil alleen van verre naar je vrienden kijken.’

‘O ja, ik begrijp het,’ zei Piak zacht. ‘Ziet u, Tiuri mag niet weten dat ze hier is.’

‘Waarom niet?’ vroeg Tehalon. ‘Omdat ze een vrouw is?’ ‘Ja heer,’ zei Piak, ‘dat is de reden.’

‘Dwaze reden,’ sprak Tehalon. ‘Maar dat is haar zaak... Kom,’ vervolgde hij, ‘roep je vrienden en trek je met hen terug op de toren. Jullie zijn mijn gasten, maar ik wil je graag bij elkaar en in het gezicht hebben. Meer zal ik niet zeggen voordat de Heer van Mistrinaut hier komt.’

‘Dus Tehalon wilde je niet laten gaan,’ zei Piak. ‘Maar wat doet hij nu? Is hij van gedachten veranderd?’

Ze zaten op de toren – Tiuri en hij, Jaro en de Dwaas. Bij de trom in een hoek zat een Man in het Groen, maar hij nam geen deel aan het gesprek.

De toren was hoog en ze konden ver kijken. Piak had daar echter nauwelijks op gelet, zelfs niet op de toppen van de grote bergen. Zijn vriend boezemde hem meer belangstelling in.

Tiuri had hem verteld welke gevaren het Wilde Woud verborg. Hij had ook verteld hoe hij en de Dwaas met Jaro’s hulp waren ontsnapt. Piak had echter nog lang niet genoeg gehoord naar zijn zin.

‘Ja, Tehalon is van gedachten veranderd,’ zei Tiuri. ‘Ik weet niet waarom; ik denk omdat de Heer van Mistrinaut is gekomen. Met zoveel krijgslieden in de buurt kan hij toch niet meer beletten dat het geheim van de Tarenburcht bekend wordt.’

‘De Ridder met het Rode Schild, Vorst van Eviellan,’ fluisterde Piak. ‘Hoe is hij, hoe ziet hij eruit?’

‘Hij is degene die ridder Edwinem heeft vermoord,’ zei Tiuri langzaam. ‘En hoe hij eruitziet? Hij lijkt sprekend op ridder Idian.’

Piak wilde verder vragen, maar Tiuri gaf hem daar de gelegenheid niet toe. ‘Eerst wil ik jouw avonturen horen,’ zei hij. ‘Ik weet niet, Piak, wat er gebeurd zou zijn als jij het niet had klaargespeeld hier te komen met hulp, net op het goede ogenblik!’

‘O, daar kwam veel geluk bij,’ sprak Piak. ‘En aardige mensen die me hielpen, zoals Adelbart.’ Hij gaf een verslag van wat hem was overkomen.

‘Ik ben zó blij dat we weer bij elkaar zijn!’ zei Tiuri even later. ‘En dat Ardanwen er ook bij is...’ Hij keek naar beneden; daar stond zijn paard. Tehalon zelf had het verzorgd en gevoederd.

De Meester van het Wilde Woud kwam net uit het bos tevoorschijn, in gezelschap van een in blauw geklede jongeling.

‘Wie is dat?’ vroeg Tiuri.

Piak keek en verschoot even van kleur. ‘O, dat is Fox,’ antwoordde hij, ‘een schildknaap van Mistrinaut, die met ons meekwam.’ Hij merkte dat Tiuri niet meer op Fox lette en hij wist niet of hij daar opgelucht of geërgerd over moest zijn. ‘Zijn we eigenlijk toch niet een beetje gevangen?’ vroeg hij toen. ‘We werden gewoon deze toren op gestuurd.’

‘Tehalon heeft me beloofd dat ik mocht gaan waar ik wil,’ zei Tiuri. ‘Maar hij wil dat we beraadslagen voor we handelen – hij, de Heer van Mistrinaut en wij. We moeten heel voorzichtig zijn en ons krijgsplan goed overwegen als we de macht in de Tarenburcht willen bestrijden.’

‘En waar wil jij heen gaan?’ vroeg Piak.

‘Naar de Weg der Verrassing,’ antwoordde Tiuri, ‘de bergen over.’

Dit voornemen verwonderde Piak niet. ‘Dan ga ik mee,’ zei hij.

‘Ik dacht wel dat je dat zeggen zou,’ zei Tiuri met een glimlach. ‘Ik mag natuurlijk niet zonder jou de bergen in!’

‘Heb je dat plan nog niet opgegeven?’ bromde Jaro. ‘Hoe wil je er komen?’

‘En wat moet ik?’ fluisterde de Dwaas.

‘Marius,’ zei Tiuri, ‘ik ben mijn belofte aan jou niet vergeten...’

‘O, dat gebeurt wel, Vriend,’ viel de Dwaas hem in de rede. ‘Alleen op een andere dag, later.’

Tiuri fronste echter zijn wenkbrauwen en keek nadenkend van de Dwaas naar Jaro.

‘Kijk, de Meester van het Woud wenkt ons,’ zei de laatste. ‘Hij gebiedt ons bij zich. Ik hoop dat hij ons te eten nodigt; ik heb honger.’

‘Ik ook,’ zei Piak, ‘nu merk ik het pas.’ Hij zag tot zijn misnoegen dat Tehalon Lavinia tegenhield toen zij weg wilde lopen.

‘Wat is er?’ vroeg Tiuri.

‘O niets,’ zei Piak. ‘Lieve help, hoe lang geleden lijkt het dat ik die tas ging halen, en jou hoorde roepen “Gevaar, vlucht”...’ Hij praatte verder, druk en vlug, ook toen ze beneden waren gekomen. Zo hoopte hij Tiuri’s aandacht van Fox af te leiden.

Gelukkig, zijn vriend liep naar Ardanwen.

De stem van Tehalon riep hem echter terug: ‘Tiuri, hier is iemand die je nog niet hebt begroet.’

Piak hield zijn mond, midden in een zin.

Lavinia boog haar hoofd en zei: ‘Fox is mijn naam.’ Het was duidelijk dat ze niet van gedachten veranderd was.

Toen Tiuri naar haar toe kwam kon ze niet anders doen dan blijven staan, maar ze deed een poging om haar gezicht verborgen te houden. Daardoor trok ze echter juist Tiuri’s aandacht. En voor het eerst keek hij echt naar de onbekende schildknaap van Mistrinaut.

Piak zag zijn ogen wijd open gaan. Hij heeft haar herkend, wist hij. Tiuri werd bleek, maar hij zei niets en stak alleen zijn hand uit. Lavinia nam die aan, en zo bleven ze enkele ogenblikken roerloos staan.

‘Hoe... zei je... dat je heette?’ vroeg Tiuri toen nauwelijks hoorbaar.

‘Fox...’ antwoordde Lavinia fluisterend. Ze wilde haar hand terugtrekken, maar Tiuri hield die stevig vast.

Zijn gezicht lichtte op in een glimlach. ‘Ik wil je anders noemen,’ zei hij.

Lavinia sloeg haar ogen neer. Plotseling liet Tiuri haar los en kreeg een kleur. Hij trad een stap achteruit, haalde diep adem en streek met een hand over zijn voorhoofd.

‘Fox?’ zei hij. ‘Schildknaap van Mistrinaut? Waarom?’

‘Waarom?’ herhaalde Lavinia. Ze scheen net zo in de war en onzeker als hij. ‘Omdat... vergis je je niet?’

‘Ik vergis me niet in wat ik zie,’ zei Tiuri. ‘Je bent...’

‘Mijn vader had een schildknaap nodig,’ viel ze hem ademloos in de rede. ‘Mijn broer was er niet en daarom ging ik mee. Is dat zo vreemd, alleen omdat ik een meisje ben?’

‘Nee... ja,’ zei Tiuri. ‘Nu, ik kan niet anders zeggen, Lavinia, dan dat ik... heel verbaasd ben jou hier te ontmoeten. Vergeef mij als ik je wat vreemd begroette.’

Ze hadden geen van beiden op de anderen gelet, maar nu drong het tot hen door dat die er ook nog stonden. Ze keken verlegen, zagen eruit alsof ze meer wilden zeggen, maar zwegen alle twee.

Tehalon noemde Lavinia de namen van Jaro en de Dwaas en sprak toen kalm, alsof er niets bijzonders gebeurd was: ‘Laten we gaan. Hier dichtbij, aan de oever van het Diepe Meer, zullen we wachten op de Heer van Mistrinaut.’

‘Wanneer komt hij?’ vroeg Lavinia, zich enigszins verschrikt tot hem wendend.

‘Dat duurt nog wel een paar uur,’ antwoordde Tehalon. ‘Eerst gaan we eten. En Fox of Lavinia – je bent een jonkvrouw. Laat ridder Tiuri je naar het Diepe Meer geleiden, zoals het behoort in jullie kring.’

Ze liepen met hem mee. Tiuri ging naast Lavinia met een gezicht, vond Piak, alsof hij slaapwandelde.

Ik weet zeker dat Tiuri blij was, dacht hij. Eerder blij dan verbaasd. Toch was er iets dat hem niet beviel, al kon hij zich niet realiseren wát het was. Misschien had Lavinia toch gelijk en was dit niet het ogenblik voor een weerzien met zijn vriend. Maar Tehalon had het er juist op aangestuurd. Hij wist dat Lavinia Tiuri nog niet wilde ontmoeten en ondanks dat had hij hen bij elkaar gebracht. Had hij daar een reden voor?

Piak keek eens naar de Meester van het Wilde Woud. Die had een gezicht waar letterlijk niets op te lezen viel. ‘Maar,’ zei hij tot zichzelf, ‘het zou me niks verwonderen als hij het met een of andere bedoeling heeft gedaan.’ Hij kon zich niet voorstellen dat het uit vriendelijkheid was, uit bemoeizucht, of gewoon uit plagerij.

9 Tiuri en Lavinia

Tiuri liep naast Lavinia.

Wat een schok was het geweest, haar te herkennen! Een schok van verbazing, maar bovenal van vreugde. Het was alsof hij haar voor het eerst zag en tegelijkertijd alsof hij haar altijd had gekend – het enige meisje van wie hij zou kunnen houden. Maar toen ze haar hand probeerde weg te trekken en haar ogen voor hem had neergeslagen, besefte hij plotseling dat ze waarschijnlijk helemaal niet hetzelfde voelde als hij. En meteen daarna herinnerde hij zich dat hij zo kort geleden nog had gedacht dat hij verliefd was op een ander. Lavinia’s handschoen had hij zelfs laten liggen in de Tarenburcht. En dan haar woorden: ‘Mijn vader had een schildknaap nodig...’ Dwaas die hij was om maar één ogenblik te durven denken dat ze zich om zijnentwille het woud in zou wagen. ‘Stel je voor,’ zei hij tot zichzelf. ‘Ik ben het niet waard.’

Hij trachtte zijn zelfbeheersing terug te krijgen, die hij juist nu zo nodig had. Vaag voelde hij dat het gevaarlijk kon zijn op dit ogenblik toe te geven aan zijn gevoelens. Was hij eigenlijk wel verliefd op Lavinia?

Maar hoe dan ook, hij kon niet stom en stil naast haar blijven lopen; hij moest iets zeggen, tot haar spreken.

De jonkvrouw was hem voor. ‘Ik hoop dat je niet te zeer geschrokken bent mij in deze kleren te zien,’ zei ze. ‘Ik moet misschien gevleid zijn dat je me ondanks dat toch herkende.’

‘Ik zou jou overal herkennen, Lavinia,’ zei hij. ‘Maar het is waar dat ik verwonderd was... ik ben het nog steeds.’

‘Alleen verwonderd?’ vroeg Lavinia. Ze keek hem van terzijde aan, en glimlachte verlegen.

‘Veel meer,’ antwoordde Tiuri. ‘Blij, angstig en...’ Hij zweeg, bang dat hij te veel zou zeggen. Toen voegde hij erbij: ‘Maar ik begrijp niet dat je vader het goedvond dat je meeging.’

Piak, die achter hen liep, met Ardanwen, spitste zijn oren.

‘Dat vond hij eerst ook niet,’ zei Lavinia kalm. ‘Maar ik wist dat het hem erg speet dat mijn broer er niet was om hem te begeleiden. En ik wilde hem niet alleen laten gaan. Er moest toch iemand op hem passen en voor hem zorgen als hem iets mocht overkomen.’

‘Nou, nou,’ zei Piak tot zichzelf, ‘ze heeft meteen een antwoord klaar.’ En hij vroeg zich af wat er zou gebeuren als Lavinia oog in oog met haar vader zou komen te staan.

Tiuri zweeg een poosje. ‘O... ja,’ zei hij toen. ‘Jullie konden misschien niet weten wat voor gevaren je wachtten. Je moet hier echt niet te lang blijven, Lavinia.’

‘In mijn gebied is jonkvrouw Lavinia volkomen veilig,’ sprak Tehalon.

‘Wilt u mij alstublieft “Fox” noemen, heer?’ vroeg Lavinia. ‘Zo lang ik deze kleren draag wil ik het liefst als schildknaap behandeld worden. Lang zal het niet meer duren, want ik denk dat mijn vader me wel gauw terug zal sturen. Dan heb jij je zin, Tiuri, en zul je van mijn aanwezigheid verlost zijn.’

‘O, maar zó bedoelde ik het niet!’ zei Tiuri bijna ontsteld. ‘Ik ben alleen maar bezorgd voor je, Lavinia... Fox. Neem het me niet kwalijk; ik geloof dat ik alles verkeerd zeg.’

‘Wees niet boos op me, Tiuri!’ begon Lavinia.

‘Boos?!’

‘Niet bezorgd dan. Alsjeblieft, praat met me als... als met een strijdmakker.’ (Ze wierp een blik over haar schouder.) ‘Als Piak.’

‘En wat voor strijdmakker!’ riep Piak. Het kwam hem voor dat Lavinia en Tiuri hun best deden elkaar verkeerd te begrijpen en hij was blij dat hij ook wat kon zeggen. ‘Lavinia... ik bedoel Fox heeft Ardanwen gevonden.’ Hij kwam naast hen lopen en vertelde zijn vriend hoe ze het paard hadden gevolgd.

Intussen waren ze bij de vallei van het meer gekomen. Lavinia zei: ‘Als dit het Diepe Meer is, zal ik er nooit van kunnen houden.’ Ze zag Tiuri’s blik op zich gevestigd en voegde er haastig bij: ‘Ben je niet blij dat je Ardanwen terug hebt?’

‘En dat jij naast me staat...’ begon Tiuri, maar ze liet hem niet uitspreken.

‘Heb je al op zijn rug gezeten?’ vroeg ze. ‘Hij brandt vast van verlangen met je te lopen.’

‘Ik ook!’ wist Tiuri plotseling.

Hij sprong op zijn paard, hoewel het teugels noch zadel had. Het dier gehoorzaamde meteen aan de druk van zijn knie en de aanraking van zijn hand. En daar stoven ze weg, het dal in.

De anderen bleven staan en keken hen na.

‘Mooi!’ zuchtte Lavinia.

‘Nu is hij weer een ridder,’ zei de Dwaas, ‘een ruiter op het prachtige zwarte paard.’

Tiuri reed om het meer heen en wuifde naar hen. Toen galoppeerde hij naar het westen en verdween uit het gezicht.

Jaro vroeg aan Tehalon: ‘Bent u niet bang dat ze er samen vandoor gaan?’

‘Nee,’ antwoordde deze kort. Hij wenkte Lavinia en begon af te dalen naar het meer.

‘Piak,’ fluisterde de jonkvrouw, ‘wil je wat voor me doen?’

‘Ja, wat is het?’

‘Wil je straks mijn vader tegemoet gaan en hem een beetje voorbereiden? Vertel hem alles!’ Ze volgde Tehalon.

‘Nou, dat is ook wat,’ bromde Jaro. ‘Wat doet deze jongedame hier? Ze kan zich nou wel als man verkleed hebben, maar dat helpt niet veel. Tiuri heeft al genoeg aan zijn hoofd, lijkt mij. Als er nu ook nog dit meisje bijkomt om hem het hoofd op hol te brengen, is de ellende dadelijk niet te overzien.’

‘Je praat onzin, Jaro,’ zei Piak enigszins verontwaardigd.

‘Als je even je verstand gebruikt,’ zei Jaro, ‘zul je inzien dat ik gelijk heb.’

Toen ze de oever van het meer hadden bereikt, kwam Tiuri terug; hij had een blos op zijn wangen en zijn ogen schitterden. Hij hield Ardanwen in en begroette hen opgewekt.

‘Een prachtig paard,’ zei Jaro.

‘Niemand dan Tiuri kan hem berijden,’ vertelde Lavinia.

‘Ik mocht ook op zijn rug zitten,’ sprak de Dwaas trots.

‘Ja?’ zei Lavinia.

‘Jij mag het ook wel,’ zei Tiuri, zich naar haar toe buigend. ‘Ardanwen is je dienaar, evenals ik.’

‘O, graag,’ fluisterde ze.

‘Maar hij is niet gezadeld,’ bedacht Tiuri. ‘Wacht, een klein eindje met mij samen... als je dat wilt.’

Lavinia aarzelde even; toen knikte ze. Tiuri tilde haar voor zich en ze reden weg, in kalm tempo om het meer heen.

‘Tiuri vergeet mij toch niet?’ fluisterde de Dwaas. ‘Vroeger mocht ík meerijden.’

‘Marius denkt er net zo over als ik,’ zei Jaro zacht tot Piak.

‘Ach, hou je mond,’ zei deze.

Dit heb ik gedroomd! dacht Tiuri.

Hij zette Ardanwen aan vlugger te lopen en meteen hield Lavinia hem steviger vast. Ja, dit had hij gedroomd, dat hij met haar in zijn armen op Nachtwind reed. Alleen zou hij dan nog sneller moeten gaan, voortstormen naar een onbekend doel...

Plotseling temperde hij Ardanwens vaart. ‘Neem me niet kwalijk,’ zei hij wat onzeker. ‘We zullen teruggaan.’

Lavinia zei niets, maar ze lachte hem toe. Waarop Tiuri stapvoets terugreed. ‘Lavinia,’ zei hij, ‘of Fox als je wilt...’

‘Zeg maar Lavinia,’ sprak zij.

‘Ik moet je iets bekennen. Je handschoen... die ben ik kwijt.’

Lavinia lachte nu luidop. ‘O, Tiuri!’ zei ze. Je hebt je in gevaar begeven, je bent gevangengenomen en weer ontsnapt... en het eerste wat je me daarvan vertelt, is dat je mijn handschoen kwijt bent!’

‘Ja maar...’ begon Tiuri. ‘Nu, ik wil je zeggen dat het me spijt dat ik ’m kwijt ben.’

‘Mij niet,’ verklaarde Lavinia.

‘Nee?’ zei Tiuri, plotseling weer bang dat hij te veel had laten merken wat hij voelde.

‘Nee,’ zei Lavinia, ‘dan kan ik je een andere geven, een mooiere... als je er tenminste om vraagt.’

Ze waren intussen weer bij de anderen gekomen en Tehalon kwam hen tegemoet, zodat Tiuri het antwoord schuldig bleef.

De Meester van het Woud keek Lavinia aan en zei: ‘Je zou je goed thuis voelen bij ons.’

‘Waarom, heer?’ vroeg ze, toen ze waren afgestegen.

‘Omdat je kunt genieten van het ogenblik, de zorgen van morgen kunt vergeten. Jullie zouden het hier allebei goed kunnen hebben, samen...’ Hij brak af en zei kort: ‘Het vuur is aangestoken; kom.’

Lian en enkele Mannen in het Groen voegden zich bij hen, en ze gingen bij het vuur zitten om te eten.

In de verte sloeg een trom, éénmaal.

‘Dat betekent,’ zei Tehalon, ‘dat de Zwarte Ridder met het Rode Schild mijn gebied heeft verlaten.’

Tiuri wendde zijn blik van Lavinia af en ging rechtop zitten. Dit was de werkelijkheid! Er mocht dan vrede heersen in dit gebied; oorlogszuchtige krijgers waren dichtbij.

Piak vroeg aan Tehalon of hij de Heer van Mistrinaut tegemoet mocht gaan.

‘Toegestaan,’ antwoordde deze. ‘In minder dan twee uur verwacht ik hem hier.’

Hij staarde Piak en Tiuri beurtelings aan. ‘En dan,’ vervolgde hij, ‘zullen we ernstig moeten spreken over zaken die nu belangrijk lijken, maar die morgen of over een eeuw vergeten zullen zijn.’

10 Krijgsplannen en afscheid

De middag van deze veelbewogen dag liep ten einde. Weer zaten er mensen aan de oever van het Diepe Meer: Tiuri en Piak, de Meester van het Woud en de Heer van Mistrinaut, Lavinia, Adelbart, Jaro en de Dwaas. Om hen heen, verborgen tussen de bomen, wachtten de Mannen in het Groen.

Tiuri had heer Rafox alles meegedeeld wat hij wist van de macht in de Tarenburcht.

‘Het is nog ernstiger dan ik dacht,’ zei deze. ‘De Vorst van Eviellan zelf! Mijn krijgslieden zijn gering in aantal, maar we zullen wel niet op versterking kunnen wachten.’ Zijn gezicht stond grimmig.

Piak keek naar hem en dacht aan het gesprek dat hij kortgeleden met hem had gevoerd, toen hij hem tegemoet was gegaan om hem erop voor te bereiden dat hij zijn dochter zou zien. Wat was heer Rafox boos geweest! Toch had hij op Piaks verzoek bij de ontmoeting geen ontstemming laten blijken.

En nu waren er eerst andere dingen te bespreken.

De Vorst van Eviellan bedreigde zowel het Rijk van Unauwen als dat van Dagonaut. Natuurlijk moesten ze in het westen op de hoogte worden gesteld van het bestaan van de Weg der Verrassing. Heer Rafox zou er onmiddellijk enkele van zijn mannen als boden heen sturen, via de Eerste Grote Weg, die ten noorden van het bos liep.

Wanneer de aanval zou plaatsvinden was onbekend. Jaro dacht dat er nog meer krijgslieden uit Eviellan werden verwacht en het zou zeker wel enige tijd duren voordat ze allen gevechtsklaar waren.

Het was echter mogelijk dat de vorst eerder zou aanvallen dan zijn oorspronkelijke plan was. Hij kon immers vrezen dat zijn bolwerk zou worden ontdekt.

‘Daarom vroeg ik u of u uw krijgslieden naar het oosten wilde laten gaan,’ zei Tiuri tot de Heer van Mistrinaut. ‘Hij weet dat u in het bos bent, door de trommen en misschien ook van zijn spionnen. Als hij denkt dat uw doel ergens anders is – de Vergeten Stad bijvoorbeeld – zal hij misschien nog niets ondernemen. Hebben we dan genoeg tijd om ze in het westen te waarschuwen?’

‘Ik hoop het,’ zei heer Rafox. ‘Maar het duurt zeker acht à tien dagen voordat de boden aan de andere kant van de bergen zijn. En dan zijn ze in Unauwens rijk nog niet meteen klaar om een inval te weerstaan.’

‘Langs de Weg der Verrassing, hier dichtbij, is het vlugger,’ sprak Tiuri. Hij vestigde zijn blik op Tehalon en zei: ‘Vanmorgen, vlak voordat Piak kwam, maakte u de opmerking dat u misschien een manier wist om er zo te komen!’

De Meester van het Wilde Woud streek over zijn baard en zei langzaam: ‘De Weg der Verrassing wordt streng bewaakt. Maar er is een verborgen pad, dat van de Groene Grotten de bergen ingaat, en uitkomt dicht bij de pas. Deze weg is ook niet zonder gevaren, maar ze geeft de enige mogelijkheid om van het Wilde Woud in het Rijk van Unauwen te komen. Zoals ik zei is het een verborgen pad, alleen bekend aan de Mannen in het Groen. Eén persoon zou daarlangs gaande, sluipend en met list, aan de aandacht van Eviellan kunnen ontsnappen...’

‘Wilt u mij die weg wijzen?’ vroeg Tiuri.

Het was even stil.

‘Jawel,’ zei de Meester van het Wilde Woud. ‘Maar ik kan je niet beloven dat je je doel bereiken zult. Eerlijk gezegd is de kans daartoe gering.’

‘Ik kan niet anders doen dan het proberen,’ zei Tiuri. ‘Wanneer kan ik de bergen over zijn – als het me lukt?’

‘Morgenochtend op weg, ’s middags bij de Groene Grotten. En vandaar is het ruim drie dagen tot de pas,’ antwoordde Tehalon. ‘In minder dan zes dagen ben je in Unauwens rijk.’

Tiuri keek naar heer Rafox, alsof hij zwijgend vroeg wat die ervan vond.

‘Jij alleen?’ vroeg deze zacht.

‘Er kunnen en mogen geen legers trekken over dat pad,’ sprak Tehalon. ‘Bovendien heeft alleen een enkeling de kans ongemerkt de pas over te gaan.’

‘Twee personen toch ook wel?’ zei Piak. ‘Zo’n belangrijke opdracht mag niet aan één worden toevertrouwd. Twee hebben een kans meer! En ik ken de bergen; ik ben er beter thuis dan Tiuri. Hij moet toch zijn schildknaap bij zich hebben!’

De vrienden keken elkaar glimlachend aan.

‘Goed, jullie samen dan,’ zei Tehalon. ‘Als heer Rafox het ermee eens is.’

‘Ik geloof dat de voorzienigheid Tiuri ertoe heeft aangewezen,’ zei deze langzaam, ‘en ik begrijp dat Piak hem niet alleen wil laten. De hemel geve dat het jullie lukt!’

‘Dank u,’ zei Tiuri. ‘Maar vergeet u ook de andere boodschappers niet.’

‘Dus heb je tóch je zin,’ mompelde Jaro.

De Dwaas zette grote, angstige ogen op. ‘Ik ben bang,’ fluisterde hij.

‘Tot zover dan over de Weg der Verrassing,’ zei de Heer van Mistrinaut.

‘Een ogenblik, heer,’ sprak Tiuri. ‘Ik was eigenlijk voor iets anders aangewezen, of beter, ik heb het zelf beloofd. Ik zou Marius terugbrengen naar de Boshut. Hij begrijpt dat ik het nu niet kan, maar ik heb bedacht dat hij toch niet hoeft te wachten.’ Hij wendde zich tot Jaro. ‘Ik weet, Jaro,’ zei hij, ‘dat je niet met een gerust hart bij ons zit. Het liefst zou je niet luisteren naar de plannen die wij maken om je vroegere meester te bestrijden. En je weet niet wat je zelf moet doen. Daarom dacht ik dat jij misschien mijn belofte uit zou willen voeren. Wil je Marius naar de Boshut brengen?’

Jaro’s gezicht verhelderde. Hij knikte. ‘Als Marius me vertrouwt, heel graag,’ antwoordde hij.

De Dwaas knikte ook.

‘Dan draag ik je met toestemming van Marius mijn taak over,’ sprak Tiuri.

Piak moest steeds naar zijn vriend kijken. Deze was toch een beetje veranderd sinds hun scheiding – hij leek op een of andere manier ouder geworden.

‘Goed,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘En nu dit: als ze in Unauwens rijk tijdig gewaarschuwd zijn, kunnen ze de Vorst van Eviellan daar opwachten en tegenhouden. Hij zal zich dan waarschijnlijk terugtrekken in dit gebied... Waarschijnlijk – het is het zéker; een andere weg is er niet voor hem. Wat dan? Zal hij zijn krijgsmacht dan niet in wraak en woede op ons richten? Doorstoten naar het oosten, verder het Rijk van Dagonaut in, waar ze net zomin een aanval verwachten?’

‘Ik heb daaraan gedacht,’ fluisterde Tiuri.

‘Ik ben het ermee eens dat ze in het westen gewaarschuwd moeten worden,’ zei de Heer van Mistrinaut, ‘maar tegelijkertijd moeten we ons voorbereiden op een oorlog in eigen land. Er zijn al boodschappers naar koning Dagonaut gestuurd met het bericht dat er vijanden zijn in het Wilde Woud. Maar we wisten toen nog niet wélke het waren, en hoeveel! En de Stad van Dagonaut is ver; ’s konings ridders en krijgsmacht kunnen pas over dagen hier zijn. Wij zullen dus zelf de eerste slag moeten opvangen.’

Hij haalde de kaart van de abt tevoorschijn en spreidde die uit op de grond. ‘De dichtstbijzijnde burchten zijn Mistrinaut en Islàn,’ ging hij voort. ‘De Heer van Islàn spant samen met Eviellan; hij vormt een extra bedreiging. Voorlopig kunnen we alleen rekenen op mijn krijgslieden en op de versterking van kasteel Westenaut, die gauw zal komen.’ Hij keek op en vroeg Tehalon: ‘Welke hulp kunnen we van u verwachten?’

‘Geen enkele dan die ik al gegeven heb,’ antwoordde deze op koele toon. ‘De Mannen in het Groen zullen zich afzijdig houden en alleen hun eigen grond verdedigen. Maar,’ voegde hij erbij, ‘we zullen de Vorst van Eviellan niet langer waarschuwen door onze trommen. We zullen hem op geen enkele manier terzijde staan; u is dus elke kans gegeven hem te dwarsbomen. Nog éénmaal zullen de trommen een bericht doorgeven dat hij horen zal: dat u en uw krijgslieden zijn afgetrokken. Verder is de strijd aan u! Alleen nog dit: ik duld geen enkele gewapende man van welke partij ook op mijn gebied tussen Groene Rivier, heuvels en bergen.’

‘Dank u,’ zei de Heer van Mistrinaut even koel. ‘We weten nu wat we aan u hebben.’

‘Heer Rafox,’ zei Tiuri, ‘u zult met weinigen tegenover velen komen te staan. Natuurlijk wil ik helpen als u dat gewenst vindt. Ik wil niet weglopen! Misschien dat ook een ander...’

‘Nee,’ viel de Heer van Mistrinaut hem in de rede, ‘als enige legeraanvoerder in het woud zal ik de vrijheid nemen de bevelen te geven. Er moet iemand naar het westen gaan en jij bent de aangewezen persoon daarvoor. Een man meer of minder zal trouwens in het gevecht niet veel uitmaken... als het tot een treffen komt voordat de versterking hier is. Jij en Piak gaan naar het Rijk van Unauwen; ik houd de wacht in het woud. Hoor nu wat mijn plannen zijn.’

Die plannen waren de volgende. Heer Rafox zou meteen teruggaan naar zijn krijgslieden en enkele van zijn snelste mannen als boden erop uit sturen, naar koning Dagonaut en het Rijk van Unauwen. Daarna zou hij, met Adelbart als gids, met zijn kleine leger naar het oosten trekken, in de richting van de Vergeten Stad. Hij zou enkele dagen wachten alvorens weer terug te gaan, om Tiuri en Piak de tijd te geven de bergen over te zijn. Dan zou hij langs de Zwarte Rivier de macht in de Tarenburcht weer naderen. Enkele verspieders zouden al eerder vooruitgestuurd worden om de bewegingen van de vijand gade te slaan.

‘Ik zal mijn mannen dezelfde opdracht geven,’ sprak Tehalon. ‘Zij kunnen steeds met u in contact blijven.’

De Heer van Mistrinaut trok zijn wenkbrauwen op. ‘Toch méér hulp?’ zei hij droogjes. ‘Natuurlijk is die welkom. Als de Vorst van Eviellan eerder op mocht trekken of een aanval op ons beginnen, zal ik natuurlijk anders moeten handelen.’

Voor het eerst wendde hij zich tot zijn dochter. ‘Lavinia,’ zei hij, ‘jij gaat dadelijk met mij mee, en dan zo vlug mogelijk terug naar huis. Broeder Martijn zal je misschien kunnen begeleiden.’

‘Zij is hier ook veilig,’ zei Tehalon.

‘Denkt u dat? Nee, nu er kans op vechten is, wil ik niet dat zij in het woud blijft. Je zult het daar toch wel mee eens zijn, Lavinia?’

‘Ja, vader,’ antwoordde ze gedwee.

Tenslotte werd besloten dat de jonkvrouw de volgende morgen de terugreis zou aanvaarden. Twarik en Lian wilden haar wel een eind wegbrengen.

Heer Rafox rees op. Alles was besproken en hij kon dus vertrekken. Adelbart ging met hem mee.

Ze namen afscheid van de anderen, die pas de volgende morgen bij zonsopgang op weg zouden gaan: Tiuri en Piak met Tehalon naar het verborgen pad, Lavinia naar huis, en Jaro met de Dwaas naar de Boshut.

Heer Rafox drukte Tiuri en Piak nog eens extra de hand. Ze wensten elkaar geluk en sterkte, en hun gezichten stonden ernstig bij de gedachte dat het mogelijk was dat ze elkaar niet terug zouden zien. Vlak voordat hij wegreed, nam de Heer van Mistrinaut Piak even terzijde en zei zacht: ‘Het is eigenlijk wat voorbarig om het uit te spreken, maar ik wil je toch laten weten dat ik je vriend graag als schoonzoon zou willen hebben.’

De Mannen in het Groen hadden ervoor gezorgd dat er voor ieder een slaapplaats was – in hangmatten en op de grond.

Tiuri en Piak lagen naast elkaar; ze waren beiden vermoeid, maar konden toch niet meteen gaan slapen. Ze fluisterden met elkaar over wat er gebeurd was. Piak sprak het meest; na een poosje merkte hij dat zijn vriend heel weinig zei. ‘Waar denk je aan?’ vroeg hij.

‘O, aan alles tegelijk,’ antwoordde Tiuri en hij zuchtte even.

‘Aan Lavinia?’

‘Ook aan Lavinia... Weet je Piak, ik houd van haar,’ voegde Tiuri er heel zacht bij. ‘Misschien geloof je het niet na... ach, vergeet het maar! Wie weet voelt ze zo niet voor mij.’ Hij zweeg even en vroeg toen: ‘Waarom vertelde je me eigenlijk niet dat ze met jullie mee was gekomen?’

‘Omdat...’ begon Piak. ‘Nee,’ zei hij, ‘dát moet je aan Lavinia vragen. Dat is haar geheim.’

Tiuri was voor zonsopgang wakker; hij wist dat hij toch niet meer zou kunnen slapen en stond op.

Bij het meer zat een in elkaar gedoken gestalte. Het was de Dwaas. Toen Tiuri naast hem ging zitten keek hij op en zei fluisterend: ‘Straks reis je weg, Vriend, en ik ga naar de Boshut. Onze wegen gaan naar verschillende kanten, steeds verder van elkaar. Vergeet je mij niet?’

‘Hoe zou ik je kunnen vergeten, Marius?’ zei Tiuri. ‘Zou ik vergeten datje me de weg wees in het woud, zou ik vergeten dat ik voor je heb gevochten, zou ik vergeten dat we samen gevangen waren en samen zijn gevlucht? Zou ik vergeten dat we eigenlijk samen naar de Boshut hadden moeten gaan? Ik vraag jou toch ook niet of je mij vergeet! Ik zal zeker bij je komen in de Boshut... als ik mijn weg heen en terug vinden kan.’

‘Naar waar de zon ondergaat...’ zei de Dwaas. ‘Je bent er eerder geweest. En je komt terug. Ik wacht op je, in de Boshut.’

Afscheid nemen... van de Dwaas en Jaro, en van Lavinia.

Na een haastig ontbijt bemerkte Tiuri plotseling dat hij met haar samen aan de oever van het meer stond. Hadden de anderen begrepen dat hij haar even alleen wilde spreken?

Nee, toch niet; daar kwam Tehalon aanstappen. Hij bleef bij hen staan en zei niets. Zijn aanwezigheid maakte echter dat hun afscheidswoorden niet veel verschilden van elke afscheidsgroet tussen vrienden. Ach, dacht Tiuri, misschien was het ook wel beter zo. Zijn weg was onzeker en als hij terugkwam was er nog tijd genoeg.

‘De tijd gaat zo snel!’ zei Tehalon plotseling. ‘De boden door heer Rafox naar Unauwens rijk gestuurd zullen er gauw zijn. Jij, ridder Tiuri, hoopt er sneller te komen langs de verborgen weg. Maar die is misschien niet verborgen genoeg – je kunt wel verráden worden door je haast, zodat je het eind van je levensweg hebt bereikt nog voor de strijd begonnen is. Waarom wil je het wagen? Wil je het voorbeeld volgen van de ridders zonder vrees die jong zijn omgekomen? Er worden liederen gezongen van hun dappere daden, maar die kunnen ze zelf niet meer horen! Wat heb je daaraan?’

Tiuri was stil. Hij zag angst oplichten op Lavinia’s gezicht en hij wendde zijn blik van haar af. Hij merkte dat Tehalon haar gadesloeg. Toen begreep hij dat deze opzettelijk in haar aanwezigheid zo had gesproken. De Meester van het Woud hoopte zeker dat ze hem bij zou vallen, zodat hij ervan zou afzien te doen wat hij als zijn plicht beschouwde.

Hij sloot even zijn ogen. O, bestond er maar geen Eviellan! Als Lavinia ook van hem hield, zou ze vast niet willen dat hij ging, en dan zou het afscheid ondraaglijk zwaar zijn. Toch moest hij gaan. Tehalon sprak ongetwijfeld uit eigenbelang; waarschijnlijk hoopte hij nog steeds dat de vijand voorgoed zou verdwijnen langs de Weg der Verrassing. Maar Lavinia, o Lavinia...

Tiuri’s overpeinzingen duurden niet langer dan een ogenblik, en Lavinia onderbrak ze.

‘Ik dacht vannacht aan een lied,’ zei ze, ‘dat ik eens voor ridder Tiuri zong. Ook over een ridder die...’ Ze maakte de zin niet af en keek Tiuri met glanzende ogen aan. ‘Over Edwinem van Forèstèrra, weet je het nog? Ik herinnerde me een couplet dat ik niet voor je gezongen heb.

De hellingen zijn hoog en steil,

diep en donker zijn de kloven,

grijs en grauw is ’t rotsgesteente,

maar helderwit de sneeuw erboven –

wit als het schild van Forèstèrre,’

Ze wachtte even en vervolgde:

‘en van Tiuri, ridder stout,

die met zijn vriend en schildknaap Piak

zocht het geheim van ’t Wilde Woud.

Dáár,’ zei ze, ‘zo kan ik het ook voor jou zingen. Vaarwel, Tiuri, goede reis en... tot ziens.’ Haar stem beefde, maar ze huilde niet.

Tiuri bekommerde zich niet meer om Tehalon. Hij sloeg zijn armen om haar heen, kuste haar en zei: ‘Dank je, Lavinia... en ook tot ziens. Ik kom terug om... om je handschoen... en méér dan dat.’

Even hielden ze elkaar vast alsof ze elkaar nooit meer los konden laten. Tiuri was onuitsprekelijk gelukkig en diep bedroefd tegelijk. Maar hij begreep dat het een niet kon zonder het ander.

11 De Groene Grotten en een geheim van Tehalon; de verborgen weg

Kort daarna gingen Tiuri en Piak door het woud naar het westen; ze reden om de beurt op Ardanwen en de Meester van het Woud ging hen voor.

‘Met elke stap dichter bij de bergen!’ zei Piak. ‘Over een paar dagen zijn we boven. Dat had ik ook niet kunnen vermoeden, dat ik zo gauw weer aan het klimmen zou gaan.’

‘Maar niet zoals vroeger,’ sprak Tiuri, ‘waar je elk pad wist en ieder gevaar kon ontlopen.’

‘O, maar in bergen ben ik altijd thuis,’ zei Piak. ‘Ik ruik de gevaren gewoon! En ik heb een vriend naast me die het zwaard kan voeren; ridder Tiuri heet hij.’

Tehalon keek nu en dan om, maar hij sprak niet tot hen.

‘Ik wilde dat hij eens lachte of huilde of boos keek,’ fluisterde Piak Tiuri toe. ‘Ik krijg bijna zin om mijn tong tegen hem uit te steken, alleen om te zien of hij dan verbazing laat merken.’

‘Stil toch,’ zei Tiuri.

‘Hij weet toch al wat ik zei,’ antwoordde Piak. ‘Hij hoort alles, dat voel ik, al spreken we niet hardop. Maar het kan hem niets schelen wat we zeggen. Ik praat onzin, dat weet ik best, maar ik moet toch iets zeggen, al weet ik niet wat.’

Tiuri glimlachte; hij begreep het wel.

’s Middags bereikten ze de uitloper van het Grote Gebergte waar de Groene Grotten waren. Deze grotten bevonden zich op verschillende hoogten; kronkelende paden liepen omhoog naar de laagst gelegene, de bovenste waren alleen bereikbaar langs touwladders.

