DE KAMELEON BLIJFT FAVORIET!

DOOR

H. DE ROOS

Geïllustreerd door G. VAN STRAATEN

LEEFTIJD TOT 12 JAAR

4e DRUK

Uitgeverij Kluitman Alkmaar

HOOFDSTUK I

De smederij heeft veel klanten

In de smederij van Klinkhamer maakten Hielke en Sietse, de tweeling van de smid, het vuur aan voor hun vader. Maar de schoorsteen bleek niet te willen trekken. De rook steeg normaal omhoog in de grote kap boven de smidse, maar golfde dan terug met sierlijke dikke krullen, die zich in de werkplaats verspreidden. In een ommezien hing er een dikke rookwalm in de smederij, tot grote ergernis van Klinkhamer.

„Wat drommel!” bulderde hij, „wat hebben jullie nu weer klaargespeeld? Moet ik tot gerookt vlees verwerkt worden?”

„Wij kunnen er niets aan doen,” riep Hielke, „het vuur brandt helder, maar de rook wil niet weg!”

„De schoorsteen is verstopt,” zei Sietse.

„Dat bestaat niet,” zei Klinkhamer, „er kan wel een wintervarken in hangen en dan is hij nog niet verstopt!”

Maar Sietse ging voor de zekerheid even buiten kijken of de schoorsteen wel rookte. Er kwam geen sliertje uit! Wel vlogen twee zwarte kraaien onrustig over het dak.

„Ik weet het,” riep Sietse, „er zit een kraaiennest in!”

„Ik geloof er niets van,” zei Klinkhamer, en om zich te Overtuigen nam hij een lange staaf en stak die in de rookkap omhoog. En kijk: onverwacht kwam er een kraaiennest naar beneden. Klinkhamer kreeg het grootste deel van de takjes en het stro op zijn hoofd. Doordat het rookkanaal flink beroet was, werd Klinkhamer tamelijk vuil. Hij leek dan ook wel een zwarte Piet. Toen hij zijn hoofd terugtrok, proestten zijn zoons het uit van het lachen.

„Toe maar,” zei Klinkhamer, „het staat jullie fraai om je vader zo uit te lachen.”

„Maar ik heb u toch gewaarschuwd?” zei Sietse.

Moeder Klinkhamer, die de jongens hoorde lachen, kwam even een kijkje in de werkplaats nemen. Maar toen zij ontdekte hoe zwart haar man er uitzag, riep zij:

„Wat is hier aan de hand? Man, man, wat zie je eruit? Hoe komt dat?”

„Vader kroop even in de schoorsteen om te kijken wat voor weer het is,” zei de ondeugende Sietse. „En, vader, wat voor weer is het?”

Klinkhamer maakte er nu ook maar een grapje van en zei: „Wel, jongens, het is buiten kouder dan op het dak!”

„Naar zulke onzin luister ik niet langer,” zei moeder Klinkhamer, „maar je moet je eerst gaan wassen, vader. Ik zou mij geen raad weten als iemand je zo zag!”

Deze waarschuwing kwam evenwel te laat, want Gerben, de knecht van boer Jellema, verscheen in de deuropening. Voor zijn ene oog had hij een verband van watten met een pleister. „Zie ik dat goed met mijn ene oog?” riep hij, „bent u die zwarte kerel, Klinkhamer?”

„Ik ben het zelf,” zei Klinkhamer, „maar wat heb jij aan je oog?”

„Ben je aan het vechten geweest, Gerben?” vroegen de jongens.

„Wel nee,” zei Gerben, „ik heb er alleen maar een beetje stof in gekregen. De dokter heeft het oog eruit genomen en onder de kraan schoongespoeld. Morgen kan ik het terughalen. Er zit nu een kurk in de oogholte anders loopt het verstand eruit!”

„Dat kan niet,” zei Sietse, „want jij hebt nog nooit verstand gehad!”

„Het is dat ik voorzichtig moet zijn,” zei Gerben, „met één oog kun je niet zo goed zien, maar anders zou ik je nu op staande voet van katoen geven, Sietse!”

„Heb je een, boodschap, Gerben?” vroeg Klinkhamer.

„Wel nee,” zei Gerben, „ik kom enkel even binnenwippen omdat ik hier zoveel rook zag. Ik dacht, misschien moet ik als brandweerman assistentie verlenen.”

„Heel goed, Gerben,” zei Klinkhamer, die bevelvoerder van de brandweer was, „dus kan ik mij wel even gaan wassen?”

„Maar natuurlijk, gaat uw gang,” zei Gerben. En nadat Klinkhamer in huis was gegaan, vroeg Gerben: „Wat was hier nu precies aan de hand, jongens?”

„Er zat een kraaiennest in de schoorsteen,” zei Hielke. „Vader heeft het eruit gepord!”

„Dat is dan heel jammer,” zei Gerben, „want jullie hadden anders jonge kraaien kunnen vangen,”

„Wat heb je daaraan?” zei Sietse, „ik laat ze liever vliegen.”

„Maar als ik je vertel wat ik allemaal met een tamme kraai beleefd heb,” zei Gerben, „zul je er wel anders over praten. Het waren plezierige dingen, nou ja, ook wel eens onplezierige, dat geef ik toe. Want Jolle, zo heette hij, was een schrandere rakker. Op een dag had ik achter het huis een rij koolplanten gezet. Ik had ze keurig recht langs een lijntje geplant. Jolle zat er rustig bij te kijken, toen ik even in huis ging om mijn pijp te stoppen. Het was nog geen minuut later dat ik door het raam keek en zag hoe alle koolplanten er waren uitgerukt. En die aap van een Jolle zat mij gewoon uit te lachen. Kè kè kè, riep hij. Op een andere keer zat ik in huis te wachten op mijn vriend, totdat ik een fietsbel hoorde. Daar is mijn vriend, dacht ik. Maar niks hoor, zit me die Jolle op mijn fiets aan de bel te trekken. En hij mij maar weer uitlachen met z’n kè kè kè! Maar hij ging graag met mij uit fietsen en zat dan op het stuur. Met zijn vleugels gaf hij dan de richting aan, ik behoefde alleen maar te zeggen: ‚Jolle links of Jolle rechts’, en dan wist hij precies welke vleugel hij moest uitsteken.”

„Dat zal welt" riepen Hielke en Sietse spottend.

„Het is echt waar,” hield Gerben vol, „maar veldwachter Zwart nam het niet. Hij zei: Van voren kunnen de mensen nu wel zien welke richting hij aanwijst, maar van achteren niet. En wat deed Jolle toen? Hij ging op mijn hoofd zitten en stak eerst de rechtervleugel uit en daarna de linker. Daarmee toonde hij hoe nu iedereen de richtingaanwijzing duidelijk kon zien. En hij maar weer lachen van kè kè kè! Toen kon Zwart, de zwartkijker, geen aanmerking meer maken. Schrander, hè, van zo’n doodgewone kraai?”

„Wat vertel jij daar van mij?” klonk nu de stem van veldwachter Zwart, die ook in de smederij was gekomen, zonder dat Gerben en de jongens het hadden gezien.

„Gerben had een kraai die bij het fietsen de richting aangaf,” zei Hielke lachend. „Heeft u het ooit gezien?”

„Hij is zelf een ouwe kraai,” zei Zwart ontstemd. „En, broer, als jij weer gekke verhalen vertelt, laat jij mijn naam erbuiten, versta je dat?”

„Het was maar een grapje,” verontschuldigde Gerben zich.

„Ik hou niet van jouw grapjes,” zei Zwart bars.’

Klinkhamer had zich gewassen en kwam terug. „Wat hoor ik, Zwart?” vroeg hij, „was Gerben weer bezig?”

„Het had niets te betekenen, Klinkhamer" zei Gerben vlug, „ik zei alleen maar dat ik met mijn ene oog meer kan zien dan Zwart met zijn beide.”

„Jij bent stapel!” riep Zwart. „Jij praat wartaal! Hoe kan jij met één oog meer zien dan ik met mijn twee?”

„Wel,” zei Gerben, „ik zie met mijn ene oog uw beide ogen, maar u ziet er bij mij maar één. Dus zie ik meer dan u. Ha ha ha, is die even goed?”

„Lach jij mij uit?” vroeg Zwart kwaad.

„Wel nee,” zei Gerben, „dat lijkt maar zo. Zo is mijn gezicht nu eenmaal!”

En dan verliet hij, nog luid lachend, de smederij.

„Kè kè kè,” zei Sietse.

„Gerben is een grote kwajongen,” vond Zwart.

„Och, waarom?” zei Klinkhamer, „hij houdt van plezier en daar moet je in het leven nu eenmaal zelf voor zorgen, nietwaar?”

„Meneer Zwart, weet u ook een middeltje om kraaien uit de schoorsteen te weren?” vroeg Sietse.

„Ja, dat is heel eenvoudig,” zei Zwart. „Zet er een bordje bij met ‚verboden te nestelen’ erop!”

„Ha,” riep Hielke, „nu maakt u zelf ook grapjes!”

„Natuurlijk,” zei Zwart, „jullie vader zegt immers, wie plezier wil hebben moet er zelf voor zorgen?”

En dan ging ook hij lachend de deur uit.

„Die Zwart toch,” zei Sietse.

„Jullie zijn geen grapjes van hem gewend, hè?” zei Klinkhamer, „maar Zwart is heus de kwaadste niet. Want, jongens, iemand die altijd kwaad is, kan niet leven!”

En met deze wijze opmerking vond Klinkhamer dat er genoeg gepraat was en hij ging weer aan de arbeid.

Hielke en Sietse besloten iets op het dak te maken, zodat de kraaien niet meer in de schoorsteen konden komen.

Bij de zaagmachine vonden zij enige dunne staven en ook een stuk buis in de vorm van een letter T. Onder de boormachine boorden zij in het bovenste deel van de T enige gaten en staken daar de ijzeren staven door. Zo ontstond een soort rooster dat op een stuk pijp steunde. Met dit apparaat klommen onze vrienden op de smederij en bevestigden het aan de schoorsteen. Dat zou de kraaien wel afschrikken, dachten zij, en hiermee was dus de zaak geregeld. Maar dat de zaak nog een andere wending zou nemen, wisten zij toen nog niet. Want juist wilde de familie Klinkhamer aan tafel gaan voor de broodmaaltijd, toen er gebeld werd.

„Wie kan dat zijn?” vroeg moeder.

„Vast geen bekende,” zei Hielke, „want die komen altijd achterom.”

Mevrouw Klinkhamer ging naar de gang en opende de voordeur. Meteen stapte er een mijnheer naar binnen en hield haar een papier voor.

„Inspectiedienst Luister- en Kijkgelden,” zei hij en ging naar de kamerdeur.

„Staat de radio hier binnen?” vroeg hij.

„Ja, maarre…” zei mevrouw Klinkhamer een beetje overrompeld, omdat die man zomaar haar huis. binnenliep,

„Juist,” zei de mijnheer en hij liep naar de woonkamer,

„Goedemiddag,” zei hij tegen Klinkhamer en de jongens, „ik kom voor controle. Aha, daar staat de radio. Mag ik even de luistervergunning zien?”

Mevrouw Klinkhamer zocht in de la van de kast en gaf dan een kaart aan de controleur.

„Het klopt,” zei deze. „Heeft u nog meer radio’s?”

„Wel nee,” zei Klinkhamer, „één zo’n ding maakt al herrie genoeg.”

„En waar is uw kijkvergunning?” vroeg de controleur.

„Kijkvergunning?” vroeg Klinkhamer lachend, „die heb ik niet nodig. Ik kan nog zonder bril lezen.” „Maar u heeft toch televisie?” vroeg de mijnheer.

„Wel nee,” zei Klinkhamer, „die heb ik niet.”

„Ik waarschuw u als u de wet wilt ontduiken,” zei de controleur lang niet vriendelijk.

„Wel verdraaid!” riep Klinkhamer en hij sloeg met de vuist op de tafel, zodat de koffie uit de kopjes spatte, „dat loopt hier maar binnen en wil mij dan de wet stellen in mijn eigen huis? Als ik zeg, ik heb geen televisie, dan heb ik geen televisie! Wat denkt u wel?”

„En waarom heeft u dan een T.V.-antenne op het dak?” vroeg de mijnheer, ook al kwaad.

„Als ik een T.V.-antenne op het dak heb, moet u mij die eens wijzen,” zei Klinkhamer.

„Hij staat op de smederij,” zei de mijnheer.

„Op de smederij?” riep Klinkhamer. „Wacht even! Wat hebben jullie aan de schoorsteen gefabriceerd, schavuiten?” vroeg hij aan Hielke en Sietse.

„Gewoon,” zei Sietse, „een pijp met dwarsstaafjes om de kraaien te keren.”

„Maar het is waar,” zei Hielke, „het lijkt wel een beetje op een T.V.-antenne!”

„U hoort het, mijnheer,” zei Klinkhamer, „die antenne is een kraaienverjager, dat is alles!”

„Dan is het een misverstand,” zei de controleur, „ik wens u verder smakelijk eten!”

En hij vertrok.

„Tjonge,” zei Klinkhamer ontstemd, tegen zijn zoons, „jullie kunnen er wat van. Wie zet er nu een T.V.-antenne op het dak als je geen T.V, hebt? Vanwege die onzin moest ik mij warempel nog kwaad maken.”

„Maar wij hebben het helemaal niet met opzet gedaan,” lei Sietse, „het is de schuld van de kraaien.” „Als je maar weet,” zei Klinkhamer, „dat dat ding ogenblikkelijk van het dak moet verdwijnen. Want denk erom, anders maak ik mij weer kwaad en dan zal het jullie beste beurt niet wezen!”

„Kom,” zei moeder, „we praten er niet meer over. We gaan eten!”

Een half uur later klommen Hielke en Sietse andermaal op het dak van de smederij en haalden hun kraaienverjager naar beneden.

„Als er weer een nest komt,” zei Sietse, „moet vader het maar weer op z’n hoofd krijgen. Als wij willen helpen is het toch niet goed!”

„Zo is het,” zei Hielke, „wij hadden het goed uitgedokterd en nagefietst en nog is het niet goed. Wacht, daar komt Paulien!”

Buiten klonken slepende voetstappen en dan kwam een meisje de smederij binnen. Zij heette Paulien Wijnstra en zat op school in dezelfde klas als Hielke en Sietse.

„Kunnen jullie mijn klomp maken?” vroeg zij.

Van een van haar klompen was de kap stuk.

„Ik weet het niet,” zei Sietse, „de zaak is gesloten, Paulien. Vraag het maar aan vader.”

Klinkhamer, die even kwam controleren of zijn brave deugnieten de antenne reeds van de smederij hadden gehaald, zei vriendelijk: „Zo jongedame, wat was er van je dienst?”

„Mijn klomp is stuk, mijnheer Klinkhamer.”

„O, dat is geen ramp,” zei Klinkhamer, „de jongens kunnen hem wel even maken.”

„Maar voor dubbel geld,” zei Sietse, „want het is na sluitingstijd.”

„Ik heb maar een dubbeltje,” zei Paulien. „Wij rekenen het straks wel uit,” zei Sietse, terwijl hij de klomp tussen de bankschroef klemde en met een zaag twee groeven over de kap maakte. Daarin trok hij ijzerdraad dat hij stevig vastspijkerde. Zo was de klomp weer heel en Paulien trok hem weer aan.

„En wat kost het?” vroeg zij.

„Vader, hoeveel moet Paulien betalen?” vroeg Sietse.

„Tja,” zei Klinkhamer quasi gewichtig, „dat hangt er vanaf hoeveel draad jij gebruikt hebt.”

Sietse nam een duimstok en knielde voor Paulien op de grond om haar klomp te meten en zei: „Het is met elkaar negenendertig centimeter.”

„Mooi,” zei Klinkhamer, „honderd meter kost vier gulden, reken nu maar uit hoeveel dan negenendertig centimeter kost.”

„Verroest,” zei Sietse.

„Dat kan jij niet, hè?” plaagde Paulien.

„Heel eenvoudig,” zei Sietse, „honderd meter voor vier gulden. Dus één meter voor vier cent. Een halve meter voor twee cent. Er was slechts negenendertig centimeter dus dat wordt ongeveer anderhalve cent. Stuur dat maar naar mijn spaarbank.”

„Laat je niet langer voor de mal houden, Paulien,” zei Hielke lachend, „het kost niets!”

„Dan hartelijk bedankt,” zei Paulien en zij wilde de werkplaats verlaten.

„Moet je naar huis lopen?” vroeg Klinkhamer, „de jongens kunnen je wel met hun boot brengen.”

„Wil jij wel met die rare boot van ons?” vroeg Sietse.

„Graag,” zei Paulien. „Jullie Kameleon is toch beroemd?”

En dat was hij, hoewel het een lompe ijzeren bak leek. Maar hij kon varen als de beste, doordat er een krachtige automotor in was gebouwd. Door de vele kleuren, waarmee de boot beschilderd was, had hij de naam Kameleon gekregen. Als je er vlakbij stond leek de boot grijs, maar ging je op een afstandje kijken, dan leek hij groen en zo veranderde de kleur naarmate je dichterbij of verderaf stond. Een Kameleon is een hagedis, die van kleur kan veranderen, en zo was de naam van de boot dus heel toepasselijk.

Paulien werd nu door de jongens uitgenodigd om mee te gaan naar het boothuis dat aan de kant van de vaart achter de smederij was gebouwd. Hielke en Sietse, geholpen door hun vriendjes, hadden zelf een haventje gegraven en daar het boothuis overheen getimmerd.

Sietse opende een zijdeurtje en zei: „Kijk, Paulien, omdat jij een dame bent, mag jij het eerst instappen. Ga maar voorin!”

„Moet ik m’n klompen uittrekken?” vroeg Paulien. „De boot is zo mooi schoon?”

„Ben je mal,” zei Hielke, „wij houden de klompen ook aan!”

Paulien ging aan boord en Hielke en Sietse stapten achterin. Hielke maakte de deur aan de kant van de vaart open en Sietse startte de motor door op een knop te drukken. Dan voeren zij achteruit naar het midden van de vaart. Sietse schakelde de versnelling op vooruit en de Kameleon ging met een matig gangetje naar de brug, die daar vlakbij over de vaart lag. De brugwachter groette door zijn hand op te steken, welke groet Sietse op dezelfde manier beantwoordde. Op het water is het de gewoonte dat de man aan het roer altijd een groet brengt aan degene die hij passeert. De Kameleon gleed onder de brug door en dan lag een groot helder meer voor hen. Sietse gaf nu meer gas en de Kameleon begon steeds sneller te varen. Daardoor kwam de voorsteven steeds hoger uit het water, totdat de boot zijn volle snelheid had bereikt. De motor ronkte krachtig en de schroef draaide zo snel, dat het water kolkte en bruiste van jewelste. Voor de boeg spoten twee hoge golven aan weerszijden uiteen.

Paulien vond het geweldig! „Gossiemijne,” riep zij toen lachend, „wat gaat het hard!”

„Maar kun jij wel zwemmen?” vroeg Sietse.

„Jawel,” zei Paulien, „waarom vraag je dat?”

„Omdat zo’n snelheid gevaarlijk is,” zei Sietse. „Als wij op een wrak of een paal stoten, vliegt de zaak uit elkaar!”

„Is het waar? Doe dan maar wat langzamer,” zei Paulien.

„Wel nee,” zei Hielke, „Sietse zwamt maar wat. Hier zijn toch geen wrakken? En dan zou er nog niets gebeuren, want deze boot is onverwoestbaar. Toen wij er de eerste keer mee gingen varen, zijn wij per ongeluk tegen een tonnebaken gebotst, maar wij merkten het nauwelijks!”

„Toch gaat het verschrikkelijk hard,” zei Paulien, „want wij zijn nu al bij de Woudaap.”

Zij wees naar de grote watermolen, die op de polderdijk stond. In die molen woonde de familie Dijkstra en hun zoontje Kees was ook een vriendje van de Klinkhamertjes. Op de omloop rond de molen was Dijkstra druk bezig met de zeilen van de wieken op te rollen. Maar Kees was nergens te zien.

En daar voer de Kameleon voorbij de boerderij van Jellema waar Gerben werkte. De boerderij lag half verscholen achter de dijk, maar het rode pannendak stak er ver bovenuit. Op de dijk liep Gerben. Hij had de bussen met melk aan de waterkant gezet, opdat de melkvaarder ze mee zou nemen naar de boterfabriek. Gerben wilde naar de boerderij teruggaan, toen Sietse luid riep: „Kè kè kè!”

Als antwoord schudde Gerben dreigend met zijn vuist.

„Waarom roep jij kè kè?” vroeg Paulien.

Hielke vertelde haar het verhaal van de kraaien, waar Paulien hartelijk om moest lachen.

En dan stopte Sietse de motor en stuurde naar de wal. De boerderij, waar Paulien woonde, was bereikt. Op de dakgoot stond geschilderd: Mariahoeve. Paulien woonde hier alleen met haar moeder, want haar vader was enige jaren geleden gestorven. De boerderij zag er enigszins verwaarloosd uit en de schuur en de stallen waren totaal leeg. Mevrouw Wijnstra had het dan ook lang niet rijk en moest hard werken om de kost te verdienen.

Naast een wrak steigertje legde de Kameleon aan en Paulien kon uitstappen.

„Hartelijk dank, jongens,” zei zij, „het was een reuze fijn tochtje.”

Zij stond op, waarbij de Kameleon even een kleine schommeling maakte. Paulien had daar niet op gerekend en raakte even haar evenwicht kwijt. Door vlug de rand van de boot te grijpen wist zij te voorkomen dat zij viel. „Oei!” riep zij verschrikt, „mijn dubbeltje!”

Zij had het muntstuk telkens in haar hand gehouden om het toch vooral niet te verliezen. Maar nu zij zich zo plotseling aan de rand moest vastgrijpen, viel het dubbeltje te water.

„Is het naast de boot gevallen?” vroeg Sietse.

„Ja,” zei Paulien en zij keek heel sip.

„Wat geeft het,” zei Hielke, „zo’n ramp is het toch niet? Het was maar een dubbeltje.”

„Dat zeg jij,” riep Paulien, „maar mijn moeder kan het geld best gebruiken. Moeder moet de hele dag al hard werken voor een paar centen!” „Goed, Paulien,” zei Hielke, „dan krijg je een dubbeltje van mij.”

„Dat wil ik niet,” zei Paulien, „jullie hebben mijn klomp al gemaakt en mij met de boot naar huis gebracht, dus neem ik niets meer van jullie aan.”

„Dan duik ik dat dubbeltje even op,” zei Sietse en hij kleedde zich reeds uit.

„Kan dat?” vroeg Paulien hoopvol.

„Dat bestaat niet,” zei Hielke, „zo’n klein muntje vind je nooit.”

„Dat zal ik jullie dan eens even laten zien,” zei Sietse en hij dook in het water.

Vol spanning keek Paulien toe. Maar Hielke lachte. „Sietse is gek,” zei hij, „al had hij kattenogen, dan vond hij het nog niet.”

Sietse dook driemaal en kwam dan tot grote verbazing van Hielke boven met het dubbeltje.

„Alstublieft, prinses,” zei hij tegen de verheugde Paulien, „hier is je kapitaal terug.”

„Geweldig!” riep Paulien dankbaar, „wat kan jij best duiken, Sietse. Het is fantastisch. Je wordt hartelijk bedankt.”

„Geen dank,” zei Sietse, „het was maar een kleine moeite.” Hij zocht in het kastje onder de achterbank een handdoek en droogde zich al.

En terwijl Paulien, na hem nogmaals bedankt te hebben, achter de dijk verdween, kleedde Sietse zich aan.

„Ik snap er geen bal van,” zei Hielke, „het is zeker helemaal geluk geweest dat jij dat dubbeltje vond.”

„Wel nee,” zei Sietse, „het was dat dubbeltje niet. Het was m’n eigen, dat ik stiekem mee in het water had genomen. De rest was maar komedie.”

„Jij bent meesterlijk, Sietse,” zei Hielke met bewondering. „Thuis zal ik je een stuiver geven, want je weet: wij delen alles altijd samen.”

„Maar de, volgende keer moet jij duiken,” zei Sietse. „Ieder op z’n beurt.”

De motor werd gestart en zij voeren terug. Op de polderdijk liep nu een jongen. „Daar is Kees,” zei Hielke, „wat zoo hij uitvoeren?”

„We gaan het hem even vragen,” zei Sietse en hij stuurde de Kameleon weer naar de dijk.

„Hallo Kees,” riep Hielke, „waar ga jij heen?”

„Naar die motorboot daarginds,” zei Kees, „ik heb boodschappen gehaald voor die mijnheer. Jullie kunnen mij er wel even heen varen.”

„Goed,” zei Sietse, „spring er maar in.”

Kees ging voor in de Kameleon zitten en Sietse koerste naar een kleine luxe motorboot, die bij de stenen brug lag waar onderdoor men in de polder kan varen.

„Ik heb een beste klant,” zei Kees, „die mijnheer geeft mij voor iedere boodschap een kwartje. Hij is erg royaal.”

„Dat baantje mocht jij wel aan Paulien geven,” zei Hielke.

„Aan Paulien?” vroeg Kees verwonderd.

„Ja,” zei Hielke, „wij hebben haar zojuist naar huis gebracht en zij stond bijna te huilen toen zij een dubbeltje in het water liet rollen. Haar moeder heeft het nogal arm, weet je?”

„Dat is zo,” zei Kees, „vader heeft er wel eens over verteld. Nou, ik vind het best. Als Paulien de boodschappen wil halen, mag zij het van mij overnemen.”

„Goed zo, Kees,” zei Sietse, „zij zal met ieder kwartje geweldig blij zijn.”

