REDDERS MET DE KAMELEON

DOOR H. DE ROOS

Geïllustreerd door

H. GIBSEN

LEEFTIJD TOT 12 JAAR.

8e DRUK

UITGEVERIJ KLUITMAN — ALKMAAR

HOOFDSTUK I

De tweeling zorgt voor verrassingen

Het was nog heel vroeg in de morgen, toen de tweeling Hielke en Sietse Klinkhamer zo stil mogelijk opstond en bijna onhoorbaar langs de trapleuning naar beneden gleed. Onder aan de trap bleven ze een ogenblikje luisteren, doch boven bleef alles rustig en dus hadden hun ouders niets gehoord. Hierdoor gerustgesteld gingen ze verder naar de keuken en dan over het binnenplaatsje naar de smederij van hun vader.

Het was vandaag precies vijfentwintig jaar geleden, dat Klinkhamer de smederij geopend had en Hielke en Sietse vonden dat zo iets niet onopgemerkt voorbij mocht gaan. En dus waren ze extra vroeg opgestaan om vader een verrassing te bezorgen, die klonk als een klok.

„Het beste zal zijn, dat we alles versieren met bloemen,” zei Sietse, toen ze in de werkplaats stonden te overleggen.

„Dat is goed,” vond Hielke. „Maar waar halen we de bloemen vandaan?”

„Wel! Hierachter!”

Sietse knikte met zijn blonde kuif in de richting van moeders tuintje en wilde meteen de achterdeur uitgaan, maar Hielke hield hem tegen.

„Ben je mal, jô? Als je aan moeders bloemen komt, zwaait er wat. Dan is het helemaal feest"

„Tja, je hebt gelijk.”

Sietse dacht even na en stelde toen voor om naar de tuin van hun buurman te gaan. Daar stonden er immers genoeg?

„Dat zou nog meer ruzie geven,” lachte Hielke. „Nee jô. Ik weet wat beters. We plukken ze uit het veld.”

„Hm,” bromde Sietse. „Dan kun je net zo goed gras gaan maaien.”

Maar Hielke luisterde al niet meer en ging naar het weiland tegenover de smederij, waar hij ijverig boterbloemen, madeliefjes en paardebloemen begon te plukken.

Sietse stond er eerst wel even spottend naar te kijken, maar dan stak ook hij zijn handen uit de mouwen en plukte langs de slootkant grote bossen fluitekruid. Als het dan geen mooie bloemen behoefden te zijn, kon je alles wat bloeide wel gebruiken, vond hij.

Gerben, de boerenknecht, die even verder de koeien zat te melken, keek vol verbazing toe.

Nee maar! Waren die twee belhamels van Klinkhamer nu plotseling zulke zoete jongetjes geworden, dat ze nog bloempjes gingen plukken? Gerben begon vlugger te melken, hij wilde gauw klaar zijn om te zien wat die rakkers nu weer voor moois bedacht hadden.

Dat het natuurlijk niet veel goeds zou zijn… daarvan was hij al bij voorbaat overtuigd!

Het duurde niet lang of de jongens gingen met armen vol bloemen naar de smederij. Bij de bankschroef waar vader steeds stond te werken, zetten ze een emmer neer met een groot boeket erin. Aan de vier hoeken van de rookkap boven de smidse bond Sietse een bos fluitekruid en op de beide aambeelden legde Hielke een ruiker van boterbloemen en madeliefjes. Aan het grote wiel van de boormachine en tussen het gereedschap langs de wand, aan de lampen en op de slijpsteen in de hoek, kortom overal werden bloemen neergezet. Tenslotte leek het héél feestelijk in de zwart berookte werkplaats. De jongens stonden er dan ook met grote voldoening naar te kijken.

„Vader zal ervan opkijken,” zei Hielke en hij verheugde zich al bij voorbaat.

„Nou, reken maar,” gnuifde Sietse. „We zullen de grote deuren wijd openzetten, dan kunnen de voorbijgangers het ook zien. En de vlag moet ook nog uitgestoken worden.”

„Natuurlijk,” vond Hielke. „Maar de vlag ligt op zolder. Durf jij die te halen?”

„Laat dat maar aan mij over,” pochte Sietse en op zijn sokken sloop hij de woning binnen.

Hielke zette onderwijl de deuren open, die zo groot waren, dat er gemakkelijk een maaimachine door kon. De zon, die reeds een flink stuk boven de horizon stond, scheen er juist door naar binnen en maakte alles nog feestelijker. Hielke vulde het emmertje dat bij de regenput achter het huis stond, met water en deed er de laatste grote tuil bloemen in. Dit mooie boeket hing hij midden in de deuropening. Nu kon iedereen duidelijk zien dat er feest was in de smederij! Sietse kwam terug met de vlag, die ze aan een staaf ijzer bonden en dan vóór de smederij in de grond plantten. Zo! nu was het mooi genoeg.

De jongens gingen op de weg staan en keken vol trots naar hun werk.

„Dat hebben we toch maar handig gedaan,” vond Sietse.

„Het kan niet beter,” lachte Hielke. „Kom, nu moeten we ons cadeau nog een plaatsje geven.”

Dit cadeau was een sierlijk trommeltje met een pakje tabak erin. Klinkhamer stopte graag een pijp en dus zou deze verrassing hem wel héél welkom zijn, dachten de jongens.

Hielke plaatste het trommeltje zo op de werkbank, dat vader het wel spoedig zou ontdekken.

„Moeten we er ook nog iets bij schrijven?” vroeg Sietse. „Welkom of zo?”

Dat vond Hielke best, maar dan moest het een gedichtje zijn, meende hij. Dat hoorde zo bij een feest.

Ze begonnen allerlei rijmpjes te bedenken, totdat ze het eens werden over het volgende schone gedicht:

O wat zijn we heden blij

Lang leve vader en de smederij.

Hielke schreef het met krijt op een stuk blik en plaatste dat naast het trommeltje. Toen wees Sietse met schrik op de klok en riep: „Ai jô! Vader komt direct. Kom! We gaan hem opwachten met ketelmuziek.”

Vlug nam hij een lege bus die dienst moest doen als trommel, terwijl Hielke twee potdeksels meenam. Hiermee gewapend stelden ze zich op bij de trap.

In de slaapkamer van hun ouders klonk gestommel.

Vader was in aantocht. Twee minuten later verscheen de forse gestalte van Klinkhamer boven aan de trap. Maar nauwelijks had hij een voet op de bovenste tree gezet of daar klonk van beneden een oorverdovend lawaai.

Boemberdeboem — tsing — tsing…

Vol ijver sloeg het „jeugdige feestcomité" op de trommels. Daarbij dansten en sprongen ze zo wild in het rond, dat Klinkhamer een moment dacht, dat ze stapeldol waren geworden. Ook moeder kwam verschrikt kijken wat er toch in ’s hemelsnaam aan de hand was.

Maar dan stormde Klinkhamer bij twee treden tegelijk de trap af en greep de beide tamboers in hun kraag.

„Wat heeft dat kabaal te betekenen?” bulderde hij bars. „Is me dat een mens laten schrikken! Jullie lijken wel dol om zo’n spektakel te maken in de vroege morgen.”

Klinkhamer schudde zijn zoons zó duchtig door elkaar, dat ze luidkeels beloofden het nooit weer te zullen doen.

„Nou. En dat is jullie geraden ook!” zei de smid en liet hen dan eindelijk los. „Maar, vertel me eens, wat had deze vreemde grap nu eigenlijk te betekenen, hè?”

„Het was voor het vijfentwintigjarig bestaan,” zei Sietse met verdacht trillende stem.

En Hielke zei snikkend: „U heeft het zelf verteld.”

„Zelf verteld? Vijfentwintig-jarig bestaan?” herhaalde Klinkhamer verwonderd. „O maar, wacht eens. Nu gaat me een licht. op. Jullie bedoelen natuurlijk het bestaan van de smederij.”

„Ja en we hebben alles versierd,” zei Sietse.

„Als je me nou?” riep Klinkhamer verrast. „Maar dat moet ik direct gaan zien! Vooruit! Sla op de trommel!”

Dat lieten de jongens zich geen tweemaal zeggen en ze gingen — Sietse voorop — onder luid geroffel naar de smederij. Klinkhamer liep er zingend achteraan en stampte daarbij zo op de vloer, dat het door het hele huis dreunde.

Moeder keek hen hoofdschuddend na.

Bij de werkplaats bleef vader verrast in de deuropening staan. Goedkeurend keek hij naar al de bloemen, terwijl Hielke en Sietse hem vol verwachting stonden aan te kijken.

„Nou jongens‚” zei vader, en zijn stem klonk verwonderlijk zacht: „Dat hebben jullie heel mooi gedaan. Werkelijk. Heel mooi. Ik heb nooit geweten dat ik zo’n prachtige werkplaats had.”

„En vader,” zei Sietse, popelend van ongeduld: „Kijkt u eens wat daar op de werkbank staat?”

„Wel, wel,” lachte Klinkhamer, toen hij het mooie trommeltje ontdekte. „En wat zie ik? Een mooi gedicht erbij?”

Lachend las hij:

O wat zijn we heden blij

Lang leve vader en de smederij.

„Het is geweldig, jongens,” prees vader. „En nu zullen we eens kijken wat er in het trommeltje zit.”

Klinkhamer draaide het deksel open… en zag dat het totaal leeg was.

De jongens keken stomverbaasd toe. Ze konden hun ogen niet geloven. Sietse schudde het trommeltje heen en weer, alsof hij dacht dat het pakje tabak in een verborgen hoekje zat. En dan riep hij verontwaardigd:

„Hoe kan dat nou? Er zat een half pond tabak in!”

„Ja!" riep Hielke. „We hebben het zelf gekocht. We wilden ook nog een nieuwe pijp geven, maar we hadden geen geld genoeg. Maar vijf minuten geleden zat de tabak er nog in. Ik heb het zelf gezien.”

„Tja,” zei Klinkhamer, „dat is vreemd. Is het misschien ook op de grond gevallen?”

De jongens bukten zich reeds om onder de werkbank te kijken, toen er van buiten een daverend gelach klonk.

Het was Gerben, die met een glunderend gezicht door de ruiten gluurde en het pakje tabak omhoog hield.

„Klinkhamer!” riep hij vrolijk, „hier heb ik ook een cadeau voor uw verjaardag, ’t Is prima tabak.”

De jongens zagen meteen dat het hun pakje tabak was en Sietse riep kwaad:

„Het is van ons! Je hebt het stiekem uit het trommeltje gehaald! Vooruit. Geef het terug!”

Lachend ging Gerben naar de openstaande deuren en met het pakje voor zich uit gestoken, kwam hij binnen:

„Goedemorgen, mijnheer Klinkhamer. Goedemorgen brave jongens. Ik kom… wel verdraaid…”

Gerben struikelde over de ketting van het putemmertje met bloemen dat in de deuropening hing. Door de ruk aan de ketting viel het emmertje naar beneden en kreeg Gerben de inhoud van bloemen en water over zich heen. Daar stond hij nu, kletsnat. Een tuiltje druipende boterbloemen lag op z’n pet.

De jongens proestten het uit van ’t lachen en Klinkhamer vroeg: „Zo, Gerben, kom je de versiering afbreken?”

„Versiering?” mopperde Gerben. „’t Is me wat moois. Wie hangt er nu een emmer water in een deuropening? Die kwajongens kunnen nu ook nooit iets goed doen!”

„Kom Gerben,” lachte Klinkhamer, „dat meen je niet.”

„O nee,” riep Gerben. „Kijkt u dan maar eens naar buiten. Ze weten nog niet eens hoe ze een vlag moeten ophangen. Ze hebben het rood onder en het blauw boven. Zulke sufferds!”

Met een nijdig gebaar wierp Gerben het pakje tabak op de werkbank en in plaats van Klinkhamer te feliciteren liep hij kwaad weg.

De smid keek hem hoofdschuddend na.

Sietse raapte de tabak op en riep: „Het is helemaal nat. Die vervelende Gerben had er toch wel af kunnen blijven?”

„Nou ja,” zei vader. „Hij heeft het natuurlijk zo niet bedoeld.”

„Nee, dat geloof ik ook niet,” lachte Hielke. „Hij schrok tenminste alsof de hele smederij in elkaar zakte.”

Klinkhamer deed de tabak uit het natte papier en vulde dan het trommeltje.

„Zo jongens, dat lijkt beter, hè. En het is reuze beste tabak. Jullie worden heel vriendelijk bedankt.”

Moeder kwam ook kijken. Ze knikte goedkeurend toen ze al die mooie bloemen zag. Hielke bood haar ook een groot boeket aan en al waren het dan maar gewone veldbloemen, moeder nam ze toch dankbaar aan.

„Ja moeder,” zei Klinkhamer. „Daar sta je van te kijken, hè? Ik heb nooit geweten dat we zulke brave jongens hadden.”

„Het is geweldig,” prees moeder.

„Dat vond Gerben niet,” lachte Hielke en vertelde moeder wat er zojuist was voorgevallen.

„’t Is fraai,” lachte moeder. „Komen jullie een boterham eten?”

„Graag moeder.” De smid en de jongens volgden haar naar de woonkamer, waar de tafel reeds gedekt was.

Een flinke stapel boterhammen stond te wachten. Hielke en Sietse konden er héél wat van op. Het waren dan ook gezonde knapen, die stevig uit de kluiten waren gewassen.

Ze leken op elkaar als twee druppels water en het was dan ook dikwijls heel moeilijk om te zeggen wie nu Hielke of wie Sietse was. Toch waren ze geheel verschillend van aard. Sietse was opvliegend en kort aangebonden, terwijl zijn broer daarentegen veel goediger van natuur was. Hoewel ze dikwijls ondeugend waren, hadden ze een hart van goud en waren ze steeds direct bereid om vader te helpen of voor moeder een boodschap te doen.

Toen ten slotte alle boterhammen verdwenen waren, stonden de jongens op om naar school te gaan. Maar voordat ze gingen liet Sietse eerst de vlag zakken, om haar vervolgens weer opnieuw te bevestigen, maar nu met het rood boven, zoals het hoorde.

Want als je feest wilt vieren, moet je het goed doen!

HOOFDSTUK II

Waarom Gerben zo kwaad was

De smederij van Klinkhamer met het woonhuis ernaast stond aan de weg, die vanaf het dorp naar een groot meer liep. Achter de smederij was een grasveldje, en dan kwam de vaart. Deze vaart liep evenwijdig aan de weg, achter de huizen langs, zodat rijke mensen, zoals de dokter of de notaris, vóór het huis in hun auto en achter het huis in een zeil- of motorboot konden stappen.

Klinkhamer had geen auto, dat kon de smid niet betalen, maar een boot had hij wel. Dat wil zeggen, Hielke en Sietse hadden er een van hem gekregen. En wat voor een boot! Het was een lompe ijzeren bak, waarvan de voor- en achtersteven al even stomp waren, terwijl het geheel zo bont geschilderd was, dat het moeilijk te raden viel wat voor kleur de boot had. Daarom noemden de jongens hem de „Kameleon", want dat is een hagedis die steeds een andere kleur aanneemt.

De meeste mensen lachten om dat lompe bootje, maar Hielke en Sietse waren er reuze trots op, want de Kameleon had een sterke motor en kon reuze snel varen.

Over de motor had Klinkhamer een beschermingskap gebouwd en voorts was alles precies als bij een auto. Het stuur, de versnellingen, de starter en zelfs de claxon ontbrak niet.

De jongens hadden achter in het veldje een haventje gegraven en er vervolgens een boothuis overheen getimmerd. Daarin lag de Kameleon veilig geborgen.

Zodra Hielke en Sietse ook maar even tijd hadden, zaten ze in hun boot. Dan poetsten ze de motor extra schoon of gingen uit varen over het meer. En nu zou vandaag de grote vakantie beginnen. Stel je voor, dan konden ze alle dagen er met de Kameleon op uit. Toen dan ook die morgen de zware klok in de hoge kerktoren twaalf slagen over het dorp liet galmen, waren het Hielke en Sietse die als eersten de school uitstormden en zo vlug mogelijk naar huis holden.

„Hoera! Leve de vakantie!” riepen ze uitbundig van vreugde, toen ze de smederij binnenstoven.

„Tjonge, is het weer zover?” vroeg Klinkhamer. „En hoe lang duurt die vakantie?”

„Maar drie weekjes, vader.”

„Drie weken? Hoe krijgen jullie ze om? Ik zou me er geen raad mee weten,” plaagde vader.

„Nou wij wel. We gaan fijn varen en zwemmen en vissen.”

„En als het kan, willen jullie mij dan ook wel eens helpen?” vroeg vader.

„Maar natuurlijk wel. Zegt u maar wat we doen moeten.”

„Prachtig jongens. Nou ik geloof niet dat ik jullie hulp zo erg veel nodig heb, maar vanmiddag konden jullie me toch wel een groot plezier doen om even een kar met buizen naar de boterfabriek te brengen.”

„Dat komt best in orde, vader,” beloofden de jongens en gingen dan eerst eten.

Ter ere van de feestdag had moeder een heerlijke pudding klaargemaakt. Nu, Hielke en Sietse zorgden wel dat daar niets van overbleef.

„Zo,” zei vader toen Sietse het laatste stuk pudding verorberd had. „Nu zijn jullie zeker weer extra sterk geworden. Zullen we dan eerst de kar met buizen wegbrengen?”

Dat vonden de jongens best en vlijtig hielpen ze vader bij het laden van de kar. Vervolgens bond Klinkhamer er een lang touw aan. Daaraan moesten de jongens trekken. Met enige moeite kregen ze de zwaar beladen kar aan het rollen en dan ging het langs de dorpsstraat naar de boterfabriek.

De buizen rammelden luid tegen elkaar en vele nieuwsgierige mensen kwamen voor de ramen kijken naar wat daar zo’n lawaai maakte. Dat vonden de jongens grappig en daarom probeerden ze de kar zoveel mogelijk door de diepste kuilen in de weg te trekken. Vader Klinkhamer was echter veel sterker en hij stuurde netjes langs het midden van de straat. Veldwachter Zwart, die op het pleintje voor het gemeentehuis stond, hoorde het lawaai ook en vanonder zijn uniformpet met glimmende klep gluurde hij naar de naderende kar.

„Kijk Zwart weer eens zwart kijken,” merkte Hielke lachend op.

„Hij vindt zeker dat we te veel lawaai maken,” zei Sietse.

Weldra hadden ze de veldwachter bereikt en de jongens groetten vriendelijk met: „Goedemiddag, Zwart.”

In plaats van terug te groeten, deed de veldwachter een stap naar voren en riep met barse stem:

„Halt, Klinkhamer!”

„Stop, jongens!” riep de smid op zijn beurt.

„Doorlopen!” fluisterde Sietse en alsof ze niets hadden gehoord, bleven de belhamels, zo hard ze maar konden, trekken.

„Halt, zeg ik!” riep Zwart kwaad en hij greep een buis.

„Kalm aan,” zei Klinkhamer gemoedelijk en dan riep hij:

„Zeg, apen! Nu is het toch zeker mooi genoeg, hè?”

Samen met Zwart wist hij de kar tegen te houden en dan brak plotseling het touw, waardoor de tweeling hals over kop op de straat tuimelde.

„Au!” riep Hielke, want zijn broer viel boven op hem. Vlug krabbelden ze op de been en vroegen quasi verbaasd: „Waarom stopt u, vader? We hadden zo’n mooi gangetje.”

„Tja Zwart. Waarom moesten we stoppen?” vroeg Klinkhamer.

„Die buizen zijn te lang,” sprak Zwart bars alsof de smid een zwaar misdrijf had begaan.

„Moet ik ze dan doormidden zagen?” vroeg Klinkhamer.

Hielke en Sietse begonnen te lachen.

„Stilte!” gebood Zwart en hij keek de jongens heel streng aan. En dan vervolgde hij op gewichtige toon: „Bij het vervoer langs de openbare weg behoort er aan de uiteinden van zulke lange buizen een rode vlag te hangen. En ik constateer dat u dat heeft nagelaten. U is dus strafbaar!”

„Is dat alles?” vroeg Klinkhamer droogjes. „Wel, dat breng ik zo in orde.” Hij haalde een rode zakdoek te voorschijn en bond die aan een der buizen. „Zo is het toch wel goed, nietwaar?” vroeg hij dan.

„Hm,” bromde Zwart. „Ik zal het verder maar door de vingers zien.”

„Oké. Dan gaan we maar weer. Vooruit jongens! Trekken!” riep Klinkhamer.

Die Zwart was me er toch eentje, vonden de jongens.

Hielke en Sietse namen het touw weer op en dan rolde de zware kar weer verder. De jongens trokken uit alle macht en af en toe riep vader:

„Een beetje kalmer kan ook wel! We hoeven vandaag niet naar het andere eind van de wereld!"

Maar hoe sneller het ging, hoe mooier vonden de deugnieten het en met een flinke gang reden ze door ’t grote hek bij de boterfabriek. Klinkhamer kon ternauwernood zo vlug de bocht om sturen en kwaad riep hij: „Hé, zijn jullie dol geworden?”

De tweeling lachte en hield halt bij de ingang der fabriek.

„Zo vader, dat hebben we vlug gedaan, hè?” zei Hielke.

„Ja, ja. Bij jullie moet alles altijd met stoom gaan,” mopperde vader. „Maar als ik tegen het hek was gereden, hadden jullie een ferm pak voor je broek gekregen.”

De machinist van de fabriek kwam een handje helpen.

Spoedig was de kar gelost en terwijl vader en de machinist de buizen verder de fabriek indroegen, gingen Hielke en Sietse op het terrein rondneuzen.

Achter de fabriek troffen ze Gerben, die druk bezig was sintels in een praam te kruien.

„Ha, die Klinkhamertjes!” riep hij. „Komen jullie me helpen!”

„Nou, dat weet ik nog niet,” zei Sietse. „Je hebt vaders tabak ook al bedorven.”

„Och wat geeft dat?” lachte Gerben. „Ik was ook nat en die tabak wordt wel weer droog. Kijk, hier zijn twee schoppen. Helpen jullie even een kruiwagentje laden?”

„Nou vooruit dan maar,” zei Hielke en hij nam een schop welk voorbeeld Sietse weldra volgde. Dapper hielpen ze mee bij het laden van de kruiwagen.

Gerben zag met genoegen hoe de praam nu veel vlugger geladen werd en prijzend zei hij: „Ga zo door m’n jongens en jullie worden een paar flinke boerenknechten.”

Dan legde hij zijn schop neer en ging even naar de fabriek om iets te drinken.

Hielke en Sietse kruiden nu om beurten een wagen naar de praam en het zou niet lang meer duren of er kon niets meer bij. Het vaartuig lag al flink diep.

Hielke wiste zich het zweet van z’n voorhoofd en vroeg:

„Waar blijft Gerben toch? Hij laat ons maar werken en gaat zelf een beetje luieren, geloof ik.”

„Dat geloof ik ook,” zei Sietse. „Hij denkt zeker dat we onnozel zijn, maar ik verpof het langer.”

En driftig wierp hij zijn schop op de sintelhoop.

„Gerben is liever lui dan moe,” zei Hielke en hij zette zijn schop tegen de kruiwagen. Zijn oog viel op een oud ijzeren wiel, dat zeker door de machinist was afgedankt want er ontbrak een spaak en het zat onder de roest. Maar Hielke kon het nog best gebruiken want hij kreeg een pracht idee.

„Kijk,” riep hij uit. „Als we dat wiel eens voor aan de praam binden?”

Sietse begreep meteen wat hij bedoelde en riep direct vol vuur: „Dat doen we! Ha, daar ligt een stuk ijzerdraad. Kom, we moeten het vlug ophangen, voordat Gerben terugkomt.”

In een ommezien torsten ze het zware wiel in de schuit. Vlug bonden ze het ijzerdraad eraan vast en lieten het wiel dan voor de schuit onder water zakken, waarna Sietse de draad aan de punt van de boeg bevestigde.

Ze waren nog maar ternauwernood klaar of daar kwam Gerben terug.

„Wat nou?” vroeg hij. „Willen jullie niet meer helpen?”

„We keken even of er nog wel meer in kan,” zei Sietse. „Vind je ook niet dat de praam te vol wordt?”

„Welnee. Er kunnen nog wel twintig kruiwagens bij,” meende Gerben en hij begon opnieuw te scheppen.

Natuurlijk hielpen de jongens hem weer, totdat vader kwam kijken waar ze bleven.

Hoofdschuddend vroeg Klinkhamer: „Moet de praam zinken, Gerben? Het water staat al tot de rand, jô!”

„Nog één wagentje,” zei Gerben. „Dan is het genoeg.”

„Je kunt straks nauwelijks varen,” voorspelde de smid en daarbij konden de jongens hun lachen ternauwernood verbergen.

„Dat zal wel loslopen,” zei Gerben en hij stortte er nog een extra volle kruiwagen bij.

„Nou jongens, gaan jullie mee naar huis?” vroeg Klinkhamer.

Even weifelden de deugnieten. Ze hadden graag gezien hoe Gerben ging varen, maar dan bedachten ze dat het misschien toch beter was om niet te dicht in de buurt te blijven. Als Gerben ontdekte welke poets ze hem gebakken hadden zou hij zeker wraak willen nemen en dus gingen ze maar gauw met vader mee.

„Nog wel bedankt hoor,” riep Gerben hen na.

„O, we hebben ons best vermaakt!” riep Sietse, waarop Hielke het uitproestte van ’t lachen.

„Vonden jullie dat werk zó vermakelijk?” vroeg vader.

„Nou en of,” lachte Sietse en dan holden ze naar de kar en duwden haar het hek uit, gevolgd door vader.

Toen ze bij de smederij terug waren, zei Hielke:

„Kom we gaan in het boothuis. Dan kunnen we kijken hoe Gerben vaart, zonder dat hij ons ziet.”

Sietse holde zijn broer natuurlijk meteen achterna. Ze gingen in de Kameleon zitten en gluurde door een kier in de zijwand van het boothuis.

En ja hoor! In de verte zagen ze Gerben naderen.

Hij duwde uit alle macht, maar de schuit ging slechts langzaam vooruit.

„Hij heeft nog niets ontdekt,” lachte Hielke.

„Nee,” zei Sietse. „Maar als hij het ook in de gaten krijgt, mogen we wel zo gauw mogelijk vluchten.”

„Welnee jô. Hij vindt ons hier nooit,” meende Hielke en gnuivend om de zwoegende Gerben bleven ze zitten kijken. Het duurde vrij lang voordat Gerben het erf van de smid bereikt had. Zijn gezicht was vuurrood van inspanning terwijl het zweet op zijn voorhoofd stond.

Dat zag Klinkhamer ook en hij riep: „Nou Gerben. Dat gaat ook niet vanzelf. Ik heb ’t je wel gezegd: de schuit is véél te zwaar geladen!”

„Dat bestaat niet!” riep Gerben koppig en hij wiste met zijn zakdoek het zweet af. „Vorige week ging het lang zo zwaar niet en ik had minstens zoveel vracht.”

„Misschien is het water erg laag?” Klinkhamer keek bij de wal neer, maar de waterstand bleek normaal te zijn en dus moest er wel iets aan de praam mankeren.

Onderzoekend keek de smid naar het vaartuig en ontdekte dan een ijzerdraad voor aan de boeg.

„Wat heb je daar aan je schuit hangen, Gerben?”

„Hé!” riep Gerben verbaasd, „dat weet ik niet.”

Met grote stappen liep hij over de sintels naar voren en trok met veel moeite het ijzerdraad omhoog.

Groot was zijn verbazing toen er een oud wiel boven water kwam.

„… Wat is dat nou?…” stotterde Gerben, een ogenblik beteuterd naar het roestige wiel kijkend. Maar dan begreep hij plotseling wie hem die poets gebakken had en woest sprong hij op de wal.

„Waar zijn ze?” riep hij kwaad. „Die kwajongens! Ik zal ze leren om mij ertussen te nemen. Ik maak appelmoes van ze!”

Klinkhamer, die z’n lachen ternauwernood kon bedwingen, beloofde hem, dat hij de jongens wel een flinke afstraffing zou geven, maar daar luisterde Gerben niet naar. Hij holde naar de smederij en doorzocht alle hoeken, maar vond natuurlijk nergens een spoor van de tweeling. Hevig mopperend stapte hij tenslotte weer in zijn schuit, maar toen hij langs het boothuis voer, zag hij daar plotseling de twee rakkers zitten.

„Wel verdraaid! Daar zijn ze!” riep hij uit en onder de vreselijkste dreigementen probeerde hij de praam zo vlug mogelijk naar de wal te duwen.

Hielke en Sietse wachtten hem niet af. Ze vluchtten zo snel mogelijk het boothuis uit en verdwenen dan spoorloos door de heg in de tuin van de dokter.

Gerben deed een sprong en bereikte op het nippertje de wal, waarbij hij languit in het gras viel. Vlug krabbelde hij overeind en holde naar de heg. Maar toen hij ook door de opening wilde kruipen, scheurde hij zijn broek.

Woedend staakte hij de achtervolging en voer tenslotte hevig mopperend verder. En hij was reeds achter de brug die voor de ingang van het meer lag, verdwenen, toen de jongens hem nog luid tegen de brugwachter hoorden roepen, dat die rekels van Klinkhamer de grootste belhamels van het dorp waren!

HOOFDSTUK III

Erop uit met de Kameleon — De jongens blijken reuze schippers te zijn

De volgende morgen kwam er bij mijnheer en mevrouw Bleker, die aan de andere kant naast de smid woonden, een neefje logeren. Cor, zo heette hij, was net als Hielke en Sietse ook twaalf jaar oud en de vorige zomer, toen hij ook bij zijn oom en tante logeerde, had hij natuurlijk kennisgemaakt met de tweeling. Hij kwam uit de stad en droeg een zondags pak en zijn haar netjes in een scheiding gekamd.

Mevrouw Bleker keek met zichtbaar welgevallen naar haar keurig neefje. Ze hield erg veel van deftigheid. Haar man was klerk op het kantoor van de notaris en dat was voor haar reden genoeg om net zo deftig te spreken als de mevrouw van de notaris zelf.