‘Wat een fijne plaats om te wonen!’ zei Piak, terwijl hij zijn ogen liet gaan langs de hellingen die begroeid waren met berken en dennenbomen, met plekken groen gras ertussen. Er was een uitkijkpost vanwaar een Man in het Groen groetend naar hen zwaaide. Uit de grotten en van de hellingen kwamen meer in het groen geklede mensen aan – meest vrouwen en kinderen. Ze namen de vreemdelingen nieuwsgierig op. Tehalon hief een hand op en sprak hen korte tijd toe in zijn eigen taal. Daarna verdwenen ze bijna allen.

‘Het moet jullie spijten dat je niet lang hier kunt blijven,’ zei Tehalon toen tot Tiuri en Piak. ‘Dit is ons hoofdkwartier, een betere woonplaats dan burcht of stad.’

‘Zoals de Vergeten Stad,’ zei Piak peinzend.

‘Dáár zouden wij nooit willen wonen; ’t is goed dat die vergeten werd. Jij bent er geweest, nietwaar? Heb je toen ook bedacht dat iedere stad eens zal vervallen, vergaan of worden verwoest?’

‘Misschien wordt-ie eens weer opgebouwd,’ fluisterde Piak.

Tehalon gaf daar geen antwoord op. ‘Hier leven we gelukkig en beschermd,’ zei hij. Toen legde hij zijn hand op Ardanwens nek en vervolgde: ‘Straks zul je afscheid moeten nemen van je paard, Tiuri, want je kunt het niet meenemen langs de verborgen weg. Maar het mag hier blijven, en grazen op de hoger gelegen weiden. Mijn dochters en kleinzoon zullen voor hem zorgen, en ze zullen hem niet berijden als jij dat niet wenst.’

‘Dank u, heer,’ zei Tiuri. Hij was niet bijzonder gesteld op de Meester van het Woud, maar hij was er zeker van dat Ardanwen bij hem in goede handen zou zijn tot hij terugkwam.

‘Volg mij dan nu,’ zei Tehalon. ‘Ik wil te middernacht vertrekken; dus we zullen dadelijk eten en vroeg gaan slapen.’

Hij bracht hen over een der kronkelende paden naar boven, langs grotten waar velen naar hen gluurden, en klom toen langs een touwladder naar de hoogstgelegen grot, zijn woning.

Die was groot en eenvoudig ingericht als het verblijf van een kluizenaar. Op de grond waren dennennaalden gestrooid, waardoor de ruimte, zoals Piak opmerkte, echt ‘groen’ rook. Ze zagen donkere openingen die tot andere spelonken toegang gaven. Tehalon vertelde dat er een netwerk was van holen en gangen; bijna alle grotten stonden met elkaar in verbinding. ‘We hebben water,’ zei hij, ‘en een voedselvoorraad. We zouden zo nodig een beleg kunnen doorstaan.’

‘Denkt u dat dat gebeuren zal?’ vroeg Tiuri.

‘Ach nee,’ zei Tehalon. ‘Maar jullie zullen – als je terugkomt – deze plaats nooit leren kennen zoals ze tot nu toe is geweest.’

Hij ging in de buitenopening staan en keek een tijdje uit over het land dat hij het zijne noemde, het groene bosland tussen heuvels en rivier.

‘Wat er ook gebeurt,’ zei hij, ‘wie ook wint of verliest – onze dagen zijn geteld.’ Hij keek hen aan; op zijn gezicht was nog steeds niets te lezen, maar zijn stem klonk weemoedig. ‘Ons rijk zoals het was, is voorbij,’ sprak hij. ‘Maar ook dát stond in de sterren geschreven – en ik zie nu in dat ik me er niet langer tegen verzetten kan.’

Tiuri en Piak zwegen. Wat konden ze hierop antwoorden?

‘En daarom zal ik jullie voor het donker wordt iets geven,’ vervolgde de Meester van het Wilde Woud. ‘Een geheim dat ik eerst wilde verzwijgen. Maar het zou slecht zijn als ik het deed, want het is een erfenis van mijn voorvader uit het Rijk van Unauwen. Misschien kreeg ik die wetenschap alleen om ze nu aan jullie door te geven.’

Hij ging naar een oude kist die hij opende met een bronzen sleutel en haalde er na enig zoeken een paar vergeelde documenten uit. ‘Brieven en berichten van de eerste Heer van de Tarenburcht,’ zei hij.

Ze gingen zitten op de grond, Tehalon in het midden. Deze legde de documenten voor zich neer; ze waren beschreven met spinachtige, verbleekte letters.

‘Dit is de oude taal vanzelfsprekend,’ zei Tehalon. ‘Luister goed; ik zal jullie vertellen wat hier staat. Het gaat over Vorgóta, zo is de naam van de rivier, het bos en de eerste burcht aan de andere kant van de bergen.’

Hij begon langzaam te vertalen: ‘De Heer van Vorgóta heeft Tongan, de smid, drie dingen laten maken: een zwaard, een staf en een gong. Van het zwaard is al elders verteld; de staf dient om de gong te slaan. En de gong is zó opgehangen dat men hem horen zal van mijlen ver.

Ik zal mijn getrouwen vertellen hoe ze de Vorgóta-gong kunnen vinden, opdat ze de wachters van Unauwens rijk kunnen waarschuwen als gevaar mocht dreigen uit het oosten. Daartoe zullen ze reizen over de Tweede Grote Weg, die ik niet meer betreden zal.’

De Meester van het Woud hief zijn hoofd op en zei: ‘De Tweede Grote Weg heet nu Weg der Verrassing. Maar de Vorgótagong hangt nog steeds op dezelfde plaats, in een der westelijke uitlopers van het Grote Gebergte. Jullie hebben misschien maar een kleine voorsprong op Eviellan en het kost wellicht nog lange tijd om van de bergen een plaats te bereiken waar mensen wonen. Als je echter op de gong slaat zullen de mensen naar jullie toe komen. Ze zijn in Unauwens rijk zeker nog niet vergeten dat wie slaat op de gong ieder oproept om zich te weer te stellen tegen groot gevaar.’

‘En... waar is die gong?’ fluisterde Tiuri.

‘Ook dat staat neergeschreven,’ antwoordde Tehalon. ‘Ik zal het jullie voorlezen, woord voor woord. Ikzelf ben die weg nooit gegaan, maar ik denk dat ze duidelijk genoeg is aangegeven.’

Hij zei hun de zinnen voor, herhaalde ze en liet hen ze nazeggen.

Over bergen naar omlaag

Grote weg door dennenwoud.

Rechtsaf in het diepe dal

van de Tweeling-waterval.

Volg de stroom; waar die verdwijnt

is het teken dat u wijst.

Twee wegen – één leidt naar de gong,

verborgen stem, Vorgóta-gong.

Nadat ze hadden gegeten en gerust, kregen Tiuri en Piak nieuwe kleren, zodat ze er precies zo uitzagen als de Mannen in het Groen. Behalve dat werden ze voorzien van alles wat ze nodig hadden voor hun tocht: stevige laarzen, een pels voor als het koud werd boven, proviand en touw. Ze waren allebei gewapend; Piak met het zwaard van koning Unauwen en Tiuri met een dolk die hij van Jaro had gekregen. Ze namen afscheid van Ardanwen.

In de heldere nacht begonnen ze hun tocht; van de Groene Grotten naar het zuiden, de Groene Rivier over en toen naar boven. Tehalon leidde hen zonder aarzelen voort, langzaam in het donker en snel toen het licht werd. Even voorbij de bron van de rivier verdween het pad in de bergen, en zo liepen ze een eind bij fakkellicht.

Ze kwamen door druipsteengrotten, zo prachtig om te zien, dat de vrienden onwillekeurig even bleven staan. ‘Net versteende druppels,’ zei Piak, ‘en watervallen.’

‘Dit is de verborgen weg,’ zei Tehalon. ‘Ik sprak de waarheid tegen de Vorst van Eviellan toen hij je kwam opeisen, Tiuri!’

De jongelieden begrepen zijn woorden even verkeerd; ze verstijfden.

‘Ik zei hem toch dat je een verborgen pad zou betreden – en dat doe je nu, al is het niet de weg die hij denkt! Maar ik moet erbij zeggen dat ik ervoor zorgde dat hij mijn woorden verkeerd uit zou leggen. Jullie doen dat toch zeker niet.’

Voor het eerst meende Tiuri iets van een glimlach te zien op de lippen van Tehalon.

‘Blijft deze weg steeds onder de aarde?’ vroeg Piak huiverend. Hij liep toch liever over gewone bergpaden.

‘Nee,’ zei Tehalon. ‘Over een uur zul je het daglicht weer zien. Als we wat vlugger lopen tenminste.’

Hij bleek gelijk te hebben en Piak keek blij toen ze weer buiten waren. Nu was hij op vertrouwd terrein!

‘Hier groeien geen bomen meer,’ sprak Tehalon. ‘We hebben het Wilde Woud verlaten.’

De volgende morgen kwamen ze tussen twee bergruggen. Daartussen, nog een eind van hen verwijderd, maar dichtbij lijkend, zagen ze de Tarentop.

Tehalon bleef staan en zei: ‘Nu kun je niet meer verdwalen. Als je het pad blijft volgen, kom je vanzelf op de Weg der Verrassing, voorbij de laatste grote wachtpost. Vandaar tot de pas is het maar een klein eindje. Bij de pas zelf zijn ook wachters, die elke dag worden afgelost voor zover ik weet. Maar ik vertel je nu dat je weg niet zo gevaarlijk is als ik eerst deed voorkomen.’

‘Hoeveel wachters zijn er?’ vroeg Tiuri.

‘Dat weet ik niet,’ zei Tehalon, ‘weinig, twee of drie. Jullie zullen zelf moeten zien hoe je die kunt verschalken en ongemerkt passeren.’

‘Hoe kan het dat ze deze weg nooit hebben ontdekt?’ vroeg Piak.

‘Dat zul je gauw begrijpen,’ antwoordde Tehalon. ‘Dit pad eindigt plotseling bij een steile rotswand. Ver beneden je zul je dan de Weg der Verrassing zien liggen. Je hebt touw om af te dalen; als jongen uit de bergen zul je wel weten hoe dat moet. Spreek niet te veel of te luid, wantje nadert het gebied van de vijand. Dat is alles. Ik zeg jullie beiden vaarwel – en dan bedoel ik echt “vaar wel”. Het ga je goed. En vergeet de gong niet.’

Hij draaide zich om en snelde weg. Voordat een van de vrienden iets had kunnen zeggen was hij al ver van hen vandaan. Ze staarden hem na.

‘De Meester van het Wilde Woud!’ mompelde Piak. ‘Nou, iemand als hij zullen we waarschijnlijk niet weer tegenkomen.’

Toen vervolgden ze samen hun tocht naar de weg die hen over de bergen naar het westen zou voeren.

ZEVENDE DEEL Ridder Ristridin

1 De gevangene

De weg die over de grote bergen naar het westen voerde, de Tweede Grote Weg die weer was opengelegd...

Wanneer zouden de legers van Eviellan daaroverheen dreunen, om het Rijk van Unauwen te veroveren? Wanneer zou het kwaad dat zich stilhield en verborg in het Wilde Woud oplaaien en om zich heen grijpen als een vlam, iedereen verrassend in oost en west?

‘Steeds weer dezelfde gedachten,’ sprak de gevangene tot zichzelf, terwijl hij heen en weer liep in zijn kamer – zes passen van het raam naar de muur en vijf passen vandaar naar de andere muur. Op die wijze had hij al mijlen gelopen, in dit vertrek en in een ander, ook in een duistere cel.

Hij bleef staan en keek naar het raam, dat zó hoog in de muur was dat hij niet naar buiten kon kijken. Hij kon natuurlijk op een stoel klimmen, maar dan zou hij toch niets anders zien dan een binnenplaats en één of twee wachters.

Wat moet ik doen? dacht hij moedeloos. Hij had steeds getracht zijn geestkracht te behouden, zodat hij meteen tot handelen in staat zou zijn als hij vrijkwam. De eerste tijd had hij ook werkelijk geprobeerd vrij te komen. Eénmaal had hij de dienaar overvallen die hem eten kwam brengen. Natuurlijk had hem dat niets gebaat, en sindsdien brachten ze zijn maaltijden met z’n tweeën. Daarna was hij met meer overleg te werk gegaan. Hij had een tegel losgewrikt uit de vloer en was begonnen een gang te graven, met als werktuigen een lepel en een spijker. Hij wist heel goed dat zijn kans tot ontsnapping gering was in dit door muren en grachten omgeven kasteel, maar in elk geval had hij zo iets om zich bezig te houden. Nietsdoen was het ergste. Al dat werk was trouwens vergeefs geweest, want op een dag hadden ze hem naar een andere kamer gebracht. Ja, gebracht, als iemand zonder eigen wil, hem, Ristridin van het Zuiden, de held van vele avonturen.

Hij, Ristridin, gevangen in een val waar hij zelf in was gelopen! De overval van de Rode Ruiters had hij overleefd, aan hun achtervolging was hij ontsnapt, geheel alleen had hij de weg gevonden door de winterse wildernis – bezield door slechts één gedachte: de wereld op de hoogte te stellen van wat hij had ontdekt in het Wilde Woud.

Maar hoe had hij kunnen vermoeden dat de Heer van Islàn met de vijand samenspande?

Ridder Ristridin ging zitten op zijn bed en verborg zijn gezicht in de handen. Hij beleefde weer hoe hij aankwam bij Islàn, dodelijk vermoeid en opgejaagd, met de vijand op zijn hielen; hoe hij zijn hoorn liet schallen en werd binnengelaten.

‘Sluit de poorten, haal de bruggen op!’ had hij gehijgd. Dat was gebeurd, en daarmee was hij een gevangene geworden. Kort erna waren de vijanden voor de poort verschenen – krijgslieden in rood, groen en zwart – die de Heer van Islàn om zijn uitlevering vroegen.

Maar dáár had ridder Fitil geen gehoor aan gegeven; zoveel eergevoel had hij blijkbaar nog.

En zo, dacht Ristridin, ben ik opgesloten in Islàn. Ridder Fitil heeft me gezegd dat hij me behandelen zal als een gast, maar hij durfde me niet aan te kijken. Hij heeft de wet der gastvrijheid geschonden en het vertrouwen van zijn koning verraden. Kon ik hem nog maar eens spreken, hem ervan overtuigen dat hij verkeerd handelt. Hem, of desnoods zijn dochter...

De jonkvrouw had hij eens aangesproken, toen hij was ondergebracht in een kamer die uitkeek op een ommuurde tuin. Op een morgen – het was nog winter – wandelde ze daar in de sneeuw; hij had haar gewenkt door het tralievenster en tot haar gepraat. Ze had hem aangehoord en haar mooi gezicht was verbleekt, maar ze had niet geantwoord. En de dag daarop was hij naar een ander vertrek gebracht.

Ridder Ristridin keek naar een der pilaren van zijn bed, waar hij streepjes in had gekerfd, voor elke dag één. De dagen waren weken geworden, de weken maanden. En iedere dag was hetzelfde... nee, éénmaal, niet zolang geleden, was hem bevolen mee te gaan naar een onderaardse cel, een vochtige kerker waar niets in doordrong van het leven in de burcht. Hij had zich afgevraagd waarom, vooral toen hij na een paar dagen weer was teruggebracht naar dit vertrek. Zouden er gasten zijn geweest in het kasteel, die zijn aanwezigheid niet mochten vermoeden?

Nu was het lente. De tijd ging voorbij, terwijl hij wachtte... waarop? Weer verborg hij zijn hoofd in de handen.

In het voorjaar verwachten ze mij terug in kasteel Ristridin, dacht hij. Als ik niet kom, gaan ze me zeker zoeken.

Ook deze gedachte was niet nieuw, maar ditmaal kon hij er geen hoop uit putten. Het kwam hem voor dat hij jaren ouder was geworden, dat zijn leven voorbij was. En als het nog langer duurde, zou het te laat zijn.

Bovendien, ze zouden hem zoeken in het woud, en dan misschien overvallen worden, gedood als Ilmar, als Arwaut en al die anderen... Voorzover hij wist was hij de enige die was ontkomen.

De deur ging open, maar ridder Ristridin veranderde niet van houding. Na korte tijd voelde hij echter dat niet een van zijn bewakers was binnengekomen. Hij keek op en zag de jonkvrouw staan, de dochter van Islàn. Weer zag hij dat ze heel mooi was, maar haar gelaat stond strak en haar houding was hooghartig, bijna afwerend. En toch, flitste het door hem heen, zou ze misschien eerder luisteren naar hoofse liefdeswoorden dan naar wat hij tegen haar te zeggen had.

Hij zei echter niets, maar kwam overeind en wachtte tot zij zou spreken. Het duurde even voordat hij haar stem hoorde, fluisterend: ‘Ridder Ristridin...’

2 Jonkvrouw Isadoro en ridder Fitil

Ridder Ristridin bleef onbeweeglijk staan en zijn houding was even hooghartig als de hare toen hij vragend zei: ‘Ja, jonkvrouw?’

Ze kwam de kamer in en zei zacht: ‘Eens sprak u tot mij en ik wilde niet luisteren. Maar nu...’ Ze zweeg.

Ristridin zweeg ook; hij staarde haar aan tot ze haar ogen neersloeg. Maar na een poosje hief ze haar gezicht naar hem op en vroeg: ‘Waarom geeft u geen antwoord?’

‘Welk antwoord verwacht u van mij, jonkvrouw?’ zei de ridder. ‘Ik heb niets te zeggen.’

Ze fronste haar wenkbrauwen. ‘Waarom maakt u het mij zo moeilijk?’ sprak ze, bijna verontwaardigd.

‘Vergiffenis, jonkvrouw,’ zei Ristridin, ‘maar hoe kan ik, een gevangene, het u moeilijk maken?’ Toen merkte hij dat haar ogen vochtig werden van tranen en hij voegde er iets minder koel bij: ‘Mijn woorden hebben geen enkele waarde... hier. Dat moet u toch weten.’

‘Ik weet het,’ zei ze toonloos.

Ze wendde zich af, en hij deed een stap naar haar toe, plotseling bang dat ze weg zou gaan. Maar ze deed alleen de deur dicht en sprak rustig: ‘Ik weet dat u wederrechtelijk gevangen bent. Maar mijn vader had u ook kunnen uitleveren aan... aan een Zwarte Ridder met een Rood Schild, die tweemaal hier is geweest om u op te eisen.’

‘Schande over uw vader als hij dat had gedaan,’ zei Ristridin.

‘Maar hij deed het niet!’ zei ze fel, en ze kreeg een kleur.

‘Weet u wie hij is, die Zwarte Ridder?’

‘Daar geef ik geen antwoord op.’

‘Maar u weet wél wat er met mij gebeurd zou zijn als uw vader zijn eis had ingewilligd. En dus moet ik dankbaar zijn dat de Heer van Islàn mij opsloot in zijn burcht – ridder Fitil, die een meester dient wiens naam u niet eens durft uit te spreken!’

‘Dat is...’ begon ze.

‘Dat is de waarheid,’ zei Ristridin.

‘Ja,’ zei ze, en haar hooghartigheid viel van haar af. ‘Het is de waarheid.’

‘En wat wilt u nu met die waarheid?’ vroeg Ristridin zacht.

‘Ik weet het niet!’ zei ze. ‘Daarom ben ik bij u gekomen.’

Ze is eigenlijk nog erg jong, dacht Ristridin, en zijn blik verzachtte zich.

‘Als u vrijkwam,’ zei de jonkvrouw, ‘wat zou u dan doen?’

‘Vrij?’ herhaalde Ristridin. Hij moest even diep ademhalen bij deze gedachte. Vrij! Maar meteen daarna voegde hij er wantrouwend bij: ‘Waarom vraagt u me dit? Wat wilt u van mij?’

‘U vertrouwt me niet,’ zei ze bitter. ‘En gelijk hebt u.’ Ze schudde haar haren naar achteren; haar onzekerheid was verdwenen. ‘Luister,’ ging ze voort, ‘mijn vader heeft beloofd u hier gevangen te houden tot... ik weet niet tot wanneer.’

‘Aan wie heeft hij dat beloofd, aan de Ridder met het Rode Schild, de Meester van de Tarenburcht?’

‘Ja. Als wij u vrijlaten zal hij het ons nooit vergeven. En u – als u vrij was – zou u het ons ooit vergeven?’

‘Hier weet ik niet meteen antwoord op, jonkvrouw,’ zei Ristridin. ‘Nogmaals, wat wilt u? Ik kan u alleen zeggen dat ik hier gevangen ben omdat ik te veel weet van het Wilde Woud, van het gevaar dat ons allen bedreigt...’

‘Dat het Rijk van Unauwen bedreigt!’

‘Is dat niet genoeg? Weet u niets van dat land, het mooiste op aarde? Maar het gevaar bedreigt ons ook. De Vorst van Eviellan is de vijand van ieder die het goede wil...’

‘Ssst!’ zei ze.

‘Waarom vreest u hem zo? Hij is nog niet aan de macht. Of wel?’

‘Nee...’ fluisterde ze.

‘Maar hij zal komen en zegevieren. Tenzij de Zwarte Ridder wordt ontmaskerd. Dat is wat ik zal doen als ik vrij ben!’

Het vuur verdween uit Ristridins stem toen hij erbij voegde: ‘Als het niet te laat is.’

‘Misschien is er nog tijd,’ fluisterde ze. ‘Misschien kunt u mijn vader overhalen u vrij te laten. Daarom kwam ik hier; ik wil dat u met elkaar spreekt. O, ik bid dat hij u laat gaan! U bent de enige die iets van de schande kunt uitwissen die wij over ons hebben gebracht. O, schenk ons vergiffenis!’

Ristridin stak zijn hand uit, maar ze week terug en zei, plotseling bleek wordend: ‘Zeg niets! Kijk me niet zo medelijdend aan. U weet niet wat er is gebeurd!’

Een angstig gevoel greep Ristridin aan. ‘Wat dan?’ zei hij scherp.

‘Vrienden van u... Ze kwamen hier om naar u te vragen...’

‘Wie?’

‘Ridder Bendoe, en Ewijn, en ridder Tiuri met zijn schildknaap.’

‘Is hun iets overkomen?’

‘Tiuri is... ridder Bendoe en Ewijn gingen weg, naar Deltaland.’

‘Deltaland?’ zei Ristridin verbaasd. ‘Maar Tiuri... was het de jonge Tiuri?’

‘Ja, Tiuri met het Witte Schild. Hij ging met zijn schildknaap het woud in... met nog iemand, een vriend...’

Ristridin greep ruw haar hand. ‘En?’ zei hij grimmig. ‘Zijn ze ook verdwenen, overvallen, als mijn volgelingen? Dood?’

Ze rukte zich los. ‘Nee!’ riep ze. ‘Niet dood! Ze zijn gevangen. Maar de schildknaap is ontsnapt en niemand weet waar hij is... De Zwarte Ridder is van zijn bestaan niet eens op de hoogte.’

Ristridin streek zich over het voorhoofd.

‘Dus ergens zwerft iemand vrij rond, die ook iets weet van het woud,’ zei hij langzaam. ‘Nu begrijp ik het! Breng mij onmiddellijk bij uw vader!’

Korte tijd later stond ridder Ristridin tegenover de Heer van Islàn – en het was de gevangene die de situatie beheerste. Op ridder Fitils gezicht wisselden verschillende uitdrukkingen elkaar af: angst, boosheid en schaamte. Jonkvrouw Isadoro stond naast hem; zij beheerste zich beter dan haar vader.

Ristridin had nu vernomen wat er was gebeurd – dat Tiuri en zijn schildknaap het woud in waren gegaan met een vriend, een eigenaardige zwerver die er meer van scheen te weten. Ridder Fitil had hen zijn krijgslieden achternagestuurd om hen gevangen te nemen en terug te brengen naar Islàn. Maar de Rode Ruiters waren hen voor geweest; ze hadden Tiuri en de vriend meegevoerd naar het westen. De schildknaap was er echter niet bij; Islàns krijgslieden hadden hem achtervolgd, maar hij was ontkomen. Enkele dagen geleden waren ze dat aan hun heer komen vertellen.

‘En dus,’ zei Ristridin op bijtende toon, ‘bent u op de gedachte gekomen dat het misschien nutteloos is mij gevangen te houden. De kans bestaat immers dat een ánder uw geheim zal verraden! Al zal de Vorst van Eviellan u er evengoed verantwoordelijk voor stellen.’

‘De Heer van de Tarenburcht weet niets van deze schildknaap,’ zei ridder Fitil. ‘Hij was niet bij zijn vrienden toen die gegrepen werden.’

‘Dat maakt zijn kans om de bewoonde wereld te bereiken groter,’ sprak Ristridin. ‘Maar de anderen... denkt u ook wel eens aan hen? U bent óók schuldig aan hun lot! Tiuri... ik ken hem; hij beloofde veel... een ridder was hij al voordat hij tot ridder was geslagen...’

‘Ik had hem alleen maar gevangen willen houden,’ begon ridder Fitil, ‘totdat...’

‘Totdat uw meester zijn slag heeft kunnen slaan!’ viel Ristridin hem in de rede.

‘Hij is mijn meester niet!’ riep Fitil, nog roder wordend dan hij al was, ‘en Dagonauts rijk is hij goed gezind. De strijd gaat alleen tussen hem en koning Unauwen! Ik heb nooit kwaad gewild...’

‘Voor deze woorden zou ik u kunnen doden!’ zei Ristridin met fonkelende ogen. ‘U hebt nooit kwaad gewild! Maar u liet toe dat Eviellan zich hier nestelde en groeide in macht. U hebt nooit kwaad gewild, maar toen ik u vertelde dat mijn volgelingen zijn afgeslacht, hield u zich doof. U hebt nooit kwaad gewild, maar u liet ridder Tiuri het woud ingaan, en uw enige verontschuldiging is dat u hem zélf alleen maar gevangen had willen nemen. Ik hoorde u nog liever zeggen dat u wél kwaad wenst!’

‘U zult me daar zo zeker toe brengen,’ zei de Heer van Islàn, dreigend zijn wenkbrauwen fronsend.

‘O zwijg!’ riep Isadoro, terwijl ze tussen de twee mannen in kwam staan. ‘Wat hebt u eraan ons te laken, ridder Ristridin? Wij zijn medeplichtig aan alles wat er is voorgevallen in het Wilde Woud – en als we u vrijlaten is het alleen uit eigenbelang.’

‘Isadoro...’ begon haar vader.

‘Of bent u bang voor de wraak van hém?’ zei ze schamper. ‘Denkt u dat we ooit iets goeds kunnen verwachten van een vorst die een mensenleven niet telt, dat het er iets toe doet of we hem gehoorzaam blijven of niet? Laat ridder Ristridin gaan! Wij hebben geen rustig uur gekend sinds hij hier kwam.’

‘Stil, Isadoro,’ mompelde Fitil. Hij keek Ristridin aan; zijn woede was weg. ‘Ja,’ zei hij dof, ‘in godsnaam, ga – en laat mij alleen.’

Ristridin wendde zich een ogenblik af voor de wanhoop in zijn blik. Maar hij vermande zich en sprak: ‘Uw eigen geweten zal misschien beter over u kunnen oordelen dan ik. U laat mij vrij, maar ik ga niet voordat u mij meer hebt verteld. Hoe bijvoorbeeld hebt u mijn verdwijning verborgen kunnen houden? Waar zijn ridder Bendoe en Ewijn?’

Terwijl hij sprak verliet Isadoro geruisloos de kamer.

Ridder Fitil had zich genoeg hersteld om geërgerd te kunnen kijken. Even leek het dat hij zou weigeren te antwoorden. Toen zei hij nors: ‘Valse berichten zijn gemakkelijk verspreid. En uw vrienden zullen wel in Deltaland zijn, of aan de grens.’

‘Waarom?’

Er kwam even bijna iets van triomf op Fitils gezicht. ‘Om de inval vandaar terug te slaan,’ antwoordde hij, ‘een inval van Deltaland op Dagonauts rijk... en dát is geen vals bericht, geloof mij. Deltaland valt binnen, en Eviellan snelt ons land te hulp! Ik hoef er zeker niet bij te zeggen dat de inval zélf ook door Eviellan is voorbereid; Deltaland is er immers onderhorig aan! Een inval van weinig betekenis, die nu wel afgeslagen zal zijn. Maar het doel is bereikt: Dagonauts ridders zijn naar de grens gelokt en de aandacht is afgeleid van het Wilde Woud... Bovendien,’ voegde hij eraan toe, ‘is het gerucht verspreid dat u, ridder Ristridin, al eerder naar Deltaland bent gegaan.’

‘Dus,’ zei Ristridin langzaam, ‘heb ik geen vrienden in de buurt om mij te helpen. U hebt uw werk goed gedaan, ridder Fitil.’

‘Nee,’ zei de Heer van Islàn. ‘Als ik mijn werk goed had gedaan, leefde u niet meer. En,’ vervolgde hij met bittere zelfspot, ‘het was niet mijn werk dat ik deed, maar knechtenarbeid voor Eviellan! Ga nu, alstublieft.’

Ridder Ristridin bleef staan. ‘Ik durf het wagen toch nog enig vertrouwen in u te stellen,’ zei hij. ‘Het is nog niet te laat! U hebt krijgslieden...’

‘Nee!’ zei de Heer van Islàn, en het was duidelijk dat hij het meende. ‘Ik ben een verrader en nogmaals een verrader, maar ik kan en wil geen nieuwe weg inslaan. Verdwijn uit mijn kasteel en behartig uw eigen zaken.’

‘Goed,’ zei Ristridin. ‘Maar luister, Fitil! Houd uw krijgslieden paraat en versterk uw burcht. Want dit voorspel ik u: de vijand in het woud zal binnenkort zijn woede richten op ons rijk, en Islàn zal zijn eerste doelwit zijn! Als u uw eed aan Dagonaut nog niet vergeten bent, maak u dan klaar om hem te weerstaan.’

‘Dat geloof ik niet,’ zei Fitil met vlakke stem.

‘U weet dat ik gelijk heb,’ sprak Ristridin, en hij keek naar Isadoro, die net weer binnenkwam met verschillende dingen in haar handen – zijn zwaard, zijn schild, zijn zilveren hoorn en zijn gescheurde mantel. ‘U kunt uw dochter beter naar veiliger oorden sturen,’ voegde hij erbij, terwijl hij zwaard, hoorn en mantel van haar aannam.

‘Nee,’ zei ze trots. ‘Ik blijf hier, waar ik behoor.’

Ondanks alles voelde Ristridin bewondering voor haar, en hij boog zwijgend.

‘Hier is uw schild,’ zei ze.

‘Staat u mij toe dat ik het hier laat,’ sprak hij. ‘Ik zal mijn naam voorlopig hier achterlaten en onbekend reizen. Als u echter een paard voor mij hebt...’

‘Neem alles mee wat u wilt,’ bromde ridder Fitil, ‘en verdwijn.’

Ristridin vroeg: ‘Wanneer begint de aanval op het Rijk van Unauwen?’

‘Dat weet ik niet,’ antwoordde Fitil. En plotseling brulde hij: ‘Ik heb u toch gezegd dat ik slechts knechtenwerk deed? Ga alstublieft!’

Ristridin ging.

3 Rooie Quibo

Ridder Ristridin verliet kasteel Islàn, en achter hem werden de poorten gesloten en de bruggen opgehaald. Gezeten op zijn paard dacht hij een ogenblik na. Naar koning Dagonaut, die hem had uitgestuurd, was het bijna een week reizen. En hij had niet veel tijd... hij had misschien helemaal geen tijd meer. En hij moest vele, vele krijgslieden verzamelen als hij het tegen Eviellan wilde opnemen. Er stond hem maar één ding te doen, wist hij: naar kasteel Ristridin moest hij gaan; dat was het dichtst bij en zijn broeder Arturin kon hij vertrouwen. Een ogenblik later reed hij pijlsnel naar het zuiden, zonder schild en met gesloten vizier. De vijand wist niet dat hij vrij was en mocht het ook niet te weten komen. Zo was er nog kans te werken aan zijn ondergang!

De dag liep ten einde toen Ristridin op weg ging. Toen de volgende dag aanbrak bereikte hij het dorp aan de zuidelijke rand van het Bos van Islàn en hield stil bij een herberg. Daar hadden Tiuri, Piak, Ewijn en Bendoe op hun reis naar Islàn een nacht doorgebracht. Ristridin voelde niets voor een oponthoud, maar zijn paard was vermoeid. Hij moest een ander paard hebben, als hij vandaag nog in kasteel Ristridin wilde zijn.

De herberg leek gesloten, zo vroeg in de morgen, maar toen hij een paar maal op de deur had geklopt, kwam de waard naar buiten. Die keek verwonderd en wat verschrikt naar de rijzige ridder met zijn gesloten vizier.

‘Wat wenst u, heer?’ vroeg hij.

‘Een ogenblik rust en een vers paard,’ antwoordde Ristridin. ‘Ik moet zo gauw mogelijk verder.’

‘Een paard! Ja heer,’ zei de waard. ‘Komt u binnen.’

De gelagkamer zag er ongezellig uit, want de vuile bekers en glazen waren nog niet weggeruimd. Die stonden rommelig op een grote tafel vol vlekken, en ertussenin lag het roodharige hoofd van een man die waarschijnlijk zijn roes van de vorige avond uitsliep. Toen Ristridin binnenkwam, keek hij op en staarde hem met doffe ogen aan.

‘Wat wilt u eten, heer ridder?’ zei de waard, terwijl hij met een ruw gebaar een paar bekers opzijschoof, zodat de roodharige man belet werd in zijn voornemen weer in slaap te vallen.

‘Dat kan me niet schelen,’ antwoordde Ristridin. ‘Een stuk brood en wat water. Zorgt u er liever voor dat ik een paard krijg.’

‘P... paard?’ zei de roodharige en hij gaapte luidruchtig.

‘Verdwijn jij liever, Quibo,’ zei de waard geprikkeld. ‘Je doet mijn herberg niet veel eer aan.’

‘Juist wel!’ wierp Quibo hiertegen in. ‘Heb ik gisteren je brandewijn geen eer aan gedaan? En ik voel me te ellendig om...’

‘Ach, hou je mond,’ bromde de waard. Hij zette haastig een schaal brood en een kroes water neer voor zijn onbekende gast en zei bezorgd: ‘Ik zal zien dat ik een paard krijg, heer ridder.’

‘Jager Bas heeft goeie paarden,’ sprak Quibo en hij gaapte weer.

Het gezicht van de waard klaarde op. ‘Ik zal meteen naar hem toegaan,’ zei hij, en verdween.

Ridder Ristridin wilde zijn vizier opslaan, zodat hij kon gaan eten. Maar hij bedacht zich en keek naar de andere gast.

Deze was bezig zijn ogen uit te wrijven. Zijn stem klonk minder slaperig toen hij zei: ‘Mijn scherpe blik hoeft u niet te vrezen, ridder! Ik zie niets en hoor niets voordat de zon haar hoogste stand heeft bereikt. En dan ben ik zó moe, dat ik mijn middag met gemijmer doorbreng, en rust totdat de avond valt.’

Hij strekte een hand uit naar Ristridins kroes, schrok toen een beetje van zijn eigen brutaliteit en vervolgde: ‘Als ik mijn hersens maar beter bij elkaar had... Wie bent u?’

‘Waarom nu juist de vraag waarop ik geen antwoord kan geven?’ zei Ristridin kortaf, maar niet onvriendelijk.

‘Ach, duizendmaal vergiffenis, edele heer! Ik groet u nederig en zal mij verwijderen,’ sprak de roodharige. Hij kwam moeizaam overeind en plofte meteen weer neer op zijn stoel. ‘Even bijkomen,’ mompelde hij.

Ristridin stond op, liep naar de deur en keek eens naar buiten. De waard kon natuurlijk nog niet terug zijn. Hij ging weer aan de tafel zitten en merkte dat de roodharige jongeman nu helemaal wakker was en hem aandachtig aankeek.

‘Ik bid u,’ zei hij, ‘wacht niet op mij met eten, ridder... Ristridin.’

‘Hoe kom je daarbij?’ vroeg de ridder, zijn verbazing verbergend.

‘U kent mij niet, maar ik ken u wel,’ was het antwoord. ‘Ik hoef geen gezicht te zien om te weten wie ik voor me heb. Ik heb u vaak zien rijden en met bewondering bekeken. U zag mij natuurlijk nooit. Rooie Quibo is mijn naam.’

Ristridin zei niets.

‘En nu komt u eindelijk terug van uw tocht door het Wilde Woud,’ ging deze eigenaardige snaak voort. ‘In het geheim, met gesloten helm, geschokt en geschrokken misschien. Hebt u ze ook aanschouwd, de mannen in rood, groen en zwart, die een steekspel speelden op een stille plek?’

‘Stil!’ zei Ristridin. Hij rees overeind; groot en dreigend torende hij boven Rooie Quibo uit.

Die keek wat angstig naar hem op. ‘Ik...’ begon hij.

‘Zwijg,’ zei Ristridin, terwijl hij naast hem ging zitten. ‘Geen woord meer!’ Hij sloeg zijn vizier omhoog en keek Quibo streng aan. ‘Het is niet om een grap dat ik onbekend wil blijven,’ voegde hij erbij. ‘’t Is waar dat ik geschokt ben, en verbaasd ook, dat jij weet wat er is in het Wilde Woud. Maar in ’s hemelsnaam, zwijg, en doe alsof je me niet herkent, totdat ik met je heb kunnen spreken. Je bent nu toch nuchter, is het niet?’

‘Broodnuchter,’ zei Quibo. ‘Maar...’

‘Geen woord meer,’ herhaalde Ristridin. Zijn stem en houding maakten indruk, want Quibo hield zijn mond dicht. Ristridin haalde de schaal met brood naar zich toe en at wat. Hij bood Quibo ook wat aan, maar die mompelde: ‘Ik zou geen hap door m’n keel kunnen krijgen.’

Toen voetstappen naderden, sloeg de ridder snel zijn vizier neer. De waard kwam binnen en zei: ‘Er staan twee paarden buiten, heer; ik zal zadelen welke u het beste vindt.’

‘Kun je paardrijden?’ vroeg Ristridin aan Quibo.

‘Ja heer,’ zei deze.

‘Zadel ze dan allebei,’ sprak Ristridin tot de waard. ‘Deze jongeman gaat met me mee.’

‘Quibo?! Ja heer, goed heer,’ zei de waard en hij ging heen met een verwonderd gezicht.

‘Ik mee?’ fluisterde Quibo ongelovig. ‘Maar ik...’

‘Geen tegenwerpingen alsjeblieft,’ viel Ristridin hem in de rede.

‘Maar waaróm?’ riep Quibo.

‘O, ik heb een schildknaap nodig,’ antwoordde Ristridin luchtig. ‘Bovendien wil ik nog een gesprek met je hebben.’

Dat laatste was waar, maar hij had nóg een reden om Quibo onder zijn hoede te willen houden. Deze zag eruit alsof hij graag vele glazen brandewijn tot zich nam – en als hij die ophad, zou hij wel eens te veel kunnen zeggen.

‘Kom mee,’ beval hij, en ging naar buiten.

Rooie Quibo gehoorzaamde hem zonder verder tegen te stribbelen. Hij bleef ongelovig kijken toen hij de ridder volgde en wachtte tot de paarden gezadeld waren. ‘Ik dróóm nog natuurlijk,’ zei hij halfluid tot zichzelf, terwijl hij opsteeg.

Ristridin drukte de waard wat geldstukken in de hand en zei: ‘De eigenaar van deze paarden krijgt ze zo spoedig mogelijk terug. Dank voor uw hulp. En onthoud dit: bij de kroon van koning Dagonaut en de zwaarden van zijn ridders bezweer ik u te zwijgen over mijn bezoek. Gegroet.’

‘Mooi gesproken!’ zei Quibo met een zucht.

Ristridin steeg ook te paard en reed weg, gevolgd door zijn schildknaap tegen wil en dank.

‘Ik heb nog niet eens ontbeten!’ zei Rooie Quibo klagelijk.

‘Je had toch geen honger,’ zei Ristridin. ‘Vooruit, in galop.’

‘Ik word zeker misselijk met een lege maag,’ mopperde Quibo. ‘Ik schildknaap... ’t is een schande, om te schateren van ’t lachen!’

