HOOFDSTUK 1 De vondst

„De dominee mag je niet omverfietsen, Sjoerd Bonnema! Dat moet een rijksambtenaar zoals jij toch wel weten. Hoe kreeg jij het in je postzegelhoofd om met die zware dienstkar zomaar tegen onze goede herder te botsen?" Deze woorden werden plagend gesproken door Gerben, toen hij in de smederij van Klinkhamer de postbode ontmoette die daar zijn rijwiel liet repareren.

Gerben, een jongeman van tegen de dertig, was medeeigenaar van de boerderij van Jellema. Hij woonde met zijn vrouw Chantel en dochtertje Anna-Renate in een fraaie bungalow op het boerenerf aan de rand van het grote meer. Door zijn huwelijk met Chantel was hij tevens mede-eigenaar geworden van haar vaders meubelbedrijf dat in de voormalige boterfabriek was gevestigd. Gerben was een vrolijke, joviale grappenmaker en had veel vrienden. Ook Sjoerd, de postbode, was een vriend, hoewel Gerben hem steevast postzegellikker noemde en Sjoerd op zijn beurt Gerben als eigenwijze hereboer betitelde.

Terwijl Hielke en Sietse, de tweeling van de smid, het voorwiel van Sjoerds fiets repareerden, antwoordde Sjoerd op de spottende vraag van Gerben: „Het was de dominee zijn eigen schuld. Het fietspad loopt rakelings langs de schutting van de pastorie. Dus is het onverstandig van de dominee om zomaar pardoes de deur te openen en zonder te kijken het fietspad op te lopen. Ik kon hem toen onmogelijk meer ontwijken en we rolden beiden over de grond. Gelukkig was mijn brieventas leeg anders was de inhoud her en der verspreid. Dominee had een wondje aan zijn hand en verder mankeerden wij niets. „Dit is een minder prettige ontmoeting, Bonnema," zei de dominee, „ik zal maatregelen laten treffen, zodat dit niet meer kan gebeuren." Nu hoop ik niet dat hij het pad laat afsluiten, want als ik uit de polder naar huis fiets, is het langs het Kerkepad een stuk korter!"

„Een openbaar pad kan niet zomaar worden afgesloten," zei Gerben. „Maar het fietsen kan er wel worden verboden."

„Hm," bromde Sjoerd. „Als ik het pad moet lopen, kan ik veel vlugger langs de weg fietsen."

„Het is wel opmerkelijk als iemand een aanrijding krijgt op een pad waar praktisch geen verkeer is," vond Gerben.

„Tja," zei Klinkhamer, „je kunt soms veiliger op een drukke weg rijden dan op een stil landweggetje. Bij druk verkeer let iedereen beter op."

„Ik kan me nog heel goed herinneren hoe Hilbert Bakker bijna in het water reed toen hij door de polder fietste," vertelde Gerben. „Op de hele weg was geen sterveling te zien. Hilbert reed daar helemaal alleen en toch kreeg hij bijna een ongeluk. Er lag een dikke steen op de weg en Hilbert dacht, daar moet ik niet overheen fietsen. Hij kon er wel duizend keer langs; er was ruimte genoeg. Maar Hilbert keek zo gespannen naar die steen, dat hij er toch overheen reed. Het stuur sloeg bijna uit zijn handen en op het randje van de vaart kon hij nog net bijtijds stoppen. En kwaad dat hij was! Hij greep de steen en smeet hem in de vaart. Maar achter de rietkraag zat Sake Kramer in een bootje te vissen. De steen suisde rakelings langs zijn hoofd en plonsde hem daarna nat. „Wie wil mij dood gooien?" riep Sake verontwaardigd en hij ging staan om over de rietkraag te kijken. Daar schrok Hilbert van, want Sake droeg een zogenaamde vechtpet met een hele lange klep van voren en een donkere zonnebril. Vermoedelijk wist Hilbert niet wat hij zag, want hij ging er snel vandoor. Hijgend en zwetend kwam hij bij mij op de boerderij en vroeg om een slokje water. Waarom hij zo hard gefietst had, wilde hij niet vertellen, dat hoorde ik later van Sake. Maar stel je nu eens voor dat die steen Sake geraakt had. Hij had wel dood kunnen zijn en dan was dat een verkeersongeluk geweest op een stille landweg veroorzaakt door een fietser!"

„Jij fantaseert weer goed," bromde Sjoerd.

„Maar het had wel gekund," hield Gerben vol. „Een fietser kan net zo gevaarlijk zijn als een auto. De dominee heeft het zelf meegemaakt!"

„Ik heb je door!" riep Sjoerd kwaad. „Jij wilt beweren dat ik een gevaar op de weg ben! Pas jij maar op jezelf met je auto en je tractor en paardenkar enne ..."

„Ik ga al!" riep Gerben lachend. „De rest hoor ik wel met de volgende postbestelling. Tot ziens, allemaal!"

Gerben vertrok en Sietse zei tegen Sjoerd: „Jij trekt je toch niets aan van Gerben? Hij is een wandelende praatmachine en wie daarnaar luistert, is gek!"

„Kijk, Sjoerd, de fiets is klaar," zei Hielke. „Het wiel loopt weer zuiver recht."

„Goed gedaan, jongens. De rekening is voor het postkantoor, Klinkhamer."

„Het komt in orde, Sjoerd," knikte Klinkhamer.

Onze postbode haastte zich naar het postkantoor, want hij had een uur verspeeld door het ongeval.

En dan kwam Kees in de smederij. Hij droeg een plastic draagtas, die hij voorzichtig op de werkbank zette. Kees Dijkstra woonde in de grote windmolen De Woudaap, die op de polderdijk aan de kant van het meer stond. Zijn vader bediende de molen die het te veel aan water uit de polder in het meer moest malen.

„Ha, Kees!" groetten Hielke en Sietse. „Wat heb jij daar voor moois? Kom jij ons trakteren?"

„Misschien wel, maar dan moeten jullie met mij naar Jonkersveen gaan. Ik heb een waterpasverrekijker van een projectontwikkelaar gevonden."

„Wat zeg je?" vroeg Klinkhamer en hij bekeek het instrument, dat Kees uit de zak haalde. „Aha, dit is een kijker waarmee ze de hoogten in een terrein kunnen bepalen. Dit apparaat wordt op een driepoot bevestigd en dan zuiver waterpas afgesteld. Het kan naar alle kanten draaien en dan kun je door de kijker zien waar het terrein hoger of lager is." Op een aluminium plaatje onder het apparaat las Klinkhamer: „A. Jongejans - projectontwikkelaar - Wandelweg 30 - Jonkersveen."

„Hoe kom je eraan, Kees?" vroeg Hielke.

„Wel, ik zat op de omloop van de molen naar jullie uit te kijken en toen stopte er een auto even voorbij het Kerke-pad. Er kwam een meneer uit met een koffertje. Uit dat koffertje nam hij dit apparaat en legde het in het gras. Hij nam een ander apparaat en tuurde erdoor over de velden in de richting van jullie smederij. Af en toe schreef hij iets in een boek. Ik dacht, wat moet die man toch en ik was juist van plan naar hem toe te gaan, toen hij de kijker in het koffertje deed en vertrok. Maar hij vergat dit instrument mee te nemen en dat heb ik hier dus!"

„Hoorde u dat, vader? De projectontwikkelaar zat door een apparaat naar onze smederij te kijken," riep Sietse uit.

„Wel, mijn jongen," lachte Klinkhamer, „dat is toch best te begrijpen? Zo'n mooie smederij als die van ons zie je nergens. Daar doet zo'n ontwikkelaar inspiratie van op voor het ontwerpen van nieuwe projecten!" Klinkhamer maakte er een grapje van, maar hoe grappig het was, zou hij later minder plezierig ervaren.

Er kwam nog een jongen in de smederij. Hij heette Louw Vrolijk, zijn vader werkte in de magazijnen van het meubelbedrijf.

„Ha! Bof ik even?" riep hij glunderend. „Ik had niet verwacht dat jullie nog thuis zouden zijn. Hebben jullie op mij gewacht?"

„Natuurlijk," beweerde Sietse. „En wij werden bovendien opgehouden, doordat het postkantoor tegen de pastorie botste."

„Dat kan niet. Jij praat onzin, Sietse."

Sjoerd Bonnema is op het Kerkepad tegen de dominee aangereden," vertelde Hielke. „En toen hebben wij de fiets van Sjoerd gerepareerd."

„En nu gaan we varen," lachte Sietse. „Wie gaat er mee?"

Ze gingen naar het boothuis achter op het erf. Daarin lag de Kameleon, een oersterke, ijzeren motorboot. De motor was in het midden van de boot onder een ijzeren kap geplaatst en voor en achter

was plaats voor de opvarenden.

Louw en Kees gingen op het voorbankje zitten en Hielke en Sietse op de achterbank.

Sietse startte de motor en stuurde de Kameleon naar de nabijgelegen brug waar ze onderdoor gingen. En dan lag het meer voor hen dat zich als een grote vlakte uitstrekte tot de horizon. De kerktoren van Jonkersveen stak in de verte als een baken in de lucht en daarheen richtte de Kameleon de steven.

„Ik hoop," zei Kees, „dat die projectontwikkelaar een fatsoenlijk fooitje geeft, dan kan ik jullie trakteren op slagroompunten!"

„Ha," lachte Louw, „jij zit in gedachten alweer te smullen. Maar die man is misschien niet rijk en dan mag jij blij zijn als je een gulden krijgt."

„Die man is niet arm," beweerde Sietse. „Hij woont in een mooie bungalow."

„Hoe weet jij dat?" vroeg Hielke verwonderd.

„Wel, hij woont aan de Wandelweg nummer dertig en op tweeëndertig woont meneer Gongrijp," verklaarde Sietse.

„O ja, natuurlijk. De kunstschilder die ons portret maakte," herinnerde Hielke zich. „Daar staan veel mooie bungalows. Wel, Kees, een rijksdaalder fooi zit er misschien wel aan."

„Dat zal te weinig zijn voor vier slagroompunten," dacht Kees. „Nou ja, dan nemen we ijs."

„Laten we nuchter blijven, Keesie en op niets rekenen," raadde Sietse aan. „Alles watje krijgt, is een meevaller."

De Kameleon naderde snel de overkant.

Een sportvliegtuigje scheerde laag over onze vrienden en de piloot wierp een pakje in het water. Sietse stuurde de Kameleon erheen. Vanaf de wal kwam een snelle raceboot voor wie het pakje kennelijk bestemd was aanvaren. Maar de Kameleon was er eerder en Hielke trok het pakje aan boord. Vanaf de raceboot klonk een signaal. Sietse stopte het pakje vlug in het kastje onder de achterbank, maar scheurde tegelijkertijd een flink stuk van het papier af.

De raceboot kwam naast de Kameleon varen, de bestuurder was een man met een donkere zonnebril op.

„Jongens, geef ogenblikkelijk dat pakje wat jullie hebben opgevist hier! Er zitten medicijnen in, die zo snel mogelijk naar een patiënt moeten worden gebracht."

„Wij vonden niets anders dan dit," antwoordde Sietse en hij gaf het natte stuk pakpapier. „De rest is zeker gezonken!"

„Welverdraaid," riep de man. „Wat een pech! Dan zal ik er naar moeten duiken! Waar vonden jullie dit papier ongeveer?"