Hoewel ze niet had kunnen verhinderen dat Cor graag met haar buurjongens ging spelen, hoopte ze toch dat hij dit jaar niet meer naar die „vieze" smederij zou gaan.

Maar dat bleek helaas voor haar een ijdele hoop te zijn, want het eerste wat Cor deed, was zijn koffertje openmaken om er een gloednieuwe overall uit te halen.

‚Kijk tante,” zei hij glunderend. „Hierin kan ik mooi spelen met Hielke en Sietse.”

„O juist,” zei tante ietwat spijtig. „Dus je gaat weer hiernaast in de smederij? Tja, dan is het wel het beste om je mooie kleren uit te trekken. Ik weet helaas maar al te goed hoe vuil je daar altijd wordt.”

„Zal ik me dan maar meteen gaan verkleden?” vroeg Cor.

„Tut tut… wat een haast, jongen! Die smederij staat er morgen ook nog wel!”

„Ja maar, anders zijn Hielke en Sietse misschien gaan varen, tante. En ik wil graag met hen mee. Ai, daar hoor ik, geloof ik, de motor van hun boot al.”

Cor liep vlug naar de deur, maar zag dan dat Gerben op zijn oude motorfiets luid knallend in de richting van de stad verdween. Cor ging zich toen gauw verkleden en vijf minuten later kwam hij de smederij binnen, waar Hielke en Sietse hem luidruchtig verwelkomden.

„Ha die Cor! Heb je ook vakantie?”

„Ja, gelukkig wel,” glunderde Cor en gaf Klinkhamer een hand.

„Zo, brave deugniet,” lachte de smid. „Kom je je tante weer eens gezelschap houden? Zorg maar dat ze niet weer zoveel over je te klagen heeft als verleden jaar.”

„Ik zal mijn best doen,” beloofde Cor met een olijke knipoog en dan vroeg hij aan zijn vrienden: „Hebben jullie de Kameleon nog?”

„Natuurlijk, jô. Kom, dan gaan we vissen in het meer.”

Nu, daar was Cor direct voor te vinden. De tweeling zocht de hengels uit het schuurtje achter het woonhuis en daarna gingen ze met hun drieën naar het boothuis.

Hielke maakte de deuren los en dan startte Sietse de motor. Met een sierlijke boog stuurde hij vervolgens de Kameleon de vaart in, met flinke snelheid voeren ze onder de brug door en toen lag het grote meer voor hen. Sietse drukte het gaspedaal verder naar beneden, totdat de motor op volle toeren ging draaien. De Kameleon richtte haar stompe steven hoog boven het water uit en gleed dan als een echte raceboot met reuze snelheid over het meer.

„Wat doet-ie het nog prima,” riep Cor enthousiast, terwijl hij vergenoegd naar de grote golven keek, die aan weerszijden van de boeg uiteenspatten.

„Ja, jô,” riep Hielke trots. „Maar wij onderhouden hem ook goed.” En dan vroeg hij: „Zeg Sietse, waar ga je heen? We moeten de andere kant op, anders drijven onze dobbers telkens naar de wal.”

„Ja, dat weet ik wel, maar ik zie kampeerders op dat eilandje daar, ik wil even gaan kijken.”

Nu zagen de anderen het ook en nieuwsgierig kwamen ze nader. Weldra ontdekten ze hoe drie grote jongens van ongeveer achttien jaar oud, midden op het eiland een tent hadden opgezet. Tussen het riet lag een motorbootje met een kajuit erop.

„Hé daar!” riepen ze tegen de vrienden in de Kameleon: „Wat moeten jullie hier? Willen jullie wel eens gauw rechtsomkeert maken met die oude polderschuit?”

„We mogen hier vrij varen!” riep Sietse en hij stuurde de Kameleon met een kalm gangetje rond het eiland.

Eén van de kampeerders was op de kajuit van hun motorboot geklommen en tuurde over het meer. Dan riep hij iets tegen z’n vrienden, waarop ze bij hem aan boord kwamen.

„Ik geloof dat ze ons willen achtervolgen,” zei Cor.

„Ha,” lachte Hielke, „laat ze maar komen. Ik wed dat hun boot nog niet half zo snel vaart als de onze.”

De kampeerders hadden hun motor reeds gestart en kwamen dan regelrecht op de Kameleon af.

Sietse wachtte even tot ze wat dichterbij waren en gaf dan meer gas. De boot van hun achtervolgers droeg de naam „Hercules". Hij was dus zeker reuze sterk, want dat was de naam van iemand die vroeger geleefd heeft en bekend was om zijn geweldige kracht. Maar snel varen kon de Hercules niet, want zonder de minste moeite bleef de Kameleon hem voor.

Sietse liet zijn boot een bocht maken, maar toen zagen de vrienden tot hun verbazing dat de Hercules rechtdoor ging.

„Die is goed!” lachte Hielke. „Ze hadden het helemaal niet op ons gemunt.”

„Kijk, ze gaan naar dat gindse zeiljacht,” zei Cor.

„Nou, dan gaan wij maar vissen,” stelde Sietse voor en hij stuurde naar de andere kant van het meer.

Spoedig vonden ze daar een geschikt plaatsje tussen het riet, waar Sietse de boot aanlegde.

De snoeren werden van de hengels losgewikkeld en nadat Hielke deeg had gekneed van aardappelen en brood door elkaar, kon de visserij beginnen. Vanuit de Kameleon wierpen ze hun snoeren zover mogelijk in het water en bleven dan geduldig naar de dobbers turen.

Cor kreeg het eerst beet. Toen zijn dobber plotseling onder water verdween, trok hij met een ruk de hengel omhoog en haalde met zo’n geweld een visje boven water, dat het ding met een grote boog op de wal terechtkwam.

Met een kreet van vreugde sprong Cor in het gras en greep z’n buit.

„Hé jô!” riep Sietse. „Stel je niet zo aan. Dat katvisje is niet eens boven de maat.”

„Nee?” vroeg Cor teleurgesteld. „Maar zo klein is het toch niet.”

„Laat maar even kijken‚” zei Hielke en hij hield de vis tussen twee inkervingen op z’n hengel. „Kijk, Cor, dit is de maat die een vis minstens moet hebben, anders mag je ze niet mee naar huis nemen. En zie je wel, jouw visje is nog wel een centimeter kleiner, dus moeten we het weer te water werpen.”

„Non, dat is jammer,” vond Cor. „Enfin, laat het dan maar weer zwemmen.”

Nauwelijks hield Hielke het visje in het water of het dook vlug weer naar beneden. Op hetzelfde moment haalde ook Sietse een vis naar boven, maar ook die bleek te klein te zijn en dus kreeg de waterbewoner ook weer de vrijheid.

Daarna duurde het geruime tijd voordat Sietse weer beet kreeg en andermaal haalde hij een klein visje op!

„Verroest‚” mopperde hij. „Weer zo’n katvis. Als het zo doorgaat kunnen we er beter mee ophouden.”

„Willen we gaan snoeken?” stelde Hielke voor.

„Snoeken?” vroeg Cor verwonderd. „Wat is dat?”

„Wel, proberen of we een snoek kunnen vangen. Kijk, dat doen we hiermee.”

Uit het kastje onder de achterbank haalde Hielke een blinkend namaakvisje van metaal te voorschijn, waaraan twee grote weerhaken zaten. Dit visje bevestigde hij aan zijn snoer en begon dan met zijn hengel langs de waterkant te lopen, zodat het visje door het water werd getrokken alsof het écht zwom.

„Pas maar op dat de politie het niet ziet,” riep Sietse. „Want je weet dat het niet mag, zonder vergunning,” maar daar trok Hielke zich niets van aan en geduldig liep hij heen en weer. Cor en Sietse zaten er een ogenblik naar te kijken, maar dan wierpen ook zij hun snoeren weer te water en probeerden nogmaals hun geluk. Terwijl ze weer vol aandacht naar hun dobbers keken, schrokken ze plotseling op, toen Hielke luidkeels riep:

„Ja! Ik heb hem!”

Sietse en Cor sprongen aan de wal en holden naar hem toe. Maar dan riep Hielke:

„Wel sapperloot! Daar gaat-ie!”

Een kanjer van een snoek had het kunstvisje gegrepen en had zo’n ruk aan het snoer gegeven dat Hielke bijna z’n evenwicht verloor. Vlug probeerde hij het snoer in te palmen, maar dan volgde er een tweede ruk en brak de top van de hengel er finaal af. Tot Hielkes grote spijt ging de snoek met het tuig aan de haal.

„Gauw in de boot!” riep hij. „’t Is een monstersnoek. Kijk, daar gaat-ie.”

Vlug sprongen ze weer in de Kameleon, Sietse startte de motor en daarna ging het de vluchtende snoek achterna.

Hielke en Cor stonden voorin en zagen weldra het topje van de hengel drijven. Sietse stuurde er recht op af en juist toen Hielke zich bukte om het stuk hengel te grijpen, trok de snoek het mee naar beneden, om er een eind verder weer mee boven te komen.

Even stond Hielke beteuterd te kijken.

„Ja — daar drijft het weer!” schreeuwde Cor. „Meer naar links, Sietse!”

Sietse had het reeds gezien en zo stil mogelijk voer hij de Kameleon erheen.

Hielke stond weer klaar om toe te grijpen, maar de snoek herhaalde het spelletje en trok het stuk hengel vlak voor Hielkes neus weg naar beneden.

„Verroest!” riep Hielke kwaad. „Maar krijgen zal ik hem! Straks raakt die rover wel vermoeid. Ha! Daar is-ie alweer. Meer naar de kant, Sietse!”

Dicht bij het riet dreef het stuk hengel rustig weer aan de oppervlakte en héél voorzichtig naderde de Kameleon nogmaals.

Vol spanning keken de jongens toe, Zou het ditmaal gelukken? Nog een meter. Nog een halve… en hoera, Hielke greep de hengel en trok het snoer voorzichtig omhoog. De snoek was zeker erg vermoeid, want hij bood geen weerstand.

En dan… O schrik, haalde Hielke het laatste stukje snoer boven water. De snoek had het finaal kapot gebeten en was reeds lang verdwenen.

„Dat is pech,” zei Hielke, „mijn snoer kapot en het aasvisje kwijt. Jammer, maar er is niets aan te doen.”

„En de snoek heeft geluk gehad,” lachte Cor.

„We gaan de hengels halen,” zei Sietse. „Het vissen is toch niets gedaan. Ik wil daarginder even bij dat zeiljacht kijken, waar de Hercules heenging. Als ik me niet vergis ligt dat jacht vast aan de grond.”

Dat vonden ze best en nadat ze hun hengels uit het gras hadden opgeraapt en aan boord gebracht, stevende de Kameleon in de richting van een groot zeiljacht, dat roerloos op het meer lag.

Vol, aandacht zagen de jongens reeds van verre hoe de Hercules vergeefse pogingen deed om het jacht los te trekken. Weldra voer Sietse er in een grote bocht omheen.

„Thetis-Amsterdam" stond er op de achtersteven van het jacht.

„Het zijn Hollanders,” merkte Hielke op. „Ze zijn buiten de vaargeul geraakt. Ze wisten natuurlijk niet dat het meer hier erg ondiep is.”

„Kijk nu eens,” riep Sietse. „Die lui gaan te water om zo de boot los te duwen.”

Inderdaad, de twee jongens van de Hercules sprongen over boord. Maar hoe ze ook duwden, er kwam geen beweging in het jacht. Tenslotte gaven de schippers van de Hercules het op. Ze maakten de touwen los en voeren naar hun eiland terug.

„Nu zullen wij het eens proberen,” zei Sietse en hij stuurde naar het jacht.

Enige heren zagen hen naderbij komen en toen de Kameleon langszij van de Thetis lag, vroeg Hielke:

„Kunnen wij u helpen, heren?”

„Jullie? Met die notedop?” vroeg de eigenaar van het jacht lachend. „Nee jongens, dat zal niet gaan.”

„Maar we hebben een reuze sterke motor, mijnheer,” riep Sietse. „We hebben u binnen de vijf minuten los.”

„Hoor me zo’n opschepper eens,” lachte de mijnheer. „Jij hebt wel een hoge dunk van je bootje, vriend. Maar goed. Je mag het proberen. Hier is een touw. Maak maar vast.”

„Nee mijnheer, we hebben geen touw nodig. Geeft u maar een kurkenzak. We gaan u duwen!”

„Nee maar. Jullie zijn geloof ik al heel ervaren schippers?” merkte de eigenaar verwonderd op en reikte Hielke een kurkenzak aan met de woorden: „Alstublieft heren. Gaat uw gang!”

Het was duidelijk dat geen van de heren ook maar een ogenblik geloofde dat de Kameleon dat grote jacht los kon duwen en daarom keken ze spottend lachend toe, hoe Hielke de kurkzak voor de stompe boeg van hun bootje hield.

„Wilt u het roer andersom zetten, mijnheer?” riep Sietse.

„Tot uw dienst, kapitein!” was het vrolijke antwoord.

Vlak naast het roer stuurde Sietse de Kameleon voorzichtig met zijn neus tegen het jacht, waarbij Hielke er met de kurkzak voor zorgde dat de verf niet beschadigd werd.

En terwijl de heren nog lachend naar de verrichtingen van de jongens stonden te kijken, gaf Sietse zijn motor vol gas, zodat die luid begon te brommen. De schroef bracht het water in hevige beroering en rond het jacht begon een modderige brij omhoog te borrelen.

„Wel verdraaid!" juichte de eigenaar. „Er komt beweging in. Hoe bestaat het.”

Het jacht trilde van het geweld dat de Kameleon maakte en héél langzaam begon het vooruit te gaan.

„Nog even, Sietse!” riep Hielke en dan liet hij er met een juichkreet op volgen: „Ja, hij is los!”

„Bravo jongens!” riepen de heren vol bewondering. „Dat is kranig werk.”

De Kameleon duwde het grote jacht voor zich uit alsof het een roeibootje was. Sietse bracht het weer in de vaargeul, maar omdat er bijna geen wind was, vroegen de heren of de jongens hen naar het dorp konden brengen.

„Met plezier, heren,” zei Sietse en hij liet de motor weer op volle toeren draaien. Met een flinke snelheid voeren beide boten over het meer.

De heren trakteerden de jongens op chocolade en vroegen of ze dikwijls gingen varen.

„O ja‚” zei Hielke. „We zijn alle dagen op het water, de Kameleon is zo’n fijne boot!”

„Dan willen we wel geloven dat jullie zulke beste schippers zijn,” was het antwoord.

De vrienden voelden zich natuurlijk reuze trots en ze vonden het zelfs jammer dat ze snel het dorp bereikten.

Als een volleerd schipper stuurde Sietse naar de wal en dan meerde de Thetis vlak voor de brug.

„Dat is prachtig gegaan, jongelui,” prees de eigenaar van het jacht. „Hoeveel ben ik jullie schuldig?”

Sietse wilde reeds een bedrag noemen, maar Hielke antwoordde vlug: „We mogen geen geld aannemen, mijnheer. Dat wil vader niet.”

„Zo? Nou, dan worden jullie héél vriendelijk bedankt… en nog véél plezier met jullie beste boot.”

„Tot uw dienst, mijnheer,” zei Hielke, waarop Sietse de Kameleon onder de brug door stuurde naar huis.

Nauwelijks lag de boot in het haventje of Sietse begon ruzie te maken.

„Weet je wat jij bent, Hielke?” riep hij kwaad. „Je bent een uilskuiken. Dat ben je!”

„Tja Hielke,” zei Cor, „je had toch best een paar kwartjes kunnen aannemen voor de benzine?”

„Natuurlijk!” riep Sietse woest. „Het heeft ons toch extra gekost? Kijk, de tank is al weer bijna leeg.”

„Eigen schuld,” zei Hielke. „Dan had je dat jacht maar niet moeten duwen.”

Dat was olie op het vuur en met gebalde vuisten kwam Sietse voor zijn broer staan. En juist toen ze elkaar in de haren wilden vliegen, ging de deur van het boothuis open en verscheen Klinkhamer in de opening.

„Zijn jullie hier?” vroeg hij. „Ik heb wat voor jullie. Kom maar gauw mee.”

Nieuwsgierig volgden de jongens vader naar de smederij. En wie stond daar te wachten?

De eigenaar van de Thetis.

„Kijk jongens,” zei vader. „Deze mijnheer heeft zojuist twee blikken benzine voor jullie gekocht. Dat is voor het lostrekken van het zeiljacht,”

Een ogenblik keken de vrienden verbluft van de mijnheer naar de bussen en omgekeerd.

„Nou? Wat zeggen jullie nu?” vroeg Klinkhamer ongeduldig.

„Maar… dat is wel twintig liter?” juichte Hielke, en dan gaf hij de mijnheer spontaan een hand en bedankte hem heel hartelijk.

Sietse deed precies hetzelfde en voegde eraan toe: „Nu kunnen we de hele vakantie gaan varen. Hoeral" Samen met Hielke en Cor danste hij van blijdschap rond het aambeeld.

Klinkhamer schudde zijn hoofd.

„Het zijn een stelletje reuze schippers,” merkte de mijnheer lachend op, „Daar kan ik van meepraten.”

„Ja, ja‚” lachte de smid trots. „Ze zijn niet van gisteren, ’t Is alleen maar jammer, dat het zulke deugnieten zijn!”

Maar dat laatste meende vader niet, hoor!

HOOFDSTUK IV

De visclub „Had je me maar" vangt vreemde snoeken

Die avond gingen de jongens extra vroeg naar bed, want ze wilden reeds om vier uur opstaan.

De visclub „Had je me maar", waarvan Klinkhamer ook lid was, ging dan een hengelwedstrijd houden, en natuurlijk wilden de jongens daarbij gaan kijken.

Ook Cor kroop vroeg onder de wol. Zijn vrienden hadden beloofd hem op tijd te zullen wekken.

Klinkhamer was echter niet erg op de belangstelling van de deugnieten gesteld, Hij vreesde dat ze met hun lawaai de vissen zouden verjagen, maar Hielke en Sietse beloofden dat ze héél stil zouden zijn.

Toen het de volgende morgen vier uur was en de jongens nog sliepen als rozen, stond de smid stilletjes op. Gewapend met een grote hengel wandelde hij even later door het dorp naar het pleintje voor het gemeentehuis, waar andere hengelaars reeds stonden te wachten.

„Goeiemorgen mannen!” groette Klinkhamer vrolijk.

„Maar wat zie ik, is Gerben er nog niet?”

„Daar komt hij!” riep de slager.

„Hallo!” groette Gerben. „Heb je de hoorn niet vergeten, slager?”

„Natuurlijk niet, Gerben! Kijk maar!”

De slager liet een oude ingedeukte scheepshoorn zien, welke hij aan zijn mond zette om erop te blazen.

„Niet doen!” waarschuwde Klinkhamer. „Zo maak je het hele dorp wakker, en dan komen die rakkers van mij ook nog!”

„Sliepen zij nog?” vroeg Gerben, en toen de smid bevestigend knikte, kneep hij zijn linkeroog dicht en zei uit de grond van zijn hart: „Gelukkig!”

„Nou, gaan we dan maar?” vroeg de slager.

Opgewekt wandelden de hengelaars langs de vaart, tot ze bij een hoge polderdijk kwamen. Hier zou de wedstrijd worden gehouden. Ieder zocht een goed plaatsje tussen het riet en maakte zijn hengel gereed. De slager was scheidsrechter. Hij kwam eerst controleren of er ook iemand met meer dan één hengel viste.

Toen alles in orde bleek te zijn, ging hij boven op de dijk staan en blies tweemaal op zijn hoorn. Dat was het teken dat de wedstrijd kon beginnen. Allen wierpen hun tuig zo ver mogelijk in de vaart, en nu was het wachten op de vis. Wie binnen het half uur de dikste snoek, karper of een ander soort vis wist te verschalken, was winnaar van de eerste wedstrijd.

Af en toe zijn horloge raadplegend, liep de slager op de dijk heen en weer. Toen er een half uur verstreken was, blies hij wederom op de hoorn, ten teken dat alle vissers hun snoer uit het water moesten halen.

Niemand bleek iets gevangen te hebben!

„De wind zit in de verkeerde hoek,” mopperde Gerben. „Was ik maar in mijn bed gebleven.”

„Kom, kom, niet zo somber,” sprak de smid. „Wie weet vang je straks nog de grootste snoek.”

Dan blies de slager weer op zijn instrument en opnieuw wierpen allen hun tuig te water.

De tweede ronde was begonnen.

De vissers deden hun uiterste best om een visje te bemachtigen. Ze maakten hun snoeren langer of korter, of ze probeerden hun tuig nog verder in de vaart te werpen. Maar wat ze ook deden, niemand kreeg beet. En bij het einde van de tweede ronde haalden allen weer zonder succes hun hengels op. Behalve Gerben, want die was lekker tussen het riet gekropen en lag daar rustig te slapen.

„Hé! Gerben!” bulderde de smid. „Haal eens op, jô!”

Geeuwend richtte Gerben zich op en misnoegd zei hij:

„Ach wat, ’t is toch niets gedaan. Laat mij maar liggen.”

„Voor de drommel niet!” zei Klinkhamer. „Als je lid bent van de club, behoor je ook mee te doen! Hierzo! Pak vast die hengel!”

Half slapend hield Gerben de hengel omhoog en toen de slager weer op de hoorn blies, wierp hij met een onverschillig gebaar het snoer te water en ging weer heerlijk onder zeil.

Het getoeter van de slager was eindelijk ook doorgedrongen tot het slaapkamertje van Cor.

Met schrik werd hij wakker, en een blik op het klokje vertelde hem, dat het reeds half zeven was.

Drommels, nu hadden Hielke en Sietse hem dus toch vergeten.

Haastig kleedde Cor zich aan en in een ommezien stond hij buiten. Dan holde hij naar het boothuis en probeerde de deur te openen, maar die zat vast. Hij keek door een kier en, nee maar, daar zag hij de Kameleon nog rustig liggen. Waren zijn vrienden dan nog niet opgestaan?

Cor keek eens naar het raam van het kamertje waar Hielke en Sietse sliepen. Wacht, als hij even langs de regenpijp klom zou hij best naar binnen kunnen kijken.

Handig als een kat klom hij langs de pijp omhoog, totdat hij vlak naast het raam de goot bereikte. Nieuwsgierig keek hij naar binnen en zag dan tot zijn grote verbazing de vrienden nog in bed liggen.

„Hé, langslapers!” Cor bonsde luid op de ruiten en maakte zo’n kabaal, dat z’n vrienden verschrikt naast het bed sprongen en naar het raam keken alsof ze een spook zagen.

„Zeg slaapkoppen!” riep Cor vrolijk, „komen jullie nog? ’t Is al half zeven. Of willen jullie niet bij het vissen gaan kijken?”

„Verroest!” riep Sietse, die nu klaar wakker was. „We hebben ons verslapen!” En dan begon hij zó haastig zijn overall aan te trekken, dat hij met twee benen in één broekspijp verward raakte. Een flinke scheur was het gevolg. Cor liet zich naar beneden glijden en een paar tellen later kwam Hielke het huis uit rennen, gevolgd door Sietse nog in zijn ondergoed, met de overall onder z’n arm.

Hielke maakte vlug het boothuis open en in een wip zaten de jongens in de Kameleon. Terwijl Hielke stuurde kleedde Sietse zich verder aan.

„Als ik niet wakker was geworden,” plaagde Cor, „hadden jullie niets meer van de wedstrijd gezien.”

„Misschien komen we toch nog te laat,” mopperde Sietse en hij keek op de torenklok, die reeds vijf over half zeven aanwees.

Hielke gaf vol gas en met de grootst mogelijke snelheid voer de Kameleon door de dorpsvaart. Het was maar goed dat veldwachter Zwart het niet zag, want dan hadden ze zeker een bekeuring gekregen voor te snel varen. Spoedig waren ze nu het dorp door en weldra ontdekten ze in de verte de visclub bij de polderdijk.

De slager kwam hen tegemoet en riep dat ze de motor moesten stoppen. Natuurlijk gehoorzaamde Hielke direct en stuurde de Kameleon naar de wal. Vlug zochten de jongens hun vader op, maar toen ze bij hem kwamen viel het hun lelijk tegen dat er nog geen visje gevangen was.

„Tja,” lachte Klinkhamer, „het wil vandaag niet. De vis heeft geen trek in een lekker hapje.”

„Misschien is het snoer te kort, vader,” zei Sietse.

„Ja, of te lang,” zei Hielke.

„Nee jongens, ik heb al van alles geprobeerd. Maar het geeft niets. De wind zit in de verkeerde hoek, dat is ’t ’m.”

„Dus dan wint vandaag niemand een prijs?” vroeg Cor.

„Als het zo blijft, niet,” bevestigde Klinkhamer.

De vrienden gingen in het gras zitten en bleven vol spanning naar de roerloos drijvende dobber kijken.

Uit het riet klonk een vreemd geluid. Grr — Grr — Grr…

„Wat hoor ik steeds?” vroeg Sietse. „Het lijkt wel alsof er een dier tussen het riet zit.”

Hij stond op om te gaan kijken waar dat geluid vandaan kwam.

„O, dat doet Gerben,” zei vader. „Hij slaapt. Laat hem maar met rust.”

Natuurlijk moesten de jongens even kijken.

En jawel. Daar lag Gerben languit met zijn hoofd op een opgerolde jas. Hij sliep alsof hij in geen week naar bed was geweest.

Zijn hengel lag half in het water.

„Hij denkt zeker, dat hij zo ook wel een visje kan vangen,” fluisterde Hielke lachend.

„Laten we een steen aan ’t snoer binden,” stelde Sietse voor, en daar waren zijn vrienden natuurlijk direct voor te vinden.

Stilletjes liepen ze bij Gerben vandaan en zochten dan ijverig langs de polderdijk naar een steen, maar hoe ze ook hun best deden, ze vonden niets, totdat Sietse de oude hoorn van de slager in het gras zag liggen.

„Die neem ik mee,” fluisterde hij. „Dat wordt een reuze grap.”

„Maar gaat de hoorn niet stuk onder water?” vroeg Cor.

„Welnee jô. Hij is immers van koper.”

Ze keken even of de slager ook merkte wat ze in hun schild voerden, maar die stond druk met een hengelaar te praten. Vlug nam Sietse het instrument mee!

Ongemerkt bonden ze het aan Gerbens snoer en zagen dan vol pret hoe de dobber geheel onder water verdween.

„Maar nu ga ik ervandoor,” zei Sietse. „Als Gerben het ontdekt, krijgen we zeker een pak slaag.”

„Ai,” zei Hielke. „En de slager zoekt al naar zijn hoorn. Vlug in de boot, jongens!”

Zo onopvallend mogelijk ging het drietal naar de Kameleon. Sietse gaf een flinke duw en dan dreven ze veilig naar de overkant van de vaart, waar ze vol pret de komende dingen zaten af te wachten.

Mopperend liep de slager op de dijk heen en weer en zocht tevergeefs naar zijn toeter. Ten einde raad zette hij zijn beide handen aan de mond en riep met luide stem:

„Haal maar op, mannen! De wedstrijd is afgelopen.”

„Nu al?” riep Klinkhamer. „En ik heb nog geen beet gehad!” „Ik ook niet!” klonk het van alle kanten.

„Dan heeft niemand een prijs gewonnen!” riep de slager. „En ik heb mijn hoorn verloren!”

„Dat rijmt ook nog,” lachte Klinkhamer. „Dat is me toch een fraaie wedstrijd geweest. Twee en een half uur vissen en nog niets gevangen. Hoe bestaat het!”

Vrolijk schertsend stonden de mannen bijeen, toen plotseling iemand vroeg: „Maar waar is Gerben?”

„Die ligt daar te slapen,” zei Klinkhamer en hij wees naar het riet, waarop de hele club naar de luie visser ging kijken.

„Hé vriend! Word wakker!” bulderde de smid zó luid, dat Gerben tot aller vrolijkheid verschrikt opsprong.

„De wedstrijd is afgelopen, Gerben,” zei de slager. „Jij hebt zeker ook niets gevangen?”

„Gevangen?"… stotterde Gerben half slaperig, en dan herinnerde hij zich plotseling zijn hengel.

Maar drommels wat was dat?

De dobber was helemaal onder! Meteen was Gerben klaar wakker. Hij greep de hengel en terwijl ze allemaal vol spanning stonden te kijken, haalde hij het snoer voorzichtig omhoog.

Het ging tamelijk zwaar.

„Ik geloof dat het een flinke paling is!” riep Gerben opgewonden.

„Dat zal wel!” zei Klinkhamer. „Wij hebben allemaal geweldig ons best gedaan, en nu gaat me die slaapkop nog met de prijs strijken!”

„Ja,” lachte Gerben. „Je kunt het of je kunt het niet. Jullie hebben véél te veel lawaai gehad. Hoe stiller, hoe beter, zeg ik maar.”

Glunderend haalde hij ’t snoer verder omhoog. Nog een klein stukje en… daar werd iets zichtbaar.

Terwijl de spanning ten top steeg, haalde Gerben de vreemdste vis omhoog, die er ooit was gevangen.

„Wat? Wat is dat?” stamelde hij hoogst verbaasd.

„Maar… dat is mijn hoorn!” riep de slager, niet minder verwonderd.

Om die vangst werd natuurlijk geweldig gelachen.

„Hoera voor Gerben!” klonk het van de overkant. Toen pas ontdekte de gefopte visser de vrienden in hun boot, en zijn vuist schuddend riep hij: „Kom eens hier als je durft. Lelijke roethanen!”

Daar moesten ze allemaal weer om lachen en de slager zei: „Al hebben we dan niets gevangen, we hebben toch een leuke grap.”

Gerben bromde slaperig, maar toen de slager op zijn hoorn wilde blazen en er door het vele water slechts een pieperig geluidje uitkwam, moest Gerben toch ook lachen.