Intussen naderden zij het motorjachtje, dat de naam „Gerrie" droeg. Sietse had de motor gestopt en heel voorzichtig gleed de Kameleon nu naast de Gerrie. Meteen kwam er een mijnheer uit de kajuit en riep nogal kwaad: „Pas op, er hangen flessen in het water. Vaar ze niet stuk.”

Aan de zijkant van de Gerrie hing een touw in het water, waaraan flessen hingen om op die manier de inhoud lekker koel te houden. Wat er in die flessen zat, konden de jongens niet bekijken. Daarvoor hingen zij te ver onder het watervlak.

„Mijnheer Pennink,” zei Kees, „hier is brood en beschuit.”

„Mooi, jongen, hoeveel geld heb je teruggekregen?”

Kees rekende alles voor en kreeg een kwartje.

„Dank u beleefd, mijnheer,” zei Kees. „En vindt u het goed dat in het vervolg Paulien de boodschappen haalt?”

„Paulien? Wie is dat?”

„Een vriendinnetje van ons,” zei Hielke, „zij heet Paulien Wijnstra en woont hier vlakbij in de Mariahoeve. Zij hebben het nogal arm.”

„Het spijt me,” zei mijnheer Pennink stroef, „maar ik wil geen anderen hier bij mijn boot hebben dan alleen Kees. En Kees, jij moet geen vrienden meenemen, want dat geeft maar herrie. Pas toch op met die lompe schuit, zo dadelijk stoot hij de flessen stuk!”

„Wel nee,” zei Sietse, „onze boot ligt immers vast?”

„Geen praatjes,” zei mijnheer Pennink bits, „Kees, jij komt voortaan alleen of anders helemaal niet!”

„Goed, mijnheer Pennink,” zei Kees, „het komt in orde. Dag mijnheer!”

Hielke en Sietse zeiden niets. Zij vonden die mijnheer niet leuk. Hielke duwde de Kameleon los en zij voeren weg.

„Ik vind hem een rare waterduiker,” zei Sietse, „ik zou wel eens willen weten wat er in die flessen zit. Maar het is vast geen melk!”

„Wat zou het dan zijn?” vroeg Kees.

„Sterke drank,” zei Sietse.

„Dat kan best waar zijn,” vond ook Hielke, „die mijnheer heeft net zo’n rood hoofd en blauwe neus als die orgeldraaier die steeds zijn geld in de „Rode Leeuw" verdronk.”

„Maar hij is geen orgeldraaier,” zei Kees, „hij is een mijnheer.”

„Dat zegt niets,” zei Sietse, „ik heb wel eens een mijnheer gezien die zo dronken was als een orgel.”

„Toch vind ik het gek dat Paulien de boodschappen niet mag halen,” zei Hielke. „Hij werd gewoonweg kwaad. Waarom?”

„Er klopt iets niet,” zei Sietse.

„Wat klopt er niet?” vroeg Kees.

„Dat weet ik niet,” zei Sietse, „maar ik vind hem een vreemde snoeshaan.”

„Nou ja,” zei Kees lachend, „dat ben jij zelf ook. Maar ik verdien een lekker centje aan hem.”

„Jij doet je best maar, Kees,” zei Hielke, „misschien word je nog rijk!”

De Kameleon had nu de Woudaap bereikt en legde aan.

Kees sprong op de wal en zei: „Bedankt hoor, en tot ziens!”

„Tot ziens, Kees,” zeiden de Klinkhamertjes en zij voeren terug naar het dorp. De Kameleon werd weer in het boothuis geborgen en Hielke trok de deur achter hen dicht.

„En toch vertrouw ik die mijnheer Pennink niet,” zei Sietse.

„Och, wat hebben wij met hem te maken,” zei Hielke, over een paar dagen is hij misschien weer vertrokken.”

„Hm,” zei Sietse, „hij is een groenzoeter, dat is-ie.”

Maar wat een groenzoeter is, wist hij zelf niet!

HOOFDSTUK II

Komedie rond een oude fiets

„Hebben jullie Paulien veilig thuisgebracht?” vroeg Klinkhamer, toen de jongens de kamer binnenkwamen.

„Natuurlijk,” zei Sietse, „met de Kameleon vaart iedereen vlug, veilig en voordelig!”

„Was haar moeder nog druk aan het werk?” vroeg moeder Klinkhamer.

„Dat weten wij niet,” zei Hielke, „wij zijn niet op het erf van de boerderij geweest, want Sietse ging een dubbeltje opduiken.”

„Ben jij een dubbeltjesduiker, Sietse?” vroeg Klinkhamer.

„Wel nee,” zei Sietse, „Paulien had een dubbeltje meegekregen van haar moeder en toen zij uit de boot wou stappen, liet zij het in ’t water vallen. Zij begon bijna te huilen en daarom ben ik toen met m’n eigen dubbeltje ondergedoken en gaf het haar daarna. Zij dacht dat het echt haar eigen dubbeltje was. Grappig hè?”

„Dat is het zeker!” zei Klinkhamer. „Jij hebt het mooi gedaan, Sietse.”

„Wat doet haar moeder eigenlijk?” vroeg Hielke.

„Zij heeft veel naaiwerk,” zei moeder. „Zij zit de hele dag achter de naaimachine, die arme ziel.”

„Toch begrijp ik het niet goed,” zei Sietse, „vroeger hadden zij toch veel koeien en land? Als zij dat allemaal verkocht hebben, hoe kunnen zij dan nu zo arm zijn?”

„Maar zij hebben niets verkocht,” zei Klinkhamer, „het is hen allemaal ontnomen door de broer van Pauliens vader. Jullie kennen hem wel, hij woont aan de poldervaart.”

„Johannes Wijnstra?” vroeg Sietse, „die boer die zelfs zondags met de mestkar rijdt?”

„Juist, die is het,” zei Klinkhamer, „hij schijnt het altijd heel druk te hebben en wil graag veel geld verdienen. Vroeger woonde op de Mariahoeve de oude Wijnstra en hij had twee zoons. Johannes en Maarten. Later erfde Maarten de Mariahoeve en Johannes kreeg de boerderij aan de poldervaart. Maarten trouwde een vrouw uit de stad en het ging hem goed. Zij kregen een dochtertje, Paulien, en zij waren heel gelukkig, ofschoon het tussen Maarten en Johannes niet erg boterde. Zij hadden dikwijls ruzie over weggelopen vee en over vervuilde sloten en iedereen kreeg de indruk dat Johannes, die niet getrouwd is, jaloers was op het geluk van zijn broer. Op een dag, dat is nu ongeveer zeven jaar geleden, vond men Pauliens vader dood in het weiland. Volgens de dokter had hij een hartverlamming gehad als gevolg van een hevige ruzie, die er even tevoren tussen de beide broers had plaatsgevonden.”

„Was het maar andersom geweest,” zei Sietse, „dan had Paulien nog een vader gehad. En die Johannes is een kniert. Hij is de enige die het eierzoeken verbiedt.”

„Gerben noemt hem altijd de hyena,” zei Hielke.

„Tja,” zei Klinkhamer, „erg bemind is Johannes niet, dat heeft hij vooral te danken aan het feit dat hij direct na zijn broers dood beslag legde op al diens vee en land.”

„Maar dat was toch van Pauliens moeder?” zei Hielke.

„Dat dacht zij ook,” zei Klinkhamer, „maar Johannes bezat een testament waarin stond dat, wanneer Maarten zou overlijden en hij geen zoons had, al het vee en het land aan Johannes toegewezen werd.”

„Dus als Paulien een jongen was geweest, had haar moeder alles mogen houden?” begreep Sietse.

„Inderdaad,” zei Klinkhamer. „Het is natuurlijk een vreemd geval, maar de oude vader Wijnstra was op latere leeftijd een beetje vreemd en zo ontstond dat testament.”

„Het is wel vreselijk jammer,” vond Hielke, „want de Mariahoeve is een mooie grote boerderij.”

„Dat is het zeker,” zei Klinkhamer, „maar wat heb je aan een boerderij zonder land en vee?”

„Ik begrijp toch niet waarom mevrouw Wijnstra daar blijft wonen,” zei moeder, „het huis is veel te groot voor haar en haar dochtertje.”

„Maar als zij de boerderij verkoopt, krijgt zij er weinig voor, omdat er geen land bij is,” zei Klinkhamer.

Hier werd hun gesprek gestoord doordat iemand bij de achterdeur luid ‚volluk’ riep.

Sietse ging kijken en zag dat het de bakker was. „Moeder,” riep hij, „de bakker!”

„Wel nee, jongen,” zei bakker De Jong, „ik moet je vader spreken, niet je moeder.”

„Wat is er aan de hand?” kwam moeder Klinkhamer vragen, „ik heb toch al brood gehad?”

„Ik wou uw man even spreken,” verduidelijkte De Jong, en dan ging hij mee naar binnen en vertelde hoe zijn vrouw door haar fiets was gezakt.

„Ja ja,” zei hij, „alleen haar nylons waren stuk, maar verder liep het goed af. Zou u de fiets nog kunnen repareren, Klinkhamer?”

„Drommels,” zei Klinkhamer, „een fiets die in elkaar zakt is vast niet veel bijzonders meer. Waar is-ie?”

„Voor de smederij,” zei de bakker.

„Dan zullen we even kijken,” zei Klinkhamer.

Natuurlijk gingen Hielke en Sietse mee. De fiets stond tegen een boom voor de smederij. „Wat een oud lijk,” riep Sietse, „met zo’n kar is het levensgevaarlijk langs de weg.”

„Veel bijzonders is het niet,” zei Klinkhamer, „ik kan hem wel repareren, maar dat kost de halve prijs van een nieuwe.”

„Daar was ik al bang voor,” zei de bakker. „Goed, dan neem ik een nieuwe. Hoeveel is deze fiets nog waard?”

„Dat weet ik niet,” zei Klinkhamer, „ik weet wel dat ik hem niet koop. Ik heb oude rommel genoeg.”

„Ik geef er een gulden voor,” zei Sietse.

„Jij?” vroeg Klinkhamer verbaasd, „wat wil jij met dat oude karkas beginnen?”

„Zomaar,” zei Sietse, „ik vind het leuk om er aan te prutsen.”

„Maar ik vind een gulden wel wat weinig,” zei de bakker, „voor een rijksdaalder mag je hem hebben.”

„Ik heb niet meer dan een gulden,” zei Sietse.

„Dan doe ik er een gulden bij,” zei Hielke. „Kan het daarvoor, mijnheer De Jong?”

„Maar wat bezielt jullie om zo’n wrak te kopen?” vroeg Klinkhamer.

„Dat weet ik ook niet,” zei Hielke lachend.

„Doet u het voor twee gulden, alstublieft?” vroeg Sietse aan de bakker.

„Vooruit dan maar,” zei de bakker, „jij vraagt het zo beleefd dat ik het niet kan weigeren.”

Hielke en Sietse gingen meteen ieder een gulden uit hun spaarpot halen en betaalden de bakker. Dan ging de bakker met Klinkhamer mee naar het winkeltje tussen de smederij en het woonhuis om een nieuw rijwiel uit te zoeken. De jongens brachten de oude fiets in de werkplaats en Hielke vroeg z’n broer: „Wat ben jij nu eigenlijk van plan?” „Voor Paulien,” zei Sietse.

„Voor Paulien?”

„Ja, want anders krijgt zij nooit een fiets, omdat haar moeder geen geld heeft. En zij moet iedere dag een heel eind lopen naar school.”

Hielke vond het een fijn plan en hij begon meteen te helpen bij het slopen van de fiets. In een hoek van de smederij stonden nog meer oude fietsen en daaruit begonnen de jongens bruikbare onderdelen te zoeken.

„Kijk,” zei Hielke, „hier is een goed stuur.”

„Dat kan niet,” zei Sietse, „dat is van een herenfiets. Het is veel te breed voor een meisje. Hier heb ik iets beters. Een beste voorvork met een damesstuur.”

En zo probeerden zij de gekochte fiets met allerlei onderdelen te vernieuwen. Daarbij moesten zij dikwijls hun uiterste krachten inspannen om vastgeroeste moeren los te draaien, maar dat kon hen niet weerhouden om tot laat in de avond door te werken.

„Waar blijven de jongens toch?” vroeg moeder Klinkhamer.

„Die zijn in de smederij,” zei Klinkhamer. „Ik zal ze gaan halen.”

In de werkplaats vond hij zijn zoons, te midden van oude fietsonderdelen, die overal verspreid lagen.

„Nee maar,” riep hij ontstemd, „wat heeft al die rommel te betekenen? Een fatsoenlijk mens zou hier z’n nek kunnen breken.”

„Wij maken de fiets weer heel,” zei Sietse.

„Paulien krijgt hem,” zei Hielke.

„Aha,” zei Klinkhamer, en hij keek nu heel wat vriendelijker naar zijn beide belhamels, die altijd bereid waren om minder bedeelden te helpen. Nou ja, zij maakten nu wel veel rommel en Klinkhamer zag ook dat zij onderdelen van een fiets hadden gesloopt, welke nog best gerepareerd kon worden, maar in zo’n geval deed de sterke smid maar een oogje dicht en maakte verder geen aanmerkingen.

Integendeel, toen Sietse zei dat hij de voorvork niet goed kon bevestigen, begon Klinkhamer te helpen. En zo kwam moeder een half uur later kijken waar haar man en de jongens toch bleven.

„’t Is me wat moois,” mopperde zij, „ik dacht dat jij Hielke en Sietse naar bed zou sturen en in plaats daarvan sta je hier ook al te werken.”

„Moeder, het is voor een goed doel,” zei Klinkhamer. „Maar je hebt gelijk. Jongens, als de weerlicht naar bed, morgen is er weer een dag.”

En die dag stonden Hielke en Sietse vroeg op en maakten de fiets verder klaar. Zij schuurden de roestplekken weg en lakten ’t frame glanzend zwart. De spaken beschilderden zij met aluminiumverf en dan werd de fiets in de zon gezet om te drogen.

Veldwachter Zwart kwam hem bekijken. „Hm,” zei hij, „als jullie daarmee op de weg komen geef ik een procesverbaal.”

„Waarom?” vroeg Sietse.

„Er zit geen bel op.”

„Die vragen wij aan vader,” zei Hielke en hij ging meteen de smederij in. Klinkhamer vond dat bij zo’n mooie fiets geen oude bel paste en hij gaf een nieuwe, welke de jongens verheugd op het stuur bevestigden.

„En is de rem in orde?” vroeg Zwart.

„Die is otjepietje,” zei Sietse en hij liet het achterwiel draaien en drukte dan de trapper terug. Het wiel stopte meteen.

„Goed zo,” zei Zwart, „de zaak is gezond!" En hij vertrok.

„Wat had Zwart te vertellen?” vroeg Klinkhamer.

„Dat het een gezonde fiets is,” zei Sietse.

„Dan zal het wel zo zijn,” zei Klinkhamer, „maar laat de fiets nu een tijdje met rust, want er staan al vingerafdrukken in de lak. Hij moet minstens drie uur drogen.”

Er zat voor de jongens niets anders op dan te wachten, hoewel zij popelden van ongeduld om hun verrassing naar de Mariahoeve te brengen.

’s Middags was de lak dan eindelijk droog. Sietse gaf de trappers en de wielen nog wat extra olie en nadat de Kameleon uit het boothuis was gehaald, werd de fiets voorzichtig voorin geladen. Glimlachend zag Klinkhamer vanuit de smederij hoe de jongens met jutezakken het rijwiel tegen beschadiging beschermden. En dan voeren zij weg.

Over het meer rolden flinke golven recht op de Kameleon aan. Sietse liet de motor langzaam draaien om te voorkomen dat het water niet over de boeg zou spatten. Door de deining begon het rijwiel heen en weer te glijden, zodat Hielke het moest vasthouden.

„Het is een prachtig cadeau, hè?” zei Hielke.

„Natuurlijk,” zei Sietse, „als je iets geeft moet het goed zijn.”

„Maar stel je nu eens voor dat Paulien het cadeau te groot vindt en het niet wil aannemen?” zei Hielke.

„Dat is onzin,” zei Sietse, „zij zal wat blij zijn met zo’n mooie fiets.”

„Maar je vergeet dat zij zelfs geen dubbeltje; wou aannemen.”

„Hm,” zei Sietse, „dan verzinnen wij er wel op.”

„Maar jó, als zij het niet wil aannemen, neemt zij het niet! En dan doe je er niets aan.” „Dat komt wel goed,” zei Sietse. „Wacht, daar loopt Kees. Ik moet hem even spreken.” En hij begon luid te roepen: „Kees! Hallo, Kees!”

Hun vriend hoorde het en bleef wachten totdat de Kameleon bij hem aanlegde.

„Ik dacht al, wat hebben jullie nu aan de Kameleon gemaakt?” zei Kees, „maar het is een doodgewone fiets.”

„Een doodgewone?” riep Sietse verontwaardigd, „het is een moordkar.”

„Maar het is geen nieuwe,” zei Kees. „Van wie is-ie?”

„Van ons,” zei Hielke. „Wij geven hem aan Paulien.”

„Dan mag die niet mopperen,” vond Kees.

„Kom jij bij mijnheer Pennink vandaan?” vroeg Sietse.

„Ja, ik ga brood voor hem halen.”

„Dan heb ik een mooi plannetje,” zei Sietse. „Wij zullen ervoor zorgen dat Paulien op deze fiets naar de Woudaap rijdt. Jij zit daar dan te wachten en vraagt haar of zij het brood voor jou wil halen. Dan geef jij haar de fooi van mijnheer Pennink. Op die manier kunnen wij haar dan steeds de boodschappen laten halen.”

„Maar moet ik dan de hele fooi geven?” vroeg Kees.

„Ben jij daarvoor dan te gierig?” vroeg Sietse.

„Wel nee,” zei Kees, „maar zij zal het niet aannemen. Als ik zeg dat wij samen delen, doet zij het misschien wel.”

„Je hebt gelijk,” zei Hielke, „de fooi moet gedeeld worden, anders neemt Paulien het vast niet aan.”

„En zal zij die fiets wel aannemen?” vroeg Kees.

„Laat dat maar aan mij over,” zei Sietse, „als jij maar bij de Woudaap blijft wachten.”

„Afgesproken,” zei Kees. „Maar het moet geen uur duren.”

„Wij gaan al,” zei Sietse en de Kameleon voer verder naar de Mariahoeve, terwijl Kees naar de Woudaap liep.

Bij de boerderij brachten Hielke en Sietse de fiets voorzichtig op de wal en duwden hem de dijk over. Op het erf zagen zij bij het woonhuis een raam openstaan en klonk het snorren van ’n naaimachine. De jongens gingen erheen en zagen Pauliens moeder druk aan ’t werk. Mevrouw Wijnstra, die al haar aandacht op de naaimachine gevestigd hield, merkte de Klinkhamertjes pas op toen Sietse de fietsbel liet rinkelen.

„Wel jongens?” vroeg zij een beetje geschrokken, „hebben jullie een boodschap?”

„Ja mevrouw. Is Paulien thuis?”

„Hier ben ik,” klonk de stem van Paulien en nu pas zagen de jongens haar in de kamer zitten, druk bezig de stof te vouwen, die haar moeder moest naaien.

„Wij hebben een fiets voor je, Paulien,” zei Hielke.

„Wat? Is die mooie fiets voor mij?” vroeg Paulien verbaasd, „maar dat kan niet. Of heeft u hem gekocht, moeder?”

„Deze fiets is niet te koop,” zei Sietse, „wij hebben hem gemaakt van oude onderdelen en nu mag jij hem een tijdje berijden om te kijken of hij goed blijft. Maar hij blijft van ons.

„Dat is toch te gek?” vond mevrouw Wijnstra. „Waarom gaan jullie hem zelf dan niet berijden?”

„Wij fietsen bijna nooit,” zei Sietse, „wij hebben onze boot. En omdat dit een damesfiets is en Paulien nogal ver van de school woont, kan zij hem mooi voor ons proberen. Na een paar weken weten wij dan of hij goed genoeg is om te kunnen verkopen. Jij helpt ons toch wel,Paulien? Ik heb je klomp ook al gemaakt en het dubbeltje opgedoken?”

Hielke zweeg. Hij kon z’n lachspieren ternauwernood in bedwang houden vanwege de onzin die Sietse uit zijn duim zoog.

„Wat denkt u, moeder?” vroeg Paulien. „Zal ik het doen?”

„Van mij mag jij gerust een tijdje op die fiets rijden,” zei mevrouw Wijnstra, „maar jongens, ik moet jullie bij voorbaat waarschuwen dat ik hem niet kan kopen.”

„Maar dat is ook niet de bedoeling, mevrouw,” zei Sietse. „Kom je hem even proberen, Paulien?”

„Graag,” zei het meisje en zij ging met Hielke en Sietse de dijk op en reed een eindje weg. Dan kwam zij terug en riep verrukt:

„Hij doet het fantastisch, jongens. Wat hebben jullie dat knap gedaan, zo’n mooie fiets van oude onderdelen.”

„Och, je kunt het of je kunt het niet,” zei Sietse. „Zullen wij nu eens proberen wie het eerst bij de Woudaap is? Wij met de boot en jij op de fiets?”

„Goed,” zei Paulien lachend.

Hielke en Sietse stapten vlug in de Kameleon. „Een, twee, drie!” telde Hielke en Paulien begon te fietsen zo hard zij kon. De Kameleon deed z’n best om haar bij te houden.

„Het gaat goed,” zei Sietse glunderend, „als Kees nu straks maar weet wat hij zeggen moet.”

„Geef wat meer gas,” zei Hielke, „anders is zij er het eerst.”

„Dat moet ook,” zei Sietse. „Een dame behoort het altijd te winnen.”

Met een kleine voorsprong bereikte Paulien de Woudaap. Dan legde ook de Kameleon aan en Hielke en Sietse sprongen vlug op de wal.

„Ik heb het gewonnen, hè?” zei Paulien nog hijgend.

„Ik had het niet gedacht,” zei Sietse.

Kees, die in een vensterbank had zitten wachten, kwam er ook bij. Hij keek bewonderend naar de fiets en zei: „Een mooi karretje, Paulien. Hij rijdt zeker wel licht?”

„Geweldig,” zei Paulien. „Hoe lang mag ik hem houden, jongens?”

„Twee weken,” zei Sietse.

„Dan weet ik wat moois,” zei Kees. „Ik moet steeds boodschappen uit het dorp halen voor de mijnheer in die motorboot daar. Als jij mij helpt, Paulien, delen wij samen de fooien.”

„Dat is weer net iets voor luie Kees,” zei Sietse spottend.

„Waarom?” riep Kees verontwaardigd. „Als Paulien toch een fiets heeft, waarom zou ik dan telkens dat hele stuk gaan lopen?”

„Wat wil jij dan dat ik ga doen?” vroeg Paulien.

„Gewoon,” zei Kees, „jij fietst even naar de bakker om een gesneden brood in een papieren zak. Je weet wel. Hier is geld. Ik wacht dan op je en breng het brood naar mijnheer Pennink. Ik krijg steeds een fooi en geef jou dan de helft.”

„Dat doe ik,” zei Paulien en zij fietste meteen naar het dorp.

De deugnieten keken haar lachend na. „Is die even goed?” riep Hielke. „Zij vroeg niet eens hoeveel fooi zij krijgt. Ik wed dat zij het wel voor een stuiver wil doen.”

„Dat is natuurlijk te gek,” zei Sietse. „Kees moet haar het kwartje geven.”

„Maar zij wil alleen maar de helft hebben,” zei Kees,

„Dan doe jij er een kwartje van je eigen bij,” zei Sietse. „Jij laat haar iedere keer twee kwartjes zien en dus neemt zij daarvan de helft.” „Dank je wel,” riep Kees, „dan kost het mij iedere keer nog een extra kwartje.”

„Wel nee, domoor,” zei Hielke, „je eigen kwartje houd je toch? Je laat steeds hetzelfde kwartje zien.”

„Verroest,” zei Kees, „dat is zo. Ik zal er meteen een halen.”

Hij verdween even in de molen en daarna bleven de jongens wachten tot Paulien terugkwam.

„Hierzo, Kees,” zei zij lachend en gaf hem het brood met het wisselgeld,

„Geweldig,” zei Kees. „Wacht hier maar tot ik terugkom.”

„Ik ga wel met je mee,” zei Paulien.

„Dat kan niet,” zei Kees, „die mijnheer wil niemand anders bij zijn boot ontvangen.”

„Neem jij dan de fiets,” zei Sietse, „dan ben je vlugger terug.”

„Ik zal heel hard rijden,” beloofde Kees en vertrok.

„Gisteren zijn wij met hem mee geweest naar die mijnheer,” vertelde Hielke aan Paulien, „maar die man werd gewoonweg kwaad toen hij ons zag. Alleen Kees mag bij zijn boot komen en niemand anders.”

„Wat een gekke man,” vond Paulien. „Maar goed, dan zal ik daar niet heengaan.”

„Dat is wel het beste,",zei Sietse. „En Paulien, als die mijnheer daar langer blijft dan twee weken, mag jij de fiets ook wel langer gebruiken, mits je hem goed schoonhoudt.”

„Ik zal er werkelijk heel goed op passen,” beloofde Paulien vol ernst en onze beide belhamels durfden elkaar niet aan te kijken, omdat zij het dan zeker uitgeschaterd hadden van het lachen.

Kees kwam spoedig terug en liet trots twee kwartjes zien.

„Alsjeblieft Paulien, een kwartje voor jou en een voor mij.”

„Dank je wel, Kees,” zei Paulien dankbaar, „Maar die mijnheer Pennink is wel een vreemde man.”

„Waarom?” vroeg Kees.

„Omdat hij vijftig cent fooi geeft bij een brood van veertig cent. Voor hetzelfde geld kon hij twee broden kopen en dan hield hij nog een dubbeltje over voor een fooi.”

„Maar ik ga voor een dubbeltje geen brood halen,” zei Kees.