Sietse liet de Kameleon terugvaren en wees dan de plek aan waar het pakje te water was geworpen. De man duwde een vaarboom in de bodem van het meer en maakte er de raceboot aan vast. Hij zette zijn zonnebril af en begon zich uit te kleden.

„Moeten wij nog helpen?" vroeg Sietse.

„Nee, hoor. Varen jullie maar door. Ik red het wel."

De Kameleon voer snel verder naar de ingang van het kanaal waaraan Jonkersveen lag. In de verte zagen de jongens de eigenaar van de raceboot nog steeds duiken.

„Dat heb jij verdraaid handig gedaan, Sietse," prees Louw. „Hoe kwam jij zo gauw op het idee om een stuk pakpapier aan die man te geven, in plaats van het pakje?"

„Omdat ik vermoed dat dit geen zuivere koffie is! Maar dat zoekt de politie wel uit. Ik geef het pakje aan veldwachter Zwart."

„Daar komt de politieboot," wees Kees. „Je kunt het beter aan de brigadier geven, dan gaat hij die man misschien meteen arresteren."

Halverwege het dorp Jonkersveen ontmoette de Kameleon het politievaartuig, dat stopte toen de jongens met wild zwaaiende armen de aandacht van de stuurman trokken. De boten legden naast elkaar aan.

„Daar hebben wij de schippers van de Kameleon," begroette de brigadier hen. „Wat hebben jullie te melden?"

„Dit," antwoordde Sietse en hij overhandigde het nog natte pakje. „Het werd door een vliegtuigje afgeworpen en was bestemd voor een man in een raceboot. Wij waren er het eerst en toen heb ik het onder de bank verstopt. Tegen de man in de raceboot heb ik gezegd, dat het pakje gezonken was en daar is hij nu naar aan het duiken."

De brigadier maakte het pakje open en daaruit kwamen een flesje, een potje met pillen en een potje met poeder.

„Het zijn medicijnen die zo vlug mogelijk naar een patiënt gebracht moeten worden, zei de man," vertelde Kees.

„Daar geloof ik niets van," bromde de brigadier. ,.Er staat nergens een gebruiksaanwijzing op en dat is bij medicijnen wel de gewoonte. Wij zullen de inhoud laten onderzoeken, maar wij gaan eerst even kennismaken met de duiker. Gaan jullie maar niet mee, want dat wekt misschien argwaan."

„Wij gaan naar Jongejans in Jonkersveen om een gevonden meetapparaat terug te brengen," vertelde Kees en hij toonde het instrument.

„Heel goed," prees de brigadier. „En verder met niemand over deze vondst praten, hè?" En daarbij wees hij naar het flesje en de twee potjes.

De politieboot vervolgde de tocht naar het meer en de jongens voeren naar het dorp. Bij het erf van een melkboer legden zij aan en gingen door een smal straatje naar het dorpsplein. Vandaar ging een straat naar een nieuwbouwwijk en Louw las op een bordje: „Wandelweg. We zitten op de goede koers," zei hij lachend.

„Natuurlijk. Wij komen hier niet voor het eerst," bromde Sietse.

„Ik zie het al," riep Kees. „Het is naast dat hek dat een kroon draagt, zoals de Kameleon had bij de jubileumfeesten. Dus daarachter woont die portretmaker, die jullie heeft geschilderd met een tandenborstel? Dan ga ik nu kijken of zijn buurman ook zo'n leuke artiest is." Kees opende het hek bij de bungalow van meneer Jongejans en de hele club liep met hem mee naar de voordeur. Kees belde aan en een meneer met een klein, zwart snorretje deed open.

Hij keek verbaasd naar het apparaat dat Kees hem liet zien en vroeg: „Hoe kom je daaraan?"

„Gevonden op de polderdijk bij de Woudaap, meneer. Ik heb het voorzichtig behandeld, kijkt u maar, er mankeert niets aan."

Meneer Jongejans bekeek het instrument. „Juist! Het is in orde, jongeman. Welbedankt!" Hij wilde de deur sluiten, maar Kees keek hem zo vragend aan, dat hij zich bedacht en zijn portemonnee pakte. Dan gaf hij Kees een kwartje!

Kees keek zo verbaasd, dat Louw er luidkeels om moest lachen. „Ik neem nooit aalmoezen aan!" riep Kees en woest gooide hij het kwartje de gang in. „Rinkeldekink," klonk het, want onze brave molenaarszoon raakte een fraai bewerkte glazen ballon van een antieke lamp. De scherven vielen kletterend op de marmeren vloer.

„Grote vlegel!" riep meneer Jongejans geschrokken. „Kom hier! Je zult de schade vergoeden!"

Maar onze vrienden holden reeds naar hun boot. Die was spoedig bereikt en snel voeren zij het kanaal door.

„Als we eenmaal op het meer zijn, kan die kwartjesvinder mij niets meer maken!" riep Kees, terwijl hij onrustig naar Jonkersveen zat te turen, bang voor een achtervolging. Totdat ze het meer bereikten waar Kees opgelucht riep: „O o wat een royale meneer! Als ik ooit weer iets van hem vind, gooi ik het in een prutsloot!"

Louw vond het allemaal heel vermakelijk.

„Lach jij maar!" riep Kees. „Maar jij hebt nu geen traktatie gehad, Louwtje Vrolijk! Of vind jij het fijn als er iets aan je neus voorbij gaat? Het is toch zeker een schandaal als zo'n rijke meneer geen fooitje geeft, terwijl dat instrument zeker een flink bedrag waard is?"

„Hebbers zijn geen gevers, Kees," wist Hielke.

„Kijk," wees Sietse. „De politieboot is bij de duiker geweest. De man heeft het zoeken gestaakt."

„Neemt de politie hem niet mee?" vroeg Louw verwonderd.

„Wel nee," zei Sietse. „Iedereen mag vrij in het meer duiken, dat is niet strafbaar. Dus heeft de politie geen reden om de man te arresteren."

„Maar met dat pakje is het toch geen zuivere koffie," merkte Kees op. „Als de inhoud onderzocht is en het blijkt heroïne of zoiets te zijn, kan de politie hem toch nog pakken."

„Dat doen ze niet," dacht Sietse. „Dan blijven ze die man extra in de gaten houden en kunnen dan misschien een heel complot oprollen!"

„Ik geloof dat die man naar ons toe komt," waarschuwde Louw.

„Laat hem maar komen," bromde Sietse. „Wij weten van niets. Hij zal geen cent wijzer van ons worden."

De Kameleon voer rustig langs de oever in de richting van het Paviljoen. Dat is een restaurant met een groot terras aan het meer. De man in de raceboot naderde snel en stevende recht op de Kameleon af. En dan kwam de boot langszij.

„Zeg, jongens?" vroeg de man. „Hebben jullie de politie verteld dat ik een pakje zocht?"

„Wij hebben geen politie gesproken," antwoordde Sietse.

„Maar jullie voeren het kanaal in en even later kwam de politieboot eruit."

„Dat klopt," knikte Hielke. „Wij zijn de politieboot gepasseerd. Ik heb nog mijn hand opgestoken als groet."

„Hm, wat moesten jullie in het kanaal?"

„Ik had een meetapparaat gevonden," vertelde Kees. „Dat was van Jongejans, een projectmaker en die kever gaf mij niet eens een fooitje!"

„Aha, Jongejans?"

„Ja, Jongejans," herhaalde Sietse. „Hij woont aan de Wandelweg, nummer 30 te Jonkersveen!"

„Juist. Ik ken hem. Dus hij is een kever? Wel, dat zal ik hem vertellen!" Lachend voer de man verder.

De Kameleon vervolgde ook haar tocht. De jongens zagen de raceboot rond het eiland varen en dan koers zetten naar het kanaal.

„Nu gaat hij naar Jongejans, Keesie," plaagde Louw. „En dan vertelt hij dat jij hem een kever noemt."

„De waarheid mag gezegd worden," vond Kees. „En als ik die Jongejans eens te pakken kan nemen, zal ik het niet laten!"

Ze voeren langs de boten die aan de steiger van het Paviljoen gemeerd lagen. De Kameleon voer langzaam om te voorkomen dat de door de boot opgeworpen hekgolf de jachten niet tegen elkaar zou doen botsen. Voorbij het Paviljoen gaf Sietse meer gas en zo voeren ze snel verder langs de polderdijk. Ze passeerden de ingang van de poldervaart waarover een betonnen brug lag en haalden een rubberbootje in, waarin twee jonge mannen zaten. De ene, die roeide, stak zijn hand omhoog.

„Dat zijn studenten die in de Mariahoeve kamperen," wist Kees. „Zij willen zeker gesleept worden."

Sietse stopte de motor en liet de Kameleon naast het rubberbootje drijven. Hielke koppelde beide boten aan elkaar vast.

„Ha, die schippers," riepen de heren. „Nemen jullie ons even mee? Wij hebben te lang in de zon gezeten en zijn moe!"

„Ja, ja," spotte Kees. „Jullie hebben te lang bij het Paviljoen gezeten."

„Daar schijnt toch ook de zon?" merkte de ene student lachend op.

Zijn vriend vroeg: „Wat moest Pimmetje Plantinga van jullie? Ik zag hem met zijn raceboot naar de Kameleon varen."

„Hij had een pakje verloren," vertelde Sietse. „En hij vroeg of wij het toevallig ook gevonden hadden."

„Is die Pimmetje ook een student?" vroeg Hielke.

„Dat is hij geweest, maar zijn hersens werkten zó traag, dat hij het niet langer op de universiteit kon bolwerken. En dat is een groot geluk voor de mensheid, want hij wilde dokter worden en domme dokters zijn een gevaar voor de patiënten!"

„En wat doet die Pimmetje nu?" wilde Hielke graag weten.

„Hij zal zijn vader wel gaan opvolgen. Die is rentmeester bij een barones in Zwaagsterloo."

„Ja, en die heeft een leuke dochter," vulde de andere student aan. „En Pimmetje droomt ervan haar ooit eens te zullen trouwen. Zij heet Trixie."

„Niet waar, zij heet Fenny!" verbeterde zijn vriend en dan begonnen ze luid te zingen: „Fenny, jij bent mijn hartedief. Fenny, ik heb je o zo lief!"

De jongens luisterden lachend naar het fraaie lied en voeren intussen naar de Mariahoeve, die was verbouwd tot een vakantieverblijf voor de studenten. Bij de hoeve werd het rubberbootje op de wal getrokken en kregen onze vrienden de uitnodiging om een beker chocolademelk te komen drinken.

„Als het niet te lang duurt voor het klaar is," twijfelde Sietse. „Over een halfuurtje gaan wij eten!"

„De chocolade stroomt bij ons gewoon uit de kraan," beweerden de heren en dat wilden de jongens wel even zien. In de grote zaal van het vakantieverblijf waar de studenten bij tafeltjes zaten, bleek naast een buffet een automaat aan de wand te hangen. Een van de studenten wierp er een kwartje in. Achter een venstertje verscheen een plastic beker en daarin stroomde een straal chocolademelk, totdat de beker bijna vol was. Dan stopte de straal en kon het venstertje worden geopend en de beker weggenomen.

„Dat is handig," vond Kees en hij was de eerste die de chocolademelk in ontvangst nam. „Hm, het smaakt heerlijk," riep hij opgetogen.

„Als jij het kwartje van Jongejans niet had weggegooid, had je nog een beker kunnen nemen," plaagde Louw. Alle vrienden kregen een beker.

„En nu stop ik ermee," riep de student. „Dit kost mij een gulden en dat is wel genoeg loon voor het slepen van onze boot, vind ik."