Zo eindigde de hengelwedstrijd, dank zij de „roethanen" tot ieders tevredenheid. De mannen wandelden naar het dorp terug, en ook de jongens stuurden hun boot huiswaarts.

HOOFDSTUK V

Veldwachter Zwart begrijpt er niets van

Het werd warm. De zon die hoog aan een onbewolkte hemel stond, scheen onbarmhartig over de velden en wegen. Wind was er bijna niet en het water in het meer leek wel een grote spiegel, zo rimpelloos lag het daar tussen de weilanden. De boeren die druk bezig waren met het hooi, staakten hun werk en zochten verkoeling in de schaduw van bomen. Geen vogeltje liet zich horen, zelfs de leeuwerik niet, ofschoon die doorgaans de hele dag boven de velden het hoogste lied uitzingt. Een paar eenden lagen te slapen onder de heg van de dokter terwijl de koeien in het weiland aan de overkant van de vaart tot hun buiken in een sloot stonden te dromen.

„Het is een hittegolf,” zeiden de mensen en ze beklaagden de postbode, die in zijn overhemd met opgestroopte mouwen, plichtsgetrouw, met de zware tas vol brieven en kranten, de ronde langs de huizen deed.

Ook Hielke en Sietse hadden het warm en rustig lagen ze onder de pereboom op het veldje achter de smederij te slapen. Ze hadden willen gaan varen, maar ze waren te lui om op te staan en sliepen nu als rozen.

Klinkhamer daarentegen, stond lustig bij het vuur te smeden.

„Ik ben aan warmte gewend,” zei hij lachend tegen de dikke slager, die hevig stond te transpireren.

„Hm. Als die hittegolf lang duurt, kruip ik in mijn ijskast. Brr. ’t Is om te smelten,” zei de slager.

De ijscoman dacht daar heel anders over. Luid liet hij de bel klingelen en verkocht de ene wafel na de andere.

’t Was best weer, vond hij.

Maar hoe luid hij zijn bel ook voor de smederij liet klingelen, Hielke en Sietse kwamen toch geen ijsje kopen. Ze bleven liever rustig liggen. Hoe minder beweging je maakte, hoe beter je de warmte kon verdragen, dachten ze, maar plotseling schrokken ze op door het geroep van een schipper.

„Hé jongens! Help een handje! Maak het touw even vast!”

Verwonderd krabbelde de tweeling overeind en ontdekte toen de knecht van de beurtschipper, die een grote veepraam aan de wal trachtte te meren.

„Wat moet die schuit hier?” vroeg Hielke.

„’t Is hier geen aanlegplaats!” riep Sietse.

„Zeur niet, maar maak het touw vast!” riep de knecht terwijl hij met een vaarboom de praam zo dicht mogelijk naar de wal duwde.

Hielke raapte het touw op dat hem was toegeworpen en maakte het vast aan een paaltje.

De knecht sprong van boord en trok de voorsteven dichter naar de kant, totdat de praam netjes naast het erf van Klinkhamer lag.

„Zo,” zei hij, „dat is dat. Zeg maar tegen je vader, dat mijn baas wel zal komen vertellen, wat er aan de schuit gebeuren moet.”

Dan liep hij haastig langs de smederij het erf af, terug naar het dorp.

„’k Ben benieuwd wat vader aan die boot moet repareren,” zei Hielke en hij klom op het achterdek, welk voorbeeld zijn broer natuurlijk volgde.

De praam was geheel van ijzer met een bovenbouw van houten wanden, afgedekt met luiken. Het voor- en achterdek lagen ruim een halve meter lager en waren geheel van ijzer. Waar het voordek ophield en het houten dek begon, stond een korte dikke mast met een lange hijsboom die op het dek was neergelaten en waarvan het uiteinde rustte op een stoeltje.

Sietse maakte een luik open en keek in het ruim, dat totaal leeg bleek te zijn.

„De boot is niet lek,” merkte hij op. „Hij is kurkdroog van binnen.”

„Misschien zit het roer los,” veronderstelde Hielke en hij ging naar het achterdek en trok de roerstang een paar maal heen en weer. Doch alles bleek best in orde te zijn.

„Dan mankeert er iets aan de hijsinrichting,” zei Sietse en hij liep naar de mast en trok aan een takeltouw.

„Pas op jô. Niet losmaken,” waarschuwde Hielke. „Anders valt de mast omver.”

Sietse trok aan een ander touw en toen ging de hijsboom omhoog, zodat het stoeltje, waarop de mast rustte, omver viel en de boom vrij boven het dek zweefde.

„Ha,” riep Sietse. „Daar kunnen we fijn mee heen en weer zwaaien.” Hij trok de boom nog wat hoger totdat hij bijna een meter boven het dek hing. Dan maakte hij het touw vast en liep naar het uiteinde van de hijsboom.

„Nu moet je eens kijken, wat voor een fijn spelletje ik bedacht heb,” zei hij grinnikend. Hij ging aan de boom hangen, gaf dan een flinke duw en zweefde zo tot over het midden van de vaart. Maar, o schrik, de boom zwaaide niet terug en Sietse bleef boven het water hangen.

„Verroest! Trek me terug Hielke!” riep hij.

Zijn broer had de grootste pret.

„Wat ben je ook een sufferd!” riep hij. „Je had er eerst een touw aan moeten binden. Nu ben je veel te ver doorgezwaaid.”

„Ja, dat weet ik,” riep Sietse ongeduldig. „Maar maak een beetje voort, zo meteen val ik eraf.”

Hielke begreep best dat zijn broer daar geen kwartier kon blijven hangen en dus probeerde hij de boom terug te duwen. Maar dat was niet zo eenvoudig. Tenslotte ging hij op het uiterste randje van het dek staan en zette zich schrap met de rug tegen de zware boom. Met de grootst mogelijke inspanning wist hij beweging in het geval te krijgen en eindelijk kwam Sietse weer veilig boven het dek.

„Hè, hè,” zuchtte hij. „Daar had ik bijna een nat pak opgelopen. Mijn armen zijn bijna lam van het hangen. Maar nu zal ik er eerst een touw aan binden.”

Ze zochten in het ruim en vonden in de bergplaats onder het achterdek weldra een lang touw, dat daar netjes opgerold lag. Hiervan maakten ze het ene eind vast aan het uiteinde van de laadboom en het andere eind aan een ring in het achterdek.

„Zo,” zei Sietse. „Nu zal ik het nog eens proberen.”

Hij ging weer aan de boom hangen, gaf een ferme duw en zweefde zover buiten boord tot het touw strak stond. En dan zwaaide de boom door zijn eigen zwaarte terug.

„Het gaat jofel!” riep Sietse enthousiast, „Nu mag jij!”

Hielke herhaalde het spelletje en vond het al net zo prachtig.

„We kunnen best met zijn tweeën tegelijk,” meende hij. „Best,” zei Sietse en ging naast hem aan de boom hangen.

„Een-twee-hup!” telde Hielke en daar zweefden ze tegelijk boven de vaart en dan weer terug.

Tjonge. Dat ging reuze!

Ze vonden het zo’n prachtig spel en ze zweefden zo vaak heen en weer, dat ze niet bemerkten hoe een knoop in het takeltouw langzaam losliet. En juist toen ze weer buiten boord zweefden, schoot het touw plotseling helemaal los en plofte de boom met een bons naar beneden. Door de schok kon de tweeling zich niet meer vasthouden en voor ze precies beseften wat er gebeurd was, duikelden ze reeds kopje onder in de vaart. Gelukkig konden ze goed zwemmen en proestend kwamen ze weer boven.

„Brr,” riep Hielke, „dat is pech!”

Hij wilde naar de wal zwemmen, maar dan riep Sietse: „Kom jô! Deze kant uit! Als vader het ziet zijn we nog niet jarig!”

Natuurlijk maakte Hielke toen rechtsomkeert en weldra bereikten ze de overkant.

Stil keken ze of ook iemand het leuke spelletje gezien had, maar toen ze vader luid op het aambeeld hoorden slaan en moeder niet kwam kijken, begrepen ze dat hun ouders niets bemerkt hadden. Vlug namen ze hun klompen in de hand en holden in hun natte plunje over het pad langs de vaart, totdat ze de polderdijk even buiten het dorp bereikt hadden. Hier begonnen ze zich uit te kleden. Gelukkig hadden ze, omdat het zo warm was, maar weinig kleren aan, slechts een overall en een dun onderbroekje was alles wat ze droegen. Vlug draaiden ze de kleren zo stijf in elkaar tot er geen druppel water meer uitkwam en legden ze tegen de glooiing van de dijk te drogen.

„Over een uurtje kunnen we alles weer aantrekken,” voorspelde Sietse. „Zullen we onderhand even gaan zwemmen?”

„Maar jô. Dat is hier immers verboden? Als Zwart het ziet krijgen we een bekeuring.”

„Poeh, Zwart gaat er met deze warmte toch niet op uit om bekeuringen te maken,” zei Sietse en zonder zich verder om enig verbod te bekommeren, dook hij in het natte element. Hielke weifelde, maar ook hij kon de verleiding niet lang weerstaan en dook ook te water.

Heerlijk ploeterend, zwommen ze geruime tijd rond, tot ze er eindelijk genoeg van kregen.

Hielke voelde meteen of hun kleren al droog waren, en ja hoor. De onderbroeken konden ze reeds weer aantrekken maar de overalls, die van een dikkere stof gemaakt waren, moesten nog even in het zonnetje blijven liggen.

De jongens gingen in het gras zitten wachten toen plotseling veldwachter Zwart vanachter de dijk verscheen.

„Daar heb ik jullie!” riep hij dreigend. „In verboden water zwemmen hè? Maar dat gaat zo maar niet! Vooruit! Mee naar de cel.”

De tweeling sprong verschrikt op en keek de veldwachter een moment verbaasd aan, maar dan herinnerden ze zich, hoe Zwart hen reeds eenmaal eerder in de cel had gestopt, omdat hij meende, dat ze een fiets ontvreemd hadden. Ze werden toen spoedig weer vrijgelaten, want het bleek een vergissing te zijn, maar de jongens hadden het verblijf in die cel verre van aangenaam gevonden en dus voelden ze er niets voor om nogmaals opgesloten te worden. Ze bedachten zich dan ook geen moment maar namen de benen.

„Halt!” riep de veldwachter. „Kom hier, zeg ik!”

In plaats van terug te komen, holde de tweeling nog harder langs de polderdijk, achtervolgd door Zwart.

Lang duurde de wedren niet, want de veldwachter kreeg het weldra te warm in zijn dikke uniform en hevig zwetend staakte hij de achtervolging.

„Zulke brutale rakkers,” mopperde hij. „Maar ik zal ze wel krijgen. Wacht maar!”

Nog hijgend van het harde lopen ging Zwart terug en vond de beide overalls die nog tegen de dijk lagen te drogen. Dat bracht hem op een prachtig idee. Als hij die overalls meenam naar het huis van Klinkhamer, kregen de jongens zeker een flinke afstraffing van hun vader. En dat hadden ze dubbel en dwars verdiend, vond Zwart. Hij raapte de kledingstukken op, rolde ze tot een bundeltje ineen en wandelde er triomfantelijk mee naar het dorp terug.

Vanuit de verte hadden Hielke en Sietse alles gezien en ze keken lang niet vrolijk toen de veldwachter er met hun kleren vandoor ging.

„Verroest!” zei Sietse, „nu moeten we in onze onderbroeken naar huis. Wat zullen de mensen wel zeggen als we zo langs de straat lopen?”

„Dat is het ergste niet,” meende Hielke, „maar wat zal vader zeggen? Ik denk dat we beter Zwart achterna kunnen hollen en hem vragen of we alsjeblieft onze kleren terug mogen hebben.”

„Ja zeker,” zei Sietse. „En dan stopt hij ons lekker in de cel. Nou, ik heb liever dat vader kwaad is, dan dat ik me nog eens laat opsluiten.”

Dat vooruitzicht lokte Hielke ook niet aan en met lede ogen moesten ze toezien hoe Zwart in de verte verdween.

Terwijl ze stonden te overleggen wat ze nu moesten doen, naderde er een praam, beladen met hooi. De man die er achterop stond te duwen, was Gerben. Verwonderd keek hij naar de beide half geklede jongens en riep dan vrolijk:

„Ha, die roodhuiden! Wat lopen jullie luchtig gekleed?”

„Hallo Gerben!” riepen de jongens verheugd. „Mogen we meevaren naar huis?”

„Wel ja! Klim er maar op,” zei Gerben en hij stuurde zijn boot naar de wal.

„Maar,” vroeg hij nieuwsgierig, toen de jongens op het hooi klauterden, „waar zijn jullie kleren?”

„Die heeft Zwart meegenomen, omdat we hier gezwommen hebben. Hij wilde ons in de cel stoppen, maar we gingen er gauw vandoor.”

„Ik begrijp het al,” lachte Gerben. „Zwart brengt nu jullie kleren naar je vader.”

„Dat vrees ik ook,” zei Hielke somber.

„Nou, dan zal er wat voor ons opzitten,” zei Sietse.

„Enfin,” lachte Gerben, „ik breng jullie netjes thuis en wie weet valt alles nog wat mee.”

Zwart had intussen de smederij bereikt en stapte er met een hoogst gewichtig gezicht naar binnen.

Klinkhamer keek verwonderd op toen de veldwachter de overalls op de werkbank deponeerde.

„Alstublieft! Hier zijn de kleren van uw lieve zoontjes!” sprak Zwart op barse toon.

„Hun kleren? Maar wat is er toch gebeurd?” vroeg Klinkhamer. „Ze hebben toch, hoop ik, geen ongeluk gehad?”

„Ze zwommen in verboden water‚” zei Zwart met zo’n onheilspellende stem alsof de jongens een moordaanslag hadden gepleegd.

„O juist,” zei Klinkhamer zichtbaar opgelucht. „En wat toen?”

„Ik heb ze gesommeerd om met me mee te gaan, maar in plaats van te gehoorzamen, gingen ze aan de haal, met achterlating van deze kleren, welke ik in beslag heb genomen.”

„Zo? En waar gebeurde het misdrijf?” wilde Klinkhamer graag weten.

„Bij de polderdijk! Dat is nauwelijks honderd meter buiten het dorp. In de gemeenteverordening staat, dat er slechts gezwommen mag worden op een afstand van ten minste tweehonderd meter uit de bebouwde kom gerekend. Begrijpt u?”

„Ja, ja,” zei de smid glimlachend. „Ik begrijp het.”

Moeder zag de veldwachter in de smederij staan en nieuwsgierig kwam ze vragen of er iets bijzonders was gebeurd.

„Nou, dat nu niet direct,” zei Klinkhamer, „Maar on2e jongens hebben in verboden water gezwommen en omdat ze niet gehoorzaam bij Zwart wilden komen, heeft hij hun overalls meegenomen. Hier zijn ze.”

Moeder nam de kleren in ontvangst en riep dan verwonderd: „Maar ze zijn nat geweest, geloof ik. Ze voelen nog vochtig.”

„Dat zal door de warmte komen,” dacht Klinkhamer, „de jongens hebben natuurlijk flink gezweet.”

„En lopen de jongens nu zomaar in hun onderkleren rond?” vroeg moeder.

„Wat geeft dat?” vroeg Klinkhamer, „’t Is toch een hittegolf?”

Moeder schudde haar hoofd en ging dan de overalls aan de waslijn achter het huis ophangen.

„Tja,” zei Zwart, die met opzet in de smederij bleef talmen omdat hij graag de thuiskomst van de twee belhamels wilde bijwonen, „eigenlijk had ik proces-verbaal moeten opmaken. Maar omdat het zo warm is, wil ik dit keer wat door de vingers zien.”

„Nou, als het niet te mal was,” lachte de smid, „zou ik best hierachter in de vaart willen gaan zwemmen.”

Terwijl hij nog druk met Zwart stond te praten had Gerben het erf van Klinkhamer bereikt. Hij stuurde naar de wal en riep:

„Spring er maar af, jongens!”

Hielke en Sietse keken eerst of ook iemand het zag en waagden dan de sprong op de wal.

„Wel bedankt, Gerben,” riepen ze.

„Tot ziens,” lachte Gerben en hij duwde zijn boot met kracht verder.

„Ai kijk!” fluisterde Sietse, „daar hangen onze overalls. Die moeten we zien terug te krijgen, zonder dat iemand het merkt.”

Sluipend langs de heg kwamen ze ongemerkt tot vlak bij de waslijn. En met een paar vlugge grepen hadden ze hun overalls te pakken en trokken ze gauw weer aan. Zo! Nu waren ze weer gekleed en wel en was alle leed weer geleden.

Maar toen ze door de achterdeur in de smederij keken schrokken ze wel even bij het zien van de veldwachter die nog steeds druk met Klinkhamer stond te praten.

„Wat nou?” vroeg Hielke.

„Laten we een grap hebben, Sietse. Kom, we kruipen langs de zijmuur en komen dan door de voordeur de werkplaats binnenwandelen alsof er niets gebeurd is. Wat zal Zwart dan staan kijken.”

„Oké,” lachte Hielke. Op handen en voeten kropen ze onder de ramen langs, tot ze voor de smederij waren.

En terwijl Zwart juist stond te verkondigen dat de wetten streng moesten worden nageleefd, kwamen de deugnieten met heel onschuldige gezichten binnengewandeld.

„Dag vader, dag Zwart,” groetten ze lachend.

Zwart duwde van verbazing zijn uniformpet zover achterover, tot ze bijna van zijn hoofd viel en dan riep hij kwaad:

„Maar wat drommel! Waar komen jullie vandaan?”

„Van buiten,” antwoordde Sietse.

„Geen grapjes! Hoe komen jullie aan die kleren?”

„Van de lijn,” zei Hielke.

„Hm,” bromde Zwart. Hij keek nog eens extra boos en liep dan plotseling zonder te groeten de werkplaats uit. Die apen van Klinkhamer waren hem te glad af geweest. Wacht maar! Een volgende keer gingen ze in de cel. Dat stond bij Zwart als een paal boven water.

„Nou,” zei Klinkhamer, toen Zwart verdwenen was, „jullie zijn weer braaf bezig geweest. Waarom gingen jullie in dat verboden water zwemmen? Jullie wisten dat het niet mocht.”

„We zullen het nooit weer doen, vader,” beloofde Sietse.

„Ja, dat ken ik,” zei Klinkhamer. „Eigenlijk moest ik jullie een flink pak voor de broek geven. Maar het is me te warm. Enfin dan krijgen jullie een volgende keer wel dubbel. Help het me maar onthouden!”

HOOFDSTUK VI

Cor heeft groot nieuws en Gerben wordt kapitein

Het was nog vroeg in de morgen, toen schipper Wierda op het binnenplaatsje achter de smederij verscheen en luid door de keukendeur riep: „Is er volk binnen?”

Klinkhamer, die nog aan de boterhamtafel zat, riep: „Kom er maar in, Wierda!”

„Goedemorgen samen‚” zei de schipper met zo’n luide stem, alsof hij midden in een storm op het dek van zijn schip stond. „Ik kom even praten over de veepraam.”

„Dat kan,” zei Klinkhamer en hij stond op.

Natuurlijk gingen Hielke en Sietse met de beide mannen mee.

„Ik wil die schuit verkopen,” zei Wierda. „Tegenwoordig worden de koeien per auto naar de markt gebracht en dus heb ik die praam niet meer nodig.” En mopperend vervolgde hij: „Kijk me die hijsboom nu eens buiten boord hangen. Wat is die knecht van mij toch slordig.”

Hielke en Sietse keken elkaar schuldbewust aan, maar haalden spoedig weer ruimer adem, toen de schipper vervolgde: „Enfin. Het doet er ook niet toe, want de hijsinstallatie moet toch gesloopt worden. Maar als de mast weggenomen wordt, komt er een gat in het dek. Kunt u dat dan dichtmaken, Klinkhamer?”

„Dat zal wel gaan,” zei de smid. „Als u even helpt om de mast te strijken, kan ik er wel meteen aan beginnen.”

„Graag,” zei Wierda en hij maakte een touw los, dat hij langzaam door de knarsende en piepende katrollen liet glijden, waardoor de mast geleidelijk naar beneden ging, tot hij op het dek lag. De jongens hielpen toen bij het slopen van de tuigage en dan wierpen Klinkhamer en de schipper samen de zware mast op de wal. Vervolgens gingen

Hielke en Sietse het karretje met het lasapparaat halen en laste Klinkhamer met een blauwe steekvlam een ijzeren plaat over het gat in het voordek en het karwei was klaar.

Het gereedschap werd opgeruimd en juist toen alles weer netjes naar zijn plaats in de smederij was gebracht, kwam Cor binnen.

„Ha!” riep de tweeling, „waar kom jij vandaan?”

„Uit de stad. Ik ben een paar dagen thuis geweest. En nu heb ik groot nieuws voor jullie.”

„O ja? Wat dan?” vroegen Hielke en Sietse nieuwsgierig.

Geheimzinnig lachend begon Cor in al zijn zakken te voelen, maar toen hij niet vond wat hij zocht, zei hij: „Wacht even. Ik kom zo terug!” Weg holde Cor.

„Wat zou hij hebben?” vroeg Sietse.

„Misschien een nieuw zakmes,” dacht Hielke.

Lang hoefden ze er niet naar te raden, want Cor kwam reeds terug met een stuk uit een krant dat hij op de werkbank legde, met de woorden: „Hierzo! Lees dit maar eens! Het is net iets voor jullie.”

Hielke en Sietse bogen zich over het papier en lazen: — Volgende woensdag worden bij het dorp Krooswijk de traditionele zeilwedstrijden gehouden. Als bijzondere attractie worden er ditmaal ook wedstrijden voor motorboten georganiseerd. Deelnemers kunnen zich opgeven bij het hotel „De Harmonie".

„Ha!” riep Sietse, „daar gaan we heen!”

„Natuurlijk" riep Cor, „de Kameleon wint vast een prijs!”

„Ja, maar waar ligt Krooswijk ongeveer?” vroeg Hielke.

Dat wisten Cor en Sietse ook niet zo precies en dus gingen ze het aan vader vragen.

„Krooswijk?” zei Klinkhamer. „Dat ligt ruim een dag varen hiervandaan. Maar waarom willen jullie dat weten?”

„Wel vader, daar worden de wedstrijden gehouden voor motorboten en daar willen we graag aan meedoen.”

„Aha. Is het dat? Nee jongens, het zal niet gaan. Jullie zouden minstens een dag tevoren op reis moeten gaan en waar moeten jullie dan overnachten?”

Daar had nog niemand aan gedacht, maar dan riep Sietse: „We slapen gewoon bij een boer in het hooi.”

„Ja, ja. Jij weet overal raad op,” lachte vader, „maar ik voel er niets voor om jullie als dakloze zwervers langs de boerderijen te laten bedelen. Nee jongens. Het spijt me, maar het zal niet gaan.”

„En als we dan een kampeertent meenemen, vader?” hield Hielke aan.

„Maar m’n beste jongen. Jullie kunnen in zo’n kleine boot toch geen kampeeruitrusting meenemen? En waar haal je een tent vandaan?”

Dat wist Hielke ook niet, maar toch gaven de vrienden hun plan nog niet op en onder de pereboom overlegden ze verder.

„Als we twee boten hadden, konden we wel een tent meenemen,” zei Sietse.

„Mochten we die grote boot maar hebben,” zei Cor en hij wees naar de veepraam die achter het erf lag. „Daarin kunnen we best een paar dagen wonen.”

„Maar dit is reuze,” riep Sietse enthousiast. „De Kameleon kan de praam best duwen en wanneer we er een tafel en een paar banken inzetten en we leggen een laag stro op de vloer om in te slapen, hebben we een prachtige kampeerboot.”

Hielke twijfelde of dat plan wel door zou kunnen gaan en hij stelde voor om het eerst aan vader te vragen.

„Welnee,” zei Sietse, „we gaan naar schipper Wierda en als die toestemming geeft, vindt vader het ook wel goed.”

Dat vond Cor ook beter en toen stemde Hielke ook maar toe om mee te gaan naar het huis van de beurtschipper.

Ze wandelden naar het dorp, maar hoe dichter ze bij de woning van Wierda kwamen, des te meer begonnen Hielke en Cor eraan te twijfelen of de schipper hun wel toestemming zou geven. Sietse was evenwel vol goede moed en resoluut trok hij aan de bel.

Wierda deed zelf open en keek de jongens vragend aan.

„Wierda,” begon Sietse, „mogen wij alstublieft de vee-praam hebben?”

„Jullie?” vroeg Wierda hoogst verbaasd. „Willen jullie de praam kopen?”

„Welnee,” lachte Hielke, „we willen er alleen maar een paar dagen mee uit kamperen gaan.”

„Kamperen? Met zo’n grote schuit? Maar daarvoor zijn jullie toch veel te jong? Nee hoor, zodra Pasen en Pinksteren op één dag vallen krijgen jullie mijn toestemming. Eerder niet!”

Dat was een lelijke streep door de rekening en Sietse keek dan ook lang niet vrolijk.

„Ik heb het wel gezegd,” zei Hielke berustend.

„Maar hoe moeten we dan in Krooswijk overnachten?” riep Sietse uit.

„Wat moeten jullie in Krooswijk doen?” vroeg Wierda nieuwsgierig.

De jongens vertelden van de wedstrijd, waaraan ze zo graag wilden deelnemen.

„Tja,” zei Wierda, „ik kan mijn knecht niet missen, anders had hij wel met jullie mee kunnen gaan.”

„Als er iemand met ons meegaat die de praam kan besturen, vindt u het dan wel goed?” vroeg Cor hoopvol.

„Ja, als het een vertrouwd persoon is, heb ik geen bezwaar,” stemde Wierda toe.

„Hoerat Fijn!’" riep Cor. „Dan gaan we gauw iemand zoeken.”

„Goed,” lachte Wierda, „dat hoor ik dan nog wel. Dag jongens.”

Vol nieuwe moed gingen de vrienden terug.

„Als vader mee wil, is alles voor elkaar,” zei Sietse en ze besloten het hem meteen te vragen.

Klinkhamer schudde lachend zijn hoofd toen de jongens hem vroegen of hij de schipper wilde zijn op hun kampeerboot. „Jullie denken zeker, dat ik mijn klanten best een paar dagen kan laten wachten, hè, maar dat gaat niet. Vraag het maar aan hem.” Klinkhamer knikte in de richting van de deur, waardoor Gerben juist binnenkwam.

„Goeiemiddag allemaal,” groette Gerben luidruchtig en hij zette een leeg benzineblik op de werkbank. „Ik zeg maar zo: vlug over de weg en beleefd tegen de mensen! Heeft u nog tien liter benzine voor me, Klinkhamer?”

„Hallo, Gerben,” groette Klinkhamer lachend. „Je bent zeker nogal goed te spreken, hè? Heb je vakantie?”

„Nee, dat niet, maar we hebben vandaag al het hooi binnengehaald en dus is de grootste drukte weer voorbij.”

„Dan kun je dus nu wel vakantie nemen?” vroeg Klinkhamer.

„Misschien wel. Maar waarom vraagt u dat zo?” vroeg Gerben verwonderd.

„Nou jongens, zeggen jullie het maar,” lachte Klinkhamer.

„Ja Gerben, Kun je niet een paar dagen met ons uit kamperen gaan?” vroeg Hielke.

„Kamperen? Met jullie?” Gerben keek alsof hij zijn oren niet geloven kon.

„Ja,. in die veepraam,” Sietse wees naar de vaart. „We willen graag meedoen aan de motorbootwedstrijden in Krooswijk.”

„In Krooswijk?”

Gerben was een en al verbazing.

„Ja. Dan varen we er een dag tevoren heen en overnachten in de praam,” legde Hielke uit. „Wierda vindt het goed, als er een vertrouwd iemand meegaat.” „O juist! Ik moet dus jullie schipper zijn?” begreep Gerben en dan riep hij lachend tegen Klinkhamer: „Die is goed. Dat wordt dan een stel apen in een koeboot, haha!”

„Dus je doet het, Gerben?” vroegen de jongens hoopvol.

„Dat weet ik nog niet,” zei Gerben, „ik moet eerst die salonboot eens bekijken.”

Omstuwd door de jongens, die bedelend tegen hem aandrongen en hem vriendschappelijk op zijn schouder klopten, ging Gerben de praam bekijken.

„Tjonge, wat een bakbeest‚” zei hij, terwijl hij zich eens achter het oor krabde, ,,’t Lijkt wel een afgedankt vliegdekschep. Ik geloof nooit, dat ik de boot kan besturen.”

„Natuurlijk wel, Gerben,” riepen de jongens. „Dat kun je best. En de Kameleon kan de praam met gemak duwen. Je moet eens kijken hoe ruim het daarbinnen is.”

Sietse trok een luik bij het achterdek open en ze daalden langs een trapje in het ruim af.

„Nou, daar kan wel een heel regiment in,” meende Gerben en hij keek goedkeurend om zich heen. „Ik zou, geloof ik, toch wel mee willen,” zei hij aarzelend.

„Hoera,” riepen de jongens en ze dansten van vreugde. „Het wordt een reuze tocht, Gerben!”

„Maar,” temperde Gerben hun uitgelatenheid, „ik moet eerst nog vragen of ik wel een paar dagen vrij kan krijgen. Dat kom ik jullie over een uur nog wel vertellen.”

Gerben ging naar de smederij terug en vertrok dan met zijn blik benzine, dat Klinkhamer onderhand gevuld had.

„Als hij nu maar woord houdt,” twijfelde Cor.

„Natuurlijk wel‚” verzekerde Sietse. „Je zag toch duidelijk, dat hij ook wel zin in zo’n tochtje heeft?”

„We moeten het maar afwachten,” zei Hielke.

De jongens gingen in een hoekje, waar Klinkhamer geen last van hen had, op de werkbank zitten. Om de vijf minuten keken ze op de klok en naarmate het uur verstreek, werden ze steeds ongeduldiger.

Plotseling klonk het bekende geknal van de motorfiets en reed hun vriend Gerben lachend de werkplaats binnen.