„Ik wel,” zei Paulien. „En ik ben reuze blij met dit kwartje. Nog wel bedankt, Kees. Ik wil je steeds wel helpen.”

„Ik kom je wel waarschuwen als er weer iets gehaald moet worden,” beloofde Kees.

En na de jongens nogmaals bedankt te hebben, ging zij vlug terug naar huis om haar moeder weer te helpen.

„Zij is dolgelukkig met een kwartje,” zei Hielke, „maar wij hebben wel komedie moeten spelen om haar zover te krijgen dat zij het aan wou nemen.”

„Zo moeilijk was dat niet!” vond Sietse, „als je maar weet wat je zeggen moet.”

En dat was Sietse wel toevertrouwd!

HOOFDSTUK III

De studenten komen

Gerben kwam de volgende morgen in de smederij zonder verband voor z’n oog.

„Is het weer in orde met je, Gerben?” vroeg Klinkhamer.

„Ja,” zei Gerben stroef.

„Wat is er?” vroeg Sietse. „Je kijkt zo zuur als een stokvis.”

„Het is me nogal wat moois,” mopperde Gerben, „kom ik op het postkantoor en weigeren zij mij daar geld terug te geven van mijn spaarbankboekje.”

„Waarom?” vroeg Hielke.

„Omdat er niets meer op staat,” zei Gerben nu lachend.

„Ik dacht al dat je weer stond te fantaseren,” zei Klinkhamer.

„Zo zijn er hier wel meer,” zei Gerben. „Onze dokter fantaseert ook als de beste. Toen ik daarnet mijn oog terug kwam halen.”

„Och man, je zwamt,” riep Sietse.

„Als grote mensen praten, behoren kinderen te zwijgen,” zei Gerben, „dus toen de dokter mij mijn oog teruggaf, bekeek hij het eerst wel twintig maal, want, zei hij, het vorige jaar had hij de barbier per vergissing een kattenoog teruggegeven. De man kon toen de hele nacht niet slapen, want dat oog bleef telkens open en doordat hij daarmee in het donker alles kon zien, kwam er van zijn nachtrust niets terecht. En de volgende dag, toen hij bezig was met iemand te scheren, liep hij telkens naar buiten als er een vogeltje voorbijvloog. Katten zitten immers altijd achter de vogels aan?” „Och wat leuk,” zei Sietse, „en heb jij je eigen oog wel teruggekregen? Want je praat als een kip zonder kop.”

„Zal ik jou eens…” dreigde Gerben, maar op dat moment kwamen twee heren in de smederij.

„Goedemorgen,” zeiden zij vriendelijk, „woont hier de voorzitter van de vereniging voor vreemdelingenverkeer?”

„Om u te dienen, heren. Mijn naam is Klinkhamer,” zei onze smid.

‚ Jorritsma,” stelde de ene mijnheer zich voor.

„Van der Veen,” zei de andere.

„Wij zijn van de studentenvereniging in Groningen,” zei mijnheer Jorritsma. „Wij waren reeds op het gemeentehuis, maar de burgemeester bleek afwezig…”

„Tja,” viel Gerben hem in de rede, „dat heeft hij tegenwoordig vaak. Dan zit hij uren afwezig voor zich uit te staren.”

De studenten keken Gerben een moment verbluft aan en begonnen dan hartelijk te lachen.

„Die is goed, zeg, maar zo bedoelen wij het niet. De burgemeester was niet aanwezig, begrijpt u? Daarom, mijnheer Klinkhamer, stuurde men ons naar u voor de nodige inlichtingen. Wij willen namelijk aan een van de Friese meren een centrum vestigen voor onze congressen en diesvieringen.”

„Diesviering?” vroeg Gerben. „Wordt daar veel bij gegeten en gedronken? Ik ken de studenten, het zijn nogal lekkere jongens.”

„Kom, kom,” zei mijnheer Jorritsma, „u denkt toch geen kwaad van ons? Wilt u een lekker sigaartje, of rookt u niet?”

„Ik niet roken?” riep Gerben, „m’n goeie man, ik verpaf zo veel tabak dat het roet in mijn neusgaten feit. Ieder jaar laat ik tweemaal de schoorsteenveger komen, anders had ik nu al lang wijlen geweest.”

En hij nam een sigaar uit het hem voorgehouden doosje en stak er de brand in.

Ook Klinkhamer mocht opsteken en dan vroeg hij: „U zoekt dus een plaats om een centrum te bouwen?”

„Niet helemaal, mijnheer Klinkhamer. Onze gedachten gaan meer uit naar het huren van een bestaand gebouw. En dan liefst een groot gebouw bij het water.”

„Dat is een lastige opgave,” zei Klinkhamer, terwijl hij peinzend naar de punt van de sigaar keek. „Ons dorp zal u hier heel graag huisvesten, dat weet ik zeker. Wij willen alles in het werk stellen om hier zo veel mogelijk vreemdelingen naar toe te trekken.”

„Dat is ons bekend,” zeiden de studenten. „Wij hebben veel gelezen over dit dorp met z’n monster in het meer, de molen de Woudaap en de jongens met hun Kameleon, zodat daarom onze keus op dit dorp viel. Maar als er geen gebouw beschikbaar is, zullen wij toch ergens anders moeten zoeken.”

„Misschien zou onze gemeente een centrum voor u willen bouwen,” zei Klinkhamer, „maar dat moet natuurlijk met de burgemeester besproken worden.”

„Maar vader,” zei Sietse, „de Mariahoeve staat toch leeg?”

„Ha,” riep Gerben, „dat is de oplossing. Nu hoort u zelf, heren, wat ons dorp steeds aan zijn grootste belhamels te danken heeft. Het is weer een prima idee van jou, Sietse.”

„Maar het is de vraag of mevrouw Wijnstra de hoeve wil verhuren,” zei Klinkhamer. „En misschien vinden de heren het niet geschikt.”

„Is het een grote boerderij?” vroeg mijnheer Jorritsma.

„De grootste uit heel de omtrek,” zei Gerben.

„Gaat u even kijken,” zei Klinkhamer, „de jongens kunnen u de weg wijzen!”

„Is de boerderij met de auto te bereiken?” vroeg mijnheer Van der Veen.

„Heel best,” zei Gerben, „gewoon over de polderdijk langs het meer.”

„Misschien is het leuker om er met die beroemde Kameleon heen te varen?” zei mijnheer Jorritsma.

„Met alle plezier, mijnheer,” zei Sietse trots, omdat de studenten de naam van hun boot reeds bleken te kennen.

En zo volgden de heren de jongens naar het boothuis. De studenten hadden er kennelijk plezier in om eens met die Kameleon mee te gaan. Op het meer liet Sietse de boot op de grootste snelheid varen en oogstte daarmee nog meer bewondering van de studenten voor de Kameleon.

„Ik hoop dat het lukt om hier een centrum te vestigen,” zei mijnheer Jorritsma. „Vanuit een boot zie je pas goed wat een mooi meer dit is. Kijk die molen daar eens majestueus staan en hoe schilderachtig ligt het dorp erbij.”

„Dat is de Woudaap, hè jongens?” vroeg mijnheer Van der Veen.

„Ja mijnheer,” zei Hielke, „en daar ziet u de boerderij van Jellema, waar Gerben werkt, en dan komt de Mariahoeve!”

„Maar dat is een prachtig punt voor ons centrum,” riepen beide heren enthousiast. „Wat denken jullie, jongens, valt er met die mevrouw Wijnstra wel te onderhandelen?”

„Zij zal graag wat willen verdienen,” zei Sietse. „Zij heeft het nogal arm.”

„Als zij ons helpt, helpen wij haar,” zei mijnheer Jorritsma,

Sietse stuurde nu naar de wal en legde bij het oude steigertje aan. Hielke maakte de boot vast en dan gingen zij naar de hoeve. Op de dijk bleven de studenten even staan om alles in ogenschouw te nemen. „Het is een flinke schuur en een ruim erf,” zei mijnheer Van der Veen, „maar er zal wel heel wat opgeknapt moeten worden.”

„Dat is juist fijn voor een werkkamp,” vond mijnheer Jorritsma.

En dan brachten de jongens hen naar het openstaande raam, waar mevrouw Wijnstra, zoals gewoonlijk, zat te naaien.

„Mevrouw Wijnstra,” riep Sietse, „hier zijn twee heren om u te spreken.”

„Het zijn studenten,” voegde Hielke eraan toe.

„Studenten?” vroeg mevrouw Wijnstra verwonderd.

„Mogen wij even binnenkomen, mevrouw?” vroeg mijnheer Jorritsma beleefd.

„Natuurlijk, heren. Gaat u maar naar "de voordeur.”

Paulien maakte de deur open en liet hen binnen. De studenten stelden zich aan mevrouw Wijnstra voor en dan begon mijnheer Jorritsma:

„Mevrouw Wijnstra, wij zijn van de Groninger Studenten Vereniging. Wij zoeken een gebouw voor het vestigen van een centrum voor onze congressen en diesvieringen. Mijnheer Klinkhamer verwees ons naar u omdat deze boerderij toch leeg staat. Als u ons wilt toestaan de Mariahoeve van u te huren, zou dat voor u kunnen betekenen dat u geen naaiwerk meer behoeft te doen. Wij willen een flinke huur bieden en eventueel een werkkring in het centrum.”

Mevrouw Wijnstra was een moment sprakeloos van dit totaal onverwachte voorstel, maar dan riep Paulien: „Maar dat is geweldig, moeder, dan gaat al dat nare naaiwerk de deur uit en behoeft u niet langer de hele dag gebukt te zitten en uw ogen te bederven.”

„Maar de boerderij is niet geschikt om er heren studenten in te huisvesten. Ik ben namelijk niet. in staat geweest alles naar behoren te onderhouden,” zei mevrouw.

„Dat is voor ons geen bezwaar, mevrouw. Wij maken de boerderij zelf bewoonbaar als u het ons toestaat het nodige eraan te vertimmeren,”

„Wat wilt u dan allemaal vertimmeren?” vroeg mevrouw.

„Daarvoor zouden wij alles even moeten bezichtigen,” zei mijnheer Jorritsma. „Het gaat om de stallen en de schuur. Het woonhuis kunt u voor uzelf behouden.”

„Goed,” zei mevrouw, „gaat u dan maar mee.”

Zij gingen met z’n allen naar de schuur, die totaal leeg was. „Dat is een fantastische ruimte voor een zaal,” riepen de heren. „Wij maken er grotere ramen in en ook een houten vloer. Als u het toestaat, natuurlijk.”

„Ik heb geen bezwaar,” zei mevrouw. „En wat wilt u verder doen?”

De studenten bleken van de stal een slaapzaal te willen maken en van de spoelplaats een keuken. De kleine stal, waar vroeger het jonge vee stond, kon dienst doen als waslokaal en de grote bijschuur, achter de boerderij, kon als verblijf voor de dames studenten dienen.

Beide heren werden bij deze plannen steeds enthousiaster en vonden de Mariahoeve een juweel van een plaats voor een centrum.

„Er zal dus heel wat moeten gebeuren,” merkte mevrouw Wijnstra op. „De hoeve wordt op die manier eerder een hotel dan een boerderij.”

„Maar moeder,” zei Paulien, „wat hebben wij aan een holle schuur en lege stallen?”

„Je hebt gelijk,” zei mevrouw. „Dus, heren, die verbouwing wil ik dan toestaan, maar de boerderij blijft natuurlijk mijn eigendom.”

„Uitstekend, mevrouw. Dan rest ons enkel de vraag hoe hoog de huurprijs moet zijn en dat moet in een contract vastgelegd worden voor minstens tien jaren.”

„De moeilijkheid is,” zei mevrouw, „dat ik niet weet welke huurprijs ik mag vragen.”

„Wij zullen u een redelijk bod doen,” zei mijnheer Van der Veen en hij noemde een prijs die ruim twintig gulden per week hoger lag dan hetgeen mevrouw Wijnstra met het naaiwerk kon verdienen.

„Hoera, hoera!” riep Paulien en zij pakte Hielke vast en maakte een rondedans met hem.

„U ziet het, heren,” zei mevrouw Wijnstra lachend, „uw aanbod doet mijn dochtertje van vreugde dansen. Ik mag het dus niet weigeren.”

„Akkoord, mevrouw, dan zullen wij het contract laten opmaken en kan de huur de volgende week ingaan. Wij willen namelijk graag zo gauw mogelijk over de schuren en stallen beschikken.”

De heren namen afscheid van mevrouw Wijnstra en de jongens brachten hen met de Kameleon terug naar de smederij.

„Is het gelukt, heren?” vroeg Klinkhamer.

„Volledig, mijnheer Klinkhamer. Wij hadden ons geen betere gelegenheid kunnen wensen. U en uw jongens worden nog wel bedankt voor de hulp.”

En dan vertrokken de studenten met hun auto naar de stad. Zij hadden haast, want er was nu veel werk te doen.

„Was mevrouw Wijnstra nogal ingenomen met het bezoek van de studenten?” vroeg Klinkhamer aan zijn zoons.

„En of,"zei Sietse, „zij ontvangt zoveel huur dat zij niet meer behoeft te werken.”

„Dat is prachtig,” zei Klinkhamer, „ik gun het haar van harte.”

„Wij ook,” zei Hielke.

En wie kon daarop tegen zijn? Toch zeker niemand? En toch… maar dat komt later!

HOOFDSTUK IV

Wat doet mijnheer Pennink

’s Middags kwam Louw Vrolijk bij de Klinkhamertjes. Hij was ’n vriend van Hielke en Sietse. Zijn vader werkte op de boterfabriek en daar woonde zij vlak bij.

„Hé jongens,” riep Louw, „waar zitten jullie toch steeds? Ik heb gisteren de hele dag naar jullie gezocht.”

„Wij hadden het te druk met de Mariahoeve,” zei Hielke, „er komen studenten wonen en zij gaan de boerderij verbouwen.”

„Studenten?” zei Louw. „Daar kunnen we lol mee hebben. Die houden wel van een grapje. Zeg, wat gaan jullie doen? Zwemmen of zo?”

„Mij best,” zei Sietse, „maar ik moet eerst de benzinetank bijvullen. Vader, onze boot heeft dorst, heeft u nog wat benzine?”

Klinkhamer gaf een bus en Sietse nam hem mee naar de Kameleon. Hielke zette een trechter op de tank en voorzichtig goot Sietse de benzine erdoor. In de trechter zat een fijne zeef, die vuile deeltjes in de benzine moest tegenhouden, want anders zou de leiding naar de motor verstopt raken. Toen alle benzine in de tank was gegoten, schroefde Hielke de dop erop en kon Sietse de motor starten.

Juist wilde de Kameleon gaan varen, toen er nog een jongen kwam aanhollen.

Het was Cor, die bij de buren van Klinkhamer logeerde. Hij sprong vlug aan boord. „Dat was op het nippertje, hè?” zei hij lachend.

„Als jij weer komt logeren, moet je een telegram sturen,” zei Hielke, „dan kunnen wij erop rekenen.”

„Goed,” zei Cor, „en wat gaan jullie doen?”

„Zwemmen,” zei Louw, „of heb je geen zwembroek?”

Cor trok meteen uit een van zijn zakken een zwembroekje te voorschijn.

„Hierzo!” zei hij, „ik had er al op gerekend.”

„En waar is je baddoek?” vroeg Hielke.

„Die heb ik niet nodig,” zei Cor, „de wind waait mij wel droog.”

„Laat je tante het niet horen,” zei Sietse, „want dan gaf zij je een handdoek mee, zo groot als een paardendeken.”

Intussen waren zij gaan varen en koerste de Kameleon het meer op.

„Gaat Kees ook mee?” vroeg Louw.

„Wij zullen het hem even vragen,” rei Hielke en de Kameleon ging naar de Woudaap.

Daar zat Kees te vissen.

„Ga je mee zwemmen, Kees?” vroeg Louw.

„Graag,” zei Kees, „maar ik moet even op Paulien wachten.”

„Wacht jij op Paulien?” vroeg Louw verbaasd. „Waarvoor?”

„Wij halen samen boodschappen voor mijnheer Pennink van de Gerrie,” zei Kees. En hij vertelde verder hoe hij Paulien telkens een kwartje liet verdienen.

„En heeft zij het niet door?” vroeg Cor lachend.

„Helemaal niet,” zei Kees. „Wat zeggen jullie, Hielke en Sietse?”

„Ik zeg dat je op je woorden moet passen, want daar komt Paulien,” zei Sietse.

Paulien stapte van de fiets en gaf Kees een pakje boter en een stuk kaas. Kees nam nu haar fiets en ging naar mijnheer Pennink. * „Wat heb jij een mooie fiets, Paulien,” zei Louw. „Ben je jarig geweest?”

„De fiets is van Hielke en Sietse,” zei Paulien. „Ik mag er zolang boodschappen op halen totdat die mijnheer Pennink vertrokken is. En misschien koopt moeder hem voor mij.”

„Is het waar?” vroeg Hielke.

„Ja, maar nog niet direct,” zei Paulien, „misschien over een paar weken.”

„Waarom dan pas?” vroeg Louw.

„Wel, ouwe zeurpiet,” zei Sietse, „omdat Paulien eerst wil weten of de fiets wel goed is.”

„De fiets is reuze best,” zei Paulien, „maar mijn moeder heeft er nu nog geen centen voor en daarom moeten wij even wachten met kopen, Louw.”

„Dan hoop ik dat je hem gauw krijgt, Paulien,” zei Louw.

Kees kwam weer terug. „Dit karretje is een echte racefiets,” zei hij hijgend en dan gaf hij Paulien een kwartje.

„Heb jij er zelf ook een?” vroeg Paulien.

„Natuurlijk,” zei Kees en voor de zoveelste maal haalde hij hetzelfde kwartje uit zijn broekzak.

„Dan is het goed,” zei Paulien. „Wel bedankt, Kees. Daag!”

„Dag Paulien!” riepen de belhamels lachend.

„Is het niet reuze?” riep Kees. „Zij weet nog steeds niet dat ik maar één kwartje van mijnheer Pennink krijg.”

„En nu gaan we zwemmen,” zei Sietse. „Stap in, Kees!”

De Kameleon vertrok nu naar een plekje voorbij de stenen brug, waar een flinke opening tussen de rietkraag was. Sietse liet de boot tegen de lage wal oplopen en Hielke maakte hem vast door een ijzeren pen in de grond te duwen en er een touw aan te binden.

Vlug kleedden de vrienden zich uit en doken in het water. Het weid een wilde stoeipartij totdat zij tenslotte vermoeid werden en in het gras gingen rusten.

„Zeg Kees,” zei Hielke, „weet je ai dat er studenten op de Mariahoeve komen logeren? Zij zullen zelf de boerderij inrichten.”

„Ik heb jullie er vanmorgen met twee heren zien heengaan,” zei Kees. „Waren dat studenten?”

„Ja, heel gewone studenten,” zei Sietse.

„Daar zullen ze in het dorp nog plezier mee beleven,” zei Cor. „Studenten doen vaak de gekste dingen. Een paar weken geleden waren er twee in de stadsgracht gesprongen en omdat iedereen dacht dat er een ongeluk gebeurd was, werd het een hele volksoploop. Maar toen er politie kwam, zwommen de studenten naar de overkant en verdwenen.”

„Wat een gekken,” zei Louw, „wat hadden zij daar nu aan?”

„Misschien ging het om een weddenschap,” zei Cor, „de studenten maken overal meteen een soort wedstrijd van. In Engeland probeerden zij hoeveel mannen in een telefooncel konden, zodat het hokje helemaal uit elkaar werd geperst en ook waren er twee, die om een weddenschap uit rijden gingen in een badkuip op wielen.”

„Als de studenten hier ook gek gaan doen,” zei Hielke, „is dat meteen een goede reclame voor ons dorp.”

„Natuurlijk,” zei Cor, „de studenten zorgen altijd voor afwisseling.”

„Stil even,” zei Sietse, „ik hoor wat.”

Hij ging staan en tuurde over de rietkraag. zie het al,” zei Kees, „het is mijnheer Pennink met zijn roeijol.”

„Hij gaat onder de brug door,” zei Sietse. „Wat zou hij in de polder zoeken?” „Wel jó, hij gaat vissen,” zei Hielke.

„Weet je wat ik ga doen?” zei Sietse, „ik ga even kijken wat er aan het touw bij zijn motorboot hangt.”

Sietse begon zich meteen aan te kleden en de anderen volgden dit voorbeeld. Dan gingen zij weer aan boord en voer de Kameleon naar de stenen brug. Daar werd even gestopt en gekeken waar mijnheer Pennink gebleven was. Het bleek dat hij nog steeds verder roeide en dus zei Kees: „Die komt vooreerst niet terug.”

„Gaat hij wel meer om deze tijd naar de polder?” vroeg Sietse.

„Dat weet ik niet zo precies,” zei Kees. „Gistermorgen ging hij er ook heen.”

„Hm,” zei Sietse, „jammer. Als hij steeds om dezelfde tijd ging, konden wij hem eens bespioneren.”

„Wat is er dan met hem?” vroeg Cor.

„Sietse vertrouwt hem niet,” zei Hielke, „omdat wij niet bij zijn boot mogen komen en Kees wel.”

„Ik kan het niet helpen dat mijn gezicht betrouwbaarder lijkt dan die van jullie,” zei Kees lachend. „Misschien kunnen jullie je wat vaker wassen?”

„Hoor hem,” zei Sietse, „als jij een sik had, was je precies een geit.”

„Dat zeg je omdat je jaloers op Kees bent, Sietse,” zei Louw, „want jij mag niet bij de motorboot komen.”

„Maar nu doe ik het toch,” zei Sietse en hij stuurde de Kameleon naar de Gerrie.

„Pas op, Sietse, vaar de flessen niet stuk!” waarschuwde Hielke.

De Kameleon lag nu naast het motorjacht en de jongens zochten naar het touw waaraan de flessen hingen. Maar die bleken verdwenen te zijn. Mijnheer Pennink had ze voor zijn vertrek binnen boord gehaald. Tevens had hij alles potdicht afgesloten en de gordijntjes dichtgetrokken. Er viel dus voor de jongens niets te ontdekken.

„Het is wel een geheimzinnige boel,” vond Cor.

„Waarom eigenlijk?” vroeg Kees, die nog steeds geen kwaad woord over mijnheer Pennink wilde horen.

„Iedereen doet toch de deur op slot als er niemand thuis is? En voor de zon trek je de gordijnen dicht. Wat is er dan voor geheimzinnigs?”

„Dit hier bijvoorbeeld,” zei Sietse en hij wees naar een ventilatierooster dat ook al afgesloten was.

„Hm,” zei Kees, „misschien heeft mijnheer Pennink het gesloten omdat er anders muggen binnenkomen.”

„Toch krijg je wel de indruk dat die mijnheer niet graag wil dat er iemand bij hem binnen kijkt,” zei Louw.

„Ben jij wel bij hem aan boord geweest, Kees?”

„Wel nee,” zei Kees, „ik reik hem de boodschappen gewoon vanaf de wal over.”

„Ik wed,” zei Sietse, „dat als jij hem vraagt om de boot te mogen bekijken, hij het weigert.”

„Dat zal ik dan wel eens proberen,” zei Kees.

Er viel verder niets bijzonders te ontdekken en daarom voeren de jongens maar weer huiswaarts. Bij de Woudaap werd Kees aan wal gezet en kwam Gerben vragen of hij mee naar het dorp kon varen. Natuurlijk mocht hij dat en zoals gewoonlijk begon Gerben weer een dol gesprek.

„Wat hebben jullie uitgevoerd?” vroeg hij. „Toch zeker niet gezwommen, hè?”

„Waarom zouden wij niet gezwommen hebben?” vroeg Cor.

„Omdat het te gevaarlijk is,” zei Gerben, „het is nog te koud.”

„Het is helemaal niet koud,” zei Sietse.

„Dat dacht mijnheer Jasper ook,” zei Gerben, „maar hij kwam lelijk in de nesten.”

„In de nesten?” vroegen de jongens.

„In moeilijkheden,” verduidelijkte Gerben. „Hij ging op een koude dag uit zwemmen. Maar toen hij uit het water kwam en hij zich vlug wilde afdrogen, kon hij de baddoek nergens vinden. Daar maakte hij zich nogal boos om en tenslotte sprong hij van kwaadheid uit z’n vel. En daar begon de misère, want door de kou kromp ’t vel en wat hij ook probeerde, hij kwam er niet weer in. Er bleef hem niets anders over dan het vel tot een pakje op te rollen en zijn kleren over zijn geraamte aan te trekken. Het was geen gezicht. Als je zijn jasje uittrok bleef er nauwelijks een man over. En pas een maand later, toen het warmer werd, kon hij zijn vel weer aantrekken. Daarom, jongens, wees voorzichtig en ga nooit in de kou zwemmen!”

Om dat dolle verhaal moesten de jongens lachen en Cor vroeg gretig: „Ken je nog meer van die gekke verhalen, Gerben?”

Maar de Kameleon voer reeds onder de brug door, en daarom zei Gerben: „Ik heb helaas weinig tijd, maar een volgende keer vertel ik nog wel eens wat.”

Nauwelijks lag de Kameleon in het boothuis of Gerben stapte uit en verdween meteen in de richting van het dorp.

„Gerben is gek,” zei Sietse.

„Ik mag hem wel,” zei Cor, „hij laat je nog eens lachen.”

„Gerben is geen hanghoofd,” zei Hielke.

„Hanghoofd?” vroeg Louw lachend. „Wat is dat voor een beest?”

„Dat is iemand die nogal gauw het hoofd laat hangen,” zei Hielke.

„En toch begrijp ik nog steeds niet waar hij al die verhalen steeds vandaan haalt.” zei Cor.

Dat wisten de anderen ook niet, maar over één ding waren zij het allemaal eens: Gerben was geen hanghoofd!