Maar hij zat goed in het zadel, merkte Ristridin, en een ogenblik later stoven ze voort over de weg naar het zuiden.

Na een tijd barstte Quibo uit: ‘Heer, alstublieft, kunnen we niet éven rusten?’

Hij kon niet zien dat Ristridin glimlachte toen hij zijn paard inhield en zei: ‘Wel, het is stil hier. We kunnen stapvoets gaan en praten.’

Rooie Quibo streek met een vuile hand door zijn haar en zei gemelijk: ‘Ik ben uw dienaar, heer, al begrijp ik nog steeds niet waarom u mij uit mijn slaap hebt gesleurd en meegesleept naar... ik weet niet naar wát... slavernij, een slot of een slag.’

‘Er zit misschien meer waarheid in je woorden dan je beseft, Quibo,’ zei Ristridin. ‘Grote gevaren bedreigen dit land en een ander. Wat weet jij van het Wilde Woud?’

‘Ik zal het u vertellen, als u het verlangt,’ zuchtte Quibo. ‘Maar vergun mij dan even op de grond te gaan zitten. Ik ben wat beverig.’

Ristridin stemde daarin toe, en Quibo deed hem toen het verhaal dat hij enkele weken geleden had verteld aan ridder Bendoe, Tiuri en hun metgezellen.

‘Dit is je dus een tijd geleden al overkomen!’ zei Ristridin. ‘Waarom heeft niemand dit ooit eerder gehoord?’

‘Niemand heeft het ooit eerder gelóófd!’ riep Quibo. ‘Ik heb het verhaald aan ieder die het horen wilde. Over dat steekspel, en dat dreigende dal tussen heuvelhellingen.’

‘Wel, op dit moment is het beter dat ze in jouw belevenissen een verhaal blijven zien,’ zei Ristridin. ‘Wat je zag is echter werkelijkheid, Quibo; en die krijgers waren geen geesten of spooksels, maar mensen.’

‘Ja?’ fluisterde Quibo. ‘Ik wil niet beweren dat dit mij geruststelt. Wat voor mensen mogen dat wel zijn?’

‘Ze komen uit Eviellan,’ antwoordde Ristridin.

‘O, daarom hebt u zo’n haast. Niet om naar uw huis te gaan, maar om hem in te halen!’

‘Over wie heb je het?’

‘Over de ridder die gisteren in de herberg rustte. Een ridder ravenzwart en rood – ik bedoel met een zwart harnas en een rood schild.’

Daar wist Ristridin niets van. ‘Vertel verder!’ zei hij.

‘Ik heb niets verder te vertellen, heer. Ik... ik was niet helemaal helder meer, als u begrijpt wat ik bedoel.’ Rooie Quibo krabde op zijn hoofd en grijnsde verontschuldigend. ‘Hij deed me ergens aan denken,’ voegde hij erbij, ‘en nu weet ik aan wat: aan het woud!’

‘En hij ging deze weg?’

‘Mijn herinnering is geheel in nevels gehuld... Ik meen dat hij van het noorden kwam en naar het zuiden ging.’ Quibo trok een gezicht alsof het nadenken hem pijn deed.

‘Dan gaan we vlug verder,’ besliste Ristridin, terwijl hij opstond. Hij liep een eindje de weg af, scherp kijkend naar de grond. ‘Er heeft hier eerder een ruiter gereden, in dezelfde richting als wij,’ merkte hij op. ‘Kom, Quibo!’

‘Heer ridder,’ zei deze, ‘ik heb u alles verteld wat ik te vertellen had. Mag ik nu weer terug naar mijn thuis?’

‘En naar je herberg?’ zei Ristridin.

‘Ik zal met geen woord gewagen van wat ik weet...’

‘Ook als je brandewijn hebt gedronken, Quibo?’

‘Ook dan! En wat ik drink is uw zaak niet, ridder,’ zei Quibo met een kleur van ergernis.

‘Als het je tong losmaakt wél,’ zei Ristridin ernstig. ‘Daarom is het “nee”, Quibo! Je gaat met mij mee, zolang ons weten een geheim moet blijven.’ Hij pakte Quibo bij zijn schouder en trok hem overeind. Je hoeft niet tegen te spreken,’ ging hij voort. ‘Je blijft bij mij, of je het goedvindt of niet.’

‘Ik zal alleen een blok aan uw been zijn, heer!’ riep Quibo uit. ‘Ik ben de gekste schavuit van een schildknaap die ooit op een ros reed.’

‘Dat kan wel wezen,’ sprak Ristridin, ‘maar het is nu eenmaal zo.’ Hij dacht aan Ilmar, jonge, vrolijke Ilmar, zijn schildknaap die was gedood, en hij zuchtte.

‘Ridder...’ zei Quibo.

Ristridin keek hem aan en zag dat zijn gezicht eigenlijk heel schrander en ook wel goedhartig was, al was het vuil en door overmatig drinken getekend.

‘Ja?’ sprak hij.

‘Wat zijn moet dat moet zo zijn,’ zei Rooie Quibo bijna plechtig. ‘Met mijn lege maag en moede hoofd volg ik u tot in... tot in de... tot op de dag dat ik terug mag.’

‘Goed zo,’ zei Ristridin vriendelijk. ‘Vooruit dan maar weer.’

‘Mag ik u dan nog wat zeggen, heer?’ zei Quibo. ‘Is uw hoorn niet beter geborgen in uw zadeltas? Ik zie hem glanzen en glinsteren door de gaten in uw mantel heen.’

‘Zó heb je me herkend!’ riep Ristridin, even van zijn stuk gebracht.

‘Nee, dat niet – het zien ervan gaf me alleen maar zekerheid. Zo’n zuiver zilveren hoorn zie je niet elke dag.’

‘En zulke oplettende ogen als de jouwe ook niet,’ zei Ristridin. ‘Dank voor je goede raad; ik zal die meteen opvolgen.’

‘Nu is het niet ver meer,’ sprak de ridder wat later. ‘Nog een paar bochten in de weg, en we zullen het kasteel zien liggen.’

‘Als het maar niet een bocht te veel is!’ mompelde Quibo. ‘Ik ben draaierig; dadelijk duvel ik van mijn paard af.’

Ristridin deed alsof hij dat gemopper niet hoorde. ‘En daar,’ zei hij, toen ze de eerste bocht voorbij waren, ‘rijdt de ridder van wie je sprak, een Zwarte Ridder met een Rood Schild.’

‘Laat hem rijden,’ zei Quibo mat. ‘Wij zijn te moe om hem in te halen.’

De paarden waren inderdaad moe, maar Ristridin zette toch het zijne aan. Een ridder uit Eviellan die uit het noorden was gekomen... misschien wel van Islàn of uit het Wilde Woud. Daar wilde hij meer van weten.

De Zwarte Ridder keek om; toen hield hij zijn paard in en wachtte tot Ristridin bij hem was.

‘Gegroet, ridder!’ riep hij. ‘Medereizigers zijn altijd welkom.’ Hij had zijn vizier opengeslagen en Ristridin zag een gezicht dat er ondanks een glimlach somber en grimmig uitzag.

Hij kende de man niet, maar de Ridder met het Rode Schild die hij als zijn doodsvijand beschouwde had hij nooit in het gelaat gezien.

‘Wees eveneens gegroet, heer,’ zei hij. Maar hij sloeg zijn vizier niet op.

4 Ridder Kraton van Indigo

‘Er is maar één weg; dus wij kunnen een eind samen rijden,’ sprak de Zwarte Ridder met het Rode Schild. ‘Hoort die man bij u?’ Hij wees naar Quibo, die aan kwam sukkelen.

‘Mijn schildknaap,’ zei Ristridin.

‘O! Ik reis alleen zoals u ziet. Ik ben ridder Kraton van Indigo.’

Dit was dus niet degene die hij vreesde. Ristridin neeg even zijn hoofd en zei: ‘Ik ken uw naam, ridder Kraton.’

‘Van Indigo,’ sprak de ander, zijn wenkbrauwen fronsend. En toen Ristridin bleef zwijgen voegde hij erbij: ‘Of betwist u mij het recht me zo te noemen?’

‘Ik betwist u geen enkel recht, ridder Kraton,’ zei Ristridin enigszins verbaasd.

‘Van Indigo!’ herhaalde Kraton. ‘Mijn kasteel mag dan verwoest zijn door de oudste zoon van koning Unauwen; ik zal het weer opbouwen! En de naam Indigo kan niet worden vernietigd, al trachtte u dat met het verzwijgen ervan te insinueren.’

‘Ik tracht niets te insinueren,’ zei ridder Ristridin koeltjes, ‘Ridder Kraton van Indigo!’

De ander nam hem van hoofd tot voeten op en sprak: ‘Ik kom van de Stad van Dagonaut en ben op weg naar het zuiden. En u?’

‘Ik ben eveneens op weg naar het zuiden,’ antwoordde Ristridin.

‘Waar komt u vandaan?’

‘Van het noorden.’

‘En uw naam?’

‘Blijft onbekend,’ antwoordde Ristridin. ‘Maar wij kunnen samen reizen, als u geen bezwaar hebt tegen het gezelschap van een ridder zonder naam.’

‘Ik heb er wél bezwaar tegen!’ riep Kraton. ‘Ik heb u mijn naam genoemd, en u beledigt mij als u me niet de uwe zegt en uw vizier opslaat!’

‘Dat spijt me,’ zei Ristridin zonder zich te verroeren.

‘We zijn toch in het Rijk van Dagonaut, waar vrede heerst?’ ging Kraton voort. ‘Hier zijn toch geen samenzweringen, sluipmoordenaars, roofridders en anderen die klaarheid schuwen? Wat bezielt u zo rond te zwerven?’ Weer nam hij Ristridin aandachtig op.

‘Dat is mijn zaak, ridder Kraton van Indigo,’ sprak deze kortaf en hij trok aan de teugels van zijn paard.

Maar ridder Kraton versperde hem de weg. ‘Ik neem hier geen genoegen mee,’ zei hij.

‘Hel, hemel en alle heiligen,’ zuchtte Rooie Quibo. ‘Dat moet er nog bij komen!’

Ja, dat moest er nog bij komen! Ristridin wist dat Kraton en hij elkaar niet konden laten gaan. Deze ridder uit Eviellan mocht niet te weten komen wie hij was; de vijand moest hem nog steeds gevangen wanen; onschadelijk, opgesloten in Islàn. Misschien vermoedde Kraton al wie hij voor zich had – en ook een vermoeden kon gevaarlijk zijn als hij het meedeelde aan zijn vorst. Een uitdaging was inderdaad de enige oplossing.

‘Zo, neemt u daar geen genoegen mee, ridder Kraton,’ zei Ristridin. ‘Spreek verder; ik ben tot uw beschikking.’

Kraton gaf niet meteen antwoord; plotseling scheen hij te aarzelen.

‘Ik wacht!’ voegde Ristridin er met enige stemverheffing bij.

Met een driftige beweging trok Kraton zijn handschoen uit en wierp die hem toe.

‘Ik neem uw uitdaging graag aan,’ zei Ristridin kalm. ‘Welke voorwaarden zullen we stellen?’

‘Uw naam!’ zei Kraton bars. ‘En ik wil dat u uw vizier opslaat.’

‘Als u wint... goed. Maar wat als ik win?’

‘Ik heb niets te verbergen,’ sprak Kraton sarcastisch. ‘Zegt u maar wat u nog meer van me wilt.’

‘Als ik win verplicht ik u met mij mee te gaan naar het doel van mijn reis.’

‘Een fraaie voorwaarde!’ riep Kraton. ‘Een doel dat mij onbekend is!.’

‘Ik zal het vandaag nog bereiken,’ sprak Ristridin. ‘Maar als u de enige wilt zijn die voorwaarden stelt...’

‘Goed, ik neem het aan!’ riep Kraton. ‘Ik verwacht niet verslagen te worden door een haveloze ridder zonder naam. Hoe vechten wij?’

‘Ik heb geen wapen dan mijn zwaard.’

‘Met het zwaard dan,’ sprak Kraton, terwijl hij zich ontdeed van dolk en strijdbijl. ‘En te paard, totdat een van ons ontwapend is en op de grond ligt.’

‘Afgesproken,’ zei Ristridin. Hij keek naar Quibo en zei: ‘Wacht, en kijk toe.’

‘Ja heer,’ zei deze.

Ristridin dacht: Als het verkeerd afloopt, zal hij dan zo slim zijn door te rijden naar kasteel Ristridin en ze daar te vertellen wat er is gebeurd? Hij kon nu niets meer zeggen tot zijn reisgezel. Maar het kon en mocht niet verkeerd aflopen, zei hij tot zichzelf, terwijl hij zijn zwaard trok. Hij was zeker even sterk als zijn tegenstander; alleen diens paard leek veel beter dan het zijne.

Ridder Kraton gooide Quibo zijn schild toe. ‘Zo,’ zei hij, ‘nu staan we er gelijk voor.’ Hij was dus een man die waarlijk ridderlijk vocht.

En hij was een geducht vechter, al bleek Ristridin tegen hem opgewassen. Maar die vocht om het behoud van twee koninkrijken. Misschien voelde Kraton daar iets van, want zijn aanvallen waren fel en snel, alsof hij besloten had er vlug een einde aan te maken.

Ristridin pareerde echter al zijn houwen en slagen, en sloeg zelf zoveel te harder. Hij merkte echter dat hij zich, wat zijn paard betrof, inderdaad in het nadeel bevond – dat was niet alleen vermoeid, maar ook niet afgericht voor een situatie als deze. Het ros van zijn tegenstander was veel beweeglijker. Toen hij dat had bedacht, verdubbelde hij zijn krachten; hij drong dicht tegen Kraton op en gaf hem een slag die tegen diens helm schampte.

De Zwarte Ridder wankelde in zijn zadel, en Ristridin maakte daarvan gebruik door hem van zijn paard te trekken. Zelf viel hij ook; maar hij had zijn voeten al uit de stijgbeugels en was het eerst overeind.

Hij hoorde Quibo’s stem, hoog en hel van opwinding: ‘Sla erop, steek hem neer!’ Maar hij wachtte even totdat Kraton ook op de been was.

Nu stonden ze er werkelijk gelijk voor. Het zand stoof op om hen heen, luid klonken de slagen van metaal op metaal, en beiden werden licht gekwetst.

Toen hief Ristridin zijn zwaard en sloeg zo krachtig toe, dat het zwaard van Kraton brak. Daarna wierp hij zijn eigen wapen weg, besprong zijn tegenstander en gooide hem op de grond.

‘Ik win,’ sprak hij, zich hijgend over hem heen buigend.

Kraton bewoog zich een beetje en mompelde iets. Ristridin hielp hem overeind in zittende houding.

‘U wint,’ zei Kraton nors. ‘Laat me maar los; ik leef nog.’

Even later liet hij zich toch helpen met opstaan; met zijn gebroken zwaard in de hand liep hij langzaam een paar maal op en neer.

‘Hebt u zich genoeg hersteld om verder te gaan?’ vroeg Ristridin.

‘Ja zeker, Ridder zonder Naam,’ zei Kraton. ‘Leidt u me maar naar uw onbekende doel.’

Quibo kwam naderbij.

‘Neem jij de strijdbijl en dolk van ridder Kraton,’ beval Ristridin hem.

‘Ik ben nog wel in staat die zelf te dragen,’ zei Kraton.

‘U zult ze niet nodig hebben op onze reis,’ sprak Ristridin. ‘Stijgt u te paard, ridder Kraton van Indigo.’

Kraton keek hem grimmig aan. ‘Eén ding weet ik nu,’ zei hij, ‘uw naam moet wel héél bekend zijn! Anders reed ik nu niet tegen mijn zin met u mee.’

‘En dicht naast mij,’ sprak Ristridin. De flikkering in Kratons ogen beviel hem niet. Deze ridder vermoedde zeker een vijand in hem, en hij zou wel eens kunnen proberen te vluchten.

‘Hoeveel bochten nog?’ vroeg Rooie Quibo achter hem zich hardop af.

Daar waren de vertrouwde omtrekken van de burcht Ristridin aan de Grijze Rivier.

‘Is dát uw doel?’ vroeg Kraton.

‘Inderdaad,’ antwoordde Ristridin.

‘Dat treft goed,’ sprak Kraton. ‘Het was mijn doel ook, toevallig. Op mijn heenreis naar de Stad van Dagonaut ben ik er ook geweest. Het is een gastvrij kasteel. Verwondert u dat?’

‘Nee, ridder Kraton,’ zei Ristridin. ‘Waarom zou mij dat verwonderen?’

‘Ik bedacht dat u wel een van die ridders kon zijn die iets hebben tegen mij en mijn landgenoten,’ antwoordde Kraton. ‘Ridder Arturin is zo niet. Hij weet dat er vrede is tussen Dagonaut en Eviellan.’

Ristridin gaf geen antwoord. Hij had besloten wat hij dadelijk zou doen; prettig vond hij het niet, maar het was onvermijdelijk. Er was geen vrede meer tussen Dagonaut en Eviellan; spoedig zou het hard tegen hard gaan.

Kraton keek van terzijde naar hem en zweeg. Maar hij scheen te begrijpen dat hij in gevaar verkeerde, want vlak bij het kasteel hield hij zijn paard in en zei: ‘Het doel is bereikt.’

‘Nog niet,’ zei Ristridin. ‘Wij gaan binnen.’

Ze reden verder en hielden stil voor de opgehaalde brug. Vroeger had Ristridin altijd zijn zilveren hoorn laten schallen, maar nu vroeg hij slechts met luide stem om toegang. Knarsend ging de brug naar beneden.

‘Ik heb u begeleid tot aan uw doel,’ zei Kraton, ‘en nu scheiden zich onze wegen.’ Hij wilde zijn paard de sporen geven, maar Ristridin pakte het bij de teugel, trok zijn zwaard en riep: ‘Wat, wilt u vluchten? Stijg af en ga met me mee naar binnen.’

‘En dan?’ zei Kraton, half boos, half ongerust. ‘Is dit een val? Wat kan ik van u verwachten, Ridder zonder Naam?’

‘Precies hetzelfde wat ik van Eviellan kan verwachten,’ antwoordde Ristridin. ‘Stijg af!’

Te voet betraden ze de brug; krijgslieden kwamen hen tegemoet en vroegen verbaasd wat er aan de hand was.

‘Deze ridder heeft mij in een val gelokt!’ riep Kraton.

‘Wij vragen beiden gastvrijheid,’ zei Ristridin. ‘Laat ons binnen en meld ridder Arturin onze komst.’

Hij greep de onwillige Kraton bij een arm en stapte met hem de brug over. De krijgslieden liepen mee, maar in de poortgang hielden ze hen staande.

‘Hoe is uw naam?’ vroegen ze aan Ristridin.

‘Laat hem niet toe!’ riep Kraton.

‘Dit is de burcht van mijn voorvaderen,’ sprak zijn begeleider, terwijl hij zijn vizier opsloeg. ‘U begrijpt nu toch zeker wel hoe ik heet! Ik ben Ristridin van het Zuiden.’

5 Ristridins thuiskomst

Ridder Kraton hief zijn armen op en liet ze weer zinken in een gebaar van berusting in het onvermijdelijke. De krijgslieden praatten verrast door elkaar. ‘Laat ons door,’ zei Ristridin, ‘en sluit de poort.’

Een ogenblik later waren ze op de binnenplaats. Anderen kwamen aanlopen; verheugde en verbaasde uitroepen weerklonken: ‘Ridder Ristridin is terug!’

En daar kwam ridder Arturin zijn broer met uitgestrekte handen tegemoet. ‘Eindelijk!’ riep hij.

De begroeting was hartelijk, maar kort, want Kraton trok zijn gebroken zwaard. ‘En ik?’ vroeg hij.

‘U, ridder Kraton, bent mijn gast,’ sprak Ristridin koel, ‘net zoals ik de gast was van de Heer van Islàn.’

Ridder Arturin keek verwonderd. ‘Wat betekent dit?’ vroeg hij.

Intussen was er nog iemand de binnenplaats opgekomen; het was niemand anders dan Bendoe.

Ristridin zei: ‘Met andere woorden, ridder Kraton is mijn gevangene.’

‘Ristridin!’ riep Bendoe.

Toen viel zijn oog op Kraton en hij vroeg: ‘Is hij... is hij de man die we zoeken?’

‘Nee, dat niet,’ zei Ristridin. Hij gaf de wachters een teken en beval: ‘Sluit hem op. Hij kan alles krijgen wat hij verlangt, behalve zijn vrijheid.’

‘Ik weiger dit te aanvaarden,’ zei Kraton kwaad. ‘Door een list hebt u me hier gekregen. Uw toespeling op Islàn begrijp ik niet. Ridder Arturin, ik beroep mij op u als heer van dit kasteel! Vandaag wil ik uw gast zijn, maar morgen moet ik gaan.’

‘U zult pas gaan als ik u vrijlaat,’ zei Ristridin.

‘Wanneer zal dat zijn? U handelt vals en u hebt het recht niet...’ begon Kraton.

‘Wannéér?’ viel Ristridin hem in de rede. ‘Pas nádat de aanval van Eviellan heeft plaatsgevonden.’

Deze woorden legden Kraton het zwijgen op. Zijn gezicht verstarde en hij zei geen woord meer. Maar de blik die hij Ristridin toewierp was vol machteloze woede.

‘Wat betekent dit alles?’ vroeg Arturin nogmaals.

Ristridin keek de kring van verwonderde gezichten rond en sprak met nadruk: ‘Om ’s hemelswil, doe wat ik zeg. Niemand mag weten dat ik thuis ben gekomen, en vertel ook niet dat ridder Kraton hier verblijft. Bewaak dit kasteel als gold het een beleg.’ Hij wenkte Quibo. ‘Zorg voor mijn schildknaap,’ voegde hij erbij. ‘Geef hem eten en een goed glas wijn – maar niet meer dan één glas, al zou hij erom smeken.’ Toen richtte hij zich tot zijn broer en Bendoe. ‘Kom mee,’ zei hij, ‘ik heb jullie veel te vertellen.’

‘Dus toch het Wilde Woud,’ zei Bendoe een tijd later.

‘Ja, tóch,’ zei Ristridin. ‘O Bendoe, had je Tiuri maar geloofd!’

‘Het spijt me,’ bromde Bendoe. ‘Maar je moet het me niet al te kwalijk nemen. Tiuri is zo jong, en die Dwaas leek me helemaal onbetrouwbaar.’

‘Kinderen, dronkaards en dwazen...’ sprak Ristridin voor zich heen. ‘Maar Tiuri is geen kind meer en hij heeft eerder de moed getoond tegen heersende meningen en gewoonten in te gaan.’ Hij zuchtte.

‘Het spijt me van de jongen,’ zei Bendoe. Zijn gezicht werd donker van woede. ‘En Arwaut, mijn neef,’ ging hij voort. ‘En Ilmar en... Ik zweer op dit ogenblik...’

‘Wacht voordat je eden zweert,’ viel Ristridin hem met zachte stem in de rede. ‘Misschien krijg je eerst een andere taak, Bendoe! Waar is Ewijn?’

‘Hij is eergisteren van hier vertrokken,’ antwoordde Arturin. ‘Bendoe kwam een dag eerder, en de berichten die hij meebracht overtuigden Ewijn ervan dat hij niet langer op jou kon wachten. Hij moest koning Unauwen op de hoogte stellen.’

‘Welke berichten?’ vroeg Ristridin. ‘Wat heb je gedaan, Bendoe, sinds je naar Deltaland vertrok?’

‘Wel, de inval heeft werkelijk plaatsgevonden,’ vertelde Bendoe, ‘al verwondert het me niet dat het slechts een schijnmanoeuvre was. Ewijn en ik voegden ons bij de krijgsmacht van je broer en de Heer van Warudin. In een paar dagen hadden we de meeste aanvallers teruggedreven achter de grens. Pas tóén kwam Eviellan ons te hulp met een leger onder leiding van de ridder van Darokítam. Ewijn ging terug naar kasteel Ristridin; hij kon moeilijk zij aan zij vechten met zijn vijand! Daarna waren er nog enkele schermutselingen, maar ik deed daar niet lang aan mee. Ik trok met wat wapenknechts Deltaland binnen, en ik hoefde de rivier maar over te steken om in Eviellan te komen. Zie je, ik vertrouwde het niet – en uit wat jij hebt verteld blijkt dat ik gelijk had.’

‘En wat deed je in Eviellan?’ vroeg Ristridin.

‘O, ze zagen me niet graag komen, maar ze moesten natuurlijk de schijn ophouden van de vriendschap die zogenaamd bestaat tussen onze beide landen. Ik reisde dus betrekkelijk ongestoord naar het westen, aan de andere kant van de Grijze Rivier, langs Darokítam en voorbij Agfarod.’ Bendoe zweeg even en vervolgde: ‘Daar ontdekte ik dat ze druk bezig waren. Van alle kanten trokken krijgslieden op, sommige openlijk, andere in stilte. Hele legers waren op de been gebracht, en ze waren bijna alle op weg naar het westen. Daar waar het Grote Gebergte en de Zuidenwindbergen in elkaar overgaan, moet er al een grote macht verzameld zijn; er is daar een kloof die toegang geeft tot het Rijk van Unauwen.’

‘Een aanval van twee kanten,’ zei Ristridin peinzend. ‘’t Is heel goed mogelijk. In Unauwens rijk kennen ze die zwakke plek in hun grens; er is vaker gevochten. Maar nu daar een grote aanval, en dan tegelijkertijd, of nee... kort erna een inval vanuit het Wilde Woud, over de pas van de Tweede Grote Weg. Díé aanval zal geheel onverwacht komen! En ze zal niet kunnen worden gestuit, omdat Unauwens legermacht geconcentreerd is op het zuiden...’

‘Wisten we nu maar wanneer dat was!’ zei Bendoe. ‘Ridder Kraton...’

‘Ik denk niet dat je van ridder Kraton iets zult vernemen,’ sprak Ristridin. ‘Maar het zal niet onmiddellijk gebeuren. Dan had hij wel anders gereageerd toen ik hem zei dat hij gevangen zou blijven tot ná de aanval. We hebben misschien nog tijd.’ Hij wendde zich tot zijn broer. ‘Arturin...’ begon hij.

‘Ik sta klaar met alle krijgslieden onder mij,’ sprak deze.

‘Allereerst boodschappers,’ zei Ristridin. ‘IJlboden naar koning Dagonaut, naar kasteel Mirtelan, Warudin, Griudin, Igrudin...’ Hij keek Bendoe aan. ‘Jij zult ook bode zijn,’ sprak hij. ‘Ewijn is er niet – jij moet langs de Grijze Rivier naar het Rijk van Unauwen reizen om ze daar op de hoogte te stellen van de dreiging uit het Wilde Woud. Dat zijn wij van Dagonauts rijk verplicht, want wij hebben het kwaad onwetend toegelaten en zich ongestoord laten vermeerderen.’

‘Hoe zijn ze er gekomen?’ vroeg Arturin zich af.

‘Ergens via de Grijze Rivier,’ zei Ristridin. ‘Het is al járen aan de gang waarschijnlijk. En kortgeleden zullen er wel veel krijgslieden bij gekomen zijn, toen de aandacht hier gevestigd was op Deltaland.’

Bendoe stond tegenover hem. ‘Ik... naar Unauwens rijk?’ zei hij. ‘Goed. Ik vertrek vannacht.’

‘Morgen vroeg,’ zei Ristridin. ‘Een nachtelijk vertrek zou de spionnen van Eviellan op de gedachte kunnen brengen dat je zending geheim en belangrijk is.’

Bendoe knikte.

‘De vijand mag voorlopig niet vermoeden dat wij zijn plannen weten,’ ging Ristridin voort. ‘Arturin, jij moet ervoor zorgen dat geen krijger van Eviellan de rivier meer over komt om zich bij het leger in het Wilde Woud te voegen. De zuidgrens van het woud moet ook onder bewaking worden gesteld, maar dat laatste niet meteen; dat zou weer argwaan wekken. Bendoe moet eerst de bergen over zijn.’

‘En jij?’ vroeg Bendoe.

‘Ik maak me klaar voor de oorlog op ons eigen gebied,’ antwoordde Ristridin. ‘De strijd tussen Unauwen en Eviellan duurt al jaren, en het ziet ernaar uit dat die zal worden beslist op ónze grond.’

6 Terug naar het Wilde Woud

De boden waren uitgestuurd; Arturins krijgslieden hadden opdracht gekregen zich gevechtsklaar te maken. Maar Ridder Ristridin keek ernstig toen hij bedacht hoe lang het kon duren voordat hij een leger had verzameld dat groot genoeg was om de geweldige legermacht van Eviellan te weerstaan.

‘Op één helper kun je in elk geval al spoedig rekenen,’ zei Arturin tot hem. ‘Hij kwam naar Deltaland voor de slag en Ewijn heeft daar met hem gesproken voordat hij hierheen ging. Ridder Tiuri van Tehuri. Hij was van plan hierheen te komen.’

‘Tiuri de Dappere!’ riep Ristridin. ‘Hij zal een sterk medestrijder zijn. Maar ik zie ertegenop hem te vertellen wat er met zijn zoon is gebeurd.’

‘Wees niet al te somber,’ zei Arturin. ‘Je hebt alleen gehoord dat de jongen gevangen is – niet gedood.’

‘Maar in handen van de heerser in het Wilde Woud,’ sprak Ristridin. ‘Een Zwarte Ridder met een Rood Schild; ik vermoed dat hij ook degene is die ridder Edwinem doodde.’ Hier keek hij Bendoe aan. ‘De Vorst van Eviellan zelf!’ zei hij zacht. ‘Ik denk, Bendoe, dat het niet is voorbestemd dat hij door jouw hand zal vallen. En wat verwacht je van hem voor Tiuri zoon van Tiuri?’

Ridder Bendoe vertrok bij zonsopgang over de Derde Grote Weg naar het westen.

Ridder Arturin bereidde zijn krijgslieden voor op hun taak.

Ridder Kraton zat opgesloten en vervloekte het lot dat hem had doen verliezen van Ristridin.

Ridder Ristridin liep onrustig door het kasteel, brandend van verlangen om te handelen en wetend dat hij nog wachten moest. Hij liet Rooie Quibo bij zich komen, gaf hem wapens en een maliënkolder en zei: ‘Op de binnenplaats zijn de krijgslieden zich aan het oefenen. Voeg je bij hen en doe mee.’

‘Ik?’ zei Quibo. ‘Heer, voor de wapenhandel ben ik waarlijk niet in de wieg gelegd! Ik ben uw gevangene omdat u mij niet vertrouwt, maar u kunt me niet dwingen deze dingen te dragen, of dapper te doen tot de dood! Mijn moed is gering, mijn gezondheid niet goed...’

‘Die zal wel verbeteren nu er geen herberg in de buurt is,’ sprak Ristridin droogjes. ‘Gehoorzaam mij. Mijn schildknaap moet met wapens om kunnen gaan.’

‘Waarom haat u mij, heer, omdat ik u herkende?’ riep Quibo. ‘U spot met mijn smart, lacht om mij, laffe luiaard die ik ben!’

‘Met die luiheid zal het uit zijn,’ zei Ristridin. ‘Houd je brutale mond en ruk in!’

Twee uur later vond hij Quibo, bezweet en vuiler dan ooit, in een hoek van de binnenplaats.

‘Sta op,’ beval hij, ‘en ga je wassen.’

‘Heb medelijden, heer!’ steunde Quibo. ‘Ik ben geslagen, op sterven na dood.’

‘Koud water zal je goed doen,’ zei Ristridin meedogenloos. ‘Maak voort, anders ben je te laat voor het eten.’

‘Eten!’ sprak zijn schildknaap tegen wil en dank vol walging. ‘Ik heb dorst! Ik wil zuipen tot ik zat ben.’

Ristridin trok hem ruw overeind en gaf hem een draai om zijn oren.

‘O, genade,’ zuchtte Quibo, terwijl hij stond te tollen op zijn benen. ‘Waarom sluit u mij niet op, als ridder Kraton? Dan had ik rust.’

‘Nee, jij gaat straks met me mee,’ zei Ristridin. ‘Misschien kun je me van enig nut zijn. Jij kent immers de weg in de Onzalige Heuvels.’

‘Onzalig de dag dat ik u zag!’ jammerde Quibo. ‘Moet ik weer meegesleept worden zonder een slokje om me te sterken? Wanneer gaat u, heer?’

‘Heel gauw,’ sprak Ristridin. ‘Ik denk dat ridder Tiuri niet lang wil wachten alvorens het Wilde Woud in te gaan.’

‘Ridder Tiuri?’

‘Ja, die verwacht ik vandaag of morgen hier.’

‘Nog meer ridders,’ mopperde Quibo. ‘Razende ridders, daadkrachtig en dapper, en ik, arme Quibo, daar hulpeloos tussen.’ Haastig maakte hij zich uit de voeten.

Tegen het einde van de volgende dag reed er een ruiterstoet de Vlakte van Islàn op. Vooraan reed een ridder met een schild van azuur en goud; Tiuri de Dappere, de vader van Tiuri met het Witte Schild. Naast hem reed Ristridin, nog steeds met gesloten vizier. Ook Rooie Quibo bevond zich bij het gezelschap, keurig uitgedost als schildknaap, maar met een knorrig gezicht.

Ze hielden hun paarden in en keken naar kasteel Islàn dat ze in de verte zagen liggen, grimmig, de bruggen op, de poorten dicht.

De ridders keken ook grimmig.

‘Toch lijkt het me beter dat we Islàn voorlopig aan zichzelf overlaten,’ zei Ristridin.

‘Vandaar is Tiuri vertrokken,’ sprak zijn metgezel peinzend.

Ristridin dacht even aan Isadoro en vroeg zich af hoe Tiuri en zij met elkaar waren omgegaan. Hij keek naar Tiuri’s vader en zei: ‘Je begrijpt het toch. We kunnen ons niet veroorloven te vroeg een gevecht uit te lokken. Over een dag of zes zal Bendoe in het Rijk van Unauwen zijn. En van vele kastelen zullen er gauw krijgslieden op weg gaan naar hier...’

‘Ik begrijp het volkomen,’ sprak ridder Tiuri de Dappere. ‘Maar niemand zal zich erover verwonderen dat ik naar het woud rijd.’

‘Een vader die zijn eigenwijze zoon zoekt,’ zei Ristridin met een zwakke poging tot scherts. ‘Natuurlijk. We zullen bij Steenvoorde het Wilde Woud ingaan; eerst in de richting van de Vergeten Stad, en dan naar het westen, zo vlug als het ons verantwoord lijkt...’ Ze reden verder.

Achter Ristridin klonk Quibo’s stem: ‘Heer, vergeef mij, maar ik vernam dat we de Onzalige Heuvels laten liggen. Zou ik...’

‘Zwijg!’ zei Ristridin ongeduldig. ‘Wie zegt dat we er op een andere dag niet zullen komen?’ Weer keek hij met medegevoel naar de ridder naast hem. Hij begreep dat deze dacht aan zijn zoon.

ACHTSTE DEEL De Laatste Strijd

1 De pas

Tiuri zoon van Tiuri lag op zijn buik op de grond en keek over de rand van de steile bergwand waar het verborgen pad eindigde. Beneden zich zag hij de Weg der Verrassing. Piak lag naast hem en fluisterde in zijn oor: ‘Zie je die rookpluim daar, rechts van de Tarentop? Daar moet de laatste wachtpost zijn.’

Aan de andere kant, in het westen, was de pas, waar volgens Tehalon ook krijgslieden waakten. Een hoge rots benam hen daar het uitzicht – het was dus niet te zeggen hoe ze die konden passeren. In elk geval moesten ze eerst afdalen; Piak had al uitgemaakt waar dit het beste kon.

Er naderden voetstappen over de weg beneden hen. De vrienden trokken hun hoofd terug, maar even later keken ze toch weer, heel voorzichtig.

Het waren twee Rode Ruiters, zwaar gewapend, maar te voet. Ze liepen onder hen door, langzaam, want de weg was glad van half gesmolten sneeuw. Ze gingen naar het westen en verdwenen achter de rots. Van die kant klonken stemmen. De vrienden wachtten zwijgend. Na een poosje kwamen de Rode Krijgslieden terug... nee, het waren twee anderen die teruggingen naar het oosten, in de richting van de Tarentop.

‘De wacht bij de pas is afgelost!’ fluisterde Tiuri, toen ze weg waren. ‘Dat is mooi; nu is de kans groot dat er voorlopig niemand zal komen. Laten we gaan.’

Piak ontrolde het touw en knoopte de twee einden aan elkaar. Hij sloeg het om de rotspunt heen die hij had uitgezocht; het was zó lang dat het zelfs als lus bijna tot op de weg hing. ‘Jij eerst,’ zei hij zacht. Hier in de bergen voelde hij zich weer de gids die de leiding had en dus het laatst moest afdalen.

Tiuri ging; hij moest even iets overwinnen voordat hij zich over de rand liet zakken. In zulke ondernemingen was hij de mindere van zijn vriend. Maar hij kwam heelhuids beneden aan. Hij bewoog zijn vingers, die rood en pijnlijk waren van het ruwe touw en sloeg toen met ingehouden adem de afdaling van Piak gade. Deze was echter in een oogwenk bij hem en begon meteen aan het touw te trekken tot hij de knoop in zijn handen had. Hij maakte die los en trok. ‘Zo!’ fluisterde hij tevreden, terwijl hij het touw weer oprolde. ‘Het laatste eindje van het Verborgen Pad is verdwenen en wij staan op de Weg der Verrassing.’ Daarna gaf hij de leiding over aan Tiuri. ‘Wat doen we nu?’

Tiuri wist het ook niet precies. De pas was van hier niet te zien en hij wist niet hoe de wachtpost gelegen was. Maar, dacht hij, ze konden niet veel anders doen dan die richting uit gaan – sluipend en met list, om met Tehalon te spreken.

De weg was breed en steeg gestadig. Aan weerszijden waren rotswanden en links van hen, voorbij de bocht, bevonden zich de wachters. Het beste zou natuurlijk zijn als ze ongemerkt voorbij konden...

Piak stootte Tiuri aan en fluisterde: ‘Alsjeblieft, neem jij mijn zwaard. Ik kan er niet goed mee omgaan. Ik heb liever dit.’ Hij omknelde de stok die hij onderweg had gevonden en meegenomen.

Tiuri nam dit aanbod aan, wetend dat zijn vriend gelijk had.

Korte tijd later gluurden ze om de rots die hun steeds het uitzicht had belemmerd. Ze konden de weg afkijken tot aan het hoogste punt – de pas. Een eindje daaronder stond een hut, van steenblokken gebouwd. Wat rook kringelde door een gat in het dak omhoog en de deur stond open. Het was zó dichtbij dat ze de hoorn konden zien hangen naast de deur. Ze zagen binnen iemand bewegen en toen er een Rode Ruiter naar buiten kwam, trokken ze zich haastig terug. Ze wachtten even en keken nogmaals. De krijgsman was nu bezig een vuur aan te leggen aan de kant van de weg. Daarna richtte hij zich op, met de rug naar hen toe, en liet een luide kreet horen. Over de pas kwam de tweede wachter tevoorschijn.

Toen de vrienden weer durfden te kijken, zagen ze dat een van de twee krijgers was verdwenen. De ander zat bij het vuur, met de hand om een speer die hij naast zich in de grond had gestoken.

Zo zacht mogelijk liepen ze terug naar de plaats waar ze waren afgedaald. Daar durfden ze pas fluisterend met elkaar te spreken.

‘We kunnen er nooit ongemerkt langs,’ zei Tiuri. ‘We moeten over de weg om over de pas te komen, en het ziet ernaar uit dat er altijd een van de twee buiten de wacht houdt!’

‘Ja,’ knikte Piak. ‘En als het donker is...?’

‘Denk je dat het veel uitmaakt?’

‘Ik weet het niet,’ zei Piak nadenkend. ‘We kunnen alleen maar over de weg, en naast die weg zit de wachter bij een vuur dat licht geeft. Hij ziet ons misschien niet meteen, maar horen doet hij ons te gauwer.’

‘Dus,’ zei Tiuri, ‘moeten we passeren terwijl zij het merken.’

‘En dan?’

‘Dan moeten we zo vlug mogelijk gaan, meteen, als het toch niet uitmaakt.’

‘Maar hoe?’

‘We doen net alsof we Mannen in het Groen zijn; zo zien we er ook uit...’