Nauwelijks had hij de motor gestopt, of Sietse vroeg hoopvol: „Ja?…”

Gerben antwoordde niet direct, maar trok tergend langzaam zijn leren jas uit.

„Nee?…” vroeg Hielke.

„Nee. Het is ja!” zei Gerben plagend.

„Je bedoelt dat je wel meegaat?” vroeg Cor.

„Dat heb ik toch al gezegd?” bleef Gerben plagen.

„Hoera, jongens! dan is het oké!” riep Sietse. „Leve onze schipper!”

„Hé, hé!” bulderde Gerben quasi verontwaardigd, „ik laat me niet uitschelden voor schipper. In ’t vervolg spreken jullie me aan met „kapitein"! Begrepen? Zo hoort het, niet waar, Klinkhamer?”

„Je hebt gelijk, Gerben‚” lachte de smid. „Zo, dus je gaat wel mee? Nou, je durft heel wat op je schouders te nemen, om met zo’n stel uit varen te gaan.”

„O, maar als ze niet willen gehoorzamen, gooi ik ze gewoonweg overboord,” zei Gerben lachend en dan vervolgde hij tegen de vrienden: „Nu moeten jullie ervoor zorgen dat er van alles aan boord komt, zoals een tafel, een paar banken, petroleumstellen om op te koken, enzovoort. Ik zal wel voor stro zorgen. En dan vertrekken we maandag. Afgesproken?”

„Het komt in orde, kapitein!” riepen de jongens.

Nauwelijks was Gerben vertrokken, of Cor zei: „Nu hoop ik maar, dat tante er geen bezwaar tegen heeft. Ik ga het haar meteen vragen.”

„En hebben jullie het al aan moeder gevraagd?” vroeg Klinkhamer aan zijn zoons.

„Nee vader,” zei Hielke. „Maar we mogen toch wel van u?”

„Ja, maar moeder moet het ook goedvinden.”

Hielke en Sietse gingen meteen naar binnen en vertelden moeder van hun grote plan.

„Zo?” zei ze met gefronste wenkbrauwen. „Dus jullie willen een paar dagen op het water rondzwalken? En wat zegt vader ervan?”

„Och, ze zijn toch altijd aan het varen,” zei vader, „en ze kunnen gelukkig goed zwemmen. Als Gerben toch meegaat is er, dunkt me, geen bezwaar tegen.”

„Nou, dan vind ik het ook goed,” zei moeder, waarop de jongens haar op iedere wang een ferme zoen gaven. Nergens ter wereld was er een betere moeder te vinden, beweerden ze.

„Ja, ja. Dat weet ik,” lachte mevrouw Klinkhamer. „Als jullie maar voorzichtig zullen zijn.”

„Natuurlijk moeder!”

Er werd geklopt en mevrouw Bleker kwam binnen, gevolgd door een huilende Cor.

„Zeg buurvrouw,” begon mevrouw Bleker meteen zeer opgewonden, „het is toch niet waer, dat de jongens met een grote boot gaen kamperen?”

„Ja zeker,” antwoordde moeder. „Ik heb ze er zojuist toestemming voor gegeven.”

„Nee maer!” riep mevrouw Bleker uit. „Hoe durft u! Ik vind het onverantwoordelijk en Cor mag beslist niet meel"

„En toch ga ik mee!” riep Cor huilend, terwijl hij driftig op de vloer stampte. „Als ik het aan mijn vader en moeder vraag, krijg ik wel permissie!”

„Daer geloof ik geen weurd van!” riep tante boos. „En zet nu die nonsens maer uit je hoofd, want je gaet niet mee!”

„Kom-kom, buurvrouw‚” sprak Klinkhamer gemoedelijk, „Cor kan toch ook goed zwemmen, niet waar? En als hij wel in de Kameleon mag varen, waarom zou u hem dan verbieden om in zo’n grote boot te kamperen?” „Ja maer, mijnheer Klinkhamer, ik ben verantweurdelijk voor hem, vergeet u dat niet!”

„Goed, buurvrouw, maar laat Cor dan morgen bij z’n ouders gaan vragen of zij het goedvinden. Hij is toch in een paar uur met de bus heen en terug?”

„Hm, ja, dat moet dan maer,” stemde mevrouw Bleker onwillig toe en dan trok ze haar neefje aan een arm en zei: „Kom, je moet naar bed!”

Nauwelijks waren ze de deur uit, o£ Hielke en Sietse proestten het uit van ’t lachen.

„Vinden jullie dat nu zó grappig?” vroeg vader bestraffend, hoewel hij zelf zijn lachen ternauwernood kon bedwingen. „Jullie mogen wel wat meer medelijden met Cor hebben, vind ik; misschien mag hij niet eens mee.”

„Kunt u hem niet helpen, vader?” vroeg Hielke.

„Wou je, dat ik naar zijn ouders ging?” vroeg Klinkhamer.

„Nee,” zei moeder, „maar je zou misschien een briefje kunnen schrijven, waarin je uitlegt, hoe de jongens onder geleide van Gerben gaan kamperen.”

„Hm, ja. Dat kan misschien geen kwaad,” stemde vader toe. „Maar dan moeten die rekels eerst naar bed, anders kan ik geen letter op papier krijgen.”

„We gaan al, vader!” riepen de jongens lachend. „Welterusten moeder!” Hielke en Sietse stormden de trap op en lagen weldra in bed. Klinkhamer zocht een pen en papier en schreef een leuke brief aan de ouders van Cor, waarin hij van de kampeertocht vertelde.

De volgende morgen stonden Hielke en Sietse reeds vroeg voor de smederij op Cor te wachten.

„Ga je naar de stad?” vroegen ze.

„Ja,” riep Cor, „en ik hoop dat mijn vader en moeder het maar goed zullen vinden.”

„Nou jô, dat hopen wij ook. En kijk, hier is een brief van vader. Die moet je maar aan je ouders laten lezen.” „Ha!” riep Cor, blij verrast. „Dank je wel! En tot ziens!”

Vol ongeduld wachtten Sietse en Hielke! Twee uur later stapte Cor juichend de smederij binnen.

„Hoera!” riep hij, „ik mag meel Waar is jullie vader?”

„Binnen,” zei Hielke. „Hij drinkt een kop koffie bij moeder.”

De tweeling nam Cor mee naar de woonkamer.

„Ha Cor!” begroette mevrouw Klinkhamer hem. „Je ziet er heel wat vrolijker uit dan gisteravond. Je mag zeker mee.”

„Ja mevrouw. Gelukkig wel! Mijnheer Klinkhamer, u wordt vriendelijk bedankt voor uw hulp. Zonder uw brief had ik vast geen toestemming gekregen.”

„Het is goed, Cor.”

De smid knipoogde olijk over zijn kopje koffie. „Ik ben al even blij als jij dat je nu mee mag. En wat zegt je tante ervan?”

„Drommels dat is waar ook,” schrok Cor. „Ik moet het haar nog vertellen!”

Haastig verliet hij de kamer en Klinkhamer merkte lachend op: „Die Cor toch! Hij eet en slaapt wel bij zijn tante, maar overigens is hij liever hier. En hij heeft groot gelijk! ’t Is net als Dik Trom: een bijzonder kind: dat is-ie!”

HOOFDSTUK VII

De tocht wordt voorbereid. De Kameleon heeft motorpech

De jongens gingen naar schipper Wierda en vertelden hem dat Gerben met hen mee zou gaan als stuurman. Nu, dat vond Wierda best en hij bood hen een groot stuk zeil aan om over de luiken te leggen, tegen de regen. Ook had hij een tafel en twee banken voor hen, viel dat even mee?

Met de kar van Klinkhamer brachten ze alles naar de praam. De luiken boven het ruim sloten niet zo heel precies tegen elkaar aan en daarom legden de jongens het zeil eroverheen.

„Het moet maar over het achterste gedeelte,” stelde Sietse voor, „dan kunnen we in ieder geval droog zitten als het regent.”

„Maar jô, we slapen voorin,” zei Hielke. „En dus is het beter dat het zeil daar komt te liggen. We moeten er toch in de eerste plaats voor zorgen dat het stro en onze dekens droog blijven.”

„Wel, dan gaan we maar achterin slapen."hield Sietse vol en hij begon het zeil alvast te leggen.

„Maar dat is toch grote onzin,” zei Hielke. „Hierachter is immers de ingang en dan zou je steeds door het stro in en uit moeten lopen?”

„Dat zou een lekker bed worden,” lachte Cor.

„Nou goed. Dan maar naar voren met het zeil,” stemde Sietse toe. „Trek er maar aan, Cor. Maar pas op jô. Als je zo doorloopt, lig je zo meteen te water.”

Cor, die achteruitlopend aan het zeil trok, was zeker bij het dek neergestapt, wanneer Sietse hem niet tijdig gewaarschuwd had.

Samen trokken ze het zware zeil op zijn plaats en nadat het netjes strak gespannen was, maakten ze het stevig vast met touwen, opdat het niet met een harde wind zou wegwaaien. Vervolgens plaatsten ze de tafel en de beide banken in het ruim en dan kregen ze van moeder twee petroleumstellen en van vader een stallantaarn welke laatste aan een balk boven de tafel werd gehangen. Een paar emmers en enige pannen maakten de kampeeruitrusting compleet.

„Zo,” zei Sietse, toen ze bij de tafel zaten en met genoegen hun uitrusting bekeken, „nu is alles voor elkaar, behalve het stro, en daar zal Gerben voor zorgen.”

„Maar moeten we geen drinkwater meenemen?” merkte Cor op.

„Ja, je hebt gelijk,” zei Hielke, „dat zouden we bijna nog vergeten. We moeten nog een ton of melkbus hebben.”

„Nou, ik durf best uit de vaart te drinken,” zei Sietse.

„Ben je mal, dat kan toch niet. Dan word je ziek,” zei Cor.

„We zullen Gerben vragen of hij een melkbus meeneemt,” besliste Hielke en nauwelijks had hij dat gezegd of daar klonk de stem van „kapitein Gerben" voor de ingang.

„Zeg eens, wat zijn dat voor manieren? Zitten jullie maar een beetje te luieren in plaats van alles in orde te brengen?”

„Ha Gerben!” riepen de vrienden. „We zijn klaar!”

„Dan zal ik de zaak eerst eens inspecteren,” zei Gerben en hij daalde het trapje af.

De jongens lieten hem alles zien en de kapitein knikte goedkeurend.

„’t Valt me niet af,” zei hij. „De pannen zijn gelukkig flink diep. Daar zal wel genoeg eten ingaan, maar dat moet ook, want we krijgen alle dagen snert.”

„Bah,” zei Cor. „Dat lust ik niet met die warmte.”

„Dan ga jij maar niet mee. Jongens die zeggen, „dat lust ik niet", wil ik niet in de kost hebben.”

„Goed Gerben. Dan zal ik wel snert eten,” beloofde Cor lachend.

„Zeg Gerben, heb je ook een melkbus waarin we drinkwater kunnen meenemen?” vroeg Hielke.

„Ja, dat zal wel gaan,” zei Gerben. „En dan ga ik nu een wagentje stro halen, dan kunnen jullie straks de slaapplaatsen ook klaarmaken.”

„Oké, kapitein.”

Gerben ging naar de boerderij en kwam een uur later terug met een wagen zo vol geladen met stro, dat hij ternauwernood langs de smederij passeren kon. Het stro schuurde zo dicht langs de ramen dat Klinkhamer riep:

„Hé Gerben! Dat gaat niet! Al m’n ruiten gaan stuk!”

„Geen nood!” riep Gerben en hij spoorde het paard luidkeels aan tot trekken, want de wielen van de zware wagen drongen diep in de zachte bodem van het veldje.

„Huu Bles! Vort Bles! Trek er dan aan! Huu! Huu!”

Het grote paard trok uit alle macht en wanneer het stro niet los op de wagen had gelegen, had hij zeker de pereboom ook nog omver getrokken, want de hoge vracht kon niet goed onder de takken door. Gelukkig viel nu een gedeelte van het stro op de grond en kon het paard de wagen tot naast de praam trekken.

„Nou Gerben. Jij kunt het ook vertonen,” riep Klinkhamer. „Kijk eens. De bossen stro hangen in de pereboom en het veldje lijkt wel omgeploegd. Hoe kom je erbij om zoveel stro mee te nemen? Je hebt zeker de hele boerderij leeggehaald?”

„Ik zeg maar zo,” zei Gerben, „hoe meer stro, hoe beter we kunnen slapen.”

„Maar als jij de jongens in zo’n fijn bed stopt, slapen ze de hele dag door,” meende Klinkhamer.

„O, als ze dat willen proberen, was ik ze wel wakker met de zwabber,” zei Gerben. De jongens lachten en hielpen het paard uitspannen dat daarna rustig in het veldje ging grazen.

Gerben klom boven op de wagen en riep:

„Vooruit jongens! Aanpakken! De wagen moet zo gauw mogelijk leeg.”

Hij wierp de bossen stro op de grond. Hielke raapte ze op en gaf ze aan Cor die op het achterdek stond. Cor wierp ze vervolgens in het ruim waar Sietse ze verder naar voren bracht.

„Opschieten, jongens!” riep Gerben telkens, terwijl hij zo vlug mogelijk werkte.

De vrienden deden hun uiterste best om hem bij te houden. Het stro dwarrelde hen om de oren en binnen in het ruim kwam alles onder een laag stof.

„Kan het niet een beetje kalmer?” riep Sietse kwaad. „Ik kan hier binnen bijna niets meer zien van het stof.”

„Nog even volhouden!” riep Gerben en even later wierp hij de laatste bos stro vanaf de wagen door het luik in het ruim. Sietse kreeg het bijna op z’n hoofd en hij riep boos:

„Hé! Kijk je uit?”

Lachend kwam Gerben aan boord en deed de jongens dan voor hoe ze het stro op de vloer moesten uitspreiden. Al stoeiend maakten de vrienden er een groot bed van dat wel een halve meter dik was.

„Het ligt heerlijk,” zei Sietse, toen ze het bed gingen proberen. „Ik neem geen dekens mee. Ik graaf gewoon een kuil en dan lig ik lekker warm.”

„Zou dat gaan?” vroeg Cor. „Dan neem ik ook geen dekens mee.”

„Och jô, laat je toch niets wijsmaken,” lachte Hielke. „Je zult best een flinke deken kunnen gebruiken. Geloof dat maar!”

Gerben kwam nog met een melkbus aandragen.

„Hier is de regenton,” zei hij. „En nu moeten jullie alles netjes afstoffen, want als we bezoek krijgen moet het hier minstens zo mooi wezen als in de Piet Hein, het salonjacht van de Koningin. En voordat ik het vergeet: we vertrekken maandagmorgen precies om negen uur, Dus denk erom, precies negen uur! Wie niet op tijd is, gaat niet mee of moet ons maar achterna zwemmen.”

Gerben spande het paard weer voor de wagen en met een: „Tot maandag jongens!” vertrok hij naar de boerderij.

De vrienden gingen het losse stro van het erf opruimen en nadat ook de boot weer netjes was schoongemaakt viel er voor hen niets meer te doen.

Daarom stelde Sietse voor, om nog even met de Kameleon te gaan varen. De motor werd gestart en dan voeren ze weldra op het meer.

„Laat hem nu eens op zijn snelst varen?” vroeg Cor.

„Dat doet-ie al,” zei Sietse.

„Maar dat is toch niet waar? Onze boot kan toch veel harder?” meende Hielke.

„Ja, maar ik heb het gaspedaal toch helemaal naar beneden geduwd,” zei Sietse. „Ik geloof dat er iets niet in orde is.”

„Ai. Kijk eens achterom!” riep Cor.

„Drommels, wat een rook!” riep Hielke. „Je hebt veel te veel olie in de tank gedaan, Sietse!”

„Welnee,” zei Sietse, „ik heb er helemaal geen olie bijgedaan. Er zat nog genoeg in.”

„Misschien staat de motor in brand,” zei Cor verschrikt.

„Ik zie toch geen vlammen,” zei Hielke, maar nauwelijks had hij het gezegd of er klonk een hevige knal en een straal vuur vloog achter de boot uit de uitlaatpijp.

„Wat is dat?” riep Cor, bleek van schrik. „Stop toch, Sietse. Zo meteen springt de hele motor uit elkaar!”

Sietse temperde de snelheid en liet de boot dan langzaam een bocht maken.

„We gaan naar vader,” zei hij. „De motor moet nagekeken worden, want zo kunnen we niet aan de race meedoen.”

„Nee,” zei Hielke. „Als de Kameleon niet sneller vaart, winnen we vast geen prijs.”

Kalm voeren ze terug. Af en toe gaf de motor een luide knal, waarbij de jongens elkaar dan verschrikt aankeken.

„Als-tie maar niet uit elkaar springt,” zei Cor nogmaals, en hij snakte ernaar dat ze weer veilig thuis zouden zijn.

Aanmerkelijk langzamer dan toen ze vertrokken, kwamen ze terug.

Vlak voor het boothuis gaf de motor nog een luide knal en stopte dan.

Hielke trok de boot naar binnen. Sietse was de eerste die naar de smederij holde en luidkeels riep:

„Vader! Onze motor is stuk!"

„De motor stuk?” vroeg Klinkhamer. „Maar dat kan toch niet waar zijn, Sietse?”

„Ja vader,” riep Hielke. „Telkens hevige knallen en er komt heel veel rook uit.”

„Zo? Dat is niet zo mooi, jongens. Ik zal er meteen naar kijken.”

Klinkhamer nam allerlei gereedschap van het rek aan de wand en ging met de jongens naar het boothuis. Hij maakte de kap boven de motor open en zei:

„Laat hem nog eens draaien, Sietse?!”

Sietse startte de motor, die hevig knallend weldra het hele boothuis vol walm had gepuft.

„Stop maar!” riep Klinkhamer boven het lawaai uit.

„Weet u het al, vader?” vroegen de jongens vol spanning.

„Ja. De motor heeft vervuilde kleppen.” Klinkhamer wees naar enige rechtopstaande stangetjes: „Dat zijn de kleplichters,” legde hij hun uit. „Kijk, als ik aan het vliegwiel draai, gaan ze op en neer en dan gaan de kleppen om de beurt open en dicht. Wanneer de kleppen niet goed meer sluiten komt het benzinegas in de uitlaatpijp en daar ontstaan dan die hevige knallen.”

„Moeten er nu nieuwe kleppen in, vader?” vroeg Hielke.

„En kan het wel gauw gemaakt worden?” vroeg Sietse bezorgd.

„De kleppen moeten schoon geschuurd worden,” zei Klinkhamer, „maar dat is nog een heel werkje. Jullie mogen wel flink helpen.”

Nu, dat wilden de jongens natuurlijk heel graag en bereidwillig gaven ze vader de gereedschappen aan.

Klinkhamer schroefde het bovenstuk van de motor los en kon dan de kleppen eruit halen. Hij toonde de jongens, hoe op de randen een laagje roet zat.

„Dat is er gauw genoeg afgeschuurd,” meende Cor.

„Ja, dat dacht je maar,” zei Klinkhamer. „Kom maar mee naar de werkplaats, dan zal ik jullie even voordoen hoe er geschuurd moet worden.”

In de smederij plaatste Klinkhamer een stuk ijzer tussen een bankschroef. In het ijzer was een kuiltje geboord, dat precies de vorm van een klep had. In dit kuiltje smeerde Klinkhamer een schuurpasta en drukte er vervolgens een klep in, die hij stevig in de pasta duwde en dan ronddraaide. Na een tijdje gedraaid te hebben veegde hij de klep schoon met een dot poetskatoen en nu bleek het roet weggeschuurd te zijn. Klinkhamer hield de klep naar het raam gekeerd en toen konden de jongens duidelijk zien dat de randen nog lang niet zuiver vlak waren.

„Moeten we nu zó lang schuren tot het metaal zuiver vlak is?” vroeg Hielke.

„Juist, mijn jongen en dat zal héél wat tijd kosten. Enfin, jullie moeten elkaar maar aflossen, des te vlugger kunnen jullie werken.”

Het bleek de jongens weldra dat het een langdurig werkje was, want hoewel ze de kleppen zo stevig mogelijk in de schuurpasta ronddraaiden, werd het metaal slechts heel langzaam gladder. En volgens Klinkhamer moest het spiegelglad zijn, voordat een klep weer helemaal goed was. De jongens deden evenwel hun uiterste best, want ze begrepen wel, dat hoe beter ze dit werkje verzorgden, hoe sneller hun boot zou kunnen varen.

Glimlachend zag Klinkhamer hoe ze weldra stonden te zweten van inspanning. Hij controleerde hun werk even en ging dan in huis, want het was al zeven uur geworden.

Cor, die met zijn vuile handen het zweet afveegde, leek weldra meer op een schoorsteenveger dan op een net stadsjongetje. Zijn tante schrok ervan, toen ze kwam kijken waar hij toch bleef.

„Dacht ik het niet?” riep ze uit. „Ben je weer hier? Je ziet eruit als een smeerpoets! Vooruit! Je moet je nu ogenblikkelijk gaan wassen en naar bed!”

„Maar tante. De kleppen moeten schoon, anders kan de Kameleon niet varen!”

„Dan vaart hij maar zonder kleppen,” zei tante. „Maar jij gaat je ogenblikkelijk wassen.” Kordaat trok ze Cor mee. Gemeen natuurlijk, maar Hielke en Sietse werkten toen met verdubbelde ijver verder, totdat vader ook hen kwam halen.

„Hoe staat het erbij?” vroeg Klinkhamer. „Werken jullie de hele nacht door?”

„We moeten er nog drie schuren, vader. En kijkt u eens of die andere zo wel goed zijn?”

Klinkhamer bekeek hun werk en vond dat hij het zeker niet beter had kunnen doen.

„Maar nu moeten jullie ermee ophouden, ’t Is bedtijd!”

Hoewel de jongens graag hadden doorgewerkt, gingen ze toch met vader mee. Van moeder kregen ze ieder een dikke boterham en dan duurde het niet lang of ze lagen in bed, waar ze van vermoeidheid weldra insliepen.

Klinkhamer ging nog even naar de werkplaats, waar hij de overige kleppen schoon schuurde. Hij geloofde weliswaar niet, dat de Kameleon een prijs zou winnen, maar hij wist heel zeker, dat het een grote teleurstelling voor de jongens zou zijn, als ze niet mee konden doen.

Nou en daaraan zou het bij vader niet liggen, want hij schuurde net zo lang tot alles piekfijn in orde was.

En toen sloeg de klok reeds middernacht!

HOOFDSTUK VIII

Op reis naar Krooswijk

Het was voor Hielke en Sietse de volgende morgen een grote verrassing toen alle kleppen reeds geschuurd bleken te zijn. De jongens waren extra vroeg opgestaan om het werk zo spoedig mogelijk af te maken en ze keken dan ook heel blij, toen ze ontdekten hoe alles reeds klaar was.

„Dat hebben de kaboutertjes zeker gedaan,” lachte Hielke.

„Ik denk van een reus, want vader zal het werk wel afgemaakt hebben,” veronderstelde Sietse.

„Ja! Onze vader is een reus,” stemde Hielke mee in en dan, in een plotselinge opwelling om hun dankbaarheid te tonen, stormden ze de trap op naar de slaapkamer van hun ouders.

„Vader! U wordt vriendelijk bedankt voor het schuren van de kleppen.”

„Zo! Drommelse kwajongens,” mopperde Klinkhamer quasi verontwaardigd. „Moeten jullie me nu ook nog uit de slaap halen? Hoe laat is het?”

Hielke keek op de wekker, die op het nachtkastje stond. „Het is kwart over zes, vader.”

„Nou, het is fraai,” zei Klinkhamer. „Enfin, ik zal maar opstaan en die boot van jullie meteen in orde brengen. Dan is dat karwei maar weer klaar.”

„Ha! Fijn, vader!” juichten de jongens. Ze holden naar de smederij terug en begonnen het gereedschap naar de boot te brengen.

Even later kwam Klinkhamer ook in het boothuis. Nadat hij een verse pijp tabak had aangestoken, begon hij de kleppen weer in de motor te zetten. Het was een heel nauwkeurig werkje, want alles moest heel zuiver worden afgesteld. De jongens keken vol aandacht toe, hoe vader de moeren vaster of losser draaide, om zo de kleppen in de juiste stand te brengen. Maar eindelijk was dan alles klaar en kon de motor proefdraaien.

„Eerst niet te snel, Sietse!” waarschuwde vader en dan liet Sietse de motor kalm draaien totdat vader hem beduidde om geleidelijk aan meer gas te geven. Sneller en sneller begon de motor te lopen, totdat het gaspedaal helemaal ingedrukt was.

Klinkhamer knikte goedkeurend, want de motor snorde dat het een lust was. Er kwam geen dikke rook meer achter uit de pijp en er klonken ook geen luide knallen meer.

„Nou jongens, het is prima in orde,” zei vader. „Jullie moeten straks maar eens gaan proefvaren. Maar eerst gaan we een boterham eten.”

Nauwelijks zaten ze aan tafel of Cor kwam binnen. Hij droeg geen overall, maar was netjes op z’n zondags gekleed.

„Ha Cor! Wat ben jij deftig!” riepen Hielke en Sietse.

„Tante gaat m’n overall uitwassen,” zei Cor en mistroostig liet hij erop volgen: „Nu kan ik jullie niet meer helpen bij het schuren.”

„Wel jô! Dat is niet meer nodig,” lachten zijn vrienden. „De motor is allang klaar!”

„Is het waar?” vroeg Cor verrast en terwijl Hielke en Sietse hun boterhammen verder opaten, ging hij bij de Kameleon kijken. De tweeling kwam hem spoedig achterna en dan vroeg Hielke of Cor ook meeging voor de proefvaart.

„Anders wel graag,” zei Cor, „maar ik mag met mijn zondagse kleren niet in jullie boot, heeft tante gezegd. En als ze het ziet, mag ik niet mee kamperen.”

„Nou, dan gaan we maar met zijn tweeën,” zei Sietse en startte de motor.

Cor keek mistroostig de Kameleon na, die weer op volle toeren over het meer stoof. Hielke en Sietse waren opgetogen, want hun boot leek wel sneller te varen dan ooit.

Binnen de tien minuten waren ze terug.

„Zijn jullie nu al helemaal naar de overkant geweest?” vroeg Cor verwonderd, die nog steeds op de brug stond te wachten.

Sietse knikte en Hielke riep:

„Onze boot vliegt over het water. We winnen vast een prijs.”

Maar zover was het nog niet! Ze moesten eerst nog twee nachten slapen, maar eindelijk toch brak de maandagmorgen aan waarop ze zouden vertrekken.

Nauwelijks was de zon boven de horizon of Hielke en Sietse stonden op en begonnen hun dekens enzovoort naar de praam te brengen. Ook Cor kwam weldra met drie dekens en twee helder witte lakens aandragen.

„Gaat je tante ook mee?” vroeg Sietse lachend, naar al die dekens kijkend. „En wat moet je met die witte zeilen?”

„Welnee jô, dat zijn lakens!”

„Lakens? Ha, die is goed! Wie gaat er nu in het stro slapen onder lakens?”

„Tante wil het,” zei Cor, „maar ik doe het toch niet.”

„Ik heb maar één deken, meer neem ik niet mee,” zei Sietse. „Je zult zien, in die dikke laag stro word je gloeiend heet.”

Hielke kwam de hengels aan boord brengen. Hij had er voor Cor ook een meegebracht.

Sietse haalde de Kameleon uit het boothuis en bond hem met een stevig touw achter de grote praam vast.

„Weet je wat we nog niet hebben,” zei Hielke, „vaarbomen om de praam van de wal te duwen. Gaan jullie mee naar Wierda om er een paar te halen?”

Met z’n drieën gingen ze naar de beurtschipper, die hun twee vaarbomen en een loopplank gaf. De plank was tamelijk zwaar en de jongens waren dan ook blij toen ze met veel moeite alles aan boord hadden gebracht.

„En nu moet er nog water in de melkbus,” zei Sietse en hij ging ermee naar de kraan in de keuken.

Klinkhamer droeg de volle bus weer aan boord, want dat was voor de jongens te zwaar.

„Hebben jullie nu alles?” vroeg vader en hij keek in het ruim. „Tjonge,” lachte hij, „ik zou best mee willen.”

Mevrouw Bleker kwam ook even kijken.

Ze durfde niet goed over de plank te lopen, maar Klinkhamer stak haar een hand toe en hielp haar aan boord. Voorzichtig liep ze over het ijzeren dek naar de ingang van het ruim.

„Wat een donker hol!” riep ze uit. „Is het niet ongezond?”

„Kom, kom, buurvrouw. Dat meent u toch niet. Het is een drijvend paleis,” merkte Klinkhamer lachend op.

„Cor? Waar zit je? O ja. Ik zie je al. Wacht. Ik kom bij je.”

Tante daalde het trapje af en ging alles bekijken.

„Ligt het stro zomaar op de vloer? vroeg ze misnoegd, „waarom hebben jullie geen kribben?”

„Die hebben ze niet nodig, buurvrouw,” zei Klinkhamer. „Dat is veel te gevaarlijk. Als de boot gaat schommelen, rollen ze eruit.”

Daar gaf tante maar geen antwoord op en dan vroeg ze: „Waar is die mijnheer Gerben? Ik wil hem, voordat ze op reis gaan, wel even spreken.”

„Onze kapitein is wel laat,” zei Hielke.

„Als hij maar niet ziek is,” veronderstelde Cor.

„Gerben ziek?” riep Sietse uit. „Nou, geloof dat maar niet.”

„Daar komt jullie gezagvoerder!” riep Klinkhamer.

De jongens kwamen uit het ruim om hun kapitein te verwelkomen. Op splinternieuwe gele klompen kwam Gerben over het grasveldje wandelen. Over zijn schouder droeg hij een grote jutezak, volgepropt met een deken en allerlei benodigdheden. In zijn linkerhand hield hij een hengel en aan een koord om zijn hals droeg hij een muziekinstrument, dat een piston bleek te zijn. Het blinkend gepoetste koper schitterde vrolijk in de zon.