HOOFDSTUK V

Gerben wordt ook student — Maar hoe?

‚De troep is gearriveerd,” zei Gerben een week later tegen Klinkhamer. „Er zijn er wel honderd. Het zal me daar een drukte worden met al die bollebozen.”

„Over wie heb je het?” vroeg Klinkhamer.

„Over de studenten,” zei Gerben. „Zij kwamen met een kilometerslange stoet van auto’s en scooters. Zij vlogen de polderdijk langs alsof het een racebaan was en hadden een grote vlag voorop. Het leek wel een leger dat de polder ging bestormen. Mevrouw Wijnstra zal best geschrokken zijn toen die karavaan haar erf op kwam rollen.”

„Wij gaan kijken,” zei Sietse en hij holde, gevolgd door. Hielke, naar het boothuis.

„Wat hebben jullie een haast?” riep Cor, terwijl hij zich door de heg wrong, die tussen het erf van zijn oom en dat van Klinkhamer stond.

„De studenten zijn er,” zei Hielke. „Ga je mee kijken?”

„Natuurlijk, maar wachten wij niet op Louw?”

„Als hij maar komt;" zei Sietse.

Vijf minuten later was Louw er ook en voeren zij weg. Op het meer zette de Kameleon op volle kracht koers naar de Mariahoeve.

„We hoeven niet naar de Woudaap te gaan om Kees af te halen,” zei Sietse, „want geloof maar gerust dat die al lang bij de studenten is.”

En hij had gelijk, want op de dijk bij de hoeve stond, tussen een aantal heren, onze vriend Kees, die naar de Kameleon wees.

„Het lijkt wel of zij op ons staan te wachten,” zei Cor.

„Ik geloof eerder dat zij naar dat grote schip wijzen dat daarginder vaart,” zei Hielke.

De Kameleon naderde nu snel het groepje en legde dan aan. Mijnheer Jorritsma kwam nu meteen bij onze vrienden en vroeg: „Zeg jongens, willen jullie even naar dat schip varen? De schipper weet de weg niet. Hij gaat naar het dorp in plaats van hierheen.”

„Goed mijnheer,” zei Sietse, „wij zullen hem even waarschuwen.”

De Kameleon voer in een boog het meer weer op en koerste recht op het schip af..

„Als die schipper zo doorgaat,” zei Hielke, „zal hij straks een flink stuk terug moeten varen.”

„Hij kan toch nog steeds zijn koers veranderen?” zei Cor.

„Wel nee,” zei Hielke, „zo’n groot schip kan niet overal in het meer varen. Daarvoor moet je juist de diepste gedeelten opzoeken.”

En dan ging hij staan en zwaaide met zijn armen naar de stuurman van het schip om hem te beduiden dat hij moest stoppen. Maar de man sloeg daar schijnbaar geen acht op, want de schuit ging met onverminderde snelheid verder. De Kameleon had het schip evenwel spoedig bereikt en Sietse stuurde er vlak naast.

„Hé schipper!” riepen de jongens, „u moet stoppen. U gaat verkeerd!”

De stuurman keek verbaasd naar de jongens en haalde dan een handel over waarop het zware geronk van de motor minder luid werd. Uit de kajuit kwam nu nog een man.

„Waarom zet je de motor af, Hein?” vroeg hij.

„Die jongens roepen dat wij verkeerd gaan, schipper.”

„Moet u naar het studentencentrum, schipper?” riep Hielke.

„Ik moet bij de Mariahoeve zijn,” zei de schipper, „waar staat die ongeveer?”

„Voorbij die molen,” zei Sietse. „Daarginds ziet u de studenten op de dijk staan.”

„Maar daar kan ik niet heen varen,” zei de schipper, „dat ligt helemaal buiten de vaargeul en ik bedank ervoor om mijn schuit aan de grond te laten lopen.”

„Toch kunt u er best heen varen,” zei Hielke, „wij zullen u de weg wel wijzen?”

„Maar ik kan mij toch niet laten leiden door een stelletje kwajongens?” zei de schipper. „Wie zegt mij dat jullie precies weten waar het meer bevaarbaar is?”

„Wij kennen hier alle plekjes,” zei Sietse, „want wij wonen hier. Wanneer u teruggaat naar het eiland en vandaar in de richting van de polderbrug, heeft u overal diep water.”

De schipper weifelde, maar dan las hij de naam Kameleon en meteen veranderde zijn afwijzende houding. „Jullie zijn die bekende jongens, hè?” zei hij, „maar dat verandert de zaak. Wijs mij de weg maar en als mijn schuit vastloopt, moeten jullie hem weer vlot duwen.”

„Goed schipper,” zei Sietse, „en dan zullen wij u nu even helpen zwaaien.”

„Maar beschadigen jullie de verf niet?” riep de schipper angstig.

Die waarschuwing was totaal overbodig, want de jongens hielden reeds een kleine autoband voor de boeg van de Kameleon. Rustig liet Sietse hun boot met de boeg tegen de zijwand van het schip varen. De autoband, die nu tussen beide boten bekneld raakte, zorgde ervoor dat de verf niet beschadigd werd. En dan gaf Sietse vol gas en begon de sterke Kameleon het schip in de rondte te duwen.

„Tjonge,” riep de schipper, „jullie motor lijkt wel sterker dan de mijne.”

„Wij hebben de sterkste motor uit heel de omtrek!” riep Sietse. „Als het moet, duwen wij uw schip dwars door het eiland heen.”

De Kameleon ging het gezwaaide schip nu helpen duwen en doordat nu twee motoren het werk deden, ging het schip met een flinke snelheid door het water. De boeggolf, die aan weerskanten wegrolde, was zo hoog, dat de zeilbootjes die erin terecht kwamen, woest op en neer dobberden.

„Een beetje langzamer, jongens,” riep de schipper, „anders krijg ik een bekeuring.”

Sietse liet de motor langzamer draaien, want zij naderden het eiland en met een te grote snelheid zou het schip er niet omheen kunnen varen.

Maar de knecht aan het roer nam de bocht zo keurig, dat het schip meteen in de goede koers lag naar de polderbrug.

„En nu maar rechtuit!” riep Hielke.

De Kameleon begon weer krachtiger te duwen en het schip ging met grote snelheid dwars over het meer. Op ongeveer honderd meter van de polderbrug stopte Sietse de motor. Het schip moest nu weer een bocht maken in de richting van de Mariahoeve.

„Weten jullie wel zeker dat het hier diep genoeg is?” vroeg de schipper weifelend, toen hij zag hoe zanderig het water achter het schip werd.

„Langs deze wal loopt altijd een stroming,” zei Hielke.

„Toch wil ik voor de zekerheid peilen,” riep de schipper. „Vaar zo kalm mogelijk.”

Hij ging voor bij de boeg staan en duwde een rood-wit geblokte stok in het water. Door het aantal rode en witte blokken, dat onder water verdween, te tellen, kon hij de diepte bepalen.

„Drommels,” riep hij, „er staat maar nauwelijks genoeg water.”

„Die schipper is veel te bang,” zei Sietse en hij gaf meer gas. De schuit kreeg weer meer snelheid. Maar dat vond de schipper helemaal niet goed en hij riep kwaad: „Weg wezen met jullie boot! Het gaat veel te hard! En Hein, zet jij de motor ook af.”

Vanuit de naar rechts wegzwenkende Kameleon keken de jongens toe hoe het schip rustig doorvoer, want de snelheid was zo groot dat daarmee de Mariahoeve bereikt kon worden. Maar ongeveer vier meter uit de wal stopte het schip en kon toen niet verder.

„Daar hebben we het gedonder al!” riep de schipper, „nu zitten we toch vast!”

„Wel schipper,” riepen de studenten, „geef ons een touw, dan trekken wij u naar de wal!”

Mopperend wierp de schipper een lange lijn naar de wal, waaraan al de studenten nu gingen trekken. De Kameleon hielp weer duwen en zo kwam het schip toch bij de wal.

De studenten begonnen meteen met het lossen, waarbij de jongens ook hielpen. Er kwam van alles uit het ruim, zoals deuren, kozijnen, kasten, ledikanten, tafels, stoelen, grote kisten en vele platen board, kortom, van alles wat de heren studenten nodig hadden voor hun centrum. Er werd hard gewerkt en tot grote vreugde van de schipper was zijn schuit veel vlugger gelost dan hij verwacht had. De Kameleon ging op verzoek van de schipper het schip helpen duwen totdat het weer in de goede koers lag naar het eiland. Toen kon het schip op eigen kracht verder varen en de schipper wilde de jongens een rijksdaalder geven voor de hulp.

„Dat mogen wij niet aannemen,” zei Hielke. „Vader wil het niet.”

„Dan worden jullie hartelijk bedankt,” riep de schipper,

„en tot ziens!”

„Tot ziens!” riepen de jongens en dan gingen zij gauw terug naar de studenten om te helpen bij het over de dijk sjouwen van het materiaal dat naar de boerderij moest.

Toen mevrouw Wijnstra met een grote koffieketel kwam, kregen de jongens ook ieder een kopje, want dat hadden zij wel verdiend. De studenten bleken gezellige heren te zijn, een van hen had een prachtige gitaar, waarbij hij leuke liedjes zong. De jongens konden de woorden niet verstaan, want de liedjes werden in het Frans gezongen, maar enige melodieën kenden zij wel en die floten of neurieden zij dan welgemoed mee.

Totdat Gerben op bezoek kwam.

„Goedemorgen, heren!” riep hij luidruchtig. „Ik kom even kennis maken. Ik werk op de boerderij hiernaast. Mijn naam is Gerben.”

„C’est bien, mon ami,” zei de student met de gitaar en hij gaf Gerben een hand.

„Khong Hee Fatt choy!” zei Gerben.

„Wat zegt u?” vroeg de student verbaasd.

„Aha!” riep Gerben, „daar heb ik u te pakken U spreekt dus toch Hollands? Ik dacht dat u enkel vreemde talen sprak en daarom begroette ik u in het Chinees.

„En wat betekent dat Chinees dan?” vroeg een andere student.

„Weet u dat niet?” vroeg Gerben hoogst verbaasd. „Maar dan zou ik als doodgewone boerenknecht dus meer weten dan u, die aan een universiteit studeert?”

„Ik vermoed dat u er maar wat op los praat,” zei de student. „Kunt u dat Chinees voor mij opschrijven?”

„Wel zeker,” zei Gerben en met de vulpen van de student schreef hij met grote letters in een zakagenda Khong Hee Fatt choy!

„Bedankt,” zei de student. „Wij zullen informeren wat dat precies betekent en als het niet zo fraai blijkt te zijn, zullen wij u wel weten te vinden.”

„Ik weet wel wat het betekent,” zei Gerben. „Het zal u plezier doen als u het ook weet, maar ik vertel het niet.”

De andere studenten lazen de Chinese spreuk ook en dan vroeg een van hen: „Zeg Gerben, bent u al ontgroend?”

„Ik zit alle dagen tussen het groen,” zei Gerben ontwijkend, want hij wist niet wat de studenten bedoelden.

„Dus u bent nog steeds niet ontgroend, Gerben?” hield de student aan. „Vindt u het dan niet hoog tijd worden dat het eens gaat gebeuren? Of houdt u niet van verandering?”

„Natuurlijk wel,” zei Gerben, „ik zou best eens iets anders willen.”

„Wel, vriend, dat kan dan meteen gebeuren,” zei de student en voordat Gerben het besefte, werd hij op een stoel vastgebonden en begonnen de studenten zijn hoofd kaal te knippen.

Gerben begon luid te tieren, dat zij hem ogenblikkelijk los moesten maken en uitte daarbij de vreselijkste dreigementen, maar de studenten trokken zich daar niets van aan en knipten steeds meer haren weg.

Onze vrienden stonden er lachend bij te kijken. „Toe jongens,” riep Gerben, „laten jullie mij niet in de steek? Haal ogenblikkelijk veldwachter Zwart.”

„Daarvoor is het al te laat,” zei Sietse, „jij bent nu toch ai bijna helemaal kaal.”

En inderdaad, de studenten maakten het hoofd van Gerben zo glad als een biljartbal. Daarna hielden zij hem een spiegel voor.

Wat Gerben toen riep, zullen wij maar niet beschrijven, want hij was razend. De studenten lieten hem even uittieren en toonden hem dan een foto waarop een aantal ontgroende studenten stonden, eveneens met kale hoofden.

„Zie je dat?” zei mijnheer Jorritsma. „Wie lid wil worden van de studentenvereniging, moet eerst ontgroend worden. En omdat wij jou graag als lid willen hebben, moest jij dus ook die behandeling ondergaan.”

„Het is wat moois!” riep Gerben. „Wat zullen de mensen er wel van zeggen?”

„Maar Gerben,” zeiden de studenten verbaasd, „trek jij je dan iets van de mensen aan? Maar beste vriend, dan heb jij geen leven!”

„Hm, ja, dat is waar,” gaf Gerben toe. „Maar als men mij dan vraagt hoe ik aan zo’n kale knikker kom, kan ik toch moeilijk zeggen dat ik van de trap ben gerold?”

„Dan zeg je gewoon dat jij lid van onze vereniging bent geworden,” zei mijnheer Jorritsma. „Maar als jij daar niets voor voelt, tja, dan moet je maar je beklag indienen bij de veldwachter. Daar komt-ie juist aan.”

Zwart, die ook even een kijkje kwam nemen, keek verwonderd naar Gerben. „Wat is er met jou gebeurd?” vroeg hij. „Je lijkt wel een geplukte kip.”

„Ik ben lid geworden van de studentenvereniging,” zei Gerben, „daarom hebben de heren mij ontgroend. Maar u weet natuurlijk niet wat dat is?”

„Ik had eerder de indruk dat jij het niet wist,” zei Zwart spottend, „want ik hoorde je vanaf de dijk reeds te keer gaan. Tjonge, wat zie je eruit. Je bent nog lelijker dan een baviaan.”

„Als Gerben zijn pet opzet, ziet niemand er iets van,” zeiden de studenten en een van hen duwde Gerben de pet op het hoofd.

Toen proestten zij het allemaal uit van het lachen, want de pet zakte Gerben zo diep in de ogen, dat het geen gezicht was.

Gerben greep de spiegel, rukte de pet af en wierp hem in een hoek,

„Kalm blijven, vriend,” zei mijnheer Jorritsma. „Hier heb je geld. Koop een alpinomutsje, dat staat meteen veel vlotter. Wij zullen je even met een auto naar een winkel brengen, want van nu af aan kun jij op onze hulp rekenen.”

Zonder dat Gerben het merkte nam een student gauw een foto van hem en daarna brachten zij hem naar het dorp, waar Gerben een mooi zwart mutsje kocht dat hem heel goed stond.

De volgende dag stond er een foto van hem in de krant. Er was een beschrijving bij over het nieuwe centrum van de studenten, waarvan de heer Gerben Zonderland als eerste inwoner van het dorp erelid was geworden en zoals gebruikelijk ook ontgroend.

Toen Gerben dat las, was hij nog trots bovendien. „Word ik even beroemd?” zei hij tegen Klinkhamer. „Iedereen weet nu dat ik bij het studentencorps ben, mijn foto staat in alle kranten.”

„Ik heb het gelezen,” zei Klinkhamer. „En als voorzitter van de vereniging van vreemdelingenverkeer, mag ik je wel bedanken voor de reclame, die dat kale hoofd van jou voor ons dorp maakt.”

„Juist,” zei Gerben, „er zijn mensen die mij uitlachen, maar zij vergeten dat ik iets goeds doe voor ons dorp.”

„En wat ga je nu studeren?” vroeg Sietse.

„Studeren?” vroeg Gerben.

„Je bent toch lid van de studentenvereniging.”

„Natuurlijk,” zei Gerben. „Wel, ik ga burgemeester worden.”

„Poeh,” riep Sietse, „je lijkt eerder een uit z’n kracht gegroeide zuigeling!”

„Ik begrijp jou best, hoor,” zei Gerben, „jij bent jaloers nu ik in de krant sta, in plaats van jullie met die grenzeloos vervelende stomme Kameleon. Wacht maar, jochie, ik zal voor nog veel meer reclame zorgen.”

En met zijn gladgeschoren hoofd fier omhoog liep hij de smederij uit.

„Knikker, knikker!” riepen Hielke en Sietse hem na.

Toen was het gedaan met de fierheid van Gerben. Met de vreselijkste dreigementen kwam hij terug hollen. Maar zoals altijd waren Hielke en Sietse spoorloos verdwenen. Nog mopperend ging Gerben toen naar de boerderij.

De beide belhamels, die zich onder de werkbank hadden verstopt, kwamen weer te voorschijn en Klinkhamer zei: „En nu voortaan geen woord meer over die kale knikker, begrepen? Dat eeuwige geplaag moet nu maar eens uit zijn. Als Gerben jullie te pakken krijgt zal hij er geducht op los timmeren, want hij is een rare student.”

„Dat is-ie,” zei Sietse.

En dan moesten zij alle drie lachen om hun vriend Gerben, die tegen wil en dank toch iets goeds had gedaan voor hun dorp!

HOOFDSTUK VI

Gerben daagt de studenten uit

Johannes Wijnstra, de gierige boer, die zeven jaren geleden al het vee en land van de Mariahoeve had geërfd, las ook het artikel in de krant bij de foto van Gerben. Maar het had op hem een geheel andere uitwerking dan op de meeste mensen die erom lachten. Hij werd reuze kwaad en riep tegen zijn oude huishoudster: „Dat neem ik niet. Moet je hier eens lezen. Daar willen ze van de prachtige Mariahoeve een studentenherberg maken. Als mijn vader dat geweten had, zou hij de boerderij nooit aan mijn broer hebben gegeven. Maar ik zal er een stokje voor steken, al moet desnoods de onderste steen boven. Ik ga het verbieden. Ik haal de politie erbij!”

De huishoudster, die Johannes al van kind af had gekend en verwend, gaf hem volkomen gelijk. „Je moet er iets tegen doen,” zei zij. „Als jij op den duur de boerderij nog eens zou erven, wat heb je dan aan een herberg?”

„Zo is het!” riep Johannes en hij sloeg woest met de vuist op de tafel. „Ik zal niet rusten voor ik de Mariahoeve ook heb. Ik ga die studenten meteen wegsturen!”

Op de Mariahoeve werd intussen hard gewerkt. De studenten hakten de kleine raampjes uit de schuur om er veel grotere voor in de plaats te zetten. De jongens, die natuurlijk ook weer van de partij waren, hielpen waar zij maar konden. Iedereen had het dan ook zo druk, dat niemand boer Johannes, vergezeld van een grote hond, zag naderen. De boer kwam met grote passen door het weiland regelrecht naar de Mariahoeve.

Het was Sietse die hem tenslotte het eerst zag. „Kijk,” riep hij, „daar komt de hyena!”

„Wel nee, jongen,” zei mijnheer Jorritsma, „dat is een doodgewone Duitse herdershond!”

„Ik bedoel de boer,” zei Sietse. „Hij kijkt als een dolle stier, dat zal direct wel feest worden. Hij komt vast en zeker ruzie maken, dat deed hij vroeger ook altijd met zijn broer.”

„Wij hebben niets met hem te maken,” zei mijnheer Jorritsma.

Maar boer Wijnstra dacht daar anders over. Hij klom over het lage hek, dat rond het erf van de Mariahoeve stond en kwam driftig naar de studenten.

„Wat moet dat?” riep hij. „Willen jullie ogenblikkelijk met dat werk stoppen? Ik laat mijn ouderlijk huis niet vernielen!”

„Pardon?” zei mijnheer Jorritsma, „u bent toch niet de eigenaar van deze boerderij?”

„Toch wel,” riep Wijnstra, „zodra mijn schoonzuster en haar dochtertje er niet meer zijn, erf ik alles!”

„Tot zolang heeft u er dan niets over te zeggen,” vond mijnheer Jorritsma. „En maakt u zich niet zo kwaad.”

„Ik heb niets met u te maken!” riep Wijnstra, die paars zag van kwaadheid. „Het is nooit de bedoeling geweest, dat deze boerderij een herberg zou worden. En daarom verbied ik deze vertimmering. Hé daar, lummel, stop met dat breekwerk!”

„U bent toch niet dronken?” vroeg mijnheer Jorritsma, terwijl alle studenten een kring rond de boer vormden.

Wijnstra voelde zich nu bedreigd en riep: „Weg met jullie. Ceasar, pak ze!”

De hond liet zijn tanden zien en gromde vervaarlijk. Maar hij durfde niet aan te vallen omdat een student hem met een spiegeltje in de ogen scheen.

„Toe dan, Ceasar, pak zei" schreeuwde Wijnstra steeds kwader, maar het dier droop met de staart tussen zijn benen af doordat de student het spiegeltje steeds dichter bij hem hield.

„Uw hond is verstandiger dan u,” zei mijnheer Jorritsma, „hij begrijpt dat hij hier niet zonder toestemming mag komen. En dat mag u ook niet, want wij hebben de boerderij voor tien jaren gehuurd. En daarom, mijnheer, moet u vertrekken!”

De studenten grepen Wijnstra vast en brachten hem terug naar het weiland.

„Dat zal jullie bezuren!” riep de boer. „Ik haal een testament, waarin staat dat de boerderij van mij is!”

„Waarom heeft u dat testament niet meteen meegenomen?” vroeg mijnheer Jorritsma.

„Dat komt wel!” riep Wijnstra.

„Als u maar weet dat wij u hier niet weer toelaten,” zei mijnheer Jorritsma zeer beslist. „Uw bezoek wordt niet op prijs gesteld.”

„Ik krijg jullie wel!” riep Wijnstra en met dat dreigement ging hij terug naar zijn eigen boerderij.

„Is die man altijd zo lastig?” vroegen de studenten aan de jongens.

„Hij staat niet gunstig bekend,” zei Hielke.

„Hij is een hyena,” zei Sietse. En dat vonden de studenten nu ook.

Het bezoek van Wijnstra was evenwel spoedig vergeten en de verbouwing ging weer met onverminderde animo verder. De jongens kwamen graag helpen, evenals Gerben, die altijd bereid was om met het paard en de wagen vrachten zand naar de hoeve te rijden. Hij droeg nog steeds het alpinomutsje, ofschoon zijn hoofd niet meer kaal was. Zijn haar groeide flink en toen Gerben dat trots toonde, zei Sietse: „Bij de domste mensen groeit het haar het vlugst!”

Gerben werd kwaad, maar de studenten kwamen tussenbeide en vertelden dat vele professoren juist grote haardossen en lange baarden droegen en dat Gerben zich van zo’n dom jongetje als Sietse niets moest aantrekken.

En dan vroeg een student of Gerben goed kon zwemmen.

„Als de beste,” snoefde Gerben, „maar helaas heb ik er weinig tijd voor. Als ik aan de Olympische Spelen had meegedaan, had ik best een gouden medaille kunnen winnen.”

„Dan moeten wij een wedstrijd houden,” zeiden de studenten.

Gerben keek bedenkelijk. Wat voor uitvlucht moest hij nu verzinnen om niet aan die wedstrijd mee te doen? Want zijn zwemprestaties waren helemaal niet zo geweldig en dat hadden de studenten wel door.

„Zo’n wedstrijd kun je toch best aannemen, Gerben?” vond de plagerige Sietse.

„Ja Gerben, waarom niet? Jij kunt het immers best?” zei Louw.

„Hij durft niet,” meende Cor.

„Er komt geen durven bij te pas,” merkte mijnheer Jorritsma op. „Wat kan je gebeuren als je ’t verliest, Gerben?”

„Maar ik heb de laatste tijd niet meer getraind" zei Gerben. „Ik ontmoet nooit iemand die mij bij kan houden en dan gaat de aardigheid eraf, nietwaar?”

„Poeh,” zei Louw, „ik durf het nog wel tegen je op te nemen.”

„Als jij het wint, krijg je vijfentwintig gulden, Gerben,” beloofde mijnheer Jorritsma.

„Wij zullen je wel trainen, Gerben,” zei Sietse en daarbij knipoogde hij veelbetekenend.

Gerben, die nu danig in het nauw werd gedreven, keek Sietse hoopvol aan. Zou Sietse een mooi plannetje hebben? Die knaap wist immers altijd overal raad op? En toen Sietse heel nadrukkelijk met zijn hoofd knikte, zei Gerben met een zucht: „Vooruit dan maar.”

„Bravo Gerben, jij bent een echte sportman!” riepen de studenten.

„Welke afstand wil je zwemmen, Gerben?” vroeg mijnheer Jorritsma, „de korte of de lange?”

„Over de lange natuurlijk,” zei Sietse.

„Goed. Over de lange dan maar,” zei Gerben.

„Zullen wij de wedstrijd dan op zaterdagmiddag gaan houden?” stelde mijnheer Jorritsma voor, „dan heeft u nog enige dagen om te trainen.”

„Mij best,” zei Gerben, „ik kijk niet op een dag eerder of later, want als ik de goede slag niet te pakken krijg, verlies ik het toch.”

„Afgesproken,” zei mijnheer Jorritsma en hij klopte Gerben goedkeurend op de schouder. „En als je nog speciale wensen hebt, bespreken wij dat voor de wedstrijd wel.”

„Dat is best,” zei Gerben. En dan vroeg hij aan de jongens of hij met hen mee kon varen naar het dorp.

„Altijd,” zei Sietse, en toen hij naast Gerben naar de Kameleon liep, fluisterde hij: „Ik heb een plan waardoor jij het heel gemakkelijk kan winnen, maar niemand mag het weten!”

„Gelukkig,” zei Gerben, „wat voor plan?”

„Sst,” waarschuwde Sietse, „de anderen kunnen het horen.”

Gerben, die het volste vertrouwen in de schrandere Sietse had, keek nu veel opgewekter en kreeg weer meer praatjes.