„U had niets hoeven te geven," zei Sietse. „Maar u wordt wel bedankt voor de traktatie!"

De jongens gingen weer aan boord en voeren naar de Woudaap. Daar stond vader Dijkstra te kijken hoe zijn zoon op de wal sprong.

„En Keesje? Heb jij een beloning gehad van die projectontwikkelaar?"

„Ik kreeg een kwartje," zei Kees.

„Wat zeg je?" vroeg Dijkstra lang niet vriendelijk, want hij was een driftig man en hij dacht dat Kees hem voor de mal hield.

„Ik kreeg een kwartje," herhaalde Kees. „Maar dat heb ik in de gang gegooid en toen ging het van rinkeldekink en zijn wij hard weggelopen."

„Kees heeft met een kwartje een fraaie lamp aan scherven gegooid," vertelde Hielke.

Dijkstra schudde zijn hoofd. „Het was dus geen snoepreisje, Kees? Maar het stukgooien van die lamp was zeker wel toeval, hè? Of ben jij in plaats van een project- een projectielontwikkelaar?''

„Ik weet alleen dat ik trek heb," bromde Kees en hij holde het huis in.

„Zo zie je maar," riep Dijkstra. „Wanneer er niet wordt gesnoept, is de eetlust des te groter!" En dan verdween ook hij in de molen.

„Ik lijk ook wel trek te krijgen," zei Sietse en hij liet de boot snel verder varen. Toen zij de brug naderden, kwam de politieboot er juist aan. De brigadier wenkte de jongens om even te stoppen en vroeg: „Wat kwam die duiker aan jullie vragen?"

„Hij vroeg of wij aan de politie verteld hadden dat hij een pakje zocht," zei Hielke. „Maar dat ontkenden wij natuurlijk!"

„Heel goed," prees de brigadier. „En hebben jullie nog meer van hem gehoord?"

„Hij heet Pimmetje Plantinga, zijn vader is rentmeester bij een barones in Zwaagsterloo en die heeft een dochter waar Pimmetje graag mee wil trouwen," riep Sietse en Louw vulde het aan met de mededeling dat die dochter Fenny heette. De brigadier was een moment sprakeloos.

„Welverdraaid!" riep hij. „Jullie weten alles! Maar mondjes dicht, hè? O ja, wacht even, hoe komen jullie aan al die inlichtingen?"

„Van de studenten!" riepen de vrienden in koor.

De brigadier lachte, die dekselse kwajongens waren nog beter ingelicht dan de politie. De patrouilleboot voer het meer op en de Kameleon ging onder de brug door en dan het boothuis in. De schippers gingen aan wal en Louw liep op een holletjeJangs de smederij naar het dorp.

In de huiskamer van Klinkhamer stond de broodtafel reeds op onze belhamels te wachten. Op de vraag van vader hoe de tocht was verlopen, antwoordden de jongens dat het een „zuinig" reisje was geweest. Dat vond Klinkhamer ook toen hij het hele verslag had gehoord. Over het pakje medicijnen van Pim Plantinga vertelden  ze niets. Mondjes dicht, had de brigadier bevolen en dus werd er gezwegen. Of Pimmetje met iets strafbaars bezig was, zou de politie wel uitzoeken. De jongens aten er geen boterham minder om, integendeel, van het verblijf op het water krijg je trek en dus werd de stapel boterhammen zienderogen kleiner. Moeder glimlachte en vader knikte goedkeurend. Als je zoons zo gezond zijn, mag je daar als ouders best trots op zijn! En dat waren ze ook!

HOOFDSTUK 2 Kees haalt zout

De volgende morgen kwam een lange, magere man in de smederij. Hij heette Kort en woonde in het herenhuis dat halverwege het dorp aan de hoofdstraat stond. Hij was vergezeld van zijn dochter en zoon, Wilma en Jaap, waarmee Hielke en Sietse goed bevriend waren.

„Hallo," riep Wilma. „Wij gaan verhuizen!"

„Alweer?" vroeg Hielke, want de familie Kort woonde nog niet zolang in het dorp.

„Tja," zei Kort tegen Klinkhamer. „Ik woon toch liever bij de zee. Wij breken hier de tent op en gaan naar Harlingen. Ik heb mijn hele leven op en bij zout water gewoond en kan maar niet aan zoet water wennen. Maar nu zit ik nog met de moeilijkheid dat ik mijn huis moet verkopen. Voor zo'n groot herenhuis krijg je niet gauw een nieuwe bewoner.. Het zal wel een tijdje leeg komen te staan en nu hoop ik dat de gemeenschap een oogje in het zeil wil houden om te voorkomen dat vandalen ruiten en deuren vernielen!"

„Daar let veldwachter Zwart wel op," dacht Sietse.

„Dat heeft Zwart mij al beloofd, Sietse. Maar de veldwachter kan niet overal tegelijk zijn, en dus hoop ik op de medewerking van iedereen."

„Dat komt wel goed, Kort," dacht Klinkhamer. „Mijn zoons zien soms nog meer dan de politie. Wanneer gaat u vertrekken?"

„Morgenvroeg."

„Dan al?" vroegen de jongens verbaasd.

„Ja," zei Kort. „Als ik de touwen eenmaal heb losgegooid, ga ik meteen onder zeil. En daarom kwam ik even afscheid nemen." Hij gaf Klinkhamer een hand en wenste hem goede zaken toe. Hielke en Sietse namen ook afscheid van Kort, Wilma en Jaap.

Het drietal vertrok naar het dorp en Sietse merkte op: „Bij Kort duurt het wonen nooit lang." En dat klopte.

De telefoon boven de werkbank rinkelde. Het was boer Brandsma die vroeg of de jongens een V-snaar voor de tractor konden brengen. Klinkhamer zocht een snaar uit het magazijntje en vijf minuten later voeren Hielke en Sietse er reeds mee in de Kameleon over het meer.

„Wij zijn een sneldienst," vond Sietse en hij stuurde naar de stenen brug over de poldervaart. Zij gingen onder de brug door en dan in een smalle, bochtige vaart verder. Spoedig bereikten zij de boerderij van Brandsma.

Jan, de knecht, kwam de snaar gauw in ontvangst nemen, want hij had veel werk met de tractor te doen. Hielke en Sietse bleven kijken hoe Jan de snaar aan de motor monteerde.

Toen hij klaar was, vroeg Sietse: „Waarom heb jij de dynamo er niet bij aangekoppeld?"

„Drommels," riep Jan. „Dat vergat ik. Haastige spoed is een olifant in een porseleinkast! Goed, dat jij het zegt, Sietse, anders was de accu mooi zonder stroom geraakt!"

De snaar werd goed gelegd en de motor gestart. Alles bleek nu in orde en Jan reed het weiland in om zijn werk te hervatten.

Boer Brandsma kwam kijken. „Ha, heren Klinkhamer," begroette hij de jongens. „Jullie hebben de nieuwe snaar gebracht? Dat is vlug! Ik geloof dat mijn vrouw wel een stuk koek voor jullie heeft. Kom maar even mee."

Hielke en Sietse kregen ieder een groot stuk koek. Maar daar kwam Wodan, de grote herdershond, die ook wel koek lustte aan. Wodan drong zich bedelend tegen de jongens aan en werd natuurlijk royaal getrakteerd. Toen alles op was, gaf Wodan een lik over Sietses hand alsof hij hem bedankte. De jongens streelden Wodan over zijn kop en vertrokken dan.

„Als wij bij Brandsma gaan inbreken, zal Wodan ons niets doen," meende Sietse.

„Vertrouw daar maar niet op," antwoordde Hielke. „Ik denk dat Wodan wel gaat blaffen, want hij is wel lief, maar ook reuze waaks!"

De Kameleon voer terug naar het meer en dan naar de Woudaap om Kees af te halen.

Kees stond op de omloop van de molen en riep: „Ik kom!" Langs de leuning van een trap liet hij zich naar beneden glijden en kwam bij zijn vrienden in de Kameleon.

„De auto van de projectversierder staat ginder op de dijk," vertelde hij. „Ik zou weieens willen weten wat die man daar uitvoert!"

„Dan gaan we kijken," besloot Sietse en snel voeren zij naar de plaats waar een blauwe personenauto op de dijk stond. Het was vlak bij het punt waar de dijk de weg naar het dorp bereikte. Geruisloos liet Sietse de Kameleon in een rietkraag glijden tot vlak bij de auto. De projectontwikkelaar, de heer Jongejans, was niet te zien, dus kropen de jongens de dijk op en gluurden over de kruin.

Daar zat meneer Jongejans met een al wat oudere heer in het gras. Zij bekeken een tekening en wezen naar het dorp. Naast hen lagen meerdere tekeningen en Kees fluisterde: „Ik wilde dat ik zo'n papier te pakken kon krijgen, dan konden we misschien ontdekken wat die heren hier uitspoken!"

„Ssst," waarschuwde Hielke. „Luister!"

Ze hoorden de oudere meneer zeggen: „Een strook van tachtig meter moet genoeg zijn. Daarvoor betaalt u per bouwterrein vijftigduizend gulden. En voor iedere woning nog eens vijftigduizend."

„Dat kan niet," antwoordde Jongejans. „Wij kunnen iedere woning niet belasten met honderdduizend gulden, dat wordt te duur. Zestigduizend per bouwterrein zal nog wel gaan, maar dan zijn we wel aan de top!"

„Juist! En hoeveel woningen denkt u er te plaatsen?"

„Beslist niet meer dan tien. Villa's behoren niet zo dicht op elkaar te staan. Dat drukt de prijs!"

De jongens verstonden alles woordelijk en begrepen, dat de heren het plan hadden om tien villa's langs de weg naar het dorp te bouwen.

„Kom," fluisterde Sietse. „Wij weten genoeg!" Ze kropen terug naar de Kameleon en voeren naar de smederij.

„Vader zal er raar van opkijken als hij hoort dat wij het uitzicht over de polder kwijtraken," meende Hielke. Even later holden zij naar de werkplaats om het nieuws aan Klinkhamer te vertellen.

„Vader," riep Sietse, „aan de overkant van de weg worden tien villa's gebouwd. Foetsie is dan het uitzicht over de polder!"

„Ben je nu helemaal betoeterd?" riep Klinkhamer verbaasd. „Wie heeft jullie dat wijs gemaakt?"

„Komt u maar even mee naar buiten," zei Kees. „Daar ziet u twee heren bij de polderdijk zitten met allerlei tekeningen. Wij hebben hen afgeluisterd. Die ene man is de projectontwikkelaar Jongejans!"

Klinkhamer zag de heren zitten. En dan in een opwelling van drift, greep hij zijn fiets en reed snel naar de polderdijk. Bij de heren stapte hij af, greep een tekening en riep: „Wat moet dat betekenen? Willen jullie ons mooie landschap bederven? Weg wezen met die troep! Hier wordt niet gebouwd! Daar zal de hele gemeenschap zich tegen verzetten!"

„De grond is van barones Van Doornwolt en ik ben haar rentmeester," sprak de oudere meneer op hoge toon tegen onze smid. „En de barones beslist wat er met haar grond gaat gebeuren en niet u! Verstaat u dat?"

„Als u teveel babbels krijgt, gooi ik u hier in de sloot! Verstaat u dat?" brieste Klinkhamer. „En nu weg wezen, want mijn handen jeuken!"