„Goeiemorgen,” zei Gerben. „Zijn ze er allemaal?”

„We wachten al een uur op je!” riep Sietse.

„Had je je verslapen, Gerben?” vroeg Klinkhamer.

„Welnee. Maar ik moest eerst nog even het weerbericht horen. Als er storm komt, varen we niet uit.”

De jongens, die wel begrepen dat Gerben een grapje maakte, lachten luid.

Maar mevrouw Bleker knikte goedkeurend.

„Goed zo, mijnheer Gerben,” zei ze. „Ik hoor wel dat de jongens een vertrouwde schipper hebben.”

„O ja, mevrouw. Ik zal voor hen zorgen alsof het mijn eigen zoons waren,” beloofde Gerben en hij liet zijn plunjezak in het ruim glijden.

„Wat moet je met die hoorn, Gerben?” vroeg Hielke, die beneden in het ruim stond en de spullen van zijn kapitein aanpakte.

„Daar blaas ik signalen op voor de bruggen,” verklaarde Gerben. „Is alles klaar?”

„Oké, kapitein,” riepen de jongens.

„Dan gaan we vertrekken! Sietse, start de motor maar!”

Sietse liet zich in de Kameleon zakken, die achter de praam lag. Klinkhamer maakte de touwen los en wierp ze aan boord. Cor en Hielke namen ieder een vaarboom en duwden de zware praam langzaam van de wal. Gerben stond als een echte stuurman aan het roer en Sietse liet de motor van de Kameleon draaien. Op de wal stonden vader, moeder en mevrouw Bleker te kijken, hoe Gerben de boot naar het midden van de vaart stuurde. Nu blies de kapitein een schetterende fanfare op zijn piston, waarop de brugwachter op een draf zijn huis uit kwam hollen en vlug de brug opende.

De jongens zwaaiden vrolijk naar de achterblijvenden op de wal en dan gleed de praam langzaam door de brug.

„Het kost eigenlijk een dubbeltje,” riep de brugwachter. „Maar omdat jullie het zijn, mag het deze keer gratis.”

„Dank u wel! En tot ziens!” riepen de jongens en dan voeren ze het wijde meer op.

De Kameleon begon sneller te varen, omdat Gerben de praam anders niet in de koers kon houden vanwege de zijwind.

Met een flinke vaart ging het over het meer. De toren van hun dorp werd steeds kleiner en spoedig bereikten ze de overkant. Langs een breed kanaal ging de tocht nu verder tot ze een klein dorpje naderden.

„Nu moeten jullie straks luid zingen, jongens!” zei Gerben en hij blies weer enige fanfares op zijn piston.

Uit de huizen kwamen vele mensen, nieuwsgierig kijkend naar de waterkant.

„Wat een stel!” werd er geroepen, toen de praam met de vrolijk zingende club voorbij voer.

„Worden jullie niet zeeziek?” riep een grappenmaker.

Als antwoord probeerde Gerben op zijn instrument met de jongens mee te spelen, maar het klonk zo vals, dat de mensen op de wal nog meer grapjes maakten.

Ze vroegen of Gerben lid was van het Concertgebouworkest en of hij graag kanariezaad lustte.

„Hm,” bromde de kapitein. „Ze hebben hier geen gevoel voor muziek. Geef gas, Sietse!”

„De machinist" in de Kameleon gehoorzaamde direct en juist toen de praam grotere snelheid kreeg, stak een luxe motorboot van wal en kwam dwars in het vaarwater van Gerben te liggen. Gerben toeterde uit alle macht en probeerde de praam aan de kant te sturen, maar ’t was reeds te laat. Krakend schuurde de zware veeboot langs het mooie motorjacht en duwde het opzij alsof het een notedop was.

De eigenaar riep lelijke woorden van kwaadheid.

„Eigen schuld,” riep Gerben terug, „U had moeten wachten tot we gepasseerd waren.”

Het motorjacht ging weer aan de wal liggen, en terwijl de eigenaar zijn schade ging opnemen, vervolgde de praam ongestoord zijn weg.

„Met onze boot valt niet te spotten,” merkte Cor lachend op.

„Hij is zo sterk als een ijsbreker,” zei Hielke. „We kunnen er best mee naar de noordpool varen.”

„Jij wilt er zeker een tweede „Willem Barentsz" van maken?” vroeg Gerben vrolijk.

„Hè ja!” riep Cor, „dat is een prachtige naam voor onze boot. Wie heeft er een krijtje? Dan zal ik het er even opschrijven.”

Hielke voelde in al zijn zakken en tussen een stuk touw en zijn zakmes, vond hij ook nog een stukje krijt.

Hiermede tekende Cor in sierlijke letters de naam „Willem Barentsz" aan weerskanten van het ruim.

Intussen naderden ze een sluis, waar vele schepen lagen te wachten.

„We kunnen er nog net bij,” zei Gerben, maar plotseling klonk een sirene achter hen.

Het was de beschadigde motorboot, die hen snel inhaalde en probeerde om voor de praam in de sluis te komen.

„Drommels, Sietse!” riep Gerben. „Geef gas! Als ze het van ons winnen, moeten we minstens een uur wachten voor we ook in de sluis kunnen.”

De motor van de Kameleon begon luid te brommen en de Willem Barentsz kreeg weldra zoveel snelheid dat het motorjacht hen niet meer in kon halen. En dat was maar gelukkig ook, want toen ze de sluis binnenvoeren, kon er geen boot meer bij. Het motorjacht moest wachten.

Hielke en Cor wilden de praam aan de wal vastbinden, maar Gerben riep:

„Niet doen jongens. Zo meteen gaat het water zakken en zou onze schuit aan de wal blijven hangen.”

De jongens maakten de touwen weer gauw los. Het duurde niet lang of het water was zo ver gezakt dat de deuren aan de andere kant van de sluis opengemaakt konden worden. Eén voor één voeren de schepen eruit. De Willem Barentsz volgde als laatste en welgemoed stuurde Gerben verder het avontuur tegemoet.

Het was prachtig weer en heerlijk luierend zaten Hielke en Cor op het voordek in het zonnetje.

Sietse zat met zijn benen buiten boord van de Kameleon en liet het water langs zijn tenen spelen. Hij hoefde niet op het stuur te letten, want zijn boot volgde trouw de praam, die door Gerben als een volleerd schipper in de goede koers werd gehouden.

Af en toe voer hun een schip voorbij en dan werd er steeds een vriendelijke groet tussen de mannen aan het stuur gewisseld. Een paar meeuwen vlogen rond de praam en doken achter in het kielzog, waar ze enige visjes wisten te bemachtigen.

Sietse, die ernaar zat te kijken, kreeg ook al trek in eten en hij riep: „Hoe laat is het, Gerben?”

De kapitein keek op z’n horloge.

„Drommels het is al half twaalf. Tjonge, wat gaat de tijd snel. Zeg Hielke! Zet jij eens een ketel water op het petroleumstel!”

„Goed, kapitein!” Hielke stond op en begaf zich naar het ruim. Daar plaatste hij een volle ketel boven de petroleumvlammen en wachtte geduldig tot het water begon te koken. Vlug draaide hij de vlammen lager en riep:

„’t Water kookt, kapitein!”

„Goed zo!” zei Gerben en hij stuurde naar de wal.

De Willem Barentsz werd stevig vastgebonden en daarna gingen de jongens zwemmen.

Gerben zette koffie en sneed voor ieder van de jongens vijf dikke boterhammen, die hij flink belegde met kaas.

De toren van een nabijgelegen dorpje sloeg juist twaalf uur, toen „de kapitein" zijn bemanning toeriep: „Schaften, jongens! Wie niet gauw komt, krijgt niets!”

Van het zwemmen en de frisse buitenlucht hadden de vrienden reuze trek gekregen en dus behoefde Gerben hen niet voor de tweede maal te roepen.

Maar toen ze voor ieder zo’n grote stapel brood zagen klaarstaan, schrokken zelfs Hielke en Sietse wel even, ofschoon zij toch flink konden eten.

„Wat is er?” vroeg Gerben argwanend. „Lusten jullie mijn brood niet? Er zit toch heus geen vergif in.”

„Moeten we dat alles opeten,” vroeg Cor aarzelend.

„Wat dacht jij dan? Dat ik het voor de vissen heb klaargemaakt?” vroeg Gerben verontwaardigd. „Als jullie het niet gauw naar binnen werken, vaar ik meteen rechtsomkeert naar huis!”

Lachend schoven de jongens rond de tafel en nadat Gerben voor ieder een grote beker koffie had ingeschonken, begonnen ze dapper te eten.

„Maar de sneden zijn wel wat dik,” merkte Cor op. „Ik kan ze bijna niet in mijn mond krijgen.”

„Je moet maar meer zingen,” zei Gerben. „Dan wordt je mond wel groter.”

„Ik heb er al vier op,” riep Sietse en het duurde niet lang of zelfs Cor had alles opgegeten.

„Goed zo!” zei Gerben. „Jullie worden echte schippers!”

Buiten klonk het gepuf van een motorboot, maar even daarna stopte de motor en hoorden onze kampeerders een bons tegen de wand van de „Willem Barentsz".

„We krijgen bezoek,” zei Gerben en hij stond op om te gaan kijken.

Nauwelijks had hij een voet op de onderste tree van het trapje gezet of er verscheen een veldwachter voor de ingang van het ruim.

„Is hier volk aan boord?” vroeg hij.

„Jawel, mijnheer. Komt u maar verder,” nodigde Gerben vriendelijk.

De politieman daalde het trapje af en knikte knipogend tegen de jongens.

„Aha,” zei hij lachend, „ik zie het al. Jullie zijn kampeerders? En waar gaat de reis heen, jongelui?”

„Naar Krooswijk, mijnheer!” riepen de vrienden.

„O juist. Jullie willen gaan kijken bij de wedstrijden?”

„Nee mijnheer. We gaan zelf meedoen,” zei Sietse trots.

„Meedoen?” vroeg de politieman verwonderd. „Maar jullie hebben toch geen zeilboot?”

„Nee mijnheer, maar wel een motorboot.”

Een moment keek de agent hen niet begrijpend aan, maar dan begon hij onbedaarlijk te lachen:

„Nee maar,” riep hij uit. „Jullie willen toch niet beweren dat jullie met die oude opduwer aan de grote race gaat meedoen?”

„Ja dat doen we wel, mijnheer‚” riep Sietse verontwaardigd en toen hij er nog aan toevoegde dat ze zeker een prijs zouden winnen, liep de agent luid lachend het trapje weer op en riep: „Dat zal ik mijn collega vertellen. Zo’n grap heb ik nog nooit gehoord. Veel succes, jongens!”

En tegen Gerben zei hij: „U moet die jongens niet mee laten doen. ’t Wordt immers toch een grote teleurstelling!”

„Misschien,” zei Gerben.

De politieman keek Gerben verwonderd aan, haalde zijn schouders op en stapte hoofdschuddend op zijn eigen boot over. Daar zagen de jongens hoe hij de andere agent iets vertelde en naar de Kameleon wees, waarop de politiemannen vrolijk lachend verder voeren.

„Nou,” zei Gerben, „dat zijn er alvast twee, die woensdag zullen opkijken, als de Kameleon op zijn snelst vaart.”

„Ja,” zei Sietse grimmig. „En dan kunnen geen tien politieboten ons bijhouden.”

HOOFDSTUK IX

De kapitein kan leuk vertellen — Er komt nog een passagier aan boord

Die middag voeren ze langs verscheidene dorpen en overal waar Gerben zijn fanfares liet klinken, kwamen de mensen naar hen kijken. En als ze dan dat stel in die grote praam voorbij zagen varen, schudde iedereen lachend zijn hoofd.

Algemeen was men van oordeel, dat de praam veel te groot, de bemanning te klein en de kapitein te lang was. Althans dat begrepen Gerben en de jongens uit de vele opmerkingen die ze te horen kregen.

Zo riep iemand: „Gaan jullie met de grote schuit emigreren?”

En een ander vroeg: „Kunnen die kleine jongens wel zo lang bij hun vader en moeder vandaan?”

Toen ze onder een hoge brug doorvoeren, waarbij Gerben bijna zijn hoofd stootte, riep een kleine jongen:

„Die schipper is ook veel te lang.”

Maar onze vrienden trokken zich niet veel van al die opmerkingen aan en voeren welgemoed verder, totdat Gerben om vijf uur besloot aan te leggen. Hij stuurde de praam naar de wal. Hielke en Cor sprongen van boord en maakten de touwen vast.

„Hier blijven we overnachten,” zei Gerben. „En dan zullen we eens een lekkere maaltijd gaan klaarmaken. Hierzo. Gaan jullie alvast de aardappelen schillen!” Gerben zette een emmer met aardappelen op de wal en een pan, half vol water, ernaast. De jongens gingen in het gras rond de pan zitten en begonnen vlijtig te schillen. Cor, die dit werkje nog nooit gedaan had, deed z’n uiterste best om de tweeling bij te houden, maar het lukte hem maar half.

Sietse probeerde steeds sneller te schillen, hetgeen voor Hielke aanleiding was om het nog vlugger te doen. Zo hadden ze in een minimum van tijd de pan boordevol. "Toen er beslist geen aardappel meer bij kon, riep Hielke:

„Is het zo genoeg, kapitein?”

Gerben kwam kijken, maar riep dan verontwaardigd: „Wie doet er nu zoiets? Daar is meer dan genoeg voor een heel dorp. Jullie lijken wel dol!”

„Nou,” zei Sietse glunderend, „dan behoeven we morgen niet te schillen!”

„Maar het gebeurt niet weer!” mopperde Gerben, terwijl hij de helft van de aardappelen in een emmer deed en de rest op een petroleumstel zette. In afwachting dat Gerben het eten klaargemaakt zou hebben, gingen de jongens een partijtje voetballen. Een paar koeien, die in het weiland liepen, kwamen er nieuwsgierig naar kijken.

„We hebben groot publiek,” zei Cor lachend; maar toen de bal tussen de koeien terechtkwam, schrokken de dieren zo, dat ze wild weg holden.

„Hé jongens! Dat mag niet!” riep Gerben die juist aan dek kwam. „Als de boer het ziet, mogen we hier niet blijven liggen. En komen jullie nu eten?”

„Graag, kapitein!”

De vrienden holden de loopplank op en schaarden zich vol verwachting rond de tafel. Maar als ze gehoopt hadden dat er wel iets aan de kookkunst van Gerben zou mankeren, hadden ze het toch mis, want de kapitein had een voortreffelijk maal klaargemaakt. De zelf geschilde aardappelen met sperzieboontjes smaakten best en toen ze ook nog een heerlijk bord karnemelkse pap kregen, hadden ze meer dan genoeg gehad.

„Hè, hè,” lachte Cor, „je bent een reuze kok, Gerben. Zoveel heb ik nog nooit gegeten.”

„Zo gaat-ie goed,” lachte Gerben, „ik zal van jou een dikke schipper maken, Cor. Zo eentje met een ringbaard.”

Daar moesten de jongens hartelijk om lachen en Sietse riep: „Wat zou tante schrikken, als Cor met een ringbaard uit het ruim kwam opduiken.”

„Tja,” zei Gerben, „en toch zou zoiets best mogelijk kunnen zijn. Zo heb ik een man gekend, die uit een ver land een haargroeimiddel had meegebracht. Het was een wonderzalf. Als je er een beetje van op je huid smeerde, groeide er meteen haar op.”

„Dat zal wel,” riepen de jongens lachend, want ze begrepen best dat Gerben maar wat fantaseerde.

„Geloven jullie het niet?” vroeg Gerben verontwaardigd.

„Maar natuurlijk wel, Gerben,” lachten de vrienden en Hielke vroeg: „Wat gebeurde er verder met die zalf?”

„Dat kan ik jullie eigenlijk niet met droge ogen vertellen,” zei Gerben, terwijl hij een sigaret rolde. „Maar in een onbewaakt ogenblik kregen de kinderen die zalf te pakken en toen was de ramp niet meer te overzien.” En zonder blikken of blozen, terwijl Gerben de jongens aankeek, als hij ze met zijn ogen wilde dwingen om alles te geloven, vertelde hij verder:

„Het oudste kind van vijf jaar proefde eraan met zijn tong en in een ommezien had het een lange haarvlecht uit de mond hangen.”

De jongens rolden bijna van de bank, zo moesten ze lachen. Hierdoor aangemoedigd, ging Gerben verder:

„Een lief blond meisje smeerde zalf aan haar kin en kreeg zowaar een volle zwarte baard, die tot op de grond reikte.”

Cor kreeg de hik van ’t lachen.

„Zo’n prachtig verhaal heb ik nog nooit gehoord,” riep Hielke en gretig vroeg hij: „En toen, Gerben?”

„Toen was het hoog tijd, dat jullie gingen opstaan en alles netjes afwasten.”

„Hè wat jammer, dat het verhaal nu al uit is,” zei Cor en lachend om de zotte fantasie van hun kapitein begonnen ze de borden en pannen schoon te wassen.

Gerben keek even of het goed ging en na hen gewaarschuwd te hebben., dat ze voor ieder gebroken bord of beker onder de praam doorgehaald zouden worden, ging hij zijn hengel in orde maken.

Toen de jongens even later de afwas klaar hadden en aan dek kwamen, zagen ze Gerben met zijn hengel langs de waterkant heen en weer lopen op jacht naar snoeken.

Even stonden de vrienden ernaar te kijken, maar gingen dan ook hun hengels in orde brengen. Hielke kneedde deeg van een stuk brood. Naast elkaar gingen ze op de rand van de praam zitten vissen.

Het duurde niet lang of Sietse haalde een flinke baars omhoog. Vijf minuten later haalde ook Hielke een baars uit z’n element.

„Nu is het jouw beurt, Cor,” zei Sietse lachend en nauwelijks had hij dat gezegd of de dobber van Cor ging met een ruk naar beneden en dan haalde onze vriend zowaar de derde baars aan boord.

„Als het zo doorgaat,” zei Hielke, „kunnen we vanavond nog lekker vis bakken.”

En terwijl Gerben geduldig met zijn hengel langs de vaart heen en weer liep, zonder iets te vangen, haalden de jongens verscheidene vissen op.

„Moeten we nog meer vangen, Gerben?” riep Hielke. „We hebben er al veertien.”

„Dat zal wel,” zei Gerben, die er geen woord van geloofde. „Er zit hier geen vis. Ik heb nog niets gevangen.”

Vermoeid van het heen en weer lopen, rolde hij het snoer rond de hengel en kwam aan boord.

Hij zette natuurlijk grote ogen op, toen hij de vangst van de vrienden zag.

„Nee maar!” riep hij uit, „jullie kunnen het! Die zullen we eens fijn bakken!”

„Ik denk dat we de vaart leeg gevist hebben, want ik vang niets meer,” lachte Sietse.

„Het is al meer dan genoeg,” zei Gerben en hij haalde het grootste petroleumstel uit het ruim en plaatste het op het dek.

„We zullen ze hier buiten maar bakken,” zei hij, „anders moeten we de hele nacht in die vislucht slapen en dat is helemaal niet gezellig.”

Terwijl de jongens de baarzen schoonmaakten, zette Gerben een grote koekepan op het vuur en bracht daarin de olie aan de kook.

En dan begon het feest van het bakken.

Eén voor één liet Gerben de vissen in de sissende en spattende olie glijden. Met een vork keerde hij ze om en om, totdat ze heerlijk bruin waren.

De vrienden zaten er in een kringetje bij te kijken. De geur van de vis prikkelde hun neuzen en deed hun het water in de mond lopen.

„Nou,” zei Gerben goedkeurend, toen hij de laatste vis aan de vork prikte en ze bij de stapel op het bord legde. „Dat zal me een smulpartij worden.”

„Mijn maag jeukt ervan,” zei Sietse en dan volgden de jongens Gerben, die het boordevolle bord voorzichtig in het ruim droeg. De vis was nog zó warm, dat Gerben het bord bijna niet vast kon houden. Daardoor zette hij het wat al te hard op tafel, met het gevolg, dat het doormidden scheurde.

„Ai! Je hebt mijn bord gebroken!” riep Cor.

„’t Spijt me, maar het was me te heet. Morgen koop ik wel een nieuw voor je,” beloofde Gerben.

„Je mag mijn bord ook wel breken,” zei Sietse. „Dan krijg ik ook een nieuw.”

„Nee jongetje. We maken er geen vrolijke keuken van,” zei Gerben, „dat wordt me te duur.”

Buiten werd het reeds schemerig en in het ruim was het al zo donker, dat Gerben de lantaarn aanstak.

Hij verdeelde de vis en bij het zachtgele licht van de lamp zaten ze net zo lang te smullen, totdat alles op was.

Sietse zei plagend tegen Gerben:

„Toch begrijp ik niet, dat jij niet één visje kon vangen. Er waren er toch genoeg?”

„Zo? Begrijp jij dat niet?” vroeg Gerben. „Nou, dan ben je net als die schippersknecht, die niet snapte waar zijn horloge gebleven was,”

„Welke schippersknecht?” vroeg Sietse.

„Heb je dat verhaal nog nooit gehoord?”

„Nee, ik weet van niets,” zei Sietse. „Wat was er dan met dat horloge?”

„Och kom,” lachte Gerben, „dat verhaal kennen jullie natuurlijk allang.”

„Nee Gerben! Eerlijk niet!” riepen nu ook Cor en Hielke en bedelden net zo lang, tot Gerben bereid was om het verhaal te vertellen.

„Maar als ik merk dat jullie het reeds kenden, vertel ik nooit meer wat. Nou, daar gaat-ie dan,” zei Gerben.

„Tien jaar geleden had de beurtschipper een knecht, die nog dommer was dan een os. Steffen, zo heette hij, kocht op zekere dag in de stad een horloge. Hij was er zo blij mee als een kind en op de terugweg haalde hij het telkens uit zijn zak om er op te kijken. Maar op een gegeven moment, toen het schip juist midden op het meer voer, glipte het horloge uit zijn handen en rolde te water.

Geen nood, dacht Steffen en hij zette op de plaats waar het uurwerk overboord gevallen was, met krijt een kruisje op de reling. Toen het schip weer in het dorp voor de wal lag, wilde Steffen op de plaats bij het kruisje gaan dreggen. De schipper kwam hem toen gauw vertellen, dat het grote onzin was, omdat het horloge ginds in het meer lag.

Maar dat kon Steffen niet begrijpen en hij hield steeds maar vol, dat hij toch zelf gezien had, hoe het bij dat kruisje overboord viel.

Ten einde raad heeft de schipper hem toen maar ontslagen. Zo’n domme knecht kon hij niet gebruiken.”

„Dat was een mooi verhaal, Gerben,” zei Cor lachend.

„Nou begrijp ik, waarom vader wel eens zegt, als ik iets verkeerd doe: Je lijkt Steffen wel,” zei Hielke.

„Dacht ik het niet?” riep Gerben. „Jij wist er dus alles van? Nu vertel ik nooit meer wat! En nu als de drommel naar bed! ’t Is al over tienen!”

Stoeiend zochten de jongens een plaatsje in het stro. Cor liet de witte lakens netjes opgevouwen aan de kant liggen en maakte net als Hielke en Sietse een kuiltje. Daar kropen ze behaaglijk in en trokken de dekens over zich heen.

„Ik lig heerlijk‚” riep Sietse, die een extra diepe kuil had gemaakt. „Zo’n bed is net zo goed als dat van thuis.”

„Hm,” lachte Hielke. „Ik heb anders net het gevoel alsof ik op vaders aambeeld lig.”

Gerben schoof het luik bij de ingang half dicht en maakte ook zijn bed in orde. Dan blies hij de lamp uit en zei: „Welterusten, jongens! Ik ga onder zeil en ben niet eerder weer te spreken dan morgenvroeg om zeven uur. Tot ziens!”

„Welterusten, kapitein!” klonk het lachend in koor.

Het duurde niet lang of allen lagen in diepe rust.

Door niets gestoord lag de praam tussen de weilanden. Kleine golfjes kabbelden gezellig tegen de scheepswand en verder werd er niets anders gehoord dan af en toe het geloei van een koe in de verte. Gerben en de jongens sliepen dan ook als rozen, totdat Sietse plotseling wakker schrok.

Eerst wist hij niet meer waar hij was, maar dan herinnerde hij zich hun kampeertocht en begreep hij meteen waarom zijn bed zoveel harder was dan thuis. Hij had zich namelijk zó diep ingegraven, dat hij nu op de houten vloer lag. Sietse werkte zich omhoog en juist zou hij opnieuw gaan slapen, toen hij een vreemd geluid hoorde.

Meteen was hij klaar wakker. Met ingehouden adem bleef hij luisteren en dan… ja, daar klonk het weer.

Het was een klaaglijk gehuil van iemand in nood.

„Gerben!” riep Sietse.

„Hè? Wat?” schrok Gerben.

Hielke en Cor waren ook meteen wakker en vroegen wat er aan de hand was.

„Luister maar!” zei Sietse.

Allen hielden zich muisstil en dan klonk plotseling weer dat klaaglijk gehuil.

„Drommels,” riep Gerben, „wat zullen we nu beleven?”

Haastig stak hij de lantaarn aan en hiermee gewapend klom hij aan dek, op z’n hielen gevolgd door de jongens.

„Ja, kijk!” riep Cor, „daar loopt iemand!"

Nu zagen de anderen het ook. In de schemering van de nacht liep aan de overkant van de vaart een man, die zich snel verwijderde.

„Hé daar!” riep Gerben. „Wacht eens even!”

Maar de onbekende had zeker iets op zijn kerfstok, want in plaats van te wachten, zette hij het meteen op een lopen.

„In de boot!” riep Gerben en samen met Sietse sprong hij in de Kameleon en voeren ze vlug naar de overkant,

Het was te laat. De man bleek een fiets te hebben, waarmee hij weldra in de duistere polder verdween.

„Enfin,” zei Gerben, „van hem zullen we voorlopig wel geen last meer hebben.”

Dan hoorden ze plotseling weer dat klaaglijke gehuil.

„Drommels, Sietse, daar drijft iets,” riep Gerben en hij wees naar rechts.

Ogenblikkelijk stuurde Sietse erheen en dan tilde Gerben een jutezak aan boord, waarin een nog levend dier zat. Vlug sneed hij het touw stuk en maakte de zak open. Er kwam een bibberend zwart-wit getekend hondje te voorschijn.

„Zo vriend,” begroette Gerben hem vriendelijk, „daar waren we net op tijd, hè? Wat is die baas van jou toch een gemene kerel. Maar nu blijf je bij ons. Ja, je bent braaf!”

Het was of het diertje alles verstaan had, want vriendelijk kwispelend kroop het naar Gerben toe en likte z’n hand.

„Mag hij bij ons blijven, Gerben?” vroeg Sietse gretig.

„Natuurlijk jô! Je verwacht toch zeker niet dat ik dat arme dier weer in die zak stop? Kijk, er zit ook nog een dikke steen in. Die was zeker niet zwaar genoeg en het arme dier heeft al zwemmend zich met die steen boven water weten te houden. Wat een geluk dat we juist op tijd kwamen, anders was ons hondje zeker verdronken.”

Sietse stuurde de Kameleon naar de praam terug, waar Hielke en Cor vol ongeduld zaten te wachten.

„We hebben een hond‚” riep Sietse. ,,’t Beestje was bijna verdronken. Het zat in een zak.”

„Hier is onze nieuwe passagier,” zei Gerben en reikte Hielke het rillende diertje over.

„Ai, hij moet nodig afgedroogd worden,” riep Hielke en hij nam het hondje mee in het ruim.

Terwijl de anderen er vol belangstelling bij stonden te kijken, begon Hielke het dier met een handdoek stevig droog te wrijven.

En dan zette Gerben een bord met melk op de vloer, waarvan de kleine viervoeter heerlijk begon te smullen.

„Hoe heet-ie, Gerben?” vroeg Cor.

„Omdat-ie zo klein is, zullen we hem maar „Reus" noemen,” zei Gerben en gaf de hond brood met kaas, dat er in ging als koek.

„A’s hij zo door blijft eten, wordt hij nog een reus,” zei Sietse lachend.

„Wat voor soort hond is dit, Gerben?” vroeg Hielke.

„Het is een echte rattenvanger,” zei Gerben. „Hij zal wel niet veel groter worden, maar daar staat tegenover, dat hij niet bang is uitgevallen; zulk soort honden kunnen nogal vechtlustig zijn.”

„Dus dan behoeven we niet bang te zijn, dat er ratten aan boord zullen komen,” merkte Sietse op.

„Maar dat gaat toch niet,” zei Cor. „De wanden van de praam zijn immers van ijzer? Daar kan geen rat tegenop klimmen.”

„Dat dacht je maar,” zei Gerben, „maar je vergeet dat de schuit met touwen aan de wal ligt gemeerd en daarlangs kan een rat gemakkelijk aan boord klimmen. Nou en dan waren we nog niet jarig, want als je slaapt bijten ze je zo een teen af.”

„Dan mag Reus bij mij slapen,” riep Hielke lachend. „Dan zijn mijn tenen tenminste goed bewaakt. Kom maar, Reus.”

Hielke kroop weer in zijn strobed en de hond zocht ook een goed plaatsje, waar hij behaaglijk ging liggen.

„Ja jongens!” zei Gerben. „We gaan weer onder de wol. De nacht is nog lang niet om.”

Cor hield voor alle zekerheid zijn kousen maar aan. Hij voelde er niet veel voor om zijn tenen aan een rat cadeau te geven.

Gerben blies de lamp uit, ze sliepen weldra weer in.

Het horloge van Gerben wees de volgende morgen reeds acht uur aan en nog sliepen onze kampeerders!

Of dit het gevolg was van de onderbroken nachtrust of dat het kwam omdat het zo heerlijk lag in het stro, is niet met zekerheid te zeggen, maar één ding stond wel vast: niemand dacht aan opstaan.