„Ja jongens,” zei hij, toen zij over het meer voeren, „ik zal die studenten eens wat laten zien. Lange afstand zwemmen is een kwestie van spierkracht en mijn armen zijn zwaarder werk gewend dan die van die heertjes. En juist daarom kunnen zij het niet van mij winnen.”

„Dus daarom koos jij de lange afstand?” vroeg Cor.

„Juist,” zei Gerben, „en daarop zal ik winnen!”

Hij zei dit met zoveel overtuiging, dat Louw vroeg: „Heb jij dan werkelijk wel aan wedstrijden meegedaan?”

„Wel honderd keer,” zei Gerben. „Maar toen had ik geen plaats meer in de kast om al die medailles en bekers op te bergen. Ik was altijd de winnaar. Toch heb ik het een keer nauwelijks kunnen winnen. Dat was tegen een knaap van de Leeuwarder zwemclub. Hij hield mij telkens goed bij. Het ging erom wie het eerst bij het eiland was en halverwege lag hij zelfs een halve meter voor. Ik begon er een schepje op te gooien, maar hij ook. Het werd een harde strijd en pas op de laatste twintig meter wist ik hem te kloppen. Met een lengte voorsprong kwam ik het eerst aan. Maar ik wist niet wat ik hoorde toen ook die Leeuwarder op de wal klom. Hij leek net een oude stoomlocomotief, zo stond hij te hijgen en te blazen. Dan liet hij zich in het gras vallen en lag een half uur naar lucht te happen. Tja, en toen konden de zeilwedstrijden niet doorgaan.”

„De zeilwedstrijden?” vroegen de jongens verbaasd. „Wat had dat met die zwemmer te maken?”

„Ik hoor het al,” zei Gerben misprijzend, „jullie zullen nooit lid van een studentenvereniging kunnen worden. Daarvoor zijn jullie te dom. Kunnen jullie dan niet begrijpen dat de zeilwedstrijden niet konden doorgaan omdat er plotseling geen wind meer was? Die hijgende zwemmer had alle lucht opgehapt!”

Dat vonden de jongens weer een prachtverhaal. „Hij was weer zó, Gerben,” zei Cor lachend en hij hield een duim omhoog.

„Als jij zo goed zwemt, als je kunt fantaseren,” zei Hielke, „win je vast de prijs!”

„Jammer dat je hoofd niet meer glad is,” zei Sietse.

„Wat bedoel je?” vroeg Gerben.

„Wel, een glad hoofd glijdt beter door het water,” zei Sietse. „Maar het doet er niet toe, want jij wint het vast, Gerben.”

De Kameleon voer nu onder de brug door en werd dan in het boothuis gestuurd.

„Hoe laat is het?” vroeg Louw.

„Zes uur,” zei Gerben, „maar met dat ik het zeg, is het natuurlijk weer even later.”

„Preciezer kun je het nooit zeggen, Gerben,” zei Cor lachend. „Nou jongens, tot morgen!”

„Ja, tot morgen!” zei ook Louw en nauwelijks waren beide vrienden verdwenen of Gerben vroeg aan Sietse: „En wat voor plan heb jij? Ik ben doodnieuwsgierig, want daar hangt alles van af.”

„Wat?” vroeg Hielke, „heb jij een plan, Sietse?”

„Och, het is heel eenvoudig,” zei Sietse. „Onze boot gaat Gerben trekken en dan wint hij het vast.”

„Dat is verdraaid eenvoudig,” zei Gerben zichtbaar teleurgesteld. „Het is zelfs te eenvoudig, want iedereen zal het direct zien.”

„Niemand zal het zien,” zei Sietse koppig.

„Maar als je Gerben wilt trekken,” zei Hielke „heb je een lijn nodig en die lijn zal iedereen zien.”

Sietse gaf geen antwoord. Hij maakte het kastje onder de achterbank open en zocht daarin een kluwentje nylondraad. Hij wikkelde het af en liet een stuk in het water zakken.

„Alstublieft,” zei hij, „kunnen jullie die draad onder water zien?”

„Nee,” zei Hielke.

„Maar is die draad sterk genoeg?” vroeg Gerben.

„Probeer het maar stuk te trekken,” zei Sietse.

Maar hoe Gerben zich ook inspande, het lukte hem niet.

„Toch zullen de studenten het zien als de draad vanaf de boot in het water verdwijnt,” zei Hielke.

„Daarom maken wij de draad onder water aan de boot vast,” zei Sietse.

„Hoe wil je dat doen?” vroeg Hielke.

„Wel, we takelen het achterstuk omhoog en vinden dan wel een plaatsje om de draad aan vast te maken.”

„Maar dan zijn we er nog niet,” zei Gerben, „want hoe krijg ik die lijn te pakken, zonder dat iemand het ziet?”

„Ook dat is heel eenvoudig,” zei Sietse. „Wij gaan op de startplaats voor de wal liggen. Daar werpen wij de lijn in het water en het uiteinde met een haakje tussen het gras op de wal. Gerben gaat nu precies op die plaats het water in, terwijl wij langzaam een stukje varen. Hij grijpt het haakje en maakt dat onder water aan de riem van zijn zwembroek vast. En klaar is Kees!”

„Dat kan niet,” zei Hielke, „de start is altijd vanaf de wal.”

„In dit geval mag Gerben voorwaarden stellen, heeft mijnheer Jorritsma gezegd,” zei Sietse…

„Verdraaid nog aan toe,” viel Gerben hem nu enthousiast in de rede. „Jij bent een gladde jongen, Sietse. Ik begrijp nu alles. Ik zeg gewoon tegen de studenten, dat ik in het water wil starten omdat ik niet ver kan springen. Want het is een zwem- en geen springwedstrijd. Nou, en dan loopt alles verder wel op rolletjes. Ik pak de haak, maak hem vast en de Kameleon kan trekken. Niet te hard natuurlijk, maar toch hard genoeg zodat ik voor de anderen blijf. Tjonge, Sietse, wat heb jij dat weer fijn bedacht. Jij bent mijn grootste vriend. Ja, dat zeg ik. En dat zeg ik nog eens. En als het moet, zeg ik het duizend keer!”

„Ik heb je wel eens anders gehoord,” zei Sietse lachend, „maar goed, wat ik nog zeggen wou, wij zullen wel moeten oefenen, vinden jullie ook niet?”

„Dat is ook mijn idee,” zei Gerben. „Kan het morgenavond?”

„Goed,” zei Sietse, „dan zullen wij ervoor zorgen dat de draad onder de boot vastgemaakt kan worden.”

„Laten wij dan morgenavond na het broodeten naar het eiland gaan,” zei Hielke. „Daar is het dan rustig.”

„Heel goed,” zei Gerben. „En jongens, mondje dicht, hè?”

„Hoe moet ik dan eten?” vroeg Sietse.

„Jij begrijpt mij wel,” zei Gerben. „Dag vrienden.”

En opgewekt fluitend ging hij naar huis. Met die jongens van Klinkhamer viel altijd te praten, vond hij. Die waren goed bij. Woest goed!

HOOFDSTUK VII

Hielke en Sietse nemen maatregelen en verkopen de fiets

Direct na het broodeten gingen Hielke en Sietse een takel uit de smederij naar het boothuis brengen. De takel werd boven de Kameleon aan een balk opgehangen en een dik touw werd onder de romp van de boot doorgetrokken. Het touw werd vervolgens aan de takel bevestigd en dan kon het achterstuk van de Kameleon omhoog gehesen worden. Samen trokken de jongens aan de ketting van de takel. Het gerikketik van de takel klonk door tot in de woonkamer van Klinkhamer.

Onze smid, die de krant zat te lezen, keek verstoord op en zei: „Wat hoor ik toch telkens? Hebben de jongens weer iets bijzonders aan de hand?”

„Ik hoor niets,” zei moeder, hetgeen wel klopte, want Hielke en Sietse hadden het takelen juist gestopt omdat de boot hoog genoeg boven water uitstak.

„Kijk,” zei Hielke, „er zit een stuk doek om de schroef. Dat zal ik meteen weghalen!”

Klinkhamer kwam nu voor de zekerheid even kijken wat daar in het boothuis gebeurde. „Zo,” zei hij, „hebben jullie mijn takel in gebruik? Zit er rommel tussen de schroef? Maar in het vervolg moeten jullie mij erbij halen, want er zouden ongelukken mee kunnen gebeuren.”

„Goed vader,” zei Sietse en nadat Klinkhamer zich overtuigd had, dat het touw goed bevestigd was, liet hij hen verder hun gang maar gaan. Sietse haalde uit de werkplaats een stukje hoekijzer met twee gaten erin. Dit zette hij op een bout, waarmee het roer onder water aan de boot bevestigd was. Hij draaide er een moer op en zo was nu achter aan de Kameleon een oogje gemaakt waaraan de nylondraad bevestigd kon worden.

„Het is niet gek,” vond Hielke, „je zou er ook een vlaggenstokje in kunnen steken.”

„Ja, dat doen we,” zei Sietse en een Fries fietsvlaggetje werd toen aan de achtersteven bevestigd. Daarna werd de takel gevierd en zakte de boot weer in het water. Het gereedschap werd naar de werkplaats teruggebracht en daarna konden onze Klinkhamertjes gerust gaan slapen. Hun toebereidselen voor de zwemwedstrijd van Gerben waren klaar.

De volgende morgen vroegen hun vriendjes waarom dat Friese vlaggetje achter op de Kameleon stond.

„Gewoon als versiering,” zei Sietse.

„Maar waarom hebben jullie het dan niet voor op de boot gezet?” vroeg Louw.

„Omdat wij het zo leuker vinden,” zei Sietse.

„Over smaak valt niet te twisten,” zei Cor lachend.

En zo voer de Kameleon met de vlag aan de achtersteven het meer op. Maar hij had nog niet ver gevaren toen het vlaggetje verdwenen was. Cor ontdekte dit het eerst.

„Hé stuurman,” riep hij, „je hebt de rederijvlag verloren!”

„Verroest,” zei Sietse, „dat komt natuurlijk door het schroefwater, waardoor het stokje is losgespoeld.” En hij liet de Kameleon langzaam terugvaren.

Allen tuurden in het water om de vermiste vlag op te sporen, maar zonder iets te vinden kwamen zij terug bij de brug.

„In de vaart hoeven wij niet te zoeken,” zei Louw, „want ik weet zeker dat de vlag er nog opstond toen wij al op het meer waren.”

„Wat zoeken jullie, jongens?” klonk nu vanaf de brug de stem van de brugwachter.

„Onze vlag!" riep Hielke.

„Vraag het maar aan die jongens daar in die roeiboot,” zei de brugwachter. „Ik heb gezien dat zij een klein vlaggetje uit het water visten.”

„Verroest,” zei Sietse, „wel bedankt.”

Hij liet de Kameleon meteen op volle snelheid naar de roeiboot varen. Er bleken drie jongens van ongeveer zeventien jaar in te zitten.

„Als zij hem maar teruggeven,” zei Louw.

„Dat zullen zij wel moeten,” zei Hielke, „het is toch onze vlag?”

De roeiboot was nu bijna ingehaald en Cor riep: „Hé lui, hebben jullie ons vlaggetje gevonden?”

„Bedoel je dit?” vroeg een van de jongens lachend, „probeer het dan maar terug te krijgen!”

‚Willen jullie het niet geven?” vroeg Sietse kwaad.

„Alleen als jullie hem kunnen veroveren,” riepen de jongens plagend.

„Goed,” zei Sietse en hij gaf vol gas.

Dreigend stormde de sterke Kameleon op de roeiboot af. Op het laatste moment trok Sietse het roer om en de Kameleon zwenkte rakelings langs de roeiboot om vervolgens een scherpe bocht voor de boeg langs te maken. Het gevolg was dat er een hoge woest kolkende golf tegen de zijkant van de roeiboot sloeg, zodat deze gevaarlijk op en neer dobberde.

„Zijn jullie nu helemaal betoeterd?” riepen de inzittenden geschrokken.

Maar Sietse deed reeds een tweede aanval vanaf de andere kant en zwenkte nu langs de achtersteven. De roeiboot schommelde zo hevig heen en weer dat een van de riemen lossloeg en in het water gleed. De Kameleon was er als de kippen bij en Louw trok de riem binnen boord.

„Wij geven ons over!" riepen de jongens. Zij begrepen best dat zij niet tegen die sterke Kameleon opgewassen waren en daarom boden zij het vlaggetje aan in ruil voor de roeispaan.

„Gooi dan eerst het vlaggetje over!” liep Sietse.

Dat vonden de jongens best en het vlaggetje suisde door de lucht en kwam naast de Kameleon in het water. Hielke viste het op en dan stuurde Sietse de Kameleon dichter bij de roeiboot zodat Louw de riem terug kon geven.

„Bedankt hoor,” zeiden de jongens vriendelijk. „Wij hebben veel over de Kameleon gelezen en nu hebben we zelf gezien wat voor een boot het is.”

„Waar komen jullie vandaan?” vroeg Hielke.

„Uit Limburg,” was ’t antwoord. „Wij hebben nog nooit bij een Fries meer gekampeerd, maar doordat wij veel van jullie hadden gelezen, zijn wij hier gekomen.”

De Kameleon kwam nu broederlijk naast de roeiboot liggen en Sietse bood de Limburgers aan om hen naar het eiland te duwen, waar hun tent stond.

De boten werden stevig naast elkaar gebonden en dan ging de sterke Kameleon met een flinke snelheid naar het eiland. Daar stond een mooie tent, waarbij nog twee jongens zaten te wachten. Dit tweetal kwam de Kameleon meteen bekijken en kon nauwelijks geloven dat zo’n lomp bootje zo snel kon varen.

Maar hun vrienden konden er nu van meepraten. „Het is een fantastische boot,” zeiden zij, „en hij kan heel hoge golven maken.”

Onze schippers mochten de tent bekijken en de Limburgers deelden broederlijk een paar repen chocolade met hen. Dan ging de Kameleon weer verder.

Om nog even te tonen hoe snel de Kameleon kon varen, voer Sietse eenmaal op volle kracht rond het eiland. Hierdoor rolde zo’n hoge golf tegen de wal, dat de roeiboot van de kampeerders bijna lossloeg.

Nagewuifd door de Limburgers ging de Kameleon nu naar de Mariahoeve. De jongens wilden weer even bij de studenten kijken. Nu, daar viel wel wat te beleven, want de heren bleken op de varkensjacht te zijn. Op het erf rond de boerderij liepen wel twintig dikke krulstaarten, die daar zeker niet waren uitgenodigd. Dit bezoek hadden de studenten aan boer Wijnstra te danken, die met opzet een groot aantal varkens in het weiland naast de hoeve had losgelaten. Het waren grote exemplaren, die in een ommezien een gat in de wrakke omheining hadden gemaakt en nu tot grote ergernis van de studenten de Mariahoeve belaagden. De brutale varkens drongen zelfs in de boerderij binnen en probeerden de pas geschilde aardappelen te bemachtigen. Dit werd de studenten natuurlijk te bar en onze vrienden kwamen helpen de dieren terug te drijven.

Het kostte wel enige tijd en moeite voordat alle varkens weer aan de andere kant van het hek waren, maar toen het eindelijk gelukt was, moest er bij het hek gewaakt worden omdat de brutale dieren steeds opnieuw erdoorheen trachtten te breken.

„Dit kan zo niet blijven,” zei mijnheer Jorritsma. „Wij zullen een steviger hek moeten maken.”

Maar voor het maken van zo’n hek was geen materiaal aanwezig en dan zou het tevens enige dagen duren voordat het geplaatst was.

„Ik weet wel een ander middeltje,” zei Sietse. „Er kan veel vlugger een schrikdraad gespannen worden. Mijn vader kan er wel voor zorgen.”

Dat vonden de studenten een heel goed idee en gaven Hielke en Sietse opdracht om zo’n draad bij hun vader te bestellen. Maar toen de jongens in de smederij kwamen en Klinkhamer vertelden wat er van hem verlangd werd, zei deze: „Maar ik heb nu beslist geen tijd.”

„Dan doen wij het,” zei Sietse. „Wij kunnen het best.”

„Dat mag ik jullie niet laten doen,” zei Klinkhamer. „Elektriciteit is te gevaarlijk voor jullie.”

„Maar u kunt ons toch wel het draad en de pennen meegeven?” zei Sietse. „Als de draad dan gespannen is, behoeft u alleen nog maar de elektriciteit aan te sluiten.”

Dat vond Klinkhamer best en van het zoldertje haalde hij een groot bos koperdraad en een partij ijzeren pennen, die voorzien waren van porseleinen knoppen.

Hielke en Sietse brachten alles in hun boot en voeren er dan snel mee naar de Mariahoeve. Met hulp van de studenten werden de pennen op afstanden van ongeveer zes meter in de grond geduwd en aan de porseleinen knoppen enige draden gespannen. Daarna ging Sietse zijn vader halen. Een kwartier later was Klinkhamer reeds bij de boerderij en plaatste een klein kastje, waarin een transformator zat, die ervoor moest zorgen dat de elektrische stroom niet zo sterk zou zijn dat het dodelijk was.

Vanuit de boerderij werd de transformator aangesloten op het stroomnet en dan stond de schrikdraad onder spanning. Allen bleven nu kijken wat de varkens zouden doen. Weldra probeerde er een door het hek te kruipen, maar kwam dan tegen een van de draden. Het dier kreeg een schok en krabbelde dan haastig terug.

„U ziet het, heren,” zei Klinkhamer, „u zult verder geen last meer hebben.”

„U wordt vriendelijk bedankt,” zei mijnheer Jorritsma. „Als die boer nu maar geen nieuwe plagerijen bedenkt.”

„Tja,” zei Klinkhamer, „hij is wel een lastig mens. Maar kom, Sietse, ik moet meteen naar huis.”

Haastig wilde Klinkhamer het, erf verlaten, toen mevrouw Wijnstra hem riep: „Klinkhamer,” vroeg zij, „de fiets, waarop Paulien steeds rijdt, kan ik die kopen?”

„Dat moet u aan mijn zoons vragen,” zei Klinkhamer.

„Wel, Sietse, wat moet hij kosten?” vroeg mevrouw Wijnstra nu aan Sietse.

„Hé, Hielke,” riep Sietse, „wat moet dat oude lijk van de bakker kosten?”

Iedereen lachte.

„Nou nou, Sietse,” zei Klinkhamer, „jij mag wel eens leren je netter uit te drukken.”

Nog lachend zei Hielke: „Zeg jij het maar, Sietse, jij hebt die fiets van de bakker gekocht.”

„Goed,” zei Sietse, „twee gulden!”

Paulien, die vol spanning de onderhandeling volgde, riep: „Doe niet zo gek, zeg nu precies wat hij moet kosten.”

„Dat zeg ik toch?” zei Sietse. „Twee gulden!”

„Maar hij is toch meer waard?” vond mevrouw Wijnstra.

„Geeft u dan maar een rijksdaalder,” zei Sietse, „dan hebben wij twee kwartjes winst.”

„En wij hebben er wel voor twintig gulden plezier van gehad,” zei Hielke.

„Plezier?” vroeg Paulien wantrouwend, „wat bedoel je?”

„Omdat jij er zo goed op kon fietsen,” zei Sietse en dan stond hij al net zo te lachen als Hielke.

„Jullie hebben vast een streek uitgehaald,” zei Paulien.

„Deugt er iets niet aan de fiets?”

„Niet goed, dan geld terug,” zei Sietse.

„Jij hebt nog niet eens geld ontvangen,” zei mevrouw Wijnstra lachend. „Kijk, hier is voor ieder een rijksdaalder, ik weet dat de fiets meer waard is, maar jullie nemen het geld anders toch niet aan, dus worden jullie verder heel hartelijk bedankt.”

De jongens aarzelden om de rijksdaalders aan te nemen, maar dan zei Klinkhamer: „Schieten jullie een beetje op? Ik moet naar huis!”

En zo werd dan vijf gulden voor de fiets ontvangen.

Die middag werd er bij mevrouw Wijnstra een mooi boeket bloemen bezorgd. Er was geen kaartje bij en daarom vroeg mevrouw aan de bloemist aan wie zij dat leuke cadeautje te danken had.

„Het komt van de belhamels van Klinkhamer.” zei de man.

„Belhamels?” riep Paulien verontwaardigd, „het zijn de leukste jongens van het dorp. Wat zegt u, moeder?”

„Dat vind ik ook, Paulien,” zei mevrouw Wijnstra. „En wie het tegendeel beweert, die kent de Klinkhamertjes niet!”

HOOFDSTUK VIII

De zwemwedstrijd van Gerben

Klinkhamer keek die avond voor het brood eten even de krant in, toen hij tot zijn verbazing nogmaals de foto van Gerben zag afgedrukt.

„Wat is dat nou?” vroeg hij verbaasd, „daar staat onze vriend Gerben alweer in de krant. Wat heeft hij nu weer uitgehaald?”

„Lees even voor, vader?” vroegen moeder en de jongens nieuwsgierig.

En dan las Klinkhamer hoe Gerben de studenten had uitgedaagd voor een zwemwedstrijd, die op zaterdagmiddag zou worden gehouden vanaf de Mariahoeve naar het eiland midden in het meer.

„Nou nou,” zei Klinkhamer, „je moet maar lef hebben. Hoe haalt Gerben zoiets in zijn hoofd? Zo’n geweldige zwemmer is hij toch niet? Wisten jullie hier iets van, jongens?”

„Ja vader,” zei Sietse, „en het hindert niet als Gerben het verliest. Het is toch een beste reclame voor ons dorp. Wie weet hoeveel mensen er komen kijken.”

„Tja,” zei Klinkhamer, „de studenten zullen er wel voor zorgen dat er veel publiek komt, maar des te erger is het voor Gerben als hij die afstand niet eens kan afleggen. Iedereen zal hem dan uitlachen.”

„Maar Gerben gaat eerst trainen,” zei Sietse. „Wij gaan straks met hem mee.”

„Dat zal hem weinig geven,” zei Klinkhamer. „De studenten doen heel veel aan sport en zijn natuurlijk door en door getraind.”

„Maar op de lange afstand komt het vooral op kracht aan,” zei Sietse, „en Gerben heeft sterke spieren.”

„Maar jij gelooft toch zeker niet in zijn overwinning?” vroeg Klinkhamer spottend.

„Ik wel,” zei Sietse.

Hielke zweeg, want hij kreeg lachkrampen.

„Als Gerben het wint,” zei Klinkhamer, „neem ik heel diep de hoed voor hem af. Maar ik vrees dat hij zich nog belachelijker maakt dan met dat kale hoofd.”

„Laat Gerben maar tuffen,” zei Sietse en toen moest Hielke lachen.

Na het eten gingen de jongens meteen naar de Kameleon en maakten de nylondraad achter de boot vast. De rest van het kluwen hielden zij natuurlijk binnen boord.

Gerben kwam spoedig en had een kniphaak meegenomen. Zo’n haak zou niet los kunnen schieten en was dus beter dan het spekhaakje dat Sietse van een dun staafje had gebogen.

Zij voeren meteen het meer op, terwijl Hielke de kniphaak aan de nylondraad bevestigde.

„Er zijn kampeerders op het eiland,” zei Sietse.

„Dat is vervelend,” zei Gerben, „dan moeten wij maar een ander plaatsje zoeken.”

„Wel nee,” zei Sietse, „het zijn leuke jongens. Wij vragen of zij een wedstrijd met je willen zwemmen, dan kunnen wij kijken of het lukt zonder dat zij iets van de draad bemerken.”

„Daar zit wel iets in,” zei Gerben. „Goed, dan gaan wij toch maar naar het eiland.”

Dit was spoedig bereikt en de Kameleon legde aan. Hielke liet meteen de nylondraad in het water zakken en legde de haak op de wal tussen het gras. Gerben had goed opgelet waar de haak lag en begon zich dan uit te kleden.

De Limburgers, die reeds stonden te kijken, bleken ook wel zin in een zwempartij te hebben.

„Zullen wij een wedstrijd houden?” vroeg Gerben, „naar dat tonnebaken en dan terug?”

„Graag!” riepen de jongens en gingen ook hun zwembroeken aantrekken.

Maar bij de start zei Gerben: „Ik wil niet vanaf de wal springen, want wie best kan springen ligt dan meteen voor.”

„Dat is waar,” zeiden de Limburgers, „dan starten wij in het water.”

De Kameleon werd door Hielke van de wal geduwd en Gerben liet zich op die plaats in het water glijden. Hij had meteen de haak gepakt en die nu vlug onder water aan het riempje van zijn zwembroek bevestigd. De Limburgers stonden nu naast hem op een rij. Gerben knikte naar de belhamels in de Kameleon en dan riep Hielke: „Allemaal klaar? Een, twee, af!”

De zwemmers wierpen zich vooruit en begonnen zo snel mogelijk met hun armen door het water te slaan. De Kameleon trok de nylondraad strak en sleepte Gerben voorwaarts. Sietse liet de boot niet te snel varen, zodat de andere zwemmers Gerben nog konden bijhouden. Maar even voor het tonnebaken zorgde Sietse ervoor dat Gerben een kleine voorsprong kreeg. Want als bij het baken iedereen de bocht zo klein mogelijk wilde maken, zou het kunnen gebeuren, dat iemand de draad raakte. En dan was het geheim natuurlijk verloren. Zo lag Gerben dan bij het baken ruim een meter voor en op de terugweg kwam hij steeds verder voor. Zo won hij onbedreigd en maakte snel de haak los. De Kameleon beschreef een wijde boog zodat Hielke gelegenheid kreeg om vlug de nylondraad binnen boord te trekken. Dan legden de jongens weer bij het eiland aan, waar de Limburgers intussen Gerben feliciteerden met de overwinning. Zij spraken er hun bewondering over uit dat Gerben zo snel kon zwemmen.