„U kunt mij niet intimideren met uw gebrul!" riep de rentmeester. „Het zou een mooie boel worden als één of andere boerendorpssmid kan beschikken over het eigendom van de barones!"

Als antwoord greep Klinkhamer de man en droeg hem naar de auto. Hij opende het portier en wierp de rentmeester lang niet zachtzinnig op de stoel naast de bestuurder. Jongejans was reeds achter het stuur gaan zitten. Hij vond he t verstandiger om hier geen publieke rel van te maken en vertrok dan ook haastig. Een paar tekeningen lagen nog in het gras. De jongens, die ook naar de dijk waren gehold, raapten ze op. Daar kwam veldwachter Zwart. Hij keek Klinkhamer verwonderd aan en vroeg: „U lijkt wel kwaad? Waarom?"

„Ik heb ruzie gehad met de rentmeester van de barones Van Doornwolt! Zij willen tien villa's hier langs de weg bouwen. En u begrijpt wel, dat ik zo'n plan niet kan toejuichen!"

„Nee! Dat vind ik ook geen goed plan," stemde Zwart mee in. „Maar bij mijn weten, is er helemaal geen bouwvergunning voor verstrekt. Het zal dus zo'n vaart niet lopen."

„Bekijkt u deze tekening eens," bood Sietse aan en samen met Klinkhamer bestudeerde Zwart een situatietekening waarop de plattegronden van de te bouwen villa's stonden. De smederij stond er ook op, maar daar was een rood kruis doorheen gehaald.

„Hm," bromde Zwart, „de smederij moet zeker verdwijnen. Die past niet in het milieu bij die dure villa's."

„Ik vecht mij liever dood dan dat ik mij mijn smederij laat afpakken!" riep Klinkhamer. „In wat voor wereld leven we? Kan een projectontwikkelaar zomaar plannen maken waar alles voor moet wijken?"

„Wel, Klinkhamer," suste Zwart. „In ons dorp gebeurt zoiets niet. Iedereen weet dat voor bouwplannen een terrein aan de andere kant van het dorp is aangewezen. Waarom moet er dan zo nodig hier gebouwd worden?"

„Omdat deze grond van de barones is," wist Sietse. „En zij wil geld verdienen."

„Sietse heeft gelijk," vond Klinkhamer. „Het gaat om geld. Het milieu interesseert de heren niet. Er kan hier veel geld verdiend worden en dan deinzen veel mensen voor niets terug. Maar wij houden ze in de gaten."

„Ik ga de burgemeester inlichten," besloot Zwart. Hij stak een tekening bij zich en Klinkhamer behield de andere. Wandelend naast hun fietsen gingen de mannen terug naar het dorp.

„Ik weet niet of er een aanklacht tegen mij zal worden ingediend," bekende Klinkhamer. „Maar ik heb die rentmeester nogal hardhandig in de auto gezet. Hij keek mij aan met ogen die gloeiden van kwaadheid."

„Tja, dat had u beter niet kunnen doen," vond Zwart. „Maar ik vermoed dat de heren zich wel koest zullen houden, omdat zij geen publiciteit willen, zolang hun plannen nog niet zijn goedgekeurd. Zij gaan liever allerlei instanties bewerken om hun doel te bereiken."

„Omkoperij bedoelt u?"

„Onder andere, ja! En waren er getuigen toen u die rentmeester greep?" vroeg Zwart.

„Alleen die projectontwikkelaar."

„Wel, dan maken ze u niets, Klinkhamer. Er moeten minstens twee getuigen zijn en in dit geval was er maar één, die bovendien niet onpartijdig is. Dus kunt u er verder wel om lachen."

Maar lachen deed Klinkhamer nog niet. Hij vond de situatie te dreigend zolang hij geen zekerheid had of er nu we' of niet gebouwd werd. Stel je voor, zijn met hard werken verdiende smederij zou moeten wijken voor rijke villabewoners? Maar zover was het nog niet! Klinkhamer ging weer aan het werk en af en toe sloeg hij extra hard op het ijzer om zijn gramschap te luchten. Sietse nam een zware hamer en sloeg ermee op het aambeeld.

.,Dat is een klap voor Jongejans," riep hij. „En deze is voor de rentmeester! En deze voor de barones. En deze voor de burgemeester als hij toestemming geeft. En deze is voor de aannemer die hier villa's durft te bouwen. En deze is voor . . .!"

, Zo is het wel genoeg, Sietse!" riep Klinkhamer, maar dan moest hij lachen, omdat zijn zoon zo duidelijk toonde hoe hij met zijn vader meeleefde.

De brigadier van de politieboot kwam de smederij binnen. „Is veldwachter Zwart hier niet?" vroeg hij.

„Die is zojuist naar het gemeentehuis gegaan," antwoordde Klinkhamer.

„Bedankt." De brigadier ging naar buiten en Sietse volgde hem.

„Meneer," vroeg hij, „weet u al wat voor medicijnen er in dat pakje zaten? Was het heroïne?"

„Dat was het niet, maar ik kan het niemand aanbevelen om die medicijnen in te nemen! Meer kan ik er niet van zeggen." De brigadier ging naar de patrouilleboot achter het erf van Klinkhamer en vertrok naar het dorp.

Louw kwam ook weer opdagen.

„Ha, Louw," groette Kees. „Heb jij nog nieuws?"

„Ja. Jij mag niet meer langs het Kerkepad fietsen."

„Wie zegt dat?" vroeg Kees verontwaardigd. „Zolang ik al kan fietsen, ben ik daar steeds langs gereden. Er dat zal ik doen zolang ik kan fietsen. Of hou jij mij voor de gek, Louwtje?"

„Wel nee! Ga maar kijken. Ze zijn bezig om bij het begin van het pad een bord te plaatsen met een fietsverbod erop. Het is een rond, wit bord met een rode rand en in het midden staat een fiets afgebeeld. En Kees, jij weet net zo goed als ik wat dat betekent."

„Hm," bromde Kees. „Wie bedenkt zoiets? Het is toch grote onzin dat je niet op zo'n stil pad mag fietsen?"

„Dat heb je aan onze postbode te danken," vertelde Hielke. „Sjoerd kwam met zijn fiets in botsing met de dominee die uit zijn tuin kwam."

„Dat was dus weer iets doms van Sjoerd," vond Kees.

„En daarvoor moeten wij nu allemaal boeten. Nou, ik bedank ervoor!"

„Jij fietst dus wel op het Kerkepad?" vroeg Louw.

„Ik wel," pochte Kees. „En als Zwart mij wil grijpen, ga ik op topsnelheid fietsen en rijd hem desnoods van de sokken."

„We moesten maar gaan varen," vond Sietse. „Kees raakt zo verhit dat hij wel wat afkoeling nodig heeft!"

„Het is toch waar?" mopperde Kees nog. „Door die slome postzegellikker moet ik nu lopen!"

„Maar nu gaan we varen," riep Louw lachend en dan ging het hele stel in de Kameleon en voeren zij naar het meer.

„O ja, ik heb nog een nieuwtje," herinnerde Louw zich. „Wilma en Jaap gaan verhuizen naar Harlingen!"

„Dat wisten wij al," knikte Sietse. „Ze zijn vanmorgen in de smederij geweest om afscheid te nemen!"

„Dat is jammer," vond Kees. „Nu kunnen wij voortaan niet helpen bij het kersen plukken. En die kersen waren juist zo extra lekker."

In de tuin achter het herenhuis staat een grote kersenboom die met toestemming van meneer Kort door de jongens mocht worden leeggeplukt.

„Tja, Kees," spotte Sietse, „het leven in ons dorp wordt er niet beter op. Geen kersen meer plukken, het uitzicht over de polder gaat foetsie en het wordt verboden om op het Kerkepad te fietsen. Als het zo doorgaat, hebben wij straks geen leven meer. Dan emigreer ik naar Amerika of Australië of in ieder geval naar een hoekje achter in de polder!"

„En ga jij dan tussen de koeien lopen grazen?" vroeg Kees.

,;Ja! Maar dan hou ik wel mijn klompen aan, want anders eet ik per ongeluk mijn tenen op."

Louw lachte luid. Die Sietse kon zo verrassend met zijn klompen in het spel komen.

„Zeg, jongens," wees Hielke, „daarginder is Pimmetje Plantinga weer aan het duiken!"

Sietse stuurde naar het grote eiland in het meer en vandaar konden de jongens Pim „duikmans" ongemerkt bespieden. Pim dook steeds opnieuw naar het pakje met „medicijnen".

„Had ik maar een flesje," zei Kees. „Dat deed ik dan vol water met een stevige kurk erop. Ik zou het flesje dan stiekem bij Pim laten zinken en als hij het dan vond, nam hij het mee om pas later te ontdekken dat de inhoud gewoon water is."

„Jij hebt altijd van die mooie bedenksels," vond Louw.

„Toch zou ik die avonturier wel iets willen vragen," zei Sietse. „Want wat hij nu doet, klopt helemaal niet. Kom, we gaan erop af!"

De Kameleon voer naar de raceboot, die aan een in de bodem van het meer geplante vaarboom was vastgebonden. Pim kwam juist weer naar de oppervlakte en Kees vroeg: „Nog iets gevonden?"

„Nee, maar ben ik hier wel op de juiste plaats? Kunnen jullie nog aanwijzen waar het pakje gezonken is?"

„Misschien dichter naar de wal," zei Sietse. „Maar is het nog wel nodig dat u die medicijnen zoekt? De patiënt moest ze heel snel ontvangen, zodat er zelfs een vliegtuig aan te pas kwam! Maar het is nu al ruim een dag later, dan komt de hulp voor de patiënt toch veel te laat, nietwaar?"

Pim zweeg een moment, hij zocht kennelijk naar een antwoord. Dan antwoordde hij: „Voor de patiënt is reeds gezorgd. Met een snelle auto zijn de medicijnen gisteren gebracht. Maar het zijn hele dure medicijnen en daarom doe ik nog steeds mijn best om ze te vinden. Ze kunnen niet spoorloos verdwenen zijn, want de bodem is hier niet modderig. Ik moet alleen de juiste plek ontdekken, dan is het pakje zo gevonden."

„Het kan door de stroming weggedreven zijn," dacht Louw.

„Gisteravond voer de politieboot hier heen en weer," fantaseerde Kees. „Misschien waren ze aan het dreggen?"

„Dreggen?" riep Pim zichtbaar geschrokken.

„Ja," knikte Sietse. „Dat doen ze met een ankertje aan een lijn. Dat sleept dan achter de boot over de bodem van het meer. Ook gebruiken ze wel een sleepnet, daarmee kunnen ze grotere gedeelten

schoonvegen." • „Schoonvegen?" vroeg Pim onrustig.

„U kunt beter aan de politie vragen of zij al iets gevonden hebben," raadde Hielke aan. „Anders blijft u onnodig aan het zoeken."

Pim klom in zijn boot en zat na te denken. Dan vroeg hij: „Kunnen jullie aan de politie vragen of zij hier gedregd hebben? Ik kan het beter zelf niet vragen, want ik heb hen verteld dat het pakje niet zo belangrijk is, als ik nu mijn belangstelling ga tonen dan denken zij meteen dat de inhoud wel belangrijk is!"

„Dat is het toch ook?" vond Sietse. „Dat heeft u zelf verteld!"

„Jawel, maar voor die medicijnen moet je speciale papieren hebben om ze te mogen vervoeren. Doordat er zo'n haast bij de zaak was, hebben ze vergeten de papieren mee te sturen."