Alleen Reus was wakker. Hij rekte zich uit, liep voorzichtig langs de langslapers door en ging de boot eens inspecteren. Nadat hij de rest van de melk had opgedronken, bleef hij zitten wachten tot zijn nieuwe bazen zouden opstaan, maar dat duurde hem weldra te lang en uit verveling begon hij vlijtig op de punt van een sok van Cor te kauwen. Plotseling hapte hij te ver en drongen zijn scherpe tanden in het vlees van de grote teen van de arme jongen, wiens slaapje wreed werd verstoord!

Met een luide gil van schrik sprong Cor overeind en vluchtte struikelend over Gerben uit het strobed.

„Wat heb ik nu aan mijn fiets hangen?” bulderde Gerben, die evenals Hielke en Sietse, wakker schrok door het kabaal.

„Ratten!” huiverde Cor. „Ze hebben me gebeten!”

„Ha ha,” lachte Hielke, „die is goed. Kijk, dat is de rat!”

Allen schoten in de lach, toen ze de kleine Reus in het stro zagen zitten met een sok tussen zijn tanden.

„Reus heeft je lelijk bij de neus gehad, Cor!” riep Sietse.

„Zeg liever: bij de teen,” lachte Hielke.

„In ieder geval heeft hij ervoor gezorgd dat we zijn opgestaan,” zei Gerben. „En dat werd hoog tijd. Het is al bijna negen uur. Jullie moeten je als de gesmeerde bliksem gaan wassen en dan gaan we meteen eten. Over een half uurtje moeten we vertrokken zijn, anders komen we niet op tijd in Krooswijk. Of willen jullie niet meedoen aan de wedstrijd?”

„Natuurlijk!” riepen de jongens en Sietse was zelfs bereid, om desnoods zonder te eten vlug verder te trekken.

Hij had liever een hongerige maag, dan dat hij niet zou kunnen meedoen aan de race.

Maar dat vond Gerben een beetje al te mal en hij ging gauw de boterhammen klaarmaken, want, zei hij:

„Een schipper die niet genoeg te eten krijgt, kan zijn stuur niet recht houden.”

HOOFDSTUK X

De aankomst in Krooswijk

Al bijna een uur lang had de Kameleon de zware praam weer verder geduwd en eindelijk naderden ze een dorp.

Weldra voeren ze tussen de huizen, toen Cor plotseling riep: „Kijk Gerben! Daar in die winkel kun je borden kopen!”

„O ja, jij moet nog een nieuw bord hebben,” herinnerde zich de kapitein en dan riep hij: „Stoppen machinist!”

Sietse zette de motor af, waarop de Willem Barentsz vaart minderde en dan stil voor de wal bleef liggen. Hielke en Cor sprongen van boord en maakten de touwen vast.

Enige opgeschoten jongens kwamen naderbij en riepen spottend: „Moet je daar kijken! Die oude praam noemen ze de „Willem Barentsz". Wat een opscheppers!”

„Pas maar op, of we koken traan van jullie,” riep Gerben.

De dorpsjongens maakten nog meer spottende opmerkingen, maar onze vrienden trokken er zich niets van aan.

Gerben gaf Hielke en Cor opdracht om melk en brood te kopen, terwijl hij zelf naar het winkeltje ging om een nieuw bord, Sietse bleef op de boten passen.

Samen met de kleine Reus zat hij op het dek te kijken naar de belhamels van het dorp, die fluisterend in een groepje een of ander boos plan stonden te beramen. Ze wachtten eerst tot Gerben in de winkel verdwenen was en dan kwam de grootste, die zeker de aanvoerder van het stel was, naar Sietse toe en zei: „Wat moeten jullie hier? Dit is ons dorp en jullie moeten zo gauw mogelijk ophoepelen.”

Sietse, die wel begreep dat de jongens met opzet ruzie wilden zoeken, antwoordde niet, maar bleef goed opletten naar wat ze in hun schild gingen voeren.

„Zeg! Ben je doof!” riep de grote slungel kwaadaardig, „Ik zeg dat je zo vlug mogelijk moet ophoepelen en als je dat niet van plan bent, zullen wij het wel even doen.”

Bij die woorden maakte hij het achterste touw van de praam los. Natuurlijk sprong Sietse toen meteen op de wal en maakte het weer vast. Dan ging hij voor die grote jongen staan en zei dreigend: „Als je het weer doet, zal ik je een pak slaag geven!”

„Je bent toch zeker niet bang, Rommert,” riepen de andere jongens en ze vormden een kring rond Sietse en zijn belager.

„Wat wou jij?” vroeg Rommert spottend en hij gaf Sietse een stomp.

Meteen sloeg Sietse terug. Dat was het sein voor de andere jongens om hem nog nauwer in te sluiten en het had er zeker niet best voor Sietse uitgezien als hij niet plotseling hulp had gekregen. En dat nog wel van Reus. Grommend had de kleine hond vanaf het dek naar de ruziemakers liggen kijken. Maar toen ze begonnen te vechten, vloog hij als een wervelwind de loopplank af en hapte woedend links en rechts naar de benen van de jongens.

Tot groot vermaak van Gerben, die juist terugkwam, sloegen de belhamels in paniek op de vlucht.

De grote Rommert liep het hardst van allemaal.

„Bravo, Reus!” prees Gerben. „Dat heb je kranig gedaan!”

„Lafaards!” riep Sietse de vluchtenden na.

Hielke en Cor kwamen ook terug en Gerben liet meteen van wal steken.

„Voordat ze ons ook nog met stenen gaan bekogelen, zullen we maken dat we weg zijn,” zei hij.

Nagejouwd door de dorpsjeugd voeren ze snel verder.

„Vanmiddag kunnen we in Krooswijk zijn,” zei Gerben. „En als ik me niet vergis is die toren daar van het dorp.”

Ze keken allen vol belangstelling in de aangeduide richting, toen ze plotseling opgeschrikt werden door het getoeter van een scheepssirene. Gerben gooide vlug het stuur om en wist nog juist een aanvaring te voorkomen met een tankboot, die onverwachts om een bocht te voorschijn kwam.

Rakelings voeren de boten langs elkaar. Daarbij riep de kapitein van de tankboot: „Beter opletten, stuurman!”

„Oké,” riep Gerben terug en dan voeren ze weer ongehinderd verder.

„Zeg Gerben,” vroeg Hielke, „op die tankboot stond een blauw bord met een witte letter F erop. Wat betekent dat?”

Zonder aarzeling zei Gerben: „Dat is de F van franco. Dat betekent dat de lading reeds betaald is, begrijp je.”

Cor proestte het uit van het lachen.

„Welnee Gerben‚” riep hij uit, „dat is de beginletter van het Engelse woord „Fire". En dat betekent vuur. Mijn vader heeft me verteld, dat ze zo’n teken voeren omdat de lading zo brandbaar is.”

„O ja. Dat is zo,” zei Gerben. „Ik wist wel dat het Engels was, maar ik was de betekenis vergeten. Ik moet toch mijn lessen nog eens nakijken.”

„Heb je dan ook vreemde talen geleerd?” vroeg Hielke enigszins verwonderd.

„Welja,” snoefde Gerben. „Ik spreek alle talen: Engels, Frans, Duits en Spaans.”

„Ha,” lachten de vrienden, „daar geloven we niets van. Zeg dan eens iets in het Spaans.”

„Sinterklaas!” zei Gerben.

„Ja, dat klopt,” lachte Hielke, „Sinterklaas komt uit Spanje.”

Gerben glunderde olijk en wees dan naar links.

„Kijk jongens, nu kunnen jullie het meer van Krooswijk al zien. Het dorp ligt aan de overkant.”

De jongens rekten hun halzen en ontdekten dan in de verte een groot rond meer, waarop vele zeilen van plezierbootjes blonken. Sietse ging op de motorkap van de Kameleon staan om ook te kunnen kijken, maar hij stond te laag en kon voorlopig het meer nog niet zien.

Weldra kwamen ze bij een zijvaart, waar ze onder een hoge brug door moesten varen. Doordat de wind het water uit het meer in de richting van de brug duwde, stond er een sterke stroom. De Kameleon had de grootste moeite de zware praam voorwaarts te duwen. Het lukte toch en het duurde niet lang of het meer, waarop morgen de wedstrijden zouden worden gehouden, lag voor hen. Het water was prachtig helder en op sommige plaatsen, waar het niet diep was, kon je de bodem zien.

„Dat komt omdat het hier een zandbodem is,” verklaarde Gerben. „In ons meer zit meer modder.”

„Het is hier ook veel drukker,” zei Hielke.

„Dat komt omdat van heinde en ver de zeilers hier komen om mee te doen aan de wedstrijden,” zei Gerben. „Als het morgen ook zulk mooi weer is, belooft het een reuze dag te worden.”

Kleine Reus die heerlijk koesterend in het zonnetje tussen de jongens op het dek lag, spitste plotseling zijn oren en begon dan luid te blaffen, want een vliegtuig vloog laag over het meer.

De jongens zwaaiden uitbundig met hun zakdoeken, waarop de piloot nog een rondje maakte.

„Nu zijn we schipbreukelingen, die vanuit de lucht bevoorraad worden,” fantaseerde Cor.

„Ik geloof eerder dat de piloot ons voor zeerovers aanziet,” merkte Gerben nuchter op.

„Hij komt nog een keer terug,” riep Hielke, maar tot hun spijt bleek het niet waar te zijn en verdween het vliegtuig weldra achter de horizon.

Intussen naderde de Willem Barentsz meer en meer het dorp Krooswijk. Weldra zagen Gerben en de jongens hoe vol het daar lag met allerlei boten. Zeiljachten waren er in vele soorten. Boeiers, Pampusboten, B.M.’ers, Valkjachten, Friese schouwen, Jollen, kortom alle klassen waren vertegenwoordigd. Ook lagen er veel motorboten, waarvan de een al mooier was dan de ander. Er waren erbij met glimmend gepoetst koper en nikkel en met grote spiegelruiten in glanzend gepolitoerde kajuiten.

„Tjonge, wat een deftigheid,” zei Gerben, toen ze langzaam langs al die prachtige boten voeren, op zoek naar een aanlegplaats.

Eindelijk zag hij tussen twee van de mooiste motorboten nog een plaatsje vrij, waar de grote praam ternauwernood kon liggen. Rakelings stuurde Gerben langs het ene jacht, waarvan de eigenaar mopperend uit zijn ligstoel opsprong en riep: „Dat gaat niet mijnheer! U kunt hier niet aanleggen!”

„Het gaat best!” riep Gerben en heel voorzichtig stuurde hij de schuit naar de wal, tot ze bijna het andere motorjacht raakte. Dan duwde de Kameleon de praam in de flank en drukte ze stijf tegen de wal. Hielke en Cor sprongen weer vlug van boord en maakten de touwen vast. En zo lag dan de oude veepraam rustig tussen de prachtigste boten gemeerd. De deftige heren waren wel niet zo erg op dit bezoek gesteld, maar per slot van rekening mocht iedereen daar vrij aanleggen en dus konden ze het niet verbieden.

„Zo!” zei Gerben vergenoegd. „We liggen hier schitterend. Morgen kunnen we vanaf het dek prachtig naar het hardzeilen kijken.”

De torenklok sloeg juist vier uur en dat herinnerde Gerben eraan, dat ze zich nog moesten opgeven voor de race, en dus stelde hij de jongens voor om meteen het dorp te gaan bekijken.

Daar waren de vrienden natuurlijk direct voor te vinden. Gerben sloot het luik van de praam en Hielke bond Reus vast aan een lijntje, zodat de kleine viervoeter ook mee kon. Langs het pad langs de vaart, waar al de boten gemeerd lagen, kwamen ze bij het dorp. Door een erepoort van dennengroen, waarop een groot bord met „Welkom" stond, kwamen ze in een straat waar vele dames en heren, in zeilkostuum, gezellig liepen te winkelen.

De jongens vonden het er reuze leuk en kochten ansichtkaarten, die ze naar huis stuurden. Gerben ging een slagerij binnen en sloeg worst voor de boterham in.

Bij het haventje vonden ze het hotel „De Harmonie", waar ze zich moesten laten inschrijven voor de race.

„Kom maar mee naar binnen jongens,” zei Gerben en joviaal liet hij erop volgen: „Ik trakteer op de goede afloop van de wedstrijd.”

In het gezellige restaurant met zijn rieten stoeltjes en tafeltjes met marmeren blad, vonden ze een leuk plaatsje bij het raam dat uitzag over het meer.

Gerben bestelde voor allen een glas limonade met ijs erin. Aan de kelner, die dat lekkers kwam brengen, vroeg hij waar ze zich moesten opgeven voor de motorbootwedstrijden.

„Een ogenblikje, mijnheer,” was het antwoord en dan kwam de kelner terug met een lijst.

„Kijk,” zei hij, „als u twee kwartjes inleggeld betaalt, kan ik u wel even noteren. Hoe is de naam?”

„De naam van de boot is Kameleon en de eigenaars zijn de gebroeders Klinkhamer,” zei Gerben.

Terwijl de jongens glunderend toekeken, schreef de kelner hun naam op de lijst en zei: „De Kameleon is precies de twintigste deelnemer, Er is dus genoeg animo. De wedstrijd begint morgenmiddag om ongeveer half drie. Zorgt u ervoor tegen die tijd met uw boot hier in het haventje te zijn?”

„Het komt in orde,” beloofde Gerben. Hij wilde nog vragen of er onder de overige deelnemers ook snelle boten waren, maar de kelner werd door andere klanten geroepen en liet onze vrienden verder alleen.

Genietend van hun limonade zaten de jongens te praten over de komende wedstrijden. Kleine Reus lag geduldig onder de tafel te wachten. Maar toen de limonade op was en de kapitein besloot om naar de praam terug te gaan, bleek Reus daar niet veel voor te voelen. Hielke trok aan de lijn, maar de hond wilde niet te voorschijn komen. Sietse keek onder de tafel en riep: „Hij eet onze worst op!”

„Wat zeg je?” schrok Gerben en hij voelde in al z’n zakken, maar het pakje met worst was verdwenen. Het was uit zijn zak gevallen en toen had Reus er zich meteen over ontfermd.

De jongens moesten hartelijk lachen om de kleine deugniet, die zich nog behaaglijk om zijn snuit likte.

„Enfin,” zei Gerben, „hij moet er nog van groeien.”

Reus wilde het papier ook nog opeten, maar dat belette Hielke hem natuurlijk!

Ze wandelden naar de praam terug. Gerben maakte het luik open, maar het bleek daarbinnen zo warm te zijn, dat ze besloten om hun boterhammen buiten te gaan eten.

„We gaan picknicken,” riep Cor en hij spreidde een van de schone lakens op het gras uit.

De borden, bekers en de boterhammen werden erop geplaatst en de schepelingen gingen gezellig in een kring rond het laken zitten. Gerben schonk koffie in de bekers en nadat ieder zijn portie boterhammen had gekregen zaten ze weldra genoeglijk te eten. Kleine Reus liep bedelend van de een naar de ander en dat hij daarbij genoeg kreeg is wel te begrijpen. Toen hij per ongeluk de koffiekan omver liep, moest hij weer aan de riem. Gerben had de kan wel vlug weer rechtgezet, maar er was toch al een grote bruine vlek op het laken gemorst, tot grote schrik van Cor.

„Oei,” riep hij uit, „als tante dat ziet, zal er wat voor me opzitten.”

„Dan had ze maar geen lakens moeten geven,” vond Sietse.

„Zo is het nou maar net,” lachte Gerben. „Maar dat maak je je tante niet wijs. En, jongens, laten we alles nu meteen opruimen, voordat er nog meer ongelukken gebeuren.”

„Goed, kapitein. En dan gaan we nog even vissen, misschien vangen we weer zoveel als gisteravond.”

„Ik vind het best,” zei Gerben. „Dan behoef ik niet te vissen,” en hij ging op de wal staan praten bij de heren van de motorjachten.

De jongens wasten alles vlug af en gingen dan weer op de rand van het dek zitten te hengelen. Maar helaas, de vis wilde ditmaal niet bijten. Er was zeker te veel lawaai langs de waterkant.

Vooral de eigenaars van de motorboten stonden nogal luidruchtig met elkaar te praten over de komende wedstrijd. Daarbij moesten ze vaak lachen om de opmerkingen die Gerben maakte.

Hierdoor nieuwsgierig geworden, rolden de jongens hun snoeren op en gingen vol aandacht luisteren naar de verhalen van de heren.

„Ik heb nu een speciale olie in gebruik‚” vertelde een dikke mijnheer. „En daar loopt m’n motor op als een… als een…”

„Als een stilstaande trein,” vulde Gerben ondeugend aan.

De jongens proestten het uit en de heren lachten niet minder vrolijk.

„Nee, grappenmaker,” zei de mijnheer gemoedelijk, „een boot is geen trein. Maar jullie kunnen het geloven of niet, maar de juiste olie is heel belangrijk.”

„Dat zei de barbier ook,” lachte Gerben, „toen hij me haarolie wilde verkopen.”

Lachend kwamen de heren rond Gerben staan en vroegen hem of hij ook meedeed aan de motorbootrace.

„Nee heren, dat is geen sport voor mij.”

„Welke sport beoefent u dan?” vroeg een lange mijnheer, terwijl hij Gerben een sigaar aanbood.

Gretig stak Gerben de geurige havanna op en zei dan tussen de rookwolken door:

„Het mooist van alles vind ik de paardensport. Ik heb het op IJsland gezien. Geweldig! Wat hebben ze daar beste paarden.”

De heren begrepen natuurlijk best, dat Gerben hun maar wat op de mouw trachtte te spelden. Ze knipoogden eens tegen elkaar en dan vroeg iemand:

„Maar hoe kan dat? Op IJsland groeit bijna geen gras. Wat moesten die paarden dan wel eten?”

Als ze venvacht hadden, dat Gerben nu wel om een antwoord verlegen zou zitten, hadden ze het toch mis, want zonder blikken of blozen zei hij:

„Gebakken vis!”

De jongens rolden bijna van het dek, zo moesten ze lachen en de heren klopten Gerben goedkeurend op de schouder. Ze vonden hem een gezellige klant.

Er voegde zich nog iemand bij het groepje, die een lijst bij zich had van de deelnemers aan de race. belangstellend keken ze allen naar de lijst.

„Kijk,” zei iemand, „nummer tien is de Martha. Die wint natuurlijk de eerste prijs.”

Een instemmend gemompel bevestigde, dat ze het daarover wel allemaal eens waren.

„En de tweede prijs win ik,” zei de mijnheer, die speciale olie voor zijn motor gebruikte, zelfbewust.

„Dat is best mogelijk,” zei de man van wie de lijst was. „Maar wie kent nummer twintig? De Kameleon van de gebroeders Klinkhamer?”

De jongens stootten elkaar veelbetekenend aan en dan hoorden ze Gerben zeggen, terwijl hij met een nonchalant gebaar achter de praam wees: „Daar ligt-ie!”

Allen begonnen te lachen,

„Maar dat is toch geen plezierboot?” werd er geroepen.

„Wat is het dan?” vroeg Gerben verontwaardigd.

„Dat is een doodgewone „opduwer"!” kreeg hij ten antwoord.

„Het is wel een plezierboot!” riep Gerben kwaad, „hij is van die twee jongens daar! En ze hebben hem uitsluitend voor hun genoegen! O zo!”

„Och, wat doet het er ook toe,” sprak een van de heren, „de jongens mogen net zo goed meedoen als een ander.”

En schalks lachend voegde hij eraan toe: „Misschien winnen ze wel een prijs.”

Daar moesten ze allemaal weer om lachen en de dikke mijnheer, die reeds overtuigd was dat hij zeker een tweede prijs zou winnen, vroeg aan Gerben:

„Jullie boot gaat zeker zo hard als een sneltrein?”

„Nee, als een straaljager,” antwoordde Gerben.

„Dus jullie gaan wel meedoen?” vroeg de man met de lijst nogmaals.

„Natuurlijk, mijnheer!!” riepen Hielke en Sietse luid.

Het was reeds schemerig en lachend om de jongens met hun malle bootje, gingen de heren uiteen.

Gerben en z’n vrienden gingen in het ruim, waar de kapitein de lamp aanstak. En dan gingen ze nog eens druk zitten praten over de komende wedstrijd.

„Het wordt een reuze grap,” zei Hielke. „Wat zullen die heren op hun neus kijken, als de Kameleon de snelste is.”

„Dat zullen ze zeker,” zei Gerben en hij rookte glunderend de sigaar.

„Maar,” bracht Cor hier tegenin, „iedereen gelooft dat de Martha de eerste prijs zal winnen.”

„Ja, maar niemand heeft de Kameleon nog op zijn snelst zien varen,” merkte Sietse op. „Ik geloof dat we wel een prijs winnen, want we hebben een reuze sterke motor.”

„Er valt nog niet veel over te zeggen, jongens,” zei Gerben. „Maar één ding staat wel vast, er zal veel schipperskunst bij te pas komen en daarom lijkt het me het beste om nu maar te gaan slapen. Zoveel kwieker zijn jullie morgen.”

Dat vond Sietse een goede raad en hij kroop meteen in zijn strobed.

„Sietse is morgen heel wat van plan,” lachte Gerben. „Enfin, als de motor goed loopt, heeft hij zeker kans op reu prijs.”

„Anders moet de Kameleon ook maar gebakken vis hebben,” lachte Cor. „Net als die paarden op IJsland.”

„Nee jongetje. Een motor is geen paard,” zei Gerben. „En nu één, twee, drie naar bed! Of ik blaas de lamp uit!”

Aan dit bevel werd door de jongens zo vlug gevolg gegeven, dat een minuut later allen reeds onder de wol lagen.

Behalve Reus. Die lag boven op de lakens van tante, maar dat wist Cor niet…

HOOFDSTUK XI

De race

De volgende morgen luidde de dorpsklok de feestdag in. Van de toren woei de Hollandse driekleur en een muziekkorps hield reeds om acht uur een mars door het versierde dorp. Heel Krooswijk was in feeststemming. Iedereen was op z’n zondags gekleed en de jongens en meisjes liepen zingend achter de muziek aan, totdat de muzikanten aan boord van een grote vrachtboot gingen. Lustig spelend voeren ze langs de oevers, waar zich veel publiek verzamelde om naar het hardzeilen te kijken.

Precies om negen uur klonk het eerste startschot voor de wedstrijd van de jollen. De ranke bootjes voeren reuze snel over het meer. De bestuurders hingen vaak helemaal buiten boord om hun scheepjes tegen omslaan te behoeden.

Gerben en de jongens, die vanaf de praam een prachtig gezicht op de wedstrijd hadden, genoten zichtbaar. Er woei een fris windje waardoor de boten dikwijls flink schuin gingen. Maar de schippers waren op hun hoede en zonder ongelukken verliep de ene wedstrijd na de andere.

Om twaalf uur was er pauze en daarna was er een wedstrijd voor de grote zeiljachten.

Ondertussen moesten de bestuurders van de motorboten zich dan ook gereedmaken.

Hielke en Sietse keken hun boot nog eens grondig na en verwijderden alle onnodige ballast. De benzinetank werd boordevol gevuld en dan voeren ze met zijn allen naar het haventje. Hier stond het meeste publiek en telkens als et een motorboot binnenkwam werden er opmerkingen gemaakt over het model en de kans die men de bestuurder gaf voor het winnen van een prijs.

Toen Sietse ook de haven wilde binnenvaren kwam hen een boot achterop, die met grote snelheid voorbijging.

Het publiek klapte opgetogen in de handen.

„Dat is de Martha!” riep Cor.

„Hm,” bromde Gerben, „daar zal de Kameleon een harde dobber aan hebben, geloof ik.”

„Tja,” zei Hielke. „We hebben het nog niet gewonnen.”

„O, dat valt best mee,” meende Sietse. „Als ik straks alleen in de Kameleon zit, vaart hij veel lichter.”

„Zo? Waarom moet jij wel en ik niet meedoen?” vroeg Hielke. „De boot is toch zeker net zo goed van mij?”

„Als je zo begint, wil ik al niet meer!” riep Sietse kwaad.

„Nee jongens,” kwam Gerben tussenbeide, „geen ruzie maken! Dat is kinderachtig! Jullie moeten maar om de beurt varen. Vind je ook niet, Sietse?”

„Goed,” bromde Sietse, maar uit de toon waarop hij dat zei, viel duidelijk op te maken, dat hij het veel liever alleen had gedaan.

De Martha was. met luid gebrom langs de toeschouwers gevaren en iedereen was het erover eens dat hij wel de eerste prijs zou winnen. Er was immers nog niet één boot zo snel de haven binnengevaren als de Martha.

Terwijl iedereen nog vol bewondering naar de sierlijke boot stond te kijken, kwam ook de Kameleon langzaam binnenvaren. Verwonderd vroegen de toeschouwers zich af, of dat modelloze bootje ook mee moest doen. Het publiek keek alsof het zijn ogen niet geloofde.

Even werd het heel stil, maar dan brak er een daverend gelach los en waren de kwinkslagen niet van de lucht. Gerben en de jongens kregen heel wat te horen.

„Moet die ijzeren bak ook meedoen?” werd er gevraagd.

„En weten jullie wel zeker, dat de boot niet achterstevoren vaart?”

„Moet de motor ook levertraan hebben?”

En, waar hebben jullie die wasteil gevonden?”

Het werd Sietse te bar en kwaad riep hij:

„Wacht maar! De eerste prijs is voor ons!”

Dat was natuurlijk olie op het vuur. Iedereen schaterlachte en iemand vroeg meewarig of dat jongetje misschien op zijn achterhoofd was gevallen.

Ook de heren van het bestuur keken meewarig naar dat malle bootje en ze bespraken of het niet beter zou wezen om de Kameleon te verbieden om mee te doen.

„Nee,” sprak de voorzitter, „we kunnen het niet verbieden. Per slot van rekening mag iedereen meedoen, maar ik zal wel eens even met hen praten.”

Hij wenkte hen naderbij en Sietse stuurde naar de wal.

„Jongelui,” sprak de voorzitter, „ik vind het reuze sportief dat jullie aan de race willen deelnemen, maar toch raad ik het jullie af. Kijk maar eens naar al die andere boten. Daar kan die notedop van jullie toch niet tegenop?”

„Maar mijnheer, we winnen vast een prijs!” riep Sietse.

„Natuurlijk doen we wel mee!” riep Hielke.

En Gerben vroeg: „De jongens hebben toch het volste recht om mee te doen, mijnheer?”

„Ja zeker. Het is goed,” zei de voorzitter en spottend voegde hij eraan toe: „Als jullie een prijs winnen geef ik tien gulden extra!”

„Aangenomen!” riep Sietse, tot grote vrolijkheid van de omstanders.

Een schippersknecht riep: „En ik geef duizend gulden, als jullie de eerste prijs winnen!”

„Die heb je niet eens,” riep Hielke.

„Dat is ook niet nodig,” was het antwoord, „want jullie boot komt voor vanavond niet eens terug.”

Iedereen lachte.

Sietse wilde nog iets zeggen, maar dan klonk er een stem uit een luidspreker, die vertelde dat de wedstrijd weldra zou beginnen.

Er zou in groepjes van vijf worden gestart. De winnaars moesten daarna nog eens tegen elkaar en wie daar het eerst van aankwam, kreeg de eerste prijs.

De nummers één tot en met vijf moesten zich alvast gereedmaken.

Drie grote en twee kleine motorjachten begaven zich naar de start. Voor de haven moesten ze in een rechte lijn naast elkaar gaan liggen en dan klonk een schot. Meteen gaven de schippers hun motoren vol gas en met luid gebrom voeren de boten het meer op in de richting van een rood tonnebaken waarop een vlag stond. Daar moesten ze omheen varen en wie dan het eerst bij de haven terug was had het gewonnen.

Terwijl grote golven voor de boeg uiteenspatten lagen de drie grote boten weldra aan de kop. Rakelings gingen ze rond de boeien, kwamen dan op volle kracht terug. Daarbij wist de ene boot steeds verder op voor te komen en met wel tien meter voorsprong wist hij te winnen.

De eigenaar wuifde vrolijk naar het juichende publiek en dan herkenden Gerben en de jongens de dikke mijnheer die „speciale olie" voor zijn motor gebruikte.

„Gefeliciteerd, mijnheer,” riep Gerben. „De olie deed het best.”

„’t. Ging toch vlugger dan een stilstaande trein, hè?” lachte de mijnheer vrolijk.

Direct daarop verscheen de tweede groep boten aan de start. Hierbij was ook de Martha. Vol belangstelling stonden de vrienden te wachten op het startschot. En toen dit klonk hadden ze alleen maar oog voor die boot. De zware dieselmotor, die het jacht voortstuwde, bromde veel krachtiger dan die van de andere boten en weldra lag de Martha aan de kop. Het was ook geen wonder dat hij met ruim een kwart baan voorsprong als eerste over de eindstreep ging.

En terwijl het publiek juichend applaudisseerde, zei Gerben: „Dat wordt een taaie tegenstander, jongens.”

„Maar onze motor is sterk en daarbij is onze boot veel kleiner,” zei Sietse, die nog vol goede hoop was.

„Kijk jongens! Daar gaat de derde groep!” riep Hielke.

Vijf even grote boten gingen gelijk van start!

Ze voeren precies even snel en toen ze rond het baken keerden, waren ze nog steeds gelijk. Maar de ene nam de binnenbocht en kwam daardoor een paar meter voor. Met de andere vlak op de hielen kwam hij terug. En onder grote spanning van het publiek wist hij met slechts een halve meter voorsprong te winnen.

„Dat was een prachtige race,” zei Gerben en hij klapte luid met de toeschouwers mee.

„Nu is het onze beurt,” zei Hielke. „Zal ik eerst meedoen Sietse?”

„Ga je gang maar,” zei Sietse en hij klom bij Gerben en Cor op de wal.

Onder luid gelach van het publiek voer Hielke achter zijn vier tegenstanders de haven uit.

„Tot morgen,” riep een grappenmaker hem na.

Hielke lachte in zijn vuistje. Wacht maar. Straks zouden ze wel anders praten.