„Och,” zei Gerben, „je moet er aanleg voor hebben, nietwaar? Ik heb ook een grote kast vol medailles thuis.”

„Het is geweldig,” vonden de Limburgers. „U is zelfs helemaal niet vermoeid.”

„Dat komt van de geitenmelk,” zei Gerben. „Ik drink iedere dag twee liter en daar word ik reuze sterk van. Hoewel, als je er te veel van drinkt, wordt het gevaarlijk.”

„Gevaarlijk, waarom?”

„Wei, een knecht op een boerderij raakte eraan verslaafd en op een zondagmorgen kwam hij gelijk een geit het dorp binnenspringen. Daarbij mekkerde hij luid. Eerst lachten de mensen erom, maar toen hij kopstoten begon uit te delen, begreep men dat er iets niet in de haak was. Zelfs veldwachter Zwart kreeg een stoot toen hij de steeds maar mekkerende knecht wilde vangen. De slager was zo verstandig om de knecht een handvol vers gras voor te houden, dat hij meteen opat alsof het koek was. Daarna ging hij rustig staan te herkauwen en kon de dokter hem een slaapmiddel geven. En door de slaap werd hij weer beter.”

De Limburgers vonden het een leuk verhaal. „U kunt lekker vertellen,” zeiden zij.

„Maar er is geen steek van waar,” zei Sietse, „want op welke boerderij werkt die knecht dan?”

„Hij woont hier niet meer,” zei Gerben. „Hij is vertrokken omdat iedereen hem ‚de mekker’ ging noemen.”

„Ik geef het op,” zei Sietse, „jij fantaseert toch net zolang tot je het zelf gelooft. We gaan naar huis.”

Gerben bedankte de Limburgers voor hun medewerking bij het zwemmen en dan voer hij met de Klinkhamertjes terug.

„Het zijn leuke lui,” zei Gerben, terwijl hij nog een laatste groet naar het eiland zwaaide, „en zij hebben niets van ons spelletje gemerkt.”

„Toch maakte jij een fout,” zei Sietse.

„Dat bestaat niet,” zei Gerben, „alles ging gesmeerd.”

„En toch deed jij het niet goed,” hield Sietse vol, „want toen jij uit het water kwam, hijgde jij helemaal niet. En dat loopt vast in de gaten.”

„Je hebt alweer gelijk,” zei Gerben en hij keek Sietse vol bewondering aan. Die knaap was goed bij.

Het zou aan zijn helpers niet liggen als het die zaterdag minder goed zou gaan. Gerben had dan ook veel vertrouwen in de goede afloop. Maar toen hij op die zaterdagmiddag zag hoeveel publiek er naar de zwemwedstrijd kwam kijken, begon de moed hem wel wat te ontzinken.

Van heinde en verre waren de mensen gekomen want de foto van Gerben bij het berichtje in de krant bleek een geweldige reclame te zijn geweest. Velen herkenden Gerben en vroegen hem wat voor een grap hij nu weer ging uithalen. Want dat Gerben de wedstrijd zou winnen, dat geloofde niemand. Men rekende algemeen op een dolle klucht, die Gerben in samenwerking met de vrolijke studenten zou gaan opvoeren. En omdat de mensen graag willen lachen, stond tegen drie uur de polderdijk vol met kijklustigen. Ook op het meer lagen extra veel boten, bemand met toeschouwers.

De jongens hadden reeds met de Kameleon een ligplaats naast het steigertje van de Mariahoeve ingenomen. Hielke en Sietse zaten in spanning te wachten op de komst van de zwemmers. Hielke had de nylondraad reeds in het water geworpen en de haak naast een paal van het steigertje in het gras gelegd. Dat had hij reeds met Gerben afgesproken. Hielke had dit allemaal zo handig gedaan, dat zelfs Cor, Louw en Kees, die voorin de Kameleon zaten, er niets van hadden gemerkt.

En dan kwamen de zwemmers. Er waren wel twintig studenten die de strijd tegen Gerben gingen aanbinden.

„Hallo Gerben!” riep Sietse. „Heb je al geitenmelk gedronken?”

De omstanders begonnen te lachen en wie het niet verstaan had vroeg nieuwsgierig wat die jongens riepen. En zo verspreidde zich het praatje langs de hele oever dat Gerben speciaal voor de wedstrijd geitenmelk had gedronken.

„Hoepelen jullie asjeblieft op met die oude polderschuit!” riep Gerben quasi verontwaardigd.

Lachend duwden de jongens de Kameleon van de wal en Gerben liet zich op de vrijgekomen plaats in het water glijden, greep de haak en had hem in een ommezien aan zijn zwembroek bevestigd.

Door een luidspreker klonk nu de stem van mijnheer Jorritsma: „Dames en heren, de start, die zo dadelijk zal plaatsvinden, Wordt niet, zoals gebruikelijk, vanaf de wal gehouden, maar in het water. Dit op verzoek van de heer Gerben Zonderland, die, zoals hij beweert, wel een goed zwemmer is, maar geen beste springer. Dan, dames en heren, even stilte alstublieft. Zijn de heren zwemmers klaar? Opgelet! Eén, twee, drie!”

En onder het gejuich van de toeschouwers begonnen de zwemmers aan hun tocht naar het eiland. Bij wedstrijden op zo’n lange afstand is het verstandig om nier direct een hoog tempo in te zetten, want dan houdt men het niet vol. Dat wisten de studenten wel, maar Gerben en de jongens, die op dit gebied totaal geen ervaring hadden, begonnen juist zo snel mogelijk te starten. Daardoor kwam Gerben spoedig een kleine twintig meter voor te liggen. Maar de mensen lachten erom. Iedereen was ervan overtuigd dat Gerben zo’n tempo nooit vol kon houden. De jongens zagen dat de studenten het veel kalmer aan deden en begonnen nu te roepen:

„Niet zo hard, Gerben, kalm aan. Anders hou je het niet vol!”

De Kameleon begon langzamer te varen en Gerben keek een paar maal om en sloeg dan rustiger met zijn armen door het water. Maar zijn voorsprong bleef hij behouden. Daar zorgde Sietse wel voor.

„Het is fantastisch!” riep Cor, die niets van die nylondraad wist.

„Als hij zo doorgaat, wint hij het!” riep ook Louw enthousiast.

„Dat had ik nooit gedacht!” riep Kees.

En dan riepen zij met z’n allen: „Hup, Gerben, volhouden! Hup, hup!”

Deze aanmoedigingskreten werden door de toeschouwers overgenomen en nu riep iedereen: „Hup, Gerben!”

Iedereen stond versteld over de prestatie van Gerben, die maar steeds ver voor bleef. De studenten begonnen ook sneller te zwemmen, hoewel de helft van de baan nog niet was afgelegd.

„Pas op, Gerben,” riepen de jongens, „zij willen je inhalen!”

Gerben begon meteen weer sneller te slaan en doordat Sietse meer gas gaf, kon Gerben de afstand tussen hem en de studenten zonder moeite handhaven en zelfs nog iets vergroten. Het publiek werd nu steeds enthousiaster voor hem en velen schreeuwden zich, evenals de jongens, hun kelen schor. Anderen daarentegen schudden hun hoofd en voorspelden dat Gerben het vast niet vol kon houden en weldra een inzinking zou krijgen. Dat Gerben de halve afstand met een voorsprong had weten af te leggen, vond men natuurlijk algemeen een prestatie. Maar intussen ging Gerben nog steeds onbedreigd aan de kop en dat was hij ook nog toen reeds driekwart van de baan was afgelegd. Het tempo van zijn slagen bleef onveranderd, terwijl er bij de studenten reeds velen tekenen van vermoeidheid gaven.

„Ik begrijp er niets van!” riep Kees steeds.

„Ik wel,” riep Louw, „Gerben heeft sterkere spieren door het zware werk wat hij dagelijks doet.”

„En toch trainen de studenten veel,” zei Cor, „Gerben is een fenomeen.”

„Je moet hem niet uitschelden,” zei Kees, „Gerben is een bijzonder beste zwemmer.”

„Maar dat bedoel ik ook,” zei Cor lachend.

„Hup, Gerben!” riepen Hielke en Sietse. „Nog even volhouden!”

Hun vriend lag nu bijna dertig meter voor en het eiland was niet ver meer. De zege kon hem niet meer ontgaan. De studenten, die een veel te hoog tempo hadden moeten zwemmen, waren bijna uitgeput. Er was nog dertig meter te zwemmen toen Gerben plotseling ophield met slaan.

Iedereen keek vol spanning toe. Wat was er met hem? Kreeg hij kramp? Zou hij het nu toch nog verliezen? Was dit nu de inzinking die sommigen voorspeld hadden?

Maar het betekende niets anders dan dat Gerben vlug de lijn loshaakte. Dan wentelde hij zich om en zwom op de rug verder. De Kameleon voer nu naast hem. Hielke had met een scherp mesje vlug de draad van de boot losgesneden zodat de draad, plus de haak, naar de bodem van het meer zonk. En onder een stormachtig gejuich bereikte Gerben nu het eiland en klom op de wal, Hij liet zich meteen languit in het gras vallen en hijgde en pufte van jewelste.

De toeschouwers stonden er bezorgd bij te kijken. Bij deze toeschouwers waren ook de jongens. Maar toen Gerben ook nog wild met zijn ogen begon te draaien, durfden Hielke en Sietse niet langer te kijken, omdat zij hun lachen niet meer konden bedwingen. Want zij alleen wisten dat het allemaal komedie van Gerben was.

„Word je niet goed, Gerben?” vroeg Cor bezorgd, „zullen wij de dokter halen?”

Maar de dokter was er reeds, ook hij had de wedstrijd vanuit zijn motorboot gevolgd en kwam nu kijken hoe Gerben het maakte. Het verschijnen van de dokter had voor de omstanders een wonderlijke uitwerking op Gerben. Hij was plotseling weer helemaal beter.

Toch voelde de dokter even zijn pols.

„Het is in orde, Gerben,” zei hij, „kerel, wat heb jij geweldig gezwommen. Ons dorp mag trots op je zijn. Jij hebt zelfs een "record gebroken.”

„Maar ik doe het nooit weer,” zei Gerben, „ik draaf nog liever met een kruiwagen voor een sneltrein uit.”

De studenten klommen nu ook op de wal en sommigen hijgden echt zoals Gerben het met opzet deed. Zij feliciteerden Gerben en spraken hun bewondering voor hem uit.

„Wij zullen de sportfederatie van jouw prestatie in kennis stellen,” zei mijnheer Jorritsma. „Jij verdient een vooraanstaande plaats in de zwemsport. Je zult de eer van ons land overal ter wereld hoog kunnen houden.”

„Doet u geen moeite,” zei Gerben, „ik kap ermee. Dit is mijn laatste wedstrijd geweest. Laat de eer maar voor jongere krachten. Trouwens, ik heb er geen tijd voor, want ik moet de koeien melken! Hé jongens, brengen jullie mij even terug?”

„Jij kunt best terugzwemmen,” plaagde Sietse.

Maar Gerben, die omstuwd werd door velen, waaronder ook verslaggevers van enige kranten, sprong vlug in de Kameleon en riep: „Varen, als mijn leven jullie lief is!”

En dan brachten de jongens hem naar de Mariahoeve.

Vanaf de boten die zij passeerden klonk luid applaus en iedereen riep: „Leve Gerben!”

In de Mariahoeve gingen de studenten Gerben huldigen. Er werden vele foto’s van hem gemaakt en zelfs de burgemeester wilde een toespraak houden.

„Gerben,” zo begon hij, „wij zijn reuze trots op jou.”

„Als u alles weet,” viel Gerben hem in de rede, „zult u wel anders spreken. Het was allemaal boerenbedrog! De Kameleon heeft mij de hele wedstrijd getrokken.”

Er viel even een pijnlijke stilte. Maar "dan riepen de studenten heel vrolijk: „Jij bent een grote bandiet. Maar jij hebt ons prachtig te pakken genomen. Jij bent een handige kerel.”

„Hm,” zei veldwachter Zwart, „als ik ook wat zeggen mag? Ik vermoed dat die twee knapen van Klinkhamer het voor hém bedacht hebben.”

„Dat is zo,” zei Gerben.

Waarop de studenten Hielke en Sietse naast Gerben zetten en zo het edele drietal fotografeerden. Daarna werd er nog een klein feestje gevierd, waarbij Gerben een flinke doos sigaren kreeg en de jongens zich te goed mochten doen aan gebakjes.

Zo verliep de zwemwedstrijd in de beste harmonie en Gerben en de jongens kwamen opgewekt met de Kameleon naar huis. Klinkhamer keek zijn zoons bestraffend aan.

„Wat heb ik gehoord?” zei hij. „Altijd als jullie ergens bij zijn betrokken is het iets minder fraais. Ik vond dit lang niet sportief.”

„Maar,” zei Sietse, „als wij dit niet bedacht hadden was de wedstrijd niet doorgegaan. Dan had Gerben het niet aangedurfd.”

„Dat is waar,” zei Gerben, „zonder de Kameleon had ik die afstand nooit kunnen zwemmen.”

„Jij bent ook geen haar beter dan de jongens,” zei Klinkhamer. „Denk eens aan wat de mensen wel zullen zeggen als de waarheid aan het licht komt.”

Maar dat viel best mee, want ’s avonds las Klinkhamer in de krant hoe hoog Gerben geprezen werd omdat hij de studenten er zo grandioos had tussengenomen. Het was zo leuk beschreven, dat Klinkhamer er zelfs om moest lachen.

„Tja,” zei hij, „het is maar hoe je het bekijkt,”

„Dus,” zei Sietse, „dan zult u toch de hoed voor Gerben moeten afnemen. En nog wel heel diep. Want dat zou u toch doen als Gerben het won?”

„Maak het nou een beetje,” zei Klinkhamer, „dat zou toch al te gek zijn? Het is zo al gek genoeg.”

HOOFDSTUK IX

De studenten nemen Gerben ertussen

Studenten halen vaak grappen uit, dat is wel bekend. En daarom was het dus geen wonder dat zij iets gingen verzinnen om Gerben een poets te bakken. Gerben had hen ertussen genomen bij die zwemwedstrijd en dus was nu de beurt aan de studenten. Zij vroegen aan Hielke en Sietse of die wilden helpen en natuurlijk waren die belhamels direct bereid.

Er werd afgesproken dat de heren de jongens ’s nachts zouden komen halen door een ladder bij het slaapkamerraam van Hielke en Sietse te plaatsen.

En zo kwamen in het donker drie studenten naar het dorp. Bij de smederij namen zij een van de ladders, die daar onder een afdakje geplaatst waren, en gingen ermee naar de achterkant van Klinkhamers huis.

De jongens hadden hun verteld dat het eerste raam van hun slaapkamertje was en dus werd daar de ladder neergezet.

Een student klom naar boven en voor het open raam riep hij zachtjes: „Pssst, pssst!”

De jongens hadden geruime tijd liggen wachten, maar waren tenslotte in slaap gevallen en er bleef voor de student niets anders over dan door het raam te klimmen en hen te wekken. Voorzichtig boog hij zich over Sietse en fluisterde aan zijn oor: „Hé, slaapkop, ga je mee? We gaan naar Gerben.”

Meteen was Sietse klaar wakker. Alleen het woordje Gerben was al voldoende om hem meteen tot actie te brengen.

Ook Hielke werd gewekt en vlug trokken de jongens hun overalls aan plus hun gymschoenen, want daarop kun je fijn geruisloos lopen.

Zij volgden de student naar beneden en dan werd de ladder meegenomen naar het dorp. Met opzet liep het edele vijftal zo dicht mogelijk langs de huizen en keken goed uit of veldwachter Zwart ook op zijn ronde was.

Bij het Raadhuisplein bleven zij even extra rondkijken en toen nergens onraad te bespeuren Viel, liepen zij vlug het plein over naar de straat waar Gerben woonde.

Hielke en Sietse gingen nu voorop en wezen de studenten het huis van Gerben, Het was een kleine woning waar de jongens wel eens op bezoek waren geweest. Zo wisten zij dat Gerben boven een kamertje had en zijn moeder beneden sliep.

Omdat het kamertje van Gerben aan de achterkant was gelegen, werd de ladder voorzichtig langs het huis gebracht. De studenten hadden een groot vel zwart papier meegenomen en smeerden dat vol met lijm. Dan werd het papier op het slaapkamerraam geplakt en het karweitje was klaar.

„Als niemand hem wekt,” zeiden de studenten, „slaapt hij morgen de hele dag door.” Vergenoegd namen zij de ladder weer mee.

Hielke en Sietse vonden het leuk bedacht en vroegen of de heren ook bij veldwachter Zwart het raam wilden dichtplakken. Maar de heren hadden geen papier meer.

„Dan een volgende keer maar,” zei Sietse.

Zij verlieten het straatje en wilden het plein oversteken toen Hielke waarschuwde dat er iemand was?’ Maar de waarschuwing kwam te laat, want vanaf de overkant had veldwachter Zwart de studenten reeds gezien.

„Gewoon doorgaan,” zei een van de heren en met de ladder op hun schouders liepen zij het plein op. Maar Hielke en Sietse trokken zich vlug terug in een donker steegje en keken toe hoe dit zou aflopen.

Zwart ging de studenten tegemoet en zei bars: „Halt! Wat moet dat met die ladder?”

„O niets, mijnheer de veldwachter. Wij wandelen maar wat.”

„Ja zeker,” zei Zwart spottend, „vertel mij wat? Dat gaat midden in de nacht uit wandelen met een ladder? Kom nou, heren, jullie denken toch zeker niet dat ik die onzin geloof?”

„Maar mijnheer de veldwachter, er steekt toch helemaal geen kwaad in? Sommige mensen gaan uit wandelen met een kinderwagen of een hond. Wij doen dat nu met een ladder, doodgewoon, en verder niets.”

„Een ladder dient om ergens op te klimmen, maar niet om mee te wandelen,” zei Zwart kwaad. „Hier zit natuurlijk een luchtje aan.”

De studenten begonnen aan de ladder te ruiken en beweerden dan dat zij helemaal geen luchtje konden ontdekken.

Hielke en Sietse hadden de grootste pret. Maar Zwart werd heel boos en riep: „Van die grappen ben ik niet gediend. Waar komt die ladder vandaan?”

„Van die kant,” zei een van de studenten en hij wees naar de straat, die naar het meer gaat.

„Dat is geen antwoord,” zei Zwart, „die ladder neem ik in beslag. En jullie…”

De studenten lieten hem niet verder uitspreken. Zij drukten Zwart de ladder in zijn handen en gingen er als de weerlicht vandoor.

„Halt! Sta of ik schiet!” riep Zwart, maar de heren waren reeds verdwenen en holden terug naar de Mariahoeve.

Driftig bracht Zwart de ladder achter het gemeentehuis in veiligheid, nam zijn fiets en zette de achtervolging in.

„Dat wordt een mooie grap,” zei Hielke, „zonder ladder komen wij niet weer in ons kamertje.”

„Verroest,” zei Sietse, „maar dan moeten wij de ladder terughebben.”

Vlug gingen zij naar het gemeentehuis. Hielke ging tegen de tuinmuur staan en Sietse klom op zijn schouders. Hij keek over de muur en zag de ladder liggen. Hij klom verder en liet zich aan de andere kant op de grond vallen. Vlug nam hij de ladder en zette die omhoog. Zo klom hij weer op de muur, trok dan de ladder erover en kwam erlangs naar beneden.

En dan holden zij samen met hun buit naar huis. Stilletjes klommen zij in hun kamertje, maar dan zei Sietse: „We kunnen de ladder niet laten staan. Dan ontdekt vader morgen alles. Ik breng hem terug naar het afdak.”

Behoedzaam ging hij langs de trap naar beneden, opende de achterdeur en bracht de ladder op z’n plaats naast de smederij. Dan kwam hij gauw terug en vijf minuten later sliepen de belhamels alsof er niets gebeurd was.

De volgende morgen kwam Zwart in de smederij. „Mist u misschien een ladder, Klinkhamer?” vroeg hij.

„Dat weet ik niet,” zei Klinkhamer. „Ga even kijken, jongens.”

Hielke en Sietse verdwenen naast de smederij en heimelijk lachend kwamen zij terug en vertelden dat alle ladders aanwezig waren.

„Hm,” zei Zwart teleurgesteld, „dan begrijp ik er niets meer van.”

„Wat is er?” vroeg Klinkhamer nieuwsgierig.

„Vannacht liepen drie studenten met een ladder door het dorp,” zei Zwart, „en ik zou durven zweren dat het een van uw ladders was. Ik nam hem in beslag en wilde de namen opschrijven, maar de heren gingen ervandoor. Ik bracht de ladder achter het gemeentehuis en ben toen naar de Mariahoeve gefietst. Daar werd ik heel beleefd ontvangen, maar wie van de heren met die ladder hadden gesjouwd, kwam ik niet te weten. Een student, die in de rechten studeert, ging mij haarfijn uitleggen dat het wandelen met een ladder helemaal geen strafbaar feit is. Dus moet ik te weten zien te komen of die ladder ergens ontvreemd was, want dat is wel strafbaar. Maar helaas, het ding is spoorloos verdwenen.”

„Ha ha,” lachte Klinkhamer, maar Zwart keek zo boos, dat de smid zich gauw verontschuldigde en zei: „Pardon, neem mij niet kwalijk.”

„Juist,” zei Zwart, „u voelt wel dat ik het niet plezierig vind om er zo tussen te worden genomen. Daarom heb ik het hele dorp reeds afgespeurd om te kijken of die studenten ergens een streek hebben uitgehaald, maar er is nergens iets bijzonders gebeurd. En tot dusver heb ik ook nog geen klachten ontvangen.”

„Wel, Zwart,” zei Klinkhamer, „maakt u zich er maar niet druk om. Studenten hebben altijd iets bijzonders. Ik heb eens gelezen hoe zij midden in de nacht met een groot kozijn door de stad sjouwden. De politie greep ook in, maar de studenten konden aantonen dat het kozijn door hen gekocht en betaald was en dus mochten zij er vrij mee uit wandelen gaan.”

„Hm,” zei Zwart, „die ladder was dus misschien ook hun eigendom?”

„Natuurlijk,” zei Klinkhamer, „zij wilden u even uit de tent lokken, dat was alles. Knijp in het vervolg liever een oogje dicht, want die heren weten drommels goed wat wel en wat niet mag.”

„Bedankt voor uw raad,” zei Zwart. „Ik geloof wel dat u gelijk heeft.”

En hij ging terug naar huis.

Een uur later kwam Gerben in de smederij. „Die schurken!” riep hij kwaad. „Zij hebben mijn raam dichtgeplakt en nu heb ik mij finaal verslapen. Wat zal boer Jellema er wel van zeggen?”

„Daar komt Jellema,” zei Sietse en de boer kwam ook binnen.

„Wat is er met jou, Gerben?” vroeg hij. „Waar blijf jij toch? Als de studenten mij niet hadden geholpen had ik de koeien nooit op tijd kunnen melken.”

„De studenten?” zei Gerben. „Hebben zij geholpen? Dan wisten zij dat mijn raam dichtgeplakt was. Wat een bandieten. Want daardoor heb ik mij verslapen.”

Jellema en Klinkhamer begonnen te lachen. „Dat heb je er nu van,” zei Klinkhamer, „die heren hebben natuurlijk wraak genomen omdat jij hen bij de zwemwedstrijd te pakken nam.”

„Maar hoe wisten zij waar ik woonde?” vroeg Gerben, en dan greep hij Hielke vast en riep kwaad: „Daar weten jullie meer van!”

Sietse, die ervandoor wilde gaan, werd door Klinkhamer tegengehouden. „Nu wordt mij alles duidelijk,” zei Klinkhamer. „Daarom herkende Zwart een van mijn ladders. Vertel op, apen, hebben jullie weer aan dit kattenkwaad meegewerkt?”

„Maar vader,” zei Sietse, „omdat u de voorzitter van de vereniging van vreemdelingenverkeer bent, moeten wij toch helpen om vreemdelingen de weg te wijzen?”

„Maar niet op die manier,” zei Klinkhamer.

„En zeker niet als het tegen mij gaat,” zei Gerben kwaad. „Jullie vallen mij hard tegen. Maar ik ga een aanklacht indienen.”

„Dan hoef jij nooit weer op de Mariahoeve te komen,” zei Sietse, „want de studenten zullen jou dan wel krijgen.”

„Dat zullen wij nog wel eens zien,” zei Gerben en nog mopperend ging hij met Jellema mee naar de boerderij.

Tegen de avond kwam Gerben een gebroken hooivork in de smederij brengen en vroeg of hij gemaakt kon worden. Klinkhamer bekeek de breuk, toen ook Zwart even binnenkwam.

„Zeg Gerben?” vroeg Zwart, „heb jij er misschien iets van gehoord of de studenten een grap hebben uitgehaald? Vannacht liepen er drie van hen met een ladder door het dorp.”

„Waarom vraagt u dat juist aan mij?” vroeg Gerben nors.

„Jij behoeft niet direct zo verontwaardigd te doen, broer,” zei Zwart, „het is maar een vraag. En omdat jij ook lid bent geworden van dat stel, door die ontgroening, zou het dus niet onmogelijk zijn geweest, dat jij hen geholpen had.”

„Ik hen er ook nog bij geholpen hebben?” riep Gerben woest, „dat zou dan wel helemaal het toppunt zijn geweest!”

„Waarom?” vroeg Zwart argwanend.

„Daarom!” riep Gerben en driftig verliet hij de smederij.

Zwart, die er natuurlijk niets van begreep, vroeg verwonderd: „Wat mankeert hem?”

„Hij heeft zeker niet goed geslapen,” zei Sietse droog.

Klinkhamer en Hielke proestten het uit van het lachen. Maar waarom zij zo lachten, weet Zwart tot op heden nog steeds niet!