„Het is wel vreemd," mompelde Sietse. „Volgens mij klopt er iets niet. Het is niet normaal dat een vliegtuig een pakje in het meer laat vallen en dat u er al een hele dag naar duikt. Dat bewijst dat er wel iets heel bijzonders in moet zitten."

„Ja, hele dure medicijnen! Dat heb ik toch verteld?"

„Bind maar een sleepnet achter de boot," raadde Sietse aan. „Want dit is een begin zonder einde."

De Kameleon voer verder en de jongens zagen hoe Pim zijn boot iets dichter naar de wal bracht om daar opnieuw te gaan duiken. Bij de ingang van het kanaal lag de politieboot achter een rietkraag en de brigadier tuurde door een kijker naar Pim.

„Hij wordt goed in de gaten gehouden," vond Hielke. „De medicijnen komen Pimmetje nog zwaar op zijn maag te liggen!"

Ze voeren het meer rond en naderden de boerderij van Jellema. Op het erf stond Gerben. Hij wenkte naar de jongens.

„Gerben weet weer wat," merkte Kees op. „Laten we voorzichtig zijn, want hij heeft soms vreemde grappen."

De Kameleon legde aan en op het erf werden de jongens door de luidblaffende herdershond, Kara, begroet.

„Koest, Kara!" commandeerde Gerben en dan vroeg hij: „Willen jullie mijn auto wassen? Ik heb er op het moment weinig tijd voor."

„Ja, hoor!" riep Hielke. „Wij mogen ook vaak met je meerijden, dus doen we het met alle plezier!"

Gerben reed de fraaie auto uit de garage en wees de jongens de emmers, borstels, doeken en alles was wat zij nodig hadden en wat allemaal op een bord in de garage stond. Sietse nam een slang die aan de waterleiding gekoppeld was en vulde daarmee enige emmers. Dan schroefde hij een borstel aan de slang en begon het dak te wassen, terwijl zijn vrienden de wielen en bumpers schoon boenden.

„Moet er geen zeep in het water?" vroeg Kees.

„Nee, dat is niet goed voor de lak," wist Hielke. „Het haalt het vet eraf en dan is de kleur minder goed beschermd."

„Juist," fantaseerde Sietse. „Als je een zwarte auto steeds met zeep wast, wordt hij wit, doordat de kleur verbleekt!"

Louw haalde een grote zeemleren lap uit de garage.

„Wat ga je daarmee doen?" vroeg Sietse.

„Ik zal de wieldoppen, de velgen en de bumpers afdrogen," antwoordde Louw lachend. „Of mag dat niet?"

„Nee, jongetje, met die zeem mag je alleen de ramen lappen en de rest doe je met doeken."

„Louw heeft nog nooit een auto gewassen," spotte Kees.

„Jij dan wel?" vroeg Louw.

„Ja zeker. Die van mijn vader," pochte Kees.

„Jouw vader heeft nooit een auto gehad," wist Louw.

„Wel waar! Hij staat in de schuur," fantaseerde Kees.

„Wie? Je vader? Dat klopt dan wel," riep Louw glunderend. Dat had hij toch even mooi gezegd!

„Jij bent jaloers," plaagde Kees. „Omdat jouw vader geen auto heeft. Maar de mijne heeft een Rolls Royce en die staat in het schuurtje."

„Daar kan zo'n auto nooit in, Kees," merkte Hielke op.

„Komen jullie straks maar kijken," hield Kees vol en dan begon hij luid te zingen: „Als mijn vader in zijn Rolls rijdt, dan slaat hij een recordtijd ..."

Dat zingen klonk zó vals, dat zijn vrienden hem probeerden te overstemmen door nog luider te zingen. Kara begon er zachtjes van te janken om dan plotseling woedend te blaffen tegen een man die met zijn auto het erf op kwam rijden en bij de jongens stopte.

Het was boer Nauta die in een kleine boerderij aan de andere kant van het dorp woonde. Hij was een paar jaar ouder dan Gerben en hij werkte hard om toch van de te kleine boerderij te kunnen leven. Hij durfde niet uit de auto te stappen, omdat Kara zo tekeerging. Daarom vroeg hij de jongens of zij Gerben even wilden roepen. Dat bleek niet nodig te zijn, want Gerben kwam reeds uit de grote hooischuur en riep: „Koest, Kara! Af!" De trouwe viervoeter gehoorzaamde en ging voor de auto zitten waken.

„Stap maar uit, Dirk," nodigde Gerben. „De hond doet niks als ik erbij ben."

„Het is wel een kwaaie rakker," vond Nauta. „Wel, Gerben, ik zit een beetje in de perikelen. Ik raak een strook land kwijt."

„Een strook land? Waar?" vroeg Gerben verwonderd.

„Een strook van tachtig meter breed, langs de weg vanaf het dorp naar het meer. Want daar komen villa's," riep Sietse. „Mijn vader neemt het niet, want dan gaat het mooie uitzicht over de polder verloren!"

„Nee, maar," riep Nauta verbaasd. „Volgens de rentmeester is alles nog diep geheim. Ik mag er met niemand over praten!"

Gerben lachte uitbundig. „En die kwajongens weten alles al! Geen geheim zo groot of de „snuffelschippers" zijn er al mee bekend!"

„Tja," zei Nauta. „Als jullie er alles van weten, vertellen jullie dan maar aan Gerben wat de plannen zijn."

„Er moeten tien villa's gebouwd worden. En voor elk stuk bouwterrein ontvangt de rentmeester zestigduizend gulden," vertelde Hielke. „Maar volgens Zwart mag daar niet gebouwd worden. Er is helemaal geen vergunning voor. Maar wij hebben er wel een tekening van in de smederij."

„Ja," riep Sietse. „En daar staan de plattegronden op van tien villa's en ook van onze smederij met een rood kruis erdoor. De smederij moet verdwijnen, want die past niet bij deftige villa's."

„Tjonge, ik val van de ene verbazing in de andere," vond Gerben. „En beslist die rentmeester dat allemaal?"

„Ja, ja," bevestigde Nauta. „Die man heet Plantinga en dat is een ware dictator. Alle boeren die een bedrijf van de barones huren, krijgen rillingen als die man op bezoek komt. Wij moeten steeds meer huur betalen, maar mogen dat niet opgeven aan de belasting."

„Je bedoelt, dat jullie nog steeds de huur opgeven van jaren geleden?" begreep Gerben. „Terwijl jullie allang het dubbele betalen?"

„Het driedubbele," verbeterde Nauta. „En waar blijft dat geld? Van eenderde deel wordt dus belasting betaald en de rest is zwart geld. En als wij aanmerkingen maken, worden wij van de boerderij gezet. De strook weiland waarop de villa's komen, raak ik dus kwijt, maar ik moet toch het volle pond aan huur betalen. Dat vind ik niet billijk, heb ik gezegd en toen antwoordde de rentmeester: „Ik wil wel aan de barones vragen of u iets minder mag betalen, maar ik vrees dat het verzoek wordt afgewezen. De barones heeft veel geld nodig om haar landgoed te kunnen blijven bewonen. De meeste bezitters van landgoederen lijden vaak armoe. Tja, als je die man zo hoort praten, zou je nog medelijden met de barones krijgen!"

„Krijg dat maar niet," bromde Gerben. „Die inhalige dame weet zich best te redden. Heb je de barones weieens gesproken?"

„Ikke?" riep Nauta verbaasd. „Man, daar krijgt een gewone boer toch geen kans toe? Alles moet met de rentmeester geregeld worden en mevrouw zit goed verzorgd in haar fraaie buitenplaats en denkt: laat de boeren maar dorsen!"

„Dus jij raakt land kwijt, Dirk?" begreep Gerben. „Maar kun jij dan wel al je koeien houden?"

„Dat wordt juist een groot probleem," knikte Nauta. .Ik moet er al af en toe voer bij kopen en dat kost geld. Nu kan ik dertig balen hooi krijgen van mijn zwager Hornstra. Je weet wel, hij woont achter in de polder. En daarvoor kwam ik vragen of ik de praam mag lenen."

„Natuurlijk wel. En de jongens willen wel helpen met hun motorboot, nietwaar, vrienden?"

„Welja. Wij hebben tijd genoeg," riepen de jongens.

„Goed zo," zei Gerben. „Als jullie hadden geweigerd, hadden jullie mijn auto nooit meer mogen poetsen. Ga jij vanmiddag, Dirk?"

„Als het kan, graag! Kunnen de jongens hier dan om één uur zijn?"

„Afgesproken," riep Sietse.

Nauta bedankte Gerben voor de medewerking en ging terug naar zijn boerderij. De jongens droogden de auto af en kregen een pluimpje van Gerben voor hun werk.

„Jullie hebben het keurig gedaan," vond hij. „Waarmee kan ik jullie belonen?"

„Geef mij maar een kwartje," zei Kees. „Daarvoor koop ik een beker chocolade bij de studenten."

„Bij de studenten? Hebben die ook al een café?"

De jongens vertelden van de automaat waaruit je een beker chocolademelk kreeg als je er een kwartje inwierp.

„Goed! Dan krijgen jullie allemaal een kwartje," besloot Gerben. „Maar wees wel voorzichtig met dit soort automaten, want in de stad zijn er rare dingen mee gebeurd. In plaats van chocolademelk kwam er sterke drank uit. Twee kleine jongens werden er stomdronken van. Zij gingen midden op de straat zitten en legden het hele verkeer stil. Twee agenten hielpen hen weer op de been, maar de jongens liepen waggelend een paar meter en ploften toen weer neer. Iedereen dacht dat zij zwaar ziek waren en per ambulance werden zij naar het ziekenhuis gebracht. Daar ontdekten de dokters, dat alcohol de oorzaak van de ziekte was. En daarmee wil ik maar zeggen dat je door het drinken uit een automaat binnen de kortste keren in het ziekenhuis terecht kunt komen!"

„Dat risico neem ik!" riep Kees lachend en hij hield zijn hand op. Gerben gaf de jongens ieder een kwartje en wenste hen smakelijk eten, want het was al bijna twaalf uur.

De Kameleon voer naar huis en bij de Woudaap ging Kees aan wal. Zijn vrienden gingen met hem mee.

„Wij willen de Rolls Royce van je vader zien," lachte Louw.

„Dat kan," beweerde Kees en hij ging het schuurtje naast de molen binnen. De vrienden volgden hem op de voet. Kees klom op een oude stoel en nam van een bord aan de wand een sigarenkistje. Dat opende hij en toonde de jongens een afbeelding van een Rolls Royce op de achterkant van het deksel.

„Zie je dat, Louwtje?" riep Kees. „Dit is de Rolls Royce van mijn vader."

Op dat moment kwam Dijkstra binnen. Hij keek verwonderd naar zijn zoon op de stoel met een sigarenkistje.

„Wat moet dat?" vroeg Dijkstra nors.

„Kees laat ons uw Rolls Royce zien," verklaarde Sietse.

„Ben je weer bezig, fantast?" mopperde Dijkstra. „Zet dat kistje op zijn plaats en neem de Rolls Royce van moeder, want jij moet als de drommel zout halen!"

„Kan dat nog wel voor twaalf uur?" twijfelde Kees.

„Als jij opschiet, kan het best. Vooruit. Trek maar eens wat vlugger aan je luie benen," commandeerde Dijkstra.

„Kom, jongens, wij gaan ook," riep Sietse en hij holde naar de Kameleon. Louw en Hielke volgden hem en nauwelijks waren zij aan boord of Sietse gaf vol gas. Op topsnelheid ging de Kameleon ervandoor.