‘Denk je dat ze ons zomaar door zullen laten?’ vroeg Piak.

‘Nee,’ antwoordde Tiuri na even stilte. ‘Maar ze zullen geen vijanden in ons zien; we kunnen dus vlak bij ze komen...’

‘En dan?’

‘Dan zijn we twee tegen twee. We moeten ze overmeesteren.’

‘Ah!’ zuchtte Piak en hij voegde erbij: ‘Nou, ik heb touw genoeg om ze stevig vast te binden.’

‘Maar ze mogen het niet uit kunnen schreeuwen,’ ging Tiuri voort. ‘Zie je, als we ze onschadelijk hebben gemaakt zal het pas morgen worden ontdekt, wanneer ze worden afgelost. Daarom moet het nu onmiddellijk gebeuren – des te groter is onze voorsprong.’

‘Ja...’ fluisterde Piak met een stem die beefde van opwinding en misschien ook van angstige spanning. ‘Zeg maar wat je van me verwacht; ik gehoorzaam!’

Weer liepen ze over de Weg der Verrassing naar boven; ditmaal niet sluipend langs de rotswand, maar rustig stappend er middenop.

De Rode Wachter kwam overeind toen hij hen zag aankomen; hij ging op de weg staan en hield zijn speer horizontaal voor zich. De vrienden liepen kalm door, uiterlijk althans, want hun hart klopte sneller dan anders.

De wachter riep hen iets toe; het klonk als een snauw.

De jongelieden bleven voor hem staan, bogen groetend hun hoofd en zeiden: ‘Giaroeda.’

Tiuri wierp even een blik naar de hut en zag dat de andere wachter in de deuropening stond. Toen keek hij naar de krijger tegenover hem. Deze had een onvriendelijk gezicht, met kleine ogen die hem wantrouwend aanstaarden. Hij sprak weer, vroeg iets in de taal van Eviellan. De betekenis van de vraag was duidelijk genoeg: ‘Wat is er? Wat moeten jullie?’

Tiuri wees van het oosten naar het westen en beduidde met gebaren dat Piak en hij de pas over wilden gaan.

Maar wat hij al gevreesd had gebeurde. De wachter schudde zijn hoofd en gaf hem bits te kennen dat hij daar niet in toestemde.

Tiuri herhaalde zijn gebaren. De wachter bleef echter zijn hoofd schudden en keek daarbij bijzonder dreigend.

Tiuri legde een hand op zijn borst. ‘Ik van de Tarenburcht,’ zei hij langzaam, en wees in die richting. ‘De Zwarte Ridder met het Rode Schild... Eviellan...’

Piak hielp hem. ‘Tehalon,’ zei hij met een ernstig gezicht.

‘Tehalon,’ knikte Tiuri en wees weer naar de pas.

Intussen had hij steeds de hut in het oog gehouden. Gelukkig, de andere wachter was nieuwsgierig geworden en kwam naar hen toe.

Nu stonden de twee rode krijgslieden naast elkaar, bars en afwerend, maar ook enigszins verwonderd. Tiuri herhaalde zijn gebaren nog eens, sprak klanken uit waar hij zelf de betekenis niet van wist en eindigde met: ‘Laat ons door!’

Dit waren de laatste woorden die hij zou zeggen; zo had hij het met Piak afgesproken. Toen de wachters begonnen te antwoorden, gaf hij het teken: ‘Nu,’ en meteen vielen ze aan, precies tegelijk.

Het lukte boven verwachting. De argwaan van de wachters bleek inderdaad in slaap gesust. Het duurde even voordat ze genoeg bekomen waren van de verrassing om zich te verweren. En toen waren ze allebei van hun wapens beroofd. Tiuri worstelde op de grond met zijn tegenstander en sloeg deze met zijn hoofd tegen de stenen zodat hij het bewustzijn verloor. Hij kwam overeind en zag nog net hoe Piak de ander een klap gaf met zijn stok en hem daarna beentje lichtte. Ook deze wachter kwam op de grond terecht.

‘Je touw, vlug!’ hijgde Tiuri. Toen stokte zijn adem van schrik.

Uit de hut kwam nog een rode krijgsman tevoorschijn; er was een derde wachter!

Tiuri trok zijn zwaard en rende op hem toe. Hij gleed even uit op de gladde weg en zag dat de ander ook zijn zwaard trok en naar de hoorn greep die naast de deur hing.

‘Ga opzij!’ riep Piak achter hem. En meteen suisde er een steen langs hem heen.

De derde wachter werd geraakt, en toen hij zich hersteld had vond hij Tiuri tegenover zich.

Deze viel onmiddellijk aan. Dit gevecht mocht hij niet verliezen, wist hij, en het moest gauw en geruisloos gaan. Hij stuitte op felle tegenstand, maar ondanks dat was het vlug voorbij – ongelooflijk vlug, met een akelig maar onafwendbaar einde. Bijna zonder erbij na te denken zag hij het ogenblik waarop de man zich blootgaf; hij stootte toe, krachtig, diep... De krijger wankelde, zijn gezicht werd helemaal grauw en vertrok... toen viel hij.

Tiuri trad een stap terug; en even leek de wereld stil te staan. Maar een onderdrukte kreet van Piak deed hem omkijken. Een van de andere wachters was bijgekomen, had zijn speer gegrepen en wilde zijn vriend te lijf. Tiuri sprong op hem af en liet zijn zwaard op het hoofd van de man neerkomen. Ook deze zonk neer en bewoog zich niet meer.

De vrienden keken elkaar een ogenblik aan; toen volgde Tiuri Piaks blik naar het bebloede zwaard in zijn hand. Plotseling voelde hij zich misselijk. Maar hij vermande zich en boog zich over de gevallen man heen.

‘We moeten ze zeker binden,’ hoorde hij Piak zeggen; diens stem trilde en leek van ver te komen.

‘Alleen die dáár ligt, op de weg,’ antwoordde Tiuri. ‘Deze is ook dood.’ Zijn eigen stem klonk vreemd, alsof er een ander sprak. Misschien moet ik de laatste ook doden, dacht hij, terwijl hij erheen liep.

Maar toen hij op de weerloze man neerkeek wist hij dat hij het niet kon – in een gevecht, ja, maar niet nu. ‘Bind hem goed vast,’ beval hij Piak, ‘en doe iets in zijn mond, zodat hij niet kan schreeuwen als hij bijkomt.’ Hij knielde neer en hielp zijn vriend. ‘We zullen hem in de hut neerleggen,’ zei hij. ‘De anderen ook...’

Snel en zonder te spreken deden ze wat gedaan moest worden. Toen stonden ze weer op de weg en keken rond. Geen onraad te bemerken. Tiuri veegde het zwaard zo goed mogelijk schoon met wat sneeuw.

‘Dit is jouw zwaard,’ zei hij plotseling. ‘Wil je het terug hebben?’

‘Nee, nu niet. Houd jij het maar voorlopig,’ antwoordde Piak.

Ze begonnen te klimmen naar de pas.

Ik heb een mens gedood, dacht Tiuri. Twee mensen. Zou hij het ooit kunnen vergeten – hoe hij toestootte en zijn zwaard terugtrok, zodat bloed gutste uit de wond?

‘Wat kon je anders?’ zei hij tot zichzelf. ‘Je wist toch, toen je een zwaard kreeg om te gebruiken, dat dit eens zou gebeuren?’

Hij liep sneller voort en vroeg zich af wat Piak nu dacht. Die had haast niets gezegd; zou hij hem dadelijk aankijken met afschuw in zijn ogen?

Toen ze boven waren verbrak Piak hun zwijgen. ‘De pas!’ zei hij. Tiuri keek hem aan en zag alleen maar kameraadschap in zijn blik.

‘Ja, we zijn er,’ sprak hij zacht. ‘En nu naar beneden.’

2 De afdaling

Het was niet de eerste maal dat Tiuri en Piak over het Grote Gebergte trokken en afdaalden in het Rijk van Unauwen. Vroeger waren ze over een andere weg gegaan, via een pas die veel hoger lag, langs een pad dat smaller en moeilijker was. De Weg der Verrassing was goed begaanbaar, al was het nog vroeg in het jaar. Het was wel koud, maar het weer was mooi; ze konden dus vlug lopen.

Toch voelde Tiuri zich somber en beklemd. Dat kwam door wat vlak achter hem lag, en misschien ook doordat de onzekerheid bleef bestaan of ze tijdig beneden zouden zijn. Het kale, woeste landschap om hen heen versterkte nog zijn stemming.

De hellingen zijn hoog en steil,

diep en donker zijn de kloven...

Zo had Lavinia gezongen. Maar zelfs de sneeuw op de toppen kwam hem alleen kil en onverbiddelijk voor, in plaats van stralend wit als de schilden van Unauwens ridders. Voor zich uit zag hij geen lieflijke vergezichten; er waren slechts grijze hellingen en heuvelrijen, onafzienbaar achter elkaar, die het doel van hun reis verborgen.

Ze liepen zeer snel; Piak ging, zoals meestal, voorop om het tempo aan te geven. Nu en dan keken ze om naar de pas, half en half bevreesd dat ze daar dreigende gedaanten zouden zien verschijnen. Maar na een tijd werd het hoogste punt van de weg door een helling aan hun oog onttrokken.

Tiuri ging naast Piak lopen en zei: ‘We hebben bijna een dag voorsprong. Als Tehalon tenminste gelijk heeft en ze niet eerder worden afgelost.’

‘Wat zullen ze dan doen?’ vroeg Piak zich af. ‘Ons meteen achterna komen? Maar ze halen ons niet in, al komen ze op paarden. Toch is één dag eigenlijk weinig...’

‘Als we er maar voor zorgen dat het niet minder wordt,’ zei Tiuri. ‘En voordat ze er in de Tarenburcht van horen... die is nog een eind van de pas vandaan; drie dagen, denk ik.’

‘Drie dagen dus, en één; vier dagen voordat de vorst het weet,’ sprak Piak fluisterend.

Tiuri dacht: Als hij dan besluit onmiddellijk aan te vallen, zal het zeker vier dagen kosten voordat hij met zijn leger de pas heeft bereikt... En hij zei: ‘Als de hemel het wil, hebben we net tijd genoeg.’

De lucht kreeg de kleur van paarlemoer; de omgeving werd in een vreemd, bijna onaards licht gehuld.

‘Je zou zeggen dat hier nooit een mens komt,’ merkte Piak op. ‘Toch moet het wel zo zijn; deze weg is heel goed onderhouden.’

‘Wat is er aan te onderhouden?’ zei Tiuri. ‘Er groeit hier niets.’

Piak wees naar een helling vlakbij. ‘Kijk, daar zijn een heleboel stenen naar beneden gekomen,’ zei hij. ‘Zie je ze? Op de weg zelf ligt er niet één... nee, ze zijn netjes aan de kant opgestapeld. Maar,’ liet hij erop volgen, ‘dat kunnen ze natuurlijk een tijd geleden hebben gedaan.’

‘Dat is zo,’ zei Tiuri. ‘Maar je hebt gelijk; het is heel waarschijnlijk dat hier regelmatig mensen komen. We zouden er best een paar kunnen ontmoeten...’

‘Nou, in elk geval kunnen we vlug opschieten,’ sprak Piak. ‘En hoe lager we komen, hoe beter het zal gaan. We moeten maar proberen ’s nachts ook te lopen.’ Hij keek rond en zei enigszins bezorgd: ‘Ik zal bidden dat we geen sneeuw krijgen.’

Piaks gebed werd verhoord, en tot de middag van de volgende dag verliep hun afdaling zonder bijzonderheden. Wel hadden ze veel van hun krachten gevergd; ze hadden het hoofd moeten bieden aan vijanden als kou en vermoeidheid, en bange of sombere gedachten.

’s Middags zagen ze voor het eerst weer een teken van mensen: een vervallen berghut dicht bij de weg. Ze liepen langzamer en hielden stil. De hut leek onbewoond, maar zeker konden ze daar natuurlijk niet van zijn.

‘Ik zou daar niet graag wonen,’ fluisterde Piak toen ze verder liepen. ‘Er is geen goeie weide voor beesten om te grazen en...’ Hij brak af.

Een schaduw bewoog zich voor hen op de weg. Ze keken naar boven; daar zweefde een adelaar, die langzaam wiekend wegvloog. Ze keken elkaar aan en probeerden te glimlachen.

Maar hun gevoel van beklemming bleef.

De dag ging voorbij en werd weer gevolgd door een nacht met een veel te korte rust. Maar de morgen erop verbeterde hun stemming. Het was minder koud, de weg was nergens meer glad en het landschap werd groen en vriendelijker.

Plotseling echter werd hun opgewektheid verdreven. Ze hoorden een kreet en zagen een man op een heuvel staan, die naar hen wuifde en wenkte. Om niet zijn boosheid of argwaan op te wekken zwaaiden ze terug, maar liepen even snel door.

‘Misschien zijn we gek,’ zei Piak, ‘om zo te schrikken. Hij was niet eens in het rood gekleed. Maar hij was wel gewapend, zag je zijn boog? Ik vertrouw niemand in deze buurt. Jij?’

‘Ik ook niet,’ antwoordde Tiuri. ‘Ik zou wel een andere weg willen nemen als dat kon.’

‘Er zijn vast paden genoeg op deze hoogte,’ zei Piak. ‘Maar die kunnen we niet nemen...’

‘Anders missen we de gong,’ vulde Tiuri aan. Hij zag de man weglopen en verdwijnen.

Kort daarna passeerden ze een tweede berghut; deze was zonder twijfel bewoond. Er stonden twee mannen voor, die hen nors en ook enigszins argwanend opnamen, en niet meteen antwoordden op hun luchtige groet. Een van hen stapte echter op hen af toen ze bijna voorbij waren.

‘Hé,’ zei hij, ‘wacht ’ns even!’ Hij was gewapend met pijl en boog en zou wel dezelfde kunnen zijn als de man die ze eerder hadden gezien. Hij zag er, evenals zijn makker, armoedig uit. Misschien was hij een jager die hier een karig bestaan leidde. Maar zijn gezicht stond de vrienden niet aan.

‘Wat is er?’ vroeg Tiuri rustig.

‘Wat doen jullie hier?’ was de wedervraag.

‘We lopen over de weg,’ antwoordde Tiuri koeltjes, ‘en we gaan naar beneden zoals u ziet.’

De man bekeek hem van boven tot onder, alsof hij hem mat als tegenstander. Toen zei hij ruw: ‘O, wees niet op je teentjes getrapt! Ik wens je goeie reis en pas maar op dat je niet op je neus valt.’

Hij draaide zich om, liep naar zijn makker toe en verdween met hem in de hut.

‘Oef!’ zei Piak zacht. ‘Daar zijn we van af.’ Hij sprak niet de gedachte uit dat deze kerels hen best achterna konden komen, of langs andere paden naar beneden gaan om hen ergens op te wachten. Maar hij keek wel naar de stok in zijn hand, en Tiuri greep even naar het gevest van zijn zwaard.

3 De weg naar de Vorgóta-gong

Over bergen naar omlaag,

Grote weg door dennenwoud...

‘Dit moet het zijn!’ fluisterde Piak, toen de weg hen tussen hoge dennen voerde. De dag liep al ten einde en het was donker onder de bomen – eigenlijk niet prettig om er te lopen. Tussen de stammen was het stil en hun voetstappen werden gedempt door de dennennaalden. Maar hoog boven hen ruiste de wind door de boomtoppen.

‘Ik zal blij zijn als we rechtsaf kunnen,’ zei Piak.

Ik ook, dacht Tiuri. Het kwam hem plotseling haast ongelooflijk voor dat ze hun tocht zonder enige tegenstand van de vijand zouden kunnen volbrengen. Eviellan zou de weg toch zeker ook in het westelijk deel van de bergen laten bewaken.

Deze nacht gingen ze niet lang voort, maar ze brachten hem door in het bos, een eindje van de weg af. Toch rustten ze niet uit, want ze sliepen om de beurt en dan nog slecht. Tweemaal meenden ze onraad te horen, maar niemand kwam in hun nabijheid. Bij zonsopgang vervolgden ze hun tocht en korte tijd later kwamen ze het bos uit.

Ze merkten op dat de weg hier veel minder goed onderhouden was. Die kronkelde bovendien zoals hij zelfs boven niet had gedaan, en bij elke bocht hadden ze een ander vergezicht. Ze zagen nu vaak iets van het vlakke land aan de voet van de bergen – het oosten van Unauwens rijk. Het kwam hun voor dat het nogal onherbergzaam was; bijna helemaal door bossen bedekt. Toch kon hun doel niet ver meer zijn.

Hoe lang nog? dacht Tiuri. Hij kon het gevoel niet van zich afzetten dat ze werden gevolgd.

Ze kwamen langs beken en groene ravijnen, en langs weiden waar de zon op scheen. Ze hoorden ruisen van water, dat steeds sterker werd en ze dachten aan de woorden die Tehalon hun had geleerd.

Rechtsaf in het diepe dal

van de Tweeling-waterval.

Het ruisen werd bruisen... en daar waren ze: twee watervallen die zich naast elkaar van een steile bergwand stortten en zich ver beneden hen verenigden tot één stroom, die naar het westen liep.

‘Het klopt precies!’ zei Piak opgetogen. ‘Nu vlug het dal in.’

Het duurde even voordat ze een pad vonden waarlangs ze af konden dalen. Dat was heel smal, bijna geheel overwoekerd door een weelderige plantengroei. Weelderig was ook de begroeiing in het dal, en de beek die ze volgen moesten danste erdoorheen, hoog opspattend over witte stenen.

Een echt pad was er niet, maar het kostte hun toch niet veel moeite langs de stroom te lopen – nu eens aan de ene, dan weer aan de andere kant.

Omstreeks het middaguur hadden ze de beek aan hun rechterzijde; naast hen rees de wand van het dal omhoog en hun weg maakte een bocht naar links. Tiuri liep voorop; hij was warm en vermoeid, maar hij had zich voorgenomen pas te rusten als ze de plaats bereikten waar Tehalons aanwijzing hun een teken beloofde. Hij ging de bocht om; misschien zou hij het nu zien...

Volg de stroom waar die verdwijnt...

Hij zag in een flits de man op een helling tegenover zich... Toen voelde hij een harde klap tegen zijn borst, gevolgd door een hevige, stekende pijn.

En hij viel, getroffen door een pijl.

Piak begreep niet meteen wat er gebeurd was, maar hij was onmiddellijk naast zijn vriend. Toen pas zag hij tot zijn schrik en afgrijzen de pijl boven uit Tiuri’s borst steken, vlak onder de linkerschouder. Meteen daarna klonk er een suizend geluid – een tweede pijl scheerde langs zijn hoofd.

‘Weg!’ hijgde Tiuri. Hij richtte zich op totdat hij geknield op de grond zat, voorovergebogen steunend op één hand en met de andere grijpend naar zijn wond. ‘Dek je!’

Nu zag Piak de man op de helling; deze richtte zijn boog en schoot nogmaals.

Piak bukte, maar de pijl bleef een eind voor hem trillend tussen wat stenen steken. Hij sloeg voorzichtig een arm om Tiuri heen. Zijn vriend leefde – Goddank – maar hij moest hem gauw in veiligheid brengen... terug langs de bocht.

‘Weg nou...’ zei Tiuri bijna onhoorbaar.

‘Kun je meekomen?’ vroeg Piak, hem om zijn middel pakkend. ‘Steun op mij.’ Hij had alleen nog maar ogen voor zijn vriend en durfde pas weer adem te halen toen ze zich zó ver hadden teruggetrokken dat de vijand hen niet meer beschieten kon.

Tiuri was tegen de bergwand neergezonken; zijn ogen waren dicht en zijn gezicht was spierwit. Weer greep een afschuwelijke angst Piak aan, toen hij de wrede, gevederde pijl zag, en het straaltje bloed dat over Tiuri’s kleren sijpelde.

Maar plotseling keek zijn vriend naar hem op en fluisterde: ‘Pas op... dat hij jou... niet raakt.’

‘Hij kan ons hier niet raken,’ zei Piak. ‘Maar jij...’

Tiuri draaide langzaam zijn hoofd naar de wond. ‘Ik geloof,’ zei hij hortend, ‘dat het niet zo erg is als het lijkt...’ Hij probeerde rechtop te gaan zitten, wat hem met Piaks hulp gelukte. ‘Komt hij er aan de andere kant uit?’ vroeg hij fluisterend.

‘Nee,’ zei Piak en hij keek bezorgd naar Tiuri’s gezicht, dat vertrokken was van pijn.

Ze hoorden weer het bekende suizende geluid.

‘Pas toch op!’ hijgde Tiuri. ‘Hij is daar nog steeds. Laat mij...’

‘Ik laat je niet alleen,’ sprak Piak. Voorzichtig liet hij zijn vriend weer tegen de helling leunen. Toen sloop hij snel het pad af om te zien waar hun vijand was. Die stond nog op dezelfde plaats, met zijn boog, maar hij keek niet meer hun kant uit. En nu wendde hij zich af, liep weg en verdween uit het gezicht. Piak verdiepte zich niet in de vraag naar de reden daarvan, maar ging terug naar zijn vriend.

‘Hij is weg,’ zei hij, terwijl hij neerknielde en wenste dat hij meer verstand had van wonden. ‘Die pijl...’ begon hij.

‘Die moet eruit,’ zei Tiuri met veel vastere stem. Hij pakte de schacht vast, maar werd meteen weer wit tot in zijn lippen. ‘Ik... durf het niet,’ fluisterde hij. ‘Hij heeft weerhaken, geloof ik.’

Piak zag in zijn geestesoog plotseling de pijl die hij net nog, zonder er goed op te letten, op de grond had zien liggen. ‘Dat is zo,’ zei hij. Hij greep zijn vriend bij de schouders, want die zag eruit alsof hij flauw ging vallen.

Tiuri herstelde zich echter. ‘Het is alweer over,’ fluisterde hij.

‘Wil ik het doen?’ vroeg Piak zacht. ‘Ik weet alleen niet of ik het goed zal doen. Maar als het moet...’

‘Nee,’ zei Tiuri na even zwijgen. ‘Niet nu; ik vrees dat het dan alleen maar erger wordt. Laat ’m nog maar even zitten; dat houdt het bloeden ook tegen... Kijk niet zo angstig! Het is heus het beste. Ik ben bang dat ik geen stap meer doen kan als ik hem eruit zou trekken, en dat kan niet, nu. Alleen...’ Hij zette zijn tanden op elkaar, greep de schacht steviger vast en brak er met de andere hand het grootste stuk af. ‘Een ogenblik,’ mompelde hij, terwijl hij voorovergebogen ging zitten. ‘We moeten zo weg... Waar is hij?’

‘Verdwenen,’ zei Piak.

‘Dat kan natuurlijk niet,’ zei Tiuri zwakjes.

‘Hij is heus weg; ik zag hem gaan,’ sprak Piak, terwijl hij weer zijn arm om hem heen sloeg. ‘Misschien waren z’n pijlen op... Hoe gaat het nu?’

‘Ik wil opstaan,’ zei Tiuri.

Een paar ogenblikken later stond hij op zijn voeten; Piak bleef hem vasthouden en ondersteunde hem.

‘We moeten op de gong slaan,’ zei Tiuri, ‘en dus moeten we verder. Er is geen andere weg dan deze.’

‘Misschien is het vlakbij,’ fluisterde Piak. ‘Kun je lopen?’

‘Jawel. Zullen we dan maar? Laat me maar los; heus, het gaat wel.’ Langzaam deed Tiuri een paar stappen.

‘Wacht...’ zei Piak, ‘ik kijk eerst even of er geen onraad is.’

‘Ja, één van ons moet er komen,’ zei Tiuri. ‘Begrijp je het, Piak? Ik... Pas goed op jezelf...’

Het dal was nog even zonnig en ze zagen geen mens. Toch moest het dodelijk gevaar nog op hen loeren – als ze maar wisten wáár. Ze konden niet naast elkaar lopen en Piak wilde met alle geweld voorop gaan. Hij keek telkens bezorgd om naar zijn vriend en lette goed op of hij niets verdachts zag. Tiuri was niet zo waakzaam; hij had al zijn kracht en aandacht nodig om gewoon vooruit te komen. Maar na een tijdje wende hij eraan; de stekende pijn bedaarde enigszins en hij dacht zelfs dat hij het nog wel uren vol zou kunnen houden, als er tenminste niets bijzonders gebeurde. De wereld om hem heen kreeg iets onwerkelijks, al bruiste de stroom vlak naast hem en blikkerden de witte stenen voor zijn ogen. Alleen Piak voelde hij dicht bij zich, en hij beantwoordde diens vragende blik met een flauwe glimlach.

Plotseling liepen ze in de schaduw. De beek boog naar rechts en ze moesten zich een weg banen door hoge struiken. Tiuri stapte in een kuil en een schok van pijn bracht hem tot de werkelijkheid terug. Hij zag een bergwand oprijzen, helemaal met klimplanten bedekt. Aan de onderkant was een opening waar de stroom in verdween.

Volg de stroom, waar die verdwijnt

is het teken dat u wijst...

‘Nu moet jij even rusten,’ zei Piak. ‘Ik kijk intussen waar dat teken is.’

Hij deed dat echter niet meteen; eerst gaf hij zijn vriend te drinken uit een beker die hij handig van grote bladeren vouwde, en bette zorgzaam diens bezwete gezicht met koud water uit de beek.

‘Dank je,’ zei Tiuri en knikte hem toe. Wat had hij moeten beginnen zonder zijn trouwe vriend? Toen keek hij rond. ‘Ik zie geen teken,’ zei hij. ‘Jij?’

‘Wacht maar, ik vind het zo,’ antwoordde Piak. Hij liep wat rond en verdween. Het duurde enige tijd voordat hij terugkwam. ‘Er zijn twee paden,’ vertelde hij. ‘Het ene loopt langs de bergwand naar boven en gaat dan weer omlaag; je kunt het zien – daar. Het andere loopt eronder langs; het begin ervan is helemaal onder planten verdwenen, maar een eind verder is het allemaal rots, en daar vond ik het. Ze gaan allebei naar het westen.’

Twee wegen – één leidt naar de gong,

verborgen stem, Vorgóta-gong.

‘Eén van die twee moeten we hebben,’ ging hij voort. ‘Maar ik zie nergens een aanwijzing welke het is.’

‘Waar de stroom verdwijnt,’ mompelde Tiuri. Met enige moeite stond hij op en liep met zijn vriend tot vlakbij de spelonk waar de beek de berg inging. Wat voor teken? Waar moesten ze naar zoeken? Zou het een wegwijzer zijn, zoals bij de paden in het Wilde Woud?

‘Zoek eens naar een steen,’ zei hij, ‘waar iets op geschreven staat.’ Zo’n steen moest na al die jaren wel onder plantengroei bedolven zijn.

Piak zocht; hij keek overal, maar na een poosje zei hij verslagen: ‘Ik kan niets vinden. Ook niet bij de paden. En het moet toch hier zijn, het teken.’

‘Misschien is het verdwenen,’ fluisterde Tiuri. ‘Het is lang, lang geleden dat de gong werd opgehangen.’ Hij staarde naar de bergwand tegenover zich en dacht: We moeten vlug verder. Ik ben bang dat ik dadelijk niet meer vooruit kan... Toen zei hij: ‘Zou de aanwijzing niet op deze bergwand kunnen staan?’

Piak trachtte dat onmiddellijk te weten te komen. Hij haalde halsbrekende toeren uit toen hij tegen de steile helling op klauterde en aan de planten rukte. Hij wist die op enkele plaatsen te verwijderen, maar daaronder zagen ze niets. Misschien had er wel iets gestaan, vroeger, maar dan was het door de eeuwen uitgewist.

‘Ik geef het op!’ zei hij, terwijl hij zich hijgend weer bij zijn vriend voegde. ‘Of nee, laten we nu nog eens goed nadenken.’

Maar Tiuri schudde zijn hoofd. ‘Wie weet hoe weinig tijd we nog hebben,’ fluisterde hij. ‘Of de gong er nu wel is of niet... beide wegen gaan naar het westen. We zullen er elk een nemen.’

‘Daar was ik al bang voor,’ mompelde Piak. ‘Kun je dat wel, Tiuri?’

‘Zeg me liever dat ik verder móét!’ antwoordde Tiuri. ‘Weet jij iets beters?’

‘Nee...’ zuchtte Piak. Hij nam zijn vriend onderzoekend op en fronste zijn wenkbrauwen bij het zien van de pijlstomp.

‘Het ding steekt natuurlijk een beetje,’ zei Tiuri, ‘maar de wond bloedt niet meer, kijk maar. Welke weg zal ik nemen?’

‘De onderste,’ zei Piak meteen. Dat was de gemakkelijkste voor zover hij het had gezien.

‘Goed. Wie bij de gong komt moet die slaan. De ander zal dat horen – die kan dus teruggaan, en zo zien we elkaar weer.’

‘Maar...’ begon Piak.

‘Tot ziens dus bij de gong,’ viel Tiuri hem zacht in de rede.

Piak greep zijn hand en drukte die stevig. ‘Sterkte!’ zei hij.

Zonder verdere woorden namen ze elk een pad, en zo scheidden zich hun wegen.

4 De Vorgóta-gong

Tiuri moest zich eerst door struikgewas heen worstelen, en de inspanning maakte hem helemaal duizelig. Maar daarna kon hij zijn weg gemakkelijk vinden. Die daalde af tussen twee bergwanden en liep vervolgens langs een diep dal. Daar zag hij de beek weer tevoorschijn komen; die stroomde in dezelfde richting als zijn weg – westwaarts. Hij keek er echter zo min mogelijk naar; de diepte maakte hem nog duizeliger dan hij al was. Gelukkig boog het pad gauw af en daalde met ontelbare bochten verder, door een omgeving die steeds grijzer en kaler werd. Na een tijd kon hij zich niet meer voorstellen naar welke windstreek hij werd gevoerd. Het gevoel van onwerkelijkheid keerde terug, nog sterker dan eerst. Dat stelde hem in staat om ondanks zijn verwonding snel voort te gaan, alsof hij wandelde in zijn slaap. Maar op een ogenblik moest hij toch wakker en oplettend worden, want het pad leidde hem de berg in, en in de duisternis zou hij kunnen struikelen of ergens tegenaan lopen. Kort daarna zag hij weer licht en even later bleef hij staan.

Hij keek om zich heen en besefte dat hij iets bijzonders zag. Hij moest even aan de Groene Grotten denken. Dit waren echter geen grotten, maar zalen! Ze stonden in verbinding met elkaar en ook met de buitenwereld; de zon scheen erbinnen. Boven zijn hoofd waren hoge gewelven; het was haast niet te geloven dat de natuur die had gevormd. Hier en daar waren er gaten in, waardoor hij de blauwe hemel zag.

Tiuri leunde tegen een rotswand en vocht tegen de opnieuw opkomende duizeligheid. Hij sprak hardop, om kracht te putten uit het geluid van zijn eigen stem. ‘Hier eindigt mijn pad... Vreemde plaatsen zijn er op de wereld! Is hier de Gong van Vorgóta?’

Langzaam liep hij verder. Hij hield weer stil bij een groot, rond, plat voorwerp van metaal, dat hing aan twee ijzeren ketens.

Hij had de Vorgóta-gong gevonden.

Het was een bronzen gong, dof geworden in de eeuwen dat hij hier gehangen had. Eronder lag een gladgepolijste steen waar letters in waren gebeiteld; het woord VORGÓTA viel hem op. Dwars eroverheen lag een staf – de staf die diende om de gong te slaan.

Tiuri knielde neer en pakte de staf op; die was zwaar, bijna niet te tillen. Toen stond hij wankelend voor de gong. Tweemaal probeerde hij vergeefs de staf op te heffen, en het zweet brak hem uit bij de gedachte dat hem de kracht zou ontbreken om te doen waar hij zoveel voor had doorstaan. De derde maal kreeg hij de staf omhoog, maar hij raakte de gong slechts even aan en schampte erlangs. Toch ontlokte dat de gong een geluid: een donkere dreun, een dreigend gezoem, dat nog voor het wegstierf nog eens weerklonk, alsof de rotswanden stemmen kregen en antwoord gaven – stemmen die natrilden in de gewelven, met dromerig zingende toon.

In Tiuri begon iets mee te trillen; en zonder aarzelen hief hij nu de staf met een forse zwaai, en sloeg op de gong zo hard als hij kon. Toen dreunde er een galmende slag, doordringend, bijna oorverdovend... door honderden echo’s herhaald.

Maar Tiuri kromp in elkaar; pijn doorvlijmde hem en de pijl in zijn wond scheen zich om te draaien. Grillige schaduwen dansten voor zijn ogen, omringden en grepen hem...

Toen hij weer tot zichzelf kwam bemerkte hij dat hij op de grond lag. Hij staarde naar de gewelven; daar dansten de schaduwen nog steeds; zwarte vlekken waren het. Het was net of de echo’s van de gong, die nog steeds natrilden, leven en gestalte hadden gekregen. Maar het waren alleen vleermuizen, zag hij toen, die angstig rondfladderden, opgeschrikt door het geluid.

Piak had mijn weg moeten nemen, dacht hij. Ik kan niet nog eens slaan...

De gong... die was opgehangen opdat men hem horen zou van mijlen ver, als Unauwens rijk bedreigd werd uit het oosten. Eén slag was vast niet genoeg! Hij richtte zich op en voelde voorzichtig naar de wond; zijn vingers werden vochtig van bloed. Hij kwam overeind; het kostte hem grote inspanning en hij zou zeker weer gevallen zijn als hij de staf niet tot steun had gehad.

Toen stond hij weer voor de gong, leunde op de staf en bad om nieuwe kracht. Laat mij genoeg keren slaan, dacht hij, voordat ik weer val en niet meer opstaan kan.

Weer hief hij de staf en liet die neerkomen, en zonder wachten sloeg hij nogmaals, en nogmaals!

Dicht achter elkaar dreunden de slagen, bonsden tegen zijn slapen, zongen in zijn oren – en elke slag was een steek van pijn. De gewelven sidderden, de lucht trilde, de grond schudde. Daarna scheen alles om hem heen in elkaar te storten, hem begravend in duisternis.

Piak hoorde het. Hij was al ver gevorderd op zijn weg, die ook naar het westen liep, maar niet naar de gong. Hij hoorde eerst één slag en toen vele slagen achter elkaar, machtig en helder. Ze werden van alle kanten weerkaatst, zodat hij niet kon uit maken waar het geluid vandaan kwam. Onmiddellijk keerde hij terug op zijn schreden, liep, rende, en hoorde ondertussen de echo’s wegsterven. Eindeloos lang leek de terugweg, en daarna moest hij Tiuri’s pad nog helemaal af.

Hijgend betrad hij tenslotte de wonderlijke zalen – daar heerste nu doodse stilte. Hij vond de gong, maar Tiuri was er niet. Op de grond lag een staf; hij raapte die op en liep naar de opening die naar buiten leidde.

Voor zijn voeten begon een verweerde stenen trap, die naar beneden ging en uitkwam op een weg. De dag liep al ten einde en er was geen mens te bekennen. Hij keek naar de staf in zijn hand en merkte plotseling dat er bloed op zat. Zijn keel kneep dicht van angst. Waar was Tiuri?

Toen kwam er over de weg een man aanlopen; hij hield even stil toen hij Piak zag en beklom daarna snel de trap. Piak omklemde de staf steviger, maar de man zag er niet vijandig uit. Hij was groot en blond, met een goedmoedig gezicht.

‘Ben jij Piak?’ vroeg hij, toen hij bijna boven was.

‘Ja...’ zei deze, nog steeds wat wantrouwig.

‘Dan ben ik net op tijd,’ zei de man. ‘Ik ben Wila, boswachter van Vorgóta. Je vriend heeft me gevraagd je tegemoet te gaan.’

‘Gelukkig!’ zuchtte Piak. ‘Waar is hij? Hoe gaat het met hem?’

‘Ik zal je bij hem brengen,’ zei de man.

Maar Piak week achteruit. Deze Wila de boswachter leek wel niet gevaarlijk, maar dat hoefde helemaal niet zo te zijn.

‘Ik begrijp je,’ zei de ander. ‘Maar ik heb niets bij me om je van mijn goede trouw te overtuigen. Ik kan je alleen dit zeggen: Eviellan is mijn vijand, en de gong heeft ons allen wakker gemaakt. Hoor maar!’

Nu vernam Piak stemmen die riepen in de verte, en hoefgetrappel een eind van hem vandaan.

‘Sommigen komen nu, anderen later,’ zei de boswachter. ‘Ridder Tiuri heeft ze geroepen en hij heeft mij hierheen gestuurd.’

‘Waar is hij?’ riep Piak, wiens gevoel de man vertrouwde. ‘Wat is er gebeurd?’

‘Ik zal het je vertellen,’ zei de boswachter. ‘Toen we de gong hoorden, mijn vrienden en ik, die hier dichtbij wonen, renden we er natuurlijk meteen heen. We wisten waar-ie hangt, al hadden we dit gewelf nooit betreden. Dit is een soort heiligdom, zie je; niemand komt er ooit. Toen we hier kwamen lag je vriend languit op de grond, voor de gong, met de staf nog in zijn hand. Dat we geschrokken waren zul je wel begrijpen! We droegen hem naar deze uitgang, maakten zijn kleren los en brachten hem bij met wat brandewijn. Gelukkig heeft mijn vriend Markon die altijd bij zich.’

‘En toen?’ vroeg Piak gespannen.

‘Toen zei hij het ons... dat Eviellan zou komen over de bergen...’ De boswachter zweeg even en vervolgde: ‘Een moedige jongeman moet hij zijn! Hier zat hij, zo wit als m’n hemd, maar z’n ogen glansden, nee, ze gloeiden, toen hij zei dat we ons onmiddellijk gereed moesten maken om de slag te weerstaan en... nu ja, jij weet daar alles van.’

Piaks twijfel was nu geheel verdwenen. ‘Breng me bij hem,’ zei hij. ‘Waar is hij?’

‘In de hut van Anto de herder. Kom mee. Nee, laat de staf hier; die leggen we terug bij de gong.’ Wila de boswachter voegde de daad bij het woord. ‘Sinds mensenheugenis is die staf niet aangeraakt,’ zei hij. ‘En deze spreuk bedreigt degene die de gong zonder reden slaat.’

Hij daalde met Piak af naar de weg; het was de grote weg die van de bergen kwam.

‘Vertelt u verder,’ vroeg Piak.

‘M’n vrienden Markon, Anto en ik waren er het eerste,’ zei de boswachter, terwijl ze naar het westen liepen. ‘Maar gauw kwamen er meer mensen die de gong hadden gehoord. De meesten zijn de bergen al ingegaan, om vast versperringen op te werpen. Markon de jager legde z’n scherpste pijl op de boog voor de ellendeling die op ridder Tiuri heeft geschoten. Hij is die vanmiddag tegengekomen, en vertrouwde hem toen al niet omdat-ie voor hem vluchtte, en...’

‘O dáárom verdween hij zo plotseling,’ viel Piak hem in de rede. ‘En Tiuri?’

‘Te midden van alle drukte viel je vriend weer flauw, en we konden hem daar natuurlijk niet laten. Dus droegen we hem naar de hut van Anto de herder; die woont hier het dichtst bij.’

Piak versnelde zijn stap en vroeg angstig: ‘Hoe is het met hem?’

‘We hebben hem op bed gelegd, maar geen van ons durfde er de pijl uit te halen... O, maak je niet ongerust; in Vorgóta is wel een goede heelmeester. De ridder is zwak door pijn en bloedverlies, maar hij kwam gauw genoeg tot zichzelf om aan jou te denken – vandaar dat ik meteen terugging naar de gong.’ De boswachter knikte Piak bemoedigend toe. ‘We zijn er bijna,’ voegde hij erbij.

Dat viel Piak echter tegen; ze liepen nog een tijd, langs een beek en door een bos. Ze kwamen een groep mannen tegen, gewapend met hooivorken en zeisen; de eerste voorhoede van Unauwens leger was al op de been.

‘De gong is ook in het slot te horen,’ zei Piaks begeleider. ‘De krijgslieden van Vorgóta zijn zeker al onderweg. Het treft goed dat er net een ridder bij de vrouwe op bezoek is. Die kwam al aanrijden toen ik jou tegemoet ging.’

Daar was eindelijk de hut van Anto de herder. Er stond een krijgsman voor met een prachtig wit paard.