HOOFDSTUK X

Gerben helpt Zwart — De jongens doen een ontdekking

Het studentencentrum werd steeds mooier gemaakt. De slaapzaal in de stal was reeds klaar en de grote zaal in de schuur begon ook steeds meer vorm te krijgen. De studenten werkten dan ook ijverig, hoewel zij daarbij nog steeds geplaagd werden door de lastige boer Johannes Wijnstra. Hij had namelijk vlak naast het hek enige varkenshokken geplaatst en doordat hij het aantal varkens gedurig uitbreidde, begon dat een onfrisse lucht te verspreiden. Wanneer de wind vanuit de polder naar het meer woei, moesten de studenten alle ramen goed sluiten, omdat de stank van de varkens anders hun hele centrum binnendrong.

De studenten beklaagden zich bij de burgemeester en vroegen of hij boer Wijnstra niet tot andere gedachten kon brengen, maar de boer was niet voor rede vatbaar en weigerde hardnekkig alle medewerking.

„Ik doe met mijn eigen land wat ik zelf wil,” zei hij koppig. „Zo nodig koop ik duizend varkens, maar die studenten zal ik verjagen. Ik duld ze daar niet!”

„Dan zal ik het bij het gerecht aanhangig maken,” dreigde de burgemeester, maar daar trok Wijnstra zich niets van aan. De volgende dag bracht hij nog meer varkens in het weiland.

Toch belette dit alles de studenten niet om af en toe voor uitbundige vrolijkheid te zorgen.

Zo kwamen zij op een avond, tegen achten, met de hele club naar het dorp. Zij droegen een grote lantaarnpaal met zich mee en zongen daarbij vrolijke studentenliedjes.

„Drommels,” zei Klinkhamer, toen dat stel de smederij passeerde, „dat lijkt wel de paal die bij de brug staat. Hebben zij die omvergehaald?”

Hielke en Sietse gingen vlug achter de smederij aan de kant van de vaart kijken, vanwaar zij de brug konden zien, maar de lantaarnpaal stond er nog en dat gingen zij vader vertellen.

Klinkhamer nam de telefoon en belde Zwart op. „Hallo Zwart, de studenten komen naar het dorp met een lantaarnpaal…”

„Wel verdraaid,” riep Zwart, „waar hebben zij die geroofd?”

„Het is precies zo’n paal als bij de brug staat,” vervolgde Klinkhamer, „zo’n hoge met een booglamp.”

„Maar dat gaat te ver!” riep Zwart.

„Wel nee,” zei Klinkhamer, „de paal bij de brug staat er nog.”

„O ja? Welke kan het dan zijn?”

„Dat wou ik u juist vragen,” zei Klinkhamer. „Volgens mij hebben wij nergens in onze gemeente nog zo’n paal.”

„U heeft gelijk,” zei Zwart, „de andere lantaarns zijn van een veel kleiner model.”

„Juist,” zei Klinkhamer, „dus hebben de heren deze paal zelf gekocht en proberen u er nu mee te foppen. Wees dus op uw hoede.”

„Dank u wel. Fijn dat u mij even gewaarschuwd hebt, Klinkhamer,” zei Zwart.

Hielke en Sietse hadden zich intussen bij de stoet aangesloten en liepen nieuwsgierig mee om te kijken wat er ging gebeuren.

De mensen kwamen uit de huizen en vroegen verwonderd hoe de studenten aan die paal kwamen.

„Zij hebben hem bij de brug vandaan gestolen,” zei de bakker.

„je hebt gelijk,” zei de slager. „Zwart moet hen allemaal op de bon zetten.”

Maar tot ieders verbazing deed Zwart niets. Hij stond bij het plein de stoet op te wachten en zei kalm: „Rechts houden, heren, anders belemmert u het verkeer.”

En onder toezicht van Zwart marcheerden de studenten het plein op en hielden voor het gemeentehuis halt. Hun aanvoerder ging op de stoep staan en hield nu een toespraak tot de toegestroomde menigte.

„Geachte burgerij,” zei hij, „wij komen meer licht brengen in uw gemeente. Daarvoor bieden wij u deze fraaie lantaarnpaal aan, die, naar wij hopen, een plaats mag krijgen op dit plein. Hij zal uw mooie dorp nog fraaier maken. Kijkt u maar.”

En voordat Zwart het kon verhinderen, werd het deksel van een zinkput gelicht en de paal erin geplant.

„Hé hé, dat mag niet!” bulderde Zwart, maar zijn stem ging verloren tussen hevige knallen die de menigte verschrikt uiteen deed stuiven.

De studenten begonnen met vuurwerk af te steken en wierpen met voetzoekers en knalbommetjes. Het werd een groot spektakel, waartegen Zwart niets kon uitrichten. Wel greep hij een van de herriemakers in zijn kraag, maar de andere studenten bevrijdden hun makker weer.

Maar nu kwam Gerben te hulp. Hij zag Klinkhamer naderen en liep hem vlug tegemoet.

„Zwart zit in het nauw,” riep hij, „laten wij de brandspuit erop zetten!”

„Een goed idee,” zei Klinkhamer en hij wenkte de slager en de bakker, die direct bereid waren om te helpen.

In een ommezien hadden de mannen de spuit uit de garage gehaald en bij de vaart gezet. En een paar tellen later kon Gerben reeds een flinke straal op de luid joelende studenten richten.

Maar als Gerben verwacht had dat hij de heren op de vlucht kon jagen, had hij het toch mis, want zij trotseerden het water en probeerden Gerben de straalpijp afhandig te maken. Maar Gerben liet niet los, hoewel hij zelf nu ook drijfnat werd.

„Hou vast, Gerben!” riepen Hielke en Sietse, die zelf op een veilige afstand stonden.

En dan kwam Klinkhamer te hulp.

De sterke smid nam de straalpijp en greep een van de grootste boosdoeners en spoot hem een flinke hoeveelheid water in zijn nek zodat zijn kleren er bol van stonden. Het publiek vond het prachtig.

Het slot was dat de studenten een witte vlag omhoog hielden en daarmee was de vrolijke strijd afgelopen. De studenten trokken de lantaarnpaal uit de zinkput en legden het gevaarte naast het gemeentehuis. De burgemeester, die inmiddels was gewaarschuwd, kwam in gezelschap van mijnheer Jorritsma op de stoep van het gemeentehuis en riep: „Dames en heren, de studenten hebben op hun eigen ietwat wonderlijke manier onze gemeente een prachtige lantaarnpaal aangeboden. Zullen wij hem aanvaarden?”

„Natuurlijk!” riep iedereen. „Leve de studenten!”

En dan nam mijnheer Jorritsma het woord en bood zijn verontschuldigingen aan voor het rumoer dat zij hadden veroorzaakt. Hij hoopte dat de lantaarn een lichtend voorbeeld, voor allen zou zijn als symbool van goede verstandhouding tussen de burgers van het dorp en de studenten.

„En mocht er onder u iemand zijn die enigerlei schade heeft geleden,” zo besloot mijnheer Jorritsma zijn toespraak, „dan zullen wij dat graag ten volle vergoeden. U kunt uw klachten indienen bij veldwachter Zwart.”

En dan ging iedereen, nog lachend om die malle studenten, naar huis. Dat de lantaarn een ereplaats op het plein kreeg, was vanzelfsprekend. En dat de mannen van de brandweer en ook Zwart een heerlijk kistje sigaren cadeau kregen, tekende wel heel duidelijk de sportieve geest van de studenten. Maar het best van allen werd Gerben bedacht. Hij kreeg zowaar een gloednieuw kostuum, dat hij glunderend bij Klinkhamer kwam tonen.

„Wat zegt u hiervan, Klinkhamer?” vroeg hij. „Dit kreeg ik van de studenten. En ik heb er niet eens om gevraagd.”

„Als het waar is,” zei Sietse, „hoe wisten de studenten dan zo precies jouw maat?”

„Weet ik dat?” zei Gerben zich opwindend. „Toch heb ik er echt niet om gevraagd. En als jullie het niet willen geloven, vraag het dan aan Zwart.”

De veldwachter, die ook binnenkwam, bevestigde het.

„Niemand heeft schadevergoeding gevraagd,” zei hij, „zelfs Gerben niet.”

„Nou dan?” zei Gerben zegevierend.

„Hoe bestaat het,” zei Sietse.

„Ontplof,” zei Gerben kwaad en met krakende schoenen liep hij, trots op z’n nieuwe pak, terug naar het dorp.

„Gerben heeft geboft,” zei Zwart.

„Maar wij ook,” zei Klinkhamer en hij presenteerde Zwart een sigaar uit het cadeau gekregen kistje.

„Tja,” zei Zwart, „studenten zijn grapjassen en als zij te ver gaan, zetten wij doodgewoon de brandspuit erop. Zo komt er nooit ruzie van.”

Mevrouw Klinkhamer kwam in de smederij en vroeg: „Is het ploegmes voor Brandsma klaar? Hij heeft erom gebeld.”

„Drommels, dat had ik vergeten,” zei Klinkhamer. „Bel hem maar terug en zeg dat het mes meteen gebracht wordt.”

Klinkhamer zocht een jutezak en deed het ploegmes erin. Dan gaf hij het aan Hielke en Sietse, die het naar de boerderij van Brandsma moesten brengen.

„Wij zullen hard moeten varen om voor donker terug te zijn,” zei Hielke.

„Dat lukt best,” zei Sietse.

Maar de torenklok sloeg reeds half negen en over een uurtje moesten de boten hun lichten ontsteken. De Kameleon had geen lantaarns, dus mocht hij niet in het donker varen. Als de jongens het toch deden en de politieboot zou hen kruisen, hadden zij grote kans beboet te worden.

Daarom koerste de Kameleon dan ook weldra op volle snelheid het meer over in de richting van de polderbrug.

Daar lag de „Gerrie" van mijnheer Pennink ook nog steeds. De gordijntjes in de kajuit waren weer dichtgetrokken, hetgeen Hielke deed opmerken dat die mijnheer er zeker weer met zijn roeijol op uit was getrokken.

De Kameleon ging met onverminderde snelheid onder de brug door. Hoewel er in de smalle poldervaart niet snel gevaren mocht worden, trok Sietse zich daar weinig van aan. Veldwachter Zwart was immers in de smederij, die zag het dus toch niet. En de jongens hadden haast. De grote golven achter de Kameleon rolden hoog tegen de wallen op en spoelden hier en daar stukken riet los! Hielke zat er hoofdschuddend naar te kijken.

„Het gaat te hard, Sietse,” zei hij. „Je vaart de wallen stuk.”

„Maar als ik langzamer vaar, zijn wij niet op tijd terug,” zei Sietse.

En hij liet de Kameleon op volle kracht verder varen door de bochtige vaart. De eerste boerderij die zij passeerden was die van boer Wijnstra. De boerderij stond een honderd meter van de vaart verwijderd en gaf een sombere indruk. Alles was verveloos en verwaarloosd, want de boer was te gierig om zijn huis te laten schilderen. De nodige reparaties voerde hij zelf uit op een manier die alles nog lelijker maakte. Er was geen levend wezen op het erf te bekennen en dat gaf de boerderij iets spookachtigs. In het gras aan de vaartkant stonden enige roestige melkbussen en daarnaast een groot bord met ‚streng verboden toegang’ erop.

„Daar heb je het paleis van volksvlijt,” spotte Sietse.

„Het lijkt meer op een spookhol,” vond Hielke.

Bij de volgende boerderij moest Sietse de snelheid temperen, want er lagen enige boten voor de wal, die anders wel eens los konden raken door de woeste golven van de Kameleon. Op het erf liep een venijnig keffende keeshond met de jongens mee. De boer stond er lachend naar te kijken en zwaaide een groet naar de Klinkhamertjes. Ook bij de volgende boerderijen werden de jongens steeds vriendelijk gegroet, want Hielke en Sietse stonden bij al de boeren in een goed blaadje. Het vorige jaar hadden de jongens de polder behoed voor een overstroming. Een hoofdbuis van de waterleiding was stuk gesprongen en het ontsnappende water had de dijk bij het meer bijna weggespoeld. Dank zij de oplettendheid van de Klinkhamertjes werd toen een ramp voorkomen.

Na zes boerderijen te zijn gepasseerd naderde de Kameleon de boerderij van Brandsma. Sietse zette de motor af en de boot gleed naast de aanlegsteiger, waaraan Hielke een touw vastmaakte. Vervolgens tilden zij samen het ploegmes op de wal en liepen het erf op. De knecht van de boer kwam hen tegemoet en nam het mes van hen over. Hielke en Sietse wilden meteen teruggaan, maar boer Brandsma verscheen in de deuropening en riep: „Hé jongens, lusten jullie geen koek en lekkere melk?”

„Dat wel,” zei Hielke lachend, „maar wij hebben zo weinig tijd.”

„Het kan best,” zei Sietse, „de politieboot kan ons toch niet inhalen. Ik lust het wel, mijnheer Brandsma.”

„Zit de politie jullie achterna?” vroeg Brandsma.

„Als wij straks zonder licht varen,” zei Hielke, „kan de politie ons bekeuren!”

„Juist,” zei Brandsma en vroeg zijn vrouw of zij heel vlug voor melk en koek wilde zorgen.

De melk, die heerlijk romig was en bovendien heel koel omdat zij in de kelder bewaard werd, smaakte de jongens zo best, dat zij de verleiding niet konden weerstaan, toen de boerin hen nog een glas aanbood. Maar daarna moesten zij dan ook meteen vertrekken.

Sietse liet de motor weer zo snel mogelijk draaien en met grote golven achter zich trok de boot zijn spoor in de richting van het meer.

„Die melk smaakte best,” zei Hielke.

„Ik had wel meer gelust,” zei Sietse, „maar jij had zo’n haast.”

„Is het dan niet de hoogste tijd dat wij naar huis gaan?”

„Jij bent altijd zo bang,” zei Sietse. „Misschien is de politieboot in geen velden of wegen te zien.” „Maar ik wil geen boete betalen,” zei Hielke.

Sietse trok zijn schouders op en stuurde de Kameleon de laatste bocht om. „Verroest!” riep hij dan geschrokken en schakelde de motor vlug op achteruit. Nog net op tijd kon hij hierdoor een aanvaring voorkomen met een roeijol die daar dwars in de vaart dreef.

„Welke ezel laat zo zijn boot drijven?” zei Sietse verontwaardigd.

„Er roept iemand,” zei Hielke en hij ging staan om over de rietkraag te kunnen kijken.

Even verder ontdekte hij mijnheer Pennink. „Hé jongens,” riep deze, „brengen jullie mijn boot even terug? Hij is weggedreven!”

„Het komt in orde!” riep Hielke en hij greep de jol vast, waarna de Kameleon hem meetrok naar de plaats waar de roestige melkbussen van boer Wijnstra stonden. Hier kreeg mijnheer Pennink zijn boot terug.

„Wel bedankt,” zei hij.

„Tot uw dienst,” zei Hielke.

De Kameleon voer meteen verder onder de stenen brug door en dan het meer op.

„Zo,” zei Sietse, „dat weten wij ook weer.”

„Wat bedoel je?” vroeg Hielke.

„Wel, die mijnheer Pennink is op bezoek geweest bij Wijnstra, en dat is wel vreemd, want de boer duldt niemand op zijn erf. Hij is zelfs te gierig om iemand te ontvangen. Waarom mag mijnheer Pennink daar dan wel komen? Er steekt vast iets achter.”

„Maar hoe weet jij dat die mijnheer bij Wijnstra is geweest?” vroeg Hielke. „Misschien was hij daar slechts aan het vissen?”

„Hij had geen hengel bij zich,” zei Sietse. „En dan hadden wij hem op de heenweg moeten zien maar toen lag zijn bootje tussen het riet verscholen. Ik heb duidelijk gezien dat het riet daar was platgedrukt. Door de hoge golven van de Kameleon is dat bootje losgeslagen en als mijnheer Pennink erbij geweest was, was dat niet gebeurd.”

„Hm, ja,” zei Hielke, „het is wel een beetje eigenaardig, maar het heeft misschien niets te betekenen.”

„Dat kunnen wij gauw genoeg weten,” zei Sietse.

„Wat ben jij dan van plan?” vroeg Hielke.

„Wij gaan daar morgen op wacht. Als die mijnheer daar weer heengaat, durf ik er alles onder te verwedden dat die twee iets in hun schild voeren.”

„Goed,” zei Hielke, „ik ga met je mee, maar het is misschien wel onzin!”

Op het meer voeren de schepen reeds met de lichten aan. De jongens moesten er nu goed op letten of de politieboot ook ergens was, maar zonder onraad te ontdekken naderden zij weldra de brug.

Maar tot hun grote schrik kwam de grijze patrouilleboot juist onder de brug door. Sietse wilde gauw gaan keren, maar het was al te laat. De politieboot kwam naast hen en de brigadier riep:

„Zo, rakkers, varen jullie zonder licht? Daar kan ik een heel mooi bonnetje voor schrijven. Hoe is je naam?” vroeg hij aan Sietse, omdat die de stuurman was.

„Michiel Adriaanszoon de Ruyter,” antwoordde Sietse zonder blikken of blozen.

„Die naam heb ik meer gehoord,” zei de brigadier.

„Dat klopt,” zei Sietse, „het is een bekende voetballer.”

De agent aan het stuur begon te lachen. Sietse Klinkhamer,” zei de brigadier, „jij probeert je er met een grapje uit te redden, hè? Maar als jij weer gaat varen zonder licht, ga je op de bon. En nu ingerukt, naar huis!”

„Wel bedankt, mijnheer,” zei Sietse en vlug stuurde hij de Kameleon naar hun boothuis.

„Daar hadden wij toch bijna een bon,” zei Hielke.

„Wel nee,” zei Sietse, „een beroemde admiraal geven zij geen bon!”

„Jij weet altijd wel een smoesje,” zei Hielke lachend.

„Maar één ding begrijp ik niet,” zei Sietse, „men zegt: spreken is zilver, maar zwijgen is goud. Maar als ik gezwegen had, hadden wij minstens twee zilveren rijksdaalders boete moeten betalen. O zo!”

HOOFDSTUK XI

De ontmaskering

De volgende morgen, toen Cor en Louw bij de smederij kwamen, vertelden Hielke en Sietse van hun plan om die mijnheer Pennink te bespioneren. De vrienden waren meteen bereid om mee te gaan en met z’n vieren vertrokken zij in de Kameleon naar de polderbrug.

„Als die mijnheer Pennink naar de boerderij gaat, moeten wij proberen het gesprek tussen hem en Wijnstra af te luisteren,” zei Sietse.

„Je vergeet dat er een grote waakhond is,” zei Hielke.

„Die ligt misschien aan de ketting,” zei Louw.

„Dat verwacht ik ook,” zei Sietse, „want hoe kan mijnheer Pennink anders op het erf komen?”

„Maar wij kunnen niet zomaar naar de boerderij gaan,” zei Hielke. „Het erf ligt wel honderd meter vanaf de vaart. Wijnstra ziet ons dus vast wel komen.”

„Wij gaan in het weiland naast de boerderij,” zei Sietse, „en dan hoop ik dat het gras zo lang is dat wij er ongemerkt door kunnen kruipen.”

„En als er geen lang gras is, wat dan?” vroeg Cor,

„Dat moeten wij dan maar weer bekijken,” zei Sietse.

Zij naderden de stenen brug en zagen mijnheer Pennink in zijn motorboot zitten. Om geen argwaan te wekken, keken de jongens met opzet een andere kant uit en dan voer de Kameleon de poldervaart in. Spoedig voeren zij nu voorbij de boerderij van Wijnstra.

Louw keek reeds vooruit naar het weiland naast de boerderij en zei: „Wij hebben pech, jongens. Er ligt hooi op het land.”

‚Dat is juist geweldig,” zei Sietse, „want kijk, daar heb je Jellema en Gerben. Wij gaan hen helpen hooien.”

Jellema zat op een harkmachine, die het hooi in lange rijen legde en Gerben liep met een hark de grasmat extra schoon te harken.

De Kameleon legde bij het weiland aan en de jongens gingen naar Gerben en zijn baas.

„Mogen wij helpen?” vroeg Hielke.

„Jullie zijn toch niet ziek?” vroeg Gerben. „Wie gaat er nu in zijn vakantie werken?”

„Wel,” zei Cor, „ik vind het leuk om eens bij het hooien te helpen. Ik heb het nog nooit gedaan.”

„Jellema,” zei Gerben, „deze jongens moeten voor hun gezondheid extra beweging hebben, anders worden zij te dik. Mogen zij ons helpen?”

„Zet ze maar aan het werk.” zei Jellema lachend.

Omdat Gerben maar twee harken had, moesten de jongens er dan maar om de beurt mee werken.

En dat deden zij dan ook met plezier. Het erf van boer Wijnstra hielden zij daarbij gedurig in het oog, zodat, als mijnheer Pennink op bezoek kwam, zij het zeker zouden zien. Sietse Heef zo dicht mogelijk bij de boerderij. Hij had reeds een plekje uitgezocht, waar hij over de sloot kon springen. Aan de overkant stond een grote schuur vlak langs de sloot. Er was nog slechts een strookje grond van een halve meter breedte naast de muur. Daarop groeiden vlierstruiken en Sietse had het plan om een sprong tussen de struiken te wagen. Vandaar kon hij dan langs de schuur naar de boerderij sluipen.

Dit plan vertelde hij aan de anderen. „Maar,” zei Hielke, „als Gerben of Jellema het ziet, zullen zij vragen wat je daar gaat doen.” „Dan zeg jij dat ik dorst heb en een beetje water ga vragen,” zei Sietse.

„Wel ja,” zei Cor, „op die manier kan het best. Ik ga met je mee, Sietse.”

„Goed,” zei Sietse, „maar Louw en Hielke moeten gewoon blijven doorwerken, anders loopt het in de gaten.”

Dat vonden zij allemaal best en nu hoopten zij maar dat mijnheer Pennink zou komen. Want dat was nog lang niet zeker. Het kon best de hele dag duren en misschien ging hij alleen maar ’s avonds bij Wijnstra op bezoek. Onvermoeid bleven de vrienden het erf van de boerderij in het oog houden. Zo verstreken een paar uren, toen Louw het roeibootje van mijnheer Pennink in de poldervaart zag verschijnen.

„Jongens, hij komt,” zei Louw.

„Niet kijken,” waarschuwde Sietse.

Maar even later zagen zij tot hun spijt, dat mijnheer Pennink terugging.

„Wat betekent dat nu?” vroeg Louw.

„Ik denk,” zei Cor, „dat hij niet gezien wil worden. Dat is dan meteen een bewijs dat hij iets in zijn schild voert.”

„Dus,” zei Hielke, „komt hij niet eerder terug dan wanneer wij allen verdwenen zijn.”

„Dan wordt het pas tegen de avond als hij terugkomt?” vroeg Louw. „Nou, daar kan ik niet op wachten.”

„Wij blijven hier tot twaalf uur,” zei Sietse, „en dan zien wij vanmiddag wel wat wij dan gaan doen.”

De jongens bleven op het hooiland en harkten vlijtig verder. Een kwartier later zagen zij tot hun verrassing dat mijnheer Pennink terugkwam.

Hij legde nu gewoon aan en met een wit emmertje in zijn ene hand kwam hij naar de boerderij.

„Hij doet alsof hij melk gaat halen,” zei Sietse. „Kom Cor, wij springen zo dadelijk over de sloot.”

Nauwelijks had mijnheer Pennink de boerderij bereikt of Cor en Sietse waagden een sprong tussen de vlierstruiken, welke zij stevig vastgrepen. Louw en Hielke hielden de boerderij nu extra goed in het oog, want zodra er onraad dreigde moesten zij hun vrienden waarschuwen.

Jellema en Gerben, die op de andere helft van het weiland waren, zagen niet hoe Sietse en Cor voorzichtig tussen de vlierstruiken langs de muur kropen.

Maar plotseling stopte Sietse en beduidde Cor om stil te zijn.

Wijnstra kwam met mijnheer Pennink naar de schuur.

„Moeten wij het hier bespreken?” hoorden de jongens mijnheer Pennink vragen.

„Je moet toch melk hebben, nietwaar?” zei Wijnstra nors, „die heb ik in deze schuur. En wij kunnen hier de zaak nog beter bespreken dan in de kamer. Hier zij wij onder vier ogen en ik wil nu eens voorgoed afhandelen. Dat getreuzel begint mij te vervelen. En anders zal ik andere maatregelen nemen.”

„Dat kunt u niet,” zei mijnheer Pennink spottend.

„U vergist u,” zei Wijnstra, „als ik aan de politie vertel hoe goed u de handtekening van notaris Houwink kunt namaken, bent u er gloeiend bij.”

„Dan hangt u zelf ook,” zei mijnheer Pennink.

„Dat is nog een vraag,” zei Wijnstra, „als ik zeg dat ik steeds geloofd heb, dat die handtekening echt was, wie zal dan het tegendeel bewijzen. Maar kom, laten wij elkaar niet bedreigen en spijkers met koppen slaan. Ik betaal u vijfduizend gulden als u mij nog een testament bezorgd, dat mij het recht op de Mariahoeve geeft.” „Eerst moet ik de drieduizend gulden ontvangen die ik nog van u tegoed heb,” zei mijnheer Pennink,

„Maar man,” riep Wijnstra driftig, „ik betaal u toch ai iedere week tachtig gulden. Ik wil die drieduizend niet van de bank halen, want als er ooit iets uitlekt, zal men mij vragen wat ik met dat geld gedaan heb. Als u niet zo veel zou drinken, zou u wekelijks best met die tachtig gulden kunnen rondkomen.”

„Ik heb tweehonderd per week nodig,” zei mijnheer Pennink.

„Goed, honderd dan, maar meer niet,” zei Wijnstra.

„Dan zult u dertig weken moeten wachten, voordat ik nog een testament voor u maak!” zei mijnheer Pennink.