„Wat krijgen we nou?" vroeg Hielke verbaasd. „Waarom heb jij zo'n haast?"

„Ik wil gelijk met Kees in het dorp zijn," zei Sietse. „Als die slome langs het Kerkepad fietst, kan hij best een bekeuring krijgen."

„Ai, ja!" riep Louw. „Wij hadden Kees moeten waarschuwen dat het daar verboden is te fietsen!"

„Dat heb je hem al verteld, Louw," herinnerde Sietse hem. „En Keesie beweerde toen dat hij Zwart desnoods ondersteboven zou rijden. Nou, en dat wil ik wel eens zien!"

Louw ging staan en keek naar de Woudaap. „Ja, jongens! Kees is juist het Kerkepad opgegaan. Kunnen wij het halen om gelijk met hem op het Raadhuisplein te zijn?"

„Natuurlijk wel," beweerde Sietse. „Wij zijn al bijna bij de brug."

Ze voeren de vaart in en dan naar het Raadhuisplein. Vlug holden zij het plein over en daar kwam Kees over het Kerkepad fietsen.

„Halt," riep Sietse. „Het is hier verboden te fietsen!"

„Schreeuw niet zo," mopperde Kees. „Zwart kan het wel horen."

Maar Zwart had vanuit het gemeentehuis reeds gezien hoe Kees in overtreding was. Hij zou die kwajongen van Dijkstra meteen even een lesje geven. Met grote stappen kwam onze veldwachter naar de vrienden en riep bars: „Jij bent in overtreding, Dijkstra! Ik kan jou een boete geven!"

„Waarvoor?" vroeg Kees met een heel onschuldig gezicht.

„Jij hebt dat bord met die fiets erop toch wel gezien, nietwaar?" bulderde Zwart. „En jij hebt op school geleerd wat dat betekent! Of waren die lessen te moeilijk?"

„Maar ik heb niets verkeerds gedaan," riep Kees. „Op dat bord staat een herenfiets. Dus verboden voor herenfietsen. Maar ik heb een damesfiets!"

De vrienden lachten luid en Zwart keek Kees verbluft aan. Hoe bedacht die knaap het zo gauw om zoiets ter verdediging aan te voeren? De torenklok liet twaalf slagen over het plein galmen.

Kees riep: „Nu kan ik niet meer naar de winkel om zout te halen. En moeder heeft geen kruimeltje meer in huis!"

„Tja, Kees," zei Zwart heel wat gemoedelijker. „Kijk, zie jij daar honderd meter verder dat blauwe bord staan met die witte fiets erop? Weet jij wat dat betekent?"

„Ja, daar mag wel gefietst worden."

„Juist. Als jij nu in het vervolg die honderd meter even gaat lopen, krijg jij van mij zout."

„Dat vind ik geweldig van u," riep Kees spontaan en hij ging met de veldwachter mee naar huis waar hij van mevrouw Zwart een pak zout kreeg.

„Wat kost het?" vroeg Kees.

„Het kost jou een dikke boete als ik jou daar ooit weer zie fietsen," dreigde Zwart. „En nu ingerukt, mars!"

„Welbedankt," lachte Kees en vanaf die dag hield hij zich strikt aan het verbod om op een gedeelte van het Kerkepad niet te fietsen. Thuis vertelde Kees hoe en van wie hij het zout had gekregen.

„Dat heeft Zwart goed aangepakt," vond Dijkstra. „Hij is een echte psycholoog!"

„Is dat een scheldnaam?" vroeg Kees. „Laat Zwart het maar niet horen!"

„Heb je nog meer van die flauwe grappen?" vroeg Dijkstra.

„Hier hoeft niemand flauw te zijn," riep Kees. „Ik heb toch „politiezout" meegebracht?"

Dijkstra werd boos en stond op van zijn stoel en dat deed Kees toen ook gauw.

„We gaan eten!" kwam moeder meedelen en toen gingen vader en zoon weer zitten. Om je eten koud te laten worden voor „politiezout" is phygologies of zoiets gezien, niet juist! Dat weet toch iedereen?

HOOFDSTUK 3 Chantel gaat telefoneren

Kwart voor één was Louw alweer present in de smederij.

„Heb je goed gegeten?" vroeg Sietse. „Kreeg je krachtvoer? Want je moet balen hooi sjouwen. Als je dat niet kunt, is het beter dat je maar thuis blijft."

Louw keek een moment verbaasd en begon dan te lachen. Spottend riep hij: „Als het moet, slinger ik een pakje hooi over het dak van de smederij."

„Dat zou ik weieens willen zien," lachte Sietse.

„Oké, voor een kwartje doe ik het," hield Louw vol.

„Laat je niets wijs maken, Sietse," kwam Hielke tussenbeide. „Als Louw een heel klein baaltje hooi maakt, dat hij zonder veel inspanning over het dak kan gooien, ben jij je kwartje kwijt!"

„Wel nee!" lachte Louw. „Ik had het kwartje niet aangenomen. Wij zijn toch goede vrienden, nietwaar?"

„Goed zo, supervriend!" riep Sietse. Jij mag met ons mee en jij hoeft de hele middag niets te doen. Kom we gaan!"

Drie minuten later voer de Kameleon over het meer naar de Woudaap. Op de dijk fietste boer Nauta.

„Nauta spaart zijn auta," rijmde Sietse. „Hij moet op de centjes passen, zijn veestapel is te klein om er ruim van te kunnen leven."

Bij de Woudaap kwam Kees aan boord.

„Ha, die hooischippers!" riep hij vrolijk. „Het kan een mooi tochtje worden, want het is prachtig weer."

„Jij praat straks wel anders als je loopt te zweten van het sjouwen met de balen hooi," voorspelde Sietse.

„Zweten is gezond," vond Kees. „Het lichaam verliest dan wel zout, maar wij hebben thuis zwart zout en daarmee vul ik het verlies wel weer aan!"

„Ik heb nog nooit zwart zout gezien. Is dat ongezuiverd?" vroeg Louw.

„Nee, het is van veldwachter Zwart, suffie. Ik kreeg het van hem cadeau, omdat ik een brave jongen ben."

„Ik weet wel dat jij een fantast bent," lachte Sietse. „Maar braaf ben je niet. Jij bent net zo ondeugend als wij!"

„Dat is waar," bekende Kees. „Door mijn omgang met jullie ben ik zo geworden!"

„Ja, ja!" riep Hielke. „Het zal de eerste keer niet zijn dat wij de schuld krijgen. Maar één ding is waar wat jij zegt!"

„En dat is?" vroeg Kees heel nieuwsgierig.

„Dat het mooi weer is," antwoordde Hielke laconiek.

Louw lachte luid om het onnozele gezicht dat Kees trok.

Voor de wal lag de praam bij de boerderij van Jellema. De Kameleon werd achter de praam vastgebonden. Vanaf het erf kwam Nauta met een vaarboom die hij in de praam legde.

„Zo, jongens, kunnen we vertrekken?" vroeg hij.

„Jawel, Nauta. We zijn gereed voor de strijd!" riep Sietse.

Nauta maakte de touwen van de praam los en de Kameleon begon te duwen. Snel voeren ze naar de stenen brug.

„Jullie hebben een beste boot," prees Nauta. „Maar dat weet iedereen. Het heeft al vaak in de krant gestaan!"

„De krant brengt de leugens in het land," rijmde Kees.

„Vind jij het geen beste boot?" vroeg Nauta.

„Jawel, maar als de motor weigert en je moet met de peddel verder varen, dan is de boot bijna niet vooruit te branden. Zo'n zwaar bakbeest is het!"

Ze naderden de brug en Sietse stuurde de praam naar de doorvaartopening. Hij liet de boten langzaam drijven om een botsing met een mogelijke tegenligger te voorkomen. En plotseling was er een tegenligger. Er klonk motorgeronk en dan een luide klap! Een raceboot was met flinke snelheid tegen de praam gebotst.

„Welke idioot vaart hier zo onverantwoordelijk?" riep Nauta geschrokken. Die „idioot" was Pim Plantinga, die scheldend de jongens de schuld gaf van de aanvaring.

„Het is onverantwoordelijk om zulke kwajongens met een motorboot te laten varen!" brulde hij. „Hun vader zal de schade moeten vergoeden!"

„Ik vind dat de jongens helemaal geen schuld hebben," antwoordde Nauta geërgerd. „U voer veel te hard, daardoor kon een botsing niet uitblijven!"

„Wacht even," bromde Pim en hij gluurde met halfgesloten ogen naar Nauta. „U heeft een boerderij van de barones in pacht, nietwaar? Dan verplicht ik u om voor mij te getuigen dat het niet mijn schuld was, maar die van de jongens. En anders heeft u de langste tijd op de boerderij gewoond."

„Schep niet op, stuk verdriet!" schold Sietse. „Wij weten allang wat er in dat pakje zat!"

Pim schrok ervan. „Hebben jullie het gevonden?" vroeg hij nogal onrustig.

„Wij mogen niets zeggen," zei Hielke.

Nauta keek heel verbaasd. De hooghartige Pim was plotseling veranderd in een aarzelende stotteraar. En dan stapte veldwachter Zwart van zijn fiets en keek even naar de raceboot. Hij haalde zijn opschrijfboekje te voorschijn en vroeg aan Pim: „Hoe is uw naam?"

„Waarom moet u dat weten?"

„Omdat u een aanvaring heeft veroorzaakt!"

„Maar daar heeft u niets van gezien. Die kwajongens zijn schuldig! Zij zijn veel te jong om met een motorboot te varen!"

„U veroorzaakte de aanvaring, doordat u veel te snel voer. Dus vertel maar gauw hoe u heet."

„Ik voer helemaal niet snel."

„Dat deed u wel! Overal drijven losgeslagen rietpollen in de vaart en dat is een duidelijk bewijs van het te snel varen!"

„Daar ga ik niet op in. U kunt me nog meer vertellen!"

„Meneer Zwart," riep Sietse, „hij heet Pim Plantinga. Zijn vader is rentmeester bij de barones Van Doornwolt in Zwaagsterloo."

„Hoe weet jij dat allemaal?" vroeg Pim verbaasd.

„Wij weten alles. En wij niet alleen!" riepen de jongens.

„En ik weet ook genoeg," verklaarde Zwart. „Meneer Plantinga uit Zwaagsterloo, u krijgt het procesverbaal wel thuisgestuurd."

„Maar ik heb geen aanvaring gehad. Ik dien toch ook geen aanklacht in?" Pim probeerde het kennelijk over een andere boeg te gooien.

„Hoe komt uw boot dan zo beschadigd?" wilde Zwart weten.

„Hij had een botsing met een zonnestraal!" riep Kees lachend.

„De boot viel in een luchtzak," wist Sietse.

„Hij botste op een walvis," fantaseerde Louw.

„Zijn boot voer tegen een rietstengel," bedacht Hielke.

Pim keek heel kwaad naar het vrolijke viertal. Dan voer hij achteruit, zodat de praam kon passeren en racete vervolgens het meer op naar Jonkersveen.

„Wat een vertoning!" riep Nauta uit. „Op de weg rijden ze tegenwoordig elkaar in de soep, maar dat begint er hier ook al op te lijken!"

„Wij houden de boosdoeners wel in de gaten," verzekerde Zwart. „Zeg, jongens, duwen jullie de losgeslagen pollen weer naar de kant?"