Piak begon te hollen; wat hij had gehoord, had zijn vrees voor Tiuri’s welzijn niet verminderd. Hij duwde de deur open en ging naar binnen.

Er bevonden zich verschillende mensen in de hut, maar hij lette op geen van hen. Hij zag alleen Tiuri op het bed; een lange donkere man zat bij hem.

Tiuri’s gezicht was bleek en stil, alsof hij sliep. Sliep! Hij kon toch niet...

‘Tiuri!’ fluisterde Piak.

De oogleden van zijn vriend trilden, en even later sloeg hij ze op. ‘Tiuri!’ zei Piak nogmaals en hij schaamde zich niet voor zijn tranen.

‘Alles komt in orde,’ sprak de donkere man, terwijl hij oprees.

Nu zag Piak pas wie hij was; met verbazing maar meer nog met blijdschap herkende hij ridder Ardian, Heer van de Tol bij de Regenboog Rivier. Tiuri en hij hadden hem vorig jaar ontmoet, hem eerst gevreesd als tegenstander, later vertrouwd als vriend.

De ridder legde een hand op zijn schouder. ‘Ik heb de pijlpunt verwijderd,’ zei hij, ‘en nu heeft hij alleen rust nodig.’ Hij boog zich weer over Tiuri heen en gaf hem iets te drinken uit een beker. ‘Nu zul je de pijn vergeten en slapen,’ sprak hij. ‘Doe je ogen dicht en slaap!’

Zijn klankvolle stem deed die woorden klinken als een vriendelijk bevel, dat niet te weerstreven was. Tiuri gehoorzaamde inderdaad en zijn gezicht ontspande zich.

Heer Ardian bleef even op hem neerkijken. Toen wenkte hij Piak en nam hem mee naar buiten.

‘Wel, jullie zijn tot bijzondere dingen voorbestemd,’ zei hij, terwijl hij hem met vorsende blik opnam. ‘Dit is de tweede keer dat jullie uit het oosten komen met bericht voor koning Unauwen.’

Daarna begon hij vragen te stellen. Piak antwoordde; en zo viel het hem gemakkelijk de ridder alles te vertellen wat hij weten moest.

Na korte tijd zei heer Ardian: ‘Ik zal het bevel op me nemen van alle weerbare mannen die ik kan verzamelen. Er zijn al boden op weg naar de koning, de kroonprins en de paladijnen bij de Regenboog Rivier. Je hoeft je verder nergens ongerust over te maken.’

‘En Tiuri?’ vroeg Piak.

‘Zijn wond is niet levensgevaarlijk, al is die verergerd door het slaan op de gong...’

‘Ik wou dat ik het had kunnen doen!’ zei Piak. ‘Ik dacht dat hij de gemakkelijkste weg had.’

‘Zulke dingen zijn voorbeschikt,’ sprak heer Ardian. ‘Tiuri is jong en gezond en zal zeker gauw herstellen. En ik geloof dat jij evengoed slaap nodig hebt, en een maaltijd bovendien.’ Hij wendde zich tot een baardige man die uit de hut gekomen was, samen met Wila de boswachter.

‘Anto,’ zei hij, ‘hier is nog een gast voor je; Piak heet hij.’

De baardige man maakte een buiging en zei: ‘Ridder Tiuri en Piak zullen de meest geëerde gasten zijn die ooit sliepen onder mijn nederig dak.’

‘Tot ziens dan,’ sprak heer Ardian.

Een ogenblik later reed hij weg op zijn witte paard.

‘Heer Ardian van de Tol, Ridder van het Regenboogschild,’ zei Wila de boswachter. ‘Zoals hij is er geen tweede in dit koninkrijk, behalve de kroonprins, maar die is een koningszoon.’

‘Hij is bedreven in de krijg en weet de wijsheid van boeken,’ sprak Anto de herder. ‘Hij kan de vijand verslaan in gevecht, maar weet ook wonden te helen. Kom mee, Piak, en wees welkom in mijn huis.’

5 Echo’s van de gong

De nacht was vol geluiden – velen hadden gehoor gegeven aan de oproep van de gong. Piak werd telkens wakker als hij hen langs hoorde komen. En iedere keer stond hij zachtjes op om naar Tiuri te kijken, al beduidde zijn gastheer Anto hem dat het niet nodig was, omdat hij al naast het bed zat. Maar Tiuri sliep en bleef slapen totdat heer Ardian terugkwam, de volgende morgen.

De ridder onderzocht hem en leek niet ontevreden. Daarna richtte hij zich tot Piak en zei: ‘Jullie moeten hier niet blijven; Tiuri zeker niet! Als de aanval begint zal dit huis waarschijnlijk midden in het gevechtsterrein komen te liggen. Ik geloof dat het geen kwaad kan Tiuri vandaag naar het Slot van Vorgóta te laten vervoeren. Anto zal zorgen voor een wagen en de burchtvrouw weet dat jullie komen.’

Piak knikte. ‘U blijft zeker hier,’ zei hij.

‘Ja,’ sprak heer Ardian. ‘De barricaden zijn bijna klaar en elk uur wordt mijn leger groter.’

Hij keek naar Tiuri, die nu klaarwakker was. Deze zei fluisterend: ‘Het spijt me dat ik niets kan doen.’

‘Jouw taak is gedaan,’ zei heer Ardian. ‘Die van Piak nog niet. Hij moet voor je zorgen en erop letten dat je je niet verroert voordat de heelmeester je genezen verklaart. Tot ziens nu allebei, en de hemel zegene jullie.’

Piak begeleidde hem naar buiten, waar krijgslieden stonden te wachten. ‘Ridder,’ zei hij, ‘ik wens u het aller-allerbeste.’

‘Dank je,’ zei heer Ardian. ‘Ik heb een wachter bij de gong gezet; als de aanval begint zul je het horen. Twee slagen! Vaarwel.’

Later op de dag gingen Tiuri en Piak in een huifkar op weg naar het Slot van Vorgóta. Anto zat op de bok; hij reed heel voorzichtig, zodat Tiuri zo weinig mogelijk last zou hebben van het schokken van de kar.

De toestand van de jonge ridder liet zich eerst goed aanzien, maar na een paar uur vroeg Piak of de kar even stil kon houden. De wond was weer opengegaan en moest opnieuw worden verbonden. Daarna ging het nog langzamer verder.

Piak keek bezorgd naar de blosjes op de eerst zo bleke wangen van zijn vriend en voelde dat diens gezicht gloeide. Tiuri merkte daar echter niets van; hij fronste zijn wenkbrauwen alsof hij iets hoorde dat hem hinderde.

Opnieuw vernam hij de Vorgóta-gong: bronzen slagen die dreunden van gewelf naar gewelf – over bergen en dalen, door de trillende lucht. Echo’s galmden erachteraan, steeds verder, steeds vager, maar altijd hoorbaar. Dan kwamen ze terug, dichter- en dichterbij; van alle kanten klonk het geluid, metaal op metaal. Hoe bonsde het in zijn hoofd!

Hij keek Piak aan en stamelde: ‘De gong, de Vorgóta-gong... Laat hem toch ophouden!’

‘Hij ís opgehouden, Tiuri,’ zei Piak zacht. ‘Het zijn andere dingen die je hoort. Ben je wakker? Blijf stil liggen; er is niets om je ongerust over te maken.’

Maar Tiuri wendde zijn blik af en keek naar de hemel onder de huif van de kar. De zon zou gauw ondergaan, en in de rossige wolken zag hij vlammen en rook. Toen hij zijn ogen weer sloot, was het hem alsof hij zich midden in een verzengend vuur bevond. In het geluid van wielen en paardenhoeven hoorde hij gongslagen en een aanstormend leger. Zelf nam hij ook deel aan de strijd. Weer hief hij zijn zwaard op om een mens te doden, en opnieuw voelde hij afschuw van zichzelf...

Misschien waren het niet alleen koortsdromen, maar echo’s van een werkelijke strijd, die op datzelfde ogenblik plaatsvond, ver van de Vorgóta-gong, in het Rijk van Dagonaut aan de andere kant van de bergen.

Daar, tussen de Groene en de Zwarte Rivier, schalde een hoorn, de zilveren hoorn van ridder Ristridin. Hij was met Tiuri’s vader het woud ingegaan; van ver hadden ze al krijgsrumoer gehoord. Bij de bocht in de Groene Rivier, waar Tiuri met zijn vrienden was gevlucht naar Tehalons gebied, vond de eerste schermutseling plaats.

‘’t Is Mistrinaut!’ riep Ristridin, en hij begaf zich in het gevecht, zij aan zij met Tiuri de Dappere. Rode Ruiters hadden heer Rafox en zijn volgelingen bijna geheel ingesloten, en het zag er slecht voor hen uit, hoe dapper ze zich ook weerden. De hulp kwam net op tijd.

Spoedig waren de Rode Ruiters uit elkaar geslagen; ze verspreidden zich naar alle kanten, vluchtend voor de toorn van de ridders, geschrokken van het hoorngeschal.

‘Ristridin is weer hier!’ riepen ze. ‘Ristridin van het Zuiden!’

De ridder hoorde het, en hij wist dat ze terug zouden komen met meer mannen. Andere hoorns schalden uit de richting van de Tarenburcht, als een uitdaging van de zijne. Maar er was even respijt om de gewonden te verbinden en de ongekwetsten in slagorde op te stellen. Er was niet veel tijd voor praten, maar heer Rafox kon ridder Tiuri toch het blijde nieuws vertellen dat zijn zoon was ontsnapt en met Piak naar het westen was gereisd.

‘Als alles goed is gegaan,’ zei hij, ‘bevinden ze zich nu in het land van Unauwen.’

Ja, ze bevonden zich in het land van Unauwen, in het Slot van Vorgóta. Piak zat naast Tiuri’s bed. Zijn vriend keek hem met verwilderde ogen aan; hij sprak over de gong, vroeg om zijn zwaard en wilde overeind komen, zodat Piak hem vast moest houden.

‘U bent aan zet,’ fluisterde Tiuri. ‘Stil toch!’ voegde hij er op gekwelde toon bij. ‘Hoe kan ik schaken als de gong blijft slaan?’

Pionnen, torens, paarden... ruiters! Tiuri was weer terug in het Wilde Woud. Hij zag ze aankomen en schreeuwde: ‘De slag begint!’

De Slag tussen de Rivieren, de Groene en de Zwarte... Aan de ene kant de Macht van de Tarenburcht, aan de andere drie van Dagonauts beste ridders: Ristridin, Rafox en Tiuri de Dappere. Maar Eviellans krijgslieden waren ver in de meerderheid, en er kwamen er steeds meer bij. Het woud ten zuiden van de Zwarte Rivier was vol soldaten – duizenden moesten er wel zijn.

Ristridin voerde Dagonauts mannen aan, omdat hij het best de weg wist in het woud. Ze konden echter niet veel meer doen dan de vijand verzwakken, zijn bewegingen belemmeren en vertragen. En het ogenblik kwam dat hun toestand hopeloos leek. Ze waren voortgegaan, teruggedreven, weer opgetrokken en nogmaals aangevallen. Velen waren gewond of gesneuveld, en de overgeblevenen dreigden opnieuw door de Rode Ruiters te worden ingesloten.

Toen sprongen plotseling Mannen in het Groen uit de bomen en stortten zich in de strijd, dood en verderf zaaiend onder de krijgers van Eviellan!

In een korte adempauze kwamen Ristridin, Tiuri en Rafox bij elkaar; ze leunden op hun zwaarden en Ristridin zei: ‘Nu moeten we proberen de Hoge Brug te nemen en die vernietigen. Dan, zal de verbinding tussen de Tarenburcht en de Weg der Verrassing verbroken zijn.’

Weer trokken ze op, mét de Mannen in het Groen. Een dag later waren ze meester van de wachttoren vanwaar ze de brug konden zien.

Bloedrode banieren wapperden op de torens van de Tarenburcht, en over de brug reden legers, legers van Rode Ruiters. De Zwarte Ridder voerde hen aan; de aanval was in ernst begonnen! Onweerstaanbaar trok Eviellan over de Weg der Verrassing naar de pas.

Niet alle krijgers volgden de vorst; velen bleven aan de overkant van de Zwarte Rivier om het gebied van de Tarenburcht te bewaken. En weer anderen openden opnieuw de aanval op Ristridin en de zijnen.

Weer schalde de zilveren hoorn, en de Mannen in het Groen sloegen op hun trommen. De Meester van het Wilde Woud voegde zich bij de ridders, en stap voor stap vochten ze zich langs de Zwarte Rivier naar het westen. Het leger dat de bergen in was getrokken konden ze niet meer tegenhouden – dat zouden de ridders van Koning Unauwen moeten doen. Maar ze konden wel proberen de Hoge Brug te overschrijden en de Tarenburcht te veroveren.

Nog meer sluipen door stekelige struiken... nog meer wapengekletter in de wildernis... gehinnik van paarden, kreten en gekreun... Maar de Hoge Brug was nog steeds in handen van de vijand. Nog meer Rode Ruiters die eroverheen gingen... Tromgeroffel... méér tromgeroffel, luider, dreigender, angstiger...

Toen zagen de strijders rook opstijgen boven de bomen en een rosse gloed lichten in het westen. Er klonk een schreeuw: ‘Het bos staat in brand!’

Ristridin zag het gezicht van Tehalon, vuil, besmeurd, met fonkelende ogen.

‘Eviellan is naar het Rijk van Unauwen getrokken,’ zei hij. ‘Maar achter zich heeft hij mijn woud in brand gestoken!’

‘Het woud staat in brand!’ fluisterde Tiuri. Hij bewoog zich en kreunde. Piak sprak hem kalmerend toe, maar geen van zijn woorden drong tot zijn vriend door. Deze was nu al dagen gevangen in de ijlende koorts, die ondanks alle goede zorgen bleef aanhouden. Piak was haast niet van zijn bed geweken, al waren er genoeg anderen die bij hem waken wilden. De burchtvrouw zat vaak bij hem en de heelmeester, een oude monnik, kwam meermalen per dag. De laatste antwoordde altijd bemoedigend als Piak hem vroeg wat hij van Tiuri’s toestand dacht. Het was echter duidelijk dat hij niet de waarheid sprak. De zieke ging niet vooruit, integendeel, hij werd merkbaar zwakker. Vaak wenste Piak dat heer Ardian er maar was; hij had het gevoel dat die zijn vriend zou kunnen helpen om beter te worden. Maar heer Ardian was bij de krijgslieden aan de voet van de bergen. Elke dag kwamen er meer gewapende mannen uit het westen om zich bij hen te voegen. Ze reden langs het Slot van Vorgóta naar de plaats waar de aanval nu spoedig kon worden verwacht.

‘Ze zijn onderweg, en ze komen gauw,’ zei Tiuri met heldere stem. Zijn ogen waren wijd open, maar er was geen herkenning in hun blik. ‘Ze hebben het woud in brand gestoken,’ ging hij fluisterend voort. ‘Voel je het niet, ruik je het niet? Alles verschroeit, verzengt...’ Zijn praten stierf weg in een onverstaanbaar gemompel.

Piak doopte een doek in koud water en bette voorzichtig het gezicht van zijn vriend. Zoals altijd maakte hem dat even rustiger. Maar na enkele ogenblikken begon hij opnieuw.

‘Nu slaan ze op de gong, hoor!’

De Vorgóta-gong vervolgde Tiuri steeds in zijn koortsdromen, en belette hem ook maar even rustig te slapen.

‘Tiuri!’ zei Piak bijna smekend. ‘Luister toch naar me. De gong is stil, stil!’

‘Nee,’ fluisterde Tiuri. ‘Ik hoor hem.’ Hij sloot zijn ogen en prevelde: ‘Eén, twee... Twee slagen.’

Bezorgd sloeg Piak hem gade. Zo vermoeid zag zijn vriend eruit, met een trek van pijn om zijn lippen, alsof het geluid van de gong hem te veel werd.

Toen hoorde hij het ook. Eén slag, en nog één... tweemaal! Hij dacht even dat hij het zich verbeeldde, beïnvloed door wat Tiuri had gezegd. Daarna drong het echter tot hem door dat er werkelijk was geslagen op de Vorgóta-gong.

En dat kon maar één ding betekenen: de aanval was begonnen!

Zouden ze dit nu overal horen? dacht Tiuri. De wind voert ze mee, de echo’s van de gong, tot aan de zee, de zee waar de zon ondergaat...

Het kwam hem voor dat hij zich in een kerker bevond; door een tralievenster zag hij schaduwen voorbijschieten van mannen met speren en bogen. De Rode Ruiters reden over de Weg der Verrassing; de strijd was aan de gang en hijzelf kon niet meedoen.

Plotseling verdween de kerker echter en hij stond op een reusachtig schaakbord dat zich naar alle kanten uitstrekte. Hij was helemaal alleen, maar het krijgsrumoer bleef aanhouden. Toen kwam er over de zwart-witte velden een figuur aanschrijden – hoe dichterbij hij kwam, hoe groter hij werd. De Zwarte Ridder met het Rode Schild!

‘Nu,’ zei hij, ‘zullen ridder Tiuri en ik ons spel afspelen. Ik ben de koning.’

Meteen verschenen de andere figuren op het bord; ze waren allemaal levensgroot. En ze leefden ook... er waren pionnen met zwarte kappen op hun hoofd en paarden met Rode Ruiters. En terwijl Tiuri daar midden op het schaakbord stond en onmachtig was zich te verroeren, kwamen ze nader – een leger dat hem wilde vertrappelen onder voeten en hoeven... Achter zich hoorde hij anderen, maar hij kon zich niet omdraaien om te zien wie het waren.

Er schalde een hoorn; met een snik van vreugde herkende hij de zilveren hoorn van ridder Ristridin. Die klank verbrak de betovering; nu kon hij zich bewegen en zien welk leger er van de andere kant naderde. Ridders met witte schilden!

Het schaakbord veranderde in de Weg der Verrassing. Weer moest hij vechten met de wachters bij de pas en hij beleefde nogmaals die afschuwelijke ogenblikken. Daarna laaide de strijd weer op en woedde lange tijd voort.

Behalve de nimmer zwijgende gong hoorde Tiuri de geluiden die Piak, zittend aan zijn bed, ook vernam: geschreeuw en dreunende slagen en het sissen van kokend pek.

Het Slot van Vorgóta werd belegerd.

Na een tijd merkte Tiuri dat de krijgers waren verdwenen. Maar het bos brandde nog steeds en hij moest vluchten voor de hitte van de vlammen. Zo kwam hij aan de oever van het Diepe Meer.

Hij boog zich voorover; dáár was eindelijk koelte en onder water zou hij de gong niet meer horen. Hij zag zijn spiegelbeeld... nee, het was Lavinia die hem wenkte. Hij stak zijn hand uit, maar toen begon het water te rimpelen en haar beeld verdween. Iemand anders pakte echter zijn hand en wilde niet loslaten, trok hem naar de diepte... of was het juist naar boven, weg van de koelte en stilte, terug naar hitte en verschrikking?

Iemand greep hem vast en riep: ‘Tiuri, Tiuri!’

Door een waas van rosse nevels zag hij het gezicht van Piak, en het was Piak die tot hem sprak: ‘Tiuri, hoor je mij?’

Hij probeerde zijn vriend vast te houden en deed zijn best om te verstaan wat die verder zei. Maar het lukte hem niet en duisternis omgaf hem.

‘Tiuri, Tiuri!’ zei Piak. ‘Eviellan is teruggeslagen! Tiuri, hoor je mij?’

Maar Tiuri was weer buiten zijn bereik. Het leek wel of hij ergens anders ronddwaalde, en gebeurtenissen gadesloeg die Piak niet kon zien of horen.

Tiuri was bij de Zwarte Rivier, bij ridder Ristridin, heer Rafox en zijn vader. Hij zag weer de Hoge Brug, en hij keek toe toen die instortte. Rokende stukken ploften neer in het kolkende water ver beneden, werden meegevoerd door de stroom en verdwenen.

6 Ontwaken; terug naar het oosten

Het water van de rivier kolkte en bruiste; het raasde in zijn oren en erdoorheen klonk de echo van de Vorgóta-gong.

Tiuri trachtte te zwemmen, maar het lukte hem haast niet; hij werd tegen wrede rotsen geworpen en pijn belemmerde hem in zijn bewegingen. Toch moest hij naar de overkant, weg van de Tarenburcht, vluchten voor de Zwarte Ridder met het Rode Schild. Het was nacht en maanlichtwit waren de schuimkoppen. Hij hoorde een stem – was het de Zwarte Ridder die hem riep?

Hij opende zijn ogen; het was nog steeds donker. Een vaag schijnsel verlichtte echter een gezicht dat naar hem keek. De Vorst van Eviellan! Het schaakspel moest worden afgespeeld, op leven of dood... Of niet? Was het prins Iridian die tegenover hem zat?

Nee, nu zag hij dat het prins Iridian niet was en evenmin de Vorst van Eviellan. Het was ridder Ardian, Heer van de Tol bij de Regenboog Rivier. Maar hij had geen geld om tol te betalen...

Nu was het weer alsof hij zwom, al zag hij tegelijkertijd het gelaat van de tolheer. Hij moest de overkant bereiken, maar het water was breed en de stroom sterk.

‘Ik verdrink!’ hijgde hij.

‘Nee, je verdrinkt niet,’ sprak de tolheer. ‘Je kunt toch zwemmen? Houd vol.’

Tiuri gehoorzaamde. Plotseling werd het water rustig en hij kon zich laten drijven. Iemand legde een hand op zijn voorhoofd; hij opende zijn ogen weer en zag dat heer Ardian nog steeds tegenover hem zat.

Nu merkte hij echter dat hij in bed lag. Er was licht van een kaars en achter Ardians hoofd zag hij een open raam en een hemel vol sterren. Het was heel stil; de Vorgóta-gong zweeg eindelijk.

Hij slaakte een zucht en bewoog langzaam zijn hoofd. Toen zag hij Piak, die hem aanstaarde; zijn ogen leken heel groot en zwart.

‘Piak...’ fluisterde Tiuri.

Zijn vriend begon te glimlachen en de klankvolle stem van de tolheer sprak: ‘Je bent weer teruggekomen, Tiuri.’

Ja, het was hem alsof hij ver weg was geweest, en gevaren had doorstaan die hij zich nu maar schemerig herinnerde. En nu was hij moe, heel moe. Zijn ogen vielen weer dicht; hij voelde vingers op zijn pols en hoorde Piak fluisteren: ‘Slaap wel.’ Toen sliep hij.

‘Lavinia...’ mompelde Tiuri. Maar het was Lavinia niet; een andere jonkvrouw boog zich over hem heen.

Hij keek naar haar op; haar gezicht was mooi en vriendelijk, maar ze was ouder dan Lavinia en ze droeg een hoofddoek, waaruit bleek dat ze getrouwd was. Haar gewaad was grauw, alsof ze in de rouw ging.

‘Je bent wakker,’ zei ze. ‘Goedemorgen!’

‘Goedemorgen,’ fluisterde hij. ‘Wie bent u?’

‘Ik ben de Vrouwe van Vorgóta,’ antwoordde ze. ‘Hoe voel je je nu? Je bent nog zwak natuurlijk, maar je ogen staan helder. Dadelijk moet je wat eten en daarna kun je weer gaan slapen.’

‘Ben ik in het Slot van Vorgóta?’ vroeg Tiuri. ‘Hoe lang al? Waar is Piak?’

‘Je vriend heb ik naar bed gestuurd,’ sprak de burchtvrouw. ‘Maar je zult hem gauw genoeg zien.’

‘Hier is hij al!’ klonk de stem van Piak, en een ogenblik later stond hij voor Tiuri’s bed. ‘Je bent helemaal wakker!’ zei hij en zijn ogen straalden.

‘Ik dacht dat jij sliep, Piak,’ zei de burchtvrouw.

‘O vrouwe, ik kón niet meteen naar bed gaan,’ zei Piak verontschuldigend. ‘Ik wou heer Ardian nog even goedendag zeggen en...’

‘Heer Ardian...’ prevelde Tiuri. ‘Ik heb van hem gedroomd.’

‘Dat was geen droom,’ zei Piak. ‘Hij was hier vannacht, en vanmorgen vroeg heeft hij ook naar je gekeken, maar toen sliep je.’ Hij ging op de rand van het bed zitten en nam zijn vriend onderzoekend op. ‘Geen koorts meer,’ zei hij. ‘En pijn?’

‘Nauwelijks...’ begon Tiuri.

‘Nee, niet bewegen,’ viel Piak hem in de rede. ‘Je moet stil blijven liggen tot je helemaal beter bent. Mag ik hem zijn eten voeren, vrouwe? U hebt toch al genoeg te doen.’

De burchtvrouw gaf hem glimlachend een kom met melk en brood en verliet het vertrek.

‘Dit deed Adelbart bij mij toen ik ziek was in de Vergeten Stad,’ zei Piak, toen hij Tiuri eten gaf. ‘Maar dat was niets, vergeleken bij jou.’

‘Hoe lang lig ik hier al?’ vroeg Tiuri tussen twee happen door.

‘Ruim een week,’ antwoordde Piak. Hij dacht even na en voegde erbij: ‘Het is negen dagen geleden dat je op de gong sloeg.’

‘Zolang?’ fluisterde Tiuri. ‘Wat... wat is er in die tijd gebeurd?’

‘Eviellan is verslagen,’ zei Piak. ‘Nu ja, dat is misschien te veel gezegd. Maar de aanval vanuit de bergen is mislukt. Veel krijgers zijn gedood; de rest is gevlucht.’

‘Waarheen?’ vroeg Tiuri.

‘Over de bergen terug naar het oosten. Heer Ardian is ze achternagegaan. Hij kwam gisteren hier en is vanmorgen weer vertrokken.’

‘Ah!’ zuchtte Tiuri. ‘Ik had hem graag nog eens willen zien.’

‘Wat een geluk, hè, dat hij net in Vorgóta was toen wij kwamen,’ zei Piak. ‘Hij bracht een bezoek aan de vrouwe en zou maar kort hier blijven. Er woont geen ridder in dit slot; die is vorig jaar gesneuveld in de Zuidenwindbergen. Heb je genoeg gegeten?’

‘O ja,’ zei Tiuri.

Piak schudde zijn kussens op en zei: ‘Heer Ardian is, geloof ik, de beste ridder die ik ken. Hoewel, heer Rafox is ook heel aardig. En dapper.’

Heer Rafox... wat zou er gebeurd zijn in het Wilde Woud? Tiuri sloot zijn ogen en even zag hij vaag beelden uit zijn koortsvisioenen. Maar Piak joeg ze weg.

Deze vroeg bezorgd: ‘Heb ik je moe gemaakt met mijn gepraat?’

‘Helemaal niet,’ zei Tiuri. ‘Vertel verder.’

‘Nee, ik zeg niets meer,’ sprak Piak. ‘Je weet nu dat je op tijd was...’

‘Dat wíj op tijd waren,’ fluisterde Tiuri.

‘Goed. De rest hoor je een andere keer wel. Eerst moet je rusten.’

‘Gelijk heb je, Piak,’ zei de burchtvrouw, die weer binnenkwam. ‘En jij gaat zelf ook naar bed.’

Tiuri zag nu dat zijn vriend er ook niet al te best uitzag. ‘O, Piak!’ begon hij vol zelfverwijt.

Maar Piak lachte. ‘Wat zullen we slapen!’ zei hij vrolijk. ‘Geen zorgen meer om van wakker te liggen of over te dromen. Welterusten!’

Tiuri herstelde. De koorts kwam niet terug en iedere dag werd hij sterker. Toch moest hij van de heelmeester nog enkele dagen plat op bed liggen voordat hij mocht proberen op te zitten en te lopen. Piak bracht zoveel mogelijk tijd bij hem door, maar hij had het ook druk met werk in het kasteel.

Langzamerhand vernam Tiuri alles wat er tijdens zijn ziekte was gebeurd ten westen van het Grote Gebergte. Uit het oosten was nog geen enkel bericht gekomen. Hij hoorde hoe het leger van Rode Ruiters de bergen af was komen stormen, en hoe ze gestuit waren door de gewaarschuwde mannen van Unauwens rijk, die onder bevel stonden van heer Ardian. Vreemd was echter dat de Vorst van Eviellan zijn leger niet zelf had aangevoerd. Daarom werd er vermoed dat de aanval inderdaad ontijdig en niet geheel voorbereid was begonnen. Toch was er nog hevig gevochten. Er waren zelfs vijanden tot bij het slot gekomen; ze hadden geprobeerd het te veroveren. De belegering had echter maar een paar dagen geduurd. Piak had ook nog even op de kantelen gestaan om pek en stenen naar beneden te gooien. Toen heer Ardian terugkwam waren de belegeraars gevlucht. De ridder had maar kort kunnen blijven, ‘maar,’ zei Piak, ‘hij heeft heel de nacht bij jou gezeten.’

‘En jij ook – bijna al de tijd dat ik ziek was,’ zei Tiuri zacht. ‘Dat heb ik van de vrouwe gehoord.’

‘Wat dacht je anders?’ zei Piak. ‘En het komt me nu goed van pas dat ik met zieken om kan gaan.’

Vele gewonden van de strijd waren ondergebracht in het slot en hij was een van degenen die de burchtvrouw hielpen hen te verzorgen.

Tiuri kon niet anders doen dan zo goed mogelijk de tijd doorkomen die hij nodig had om zijn gezondheid terug te krijgen. Die viel hem soms lang, al liet hij daar nooit iets van merken. Piak kon hem soms nadenkend aanstaren. Weer zag hij dat zijn vriend was veranderd. Nee, dat was toch niet helemaal waar; Tiuri was dezelfde gebleven, dezelfde en toch niet. Hij wist niet precies hoe hij het zou moeten zeggen.

‘Lieve help!’ zei Piak tien dagen later. ‘Wat ben je gegroeid! Je steekt bijna een hoofd boven me uit. Maar je bent zo mager als een lat,’ voegde hij erbij.

‘Dat verandert wel,’ zei Tiuri opgewekt. Wat heerlijk was het weer rond te kunnen lopen, te voelen dat hij leefde en gezond was! Hij liep naar het raam van hun kamer en keek verlangend naar buiten, naar de bergen in het oosten. ‘We zullen gauw vertrekken,’ zei hij. ‘De heelmeester heeft gezegd dat ik overmorgen op reis mag gaan, als ik het maar kalm aandoe en me voorlopig niet bemoei met de wapenhandel. Wel, en daar ik toch mijn zwaard kwijt ben...’

Piak kwam naast hem staan en zei: ‘Je mag het mijne hebben.’

‘Het zwaard dat je van koning Unauwen hebt gekregen?’ riep Tiuri. ‘Ik heb ermee gevochten, maar ik zou het nooit aannemen om het te houden. Ik zei maar wat!’ En zachter ging hij voort: ‘Míjn zwaard ben ik kwijtgeraakt toen ik gevangen werd genomen, maar eens zal ik wel een ander krijgen.’

Ze hadden geen van beiden gemerkt dat de deur was opengegaan.

‘Zo is het!’ sprak een stem achter hen. ‘En het gaat niet om het zwaard zelf, maar om de hand die het voert.’

Verbaasd draaiden de vrienden zich om. ‘Tirillo!’ riepen ze tegelijk.

De nar kwam de kamer binnen, gevolgd door de burchtvrouw.

‘Ach, waarom word ik toch altijd met verwondering begroet?’ zei hij. ‘Is de dwaasheid dan zo zeldzaam in de wereld?’ Zijn toon was luchtig, maar zijn ogen waren vol warmte toen hij hen de hand drukte.

De burchtvrouw zei: ‘Tirillo komt als afgezant van koning Unauwen.’

‘Ik kom niet met brief of bericht,’ zei de nar. ‘Ik hoef namens koning Unauwen slechts twee woorden te zeggen: “Dank je!” Daar zijn nog vele woorden aan toe te voegen, en misschien zul je die nog wel eens horen, maar dat is allemaal franje eromheen. Eens zul je koning Unauwen zelf weer ontmoeten. Hij heeft zijn stad verlaten en vertoeft nu bij de Regenboog Rivier, wachtend op nieuws van oost en zuid. Ik denk echter dat het nog wel even zal duren voordat je hem zult zien, want ik hoorde dat jullie gauw terug willen gaan.’

‘Ja,’ antwoordde Tiuri na even zwijgen. ‘Terug naar het Rijk van Dagonaut... naar het Wilde Woud.’

‘Wanneer vertrekken jullie?’ vroeg de nar.

Piak keek naar Tiuri en antwoordde: ‘Hij wil liever vandaag dan morgen, maar...’

‘Ik heb je toch gezegd dat de heelmeester het goedvindt?’ viel Tiuri hem in de rede. ‘Ik ga zo gauw ik mag, en dat is de dag na morgen.’

‘Dan reis ik mee,’ zei de nar.

‘Fijn!’ zei Piak.

De nar glimlachte. ‘Jij en ik zullen er wel voor zorgen dat Tiuri zich in acht neemt,’ zei hij. ‘Ik begrijp dat hij niet langer wil wachten. Mij spijt het ook dat ik niet heb kunnen deelnemen aan de grote slag, aan de zijde van mijn ridder, prins Iridian.’

‘Grote slag?’ herhaalden de vrienden.

Tirillo vertelde dat de legers van Eviellan uit het zuiden waren binnengevallen, op dezelfde dag dat het Slot van Vorgóta belegerd werd. De kroonprins had Unauwens leger aangevoerd in de Slag bij de Kloof in de Zuidenwindbergen. ‘De berichten die wij ontvangen hebben zijn nog onvolledig en verward,’ zei hij, ‘maar één ding is zeker: prins Iridian heeft de vijand teruggeslagen. En als ik met jullie meega, zal ik hem misschien weer ontmoeten, ergens in het Wilde Woud.’

‘In het Wilde Woud?’ zei Piak vragend.

‘De waarschuwing voor de andere – gevaarlijker – aanval hier, is in het zuiden ook vernomen,’ zei Tirillo. ‘Ik denk daarom dat de prins gauw naar Dagonauts rijk zal gaan, over de Derde Grote Weg, langs de Grijze Rivier. Jullie waren de eersten die het bericht brachten van het bolwerk in het Wilde Woud. Maar jullie waren niet de enigen; ridder Bendoe kwam wat later met dezelfde boodschap.’

‘Ridder... Bendoe?’ zei Tiuri verbaasd.

‘Vraag niet waarom en hoe!’ zei de nar. ‘Ridder Bendoes naam werd genoemd, maar ook die van Ristridin, die hem gezonden zou hebben.’

De vrienden waren zeer verrast door dit nieuws en ze bestormden Tirillo met vragen. Maar deze kon niet veel meer vertellen.

Toen nam de burchtvrouw het woord. ‘We zullen dus gauw afscheid nemen,’ zei ze. ‘En dan is het nu het goede ogenblik om ridder Tiuri te zeggen dat ik hem iets wil geven voor hij gaat.’

‘Mij iets geven, vrouwe?’ zei Tiuri. ‘U hebt mij al zoveel gegeven, gastvrijheid, verzorging...’

‘Stil,’ zei de burchtvrouw. ‘Zonet, bij het binnenkomen, hoorde ik wat je zei. Daarom... wacht een ogenblik.’

Ze verliet de kamer en kwam na korte tijd terug met een groot zwaard in haar handen. Ze bleef voor Tiuri staan en keek hem ernstig aan.

‘Dit,’ sprak ze, ‘is het Zwaard van Vorgóta, gesmeed door Tongan de smid, die ook de gong heeft gemaakt. Mijn man heeft het gedragen tot zijn dood, zoals zijn voorvaderen voor hem. Ik heb geen zoon die het kan erven, en jij bent voor mij de aangewezen ridder om het te dragen. Jij hebt immers met Tongans staf geslagen op de Vorgóta-gong. Ze horen bij elkaar: gong, staf en zwaard. Hier, neem het zwaard en moge het je helpen en sterk maken in elke strijd!’

Tiuri boog eerbiedig toen hij het kostbare geschenk aannam. Hij wist ook niet meer te zeggen dan twee woorden. ‘Dank u!’ Maar ze kwamen uit de grond van zijn hart.

‘Het witte schild van mijn man zal ik je ook meegeven als je op weg gaat,’ zei de vrouwe. ‘Zo zul je opnieuw de kleur dragen waar je recht op hebt.’

Hiermee was ze echter nog niet uitgesproken, want daarna wendde ze zich tot Piak. ‘Jij hebt een zwaard,’ zei ze, ‘en ik bezit geen ander erfstuk waarmee ik je blij zou kunnen maken. Mag ik jou daarom iets van mezelf geven, als herinnering aan de dagen in Vorgóta?’ Ze nam een fijn bewerkte gouden ketting van haar hals. ‘Ik zal hem zolang om jouw hals hangen,’ sprak ze. ‘Maar je kunt hem bewaren om hem eens te geven aan het meisje met wie je wilt trouwen.’

Piak kreeg een kleur. ‘Heel hartelijk bedankt, vrouwe,’ zei hij. ‘Maar ik denk dat ik ’m liever zelf houd. Ik zou niet weten aan wie ik zoiets moois zou willen afstaan.’

‘Wacht een paar jaar,’ zei de vrouwe, ‘en zie dan of je er nog net zo over denkt.’

Ze lachten – ook om hun ontroering de baas te worden. Het waren inderdaad prachtige geschenken.

‘Het Vorgóta-zwaard is beroemd,’ zei Tirillo; ‘het wordt vaak genoemd in onze kronieken.’

Later, toen ze gezellig bij elkaar waren gaan zitten, vertelde hij een paar van de verhalen die eraan waren verbonden. ‘Zo zie je,’ besloot hij, ‘dat het niet alleen herinnert aan grote, maar ook aan goede daden, wat men lang niet van elk zwaard zeggen kan. Er zijn maar al te veel wapens waar kwaad aankleeft.’

‘Kent u zo’n “kwaad” zwaard?’ vroeg Piak. Hij hield ervan naar zulke verhalen te luisteren.

‘O ja; daar is bijvoorbeeld het Wapen van Wee uit de Krocht bij de Kloof...’ Tirillo keek even naar de burchtvrouw en vervolgde: ‘Maar daar wil ik nu niet van vertellen. Ik hoop dat het tot roest is vergaan... Bovendien,’ voegde hij erbij, ‘wordt het zo langzamerhand bedtijd, vinden jullie niet?’

Toen Piak, in bed gezeten, de ketting nog eens bekeek, bleef hij toch even stilstaan bij de gedachte aan wat voor meisje hij hem zou willen geven. Ze zou uit de bergen moeten komen, net als hij... maar ze zou ook een beetje op Lavinia moeten lijken. Toen lachte hij zichzelf uit. Ga slapen! hield hij zich voor. Je hebt wel andere dingen om van te dromen.

7 De Zwarte Rivier en de Tarenburcht

Een week later waren ze de pas van het Grote Gebergte over; Tiuri, Piak en Tirillo de nar. Ze rustten even in de stenen hut, die nu werd bewaakt door krijgslieden van heer Ardians gevolg.

Tirillo stelde voor hier te overnachten en keek daarbij naar Tiuri, die er bleek en betrokken uitzag. Maar Tiuri zei dat hij liever doorreisde naar de grote wachtpost bij de Tarentop. Piak viel hem bij; deze plaats was vol nare herinneringen.

Heer Ardians krijgslieden vertelden hun dat de Weg der Verrassing tot voorbij de Tarenburcht door Unauwens mannen was bezet. Maar ten zuiden van de Zwarte Rivier moest de vijand nog machtig zijn. De vrienden hoorden ook dat de Vorst van Eviellan zijn leger had aangevoerd tot bij de pas; daar was hij achtergebleven om af te wachten of de aanval zou gelukken.

‘Wat laf!’ zei Piak verontwaardigd.

Tirillo schudde echter zijn hoofd. ‘Nee,’ zei hij, ‘ik weet veel namen voor de Vorst van Eviellan, maar laf is hij niet. Ik denk dat hij al vermoedde dat deze aanval tot mislukking was gedoemd, en dat hij andere plannen had.’

‘Het schijnt dat ze brand hebben gesticht in het woud,’ zei een der krijgslieden. ‘De hemel in het oosten is rood geweest van vlammengloed.’

Piak kreeg een schok en keek met grote ogen naar Tiuri. Hij dacht aan wat deze in zijn ijlkoortsen had gezegd. Maar Tiuri scheen zich daar niets van te herinneren, en dus zweeg hij erover.

Kort erna gingen ze verder. Bij de plek waar ze af waren gedaald bleven ze even staan.