Sietse en Cor, die dit gesprek duidelijk hadden kunnen volgen, keken heel verontwaardigd.

„Zij hebben samen een testament vervalst,” zei Cor.

„Ja, van de Mariahoeve,” fluisterde Sietse. „Pas op!”

Maar het was al te laat.

Cor, die op een vlierstruik steunde, gleed plotseling met een plons in het water.

„Weg wezen,” zei Sietse en hij probeerde terug te springen, hetgeen hem maar half gelukte. Ook hij kwam met een plons in het water en gevolgd door Cor kroop hij vlug tegen de wal op.

Wijnstra en mijnheer Pennink, die het lawaai gehoord hadden, kwamen vlug uit de schuur en zagen de twee natte jongens op het weiland.

„Wat voeren jullie uit?” riep Wijnstra wantrouwend.

„Niets!” riep Sietse. „Kom Cor, wij gaan naar het dorp.”

Meteen holden beide vrienden naar de Kameleon.

„Hé bandieten,” riep Gerben hen na, „wat hebben jullie nu weer uitgehaald?"„Houdt ze tegen!” riep Wijnstra woest.

„Waarom?” vroeg Gerben.

Daar gaf Wijnstra geen antwoord op. Verschrikt zag hij Sietse en Cor er met de Kameleon vandoor gaan.

„Wij hebben ze afgeluisterd,” riep Hielke.

„Wat viel er dan te luisteren?” vroeg Gerben.

„Dat zullen wij wel aan de politie vertellen,” zei Louw.

„Wel alle duivels!” riep Wijnstra en hij verdween meteen in de boerderij. Een paar tellen later kwam hij naar buiten met z’n jas en een trommeltje en holde naar de vaart.

„Wacht even!” riep mijnheer Pennink.

Maar daarvoor had Wijnstra geen tijd. Hij sprong in het bootje van mijnheer Pennink en roeide snel het meer op. Hij ging op de vlucht.

Mijnheer Pennink had het nakijken.

„Wat is hier toch allemaal aan de hand?” kwam nu ook Jellema vragen. „Ik zag Wijnstra ervandoor gaan. Gaat hij de dokter halen? Is er een ongeluk gebeurd?”

„Sietse en Cor hebben een gesprek tussen Wijnstra en die mijnheer afgeluisterd,” zei Hielke, „maar wij weten nog niet waarover het ging. Zij gaan nu naar veldwachter Zwart en daarom is Wijnstra gevlucht.”

„Verroest,” zei Gerben, „laten wij dan gauw naar de boerderij teruggaan, dan kunnen wij nog iets van de achtervolging zien.”

Dat vond Jellema best en hij spande het paard voor de wagen en toen reden zij met z’n allen zo snel mogelijk door de weilanden naar Jellema’s boerderij. Daar holden zij meteen naar de dijk en tuurden over het meer. In de verte zagen zij Wijnstra roeien, zo hard hij maar kon.

„Waar blijft de Kameleon?” vroeg Jellema.

„Daar komt-ie!” riep Hielke. „Daarginder bij de brugwachterswoning.”

„Ja, ik zie het,” zei Gerben. „Ik tel drie koppen. Zwart is zeker aan boord.”

„Ja, het is Zwart,” zei Louw en hij danste van vreugde. „Nu is Wijnstra er gloeiend bij.”

De Kameleon, waarvan de motor op volle toeren draaide, zette met alle kracht de achtervolging in.

„Wat bezielt Wijnstra toch?” zei Jellema. „Hij kan het nooit winnen. En zelfs als hij het eerst de overkant bereikt, waarheen moet hij dan?”

„Natuurlijk naar de stad,” zei Gerben.

„Dat is onzin,” zei Jellema, „want al zou hij er met een taxi vandoor gaan, dan waarschuwt Zwart overal de politie en wordt hij onderweg toch aangehouden. Wijnstra moet wel iets ergs op zijn kerfstok hebben, dat hij zo z’n best doet om te ontkomen.”

„Hij roeit wel als een razende,” zei Hielke. „Ik heb nog nooit iemand zo hard aan de riemen zien trekken.”

„Maar dat houdt hij nooit vol,” zei Gerben.

„En de Kameleon haalt hem al in,” juichte Louw.

Aan boord vertelden Cor en Sietse intussen alles wat, zij gehoord hadden aan Zwart.

Deze keek heel grimmig en zei: „Wij moeten er rekening mee houden dat die kerel tot alles in staat is. Zodra wij hem ingehaald hebben, vaar dan niet meteen naast hem, Sietse. Hij kan zich teweer willen stellen met het een of andere wapen.”

„Kunnen wij hem wel op tijd inhalen?” vroeg Cor.

„Misschien is het beter dat ik naar de ingang van het kanaal stuur,” zei Sietse, „dan snij ik hem de weg af.”

„Ja,” zei Zwart, „doe dat.”

Wijnstra, die de Kameleon gedurig in het oog hield, zag de boot nu ’n andere koers nemen en begreep ogenblikkelijk de bedoeling daarvan. Hij probeerde nog harder te roeien. De gedachte dat de gevangenis hem wachtte, gaf hem extra kracht om nog sneller te varen. Maar tegen de Kameleon kan zelfs de snelste roeier niet op en Wijnstra zag hoe zijn ontsnappingspogingen steeds minder kans op succes kregen. En met een laatste wanhoopspoging probeerde hij nog sneller te roeien.

Die inspanning werd zijn noodlot!

Vanuit de Kameleon zagen Zwart en de jongens hoe Wijnstra plotseling van de bank gleed. Zijn ene arm kwam tot de schouder in het water te hangen en zo bleef hij roerloos liggen.

„Hij is totaal uitgeput,” zei Zwart, „vaar er maar heen, Sietse.”

De Kameleon was spoedig naast de roeijol en Zwart stapte bij Wijnstra aan boord. De boer, die oververmoeid was, liet zich zonder enig verzet meevoeren naar het dorp. Bij de brug stonden velen reeds te wachten, onder wie ook Gerben, Hielke en Louw. Iedereen keek zwijgend toe toen Wijnstra aan wal werd gebracht. Hij was te zwak om op eigen benen te kunnen staan en de dokter, die intussen gewaarschuwd was, vond het nodig om Wijnstra meteen naar het ziekenhuis te brengen. De volgende dag kwam er bericht dat hij overleden was en ondanks alles was de deernis in het dorp groot. „Want,” zei Klinkhamer, „hoeveel Wijnstra ook misdaan heeft, deze straf is toch wel heel erg uitgevallen!”

Zo ontliep Wijnstra de straf die hij anders zeker zou hebben gekregen, want mijnheer Pennink liet zich gewillig arresteren en bekende alles. Op aandringen van Wijnstra had hij het testament van de Mariahoeve vervalst. De heer Pennink was namelijk kandidaat-notaris in de stad. Toen de vader van Paulien, Maarten Wijnstra, overleed, was heel toevallig tezelfdertijd ook notaris Houwink overleden. Daardoor kreeg mijnheer Pennink de gelegenheid een vals testament te maken, dat al het vee en land van de Mariahoeve aan Johannes Wijnstra toewees. Dit was natuurlijk afschuwelijk gemeen en voor de heer Pennink zag het er dan ook duister uit.

Alles werd door de rechtbank in de stad haarfijn uitgezocht en het slot was, dat mevrouw Wijnstra en Paulien al het vee en land terugkregen, plus de boerderij van Johannes Wijnstra. De straf van mijnheer Pennink werd iets verzacht, omdat de rechtbank er rekening mee hield, dat hij verslaafd was aan de drank en daardoor voor het aangeboden geld van Johannes Wijnstra was gezwicht.

Zo kwam er aan een droevige misdaad, dank zij de oplettendheid van Hielke en Sietse en hun vrienden, een gelukkig slot.

„Tja,” zei Klinkhamer, „bij deze geschiedenis kunnen wij met recht zeggen: de misdaad straft zich altijd zelf!”

HOOFDSTUK XII

Het raadsel van de tent

De studenten, die, evenals alle mensen in het dorp, vol bewondering waren voor de Klinkhamertjes, vonden dat het nu wel heel mooi was dat de kranten de jongens hoog prezen, maar zij hadden een beter idee. En zo begonnen zij bij de Mariahoeve aan de kant van het meer een tent te bouwen. Een heel geheimzinnige tent, want niemand mocht er binnen. Zelfs de jongens niet, hoewel zij, nieuwsgierig als zij waren, genoeg moeite deden om naar binnen te gluren. Dit was voor de studenten een aanleiding om schildwachten uit te zetten, zodat niemand daar meer ongemerkt kon naderen.

Sietse vroeg aan mijnheer Jorritsma wat er toch in die tent was.

„Een ding,” kreeg hij ten antwoord.

„Wat voor ding?” vroeg Hielke.

„Het ding,” zei mijnheer Jorritsma en hij keek de jongens daarbij heel ernstig aan en vervolgde: „Maar vertel aan niemand dat wij het ding hebben, want het is een groot geheim.”

De jongens trokken hun schouders op en Sietse zei: „Dat wordt natuurlijk weer een studentengrap. Het is allemaal pietjanknor!”

„Wat is dat?” vroeg Louw lachend.

„Weet ik veel?” zei Sietse. „Maar mij houden zij niet langer voor de gek. Die tent interesseert mij geen bal.”

„Maar je zou het toch wel willen weten,” plaagde Cor.

En zo werd in het dorp de tent met het ding het gesprek van de dag.

Gerben kwam op een avond in de smederij en zei: „Ik denk dat de studenten een raketbasis aanleggen. Dat doen zij voor wetenschappelijke studies. Zij schieten ’s nachts de raket omhoog en die komt dan in het meer terug, waaruit zij de neuskegel met de instrumenten dan weer opvissen.”

„Wat een nonsens,” zei Klinkhamer.

„Maar het is toch een feit,” zei Gerben, „dat zij metselstenen en cement in die tent brengen. Wat doen zij daar dan mee? Zij maken een voetstuk voor de lanceerinrichting, dat geloof ik. En ik geloof ook dat zij reeds een raket omhoog geschoten hebben, want gisteravond hadden zij de Kameleon ook voor de wal liggen. Die hebben zij natuurlijk gebruikt om de neuskegel op te vissen.”

„Zij hebben de Kameleon niet gehad,” zei Sietse, „want die ligt achter gesloten deuren.”

„Ligt hij er nog?” vroeg Gerben. „Weet je het zeker? Want ik heb jullie boot daar duidelijk gezien en zelfs de naam gelezen.”

Hielke en Sietse gingen in het boothuis kijken en kwamen dan opgelucht terug. Hun Kameleon lag nog steeds veilig in zijn haventje.

„Jij hebt het zeker gedroomd, Gerben,” zei Hielke.

„Wis en waarachtig niet,” zei Gerben, „want ik dacht nog dat jullie in die geheimzinnige tent waren en wilde er ook gaan kijken, maar ik werd netjes teruggestuurd. En toch lag de Kameleon voor de wal.”

„Ik geloof er niets van,” zei Sietse spottend. „Jij fantaseert net zolang totdat je koeien voor olifanten aanziet.”

„Goed jongetje,” zei Gerben kwaad, „geloof mij maar niet. Wees maar eigenwijs, maar ik heb jullie gewaarschuwd. Gisteravond om negen uur lag jullie Kameleon bij de Mariahoeve voor de wal. Ik heb het zelf gezien!”

En dan verliet Gerben driftig de smederij.

„Hij meent het echt,” zei Klinkhamer. „Misschien moeten jullie een ander slot op het boothuis maken. Het is best mogelijk dat de studenten een passende sleutel hebben.”

„Maar zij mogen in het donker toch niet varen?” zei Sietse.

„Zij kunnen toch wel voor de nodige lichten zorgen?” zei Klinkhamer.

Hielke en Sietse gingen nogmaals naar het boothuis en doortochten de Kameleon grondig, maar nergens konden zij iets verdachts ontdekken dat erop wees, hoe ongenode gasten met hun boot hadden gevaren. Toch legden zij hun boot voor alle zekerheid met een extra ketting en een groot slot vast.

De volgende morgen lag de Kameleon nog precies zo aan de ketting en de jongens waren ervan overtuigd dat Gerben hen voor de zoveelste maal ertussen had genomen.

En intussen bleven de studenten het hele dorp voor de mal houden met hun geheimzinnige tent. Kees Dijkstra probeerde achter het geheim te komen door Paulien te vragen wat zij ervan wist.

„Dat zeg ik niet,” zei Paulien.

„Goed,” zei Kees, „dan vertel ik je niets over die fiets die jij van Hielke en Sietse hebt gekregen.”

„Wat was er dan met die fiets?” vroeg Paulien nieuwsgierig.

„Zolang jij mij niets van het ding wil vertellen,” zei Kees, „vertel ik ook niets.”

„Als jij mij alles over die fiets vertelt,” zei Paulien, „vertel ik je over drie dagen wat er in die tent is.”

„Waarom pas over drie dagen?” vroeg Kees.

„Dat zeg ik niet,” zei Paulien, „maar over drie dagen zal ik alles eerlijk vertellen. Vertel jij nu van die fiets?”

„Hm, wat gek. Over drie dagen pas? Goed, dan vertel ik het ook over drie dagen,” zei Kees.

„Nee jongetje,” zei Paulien, „jij vertelt het nu of anders vertel ik jou niets!”

„Vooruit dan maar,” zei Kees, „maar ik moet op je kunnen vertrouwen.”

„Natuurlijk!” zei Paulien.

„Wel,” zei Kees, „Hielke en Sietse waren vanaf het begin reeds van plan om die fiets aan jou cadeau te geven. Maar omdat zij vreesden dat jij het niet zou aannemen, maakten zij je wijs dat jij de fiets voor hen moest proberen.”

„Wat een bandieten,” zei Paulien, „en verder?”

„Toen wilden zij dat ik het kwartje dat ik steeds van die gemene mijnheer Pennink kreeg, aan jou moest geven. Daarvoor maakten zij jou wijs dat ik steeds twee kwartjes kreeg, maar het kwartje was steeds hetzelfde. Het was van mij zelf.”

„O, o, wat een bedriegers toch!” riep Paulien. „En ik heb alles geloofd. Nee maar, ik schaam me dood!”

„Maar je mag nooit zeggen dat ik het je verteld heb,” zei Kees, „want dan zijn zij geweldig kwaad op mij. En zij deden het om jou te helpen, Paulien. Omdat jullie het toen zo arm hadden.”

Paulien knikte. Haar ogen vulden zich met tranen en dan holde zij plotseling weg.

„Vergeet je het niet?” riep Kees haar na. „Over drie dagen, hè?”

Paulien gaf geen antwoord en verdween in de Mariahoeve.

„Hm,” mopperde Kees, „als zij het mij over drie dagen niet vertelt, krijg ik haar nog wel.”

Maar reeds twee dagen later kreeg Kees het geheim te zien. Want toen kwam de omroeper door het dorp en kondigde aan: „Hedenmiddag om drie uur een openbare plechtigheid bij de Mariahoeve! Iedereen is welkom! Zegt het voort!”

„Een openbare plechtigheid?” vroeg Klinkhamer. „Wat kan dat zijn?”

„Idiotigheid van de studenten,” zei Sietse. „Zij houden natuurlijk het hele dorp voor de gek.”

Zwart kwam in de smederij en Klinkhamer vroeg hem of hij wist wat dat voor plechtigheid was.

„Ik kan het u niet vertellen,” zei Zwart. „Maar als mijn vermoeden juist is, zou ik wel eens een snelle motorboot nodig kunnen hebben. Daarom kom ik de jongens vragen om mij vanmiddag naar de Mariahoeve te brengen.”

„Dat is best, mijnheer Zwart,” zei Sietse. „Vermoedt u dus dat er een raket afgeschoten wordt? En wilt u dan de neuskegel in beslag nemen?”

Een moment keek Zwart Sietse sprakeloos aan, dan vroeg hij: „Hoe kom je aan die onzin?”

„Van Gerben,” zei Hielke.

„Dat zal wel weer,” zei Zwart spottend. „Die Gerben strooit de wildste verhalen rond. En daardoor zal er vanmiddag wel veel publiek naar die tent gaan. Gerben is een beste reclamemaker, maar het grappige is, dat hij er zelf niets van weet. Ik hoop dat u ook komt kijken, Klinkhamer. Eventueel kan ik dan op uw hulp rekenen.”

„Goed, Zwart,” zei Klinkhamer, „ik hoop er te zijn.”

„En, jongens,” zei Zwart, „kwart voor drie kom ik bij jullie. Afgesproken?”

„Afgesproken, mijnheer Zwart,” zeiden Hielke en Sietse en zij gingen meteen naar de Kameleon om de benzinetank bij te vullen. Want als zij de politie moesten helpen, moesten zij zorgen dat de motor voldoende brandstof had.

Die middag trokken velen naar de Mariahoeve en bleven op de polderdijk geduldig wachten bij de geheimzinnige tent. Toen Klinkhamer zelfs de burgemeester en de wethouders er ook heen zag gaan, nam hij zijn fiets en sloot zich bij de rij nieuwsgierigen aan.

Intussen zaten Hielke en Sietse vol ongeduld op veldwachter Zwart te wachten. Cor en Louw hadden zij weggestuurd met de oude hoge fiets. Die waren reeds bij de Mariahoeve, maar als Zwart nu niet gauw kwam, zouden Hielke en Sietse niets van de plechtigheid zien.

Maar eindelijk om tien minuten voor drie kwam Zwart bij de smederij.

„Zijn jullie klaar?” vroeg hij.

„Al lang,” zei Sietse. „U is veel te laat.”

„Kom kom,” zei Zwart, „het is tien voor drie en jullie boot vaart er in vijf minuten heen.”

„Dat wel,” zei Sietse, „maar wij komen te laat om een mooi plaatsje te kunnen krijgen.”

„Daar zal ik wel voor zorgen,” zei Zwart. „Jullie krijgen het mooiste plaatsje, reken daar maar op.”

Hij stapte voor in de Kameleon en Sietse liet de boot meteen op volle snelheid het meer op gaan.

Op de polderdijk was het een drukte van belang.

„Er is wel belangstelling,” zei Zwart. „Het hele dorp lijkt wel aanwezig te zijn. Dat kan een mooie plechtigheid worden.”

„Weet u dan wat er onder die tent zit?” vroeg Hielke.

„Een studentengrap,” zei Zwart. „Wat het precies is weet ik niet, maar dat zullen wij nu wel gauw zien. Leg maar zo dicht mogelijk bij de tent aan, Sietse.”

Sietse stuurde de Kameleon nu naar de wal en Hielke maakte de boot vast.

„Kom jongens,” zei Zwart en hij stapte uit de boot „Blijven jullie maar zo dicht mogelijk in mijn buurt.”

Hielke en Sietse volgden hem tot vlak bij de tent. Dan klonk er een grote scheepsbel en zes studenten trokken met een ruk de tent weg.

Eén moment stond iedereen verbaasd te kijken, maar dan klonk er een luid applaus op. Want wat stond daar boven op de gemetselde bloembakken? De Kameleon!

Het was precies zo’n boot als die van Hielke en Sietse. Ook de naam stond erop geschilderd. Het enige verschil was, dat er onder de motorkap geen motor zat, maar verder was alles aanwezig. Een autostuur, de versnellingshandel, de starterknop, het gaspedaal, kortom, alles wat ook bij Hielke en Sietse aan boord was, hadden de studenten in deze boot aangebracht.

„Hoe bestaat het,” zei Sietse vol bewondering.

„Dit is dus de boot die Gerben zag,” zei Hielke.

En dan werd er geroepen om stilte. De burgemeester nam het woord en sprak: „Wat dit monument voorstelt, dames en heren, behoef ik u natuurlijk niet te vertellen, dat is wel duidelijk genoeg, nietwaar? Maar hoe dit monument tot stand kwam, daarover kan mevrouw Wijnstra u beter inlichten. Mevrouw, het woord is aan u.”

„Dank u, burgemeester,” zei mevrouw Wijnstra een beetje nerveus en dan haalde zij een briefje te voorschijn en las daarvan voor:

„Dames en heren, u weet allemaal welke tegenspoed ik heb gehad en hoe door de jongens van Klinkhamer met hun vriendjes hieraan een einde is gemaakt. Ik ben hen daarvoor onnoemelijk veel dank verschuldigd, maar het was voor mij een groot probleem hoe ik die dank kenbaar kon maken. Gelukkig kwamen de heren studenten mij te hulp en hun plan om voor de jongens een monument op te richten door een Kameleonboot op een voetstuk te plaatsen, vond ik heel leuk! Op de ingemetselde gedenkplaat staat: ‚Deze boot, bestuurd door Hielke en Sietse Klinkhamer, bracht velen in veilige haven.’ Nu is dit niet de echte Kameleon, maar ik hoop dat niemand er enig verschil in kan zien. En dan zal er dus op dat opschrift geen verdere kritiek mogelijk zijn, want niemand zal kunnen ontkennen dat Hielke en Sietse flinke dappere en trouwe jongens zijn. Leve Hielke en Sietse.”

En onder luid applaus riep iedereen ‚hoera’.

Mevrouw Wijnstra drukte Hielke en Sietse ontroerd de hand en dan kwamen de burgemeester, de studenten en het hele dorp de jongens een hand geven. Ook Gerben was daarbij en hij zei: „Khong Hee Fatt choy.”

„Niet schelden,” zei Zwart boos, „dat is niet leuk.”

„U vergist u, veldwachter,” zei een student lachend. „Khong Hee Fatt choy betekent: „Gelukkig Nieuwjaar en moge u rijk worden.”

„Maar wie houdt er een nieuwjaarswens midden in de zomer?” zei Zwart.

„Gerben,” zei Sietse en dan moesten hij en Hielke en Zwart hartelijk lachen.

Zo kwam er een blij slot aan de geschiedenis rond de Mariahoeve. En wanneer een van jullie in dat dorp op bezoek komt, verzuim dan niet om het monument van de Kameleon te gaan bekijken. Want al staat daar niet de echte Kameleon, toch is hij zo sprekend nagebootst, dat er hoegenaamd geen verschil is.

De bloemen staan er steeds fris en goed verzorgd bij. Daarvoor zorgt Paulien. Want Hielke en Sietse stonden bij haar in een extra goed blaadje.

En wat zei Klinkhamer van dit alles? „Het is heel mooi. Maar, jongens, als ik merk dat jullie van trots nu het hoofd in de wind gooien, zal ik jullie tachtig keer in de koelbak dompelen, Kameleonridders!”

Maar nog diezelfde middag* ging hij met zijn vrouw het monument eens extra bekijken! Moeder Klinkhamer vond het ook heel mooi! „Die jongens van ons toch…" zei zij.

„Ja moeder,” zei Klinkhamer, „het zijn een paar wonderlijke studenten!”

De Kameleon Reeks

1. De schippers van de Kameleon (1949)

2. Kameleon ahoy! (1951)

3. Redders met de Kameleon (1952)

4. Speurders met de Kameleon (1955)

5. De Kameleon op volle toeren (1956)

6. De Kameleon houdt koers (1958)

7. Goede vaart, Kameleon (1958)

8. Trossen los Kameleon! (1959)

9. De Kameleon in 't zoeklicht (1959)

10. De Kameleon opnieuw in actie (1960)

11. De Kameleon in de branding (1961)

12. Vivat Kameleon! (1961)

13. De Kameleon Blijft Favoriet! (1962)

14. De Kameleon wint de prijs! (1962)

15. De kameleon brengt geluk! (1963)

16. Bravo Kameleon! (1963)

17. Vakantie met de Kameleon (1964)

18. De Kameleon viert feest! (1964)

19. Tiptop Kameleon (1965)

20. De Kameleon schiet te hulp (1965)

21. Trouwe vrienden van de Kameleon (1966)

22. De Kameleon staat voor niets! (1966)

23. Met de Kameleon er op los! (1967)

24. De kameleon altijd paraat (1967)

25. De Kameleon slaat zijn slag (1968)

26. De Kameleon pakt aan! (1968)

27. Ruim baan Kameleon (1969)

28. De Kameleon vaart uit

29. De Kameleon treft doel!

30. Volle kracht Kameleon!

31. Met de Kameleon op avontuur

32. De Kameleon maakt schoon schip

33. De Kameleon knapt het op!

34. Met de Kameleon vooruit!

35. De Kameleon steekt van wal

36. De Kameleon doet een goede vangst!

37. De vlag in top voor de Kameleon

38. De Kameleon in de storm

39. Alle hens aan dek Kameleon

40. De Kameleon krijgt nieuwe vrienden

41. Op reis met de Kameleon

42. De Kameleon heeft succes

43. De Kameleon vaart voorop!

44. Lang leve de Kameleon!

45. De Kameleon helpt altijd!

46. De Kameleon ruikt onraad

47. De Kameleon geeft vol gas

48. De Kameleon maakt plezier

49. De Kameleon ligt op de loer

50. De Kameleon in het goud

51. De Kameleon houdt stand

52. De Kameleon vaart door

53. De Kameleon gooit het roer om

54. Recht door zee Kameleon

55. De Kameleon op dreef

56. De Kameleon in woelig water

57. Met de Kameleon voor de wind

58. De Kameleon heeft goed nieuws

59. De Kameleon draagt zijn steentje bij

60. De Kameleon maakt het helemaal

61. De Kameleon slaat alarm

62. De Kameleon stuurloos

63. De Kameleon op jacht

Table of Contents

HOOFDSTUK I

HOOFDSTUK II

HOOFDSTUK III

HOOFDSTUK IV

HOOFDSTUK V

HOOFDSTUK VI

HOOFDSTUK VII

HOOFDSTUK VIII

HOOFDSTUK IX

HOOFDSTUK X

HOOFDSTUK XI

HOOFDSTUK XII

De Kameleon Reeks