„Jawel, meneer Zwart," knikte Kees, want de veldwachter had hem ook geholpen.

Hielke, Louw en Kees gingen bij Nauta in de praam en met z'n vieren duwden zij met de peddel, de vaarboom, een stuk plank en de pikhaak, tijdens het varen alle losdrijvende rietpollen terug naar de wal. Het bleek dat Pim een heel eind in de polder had gevaren, want onze „opruimers" bleven aan het werk, totdat de boerderij van Hornstra bereikt was.

„Kijk," wees Kees. „Verderop drijven geen pollen meer. dus is Pim ook bij Hornstra geweest!"

Ze legden aan en werden door de zwager van Nauta verwelkomd.

„Dag, Dirk, alles goed?" vroeg Hornstra.

„We maken ervan wat ervan te maken is," antwoordde Nauta. „Heb jij bezoek gehad van Pim Plantinga?"

„Ja, dat klopt! Hoe weet jij dat?"

„Zijn boot heeft langs de hele vaart rietpollen losgeslagen. Maar bij jouw boerderij dreven de laatste pollen!"

„Tja, Dirk, die lanterfanter kwam mij bedreigen. Hij eiste dat ik de hypotheek op mijn boerderij binnen een week aflos, anders gaan zij beslag leggen op mijn bedrijf. Maar ik heb een contract waarin staat dat ik het geleende geld pas over tien jaar moet hebben terugbetaald! Ik betaal de aflossingen steeds stipt op tijd dus kan niemand mij iets maken!"

„Die rentmeester en zijn zoon beginnen zich wel te roeren," vond Nauta. „Wat zou daar achter steken?"

„Geldhonger," dacht Hornstra. „Want die mooie zoon zei: „Als u meer rente betaalt, zullen wij niet tot beslagname overgaan." Weet je wat ik daarop geantwoord heb? Verdwijn! Van mijn erf af! Jij hebt hier niets te maken!"

„Daar moetje toch voorzichtig mee zijn!" waarschuwde Nauta. „Tegen die hoge heren verlies je het altijd!"

"Ben je gek, Dirk? Ja, als je bang bent, lopen ze over je heen. Maar je moet je tanden laten zien! Sla ze desnoods op hun falie!"

„Ik ben wel wijzer. Dan kom ik voor het gerecht!"

„Juist en dan krijgt het publiek te horen wat de praktijken van de heren zijn. En dat zou weieens heel goed kunnen zijn."

„Jij wilt mij toch niet opstoken?" vroeg Nauta.

„Wel nee, Dirk. Het komt wel zoals het komen moet! Kijk, hier heb ik het hooi. Het ziet er goed uit, hè?"

Op de wal stond een rij balen hooi. Nauta trok er een toefje uit en rook eraan.

„Het is prima," oordeelde hij. „Dit lusten de koeien wel. Zullen we meteen gaan laden?"

Hornstra en Nauta wierpen de pakken hooi in de praam en de jongens stapelden ze op. Het werk was gauw klaar en daarom gingen ze met z'n allen een kopje thee drinken.

De mannen spraken over mogelijkheden om meer uit hun bedrijf te halen, zoals het fokken van kalveren of het mesten van varkens. Maar daar waren veel bezwaren tegen, zoals het bouwen van stallen, het opslaan van voer, enzovoort.

„Ga renpaarden fokken," raadde Kees aan.

„Dat is een goed idee," vond Hornstra lachend. „Dan ben ik binnen een jaar al mijn zorgen kwijt en de boerderij ook. Het klinkt allemaal prachtig als een paard een grote prijs wint, maar de onkosten zijn meestal groter dan de winst. Dus daar beginnen we niet aan."

„Wij zullen op dezelfde manier moeten doorploeteren," meende Nauta. „Enfin, als we maar gezond blijven. Zullen we naar huis gaan, jongens?"

Er werd afscheid genomen en dan begon de Kameleon de praam weer te duwen. Kees ging languit op het hooi liggen en viel in slaap. Ze konden nu vlugger door de vaart varen dan op de heenweg en zonder hindernissen bereikten zij het meer.

„Zeg, jongens?" vroeg Nauta. „Als wij mijn fiets bij Jellema inladen, hoef ik niet speciaal terug om haar te gaan halen. Het kost allemaal tijd en ik heb het nogal druk. De melk moet op tijd klaarstaan voor de fabriek."

„Wel, Nauta, wij brengen de lege praam wel terug, dan kunt u bij uw werk blijven," zei Hielke. Nauta knikte goedkeurend, die jongens waren prima helpers.Kees sliep als een os, maar toen de boten bij Jellema's boerderij aanlegden, was Kees meteen wakker en sprong op de wal.

„Haal jij mijn fiets even uit de wagenloods?" vroeg Nauta. Kees holde het erf op en kwam fietsend terug. Nauta zette het rijwiel in de praam.

„Spring op het hooi, Kees!" riep Sietse. „We gaan verder!"

„Ik ga naar de studenten," riep Kees. „Tot ziens!" En hij holde naar de Mariahoeve. Onze schippers gingen weer varen.

„Is Kees ook een student?" vroeg Nauta lachend.

„Hij is een chocoladestudent," vertelde Sietse. „Er hangt een automaat in de eetzaal, waaruit je bekers chocolade kunt krijgen!"

Ze voeren langs de Woudaap. Dijkstra stond te kijken.

„Waar is Kees?" vroeg hij.

„Bij de chocolade-automaat van de studenten. Hij had zó'n dorst," riep Sietse.

„Dorst?"

„Ja, van het zwarte zout!" riep Louw en hij lachte luid om het verbaasde gezicht dat Dijkstra trok. Met die jongens kon je nooit een verstandig woord wisselen, vond onze molenaar, dat leerden ze allemaal van Gerben.

De boten naderden de brug en Sietse stuurde er keurig onderdoor. Ze voeren het dorp door en naderden de boerderij van Nauta. Daar werd de praam stevig vastgelegd en de balen hooi gelost. Ze werden in de berm van een laag dijkje opgestapeld.

„Hoe moet het nu verder?" vroeg Hielke.

Nauta vertelde, dat hij de pakken met een wagentje over de dijk naar de schuur zou brengen. Maar dat hij eerst moest gaan melken. Tegen de avond zou zijn vrouw hem wel helpen bij het binnenhalen van het hooi. Dat vonden de jongens te gek. Zij besloten het hooi in de schuur te brengen en haalden het wagentje, dat op het erf stond. Vijf balen hooi legden ze op het wagentje en zo brachten ze in zes ritten al het hooi in de schuur. En toen sloeg de torenklok zes uur.

„Wat? Zes uur?" riep Louw. „Dan moet ik naar huis!"

„Wij ook!" knikten Hielke en Sietse en zij haastten zich aan boord en voeren snel terug.

Bij het erf van Vrolijk sprong Louw op de wal. De Klinkhamertjes gingen door.

„We gaan eerst eten, en daarna brengen we de praam terug," stelde Hielke voor.

„Natuurlijk," vond Sietse. „Als Gerben de praam nodig heeft, belt hij maar."

Ze legden de boten achter het erf vast en holden in huis. Moeder stuurde hen meteen weer naar buiten. Het hooi moest eerst van hun kleren worden geklopt. Daarna mochten zij aan tafel om een stapel boterhammen zo vlug mogelijk kleiner te maken.

„Jullie hebben zeker hard gewerkt?" merkte Klinkhamer op. „Was er veel hooi te vervoeren?"

„Dertig balen," zei Hielke. „Ze waren niet zwaar. Maar op de heenreis konden we niet opschieten. We moesten steeds losgeslagen rietpollen naar de wal duwen. De zoon van rentmeester Plantinga was daar met zijn raceboot veel te snel doorheen gevaren."

„Maar wij hebben hem een beste opdoffer verkocht," zei Sietse.

„Wat? Hebben jullie gevochten?" vroeg Klinkhamer ontstemd. „Waar was dat voor nodig?"

„Wel," fantaseerde Sietse, „u greep de vader, dus grepen wij de zoon!"

„Zijn jullie nu helemaal gek geworden?" bulderde Klinkhamer kwaad.

Hielke vertelde gauw van de botsing met de raceboot en dat Zwart er een procesverbaal van had opgemaakt. Ook vertelden de jongens met wat voor soort boodschap Pim bij boer Hornstra was geweest.

„Hm," bromde Klinkhamer, „het begint op afzetterij te lijken. Die Plantinga's deugen niet."

„Het zijn slechte planten. Het zijn distels!" riep Sietse en hij smeerde extra honing op zijn brood. Het leven kon best zoet zijn, maar sommige mensen maakten het zuur. Het was halfzeven toen Hielke en Sietse naar de boerderij van Jellema voeren om de praam terug te brengen. Het was windstil en de jongens genoten volop van het rustige tochtje. Bij de boerderij werd de praam stevig vastgelegd en de vaarboom naar de wagenloods gebracht. Vanuit de bungalow zag Gerben de Klinkhamertjes, hij tikte op het raam en wenkte de jongens om even binnen te komen. Dit deden ze graag, want bij Gerben was het altijd gezellig. Chantel, de vrouw van Gerben, deed open.

„Hallo, Chantel! Alles goed met je?" vroeg Hielke en hij gaf haar een hand en dat deed Sietse ook.

„Welkom, vrienden," zei Chantel lachend. „Hier is alles wel aan boord. Loop maar naar binnen, de directeur zit in de kamer!"

„Hallo, Gerben. De praam is weer terug. Namens Nauta nog wel bedankt!"

„Er zitten een paar krassen op de boeg," vertelde Hielke. „Pimmetje Plantinga botste er tegenaan met zijn raceboot. Dat gebeurde onder de betonnen brug!"

„Plantinga? Wie is dat ook weer?"

„De rentmeester van barones Van Doornwolt," vertelde Sietse. „Zijn zoon heet Pim en die vaart met een raceboot."

„En is die raceboot stuk?"

„Wel flink ingedeukt," vertelde Hielke. „En Zwart maakte procesverbaal op. Tegen Pim natuurlijk!"

„En weetje wat er grappig was?" zei Sietse. „Die Pim verlangde van Nauta dat die moest getuigen dat wij de schuldigen waren. Anders zou Pimmetje ervoor zorgen, dat Nauta van de boerderij werd gezet!"

„En dat noem jij grappig?" riep Gerben verontwaardigd. „Dat is chantage! Die Plantinga's deugen niet! Het zijn oplichters en afpersers!"

„Kom nou, Gerben," suste Chantel. „Waar maak jij je dik om? Jij hebt niets met die rentmeester te maken. Jij bent toch eigen baas?"

„Gelukkig wel," riep Gerben. „Een boer die het land bewerkt, behoort eigenaar van de grond te zijn. Die grond moet hij niet van een luie rijkaard behoeven te huren. Dat is onbillijk. Een ander plukt dan de vruchten van de boer zijn arbeid. En die arbeid is zwaar. Er wordt niets aan de boer cadeau gegeven. Daarom is het .een schande dat de boeren een driedubbele huur aan de barones moeten betalen. Dat is je reinste afzetterij!"

„Waarom betalen de boeren dat dan?" vroeg Chantel. „Zij kunnen het toch weigeren? Als zij dat gezamenlijk doen, kunnen zij veel bereiken!"