‘Kijk,’ wees Piak, ‘daar is het verborgen pad.’

Boven op de bergwand verscheen een Man in het Groen. Piak zwaaide naar hem en hij zwaaide terug. Toen ze hun weg vervolgden hoorden ze een trom roffelen.

‘Zou dat voor ons zijn?’ vroeg Piak zich af.

Vanaf de grote wachtpost bij de Tarentop liep de weg omlaag langs de Zwarte Rivier, die nu nog helemaal niet donker was, maar wit van schuimende stroomversnellingen. Na twee dagen bereikten ze de rand van het woud, en wat ze zagen deed hen geschrokken stilstaan – al waren ze op zoiets voorbereid.

In de verte was het groen, maar dichterbij was er van bos niet veel over. Daar was alles verschroeid en geblakerd.

Tiuri fronste zijn wenkbrauwen. In zijn geestesoog zag hij hoe het geweest was toen het brandde... hij voelde de hitte en de verstikkende rook, hoorde het geknetter van hout, het loeien van vlammen, het lawaai van mensen en dieren die vluchtten. Deze gedachten waren zó levendig dat het bijna leek of hij erbij was geweest. Maar dat kon natuurlijk niet, dacht hij.

Ze betraden het verwoeste terrein. As stoof op onder hun voeten en er hing nog een geur van rook en verschroeide planten. Sommige bomen waren niet helemaal verbrand; die staken op als geesten van het vermoorde woud, met verwrongen, verkoolde en afgebladderde takken. Zwijgend, somber en angstig gingen ze verder.

In het noorden, uit de richting van de Groene Rivier, sloeg weer een trom. Uit het oosten, langs de Zwarte Rivier, kwam een man hen tegemoet, met een paard aan de teugel. Het paard was zwart en de man was groen; toen ze dichterbij gekomen waren herkenden Tiuri en Piak Ardanwen en de Meester van het Wilde Woud.

‘Het is zo gegaan als ik vreesde,’ zei Tehalon, nadat ze elkaar hadden begroet. ‘Een deel van mijn bos is vernietigd door vuur – maar niet alles, lang niet alles. En je paard is gezond, ridder Tiuri. Stijg op en rijd naar de Tarenburcht.’

Tiuri streelde Ardanwen. ‘Wat is er allemaal gebeurd?’ vroeg hij, terwijl hij Tehalon bezorgd aankeek.

‘Er is slag geleverd tussen de rivieren,’ antwoordde deze. ‘Twee ridders kwamen heer Rafox te hulp tegen Eviellan. Maar het leger dat naar het westen trok konden ze niet tegenhouden. Toch is de aanval via de Weg der Verrassing mislukt; het leger kwam terug, gehavend en op de vlucht. Waren jullie op tijd?’

‘Ja,’ zei Tiuri, ‘dankzij de Vorgóta-gong.’

‘Ik heb hem gehoord,’ sprak Tehalon. ‘Niet echt; in een droom. Kom mee. In de Tarenburcht zul je alles horen. Daar hangen nu andere schilden, maar wie er wonen zullen er ook niet altijd blijven. En hij die er eerst woonde is nog niet verslagen.’

‘Nee?’ fluisterde Tiuri.

‘Hij is naar het zuiden gevlucht en heeft zich daar verschanst, nog steeds tot veel kwaad in staat.’

‘Vertelt u verder,’ zei Piak.

‘Ach nee,’ zei Tehalon. ‘Laat een ander dat doen.’

‘U verfoeit deze strijd,’ sprak Tirillo.

De Meester van het Woud keek hem aan alsof hij hem nu pas voor het eerst zag. ‘Wie doet dat niet?’ zei hij. ‘U lijkt mij een verstandig man, die mij begrijpt.’

‘Misschien wel,’ antwoordde Tirillo. ‘U hebt er ondanks dat toch aan meegedaan, is het niet zo?’

‘Zo is het,’ sprak Tehalon. ‘We moesten wel! Daarna kwam de brand, die we met veel moeite hebben geblust. En sindsdien zijn wij, Mannen in het Groen, alleen nog maar bezig met opbouwen. Zie!’

Het duurde nog even voordat ze het zagen; pas toen ze het gebied naderden waar de Tarenburcht stond. Aan de overkant van de rivier was bijna alles nog groen, maar de Hoge Brug was verdwenen. Er waren enkele boomstammen als noodbrug over het water gelegd. Daarnaast waren Tehalons mannen bezig met het bouwen van een nieuwe brug.

Tiuri pakte Piak bij zijn arm en zei zacht: ‘Dit heb ik gezien, dat de brug in elkaar stortte en verdween...’

‘Het kwam door een vonk van de brand,’ sprak Tehalon. ‘Dagonauts ridders waren eerst zeer ontstemd omdat het nu moeilijker werd de Tarenburcht te veroveren. Later veranderde die ontstemming in voldoening, toen de Vorst van Eviellan terugkwam uit de bergen en zijn weg afgesneden vond.’

Ze bleven staan, dicht bij de brug in aanbouw.

‘Hier moet u van vertellen,’ zei Tirillo.

‘De Vorst van Eviellan reed voor zijn vluchtend leger uit,’ zei Tehalon langzaam, ‘een Zwarte Ridder met een Rood Schild op een groot grauw paard. En hij deed iets wat ik niet zou geloven als ik het niet had gezien. Hij dreef zijn paard tot aan de rivier en dwong het erover te springen. Zelf sprong hij nog verder, naar voren, uit het zadel, en bereikte zo de andere oever. Zijn paard kwam om. Er waren Rode Ruiters die hem trachtten te volgen, maar die vielen te pletter of verdronken. De rest van zijn leger vluchtte naar het oosten en werd tegengehouden en verslagen door de ridders van Dagonaut.’

‘En de vorst?’ vroeg Piak. ‘Hij is niet meer in de Tarenburcht.’

‘Nee, nu niet meer. Maar hij leeft en is nog machtig. Kom, ga naar de overkant en ontmoet de ridders die de burcht bezetten.’

‘Wie zijn het?’ vroeg Tiuri. ‘Is heer Rafox erbij? En wie zijn de anderen? Heer Ardian? En is er... is er een ridder bij met een zilveren hoorn?’

‘Er was een ridder bij met een zilveren hoorn,’ antwoordde Tehalon, ‘maar die heeft het woud weer verlaten. Ga naar de overkant; dan zul je alles horen. Ik neem nu afscheid, want ik heb nog veel te doen.’

De drie reizigers liepen over de boomstammen die voorlopig dienden tot brug, Tiuri met Ardanwen aan de teugel. De Mannen in het Groen begroetten hen vriendelijk. Aan de overzijde waren ook mensen, krijgslieden allemaal. Een van hen slaakte een kreet en wuifde opgewonden.

‘Adelbart!’ riep Piak.

Toen kwam er een ridder aanlopen die hen met vlugge tred naderde. Tiuri bleef verrast staan. Het was zijn vader!

Enkele ogenblikken daarna begroetten ze elkaar vol warmte. Ridder Tiuri keek zijn zoon aan in een mengeling van trots en tederheid. ‘Ik ben blij dat je terug bent,’ was het enige dat hij zei.

Tiuri merkte dat zijn ogen nu op gelijke hoogte waren met die van zijn vader. Toch voelde hij zich weer even als de jongen van vroeger, toen hij naast hem naar de Tarenburcht liep. Dat gevoel duurde echter maar kort; bij het betreden van de burcht besefte hij duidelijk dat hij geen kind meer was. En het scheen hem toe dat hij op deze plaats volwassen was geworden.

De burcht was niet veel veranderd – die leek nog meer vervallen misschien, en het rode schild was verdwenen. Er hingen nu andere schilden bij de ingang; van Tehuri en Mistrinaut.

‘Hang het jouwe erbij,’ zei Tiuri de Dappere tot zijn zoon. ‘Jij hebt met Piak aan onze zijde gevochten, al heeft jullie weg je ver van hier gevoerd.’

‘Maar gelukkig zijn jullie nu in goede welstand terug!’ viel een ander in. Het was heer Rafox, die naar buiten kwam.

De jongelieden waren blij ook hem weer te zien, en Piak vroeg meteen bezorgd hoe het met hem was, want hij droeg zijn arm in een doek.

‘Dat is al bijna over,’ zei de Heer van Mistrinaut. ‘We hebben elke dag naar jullie uitgekeken. Van heer Ardian hebben we veel van jullie gehoord. Hoe staat het met jou, Tiuri?’

‘Ook dat is bijna in orde,’ antwoordde deze. ‘Hoe is het met... met u allemaal?’

‘Waar is heer Ardian?’ vroeg Piak.

‘En ridder Ristridin?’ vroeg Tiuri.

‘En prins Iridian?’ vroeg Tirillo, die zich eerst op de achtergrond had gehouden, maar die zich nu weer bij hen voegde.

‘Ah, weten jullie al dat de prins in het Wilde Woud is?’ zei Tiuri’s vader. ‘Kom mee naar binnen; dan kun je rusten... en praten.’

Ze kwamen in de zaal waar eens de Rode Ruiters aan de lange tafels hadden gezeten. Nu waren er andere krijgslieden, die hen begroetten en toen verdwenen. Ze gingen bij elkander zitten; eerst spraken ze allemaal tegelijk. Er was zoveel te vragen en te vertellen, en het duurde lange tijd voordat ze wisten hoe het ieder was gegaan en wat er overal was gebeurd.

‘Lavinia is weer thuis,’ zei heer Rafox tot Tiuri. ‘Ze heeft het klaargespeeld een bode te vinden en me een brief te sturen met vele goede wensen... ook voor jou, zodra je terugkwam. De bode gaat morgen weer naar Mistrinaut; ik geef hem alleen mijn groeten mee, want ik kan op het ogenblik geen pen hanteren. Misschien wil jij namens mij enkele woorden schrijven, en er een paar van jezelf bijvoegen.’

‘O, heel graag!’ zei Tiuri en hij kreeg een kleur toen heer Rafox hem lachend aankeek. Toen vroeg hij nogmaals naar ridder Ristridin.

Nu hoorden Piak en hij dat Ristridin gevangen had gezeten in Islàn, dat hij tenslotte was vrijgelaten en met Rafox en Tiuri’s vader had gevochten tussen de rivieren. Ze wisten al dat het leger dat over de pas ging verslagen was en dat de Vorst van Eviellan de Tarenburcht toch weer had weten te bereiken.

‘Krijgslieden uit het zuiden kwamen opnieuw zijn positie versterken,’ vertelde heer Rafox. ‘Wij wilden de burcht veroveren, maar het lukte ons niet de Zwarte Rivier over te komen. Ridder Ardian kwam van het westen en voegde zich bij ons. De nacht erna verliet de vorst plotseling de Tarenburcht en trok zich terug. Bijna al zijn krijgslieden volgden hem, zodat de burcht toen haast zonder strijd in onze handen viel.’

‘Waarom trok hij zich terug?’ vroeg Tiuri. ‘Was hij bang dat hij uw aanvallen toch niet lang meer kon weerstaan?’

‘Nee, niet daarom,’ sprak zijn vader. ‘Je weet waarschijnlijk dat prins Iridian in het Rijk van Unauwen de overwinning heeft bevochten in de Slag bij de Kloof. Een deel van Eviellans leger vluchtte naar het oosten, langs de Derde Grote Weg, en daarna langs de geheime wegen het Wilde Woud in, om zich te voegen bij de strijdmacht daar. Prins Iridian ging hen achterna, met zijn gevolg van ridders en krijgers; ook mannen van ons land voegden zich bij hem.’

‘Ridder Bendoe was erbij,’ zei heer Rafox.

‘De Vorst van Eviellan wist daar eerder van dan wij,’ vervolgde Tiuri’s vader. ‘Daarom verliet hij de Tarenburcht; zijn aftocht was een aanval! Hij trok zijn broeder tegemoet en dichtbij de Onzalige Heuvels troffen ze elkaar. Weer werd er een slag geleverd, de laatste grote slag, die drie dagen duurde.’

‘Maar prins Iridian heeft toch gewonnen?’ zei Piak.

‘In zekere zin,’ zei heer Rafox langzaam. ‘Wij hebben ook meegevochten, met ridder Ardian. Eviellan verloor – in elk geval is het grootste deel van zijn leger verslagen. Toch hebben we niet in waarheid de overwinning bevochten! Toen de Vorst van Eviellan zag dat zijn kans op zege was verkeken, onttrok hij zich aan de krijg. Met het restant van zijn mannen vluchtte hij de Onzalige Heuvels in. Daar zit hij nu nog; niemand weet waar. Hij en zijn Rode Ruiters kennen er de weg, en ze hebben er vele hinderlagen en schuilplaatsen.’

‘Maar,’ zei Piak, ‘dat blijft toch zeker niet zo? Ik bedoel...’ Hij zweeg en keek de ridders wat verlegen aan. Tenslotte wisten zij meer van oorlogsvoering dan hij.

‘Het is zeker heel moeilijk hem daar te vinden,’ zei Tiuri.

‘Tot nu toe lijkt het onmogelijk,’ sprak zijn vader met een zucht. ‘Hoewel wij veel meer mankracht hebben, zijn wij tegenover hem in het nadeel. En hij heeft nu de strijd op een andere manier voortgezet. Zijn Rode Ruiters komen telkens tevoorschijn en ondernemen aanvallen. Ze brengen dood en verwoesting en verdwijnen dan weer spoorloos. Anderen liggen in hinderlagen en overvallen onze krijgers als ze zich in de Onzalige Heuvels wagen. In dat gebied is het onmogelijk de strijd openlijk uit te vechten. Zoals je weet kennen zij er de weg. Wij niet.’

Tirillo vroeg naar prins Iridian en heer Ardian.

‘Zij hebben hun kamp opgeslagen bij de Wilde Woudweg,’ antwoordde Tiuri’s vader, ‘niet ver van de Onzalige Heuvels. Wij zijn teruggegaan om deze burcht in bezit te houden.’

‘De grote oorlog is voorbij,’ zei Tirillo, ‘maar de strijd duurt nog steeds voort, zoals het vaak gebeurt. Vele gevechten zullen er nog gevoerd worden in dit woud, dat wilder en gevaarlijker is dan ik had gedacht. Ik zal zo gauw mogelijk naar mijn heer, de prins, toe gaan en hem terzijde staan waar ik kan. Dadelijk neem ik afscheid van u.’

Tiuri en Piak dachten allebei dat ze de nar nooit zo ernstig hadden zien kijken.

‘Kunnen de Mannen in het Groen niet helpen?’ vroeg Tiuri.

Heer Rafox antwoordde dat de Mannen in het Groen de Onzalige Heuvels in geen jaren hadden betreden. ‘Bovendien,’ zei hij, ‘heeft Tehalon ons meegedeeld dat hij geen oorlog meer wil voeren, maar zich alleen nog zal bemoeien met het herstellingswerk.’

‘Er is nog iemand die de weg weet in de Onzalige Heuvels!’ zei Piak. ‘Ridder Fitil van Islàn. Maar hij...’

‘Ridder Fitil van Islàn is niet meer in leven,’ viel heer Rafox hem in de rede.

‘Ridder Fitil... dood?’ zei Tiuri.

‘Gesneuveld tegen Eviellan,’ sprak zijn vader.

‘Tegen Eviellan?’ herhaalde Piak. ‘Maar... ik dacht...’

‘Dat hij met Eviellan samenspande,’ zei heer Rafox. ‘Zo was het. Maar de Vorst van Eviellan stuurde een afdeling Rode Ruiters naar Islàn om dat te veroveren. Waarom? Misschien omdat het bezit van die burcht hem zeer voordelig kon zijn; misschien ook uit wraak omdat ridder Fitil Ristridin had vrijgelaten. Hoe dan ook, kasteel Islàn werd belegerd. Maar de vijand heeft het niet gekregen; ridder Fitil heeft het dapper verdedigd en tenslotte is hij bij een uitval omgekomen. Ristridin is daar nu.’

‘Ridder Ristridin!’ zei Tiuri. ‘Hij kwam toch met u hier in de Tarenburcht.’

‘Ja,’ antwoordde zijn vader. ‘Maar hij is meteen daarna naar Islàn gereisd en heeft dus niet deelgenomen aan de Slag bij de Onzalige Heuvels. Hij verwachtte dat Eviellan Fitils kasteel aan zou vallen, en zo is het ook gebeurd. Dit nieuws heeft ons pas kortgeleden bereikt, en Ristridin is van plan in Islàn te blijven zolang er nog kans is op een tweede aanval.’

Tiuri dacht aan ridder Fitil, met zijn luidruchtige, vrolijke manier van doen en zijn schichtige ogen. Hij dacht ook aan Isadoro. Zij had met haar vader aan Eviellans kant gestaan, maar ze had er toch geen vrede mee gehad, begreep hij. En nu was het verdriet over haar gekomen en stond ze alleen. Hij had nooit echt van haar gehouden, maar op dit ogenblik verscheen haar beeld hem zo helder voor de geest dat het hem enigszins verontrustte – zoals zij in de ronde kamer had gezeten, zingend bij haar harp...

Hij wilde naar haar vragen, maar hij aarzelde even voordat hij het deed, omdat naast hem heer Rafox zat, de vader van Lavinia.

Isadoro’s vader was dood, en ridder Ristridin vertoefde in Islàn, waar hij eerst maanden gevangen had gezeten...

8 De Vrouwe van Islàn

Ridder Ristridin stond tegenover jonkvrouw Isadoro in haar ronde kamer en zei tot zichzelf dat zij zeker waardig was meesteresse van Islàn te zijn.

Zij droeg niet de grauwe kleren van de rouw, zoals meestal de gewoonte was, maar een rijk groen gewaad met glanzende plooien. Haar schoonheid was nog steeds opvallend, al zag ze er bleek en vermoeid uit. Korte tijd geleden had hij haar anders gezien: bij de belegering op de tinnen, de burchtzaten aanvurend na haar vaders dood. Hij had haar gadegeslagen terwijl ze de gewonden verpleegde, hen toesprak met vriendelijke woorden. Hij had haar bevelen horen geven, die meteen werden gehoorzaamd, en hij wist dat ieder die woonde in Islàn haar reeds als meesteresse had aanvaard. Zij zou dat pas in waarheid zijn als koning Dagonaut er zijn toestemming voor had verleend. Ristridin was van plan hem te vragen dat te doen; de Heer van Islàn had voor zijn schuld geboet met zijn leven en niemand dan zijn dochter was beter geschikt om hem op te volgen. De koning zou binnenkort in Islàn zijn – hij had de hoofdstad verlaten en zich op weg begeven naar het Wilde Woud.

‘U moet hem ontvangen, ridder Ristridin,’ zei Isadoro. ‘Ik durf de koning niet tegemoet te treden.’

‘U zult hem wél tegemoet treden, jonkvrouw,’ sprak Ristridin, ‘en hem verwelkomen zoals het een burchtvrouw betaamt.’

‘Burchtvrouw?’ herhaalde ze. ‘Ik heb geen ander huis dan dit, en ik zou niet weten waar ik anders heen moest gaan. Toch voel ik dat ik weg moet van hier, me terugtrekken en verschuilen. Maar waar? In het Wilde Woud misschien?’ Ze glimlachte zonder enige vrolijkheid.

‘Uw plaats is hier, jonkvrouw,’ zei Ristridin. ‘Vrouwe van Islàn bent u; dat hebt u al bewezen. Koning Dagonaut zal dat zeker met mij eens zijn. Hij zal niet lang hier blijven, evenmin als ik...’

‘Gaat u weg?’ vroeg ze.

‘Ja, er is hier niets meer voor mij te doen,’ antwoordde Ristridin. ‘En als u nog hulp nodig mocht hebben – er zijn nu immers vele ridders aangekomen; hun tenten staan op de vlakte dichtbij. Ik moet gaan; de oorlog is nog niet gewonnen.’

Isadoro wendde zich af; ze keek naar de stoel van haar vader en legde even de hand op haar harp. ‘Ach,’ zei ze, zonder hem aan te zien, ‘ik begrijp dat deze plaats u tegenstaat; die moet u nog steeds een gevangenis lijken. Ik ben al heel dankbaar dat u ons te hulp kwam.’

Ristridin keek naar haar, zo trots en zo bedroefd, en hij voelde grote tederheid voor haar. ‘Isadoro,’ zei hij, jonkvrouw Isadoro – ik kwam te hulp omdat Eviellan Dagonauts rijk bedreigde. Maar deze burcht betrad ik daarna uit eigen vrije wil. Ik ga weg omdat ik ergens anders verplichtingen heb. Het gevaar hier is geweken, geloof mij!’

De jonkvrouw wendde zich weer tot hem en zei met bevende stem: ‘Ik wenste dat het niet zo was! Zolang er gevaar was en de strijd nog duurde kon ik sterk zijn en hoefde ik niet te denken. Nu mis ik mijn vader – al moet ik misschien blij zijn dat hij als een dapper man stierf. Maar ik hield van hem en heb hem geholpen, ook toen hij heulde met Eviellan! Ik haat deze burcht; alle zalen lijken leeg en mijn voetstap klinkt hol op de trappen. Soms zou ik wel een krijgsman willen zijn, zodat ik mee kon trekken met een leger, het Wilde Woud in... Ik zou er toch heen kunnen gaan,’ voegde ze er fluisterend, half tot zichzelf bij. ‘Dan zou ik verdwalen en verdwijnen, zoals ik verdien...’

Ristridin liep naar haar toe en pakte haar bij de schouders. ‘Isadoro,’ zei hij ernstig, ‘zo moet je niet praten! Je mag niet vluchten en je kunt niet verdwalen. Er staat je slechts één ding te doen: hier blijven als de dappere en... nobele Vrouwe van Islàn. Verdriet zul je hebben, maar je mag je niet kwellen met zelfverwijt. Wees voortaan de bewaakster van Islàn, het enige bolwerk bij het Wilde Woud. En als ik je helpen kan, ben ik daar altijd toe bereid.’

Ze hief haar gezicht naar hem op en glimlachte door tranen heen. Hij liet haar los en trad een stap achteruit.

Isadoro wiste haar ogen af. ‘U hebt al genoeg voor mij gedaan,’ zei ze. ‘Ik dank u en zal u nooit vergeten. Maar laat me nu alleen, alstublieft.’

Ristridin voldeed zwijgend aan haar verzoek. En hij moest zichzelf bekennen dat dit hem eigenlijk welkom was. De jonkvrouw van Islàn dreigde hem van zijn gemoedsrust te beroven. En dat, dacht hij, was toch te dwaas voor een man van zijn leeftijd.

‘Op mijn leeftijd is het te laat om een ander leven te beginnen,’ zei Rooie Quibo. ‘Ik wen niet meer aan water drinken, ’t is me te veel naar een koning te kijken, al is het van verre, en omringd te zijn door ridders die me laten rennen terwijl ik liever zou rusten.’ Hij keek op van de zilveren hoorn die hij aan het poetsen was en zag Ristridin somber aan.

‘Praat geen onzin, Quibo,’ zei deze. ‘Zelfs in je eigen dorp had je niet meer kunnen rusten. Ook dáár worden ze geplaagd door de vijanden die hun hoofdkwartier hebben in de Onzalige Heuvels.’

‘Ik ben er vlakbij,’ mompelde Quibo. ‘Mijn dierbare dorp, mijn thuis en mijn toevlucht, de plek waar mijn wieg stond, de plaats waar ik woonde... en ik mag er niet eens heen.’

‘Elders ben je misschien meer nodig,’ zei Ristridin. ‘Houd op met dat poetsen en ga pakken.’

‘Weer op reis... goeie rit!’ sprak Quibo mopperig. ‘Waarom verlaat u Islàn op de vredige vlakte? Verlaat u de vrouwe die waarschijnlijk de vriendelijkste en onweerlegbaar de schoonste is van Dagonauts rijk? Ik dacht dat een ridder de dames moest dienen, haar behoeden, beschermen, beminnen...’

‘Ga pakken!’ herhaalde Ristridin kortaf.

‘Ik ben al bezig!’ riep Quibo. ‘Hier is uw hoorn, heer. Moet ik voor mezelf ook pakken?’

‘Wat dacht je anders?’ zei Ristridin. Hij stond op en liep met gefronste wenkbrauwen heen en weer.

Zijn schildknaap ging druk aan het werk en zweeg. Maar na een poosje zei hij: ‘Ridder Ristridin... we moeten het woud in, ik weet het, maar wilt u dan ook die... hatelijke heuvels in?’

Hij haperde even toen Ristridin bleef staan en hem streng aankeek. Schuchter ging hij verder: ‘Ik wéét de weg niet vanaf hier, heer! Als ik ’m nog weet, met geweifel en getwijfel, dan is het alleen van dat toernooiveld naar het oosten... tot aan dat duistere dal, waar ik u al tienmaal van moest vertellen.’

‘We gaan langs de Zwarte Rivier terug naar de Tarenburcht,’ zei Ristridin. ‘Het toernooiveld is daar dichtbij. Meer kan ik je nog niet zeggen.’

‘Wanneer gaan we?’ vroeg Quibo.

‘Vandaag,’ antwoordde Ristridin. ‘Ik heb met de koning gesproken – er is niets waarvoor ik mijn vertrek hoef uit te stellen. Neem dus afscheid, Quibo, van Islàn.’

‘Vaarwel,’ zuchtte Quibo, terwijl hij de kamer rondkeek. ‘’t Is hier machtig mooi. Zult u dit niet missen?’

‘Ik ben nooit vrijwillig lange tijd op dezelfde plaats gebleven,’ zei Ristridin. ‘Ik ben een Zwervend Ridder, zonder woonplaats.’

‘En wilt u altijd rusteloos blijven reizen?’ vroeg Quibo. ‘Mist u het huis niet, het haardvuur en het huwelijk?’

Ristridin lachte kort. ‘Ik ben niet jong meer,’ zei hij, ‘en ik kan niet meer veranderen. Reizen en zwerven, daar ben ik toe bestemd, en dat heb ik ook altijd gewild.’

‘Een leven eenzaam en alleen...’ begon Quibo.

‘Houd nu eindelijk eens je mond,’ zei Ristridin.

Kort daarna klonken deze woorden echter opnieuw in zijn oren, toen hij, geheel reisvaardig, afscheid nam van jonkvrouw Isadoro.

‘U hebt mij de weg gewezen, ridder Ristridin,’ sprak zij. ‘Koning Dagonaut heeft mij Vrouwe van Islàn gemaakt, met de plicht zó goed te maken wat ik verkeerd heb gedaan. Ik zal proberen dapper en nobel te zijn, mijn gebied rechtvaardig te besturen. Een edel leven, maar eenzaam en alleen.’

‘Lieve jonkvrouw,’ zei Ristridin en hij kon niet nalaten te glimlachen, ‘u bent jong en hebt verdriet, en ik begrijp dat u zo spreekt. Maar wees ervan overtuigd dat u zich niet lang eenzaam zult voelen of alleen zult blijven.’ Hij dacht aan de ridders van wie tenten stonden op de vlakte, en aan andere ridders die hij kende. Er zouden zeker niet velen zijn die haar niet als hun dame zouden willen dienen, behoeden en beminnen, om met Rooie Quibo te spreken.

Maar Isadoro zei: ‘Ook omringd door vele mensen kan men zich eenzaam voelen – in het bijzonder als degene van wie men houdt er niet is.’

‘Uw vader...’ begon Ristridin zacht.

‘Ik spreek niet alleen over mijn vader,’ viel ze hem fluisterend in de rede, en ze kreeg een kleur. ‘Ach,’ ging ze luider voort, ‘het doet er ook niet toe! Vaarwel, ridder Ristridin, u bent al te vriendelijk voor mij geweest. O, ik voel me schuldig, schuldig... Dat ik wist wat er was in het woud en niet heb gewaarschuwd... dat u gevangen bleef en dat ik anderen het gevaar in liet gaan...’

‘U denkt aan ridder Tiuri?’ zei Ristridin.

‘Ook aan hem... stuur mij bericht als hij terugkeert van zijn zending! Maar ook aan anderen denk ik...’

Is ze verliefd op de jonge Tiuri? dacht Ristridin. Maar hij schijnt haar vergeten te hebben voor de dochter van Rafox. En hij zei: ‘Er zijn vele ridders in het Rijk van Dagonaut, jong, dapper...’

‘O zwijg,’ zei ze huiverend. ‘Ik wéét dat er oorlog is. En u... u bent de beste van allen.’

‘Ik heb zo langzamerhand mijn tijd gehad,’ zei Ristridin. Hij sprak luchtig, hoewel hij zich niet zo voelde. ‘Denk niet te veel aan wat geweest is, Isadoro; zie naar de toekomst. Eens zul je een ridder ontmoeten die je werkelijk de beste zult vinden van allen.’

‘Ik heb hem al ontmoet,’ fluisterde de jonkvrouw.

‘Wie is het?’ vroeg Ristridin na even stilte. ‘Tiuri?’

Ze schudde haar hoofd, scheen iets te willen zeggen en zweeg. Toen zei ze snel: ‘Ik wil u niet langer ophouden, Ristridin. Het woud wacht u. Ik zou afscheid willen nemen met die woorden op de oude wegwijzer: Ga langs ons pad in vrêe, en dat ge uw doel moge vinden. Weet u wie die woorden voor mij vertaalde? De Heer van de Tarenburcht zelf, de Zwarte Ridder met het Rode Schild. Eens dacht ik dat hij de eerste was van alle ridders, al vreesde ik hem. Nu denk ik dat niet meer, maar hij is nog vaak in mijn gedachten. Hij is hier zo dichtbij, in de Onzalige Heuvels...’ Ze keek hem aan. ‘Ik heb mijzelf beloofd voortaan alleen de waarheid te spreken,’ zei ze, ‘en daarom zeg ik u dit: Vrouwe van Islàn zal ik zijn en geen ridder zal mijn kleur mogen dragen.’

‘Spreek zo niet,’ zei Ristridin. ‘Zulk een belofte kun je toch niet houden.’

‘Wel, laat ú dan de enige zijn! U draagt al mijn kleur, Ristridin, al is het misschien zonder het te willen en te weten.’

‘Hoezo?’ zei Ristridin.

‘Geel en bruin zijn de wapenkleuren van Islàn, maar groen is míjn kleur – en ook de kleur van uw mantel en van het teken in het midden van uw schild.’

Ristridin schudde zijn hoofd. ‘Laat uw ridder een jongere man zijn,’ sprak hij. ‘Hoewel ik altijd tot uw dienst ben als u het mij vraagt.’

Isadoro schudde haar haren naar achter en zei trots: ‘Uw hulp zal ik niet meer vragen, ridder Ristridin. Ik zal nog wel horen van uw daden – dan zal ik vragen of u nog steeds mijn kleur draagt. Zo nee, dan weet ik dat ik u niet meer zal zien. Zo ja, dan zal u misschien het bericht bereiken dat de Vrouwe van Islàn u uitnodigt in haar burcht. Maar dat zal niet eerder zijn dan voordat de oorlog voorbij en gewonnen is.’ Toen reikte ze hem haar hand en zei nogmaals: ‘Vaarwel.’

Ristridin had haar graag een afscheidskus willen geven, maar hij deed het niet. Hij zei alleen vriendelijk: ‘Vaarwel’, en kort daarna reed hij weg, in vliegende vaart.

Rooie Quibo, die hem volgde, raakte telkens een eind achter. Hij keek vaak om naar het kasteel. ‘Zullen we het ooit weerzien?’ vroeg hij zich hardop af, toen hij zijn meester eindelijk had ingehaald.

‘Ik weet het niet,’ sprak Ristridin kortaf. ‘Ik ben een zwervend ridder en mijn wegen zijn onzeker.’ Tot zichzelf zei hij: ‘Zal ik groen blijven dragen? Ja, natuurlijk – ik heb het altijd gedaan en het teken op mijn wapen is ouder dan Isadoro, ouder zelfs dan ik ben. Het is onzin daar iets aan te veranderen. Bovendien... ze mag nooit denken dat ik niet altijd bereid zou zijn haar te helpen.’

‘Mijn wegen zijn onzeker,’ mompelde Quibo naast hem. ‘Ware woorden! Maar waar ze ook heen leiden, ’t is altijd ellende... ’k Voel toorn, en tranen... Ach ja, naar de Tarenburcht...’

9 Het schaakspel afgespeeld

Het was vreemd weer in de Tarenburcht te zijn, vond Tiuri. Hij was nu niet gevangen en sliep onder één dak met vrienden, maar hij moest telkens denken aan de prins die er zolang had gewoond.

De eerste nacht dat hij er sliep, schrok hij wakker uit een droom waarin de Vorst van Eviellan tot hem sprak: ‘En met de derde, ridder Tiuri, speel ik een spel dat nog niet is afgespeeld.’

Hij kon niet meer in slaap komen en na een tijd stond hij op, heel zacht om Piak, met wie hij een kamer deelde, niet te wekken. Hij dwaalde in het donker door zalen en gangen, en vond tenslotte de wenteltrap die hem bracht bij het vertrek waar hij drie nachten als gevangene had doorgebracht – nu ruim een maand geleden.

In de deuropening bleef hij een ogenblik staan en keek naar het rechterraam waar twee tralies uit ontbraken. Toen ging hij binnen; na even tasten vond hij de kandelaar en maakte licht. Weer keek hij rond en zag dat er niets veranderd was. Het schaakspel stond nog op tafel; één pion was omgevallen en lag naast het bord. Hij zette die weer op de goede plaats, want hij herinnerde zich de stand van de stukken nog precies. Toen liep hij naar het raam; hij hoorde de rivier ruisen en zag weer wachters staan op het veld. Ditmaal waren het echter anderen. Hij dacht aan Jaro en de Dwaas – zouden die nu in de Boshut zijn? Hij wendde zich af, liep de kamer rond en vond zijn reistas. Ernaast lag de vijl. Hij maakte de tas open en haalde er Lavinia’s handschoen uit. Even vergat hij de neerdrukkende omgeving door aan haar te denken. Toen streek hij de handschoen glad en stak die in zijn gordel. Hij moest hier maar weggaan.

Maar daar stond het schaakspel en het leek alsof er in de schaduwen iemand wachtte op het ogenblik dat het zou worden afgespeeld. Dat ogenblik zou echter niet meer komen...

Tiuri ging aan de tafel zitten en hief aarzelend zijn hand op. Toen verplaatste hij langzaam een der stukken – hij was aan zet. Daarna fronste hij zijn wenkbrauwen en vroeg zich af met welke zet de vorst hierop geantwoord zou hebben. Een poos bleef hij onbeweeglijk naar het bord turen, denkend en overwegend. Plotseling huiverde hij; het kwam hem voor dat hij aan het spelen was met een spook, dat onzichtbaar met hem spotte. Er waren zoveel mogelijkheden; hij zou nooit te weten komen hoe het spel zou zijn geëindigd als hij niet was gevlucht. En hij voelde zich alsof hij nogmaals vluchtte, toen hij de stille kamer verliet en terugging naar zijn bed.

Maar gedurende de dagen die volgden kon hij het niet laten enkele malen terug te gaan naar de kamer en het schaakspel, om zich opnieuw te verdiepen in de vraag wie gewonnen zou hebben – hij of de Vorst van Eviellan. Er was niet veel te doen voor hem in de Tarenburcht; hij mocht nog niet uitrijden of helpen met het herstellingswerk.

Hij sprak er met niemand over, maar Piak kwam er gauw achter waar hij zijn vriend kon vinden als hij verdwenen was. Deze was er niet erg verwonderd over; dat het onvoltooide schaakspel Tiuri dwarszat, had hij al begrepen toen die tijdens zijn ziekte lag te ijlen. Daarom volgde hij hem niet en vroeg nergens naar.

Op de middag van de derde dag kwam prins Iridian, vergezeld door Tirillo, enkele ridders en een tiental krijgslieden. Tiuri was echter niet bij de begroeting aanwezig; hij wist het niet eens, omdat hij weer aan het schaakbord zat.

‘Je moet ermee ophouden!’ zei hij tot zichzelf. ‘Dit heeft geen zin en ik geloof niet dat het goed is.’ Toch bleef hij zitten, zijn ogen strak op de stukken gevestigd.

Buiten zijn gevangenis klonken voetstappen... Nee, het wás geen gevangenis meer; hij kon opstaan en gaan waar hij wilde. De deur ging open.

Tiuri hief zijn hoofd op, en zijn hart leek even een slag te missen. Toen zag hij wie er voor hem stond en hij kwam overeind.

Prins Iridian!

Tiuri boog en keek hem nogmaals aan; nooit zou hij deze prins meer verwarren met zijn broer. Iridian beantwoordde zijn blik met een ernstige glimlach en stak zijn hand uit. Tiuri kwam nader en drukte die. ‘Hoogheid...’ begon hij.

‘Je vriend Piak zei me waar ik je kon vinden,’ sprak de prins.

‘Vergeef mij, hoogheid,’ zei Tiuri. ‘Ik wist niet dat u er was...’

‘Ik ben nog maar kortgeleden gekomen,’ sprak de prins, ‘en ik wilde je zelf gaan halen.’ Hij keek naar het schaakbord en voegde erbij: ‘Is dit het spel dat je speelde met mijn broer?’

‘Ja, hoogheid,’ antwoordde Tiuri.

‘Waarom speelden jullie?’

‘Om leven of dood.’

De prins vestigde zijn donkere, doordringende ogen weer op Tiuri. ‘Heb jij hem uitgedaagd?’ vroeg hij.

‘Ja, heer. Maar ik was van plan te vluchten zodra ik kon.’ Tiuri zweeg even en vervolgde: ‘Ik heb steeds gehandeld zoals ik dacht dat goed was, maar vaak heb ik het gevoel dat wat ik heb gedaan helemaal niet goed is! Op de pas heb ik twee mensen gedood; ik kon niet anders doen, en toch...’

‘Ik begrijp het,’ zei de prins. ‘Ook als je vecht tegen het kwaad kun je soms een schuld op je laden die je jezelf niet kwijt kunt schelden. Zo is het nu eenmaal en daar kun je niets aan veranderen.’

Het was even stil. Toen vroeg de prins: ‘Hindert het je, dat dit schaakspel hier onvoltooid staat?’

‘Ja, hoogheid,’ antwoordde Tiuri.

‘Dat mag niet zo blijven,’ sprak de prins op besliste toon. ‘Andere zaken zullen straks je gedachten vragen. Kom.’

Tiuri dacht even dat hem werd gezegd dat hij kamer en spel moest verlaten, maar de prins trad naar voren en nam plaats in de stoel van zijn broer.

‘Ik heb wel even tijd,’ zei hij. ‘Ga zitten. Wie is aan zet?’

‘De vorst... U, heer,’ antwoordde Tiuri, terwijl hij gehoorzaamde. Hij was verwonderd, maar voelde dat hij niet anders kon doen dan wat de prins hem beval.

Deze verschoof een stuk, en leunde achterover in zijn stoel, de ellebogen op de leuningen, zijn vingers tegen elkaar, vlak onder zijn gezicht. ‘Nu jij,’ sprak hij kortaf. Maar zijn ogen waren vriendelijk.

Het kostte Tiuri even moeite zich weer op het spel te concentreren; toch deed hij er zijn uiterste best toe, want hij begreep dat de ander dit van hem verwachtte.

Hij wist niet hoelang ze speelden; de tijd leek niet van belang. Het was echter niet zoals op die drie nachten; zijn tegenstander was ook niet dezelfde.

Ze speelden zwijgend, en Tiuri verloor.

‘Ik ben schaakmat!’ zei hij zacht. ‘De vorst zou dus gewonnen hebben, als we het spel hadden afgespeeld.’

‘Als je even nadenkt, zul je beseffen dat je dat nooit zeker zult weten,’ antwoordde de prins. Hij rees op en ging voort: ‘Ik heb het spel overgenomen en van je gewonnen. Als de inzet gelijk blijft, behoort jouw leven mij dus toe. Maar,’ voegde hij erbij, ‘ik schenk het je terug – al weet je nu dat je er niet precies mee kunt doen wat je wilt.’

Tiuri stond op; plotseling voelde hij zich bevrijd. Hij zei niets, want hij wist dat de prins alles begreep. En hij verliet met hem de kamer, om er niet meer terug te keren.