De vier jachten lagen reeds in één lijn, toen Hielke zijn boot nog moest zwaaien. De startmeester vond het zeker niet nodig om nog langer op dat onmogelijke bootje te wachten, want hij schoot zijn pistool reeds af voordat de Kameleon goed lag.

Met luid motorgeronk gingen de jachten ervandoor.

Hielke zette meteen de achtervolging in. Tot grote verwondering van het publiek had de Kameleon zijn tegenstanders weldra ingehaald.

„Nou? Wat zeg je daarvan?” vroeg Sietse aan de schippersknecht, die wel duizend gulden had willen geven, maar de man gaf geen antwoord, zo vol spanning stond hij naar het verloop van de wedstrijd te turen.

Kijk, daar voeren ze rond het baken. Nee maar, dat malle bootje leek wel de voorste te zijn.

„Ik denk dat die anderen hem voor de grap laten winnen,” zei iemand, die niet geloven wilde dat de Kameleon werkelijk de snelste was.

Daar kwamen de boten terug. Nu zag iedereen duidelijk, dat de Kameleon precies gelijk met de andere voer.

„Drommels,” zei Gerben, „ik dacht dat jullie boot sneller was, Sietse.”

„Die domme Hielke heeft natuurlijk vergeten de derde versnelling in te schakelen,” bromde Sietse kwaad en met verontwaardiging zag hij, dat zijn broer nog steeds niet de voorste was.

Maar twintig meter voor de eindstreep nam de Kameleon de leiding. In een oogwenk was hij vijf meter voor en zegevierend ging Hielke door de finish.

„Hoera! Hoera!” riepen Cor en Sietse en ze dansten van vreugde.

„Dat had je niet gedacht, hè?” vroegen ze de schippersknecht, maar deze trok zijn schouders op en zei:

„’t Is puur geluk geweest.”

Het publiek keek vol verbazing naar dat vreemde bootje. Hoc bestond het, dat zo’n lompe ijzeren bak het van die grote sierlijke jachten kon winnen? Nee, dat had niemand verwacht. Er werden al geen grapjes meer over het malle bootje gemaakt en daaruit bleek reeds voldoende, dat het publiek toch wel enig respect voor de Kameleon had gekregen.

Maar dat de jongens een prijs zouden winnen, nee, dat geloofde niemand.

Toen kwam het grote moment dat de vijf winnaars aan de start werden geroepen. Nu was het de beurt van Sietse «nu te sturen en vol strijdlust voer hij het haventje uit.

Ditmaal wachtte de startmeester wel tot ook de Kameleon netjes recht lag.

Sietse was zo verstandig geweest om de binnenbaan uit te kiezen en lag nu naast de Martha, klaar voor de strijd.

Pang! Daar klonk het schot.

Precies gelijk schoten de Kameleon en de Martha voorwaarts. In een ommezien hadden ze de drie mededingers achter zich gelaten. De zware dieselmotor draaide op volle toeren, evenals de motor van de Kameleon. En wat de schipper van de Martha ook probeerde, hij kon dat lastige motorbootje maar niet kwijtraken. Het leek wel alsof beide boten met onzichtbare draden aan elkaar verbonden waren, want precies gelijk gingen ze met een reuze vaart op het baken af.

Het publiek rekte de halzen. Nee maar. Zo iets hadden ze nog nooit beleefd. Weldra hadden de boten het baken bereikt en hier kreeg de slimme Sietse het voordeel dat hij de binnenbocht kon nemen. Ook zwaaide zijn kleine boot vlugger dan het grote jacht en daardoor kreeg hij een drie meter voorsprong. Op volle kracht kwamen ze terug. Met opeengeklemde lippen stuurde Sietse lijnrecht naar de eindstreep. De hele boot trilde van het geweld dat de motor maakte en het schuim spatte Sietse om de oren. Maar hij wist dat hij nu ging winnen, als hij maar geen foutje, hoe klein dan ook, maakte, want de Martha zat hem vlak op de hielen. Sietse keek op noch om en reeds hoorde hij de toeschouwers roepen:

„Hup Kameleon! Bravo!”

Dan kwam hij, met slechts heel weinig voorsprong, als eerste door de finish.

Een daverend gejuich steeg op. Enthousiast klapte iedereen in de handen, toen Sietse lachend het haventje binnenvoer.

„Dat heb je kranig gedaan, jongen!” riep de voorzitter. „Je hebt verdiend gewonnen!”

De schipper van de Martha kwam Sietse feliciteren.

„Jullie hebben een beste boot,” zei hij prijzend. „Maar als ik de binnenbocht had kunnen nemen, weet ik nog niet, wie het dan gewonnen had.”

„Wel alle haaien,” riep de dikke mijnheer, die „speciale olie" voor zijn motor gebruikte en ook het haventje weer kwam binnenvaren. „Daar ben ik me door die kwajongens met hun straalmotor toch nog nummer drie geworden. En ik had nog wel gerekend op de tweede prijs!”

„Maar het zat nu toch niet in de olie, mijnheer,” merkte Gerben lachend op.

„O nee. Die kleine schipper heeft geweldig gevaren. Wel gefeliciteerd, jongeheer.”

De mijnheer knikte vriendelijk tegen de glimlachende Sietse.

En dan gingen ze allemaal naar het hotel „De Harmonie", waar de prijsuitreiking was. Hier moesten Hielke en Sietse op het toneel komen, waar de voorzitter hun een prachtige zilveren beker overhandigde plus de beloofde tien gulden. De jongens bedankten hartelijk en trots liepen ze even later met hun prijs door het dorp, terug naar hun boot. Gerben kocht een doos gebakjes ter ere van de overwinning en dan voeren ze naar de praam terug. Heerlijk smulden ze van het gebak en Reus schrokte de rest op.

De zilveren beker stopte Gerben veilig in zijn plunjezak en dan stelde hij voor om meteen te vertrekken.

„We gaan varen tot het donker wordt,” zei hij. „Dan kunnen we morgen weer thuis zijn.”

De jongens vonden het best, ze maakten de touwen los en de Willem Barentsz aanvaardde de thuisreis.

De Kameleon duwde weer even trouw en vlijtig alsof hij helemaal niet aan een race had deelgenomen.

Maar daarvoor had hij tenslotte ook een beste motor!

HOOFDSTUK XII

De thuisreis — Gerben houdt zich beleefd aanbevolen

Het begon reeds schemerig te worden en nog steeds voer kapitein Gerben met de Willem Barentsz verder. Juist waren ze weer een dorp gepasseerd, toen de politieboot hen inhaalde.

„Hé! Jongelui! Stoppen!” riep de brigadier, die aan het roer stond.

Gerben stuurde naar de wal.

„Wat is er?” vroeg Hielke.

„We varen zonder licht,” zei Gerben, „en dat mag niet.”

De politieboot ging naast de Willem Barentsz liggen en de brigadier kwam aan boord.

„Ik wil jullie even feliciteren met het winnen van de race,” zei hij tegen Gerben, „Het heeft me weliswaar een doosje sigaren gekost, omdat ik gewed had dat de Martha de prijs zou winnen, maar dat is het me dubbel en dwars waard geweest. Tjonge, wat vaart die dekselse boot van jullie goed.”

De jongens glunderden trots.

„Heeft u het ook gezien?” vroeg Gerben, wie het een pak van zijn hart was, dat hij geen bekeuring kreeg.

„Gezien?” riep de brigadier. „We hebben gekeken alsof we een wereldwonder zagen. Ik vaar al vijfentwintig jaar, maar een boot die zo kan varen, heb ik nog nooit gezien. Jullie hebben de prijs eerlijk verdiend, jongens. Maar a propos. Denk je erom, stuurman, dat je zonder licht niet verder mag varen?”

„Het komt in orde, brigadier,” beloofde Gerben.

„Nou jongens. Tot de volgende wedstrijd,” groette de politieman vriendelijk, en terwijl hij van boord ging, zei hij nog: „Reken maar, dat wij vast weer komen kijken.”

„Zo,” zei Gerben, toen het politievaartuig in de schemering verdween, „dan blijven wij hier maar overnachten,”

Dicht bij de plaats waar ze lagen, mondde een brede sloot uit. Gerben besloot om daar de praam in te sturen, want „dan hebben we geen last van de scheepvaart,” zei hij.

De Kameleon duwde de Willem Barentsz in de sloot en Hielke en Cor maakte de touwen vast.

Het was precies half elf. Gerben zette thee en daarna aten ze nog enige boterhammen, totdat Gerben het de hoogste tijd vond om te gaan slapen.

Plotseling werden ze opgeschrikt door iemand die kwaad riep: „Willen jullie wel eens gauw ruimte maken met die oude praam?”

Het was een grote, fors gebouwde visser in een roeiboot, die dat riep. Vanonder zijn zwarte hoed keek hij kwaadaardig naar Gerben en vroeg: „Heb je misschien m’n fuiken al kapot gevaren?”

„Ik weet van niets,” zei Gerben.

„Nou, trek die grote schuit dan maar gauw terug, dan kan ik gaan kijken.”

„Dat is best,” zei Gerben, en met de vaarbomen duwden ze de Willem Barentsz weer in de vaart.

De visser ging meteen naar de fuiken kijken, die daar in de sloot varen uitgezet. Gelukkig bleek de Willem Barentsz ze niet beschadigd te hebben.

Belangstellend zagen de jongens hoe de visser enige palingen uit de fuik haalde en ze dan opnieuw uitzette.

„Kunnen wij er nu weer gaan liggen?” vroeg Gerben.

„Nee,” zei de visser kortaf. „Jullie verjagen de vis. Blijf maar in de vaart.” En nors kijkend roeide hij verder.

„Dat was geen leuke man,” vond Cor.

„Enfin,” zei Gerben, „dan blijven we maar hier. We zullen de touwen extra stevig vastmaken, want ik geloof dat het weer minder mooi gaat worden.”

Nadat hij alles nog eens gecontroleerd had, sloot Gerben het luik en gingen ze slapen.

Rustig lag de Willem Barentsz daar tussen de weilanden, en vermoeid sliepen onze kampeerders weldra in.

Het begon zoetjes aan wat meer te waaien. De golfjes klotsten steeds luider tegen de romp en af en toe deed de wind het zeil over de luiken klapperen.

Onze vrienden hoorden daarvan niets, totdat — het was in ’t holst van de nacht —allen wakker schrokken!

Wat gebeurde er… ? Kwam er iemand aan boord… ? In ademloze spanning lagen ze allemaal te luisteren.

En dan… nee maar… daar ging een luik open…!

Ja — het was nu duidelijk te zien!

Het vale schemerlicht van de vroege ochtend drong het luik binnen.

Wie zou dat zijn? Was het een norse vissersman?

Muisstil wachtten ze af.

Daar klonk plotseling een stem, die zei: „Het waait wel flink, maar het regent gelukkig niet.”

Het was Hielke, die even naar het weer was gaan kijken.

„Ben jij het, Hielke?” riep Gerben opgelucht. „Ik dacht dat je een inbreker was. We schrokken ons een aap, jô!”

„Die is goed,” lachte Hielke. „Als ik een inbreker was geweest, was Reus toch wel beginnen te blaffen?”

„Goed en wel,” bromde Gerben, „maar het is toch geen manier om ons zo vroeg wakker te maken? Hoe laat is het?”

Hij keek op zijn horloge, dat pas vijf uur aanwees.

„Hm,” zei hij, „ik zal alvast het theewater opzetten, dan kunnen we straks vroeg een boterham eten en zoveel te eerder vertrekken.”

Hij stak een petroleumstel aan en nadat hij een ketel met water erop had geplaatst, ging hij nog even slapen.

Anderhalf uur later werden ze wakker doordat Reus jankte. Het was nog helemaal donker in het ruim en plotseling roken ze een brandlucht.

„Eruit, jongens! Vlug! Er is brand!” riep Gerben.

In paniek vluchtten ze het trapje op naar buiten en sprongen op de wal.

Daar wachtte hun een nieuwe verrassing, want ze ontdekten dat ze allemaal zo zwart zagen als negers.

„Wel alle duivels!” riep Gerben kwaad. „Het petroleumstel heeft alles onder de walm gezet.”

En inderdaad. De Willem Barentsz leek wel een brandende tankboot, zulke zwarte roetwolken stegen uit het ruim op.

„Vooruit, jongens! Maak al de luiken open!” commandeerde Gerben en zelf daalde hij voorzichtig in het ruim en blies het petroleumstel gauw uit.

Door de open luiken trok de walm spoedig weg en toen konden Gerben en de jongens pas zien hoe alles met een laag roet bedekt was. Het stro, de dekens, de tafel en de banken, kortom alles zag even zwart.

Gerben krabde zich eens achter het oor en zei dan: „Er zit niets anders op of alles moet eruit en schoongemaakt worden.”

„Het stro ook, Gerben?” vroeg Hielke.

„Ja, dat zullen we dan meteen maar verbranden,” zei Gerben.

Vlijtig hielpen de jongens hem de praam te ontruimen. Dat ze er daarbij niet schoner op werden is te begrijpen, maar daar trokken ze zich niets van aan. De dekens werden geklopt en aan de lijn, die ze op de wal tussen de vaarbomen hadden gespannen, opgehangen, waar de wind ze verder schoon waaide. De tafel en de banken wierp Gerben in het water en Sietse boende ze af.

Het stro werd op een grote hoop geworpen en Gerben stak er de brand in. Een boer, die even verder in een weiland zat te melken, kwam kwaad naar hen toe.

„Drommels,” schrok Gerben, „dat wordt ruzie, jongens. Vooruit, gauw aan boord.”

Vlug brachten de jongens de dekens en de andere spullen in het ruim en nog voordat de boer hen bereikt had, startte Sietse de motor en gingen ze er snel vandoor.

Terwijl Hielke en Cor het ruim schoonmaakten, voeren ze verder huiswaarts. Ze hadden wind achter en doordat Sietse de motor snel liet draaien, gingen ze met een flinke gang vooruit.

Tegen twaalven liet Gerben halt houden en ze aten de laatste boterhammen op.

Dan zei de kapitein: „Zo jongens, en nu gaan we met volle kracht aan één stuk door op huis aan, hoor!”

Drie kwartier later kwamen ze bij een breed kanaal en Gerben riep:

„Ha! We zijn weer op bekend terrein! Daarginds is de sluis die we de eerste dag ook gepasseerd zijn.”

„O ja,” riep Hielke. „En daarna komt er een dorp en dan zijn we weer bij ons meer.”

„En dan is alles weer voorbij‚” zei Cor met zo’n diepe zucht dat Gerben erom moest lachen.

In het kanaal was het een druk scheepvaartverkeer en Gerben moest al zijn aandacht bij het roer bepalen, toen een lange rij schepen hen tegemoet kwam.

„Waar komen die schepen vandaan?” vroeg Cor.

„Uit de sluis, jô,” antwoordde Gerben. „En nu hoop ik maar dat we nog op tijd komen om meteen te kunnen binnenvaren,”

Maar toen ze dichterbij kwamen zagen ze reeds hoe de sluisdeuren alweer gesloten waren,

„Dat is pech,” zei Gerben, Langzaam voeren ze verder, maar ze moesten toch nog ruim een kwartier voor de sluis wachten.

Het schutten zelf duurde niet lang en spoedig konden ze hun weg weer vervolgen. Weldra bereikten ze het dorp dat vlak bij het meer lag en Gerben blies een vrolijke fanfare op zijn piston.

„Daar heb je dat stel ook weer,” riepen de mensen op de wal en ze vroegen of ze naar Afrika waren geweest.

„Jullie zien eruit als negers!” riep een slagersknecht, „hadden jullie de zeep vergeten?”

Maar onverstoord zongen de vrienden: „Onze mooie club gaat nooit verloren!” En ze bleven zingen tot ze het meer bereikten.

„En voordat we nu naar de overkant varen,” zei Gerben, „gaan we eerst allemaal een bad nemen, want zo zwart als jullie er uitzien, durf ik jullie niet thuis te brengen.”

„Oké, kapitein!” juichten de jongens. Ze kleedden zich vlug uit en hielden een wedstrijd wie het eerst in het water zou duiken. Bijna gelijktijdig sprongen ze van het dek en doken en zwommen als waterratten. Ook Gerben deed mee en zelfs kleine Reus kwam telkens een eindje vanaf de wal zwemmen om dan direct terug te keren. Hij was zeker nog bang om te verdrinken! Zo werden ze allemaal weer enigszins schoon, maar een honger dat ze kregen…!

„Ik rammel,” zei Cor, toen ze zich weer gingen kleden.

„Ja jongetje, jij hebt van ons het eten geleerd,” lachte Gerben. „Je tante zal ervan opkijken. Ik geloof zelfs dat je zichtbaar gegroeid bent.”

„Maar hij heeft toch geen ringbaardje,” lachte Hielke.

„Zijn we klaar?” riep Sietse ongeduldig. „Kan ik de motor starten, Gerben?”

„Jawel machinist. Ga je gang maar!”

Gerben stuurde recht naar de toren van hun dorp die steeds duidelijker zichtbaar werd.

Een kwartiertje later kon Gerben weer signalen op zijn piston geven voor de brug.

De brugwachter had hen reeds zien naderen en kalm draaide hij de brug omhoog.

Gerben bleef maar op zijn piston spelen en de jongens zongen hun hoogste lied. Zo kwamen ze luidruchtig door de brug varen en bereikten ze weldra het erf van Klinkhamer. De smid stond reeds lachend te wachten. En daar kwamen ook moeder en mevrouw Bleker hun verwelkomen.

„Zijn jullie er allemaal nog?” vroeg Klinkhamer lachend.

„We zijn zelfs met meer teruggekomen dan we vertrokken zijn,” riep Gerben en hij toonde kleine Reus.

„Waar is Cor?” riep mevrouw Bleker.

„Hier tante.” Cor kwam juist uit het ruim met zijn dekens en het eetgerei.

„En vader, we hebben de eerste prijs gewonnen!” riep Sietse.

„Ja, jongen, nog wel gefeliciteerd,” lachte Klinkhamer.

„Wist u het reeds?” vroeg Sietse verwonderd.

„Natuurlijk, je staat toch in de krant op een foto,” zei vader. Hielke toonde de prachtige beker, waarover moeder zich weldra ontfermde.

Gerben pakte zijn plunjezak en zei:

„Nou, ik heb eerlijk gezegd niet over de jongens te klagen gehad. Het was een plezierige reis. En vrienden, mochten jullie het volgende jaar weer een kapitein nodig hebben, dan houd ik me beleefd aanbevolen. En nu ga ik eerst twee gebraden kippen eten en zesendertig pannekoeken. Tot ziens allemaal!”

„Nog wel bedankt, Gerben!” riepen de jongens en lachend keken ze hem na.

„Kom Cor,” zei tante, „jij moet je nodig eens verkleden, je ziet eruit als ik weet niet wat.”

„Ja jongens, gaan jullie ook mee?” vroeg moeder.

Natuurlijk hadden Hielke en Sietse veel te vertellen en vader en moeder moesten daarbij vaak hartelijk lachen.

Toen Sietse van de race vertelde, zei Klinkhamer:

„Tjonge, ik wou dat ik dat gezien had.”

Kleine Reus kreeg bij de smid een goed onthaal en is tot zijn dood bij de familie gebleven.

De mooie beker poetste moeder glimmend en de jongens hebben hem steeds zorgvuldig bewaard.

Cor heeft zijn tante ook enthousiast van de reis verteld, maar mevrouw Bleker luisterde er maar half naar.

Vol verbazing zag ze hoe Cor wel acht boterhammen at en ze vroeg: „Heeft Gerben jullie niet genoeg te eten gegeven? Je lijkt wel uitgehongerd.”

„Maar tante, ik eet nu in ’t vervolg net zoveel als de andere jongens,” zei Cor.

Mevrouw Bleker schudde haar hoofd en toen ze tussen zijn kleren allemaal stro ontdekte, zei ze: „Het werd hoog tijd dat je terugkwam. Anders was je zeker nog een kannibaal geworden!”

HOOFDSTUK XIII

Een stormachtige nacht — En hoe de jongens het vee redden

Hielke en Sietse moesten een paar nieuwe schoppen naar een boer in de polder brengen.

Vergezeld van Reus liepen ze langs de dijk die de polder van het meer scheidde. Spoedig hadden ze de boerderij bereikt, en nadat ze de schoppen hadden afgegeven, gingen ze meteen naar huis terug, want het begon te regenen. Reus liep snuffelend onder langs de dijk, en begon plotseling verwoed te graven.

De jongens, die reeds een eind verder waren, bleven staan en riepen hun hond. Maar Reus kwam niet. Hij blafte alleen maar kwaadaardig en groef onvermoeid verder in de modder van de dijk.

„Wat zou hij hebben?” vroeg Sietse, en de jongens gingen nieuwsgierig terug.

En dan zagen ze hoe Reus een sprong deed, en plotseling een dikke rat te pakken had.

„Ai, wat een knaap!" riep Sietse, toen de hond zijn prooi eindelijk losliet.

„Je bent een beste rattenvanger, Reus,” prees hij.

De hond ging meteen weer aan het snuffelen, en toen zagen de jongens, hoe in de dijk vele holen en gangen gegraven waren.

„Drommels, er zit hier een hele kolonie mollen en ratten,” zei Hielke.

„Ai, zeg, en het water loopt al door de dijk,” riep Sietse. „Dat zullen we vader gauw vertellen.”

Op een draf gingen ze naar de smederij en hoewel Reus nog graag wat had willen blijven, kwam hij de jongens toch weldra achterna hollen.

„Vader!” riep Sietse, toen ze de werkplaats bereikt hadden. „Onze hond heeft zo’n rat gevangen!” Daarbij hield hij zijn handen ruim een halve meter van elkaar.

„Nou, nou,” lachte Klinkhamer, „dat was dan zeker een bijzonder soort rat, want zo groot heb ik ze nog nooit gezien.”

„Nou ja,” zei Sietse, „maar het was toch een heel grote, en vader, er zijn allemaal mollegangen door de dijk gegraven, en nu loopt het water erdoorheen.”

„Drommels, dat is gevaarlijk,” zei Klinkhamer. „Dan moeten we het polderbestuur gaan waarschuwen.”

Juist kwam Gerben op zijn motor de smederij binnenrijden. Hij moest benzine hebben.

„Zeg Gerben, wil jij even naar boer Gaastra in de polder rijden, en hem vertellen, dat de dijk even voorbij de brug ondermijnd is door de mollen?”

„Oké,” zei Gerben. „Ik rijd er meteen even langs,” en met een luid knallende motor verdween hij in de regen.

„Nou jongens, jullie kunnen mij vandaag wel helpen,” zei vader. „Het begint steeds harder te regenen, en dus zullen jullie toch in huis moeten blijven.”

„Dat is best, vader. Zegt u maar wat we moeten doen,” zeiden de jongens.

Klinkhamer, die juist een maaimachine repareerde, gaf de onderdelen welke hij losschroefde aan zijn zoons om ze schoon te poetsen.

Vrolijk zingend zaten de jongens ieder op een kistje bij een emmer met petroleum. Hierin dompelden ze onderdelen en veegden met kleine stoffertjes de vettige olieresten weg. Zo vloog de dag om, en toen Klinkhamer legen de avond de machine weer in elkaar schroefde, blonk alles alsof het nieuw was.

„Zo jongens!” zei hij prijzend. „Jullie hebben me best geholpen. De boer herkent morgen zijn eigen machine niet meer. Jullie zijn eerste klas poetsers.”

Maar moeder dacht daar heel anders over, want toen ze hun overalls zag, die doortrokken waren van de olie, riep ze uit: „Wat zijn jullie toch grote smeerpoetsen! Ik hoop maar, dat het morgen beter weer is. Dan behoeven jullie niet langer in de werkplaats rond te hangen!”

Het leek er evenwel niet veel op, dat het weer beter zou worden, want toen de jongens ’s avonds naar bed gingen, kletterde de regen nog onverminderd op de pannen. Maar dat deerde hen niet. Integendeel, het klonk wel gezellig dat getik-tak van de vele droppels op het dak, en de jongens sliepen dan ook weldra in.

Dat de wind begon aan te wakkeren en ontaardde in een flinke storm, daarvan hoorden ze niets, totdat Sietse tegen vier uur in de morgen wakker schrok.

Hoorde hij iets? Of was het slechts het gebulder van de wind in de schoorsteen? Sietse ging rechtop zitten en luisterde scherp.

En dan hoorde hij plotseling tussen de stormvlagen door, hoe de klok luidde. Meteen porde hij Hielke wakker.

„Wat is er?” vroeg zijn broer verschrikt, terwijl hij slaperig met zijn ogen knipperde tegen het licht dat Sietse aangedraaid had.

„Luister!” zei Sietse. „Hoor je ’t ook? De klok luidt. Er is zeker brand.”

Warempel! Nu hoorde Hielke het ook en meteen stond hij naast zijn bed.

„We moeten direct vader waarschuwen,” zei hij.

Maar dat was al niet meer nodig, want beneden werd langdurig aan de bel getrokken en ruw op de deur gebonsd.

Klinkhamer holde half gekleed de trap af. Hielke en Sietse kwamen uit hun kamertje en luisterden vol spanning hoe vader de deur openmaakte.

„Wie is daar?” vroeg Klinkhamer, die vanuit het licht niet direct kon zien wie daarbuiten in de donkerte stond.

„Ik ben het, Gerben!” was het antwoord, en haastig voegde Gerben eraan toe: „De dijk langs het meer is doorgebroken en nu loopt de polder vol water!”

„Wat zeg je me nou?” schrok Klinkhamer. „Loopt de polder vol? Dat komt natuurlijk van die mollen! We moeten direct de boeren waarschuwen!”

„Dat heb ik al gedaan,” zei Gerben, terwijl hij in de gang kwam schuilen, hoewel hij reeds tot op zijn huid nat geregend was. „Ik ben op mijn motor de boerderijen langs geweest en heb iedereen gewaarschuwd. De koster luidt nu voor alle zekerheid de noodklok, maar ik denk wel dat iedereen tijdig genoeg kon vluchten.”

„Tjonge, hoe bestaat het!” zei Klinkhamer.

„Het heeft geweldig geregend, en daarbij is het water zo door de wind opgejaagd, dat de dijk het niet meer kon houden,” vertelde Gerben. „Er zit nu een gat in van wel twintig meter en daardoor stroomt het water met geweld de polder in. Toen ik bij de eerste boerderij kwam, was de weg nog droog, maar even later stond er al tien centimeter water op. Het zal niet lang meer duren, dan is de hele polder ondergelopen.”

„Drommels!” zei Klinkhamer. „Dan moeten we zo vlug mogelijk hulp gaan bieden en redden wat er nog te redden valt. Ik ga direct mee.”

Klinkhamer rende de trap weer op en ontdekte daar zijn zoons.

„Zo? Zijn jullie ook al wakker?”

„Mogen we ook mee, vader?” vroeg Hielke.

„Het zal niet gaan. Dit is geen jongenswerk, en het regent bovendien nog steeds. Gaan jullie nog maar wat slapen.”

De smid kleedde zich vlug aan en ging met Gerben mee.

„Ik ga ook kijken,” zei Sietse, die er niet aan dacht om weer in bed te kruipen.

„Ik ook,” zei Hielke, en ze kleedden zich vlug aan.

Maar moeder had het gehoord en ze zei: „Zeg jongens, jullie mogen wel gaan kijken, maar denk eraan dat jullie niet gaan helpen, ’t Is véél te gevaarlijk.”

„Nee moeder, we blijven veilig op de dijk,” beloofden de jongens en ze holden de trap af, trokken vlug de regenjassen aan en gingen naar buiten.

De felle wind striemde hun de regen in het gezicht, maar onverschrokken liepen ze in de richting van het meer.

Bij het licht van de lantaarn op de brug konden ze pas goed zien hoe hoog het water reeds was.

„Zie je dat?” zei Sietse. „We kunnen nog maar nauwelijks onder de brug doorvaren. Zo hoog is het water nog nooit geweest.”

„En kijk, daarginds staan allemaal mensen op de dijk!” riep Hielke, en dan haastten ze zich er gauw heen.

Aan weerszijden van de dijk stond het water nu bijna even hoog. Van de woeste golven op het meer stoven schuimvlokken door de lucht en spatten de jongens nat.

Boven het gebulder van de storm uit klonk het naargeestig geloei van de koeien, die tot hun buiken in het water rond waadden, tevergeefs naar een uitweg zoekend.

Spoedig hadden de jongens het groepje mensen bereikt en dan zagen ze hoe de dijk precies op de plaats waar ze de mollegangen ontdekt hadden, doorgebroken was. Over een lengte van wel twintig meter golfde het water de polder in, die nu ook een meer geworden was. De mensen stonden angstig naar een boerderij te kijken. De bewoners hadden niet kunnen vluchten, doordat de sterke stroom hun de weg had afgesneden. Ze zaten nu op de zolder te wachten tot er hulp zou komen.

Een schuur, die juist midden in de sterke stroom stond, was uit elkaar geslagen, alleen een stuk van het dak met de pannen er nog op, stak boven het water uit.

„Hoe moet het met het vee?” vroeg iemand. „Zullen die koeien nu allemaal moeten verdrinken?”

„Welnee,” zei de brugwachter, die juist een rode lantaarn bij het gat in de dijk plaatste. „Het water komt niet hoger dan een meter. Het is al bijna gelijk. Kijk maar, de overstroming mindert al.”

„Er moeten boten komen!” riep iemand.

„Juist!” riep de brugwachter. „We moeten boten hebben met weinig diepgang, want boven de polderwegen staat niet zoveel water.” Hij keek de kring rond, en zag dan de beide Klinkhamertjes.

„Zeg jongens‚’’ zei hij, „die boot van jullie kan nu prachtig dienst doen. Ga hem maar gauw halen.”

Dat was niet aan dovemansoren gezegd, want Hielke en Sietse wilden niets liever dan helpen. Ze holden naar huis terug en troffen daar vader en Gerben, die reeds een praam hadden gehaald.