10 De Onzalige Heuvels

Prins Iridian was gekomen om met Dagonauts ridders te beraadslagen wat ze moesten doen om de vijand zo snel mogelijk te verslaan. In zijn gevolg bevonden zich, behalve de nar Tirillo, ook Bendoe en Ewijn, die hadden deelgenomen aan de veldslagen. Natuurlijk waren vooral Tiuri en Piak blij hen weer te zien, al werd de vreugde overschaduwd door de toestand van onzekerheid. Heer Ardian was er niet; hij was bij de krijgslieden gebleven die gelegerd waren dicht bij de Onzalige Heuvels. Speciaal Piak speet dat zeer, al begreep hij dat het niet anders kon. Iemand moest immers de wacht houden bij de plaats waar het gevaar zich schuilhield.

De volgende dag schalde er een zilveren hoorn voor de Tarenburcht. Ridder Ristridin was uit het oosten gekomen om in naam van koning Dagonaut deel te nemen aan de besprekingen.

Tiuri was de eerste die hem begroette. Eindelijk stond hij tegenover de ridder die zo vaak in zijn gedachten was geweest. Hij keek hem in het magere, verweerde gezicht, met de helderblauwe ogen die hem onderzoekend en ook goedkeurend opnamen.

‘Ik heb naar deze ontmoeting uitgekeken,’ zei Ristridin. ‘Jij hebt mijn reis voortgezet waar ik

die moest beëindigen.’ En hij voegde erbij: ‘Misschien zullen we binnenkort nog eens naast elkaar uitrijden.’

Tegen de avond liep Piak over het terrein voor de burcht. Hij had de Mannen in het Groen geholpen met het werk aan de brug en daarna een tijd met Adelbart gepraat, maar nu liep hij wat doelloos rond. Binnen waren de besprekingen nog aan de gang; Tiuri was er ook bij – hij werd nu beschouwd als gelijke van de andere ridders.

Het zal nou toch wel niet zolang meer duren, dacht Piak. Hij bleef staan voor de schilden bij de poort en zag toen plotseling weer iemand die hij kende... Wie was die man ook weer met dat stekelige rode haar? Rooie Quibo uit de herberg bij het bos van Islàn! Hij was haast niet te herkennen in zijn keurige wapenrok.

‘Hoe komt u hier?’ vroeg Piak.

‘O, vraag dat in vredesnaam niet!’ riep Quibo. ‘Ik ben hier tegen mijn wil en mijn wens, niet willens en wetens! Die wrede ridder Ristridin heeft mij weerloos en wederrechtelijk meegevoerd, zonder te wijken voor mijn geweeklaag. Nee, lach nu niet schamper; ik ben zijn schildknaap, hoewel dat een schamele troost is, en schadelijk voor mijn gezondheid.’

Piak kon echter niet nalaten om hem te lachen. ‘Maar waarom?’ zei hij. ‘En hoe?’

‘Ach, zwijg, voordat ik bezwijk aan de zwakte van tranen,’ steunde Quibo. ‘Wat ik allemaal heb moeten doen en dulden! Ik ben zelfs meegesleept in de strijd, en, o gruwel, heb zelf ook geslagen en met een zwaard gezwaaid! Ik spreek de waarheid; anders was ik nu niet hier. Nu heb ik nog slechts één verlangen: mijn avonturen in een herberg te laten horen, een verhaal te vertéllen, niet zelf te beleven.’

Terwijl hij sprak was ridder Ristridin naar buiten gekomen, samen met Tiuri. Piak wilde wat zeggen, maar Ristridin legde hem met een gebaar het zwijgen op.

‘Laat mij jóú een verhaal vertellen, Quibo,’ zei hij. ‘Bijna een jaar geleden gingen er vier ridders op reis om de dood te wreken van Edwinem, hun vriend. In grauwe wapenrustingen gehuld reden ze over gebaande en ongebaande wegen, en degenen die ze volgden waren Rode Ruiters, aangevoerd door een Zwarte Ridder met een Rood Schild. Wie die vijand was wisten ze toen nog niet: de Vorst van Eviellan... hij die nu in de Onzalige Heuvels zint op ons verderf. Vier ridders waren het: Bendoe, Ewijn, Arwaut en ik. Ridder Arwaut is dood, maar de drie anderen zijn weer bij elkaar. En nu zullen ze nogmaals uitrijden om de Zwarte Ridder met het Rode Schild te zoeken. Niet om met hem te strijden ditmaal, maar om met hem te spreken als afgezanten van koning Dagonaut. Vier Grauwe Ridders waren we toen, en nu zullen we weer met ons vieren zijn, want Tiuri, hier naast me, zal de plaats van Arwaut innemen en met ons meegaan naar de Onzalige Heuvels.’

Rooie Quibo was wat bleker geworden. ‘En hoe loopt het verhaal af, heer?’ vroeg hij.

‘Je begrijpt het al,’ zei Ristridin. ‘Jij gaat ook mee, want je bent de enige die in de Onzalige Heuvels de weg weet. Onze gids zul je zijn; je moet ons brengen naar dat stille dal en dat is het laatste wat je voor me hoeft te doen. Daarna laat ik je vrij!’

‘Als mijn levensgeschiedenis dan maar niet in de Onzalige Heuvels eindigt!’ mompelde Quibo. Hij wierp Ristridin een schuwe blik toe en liep snel weg.

Piak keek Ristridin en zijn vriend om de beurt aan. ‘Afgezanten?’ zei hij vragend.

Ja,’ antwoordde Ristridin. ‘Deze toestand kan niet voortduren. Wij twijfelen er niet aan dat we de Vorst van Eviellan voorgoed kunnen verslaan, maar zoals de situatie nu is, kan dat maanden – of veel langer duren, en het zal zeker vele mensenlevens kosten. De vorst moet ongetwijfeld beseffen dat zijn zaak verloren is. Koning Dagonaut wil dat wij hem meedelen, dat hij onmiddellijk met al zijn krijgers het Wilde Woud moet verlaten en zich terugtrekken binnen de grenzen van Eviellan. Zo kan de strijd gauw, zonder verdere verliezen, beëindigd worden.’

‘Denkt u dat de vorst dat zal doen?’ vroeg Piak.

‘Het is het enige dat hij redelijkerwijs kán doen,’ antwoordde Ristridin langzaam. ‘Maar hij is niet redelijk – nu niet meer, vrees ik. Al zijn plannen zijn mislukt, en iemand die zich zo gedwarsboomd en teleurgesteld voelt...’ Hij brak af. ‘Ik kan beter zo niet spreken,’ zei hij. ‘Vergeet mijn woorden en probeer hoopvol te zijn.’

‘U gaat met z’n vieren,’ begon Piak. ‘En Tiuri...’ Hij wendde zich tot zijn vriend. ‘Mag je schildknaap mee?’ vroeg hij.

Op Tiuri’s gezicht was te zien dat hij hier graag in toestemde, al wierp hij daarna een vragende blik naar Ristridin.

‘Dat moet ridder Tiuri zelf beslissen,’ sprak deze met een glimlach.

‘Ik heb daar niets over te beslissen,’ zei Tiuri. ‘Het spreekt vanzelf dat Piak meegaat! Is het niet zo?’ vroeg hij zijn vriend. Deze knikte.

Toen gingen ze zwijgend de Tarenburcht weer binnen, waar de andere ridders hen wachtten – en prins Iridian.

Enkele dagen later gingen de afgezanten het gebied van de vijand in, van het Toernooiveld naar het zuidoosten. Ridder Ristridin blies weer op zijn zilveren hoorn. Tweemaal: een lang aangehouden stoot gevolgd door een korte. In de drie koninkrijken betekende dat hetzelfde: Leg uw wapens neer; hier is een afgezant.

Zou de Vorst van Eviellan het horen in zijn schuilplaats? De afgezanten keken rond en vroegen zich af of ze hem zouden vinden.

Ze zagen boomstammen, rechte en kromme; sommige met mos bedekt, andere grauwbruin en ruw van schors, weer andere zilvergrijs met zwarte vlekken. Ze zagen bladeren, de meeste bleekgroen, hier en daar afgewisseld door donker dennenloof... Ook bladeren op de grond, dor en half vergaan. Er waren wegen die zich splitsten, en nogmaals splitsten, die kronkelden, nu eens naar beneden leidend, dan weer naar boven, die zich opnieuw splitsten – en elke weg leek precies op de vorige, voerde tussen dezelfde boomstammen, langs dezelfde hoogten en dalen... De weg door de Onzalige Heuvels!

Rooie Quibo ging voorop en de vier ridders volgden hem: Ristridin, Bendoe, Ewijn en Tiuri. Ze waren alle vier te paard; Tiuri zat natuurlijk op Ardanwen, en achter hem reed Piak.

Nu en dan bleef Quibo staan; soms omdat hij niet verder scheen te durven en moed moest verzamelen, vaak ook omdat hij zich over de weg moest beraden. Eenmaal keek hij smekend op naar Ristridin en vroeg hem zacht maar welsprekend ontheven te worden van zijn opdracht. Ristridin schudde echter zijn hoofd en zei alleen: ‘Ga voort.’

‘Voort, voort!’ prevelde Quibo, terwijl hij door zijn haren streek. ‘Hoe? Ik ging bij elke tweesprong links of rechts – om de beurt links of rechts... zo deed ik het tenminste toen, nadat ik voor de zoveelste keer op dezelfde plek terecht was gekomen. Dat was toch bij die gebochelde berk... Of vergis ik me? Vooruit!’ Hij voegde de daad bij het woord en liep verder.

Ristridin blies nog eens op zijn hoorn – helder schalden de tonen door het zwijgende woud.

Ardanwen bewoog zijn oren, maar zijn tred bleef even gelijkmatig. ‘Ik ben helemaal niet bang,’ zei Tiuri tot zichzelf. Vreemd was dat eigenlijk, want er zou elk ogenblik iets kunnen gebeuren. De krijgers van Eviellan zouden er zeker geen bezwaar tegen hebben afgezanten te overvallen.

Veel van de dalen waren diep; er groeide struikgewas in, dat nu en dan zacht bewoog. Maar niemand kwam tevoorschijn.

Ze gingen voort en de uren verstreken. Ze wisselden weinig woorden en telkens weer blies Ristridin op zijn hoorn. Toen de dag ten einde liep had zich echter nog steeds geen mens vertoond.

Ze hielden stil, stegen af en maakten zich gereed om de nacht door te brengen.

‘Nu zijn we midden in de Onzalige Heuvels,’ sprak Rooie Quibo fluisterend.

Ewijn en Piak verzamelden dorre takken en legden een vuur aan. Daar zaten ze stil omheen, terwijl de duisternis viel. Ristridin liet nog een keer zijn hoorn schallen.

‘Ze moeten nu toch zeker weten dat we hier zijn,’ zei Bendoe, zachter sprekend dan zijn gewoonte was.

‘Zonder twijfel,’ zei Ristridin. ‘Maar misschien willen ze niet met ons praten of naar ons luisteren. De Vorst van Eviellan houdt zich schuil en wij moeten hem vinden. Ik heb het gevoel dat ik weet waar hij verblijf houdt...’ Hij keek naar Quibo. Maar die zweeg; zijn welsprekendheid was geheel verdwenen.

Met het daglicht keerde Quibo’s spraakzaamheid echter terug. ‘De Bosbeek bevindt zich dáár,’ wees hij. ‘En dan denk ik dat het dal, ons doel, dichtbij is! Ik vernam vele voeten vannacht... steels stappend, slinks sluipend om ons heen. Laat uw hoorn nog eens horen, heer Ristridin! Ik ben bang voor de stilte; stel mij gerust.’

Er was inderdaad iets geruststellends in de zilveren toon van Ristridins hoorn; de hoorn die hij – zoals Tiuri zich herinnerde – gekregen had van ridder Edwinem.

En deze keer vond het geluid weerklank. Van alle kanten kwamen er plotseling mensen aan; ze waren al van ver te zien. Rode Ruiters! De meesten verzamelden zich op de weg, blijkbaar van plan hun de doorgang te versperren. Een van hen, de hoofdman, trad hen met ontbloot zwaard tegemoet.

‘Wij zijn afgezanten van koning Dagonaut,’ zei Ristridin. ‘Wij willen spreken met uw meester, de Vorst van Eviellan.’

Geen der Rode Ruiters gaf hem antwoord.

Ristridin herhaalde zijn woorden en voegde erbij: ‘Laat ons door!’

De hoofdman van de Rode Ruiters voldeed zwijgend aan dit verzoek. Zijn mannen maakten de weg vrij en lieten de afgezanten ongestoord voorbijgaan. Maar even later volgden ze hen.

Rooie Quibo keek om. ‘Ik vind dit niet prettig!’ zei hij. ‘Moet ik hun de weg ook wijzen? Ze weten die toch wel!’

‘Ga voort, Quibo,’ zei Ristridin.

‘’k Ben werkelijk in de war,’ mompelde Quibo. ‘Wens me wijsheid toe, of beter geluk!’ Hij liep een tijd kriskras door en leidde hen toen een heuvel op.

Even later keken de afgezanten in een ondiep dal. Ze hoefden niet te vragen welk dal het was... het zag er net zo uit als Rooie Quibo had verteld. Ze zagen de poel en het bouwsel; uit het dak ervan kringelde rook.

Achter hen werd geroepen: ‘Wacht!’ en daar kwam haastig de hoofdman der Rode Ruiters aan. Hij wendde zich tot Ristridin en vroeg: ‘Wat zoekt u hier?’

‘Dat heb ik u al gezegd,’ antwoordde de ridder koel. ‘Wij willen spreken met de Vorst van Eviellan.’ Hij zette zijn woorden kracht bij met twee stoten op zijn hoorn.

‘De Vorst van Eviellan!’ zei de Rode Ruiter. ‘Denkt u dit een verblijf voor een vorst?’ De andere ruiters kwamen dichterbij en omringden hen dreigend.

‘Wel, dien ons dan aan bij de Zwarte Ridder met het Rode Schild,’ sprak Ristridin kalm. ‘Hij kent mij – hij kent ons alle vier.’

‘Afgezanten van koning Dagonaut zijn wij,’ viel Bendoe in. ‘Maar u mag ook van ons spreken als de Grauwe Ridders. Die zal uw meester zich zeker nog wel herinneren.’

‘Stijg dan van uw paard,’ zei de hoofdman der Rode Ruiters, ‘en daal af. Ik zal de Zwarte Ridder uw komst melden.’

Hij ging het dal in, en de afgezanten volgden hem, met hun paarden aan de teugels.

11 De uitdaging

Ze bleven staan bij de poel, die zo dof en donker was dat niets zich erin weerspiegelde. Het water was door een slijmerig groenachtig vlies bedekt. Aan de overzijde stond het bouwsel; het leek van aarde en plakken mos gemaakt, met uitsteeksels van ruig gras en takken. Er was een opening in, als een deur, en daardoor verdween de Rode Ruiter in de duisternis binnen.

De afgezanten wachtten zwijgend. Als ze hun hoofd ophieven en rondkeken, zagen ze Rode Ruiters staan boven op de hellingen rond het dal. Ook die zwegen; zelfs geen wapen rinkelde.

Tiuri legde zijn hand op Ardanwens hals; hij voelde de huid van het paard trillen onder zijn vingers. Hij wierp een blik op Ristridin; diens gezicht was bleek en strak en hij omklemde zijn zilveren hoorn. Rooie Quibo stond vlak naast hem; hij was duidelijk bevreesd.

Ik geloof, dacht Tiuri, dat we nu allemaal diep in ons hart bang zijn... Maar waarom?

Hier had hij zich dus teruggetrokken, aan het eind van vele dwaalwegen, de Zwarte Ridder met het Rode Schild. Deze naargeestige plek was zijn hoofdkwartier, in dit armoedige onderkomen woonde hij – de Vorst van Eviellan, eens een stralende prins, zoon van een koning. Maar hij had de strijd niet opgegeven; in dit gebied was hij machtig en hij wilde nog steeds kwaad stichten.

Tiuri hield even zijn adem in toen de Rode Ruiter weer naar buiten kwam. Een ogenblik daarna verscheen de Zwarte Ridder met het Rode Schild. Deze liep met langzame tred naar hen toe en bleef tegenover hen staan; alleen het water van de poel scheidde hen. Hij sloeg zijn vizier niet op en zijn stem klonk gedempt toen hij zei: ‘Wat brengt u hier, ridders?’

Ristridin antwoordde: ‘Wij zijn afgezanten van koning Dagonaut en wij willen spreken met de Vorst van Eviellan.’

‘Wel, spreek,’ zei de Zwarte Ridder, zonder zich te verroeren.

Tiuri kreeg een vreemd gevoel, alsof er iets niet in orde was.

Ristridin zei: ‘Wij komen hier met open vizier, en ik zal u onze namen zeggen als u dat wenst. Maar wie bent u? Onze woorden zijn alleen bestemd voor de zwarte ridder die Vorst is van Eviellan.’

‘Ik ben de Vorst van Eviellan,’ zei de ridder.

Hij was níét de Vorst van Eviellan, wist Tiuri plotseling; zijn stem klonk heel anders. Hij wendde zich tot Ristridin en sprak zacht: ‘Dat is niet waar!’

‘Ik ben het oor van de vorst,’ zei de Zwarte Ridder. ‘Vertel mij uw boodschap.’

‘Nee heer, dat doen we niet,’ antwoordde Ristridin. Hij fronste nadenkend zijn wenkbrauwen en liet erop volgen: ‘Nu weet ik wie u bent: ridder Kraton van Indigo!’

‘Goed zo!’ zei de ander, terwijl hij zijn vizier opsloeg. ‘Zo zien we elkaar weer, ridder Ristridin. Bent u verbaasd mij te ontmoeten? U had me immers mijn vrijheid beloofd als de aanval was begonnen? Uw broeder Arturin heeft die belofte gehouden en me laten gaan. Maar ik keer binnenkort terug naar kasteel Ristridin. Ik zal het belegeren en vernietigen zodra mijn meester het mij beveelt.’

‘Uw meester,’ zei Ristridin koud, ‘hém willen wij spreken! Niet over de eed die wij eens zwoeren, maar met vreedzame bedoelingen. Zeg hem dat, als hij aarzelt naar ons te luisteren.’

‘Integendeel!’ sprak onverwacht een stem achter hen; een stem die Tiuri uit vele zou herkennen. Hij was ongemerkt afgedaald en naderde hen nu; in een zwarte wapenrusting gehuld als ridder Kraton, maar blootshoofds en zonder schild.

De andere afgezanten staarden hem bijna ontsteld aan; de gelijkenis met zijn broeder verraste hen.

‘Ik héb reeds naar uw woorden geluisterd,’ zei de Vorst van Eviellan, ‘en ik weet wat u verder wilt gaan zeggen. U kunt zich dus de moeite van het spreken besparen.’

Hij bleef vlak bij hen staan, hen om de beurt aankijkend. Tiuri vond het niet prettig zijn blik te ontmoeten, al las hij er nauwelijks herkenning in, en in het geheel geen belangstelling. Er was iets akeligs in het uitdrukkingsloze en onpeilbare van die zwarte ogen – vooral toen de vorst begon te glimlachen en spottend verderging: ‘Koning Dagonaut beveelt mij onmiddellijk zijn grondgebied te verlaten en me terug te trekken binnen de grenzen van mijn eigen rijk... Is het niet zo?’ vroeg hij, toen de afgezanten zwegen. ‘Wel, Eviellan laat mij koud en hier is nu mijn domein. Niet dat ik van plan ben voorgoed in de Onzalige Heuvels te blijven – ik denk dat ik aanspraak zal maken op heel het Wilde Woud.’

Hij wuifde naar Kraton en de Rode Ruiters. ‘Ik heb nog steeds getrouwen,’ ging hij voort, ‘die voor mij door het vuur gaan en die, als het zo moet zijn, willen delen in mijn doem en ondergang.’

Langzaam keek hij het dal rond en richtte zich toen weer tot de afgezanten. ‘Ik hoef slechts één teken te geven,’ vervolgde hij, ‘en ze komen hier; er zijn er velen. Een ander bevel maakt dat ze zich op weg begeven... om brand te stichten in het noorden en schrik te zaaien in het westen, om nogmaals dood te brengen in het oosten (is daar niet Islàn?) of om te plunderen in het zuiden en een bres te slaan in de muren van kasteel Ristridin. Ze zullen aanvallen en zich dan weer terugtrekken – hier, in mijn doolhof van Onzalige Heuvels.’

Hij lachte weer. De gelijkenis met prins Iridian verdween meer en meer van zijn gezicht. ‘Zó zal het worden,’ zei hij; ‘er zal een duistere plek zijn in Dagonauts rijk, een plek vanwaar de vloek van mijn boosheid zich uit zal breiden als een ziekte. Ge kunt proberen die uit te roeien, maar sommige ziekten duren lang en zijn moeilijk te genezen.’

Het was even stil. Toen wilde Ristridin iets zeggen, maar de vorst was hem voor.

‘Laat mij uitspreken!’ zei hij. ‘Maak me geen verwijten, probeer niet me vrees aan te jagen of me tot rede te brengen met verstandige woorden. Ik weet maar al te goed hoe het met me staat! Wat u betreft, deze situatie hebt ge aan uzelf te wijten. U hebt partij gekozen en u zult nu door moeten vechten tot het bittere einde.’ Dreigend voegde hij erbij: ‘En bitter zál dat zijn, als het aan mij ligt.’

Hij draaide zich van hen af en liep om de poel heen. Aan de andere kant hield hij stil naast ridder Kraton en wendde zich nogmaals tot hen.

‘Luister,’ zei hij met enige stemverheffing, ‘ge kunt dit overbrengen aan koning Dagonaut, al zou hij mij misschien beter begrijpen als ik u liet doden en in deze poel gooien. Luister! Nu zeg ik u iets anders; nu spreekt de zoon van Unauwen. Deze oorlog is niet de uwe, en het is niet aan u er een einde aan te maken. Deze oorlog wordt gevoerd tussen mij en de kroonprins van het westen. Mij wilt ge verjagen uit het Wilde Woud; hem hebt ge er toegelaten en zelfs gesteund. Het zij zo. Maar de strijd gaat tussen ons tweeën, en er is er maar één die het tegen mij mag en kan opnemen...’ Hij stokte even, alsof hij het woord moeilijk over zijn lippen kon krijgen. ‘Mijn broeder!’

Hij trok zijn zwaard en hief het boven zijn hoofd. ‘Ik, Viridian, zoon van Unauwen, Vorst van Eviellan, daag hem uit,’ zei hij. ‘Ik daag hem uit, mijn broeder, prins Iridian, zoon van Unauwen... ik daag hem uit tot een tweegevecht, om voor eens en altijd de strijd tussen ons beiden te beslissen!’

Hij stak zijn zwaard in de schede en vervolgde: ‘Dit, afgezanten, kunt u namens mij aan Zijne Hoogheid zeggen. En voeg erbij dat elke man van mijn leger, als ik verlies, zich terug zal trekken uit het Wilde Woud.’

Hij hief zijn hand op en wenkte hen. ‘Kom hier,’ beval hij, ‘dan zal ik u mijn voorwaarden meedelen, voor zover ik die kan stellen, want veel te winnen heb ik niet.’

De afgezanten zagen schrik, woede en wantrouwen op elkaars gezichten. Slechts Ristridin keek alleen maar ernstig, alsof hij diep nadacht. Toen gehoorzaamden ze de vorst.

Deze had nog steeds de houding van een prinselijk heerser, ondanks de omgeving en het gemis van elk uiterlijk teken van koninklijke waardigheid.

‘Ik zal u niet in mijn paleis uitnodigen,’ zei hij. ‘We zullen ons gesprek staande voeren, onder de open hemel.’ Er klonk weer luchtige spot in zijn stem, maar zijn blik was duister en onverbiddelijk.

Ristridin nam nu het woord. ‘Gesprek, hoogheid?’ zei hij op koud beleefde toon. ‘U bent de enige die gesproken hebt. Waarom daagt u de kroonprins uit – welk voordeel kan een tweekamp nog hebben, voor u en voor hem?’

‘Dat de strijd beslist zal zijn,’ antwoordde de vorst even koel. ‘En dat zal niet gebeuren zolang wij beiden leven. Eén van ons moet sterven door de hand van de ander – dat is de uiterste consequentie van ons bestaan, dat door een vloek op dezelfde dag begon. Als ik verlies, zullen mijn ontkrachte krijgslieden onmiddellijk verdwijnen vanhier. Ridder Kraton van Indigo, hier naast mij, is hun bevelhebber, en hij zal ervoor zorgen dat het zo gebeuren zal. Als ik win, moet mijn broeders leger zich terugtrekken uit het woud, binnen de grenzen van Unauwens Rijk. Verder blijft dan de toestand precies zoals die nu is: ik houd dit hoofdkwartier. Het is dan aan koning Dagonaut de oorlog voort te zetten of een verbond met mij te sluiten. Begrijpt u het? Het tweegevecht zal beslissen wie van Unauwens zonen met zijn leger in het Wilde Woud mag blijven.’

‘Eviellan hééft al verloren,’ fluisterde Ewijn. ‘Dit is...’

‘Eviellan heeft zich niet overgegeven,’ viel de vorst hem toornig in de rede. ‘En het heeft pas verloren als ik dood ben.’ Hij zweeg een ogenblik, kruiste zijn armen over de borst en sprak: ‘Ik daag de Prins van het Westen uit tot een tweegevecht op leven en dood. Die tweekamp moet binnen drie weken plaatsvinden op het toernooiveld bij de Lage Brug. Onze twee legers zullen daarbij hun tenten opslaan, elk gereed voor een onmiddellijke terugtocht. En omdat het twee koningszonen zijn die zullen strijden, zal de scheidsrechter niet minder dan een koning mogen zijn. Ik doe daarvoor een beroep op Dagonaut, die zich rechtmatig heerser noemt van het Wilde Woud. Dit zijn mijn voorwaarden. Breng wat ik u gezegd heb zonder wijzigingen over; wij zullen hier wachten en geen wapen opheffen tot het antwoord ons bereikt.’

Het leek dat hij uitgesproken was en zich wilde verwijderen. Hij bedacht zich echter en bijna fluisterend voegde hij erbij: ‘Ik geef u een teken mee voor de Prins van het Westen. Als u hem dit geeft zal hij weten dat het mij ernst is.’

Hij schoof de ring van zijn vinger, de glinsterende ring zoals er maar twaalf bestonden. Twee ervan – de mooiste – waren geheel gelijk aan elkaar; koning Unauwen had ze aan zijn zonen gegeven. De Vorst van Eviellan reikte Ristridin de ring toe met een langzaam gebaar. Maar voordat de ridder hem had kunnen aannemen, gooide hij hem plotseling op de grond.

‘Hier!’ zei hij hard. ‘En zeg hem dat hij hem mag houden.’

Tiuri was degene die zich bukte en de ring opraapte. Hij veegde de modder eraf en keek de vorst aan. En hij begreep het: door afstand te doen van zijn ring had deze de laatste band verbroken die hem nog bond met zijn vader, Unauwen.

De vorst ontmoette zijn blik en in antwoord daarop vertrok zijn gelaat zó van haat en wrede woede, dat Tiuri schrok en achteruit deinsde.

Pas een tijd later, toen ze op de terugweg waren, drong het tot hem door dat hij de ring nog steeds in zijn hand hield geklemd. Hij opende zijn vingers en keek ernaar.

Piak, die naast hem kwam rijden, vroeg fluisterend: ‘Waarom haat hij je zo?’

‘Ik weet het niet,’ zei Tiuri, en hij gaf de ring aan Ristridin.

Deze ridder gaf antwoord op Piaks vraag.

‘Omdat hij in Tiuri’s ogen las wat die op dat ogenblik voelde,’ zei hij zacht. ‘Niet alleen afschuw, maar ook medelijden.’

‘Medelijden!’ herhaalde Rooie Quibo. Het was het eerste wat hij zei sinds ze de terugtocht hadden aanvaard. ‘Ik zie zijn ziel even zwart als zijn harnas. Voor geen goud zet ik weer een voet op deze onzalige grond zolang hij nog in leven is.’

‘En nu, Quibo,’ sprak Ristridin, weer een tijd later, ‘mag je ons verlaten en je eigen weg gaan. De heuvels liggen achter ons.’

Rooie Quibo bleef staan, slaakte een zucht, schudde zijn hoofd en zei: ‘Maar vóór ons ligt het toernooiveld, heer! U wilt me toch niet wegsturen met een historie zonder slot, een verhaal zonder einde? Hoe verschrikkelijk ik het ook vind, ik voel me verplicht uw volgeling te zijn totdat de tweekamp is gevochten.’

‘Dat is je toegestaan,’ zei Ristridin.

Ewijn vroeg: ‘Denkt u dat de prins de uitdaging aan zal nemen?’

Niemand gaf antwoord op deze vraag. Ewijn scheen dat ook niet te verwachten; hij boog zijn hoofd en zweeg verder.

Toen zei Ristridin: ‘Heer Ardians kamp is hier dichtbij en hij moet hier ook van weten. Tiuri en Piak, zouden jullie erheen willen rijden?’

De vrienden stemden daar meteen in toe en zo reden ze samen naar de Wilde Woudweg.

‘Dit is een valse uitdaging,’ zei Piak. ‘De zaak van Eviellan is verloren, dat zegt iedereen. De vorst wil alleen proberen of hij zijn broer toch doden kan. Dat zal de kroonprins toch ook wel begrijpen, denk je niet?’

‘Hij zal het zeker begrijpen,’ zei Tiuri.

‘En toch zal hij de uitdaging aannemen,’ sprak heer Ardian, toen hij met de vrienden samen was nadat ze hem het nieuws hadden verteld. ‘Hij zal tegen zijn broer in het strijdperk treden – al is het alleen om de oorlog tot een einde te brengen en verder bloedvergieten te voorkomen.’ Zijn gezicht stond weemoedig toen hij erbij voegde: ‘Misschien móést het wel komen tot dit, hoe afschuwelijk het ook is.’

‘Waarom?’ zei Piak. ‘Ik bedoel... waarom kijkt iedereen zo angstig en bedroefd? Prins Iridian zal toch zeker winnen – hij móét winnen, want hij strijdt voor het goede.’

Heer Ardian knikte. ‘Wel, bid daarvoor, jongen,’ zei hij. ‘In elk geval zal dit een eerlijke strijd zijn tussen even sterke tegenstanders.’

‘Prins Iridian is beter,’ fluisterde Piak.

‘Hij zal vechten met alle kracht die in hem is,’ zei heer Ardian. ‘God geve dat hij wint, al zal hij er geen vreugde om hebben. Hij zal dan immers zijn broeder hebben gedood, die hij liefhad, ondanks alles.’

12 De tweekamp

‘Nog even en het is zover!’ zei Tiuri tot zichzelf. Hij stond, met Piak naast zich, aan de rand van het toernooiveld, waar dadelijk de strijd zou worden beslist tussen de zonen van koning Unauwen.

Aan tegenover elkaar liggende kanten van het strijdperk stonden hun tenten, met hun banieren ernaast. Bloedrood was het banier van Eviellan; dat van de kroonprins had de zeven kleuren van de regenboog.

Vele mensen waren er om het veld verzameld; in hun midden koning Dagonaut, die scheidsrechter zou zijn. Een wonderlijk kleurig schouwspel in het sombere woud – al die ridders, ruiters en krijgslieden.

Ook Mannen in het Groen waren er gekomen; recht tegenover de koning stond Tehalon in de schaduw van een boom.

Hij zal ook wensen dat prins Iridian wint, dacht Tiuri. Hij heeft ondanks zichzelf diens partij gekozen. En alleen prins Iridian kan de vrede doen terugkeren, in het bos en erbuiten.

Een gemurmel en gefluister ging door de menigte, en stierf toen weg. Daar kwamen ze aan, de koningszonen! Ze hadden hun helm nog niet opgezet; de zon scheen op hun haar. Ze waren beiden te paard; Iridian droeg een lichtgrijze wapenrusting en zijn witte schild; de Vorst van Eviellan was zoals altijd in het zwart, met een rood schild. Prins Iridian werd gevolgd door heer Ardian van de Regenboog Rivier, en zijn schildknaap was Tirillo de Nar. De vorst werd gevolgd door ridder Kraton van Indigo, en had een Rode Ruiter als schildknaap.

De prinsen hielden stil; naast elkaar stonden ze voor koning Dagonaut, zo op elkaar gelijkend en toch zo verschillend. De koning noemde nogmaals de voorwaarden en regels van de strijd en vroeg toen met luide, heldere stem: ‘Zijt gij gereed?’

De broeders knikten. Ze keken elkaar aan, maar ze spraken niet; woorden hadden ze elkaar niet meer te zeggen.

‘Wacht dan op mijn teken,’ sprak Dagonaut.

De prinsen reden naar twee tegenover elkaar liggende zijden van het veld. Daar zetten ze hun helm op en namen van hun schildknapen de lansen aan.

Ridder Ristridin gaf een stoot op zijn hoorn.

‘Moge God over u richten,’ zei koning Dagonaut, en hij hief zijn staf op.

Nu reden ze aan, met hun lansen geveld. Ze stormden op elkander toe en troffen elkaar met een doffe klap.

Tiuri sloot ondanks zichzelf even zijn ogen, maar toen hij weer keek zaten ze nog recht in het zadel en geen van de twee leek gekwetst.

Ze gingen weer uit elkaar, naderden elkander opnieuw, onstuimig en snel. En ditmaal raakten ze elkaar met zó’n kracht, dat de lans van de vorst versplinterde en hijzelf door de schok van zijn paard viel.

Onder de Rode Ruiters ging een gezoem op.

Prins Iridian kalmeerde zijn sidderend paard. De vorst kwam overeind, trok zijn zwaard en hief het woest, alsof hij het ros van zijn vijand wilde doden. Iridian week uit en wierp zijn lans weg. Hoog zat hij, licht en stralend; hij keek neer op zijn broer en beduidde hem dat hij zijn paard weer kon bestijgen. Maar de Vorst van Eviellan weigerde dat beslist, zodat Iridian de teugels losliet en snel op de grond sprong.

Toen stonden ze te voet tegenover elkaar, twee mensen, zwijgend en waakzaam. Ze omvatten beiden hun zwaard en waren roerloos. En niemand wist wat ze dachten.

De vorst was de eerste die aanviel, maar het witte schild ving de slag op. Toen deed Iridian een uitval; en de zwaarden sloegen tegen elkander met de klingende klank van metaal.

Daarna vochten ze vinnig samen. Splinters sprongen van hun schilden, de klingen schampten langs hun schouders; dreunend sloegen ze deuken in elkaars helmen. Ze wervelden om elkander heen en het zand stoof op onder hun beweeglijke voeten, zodat ze haast niet meer waren te zien.

Maar de strijd duurde voort. En de spanning kneep Tiuri’s keel dicht, terwijl hij hen met vrees en ontzag gadesloeg.

Totdat ze plotseling uit elkaar gingen en weer stilstonden. Ze leunden op hun zwaard en keken naar elkander. Maar hij wist niet hoe hun blik was, want de helmen verborgen hun gezichten, die nu wel nat zouden zijn van zweet.

Toen hieven ze weer hun wapen, gelijktijdig, alsof het een laatste groet was, en ze traden op elkaar toe alsof ze werden getrokken. Weer ontbrandde de strijd, nog feller gaven ze slag voor slag. Nooit had Tiuri twee ridders zó zien vechten, zo wild, maar zonder een regel te breken.

De vonken sprongen van hun zwaarden, de schilden spleten, en tussen hun maliën druppelde bloed, rood als het schild van Eviellan.

Het scheen Tiuri toe dat er op de hele wereld niets anders gebeurde dat dit gevecht.

De ene wankelt... de ander struikelt, maar is meteen overeind. Nu zijn ze beiden met stof bedekt. Iridian slaat, en het schild van zijn broer springt geheel in stukken.

De Vorst van Eviellan omvatte de greep van zijn zwaard met beide handen en houwde roekeloos naar zijn tegenstander. Maar hij sloeg mis, en voor het eerst sprak hij, schor en hijgend: ‘Mijn zwaard is beschadigd. Schildknaap, een ander!’

Prins Iridian trad een stap terug en gaf zijn gehavende schild aan Tirillo. Hij wachtte tot de Rode Ruiter Viridian een ander zwaard had gegeven, en opende weer de aanval.

Nu nadert het einde, wist Tiuri. Ze hebben alleen nog hun zwaarden, en beiden moeten ze wel moe zijn... De vorst springt toe; hij treft zijn broeder tussen de armplaten... Nee, hij heeft niet gewonnen; prins Iridian is maar licht gewond... hij heeft zich al hersteld. De Vorst van Eviellan valt nogmaals aan, maar nu is Iridian sterker; zijn kracht schijnt te groeien... O, laat hem winnen!

Als een bliksemflits was het zwaard in Iridians vuist; het blonk boven het hoofd van zijn duistere broeder, het schampte langs diens helm en scheurde zijn halsberg, en werd opnieuw geheven voor de laatste slag...

De laatste slag sneed de vorst scherp in de schouder. De laatste slag trof hem diep, en velde hem.

Viridian viel, en zijn broeder boog zich over hem heen. De vorst wilde zich oprichten, maar toen Iridian knielde om hem te helpen, weerde hij hem ruw af. Dit scheen hem zijn laatste krachten gekost te hebben, want hij zonk neer en bleef roerloos liggen.

Prins Iridian kwam overeind en koning Dagonaut trad naar hem toe, met Kraton en Ardian. De twee ridders keken naar de gevallene. Toen nam heer Ardian zijn mantel af – zwart van buiten, blauw van binnen – en bedekte hem daarmee.

De Vorst van Eviellan was dood. De Prins van het Westen had overwonnen.

Koning Dagonaut sprak het hardop door de haast benauwende stilte: ‘De strijd is beslist, rechtvaardig en eerlijk.’

Prins Iridian raapte langzaam zijn broeders zwaard op. Natuurlijk zou hij dat aan de dode teruggeven, er zijn handen omheen vouwen, en het met hem laten begraven.

De koning sprak verder, maar Tiuri hoorde niet wat hij zei; zijn aandacht was alleen gevestigd op prins Iridian, die keek naar het zwaard van zijn broer.

En plotseling was het weer stil; nu wachtte iedereen op een woord van de overwinnaar.

Maar prins Iridian zei niets; hij omklemde zijn broeders zwaard in de ene hand en zijn eigen zwaard in de andere. Hij wankelde even en heer Ardian stak een hand uit. Er ging een zucht door allen die toekeken, een gefluister dat meteen weer wegstierf. Maar de prins stond nu weer rechtop, al bleef hij nog steeds zwijgen. Heer Ardian nam beide zwaarden van hem over, en Tirillo ontdeed hem van zijn helm. Iridians gezicht kwam te zien; hij was bleek als een dode. Hij wendde zich tot koning Dagonaut en dankte hem. Toen keek hij rond, maar zijn ogen schenen iets anders te zien dan het toernooiveld.

Tiuri voelde Piaks vingers om de zijne – ieder hield nu zeker evenals hij de adem in.

Over het strijdperk kwamen enkele Rode Ruiters aan; ze bleven staan bij de verslagene. Ridder Kraton wilde naar hen toe gaan, maar heer Ardian hield hem tegen met een scherp: ‘Wacht!’

Toen verhief prins Iridian zijn stem – die innemende stem waar iedereen naar moest luisteren.

‘Ik heb de strijd beëindigd,’ sprak hij. ‘De overwinning is voor mijn vader, Unauwen, en de vrede keert terug in Dagonauts rijk. Eviellan geeft zich over, en iedereen legt zijn wapens neer.’

Dit was alles wat hij zei, en zó zou het gebeuren. Prins Iridian had gezegevierd en de oorlog was voorbij.

Niemand durfde hem toe te juichen – allen keken naar hem met schroom, eerbied, ontzag of vrees. Zijn gezicht was kalm en sereen; er lag bijna een glimlach op, en tegelijkertijd was het vol weemoed. Hij wendde zich tot de ridder naast hem, heer Ardian van de Regenboog Rivier, die zijn blik ernstig beantwoordde. Ze leken zwijgend een gesprek te voeren. Heer Ardian schudde even zijn hoofd en overhandigde de prins zijn zwaard. Maar het wapen van Eviellan gaf hij aan koning Dagonaut en hij sprak tot hem, ditmaal wél met woorden. Niemand verstond echter wat hij zei, behalve misschien Tirillo, die vlak bij hen stond, met Iridians witte schild. De nar scheen te schrikken, en de prins legde een hand op zijn schouder.

Daarna gaf de koning bevelen en aanwijzingen. Het lichaam van de vorst werd weggedragen naar zijn tent, en allen bogen hun hoofd om hem de laatste eer te bewijzen. Allen – behalve koning Dagonaut, merkte Tiuri plotseling met een schok.

Prins Iridian liep, met Tirillo naast zich, langzaam de andere kant op; iedereen keek naar hem totdat hij in zijn tent was verdwenen.

‘Tiuri!’ fluisterde Piak.

De vrienden keken elkaar aan. ‘Ik ben bang,’ zei Piak. ‘Ik weet niet waarom. Net alsof het nog niet voorbij is...’ Hij sprak daarmee ook Tiuri’s gedachten uit.

Ristridins hoorn deed hem verstommen. Het was een teken; de koning had nog iets mee te delen.

Deze was midden op het veld gaan staan; heer Ardian stond naast hem. De laatste wenkte ridder Kraton en de Rode Ruiter die Viridians schildknaap was geweest.

‘Hoort allen naar mij!’ sprak koning Dagonaut luid. ‘De zonen van Unauwen hebben gestreden en de beste heeft gewonnen. Maar u moet weten dat de ander niet eerlijk heeft gevochten; zelfs zijn laatste daad was boos en verraderlijk.’ Hij richtte zich tot Kraton en de schildknaap. ‘Hier, in mijn hand, is het zwaard van de vorst,’ vervolgde hij streng, ‘het werktuig van zijn wraak, zoals u wel zult weten.’

‘Sire, wat bedoelt u?’ riep de Rode Ruiter. ‘’t Is een goed zwaard, een van de twee die hem toebehoorden.’

Ridder Kraton zei niets, maar fronste dreigend zijn wenkbrauwen.

‘Weet u niet waar het vandaan komt?’ vroeg heer Ardian. Hij nam het zwaard over van de koning en hield het de ruiter voor.

Deze kromp angstig ineen. ‘Nee!’ riep hij. ‘Mijn vorst gaf het mij om het klaar te houden en het hem te geven als...’

‘Ik ken dit zwaard,’ viel heer Ardian hem in de rede. ‘Het komt uit de Krocht bij de Kloof.’

De Rode Ruiter deinsde achteruit, maar Kraton kwam naar Ardian toe en riep: ‘Nee! Dat is een leugen!’

‘Mijn heer de prins kent dit zwaard ook,’ sprak Ardian. ‘Het is het Wapen van Wee – niet vergaan zoals wij dachten, maar scherp en moorddadig. Dit zwaard is vergiftigd!’

Er volgden enkele ogenblikken van ontsteld zwijgen. Ridder Kraton zag eruit alsof hij een klap in zijn gezicht had gekregen. ‘Nee...’ zei hij nogmaals, nauwelijks hoorbaar.

‘Prins Iridian is overwinnaar,’ zei koning Dagonaut, en zijn stem beefde van toorn of smart. ‘Maar hij zal niet leven om van de vrede te genieten en de zon van morgen zal hij niet meer zien.’

Na eindeloze tijd – of waren het maar een paar minuten? – sprak hij weer. ‘De Vorst van Eviellan is hierdoor des te meer vernietigd, want hij laat een naam na die oneervol is.’

‘Dit wist ik niet,’ zei Kraton. ‘Dit wist ik niet!’ Hij keek de koning verbijsterd aan en het was duidelijk dat hij de waarheid sprak. ‘Dus heb ik altijd de verkeerde heer gediend,’ ging hij voort. ‘Nu is werkelijk alles ineengestort. Ik heb geen koning meer; ik ben zonder burcht, zonder land en zonder goede herinnering... Vervloekt zij de Vorst van Eviellan!’

‘Zwijg!’ riep Ardian. ‘U hebt uw heer nooit echt gekend of begrepen; zelfs nu begrijpt u hem niet – want anders zou u eerder medelijden voelen dan toorn. Doe uw plicht en breng zijn krijgslieden terug naar hun land in het zuiden. Wees hun aanvoerder en leidsman. Dat ge sterk genoeg moge zijn om de moeilijkheden te bestrijden die u in Eviellan nog zullen wachten.’

Kraton zweeg; zijn gezicht was grauw en moe. Maar toen hief hij grimmig zijn hoofd en ging heen.

Heer Ardian liep snel naar de tent van de kroonprins en kort daarna volgde hem koning Dagonaut.

Naast de tent hing Iridians vaandel; de kleuren van koning Unauwen.

Tiuri en Piak stonden naast elkaar, en merkten niet wat er om hen heen gebeurde. Ze keken slechts naar het vaandel en naar de tent. Prins Iridian was daarbinnen en hij moest sterven aan de kleine wond die de Vorst van Eviellan hem had toegebracht. Heer Ardian had gezegd dat niets hem redden kon.

Ze wisten niet hoe lang ze hadden gewacht toen heer Ardian de tent uitkwam. Ze zagen aan zijn gezicht wat hij nog niet uitsprak. Hij bleef staan bij het vaandel en even later zagen de vrienden door een waas van tranen de zeven kleuren langzaam naar beneden gaan.

13 Bij de oever van de rivier

Tiuri en Piak stonden bij de Hoge Brug, die nu was herbouwd, mooier en breder dan de vorige. Aan de overkant zagen ze het verbrande bos. Ze voelden zich triest toen ze ernaar keken.

De oorlog was voorbij, maar tot welke prijs! Prins Iridian was dood; hij rustte al weken in het graf op de plek waar hij zijn laatste gevecht had gestreden – begraven naast zijn broer en tegenstander. Beiden hadden hun zwaard meegekregen, maar op de heuvel boven het graf was alleen het witte schild neergezet.

‘De Prins van het Westen leeft voort in onze herinnering,’ had koning Dagonaut gezegd, ‘in wat hij is geweest en in wat hij heeft gedaan. Wat hij heeft gewonnen zal niet verloren gaan!’

Het leger van Eviellan was vertrokken, evenals dat van Unauwen. Heer Ardian en Tirillo waren naar het westen gereisd om koning Unauwen te vertellen dat hij voortaan eenzaam zou zijn in zijn prachtige stad. Hier, bij de Zwarte Rivier, hadden ze afscheid genomen van Tiuri en Piak. De jongelieden herinnerden zich hun woorden nog goed.

‘Mijn hart is bedroefd,’ had Tirillo gezegd, ‘en toch moet ik straks iets van vreugde brengen in Unauwens paleis. Mijn koning heeft de zware last van de regering weer alleen te dragen – totdat Iridians zoon oud genoeg zal zijn om hem te helpen. En ik ben een nar; schildknaap zal ik nooit meer zijn. Nar van koning Unauwen ben ik, en ik weet welk lied ik het eerst zal zingen. Ik denk er steeds aan; prins Iridian hield van deze woorden, en ik moest ze hem vaak laten horen.’

En Tirillo had ze gezongen voor Tiuri en Piak, zacht en met lichte stem:

‘Mijn zwaard en schild leg ik nu neer

bij de oever van de rivier.

Ik voer geen oorlog meer.’

Daarna had heer Ardian tot hen gesproken en het laatste dat hij zei was dit: ‘Als jullie hier gemist kunnen worden, ga dan eens naar Menaures, de kluizenaar in het Grote Gebergte.’

Menaures ...

Hij was een broeder van koning Unauwen, al wist bijna niemand dat. Piak zou wel meteen naar hem toe willen reizen. De kluizenaarshut in de grote bergen – hoe verlangde hij ernaar daar te zijn!

En de weg naar Menaures voerde langs kasteel Mistrinaut, dacht Tiuri. Heer Rafox was daar nu terug, en hij had beloofd hem te komen bezoeken, hem en zijn dochter. Lavinia – het leek zo lang geleden dat hij afscheid van haar nam.

‘Waar denk je aan?’ vroeg Piak.

‘Aan alles wat ik Lavinia heb te vertellen,’ antwoordde Tiuri. ‘Ik bedacht dat zij prins Iridian nooit heeft ontmoet. Zal ze ooit precies weten hoe hij was?’

Hij draaide zich om en keek naar de Tarenburcht. Hij zag het raam van zijn gevangenis en had plotseling het gevoel dat hij nooit meer een spel schaak zou kunnen spelen.

Daar, in de burcht, had koning Dagonaut tot nu toe verblijf gehouden; hij was nu in waarheid koning van dit gebied. Hij had de Meester van het Woud bij zich ontboden – gisteren had hij nog lang met hem gesproken. En nu, vandaag, zou de koning vertrekken en terugreizen naar zijn stad. Daarom stond Tiuri hier; hij en zijn schildknaap zouden Dagonaut uitgeleide doen bij de Hoge Brug. Vroeg in de morgen was het werkelijke afscheid geweest; toen hadden ze ook Tiuri de Dappere vaarwel gezegd. Deze zou meegaan in ’s konings gevolg.

Ridder Ristridin en Bendoe bleven in het woud, evenals Ewijn, de enige van Unauwens ridders die nog niet was weggegaan. In de Tarenburcht zou de wettige heer terugkomen. Tiuri vroeg zich af of Tehalon dat prettig vond; die hield immers niet van dat kasteel.

Daar kwam de stoet aanrijden; koning Dagonaut voorop, met Tiuri de Dappere naast zich. Ook Adelbart bevond zich bij het gevolg; hij zou weer Wachter worden van de Vergeten Stad. Maar die stad zou niet meer ‘vergeten’ mogen heten. Waarschijnlijk kwamen er meer mensen wonen, en de wegen erheen zouden voortaan gemakkelijk te vinden zijn. De Weg der Verrassing zou weer genoemd worden als de Tweede Grote Weg, en doorgetrokken worden van het Uilenhuis naar Dagonauts stad.

De koning hield even stil voordat hij de brug over ging en sprak nog enkele woorden. Hij richtte zich ook tot Tiuri.

‘Ridder Tiuri,’ zei hij, ‘in overleg met ridder Ristridin geef ik u verlof volgende week naar Menaures te gaan, op pelgrimstocht naar het Grote Gebergte. Aan het eind van de zomer moet u zich melden in mijn stad.’

Tiuri de Dappere knikte zijn zoon en diens vriend nog eens toe, en daarna dreunden de hoeven over de brug. Koning Dagonaut en zijn gevolg reden naar het oosten.

Toen Tiuri en Piak hen nakeken kwam ridder Ristridin bij hen staan. ‘Ik verwacht,’ zei hij, ‘dat de koning jullie straks opdracht zal geven weer naar het Wilde Woud te gaan.’

‘O, we komen zeker hier terug,’ zei Tiuri.

Rooie Quibo voegde zich bij hen en vroeg aan Ristridin: ‘En u, heer? Wat zijn uw plannen?’

‘Ridder Bendoe, Ewijn en ik blijven hier,’ antwoordde Ristridin. ‘Er is nog veel te doen. Het woud is even wild en het kan nog gevaarlijk zijn, al is Eviellan eruit verdwenen. Een groot deel ervan is nog steeds onbekend. Maar jij, Quibo, weet toch dat je vrij bent om terug te gaan naar je eigen dorp.’

Quibo kuchte en zei verlegen: ‘Heer Ristridin, ik ben bereid bij u te blijven. Om eerlijk te wezen: dit is in waarheid mijn wens!’

‘En eerlijk gezegd verwachtte ik dit,’ sprak Ristridin met een glimlach. ‘Ik kan je best gebruiken, Quibo, want ik wil ervoor zorgen dat er een goede weg komt door de Onzalige Heuvels.’

‘Uw spot maakt haast dat ik spijt krijg!’ riep Quibo. ‘Ik houd niet van die heuvels! Een goede weg... Met wegwijzers?’

‘Met wegwijzers.’

Rooie Quibo keek zorgelijk, maar toen klaarde zijn gezicht op. ‘Ja,’ zei hij, ‘ik zie toch iets goeds aan zo’n weg: die geleidt ons gauw naar Islàn!’

‘Je enige fout, Quibo,’ zei Ristridin, ‘is dat je veel te veel praat.’

‘O, maar ik mín de woorden!’ riep Quibo. ‘Met woorden kun je zeggen wat je denkt... of het verbergen.’

In Islàn, dacht Tiuri, waren de avonturen begonnen. Hij keek Ristridin aan en vroeg: ‘Bent u van plan er nog eens heen te gaan?’

Ristridin antwoordde niet meteen. ‘Wie weet,’ sprak hij toen. ‘Mijn herinnering aan Islàn is niet zo prettig, dat weet je, maar ik heb het ook anders leren kennen. En jonkvrouw Isadoro zal een goede burchtvrouw zijn. Zal ik haar van jullie groeten, als ik er kom?’

Ja, doet u dat,’ zei Tiuri, en hij vervolgde aarzelend: ‘De jonkvrouw van Islàn... ik heb haar nooit helemaal begrepen.’

‘Dan ben je de enige niet,’ zei Ristridin. ‘Maar,’ voegde hij er na even zwijgen bij, ‘dat geldt niet alleen voor haar. Begrijp je Lavinia helemaal, en jezelf? Waarschijnlijk niet, als je er goed over nadenkt.’

‘Precies wat ik wilde zeggen,’ viel Rooie Quibo in. ‘Woorden zijn vaak niet waar, gedachten duister, en...’

‘Kom, Quibo,’ viel Ristridin hem in de rede. ‘Bendoe en Ewijn wachten mij in de burcht. Gaan jullie mee?’

‘We komen zo,’ zei Tiuri.

Toen Ristridin en zijn schildknaap weg waren gegaan, bleven de vrienden nog een poosje staan en keken peinzend naar het onstuimige water. Piak zong zacht:

‘Mijn zwaard en schild leg ik nu neer

bij de oever van de rivier.

Ik voer geen oorlog meer.’

En plotseling stond Tehalon bij hen.

‘Dat is een oud lied,’ zei hij. ‘Telkens wordt het vergeten, maar dan herinneren de mensen het zich weer en zingen het opnieuw.’ Hij zweeg even en vervolgde: ‘De Hoge Brug is weer herbouwd, en straks zullen velen die zien; iedereen die zal reizen langs de grote weg, van oost naar west en van west naar oost. En wie wil, kan de brug over gaan, om de heer te begroeten die zal wonen in de Tarenburcht.’

‘De Meester van het Wilde Woud,’ fluisterde Piak.

‘Nee,’ zei Tehalon. ‘De Heer van de Tarenburcht zal niet meer Meester van het Woud zijn. Hij zal slechts leenman zijn van koning Dagonaut. Maar hij zal, net als zijn voorvader lang geleden, de koning gehoorzamen en de vrede liefhebben. Ik weet dat het zo zal zijn, want hij is mijn zoon.’

‘Uw zoon? En u?’ vroeg Tiuri zacht.

‘Ik trek mij terug ten noorden van de Groene Rivier; daar zijn nog plaatsen die niemand kent. Nooit zullen alle geheimen van het Wilde Woud worden ontraadseld!’

Tehalon keek de vrienden aan. ‘Vaarwel,’ sprak hij. ‘Zien jullie dat de dorre takken weer gaan ontspruiten? Een nieuw bos zal de verschroeide aarde bedekken, en ook daar zullen wegen zijn, die ik zal gaan.’

Hij draaide zich om en ging de brug over.

Tiuri en Piak keken hem na, totdat hij uit het gezicht was verdwenen, de Meester van het Wilde Woud.

EPILOOG

Zomer in de bergen

Piak hief zijn gezicht op naar de met eeuwige sneeuw bedekte toppen, die schitterden in de zon.

‘Ga naar Menaures,’ had heer Ardian gezegd, en nu waren Tiuri en hij op weg – stroomopwaarts langs de Blauwe Rivier, naar de bron waar die uit ontsprong. Daar woonde de kluizenaar, in het Grote Gebergte tussen de rijken van Unauwen en Dagonaut.

Het was een warme zomerdag en ze liepen langzaam; Tiuri met Ardanwen aan de teugel. Op de plek waar het pad smaller en steiler werd hielden ze even stil en lazen de woorden die in de rotswand waren gegrift.

Gij, pelgrim, klimmend naar de hoogten,

moge Gods liefde u vergezellen

en bid voor ons die in de dalen zijn.

Voordat ze verder gingen keken de vrienden om naar het vlakke land dat ze achter zich hadden gelaten, en ze dachten aan de mensen die ze daar kenden.

Van het Wilde Woud konden ze niets zien. Maar de Blauwe Rivier stroomde langs Mistrinaut en Dagonauts stad en voorbij kasteel Tehuri. Alleen Mistrinaut was dichtbij. Ze hadden er hun tocht even onderbroken; op de terugweg zouden ze er langer blijven. Heer Rafox wilde de kluizenaar ook bezoeken, maar hij zou pas een paar dagen na hen op weg gaan, en Lavinia zou hem vergezellen. Ze zouden dus met z’n vieren terugreizen naar het oosten. Maar de weg naar Menaures gingen Tiuri en Piak samen, zoals ze eerder samen op avontuur waren gegaan.

Tiuri dacht: Een jaar geleden liep ik hier ook, met de brief voor koning Unauwen. Toen had ik Ardanwen niet bij me, omdat hij niet meekon, de bergen over. En Piak had ik toen nog niet ontmoet. Een jaar geleden... ’t Is alsof ik hem mijn hele leven ken.

Een jaar geleden, dacht Piak, zat ik op een helling hierboven. En toen zag ik Tiuri aankomen, met Jaro, vermomd als pelgrim. Zó is alles begonnen. Maar nu gaan we alleen naar de hut van Menaures; we zullen niet de bergen over trekken, naar het land van Unauwen...

En plotseling overviel hem weer het gevoel van droefheid, dat was vervaagd sinds ze hun tocht begonnen. Over het Rijk van Unauwen hing een schaduw. Prins Iridian was er niet meer, de aanvoerder van de Ridders met Witte Schilden.

Hij keek opzij naar zijn vriend; diens gezicht stond peinzend en ernstig, maar niet bedroefd. Hij zag hem nog eens omkijken en dacht: Tiuri denkt natuurlijk aan Lavinia. Straks, als we in Mistrinaut zijn... ja, op de terugweg al, zal zij hem weer vrolijk maken. Eens – gauw – zal hij met haar trouwen, en mij zal hij niet echt meer nodig hebben.

Tiuri scheen zijn blik te voelen en zag hem vragend aan.

Piak keek snel voor zich en begon te zingen:

‘Mijn zwaard en schild leg ik nu neer...’

Ja, dacht hij, misschien moet ik geen schildknaap meer zijn. Ik zou hier kunnen blijven, in de bergen, bij Menaures wonen en schapen hoeden, als vroeger. Ik zou weer kunnen gaan klimmen en klimmen, over de gletsjer lopen en naar het land van Unauwen kijken, alleen uit de verte. Want als ik erheen ging, zou het er heel anders zijn...

Deze gedachten bleven Piak bezighouden, al sprak hij ze niet uit. En toen hij voor zich op de groene helling onder de machtige bergwand eindelijk de kluizenaarshut weer zag staan, sprong zijn hart op. Dát was zijn tehuis!

‘Ben je blij hier weer te komen?’ vroeg Tiuri.

‘Nou!’ zei Piak. ‘’t Is hier precies hetzelfde gebleven; er is niks veranderd.’

De bochten in de weg onttrokken de hut nu en dan aan hun gezicht, maar ze kwamen er steeds dichter bij. Toen zagen ze op een heuvel een jongen zitten.

Tiuri hield even zijn pas in. ‘’t Is waar,’ zei hij, ‘het is precies hetzelfde! Daar zit jij, net als toen ik hier de eerste keer kwam.’ Hij keek Piak lachend aan en voegde erbij: ‘Maar deze jongen is niet bruin en hij speelt niet op de fluit.’

Piak lachte niet; zijn opgewektheid verdween weer. Zijn plaats hier was door een ander ingenomen. Deze jongen zat nu op de heuvel waar hij vroeger had gezeten. En hij begroette hen met dezelfde woorden: ‘Jullie komen voor Menaures zeker? De bocht om en je bent er.’ Hij liep echter niet naar de hut toe, maar bleef zitten waar hij was.

Zou Menaures begrijpen hoe ik me voel? vroeg Piak zich af. Natuurlijk, want hij weet alles.

Korte tijd later keek hij de kluizenaar in de wijze ogen en voelde zich gesterkt.

‘Het kwaad van Eviellan is verslagen,’ zei Menaures, ‘en prins Iridian is overwinnaar, al is hij niet meer in deze wereld. Maar,’ vervolgde hij, ‘jullie moeten onthouden dat de strijd wordt voortgezet, al is het niet in een oorlog. Zelfs de vrede in je hart moet steeds bevochten worden.’ Hij knikte Piak toe en voegde erbij: ‘Ik ben blij jullie te zien. Ik ben oud en eens zal ik hier ook niet meer zijn.’

‘Waarom zegt u dat!’ zei Piak met bevende stem. ‘Ik weet dat het zo is, maar... o, waaróm is het zo? Eens zult u er niet meer zijn, en koning Unauwen zal er niet meer zijn... en dan? Wie moet er dan regeren over het Rijk in het Westen? O, ik wou dat u dat niet had gezegd. Ik...’ Hij brak af.

‘Wat ik uitsprak had je zelf ook al bedacht,’ zei Menaures, al wilde je het liever niet. Maar voordat we verder praten moeten jullie eerst kennismaken met mijn jonge vriend. Wil jij hem vragen hier te komen, Piak? Hij zal wel in de buurt zijn.’

Piak was blij dat hij naar buiten kon gaan. Op de bergweide, onder de blauwe zonnige lucht, kon je haast niet somber blijven, merkte hij. Daarna zag hij echter dat het niet bij iedereen zo was.

De jongen zat nog op dezelfde plaats, maar hij had zijn hoofd op de knieën laten zinken en zijn houding drukte droefheid uit.

Piak bleef op een afstand staan en riep aarzelend: ‘Hé, hoi!’

De jongen keek op; haastig veegde hij zijn ogen af, kwam overeind en draaide zich met de rug naar Piak, alsof hij het uitzicht gadesloeg. Piak liep naar hem toe en keek ook. Hij zag heel ver over het Rijk van Dagonaut; hij zag de rivier en de torens van Rafox’ burcht, hij zag heuvels en huizen, landerijen en donker bos. Hij keek niet naar het gezicht van de jongen, maar zei alleen: ‘Menaures vraagt of je komt.’

De jongen strekte een vinger uit en zei: ‘Dat bos daar is toch niet het Wilde Woud?’

‘Nee,’ antwoordde Piak. ‘Het Wilde Woud ligt meer naar het zuiden, achter die heuvels rechts.’ Toen pas keek hij de jongen aan. Was het toeval dat die juist naar het woud vroeg?

‘Ik ben Piak,’ zei hij en toen zweeg hij getroffen.

De jongen was langer dan hij, al zou hij zeker niet ouder zijn. Hij stond rechtop en zijn blonde haar glansde in de zon. Zijn gezicht was nu kalm en zijn donkere ogen keken hem vragend aan.

Maar Piak wist niets meer te zeggen; hij bleef verwonderd in dat gezicht staren. Hij had dat eerder gezien, hoewel het nu veel jonger was en nog niet getekend door strijd en vele moeilijkheden.

‘Wie ben je?’ bracht hij tenslotte uit. ‘Heet je... heet u soms Idian... of Iridian?’

‘Hoe weet je dat?’ vroeg de jongen, eveneens verwonderd.

‘’t Is of ik de prins voor me zie!’ zei Piak. ‘Je lijkt... u bent zijn evenbeeld!’

‘Zeg niet ú,’ zei de ander. ‘Noem me Idian, net als mijn... Heb je mijn vader gekend?’ viel hij zichzelf in de rede en hij keek Piak aan met een blik waaruit sprak: ‘Praat over hem!’

Piak begreep nu waarom hij verdriet had, deze jongen, Idians zoon. Hij pakte zijn hand en drukte die stevig.

‘Ja,’ zei hij. ‘Ik... o, wat kan ik je zeggen? Ik was bij de tweekamp, met mijn vriend, Tiuri. En je vader heeft gewonnen!’

‘Ik weet het,’ zei de jongen zacht. ‘Ik wilde alleen dat ik erbij was geweest... Vertel me!’

‘Natuurlijk,’ zei Piak. ‘Alles wat ik weet.’

Ze zwegen beiden korte tijd en keken naar de heuvelrug waarachter ze het Wilde Woud wisten.

Nu begrijp ik het, dacht Piak. Daarom zei heer Ardian dat we hierheen moesten gaan; daarom zei Menaures dat ik hem – deze jongen, moest roepen. Iridians zoon leeft, hij is de prins van Unauwens rijk! Hij zal hier in de bergen wonen en Menaures zal hem alles leren wat hij weet. Dan zal hij teruggaan naar het rijk van zijn grootvader, de koning, en eens zal hij regeren over het land in het westen.

Bijna fluisterend zei hij: ‘Jij bent bedroefd, Idian, maar ik ben blij dat ik je heb ontmoet. Er is nog steeds een prins in het Rijk van Unauwen; jij bent de opvolger van Iridian.’

‘Ik ben blij dat je dat zegt,’ antwoordde de jonge Idian. ‘Ik bedoel blij omdat jij daar blij om bent.’

Ze keken elkaar aan en glimlachten.

Koning Unauwen is niet alleen, dacht Piak. Bovendien... er zijn nog zoveel mensen... Ardian, Tirillo, Ristridin, Tiuri...

‘Kom mee!’ zei hij. ‘Mijn vriend moet je ook zien. Ridder Tiuri is hij en ik ben zijn schildknaap. Kom, dan zullen we je alles vertellen...’ Maar we zullen je ook veel vrágen, voegde hij er in gedachten bij.

Ze liepen naast elkaar naar Menaures’ hut.

Tiuri was naar buiten gekomen; hij stond met Ardanwen bij de bron en wachtte op hen.

Hier kom ik, met prins Idian, dacht Piak. Wat zal Tiuri opkijken als hij het hoort.

Maar toen hij dichterbij kwam zag hij aan Tiuri’s gezicht dat deze het al had gezien en begreep.

Wil je meer lezen over Tiuri en Piak? Lees dan De brief voor de koning. Hierin wordt verteld over de opdracht die Tiuri kreeg in de nacht voor hij tot ridder zou worden geslagen, en over de gevaarlijke reis die hij moest maken. Hierna volgt een stukje uit dat boek.

De ridders van koning Dagonaut

Dit is een verhaal van lang geleden, toen er nog ridders waren. Het speelt zich af in twee koninkrijken: het land van koning Dagonaut ten oosten van het Grote Gebergte en Het land van koning Unauwen ten westen van het Grote Gebergte. Zo heten ook de hoofdsteden van de twee rijken: de Stad van Dagonaut en de Stad van Unauwen. Er wordt ook gesproken van een ander land, maar daarover valt nu nog niets te vertellen.

Het verhaal begint in het Rijk van Dagonaut. Eerst moet je echter iets weten van hem en van zijn ridders. Ik heb daartoe een paar stukjes overgeschreven uit een oud, oud boek.

‘Onze koning Dagonaut is een machtig koning; zijn regering wordt geprezen als verstandig en rechtvaardig en zijn rijk is groot en mooi. Er zijn heuvels en velden, en vruchtbare akkers, brede rivieren en uitgestrekte wouden. In het noorden zijn bergen, en in het westen zijn nog hogere bergen. Aan gene zijde daarvan ligt het land van koning Unauwen, waar onze minstreels mooie liederen van zingen. In het oosten en zuiden zijn geen bergen, en daarvandaan proberen soms vijanden ons land binnen te vallen, jaloers op de welvaart die er heerst. Maar nooit heeft iemand het rijk kunnen veroveren, want de ridders van de koning bewaken het goed en verdedigen het dapper. Het is goed wonen binnen onze grenzen, waar het vredig en veilig is.

Koning Dagonaut wordt gediend door vele ridders; kloeke, moedige mannen, die hem helpen het rijk te regeren en er de orde te handhaven. Velen van hen zijn beroemd; wie heeft nooit gehoord van ridder Fartumar, en Tiuri de Dappere, en Ristridin van het Zuiden, om er maar enkelen te noemen? De meeste van zijn ridders heeft de koning stukken land in leen gegeven, die ze in zijn naam moeten besturen. Ook zijn ze verplicht meteen te komen als hij hen roept, om hem te helpen met hun kracht en krijgslieden.

Er zijn ook ridders die geen land bezitten: in de eerste plaats zij die nog jong zijn, maar die later hun vaders zullen opvolgen.

En dan zijn er degenen die geen bezit wensen, de Zwervende Ridders, die het land rondreizen en overal hun diensten aanbieden, die de grenzen bewaken en zich zelfs buiten het rijk begeven om dan later de koning te vertellen wat daar gebeurt.

Vele ridders zijn er in het rijk van koning Dagonaut, en toch is het niet gemakkelijk een van hen te worden. Want hij, die de ridderslag wenst te ontvangen, moet bewijzen dat hij die waard is. Een zware proeftijd moet hij doormaken; eerst dienend als schildknaap bij een ervaren ridder en daarna nog een jaar bij ’s konings krijgslieden. Niet alleen moet hij met wapens kunnen omgaan en kennis hebben van vele zaken, maar bovenal moet hij bewijzen dat hij trouw is, en eerlijk, hulpvaardig en dapper. Ridderlijk in alle opzichten moet hij zijn.

Eens in de vier jaar, in de zomer, roept koning Dagonaut alle ridders naar zijn stad, en ze blijven daar zeven dagen. Ze vertellen hem dan hoe alles gaat in de verschillende delen van het rijk en wat ze zelf hebben gedaan en verricht.

En in die week, op Midzomerdag, worden de jongelieden die daartoe waardig bevonden zijn, plechtig door de koning tot ridder geslagen.

Een grote dag is dat! Na de ridderslag is er een dienst in de kathedraal, gevolgd door een maaltijd in het paleis. Daarna komt de schitterende optocht door de stad, waarin alle ridders meerijden, in volle wapenrusting, met schilden en banieren, de nieuwe jonge ridders voorop. Van heinde en ver komen de mensen om dat te zien. Dan wordt er een groot feest gehouden, niet alleen in het paleis, maar overal in de stad. Er is kermis op het marktplein, overal wordt muziek gemaakt en in alle straten wordt gedanst en gezongen, eerst in zonneschijn en later bij het licht van honderden fakkels. De volgende dag roept de koning zijn ridders ter vergadering bijeen, en de nieuwe jonge ridders mogen daar voor het eerst bij zijn. En de dag daarop doen ze mee aan een groot toernooi, dat voor velen het hoogtepunt is van de week. Nooit ziet men zoveel pracht en praal, zoveel moed en behendigheid bij elkaar.

Maar vóór al deze glansrijke dagen hebben de nieuwe jonge ridders hun laatste proef moeten doorstaan. De vierentwintig uren voor hun ridderslag moeten ze vasten – niets eten en drinken mogen zij. En de nacht moeten ze wakend doorbrengen in de kleine kapel buiten de muren van de stad. Daar liggen hun zwaarden voor het altaar, en zijzelf, in witte gewaden gekleed, knielen neer en bezinnen zich op de grote taak die voor hen ligt. Ze nemen zich voor als Dagonauts ridders hun koning trouw te dienen; en zijn rijk, dat hun vaderland is. Ze beloven zichzelf altijd eerlijk en behulpzaam te zijn, en te strijden voor wat goed is. De hele nacht moeten ze waken en denken, en bidden om kracht voor hun taak. Ze mogen niet slapen of praten, en niet luisteren naar een stem uit de buitenwereld, totdat ze om zeven uur in de morgen door een afvaardiging van ridders worden gehaald om voor de koning geleid te worden.’

Dit verhaal begint op zo’n nacht, in de kleine kapel op de heuvel buiten de Stad van Dagonaut. Vijf jongelieden doorwaakten daar de nacht voordat ze tot ridder zouden worden geslagen: Wilmo, Foldo, Jioesipu, Arman en Tiuri. Tiuri was de jongste van hen; hij was pas zestien jaar.

Andere boeken van Tonke Dragt

De Zevensprong

‘Heb je wel gehoord van de Zeven-, de Zeven-,

heb je wel gehoord van de Zevensprong?’

Dat is niet alleen een lied, maar ook een kruispunt van vele wegen. Frans van der Steg onderzoekt ze allemaal. En op elke weg wachten hem wonderlijke ontmoetingen: met een geleerde heer die zich magiër noemt, met een Brozem, een brommerige koetsier en een vriendelijke dame. Voor hij het weet is Frans in een komplot verwikkeld.

Verhalen van de tweelingbroers

Laurenzo en Jiacomo lijken als twee druppels water op elkaar. Als ze vijftien jaar oud zijn, trekken ze de wijde wereld in om werk te zoeken. En dan gaan ze elk een andere weg: Laurenzo wordt edelsmid, en Jiacomo een meesterdief! Toch komen ze elkaar telkens weer tegen en ze beleven vele avonturen, waarbij het vaak lastig is dat ze zoveel op elkaar lijken – maar soms ook heel handig!

Torenhoog en mijlen breed

Planeetonderzoeker Edu is speciaal naar Venus gegaan omdat daar nog wouden zijn. Op aarde zijn die allang verdwenen. Hij overtreedt de regels van de Koepel, het ruimtestation van de Aarde, en komt in contact met de Venuswezens, die communiceren door middel van gedachten... Want wat heeft het voor zin om naar andere planeten te gaan als je je afsluit voor al het nieuwe en onbekende?

Ogen van tijgers

Jock Martijn woont op Aarde, na jarenlang op Venus gestationeerd te zijn geweest. Als planeetonderzoeker Edu van Venus terugkeert, weet Jock dat die contact met hem zal zoeken. Maar ook anderen doen dat, gewenst en ongewenst...

De torens van februari

Tom Wit ontdekt dat er meer werelden zijn dan de onze. Hij komt in een parallelwereld terecht. Zijn geheugen is hij kwijt, en hij gaat op zoek naar zijn vergeten verleden in een vreemde wereld waar alles nieuw is.

Aan de andere kant van de deur

Denk je wel eens na voordat je een deur opendoet? Je weet nooit echt wat er is aan de andere kant. Je denkt het te weten, maar zéker weet je het pas als je de deur geopend hebt. Neem de deur van je eigen kamer. Waarom zou je daardoor niet eens op een andere plek kunnen komen – buiten of binnen, bekend of onbekend? Open de deur op de goede manier, op de juiste tijd – en zie waar je dan komt...

De blauwe maansteen

Als de kinderen op het schoolplein het speelliedje Ik kom van onder de aarde, Magog, Magog, Magoggeltje zingen, komen ineens de tegels omhoog en rijst er een donkere gedaante uit de grond op. Joost is de enige die het lied verder durft te zingen. Wat hebt ge voor mij meegebracht? Het antwoord is ‘Een blinkend blauwe maansteen.’ Maar daar moet hij wel wat voor doen! Joost en zijn vriend Jan lopen vele gevaren, maar gelukkig krijgen ze hulp van onverwachte zijde...

Table of Contents

inhoud

Proloog

Winter in het woud

Eerste deel Ridder Idian

1 Reisplannen

2 Aankomst in kasteel Ristridin

3 Ridders van koning Unauwen

4 Twee ridders uit het zuiden

5 Prins van het westen

6 Naar Islàn

Tweede deel De Dochter van Islàn

1 Het verhaal van Rooie Quibo

2 Kaarslicht en harpspel

3 Aan de rand van het Wilde Woud

4 De wens op de wegwijzer; gele bloemen voor Ardanwen

5 In de tuin van de jonkvrouw

6 De weg naar de Onzalige Heuvels

Derde deel De Dwaas van de Boshut

1 Weerzien met een vriend; en wat die te vertellen had

2 Een feest verstoord

3 Ieder zijn weg

4 Steenvoorde

5 Langs de Zwarte Rivier

6 Het Uilenhuis

7 De Man in het Groen

8 De boom

9 Tromgeroffel

10 De vijanden

Vierde deel Piak

1 Vlucht naar het oosten

2 Van de Dode Steen naar het noorden

3 De Wachter van de Vergeten Stad

4 Met Adelbart naar het Bruine Klooster

5 Mensen van Mistrinaut

6 Fox

7 De trommen spreken weer

Vijfde deel De Zwarte Ridder met het Rode Schild

1 Rode Ruiters en Mannen in het Groen

2 De meester van de Rode Ruiters

3 Het tweegevecht

4 De Tarenburcht

5 Een spel schaak

6 De Weg der Verrassing

7 De Ridder met het Rode Schild ontmaskerd

8 Om leven of dood

9 De derde nacht

Zesde deel De Mannen in het Groen

1 De Groene Rivier en de wachttoren

2 Naar het noorden gestuurd; Jaro

3 Het Diepe Meer

4 De Meester van het Wilde Woud

5 Piak en Adelbart

6 Fox volgt een zwarte schaduw

7 De vijand

8 Vrienden zien elkaar weer

9 Tiuri en Lavinia

10 Krijgsplannen en afscheid

11 De Groene Grotten en een geheim van Tehalon; de verborgen weg

Zevende deel Ridder Ristridin

1 De gevangene

2 Jonkvrouw Isadoro en ridder Fitil

3 Rooie Quibo

4 Ridder Kraton van Indigo

5 Ristridins thuiskomst

6 Terug naar het Wilde Woud

Achtste deel De Laatste Strijd

1 De pas

2 De afdaling

3 De weg naar de Vorgóta-gong

4 De Vorgóta-gong

5 Echo’s van de gong

6 Ontwaken; terug naar het oosten

7 De Zwarte Rivier en de Tarenburcht

8 De Vrouwe van Islàn

9 Het schaakspel afgespeeld

10 De Onzalige Heuvels

11 De uitdaging

12 De tweekamp

13 Bij de oever van de rivier

Epiloog

Zomer in de bergen

Andere boeken van Tonke Dragt

Table of Contents

inhoud

Proloog

Winter in het woud

Eerste deel Ridder Idian

1 Reisplannen

2 Aankomst in kasteel Ristridin

3 Ridders van koning Unauwen

4 Twee ridders uit het zuiden

5 Prins van het westen

6 Naar Islàn

Tweede deel De Dochter van Islàn

1 Het verhaal van Rooie Quibo

2 Kaarslicht en harpspel

3 Aan de rand van het Wilde Woud

4 De wens op de wegwijzer; gele bloemen voor Ardanwen

5 In de tuin van de jonkvrouw

6 De weg naar de Onzalige Heuvels

Derde deel De Dwaas van de Boshut

1 Weerzien met een vriend; en wat die te vertellen had

2 Een feest verstoord

3 Ieder zijn weg

4 Steenvoorde

5 Langs de Zwarte Rivier

6 Het Uilenhuis

7 De Man in het Groen

8 De boom

9 Tromgeroffel

10 De vijanden

Vierde deel Piak

1 Vlucht naar het oosten

2 Van de Dode Steen naar het noorden

3 De Wachter van de Vergeten Stad

4 Met Adelbart naar het Bruine Klooster

5 Mensen van Mistrinaut

6 Fox

7 De trommen spreken weer

Vijfde deel De Zwarte Ridder met het Rode Schild

1 Rode Ruiters en Mannen in het Groen

2 De meester van de Rode Ruiters

3 Het tweegevecht

4 De Tarenburcht

5 Een spel schaak

6 De Weg der Verrassing

7 De Ridder met het Rode Schild ontmaskerd

8 Om leven of dood

9 De derde nacht

Zesde deel De Mannen in het Groen

1 De Groene Rivier en de wachttoren

2 Naar het noorden gestuurd; Jaro

3 Het Diepe Meer

4 De Meester van het Wilde Woud

5 Piak en Adelbart

6 Fox volgt een zwarte schaduw

7 De vijand

8 Vrienden zien elkaar weer

9 Tiuri en Lavinia

10 Krijgsplannen en afscheid

11 De Groene Grotten en een geheim van Tehalon; de verborgen weg

Zevende deel Ridder Ristridin

1 De gevangene

2 Jonkvrouw Isadoro en ridder Fitil

3 Rooie Quibo

4 Ridder Kraton van Indigo

5 Ristridins thuiskomst

6 Terug naar het Wilde Woud

Achtste deel De Laatste Strijd

1 De pas

2 De afdaling

3 De weg naar de Vorgóta-gong

4 De Vorgóta-gong

5 Echo’s van de gong

6 Ontwaken; terug naar het oosten

7 De Zwarte Rivier en de Tarenburcht

8 De Vrouwe van Islàn

9 Het schaakspel afgespeeld

10 De Onzalige Heuvels

11 De uitdaging

12 De tweekamp

13 Bij de oever van de rivier

Epiloog

Zomer in de bergen

Andere boeken van Tonke Dragt