„Ha jongens!” riep Klinkhamer. „Zijn jullie daar al? Start de motor maar gauw. Hij moet de praam duwen.”

In een ommezien haalde Sietse de Kameleon uit het boothuis en stuurde hem achter de praam. Klinkhamer maakte met een touw de boten stevig aan elkaar vast en commandeerde dan: „Varen, Sietse!”

„Wacht even!” riep Hielke, die met een ladder uit de smederij kwam aandragen.

„Dat heb je goed bedacht, Hielke,” zei vader en hij pakte de ladder van hem aan.

Dan duwde Gerben de praam van de wal en voeren ze tegen de wind in, onder de brug door, naar het meer.

Wild kwamen de woeste golven op beide boten aanrollen en het was maar goed dat de Kameleon zo’n sterke motor had, anders waren ze zeker naar de wal teruggedreven. Hoewel het water hen om de oren spatte en de praam op en neer steigerde, als een op hol geslagen paard, voeren ze toch vrij snel naar de plaats waar de dijk doorgebroken was.

„Daar komt hulp, goddank!” riepen de mensen, die vol spanning stonden te kijken.

„Bravo, Klinkhamer!” riep de brugwachter, toen de boten door de bres de polder invoeren.

Het eerst gingen ze naar de boerderij, waarvan de bewoners voor de ramen zaten te wachten.

Netjes stuurde Sietse de praam voor het woonhuis, en dan duwde Gerben met een vaarboom de schuit zo stevig tegen de muur, dat ze geen kant meer heen kon.

Klinkhamer zette de ladder onder het geopende raam.

„Kom maar naar beneden!” riep hij.

De boerin, de dienstbode, twee kinderen, een knecht en de boer kwamen daarop veilig in de praam. Vervolgens werden er zoveel mogelijk van hun bezittingen aan boord geladen, en dan voeren ze naar de dijk terug.

Daar was hulp genoeg om de geredden aan land te brengen.

De burgemeester stapte juist uit zijn auto en vroeg aan de boer: „Wordt er niemand vermist? Zijn jullie allemaal gered?”

„Goddank wel, burgemeester.”

„Prachtig. Het is wel een grote ramp, dat de polder onder water staat, maar er zijn gelukkig geen mensenlevens te betreuren. Wilt u meerijden naar het dorp? De andere families zijn ook allemaal ondergebracht in de school.”

„Dan gaan we nu de arme dieren helpen,” zei Klinkhamer.

„Wij gaan mee!” riepen de boer en zijn knecht, en terwijl zijn vrouw en kinderen door de burgemeester naar het dorp werden gebracht, sprongen ze bij Gerben en Klinkhamer aan boord.

Nogmaals voeren ze naar de boerderij.

„Achter de schuur staat een kippenhok, en er lopen ook twee varkens,” zei de boer, en hij vroeg of Sietse daar eerst wilde gaan kijken.

Sietse stuurde rond de boerderij en dan riep Hielke: „Ai, kijk! Daar zit een poes op het dak!"

Meteen stuurde Sietse erheen. De poes, die nat en verkleumd op de pannen zat, durfde niet naar beneden te komen, waarop Gerben tegen het dak opklauterde en het bibberende diertje ophaalde. Schichtig kroop het in een hoekje van de praam, waar het stil ineengedoken bleef zitten.

Achter de boerderij bleek het kippenhok geheel onder water te staan. Alle kippen waren verdronken. De boer wilde ze uit het water opvissen, maar Klinkhamer zei: „Dat komt later wel. Laten we eerst voor de dieren zorgen die nog leven.”

Dat was de boer natuurlijk direct met hem eens en speurend keek hij rond, totdat zijn knecht plotseling riep: „Ja, daar is een varken! Kijk! Bij de regenbak!”

Toen pas zagen ze allemaal hoe een varken op z’n achterpoten tegen een gemetselde regenbak op stond en zo zijn kop nog juist boven water kon houden.

„Dat arme dier!” riep Hielke, en Sietse stuurde de praam er gauw heen.

De boer greep het varken bij de voorpoten en trok het naar zich toe. Maar daarmee was het nog niet gered, want hoewel het beest er genoeg moeite voor deed, kon het niet aan boord klimmen. Daarvoor lag de praam te hoog.

Gerben kon het niet langer aanzien, en kordaat stapte hij tot zijn middel in het water en probeerde het arme dier op te tillen. Het varken was te zwaar voor Gerben, maar toen ging de knecht van de boer ook te water en samen tilden ze de drenkeling aan boord.

„Dat is er alvast één,” zei Klinkhamer. „Maar waar is het andere varken?”

„Ik zie het nergens,” zei de boer. „Het is zeker verdronken.”

Ze voeren nogmaals rond de boerderij, maar toen er nergens meer een levend wezen te ontdekken viel, zetten ze koers naar de koeien in het weiland. Ze moesten daarbij over een ondergelopen weg heen varen, en nu bleek het, dat de praam te diep lag. Ze kon niet passeren.

„Geen nood,” zei Gerben. „Maak de Kameleon maar los. Dan kunnen de jongens naar de overkant van de weg gaan en daar bij alle weilanden de hekken openmaken, terwijl wij met de praam aan deze kant blijven.”

„Maar,” zei Klinkhamer, „de praam kan niet zonder motor tegen de wind in terugvaren.”

„Dat is ook niet nodig,” zei Gerben. „We gaan voor het windje naar de overkant van de polder. U zult zien, dat zodra de koeien uit de weilanden kunnen komen, ze allemaal die richting uit gaan.”

„Goed, laten we dat dan maar proberen,” zei Klinkhamer. „Maar Gerben, ga jij dan met de jongens mee.”

„Oké.”

Gerben stapte over in de Kameleon en maakte het touw los. Terwijl de praam voor de wind in de richting van de volgende boerderij dreef, stak de Kameleon de weg over naar het hek van een weiland, waarachter een kudde koeien onrustig stond te loeien.

Sietse stuurde zijn boot tegen het hek, dat Gerben vervolgens losmaakte. Met de peddel, die de jongens altijd aan boord hadden, dreef Gerben de koeien achteruit, waarop de Kameleon het hek openduwde.

En dan riep Gerben: „Terug, Sietse!” want hij kon de opdringende dieren niet langer in bedwang houden.

Nauwelijks lag de Kameleon terzijde van het hek, of de koeien waadden zo vlug ze maar konden naar de weg, waar ze niet meer zo diep in het water stonden. Besluiteloos liep de kudde hier heen en weer.

„Wat nu, Gerben?” vroeg Hielke.

„Eerst maar die twee paarden daar,” besliste Gerben.

Schurend gleed de Kameleon over het prikkeldraad, waarmee de weilanden waren afgebakend en stopte dan bij een hek, waarachter twee zwarte Friese paarden tot hun borst in het water stonden. De dieren hinnikten van blijdschap toen Gerben het hek openmaakte, en daarna gingen de redders gauw naar de koeien op de weg.

Het touw, waarmee het hek was vastgebonden, nam Gerben mee.

Sietse stuurde de boot terug naar de ondergelopen weg, en dan maakte Gerben het touw vast aan de horens van een koe.

„Zo Sietse,” zei hij, „vaar nu precies boven de weg langs, dan trekken we deze koe mee.”

Gerben ging achter in de Kameleon staan, en hield het touw stevig vast. De koe moest nu, of ze wilde of niet, de Kameleon volgen, en wat Gerben wel verwacht had, gebeurde. Al de koeien sloten zich netjes in een rij achter hen aan, en zo trok de karavaan over de ondergelopen weg naar de andere kant van de polder.

„Het gaat prachtig!” juichten de jongens. Dat ze reeds drijfnat geregend waren, daaraan dachten ze niet. Ze waren vol ijver!

Gerben hield het touw goed vast, terwijl Sietse er voor zorgde dat de boot niet te snel voer, want de koeien konden in het water slechts langzaam vooruit komen.

Klinkhamer had ook een hek geopend, waarachter vele koeien stonden te dringen. Ook deze kudde sloot zich achter de Kameleon aan. Intussen kwamen er meer pramen in de polder en overal ging men de hekken openmaken, zodat er steeds meer koeien, paarden en schapen op de weg kwamen.

En terwijl Gerben en de jongens steeds luid „koei! koei!” riepen, gingen alle dieren met hen mee. Zo naderden ze met een grote kudde de veilige wal.

Het hele dorp was uitgelopen om van deze redding getuige te kunnen zijn. Veldwachter Zwart hield de mensen evenwel op een veilige afstand, en dat was maar goed ook, want toen de Kameleon nog ongeveer tien meter uit de wal was, werden de dieren plotseling wild. Ze begonnen te dringen en te duwen en toen de Kameleon op de schuin omhoog lopende weg vastliep, riep Gerben: „Uit de boot jongens! Anders worden we onder de voet gelopen!”

Vlug liepen ze door het water naar de wal, achtervolgd door de wild geworden kudde. Loeiend holden de koeien tegen de dijk op en maakten daarbij zulke gekke sprongen alsof ze dol geworden waren. De paarden galoppeerden langs de dijk, tot ze voor een hek bleven staan, waar ze even later door hun eigenaar werden gevangen. Daarna werd al het vee in een weiland gedreven.

Hielke en Sietse gingen terug naar hun boot, die half vol water bleek te staan.

„Hoe kan dat nou?” vroeg Hielke verwonderd.

„Misschien is hij lek gestoten,” zei Sietse verschrikt. „We moeten meteen hozen, anders bederft de motor.”

Gerben, die geholpen had het vee in het weiland te drijven, kwam ook terug.

„Wat nu?” vroeg hij verbaasd.

„De boot is lek,” zei Sietse somber.

„Dat geloof ik niet,” zei Gerben. „De koeien hebben met hun wilde sprongen de boot half onder geduwd. Dat is alles.”

Met zijn drieën hadden ze de Kameleon spoedig weer leeg geschept en toen het bleek dat er geen lek in zat, duwden ze de boot los.

Sietse duwde een paar maal op de starter, en na enige vergeefse pogingen sloeg de motor aan.

Nogmaals voeren ze de polder in om te kijken of ze nog meer konden doen. Ze passeerden een drijvende hooiberg toen Hielke plotseling riep:

„Nee maar! Moet je kijken! Er staat een varken bovenop! Hoe komt zo’n dier daar?”

„Tja,” zei Gerben, „dat is mij ook een raadsel. Maar we zullen die knorrepot even een handje helpen.”

Sietse stuurde de boot achter de hooiberg en voorzichtig duwde de Kameleon hem naar de wal. Enige boeren haalden het varken van het hooi af en daarna liep de krulstaart weldra tussen het andere vee in het weiland. Gerben en de jongens voeren er nogmaals op uit. Ze gingen langs alle boerderijen, maar toen ze nergens meer in nood verkerende dieren ontdekten, zochten ze Klinkhamer weer op. De smid voer juist met een praam vol huisraad naar de wal.

„Ha,” riep hij, toen de Kameleon achter de praam ging duwen, „zijn jullie daar weer. Ik heb gezien dat de Kameleon heel wat dieren gered heeft. Dat was kranig werk, jongens.”

Hielke en Sietse glunderden van trots en natuurlijk bleven ze met hun boot net zo lang helpen om pramen te duwen totdat er geen verdere hulp meer nodig was.

Vermoeid en doornat kwamen ze thuis.

„Zo moeder,” zei Klinkhamer, „daar zijn we weer. Geef ons maar gauw wat te eten, want we zijn totaal uitgehongerd.”

Nu dat begreep moeder best en weldra zaten ze aan een stevige maaltijd. De jongens vertelden vol vuur hoe ze het vee gered hadden en dat vond moeder prachtig.

„Jullie moeten goed voor de dieren zijn,” zei ze.

Maar toen Gerben de volgende morgen kwam vertellen, hoe de slager één van de geredde varkens gekocht en geslacht had, riep Sietse verontwaardigd:

„Dat is gemeen! Daarvoor hebben we die arme dieren niet gered.”

„Tja,” zei vader en omdat hij niet wist wat hij daar verder van moest zeggen, nam hij de zware smeedhamer en begon luid op het aambeeld te slaan.

HOOFDSTUK XIV

Zwart is kwaad — En de tweeling is reuze blij

Een lange colonne auto’s reed voorbij de smederij. Ze kwamen zakken met zand brengen, die in het dijkgat werden geworpen. Sterke mannen bouwden er twee dammen van, waarop een zuiger, die langs de weg gemeerd lag, zand uit de bodem van het meer zoog en het tussen de beide dammen spoot. Nog dezelfde dag was er zoveel zand op de dijk gespoten, dat men met het droogmalen van de polder kon beginnen.

De volgende morgen gingen Hielke en Sietse gauw even kijken hoeveel het water reeds gezakt was.

„Nou?” vroeg Klinkhamer, toen ze in de smederij terugkwamen, „is de polder al droog?”

„Het water is dertig centimeter gezakt, vader,” zei Sietse.

„Mooi. Dan is de polder overmorgen droog.”

Reus, die onder de werkbank op een lege kolenzak lag te slapen, begon plotseling te blaffen; er kwam een ambtenaar van het gemeentehuis binnen.’

„Goedemorgen, Klinkhamer,” groette hij beleefd.

„Morgen mijnheer,” zei Klinkhamer — hij trok een staaf ijzer die hij juist in het vuur had gestoken, er weer uit en vroeg dan: „Waarmee kan ik u van dienst zijn?”

„De burgemeester nodigt u en uw zoontjes uit om even op het gemeentehuis te komen. Het is in verband met de overstroming van de polder, begrijpt u?”

„Nee mijnheer, daar begrijp ik niets van. Wat wil de burgemeester dan van ons?”

„Tja, precies weet ik het niet. Maar ik geloof dat u een cadeau krijgt aangeboden van de boeren uit de polder, als dank voor de hulp die jullie verleend hebben.”

„Aha. Is het dat? Nou zegt u dan maar tegen de burgemeester dat ik geen tijd heb.”

„Kom Klinkhamer. Dat meent u toch niet? Gerben komt ook. Om elf uur worden jullie op het gemeentehuis verwacht en al de boeren zullen ook aanwezig zijn.”

„O nee, mijnheer. Dat is niets voor mij,” zei Klinkhamer en hij duwde de staaf ijzer in het vuur. „Maar de jongens kunnen er gerust heengaan. Die zijn al eens eerder door de burgemeester gehuldigd en dus aan zulke feestelijkheden gewend. Maar ik heb beslist geen tijd.”

„Zoals u wilt, Klinkhamer. Tot straks jongens!”

De mijnheer van het raadhuis verliet haastig de smederij, want om te tonen hoe druk hij het wel had, begon Klinkhamer zo hard op de gloeiende staaf te slaan, dat de vonken tot in de verste hoeken van de werkplaats spatten.

Hielke en Sietse keken elkaar veelbetekenend aan.

„Misschien krijgen we weer een medaille,” zei Sietse vol verwachting.

„Of een lekkere taart,” lachte Hielke.

„Zeg jongens,” zei vader en hij monsterde zijn zoons van top tot teen, „jullie zijn toch zeker niet van plan om in die overalls naar de heren op het gemeentehuis te gaan? Vooruit! Ga jullie je als de drommel wassen en verkleden. Over een half uur begint het feest al,”

Dat ze zich in hun zondagse pak moesten steken, vond de tweeling nu juist niet zo leuk, maar ze begrepen toch wel dat vader gelijk had, en dus gingen ze zich vlug verkleden. Moeder zocht gauw schone bloesjes voor hen uit de kast en vijf minuten voor elf waren ze klaar om naar de burgemeester te gaan.

„En denk eraan,” waarschuwde moeder nog, „beleefd zijn en steeds met twee woorden spreken,” Maar Hielke en Sietse hoorden het nauwelijks, want ze holden de straat reeds op.

Mevrouw Bleker, die juist uit het dorp huiswaarts keerde, keek heel verwonderd toen ze haar beide buurjongens zo netjes gekleed langs de weg zag hollen.

Ze kon haar ogen ternauwernood geloven en ze keek zelfs nog eens extra om, toen de tweeling haar vrolijk lachend voorbijging.

De jongens waren uitgelaten en dol nieuwsgierig naar wat ze wel zouden krijgen, evenals Gerben die zich, ook al op z’n zondags gekleed, naar het gemeentehuis haastte. Hij floot een lustig deuntje en groette iedereen zo luidruchtig, dat de mensen hem verwonderd nakeken.

Toen Gerben voorbij de woning van veldwachter Zwart kwam, zag hij onze politieman druk bezig in het tuintje naast het huis. Zwart lag op zijn knieën het gras rond de bloemperken te knippen, en had het daarbij zeker warm gekregen, want op de heg, die zijn erf van de weg scheidde, lagen zijn uniformjas en de pet. Hij was zo vol aandacht bij zijn werk, dat hij de vriendelijke groet van Gerben niet hoorde, en zonder op te kijken knipte hij vlijtig verder. Gerben, die in een jolige bui was, zag het jasje en de pet op de heg liggen, en toen hij ook nog een bezem zag staan, had hij meteen een ondeugend besluit genomen.

Zonder dat Zwart er iets van merkte zette Gerben de bezem, met de steel naar beneden, rechtop in de heg, hing het uniformjasje er netjes overheen, en plaatste de grote platte pet met de glimmende klep erbovenop. Dat leek prachtig! Het was net alsof er een veldwachter midden in de heg stond.

Voldaan lachend ging Gerben verder en hij keek nog wel driemaal om. Maar Zwart ontdekte er niets van en dus stak Gerben tenslotte het plein over, en verdween in het gemeentehuis.

Twee minuten later kwamen ook Hielke en Sietse langs het huis van Zwart.”

„Ha, kijk daar eens!” riep Hielke verrast. „Zwart is een vogelverschrikker geworden! Ha ha!” Maar als hij geweten had, dat de veldwachter vlak achter de heg bezig was in zijn tuin, had hij het zeker niet zo luid geroepen.

Nauwelijks hoorde de veldwachter wat Hielke zei, of hij keek verontwaardigd op. Meteen ontdekte hij hoe zijn uniform als vogelverschrikker dienst deed, en woedend riep hij: „Wacht, dat zal ik jullie betaald zetten, rekels!”

Verbluft bleven Hielke en Sietse een moment staan. Maar toen Zwart met opgestroopte mouwen dreigend op hen afkwam, bedachten ze zich geen ogenblik, en zetten het meteen op een lopen.

Achtervolgd door de veldwachter, die, blootshoofds en in zijn overhemd een potsierlijke verschijning was, renden ze de straat uit. Dat dit, in het anders zo rustige dorpje, het nodige opzien baarde, is te begrijpen. Overal verschenen mensen in de deuren en weldra volgden velen, vol nieuwsgierigheid, de woedende veldwachter en de vluchtende jongens.

De slager, die holderdebolder zijn winkel was uitgelopen, had nog een groot mes in zijn hand, van de bakker zaten de armen nog onder het deeg.

Dat Zwart, die altijd zo trots op zijn uniform was, nu zomaar in zijn overhemd langs de straat holde, moest wel een héél bijzondere betekenis hebben, meenden ze.

„Er is bepaald iets ernstigs gebeurd,” hijgde de dikke slager, die moeite had om de bakker bij te houden.

„Natuurlijk ! ’t Zijn immers die belhamels van Klinkhamer,” zei de bakker, hetgeen volgens hem reeds het bewijs was, dat Zwart wel genoeg redenen zou hebben om die kwajongens op te pakken.

Maar hoe Zwart ook liep, de Klinkhamertjes had hij vooreerst nog niet te pakken. Ze holden de straat uit en verdwenen om de hoek bij de barbierswinkel. Hierdoor waren ze een moment aan het oog van de veldwachter onttrokken, van welke gelegenheid ze vlug gebruik maakten om zich in een steegje te verstoppen. Nauwelijks hadden ze zich achter een deur verscholen, of Zwart rende hen voorbij. Toevallig liepen even verder ook twee jongens en daar ging Zwart, zo hard hij maar lopen kon, op af.

Hielke en Sietse, die door een kier in de deur gluurden, roestten het uit van ’t lachen.

„Zwart is zeker dol geworden,” zei Sietse.

„Hij is reuze kwaad,” zei Hielke. „Ik ben blij dat hij ons niet te pakken heeft gekregen.”

Toen Zwart de halve straat reeds uitgehold was, kwamen Hielke en Sietse weer te voorschijn. Ze schrokken van de vele mensen, die daar op de hoek van de straat veldwachter Zwart stonden na te kijken.

„Wat nu?” vroeg Hielke.

„We lopen hen gewoon voorbij,” zei Sietse. „We hebben toch zeker niets gedaan?”

„Wel verdraaid, daar heb je ze!” riep de bakker, toen de tweeling naderbij kwam. De slager, met het grote mes, kwam dreigend op hen af,

„Wat hebben jullie uitgevoerd hè?” vroeg hij bars.

„Helemaal niets,” zei Hielke.

„ Ja, dat zal wel,” zei de bakker spottend. „Waarom liepen jullie dan zo hard?”

„Omdat Zwart ons achtervolgde,” zei Sietse.

„Juist,” zei de slager, en hij versperde de jongens de weg. „En je wilt toch zeker niet beweren dat Zwart jullie zomaar zonder redenen achtervolgde?”

„Ja dat deed hij wel!” riep de tweeling verontwaardigd.

„Ha, die is goed!” riep de bakker. „Dan moeten jullie liet de burgemeester maar eens gaan vertellen.”

„Dat zullen we ook,” zei Sietse. „Kom, Hielke.”

„Dat gaat zo maar niet, wij zullen jullie er netjes heenbrengen,” zei de slager.

En gevolgd door de hele optocht gingen de jongens tussen de slager en de bakker in naar het gemeentehuis. Daar aangekomen duwden ze hen de gang binnen, waarop de slager zo hard aan de bel trok, dat de bode verschrikt kwam kijken wat er aan de hand was.

„Hier zijn twee bezoekers voor de burgemeester!” riep de bakker en daarbij lachte hij héél spottend.

„Dat kan, kom maar verder, jongeheren!” nodigde de bode, die reeds wist waarvoor de jongelui kwamen, en hij opende een deur links van de gang. Op dat moment kwam ook Zwart het gemeentehuis binnenstormen.

„Waar zijn ze!” riep hij kwaad, en dan zag hij de jongens juist een vertrek binnengaan.

Zonder zich een moment te bedenken rende hij ook naar binnen, waar hij ten aanschouwen van de burgemeester en vele polderbewoners, de tweeling in de kraag greep.

„Help!” riep Hielke van schrik.

„Maar Zwart!” riep de burgemeester verwonderd uit. „Wat heeft dat te betekenen? En waar is je uniform?”

„Die kwajongens hebben er een vogelverschrikker van gemaakt!” riep Zwart kwaad. „En dat is een zware belediging! Ik zal ze in de cel sluiten!”

„Het is niet waar!” riepen Hielke en Sietse. „Wij hebben niets gedaan!”

Gerben, die daar ook reeds aanwezig was, begreep meteen wat er gebeurd was. En terwijl hij grote moeite had om zijn lachen te verbergen, kwam hij ’n stap naar voren en zei:

„Neem me niet kwalijk, Zwart, maar die jongens zijn onschuldig. Ik heb uw jasje over de bezem gehangen. Dat is alles.”

„Wat zeg je me nou?” stotterde Zwart, en hij liet de jongens los.

„Vertel eens precies wat er gebeurd is, Gerben?” vroeg de burgemeester.

„O, het was maar een grapje, burgemeester. Ik zag Zwart in zijn tuin bezig, terwijl zijn jasje en pet op de heg lagen. Nou, en toen heb ik de bezem in de heg geplaatst, en het jasje en de pet erop gehangen. Dat is alles.”

Al de aanwezigen begonnen hartelijk te lachen. Zelfs de burgemeester had de grootste moeite om z’n gezicht in de plooi te houden en dan sprak hij: „Het is een misverstand, Zwart. Deze ferme jongens hebben helemaal geen kattenkwaad uitgehaald, maar integendeel, ze hebben tijdens de overstroming zoveel goed werk gedaan, dat ze nu een Welverdiende beloning krijgen. Ja, jongens, al de aanwezigen hier, zijn jullie ten zeerste dankbaar voor het redden van mens en dier. En daarom mag ik jullie nu een cadeau aanbieden. Nou en daar zullen jullie wel geen bezwaar tegen hebben, hè?”

Hielke en Sietse knikten ijverig van nee en keken vol verwachting naar de geheimzinnige pakjes die daar op de tafel lagen, want al hadden ze natuurlijk helemaal niet om wilt te krijgen geholpen, ze vonden het toch leuk, dat de horren daar anders over dachten.

De burgemeester sprak vervolgens nog over die angstige stormnacht en hij besloot zijn toespraak met de woorden:

„Het is een groot geluk geweest, dat de gebroeders Klinkhamer zo’n beste boot hebben en dat ze daarmee zo gauw te hulp kwamen. En daarom krijgen ze een welverdiend cadeau!”

Hielke en Sietse kregen ieder een pakje, waarvoor ze beleefd bedankten en dan begonnen ze, tot groot vermaak van al de aanwezigen, de touwtjes meteen los te maken.

„Ai,” riepen ze verrast, toen ze elk een paar prachtige voetbalschoenen te voorschijn haalden.

Gerben kreeg een grote doos sigaren, waarmee hij al net zo blij was als de jongens. Voor Klinkhamer was er net zo’n doos, welke Hielke in ontvangst nam.

Met de cadeaus stevig onder de arm gekneld, holde de tweeling even later langs de verwonderd kijkende menigte op het plein.

Gerben vertelde aan de slager wat er in het gemeentehuis had plaatsgevonden en toen was iedereen het erover eens, dat de jongens van Klinkhamer wel een cadeautje verdiend hadden.

Intussen holden Hielke en Sietse de smederij binnen, waar ze het kistje met sigaren voor vader op het aambeeld zetten.

„Wel dekseldoosie,” riep Klinkhamer verrast, toen hij de fijne sigaren zag.

„En kijkt u eens wat wij gekregen hebben, vadert" riep Sietse en hij toonde de voetbalschoenen.

„Het is geweldig, jongens! Daarmee kunnen jullie wel in het Nederlands elftal spelen.”

Maar toen moeder de cadeaus zag, schudde ze haar hoofd en zei: „Als jullie maar geen ruiten kapot maken met dat gevoetbal.”

„Welnee moeder,” lachte Hielke. „We zijn immers heel brave jongens. De burgemeester heeft het net zelf gezegd.”

„Nou, als de burgemeester het zegt, zullen we het maar geloven ook,” zei Klinkhamer en hij stak een sigaar aan. „Maar,” waarschuwde hij nog, „voor iedere kapotte ruit keer ik jullie spaarpot ondersteboven. Begrepen?”

Of de spaarpot vaak omgekeerd werd?

Ja, dat is een ander verhaal, en zoals we eerder van de Klinkhamertjes en hun boot afscheid namen met een „Kameleon, ahoy", roepen we nu: „Bravo voor de redders met de Kameleon!” Want dat hebben ze met die oude schuit best verdiend!

De Kameleon Reeks

1. De schippers van de Kameleon (1949)

2. Kameleon ahoy! (1951)

3. Redders met de Kameleon (1952)

4. Speurders met de Kameleon (1955)

5. De Kameleon op volle toeren (1956)

6. De Kameleon houdt koers (1958)

7. Goede vaart, Kameleon (1958)

8. Trossen los Kameleon! (1959)

9. De Kameleon in 't zoeklicht (1959)

10. De Kameleon opnieuw in actie (1960)

11. De Kameleon in de branding (1961)

12. Vivat Kameleon! (1961)

13. De Kameleon Blijft Favoriet! (1962)

14. De Kameleon wint de prijs! (1962)

15. De kameleon brengt geluk! (1963)

16. Bravo Kameleon! (1963)

17. Vakantie met de Kameleon (1964)

18. De Kameleon viert feest! (1964)

19. Tiptop Kameleon (1965)

20. De Kameleon schiet te hulp (1965)

21. Trouwe vrienden van de Kameleon (1966)

22. De Kameleon staat voor niets! (1966)

23. Met de Kameleon er op los! (1967)

24. De kameleon altijd paraat (1967)

25. De Kameleon slaat zijn slag (1968)

26. De Kameleon pakt aan! (1968)

27. Ruim baan Kameleon (1969)

28. De Kameleon vaart uit

29. De Kameleon treft doel!

30. Volle kracht Kameleon!

31. Met de Kameleon op avontuur

32. De Kameleon maakt schoon schip

33. De Kameleon knapt het op!

34. Met de Kameleon vooruit!

35. De Kameleon steekt van wal

36. De Kameleon doet een goede vangst!

37. De vlag in top voor de Kameleon

38. De Kameleon in de storm

39. Alle hens aan dek Kameleon

40. De Kameleon krijgt nieuwe vrienden

41. Op reis met de Kameleon

42. De Kameleon heeft succes

43. De Kameleon vaart voorop!

44. Lang leve de Kameleon!

45. De Kameleon helpt altijd!

46. De Kameleon ruikt onraad

47. De Kameleon geeft vol gas

48. De Kameleon maakt plezier

49. De Kameleon ligt op de loer

50. De Kameleon in het goud

51. De Kameleon houdt stand

52. De Kameleon vaart door

53. De Kameleon gooit het roer om

54. Recht door zee Kameleon

55. De Kameleon op dreef

56. De Kameleon in woelig water

57. Met de Kameleon voor de wind

58. De Kameleon heeft goed nieuws

59. De Kameleon draagt zijn steentje bij

60. De Kameleon maakt het helemaal

61. De Kameleon slaat alarm

62. De Kameleon stuurloos

63. De Kameleon op jacht

Table of Contents

HOOFDSTUK I

HOOFDSTUK II

HOOFDSTUK III

HOOFDSTUK IV

HOOFDSTUK V

HOOFDSTUK VI

HOOFDSTUK VII

HOOFDSTUK VIII

HOOFDSTUK IX

HOOFDSTUK X

HOOFDSTUK XI

HOOFDSTUK XII

HOOFDSTUK XIII

HOOFDSTUK XIV

De Kameleon Reeks