„Juist, maar dan moeten de boeren zich organiseren! Iemand zal dan een lijst moeten samenstellen waar al de deelnemers hun handtekening op moeten zetten. Als de rentmeester ontdekt wie er met de lijst langs al de boeren gaat, wordt die boer meteen op straat gezet. Dus wil niemand de lijst van protesterende boeren opstellen en aanbieden. Een boer is reuze gehecht aan zijn bedrijf en daar maakt de rentmeester handig gebruik van om hen uit te buiten!"

„Dan moet iemand die geen huurder is een lijst bij de barones aanbieden," bedacht Sietse. „Kan jij dat niet doen, Gerben?"

„Ikke? Waarom juist ik?"

„Dat doe ik wel," zei Chantel resoluut en zij nam het telefoonboek en zocht het nummer van barones Van Doornwolt te Zwaagsterloo.

„Nu zullen we wat beleven," riep Gerben spottend en hij ging er eens goed voor zitten om het telefoongesprek zoveel mogelijk te kunnen volgen.

Chantel draaide het nummer en de barones kwam zelf aan het toestel.

„Mevrouw," zei Chantel, „u spreekt met Chantel Loots. Mag ik uw dochter Fenny even?"

„Jawel, zij zit hier naast mij. Een ogenblikje."

En dan kwam Fenny. „Met wie spreek ik?" vroeg ze.

„Met een oude schoolvriendin uit de stad! Met Chantel Loots."

„Aha!" fluisterde Gerben. „Zit dat zo?"

Er ontspon zich een heel geanimeerd gesprek tussen de twee dames. Chantel vertelde dat zij getrouwd was en in een mooie bungalow bij het meer woonde. Zij nodigde Fenny uit om eens een kopje thee te komen drinken. Die uitnodiging nam Fenny graag aan en ze vroeg of het goed was, dat haar moeder dan meekwam. Natuurlijk was de barones van harte welkom en zo werd afgesproken dat de vroegere schoolvriendin Fenny en haar moeder over twee dagen een middagje op bezoek zouden komen.

„Zo, dat is dat, Gerben hereboer!" spotte Chantel. „Overmorgen kun jij met de barones de degens kruisen over de te hoge huren!"

„Toevallig ben ik dan niet thuis," beweerde Gerben. „Dan moet ik met de auto naar de stad voor een doorsmeerbeurt."

„Jij kunt mij nog meer vertellen," riep Chantel. „Jij moet geen smoesjes verzinnen, maar resoluut voor je medeboeren opkomen. Jij krijgt er nu alle gelegenheid voor en daar heb ik voor gezorgd! Of moet ik alles alleen doen?"

„Lieve Chantel, jij bent een engel. Jij hebt dit prima georganiseerd en daar zal ik dankbaar gebruik van maken!"

„En als het dan ruzie wordt?" vroeg Hielke.

„Ruzie? Waarom?"

„Wel, als jij aanmerkingen maakt, wordt de barones misschien kwaad. Zij is immers iemand die de boeren afperst, dus is het geen aardige tante!"

„En dat is nog de vraag," meende Chantel. „Als zij zo is als haar dochter Fenny, hoeft er beslist geen ruzie gemaakt te worden. Fenny was een hele leuke vriendin. Zij kwam mij speciaal troosten toen mijn moeder overleden was. Wij konden het samen heel goed vinden. Maar zij ging een tijdje naar het buitenland en zo hebben wij elkaar niet meer ontmoet. Maar ik verheug mij wel op de hernieuwde kennismaking en ik kon duidelijk horen, dat Fenny zich er ook op verheugde. Dus, Gerben, er wordt geen ruzie gemaakt!"

„Dat kan niemand mij hier op mijn eigen grond in mijn eigen huis beletten," plaagde Gerben. „En als het gesprek wel ruzieachtig wordt, steek ik een groot dolkmes rechtop in de tafel."

Hielke en Sietse lachten luid.

„Hij is gek!" verklaarde Chantel.

„Dat wisten wij allang," lachten de jongens.

„Goed, dan krijgen jullie geen thee met koek," dreigde Gerben, maar Chantel trakteerde haar gasten reeds.

Het dochtertje Anna-Renate drong zich tegen Hielke aan en hield hem een stijf gesloten handje voor. Hielke moest raden wat zij in haar knuistje hield. Dat was niet te raden en Hielke probeerde haar handje te openen. Dat lukte niet, want het meisje hield de hand stijf gesloten.

„Ik geef het op," zuchtte Hielke.

Vrolijk lachend opende Anna-Renate haar vuistje en daarin zat. . . niets.

„Die grapjes leert zij van Gerben," vertelde Chantel. „Vader Gerben wil graag een ondeugende kwajongen van haar maken. Een lange neus trekken, tong uitsteken en al dat fraais wordt haar geleerd."

„Ik mag toch zeker wel met mijn eigen dochter spelen?" verdedigde Gerben zich.

„Wat jij spelen noemt," mopperde Chantel.

„Ik zal een doos boetseerklei voor haar kopen," beloofde Gerben. „Wie weet, leert zij dan allerlei leuke dingen te maken en wordt zij later beeldhoudster of pottebakster of zo."

„Ja zeker. Maar dat gebeurt niet," riep Chantel. „En dan het hele huis onder de klei? Ik dank je feestelijk, Gerben Zonderland."

„De jongens van Bottema mochten wel met klei spelen," beweerde Gerben. „En die konden er wat van. Op een dag was moeder niet thuis en gingen de jongens gehaktballen braden. Jawel, van boetseerklei. Ze lagen in het hete vet en werden mooi bruin, maar ook keihard. Toen vader Bottema thuis kwam voor het eten, kreeg hij zo'n gehaktbal op zijn bord. De goede man wist niet wat hem overkwam toen hij het mes in de bal zette. Het mes schampte af op die versteende massa en kwam zó hard op het bord neer dat dit in tweeën brak. Woedend greep Bottema de stenen bal en wierp hem pardoes door een ruit naar buiten. En wie kreeg dat projectiel toen tegen zijn hoofd? Juist! Meneer Zwart! Die werd ook woedend, want het koppen van zo'n harde bal deed flink zeer. Dus nam hij de bal en wierp hem terug. Daarbij sneuvelde weer een ruit. Vader Bottema, geholpen door zijn zoons, die een pan vol ballen hadden, begonnen de veldwachter te bekogelen. Zwart zocht dekking achter een geparkeerde auto en prompt werden daarvan ook alle ruiten stukgegooid. De eigenaar van de auto ging Zwart helpen en gooide al even hard de ballen terug met het gevolg dat er in het huis van Bottema geen ruit heel bleef. De slager maakte een einde aan de veldslag door alle ballen op te vangen in een mand. Hij bracht ze naar zijn winkel en legde ze in de etalage als reclame voor heerlijk gehakt. Zo kregen de jongens van Bottema toch nog eer van hun werk, want de ballen waren natuurgetrouw nagemaakt. Later zijn die jongens grote kunstenaars geworden. Maar tja, mijn dochter krijgt daarvoor niet de kans. Zij mag niet met klei spelen, dus kan zij zich niet ontwikkelen tot kunstenares."

„Arme Gerben," beklaagde Sietse.

„Wil jij weg wezen!" dreigde Gerben.

„Ja, we gaan," besloot Hielke.

De jongens bedankten voor de thee en bij het verlaten van de kamer, riep Gerben hen na: „Vertel aan niemand dat de barones hier komt. Wij willen in alle rust met onze gasten praten. Dat is beter, nietwaar?"

„Meneer Gerben, je kunt op ons rekenen," beloofden de Klinkhamertjes en dan vertrokken ze naar huis.

Vader keek op van zijn krant toen de rakkers nogal onstuimig de kamer binnenkwamen.

„Had Gerben nog iets te vertellen?" vroeg hij.

„Ja! Over de jongens van Bottema, die gehaktballen bakten van boetseerklei," vertelde Sietse. „Soms vraag ik me af of Gerben wel normaal is!"

„Wel, Sietse," antwoordde Klinkhamer, „jij moetje het leven voorstellen als een cirkel. Bij het begin ervan staat de allerzwakst begaafde, laten we zeggen een dwaas. Dan komt er een meer begaafde en zo telkens iemand met steeds meer verstand, totdat op het eind de cirkel sluit met de hoogst begaafde mens. En wat zie je dan? De geniaalste mens staat vlak naast de minst begaafde. Daarom zegt men wel, tussen dwaas en geniaal is bijna geen verschil!"

„Dan begrijp ik het!" riep Sietse. „Gerben schommelt tussen dwaas en geniaal. Af en toe is hij het een of het ander!"

„Gerben is beslist niet dwaas," wist Klinkhamer. „Maar hij heeft het misschien nodig om met grapjes de minder prettige dingen van het leven aan te kunnen!"

„Dat klopt," bevestigde Hielke en bijna had hij verteld wat voor bezoek Gerben te wachten stond, maar hij hield zich aan de belofte om erover te zwijgen.

„Tja," zei moeder, „ik herinner mij dat in de etalage van de slager namaakgehaktballen lagen."

„En waren die van de jongens van Bottema?" vroeg Sietse.

„Er heeft in ons dorp nooit een familie Bottema gewoond," verzekerde Klinkhamer.

„Zie je nou wel?" riep Sietse. „Gerben kan mij nog meer vertellen. Hij bakt ze veel te bruin."

HOOFDSTUK 4 De tandarts

De volgende morgen stopte er een auto bij de smederij. Een keurig geklede jongeman stapte uit en keek over de weilanden naar de polder. Hij liep een eindje terug en keek vandaar naar het dorp. Dan kwam hij terug en zag hoe Klinkhamer en zijn zoons door de ramen naar hem keken. Aarzelend kwam hij naar de smederij en bleef in de deuropening staan.

„Goedemorgen," groette hij beleefd. „Meneer, weet u er ook iets van of hier huizen gebouwd worden?"

„Jawel! Komt u maar verder. Mijn naam is Klinkhamer."

„Aha, mijn naam is Heerema! Ik heb gehoord dat hier huizen gebouwd worden en daar heb ik wel interesse voor, want ik zou mij hier willen vestigen als tandarts."

„Tandarts?" riepen de jongens verrast.

„Ja. Is dat misschien geen goed plan?"

„Uw plan is goed," zei Klinkhamer. „Maar de bouwplannen deugen niet. Hier heb ik een tekening met plattegronden van de villa's. Maar voor de bouw wordt geen toestemming gegeven, want de gemeente heeft bouwterreinen aan de andere kant van het dorp aangewezen. Van wie hoorde u dat hier villa's komen?"

„Dat is een moeilijke vraag, meneer Klinkhamer. Ik hoorde het van iemand die in betrekking is bij een bureau en als ik zijn naam noem, zou hem dat zijn baan kunnen kosten."

„U kunt het herenhuis kopen," riep Hielke.

„Dat is mij bekend, jongeman, maar het is te groot voor een man alleen. Mijn gedachten gaan meer uit naar een kleine bungalow met een praktijkruimte ernaast."

„Het zou wel leuk zijn als u hier kwam wonen," meende Sietse. „Dan krijgt mijn vader er een collega bij. Een tandensmid."

„Dit dorp trekt mij wel aan," vond meneer Heerema. „Het is tegenwoordig niet zo eenvoudig om je ergens te vestigen."

„U bent dus pas afgestudeerd?" begreep Klinkhamer. „Voor onze gemeente zou u een welkome aanwinst zijn, want de ingezetenen moeten nu voor een tandheelkundige behandeling naar de stad. En zo'n reis is niet prettig als je kiespijn hebt."

„Misschien kunt u beginnen in een kamer van het hotel de Gouden Leeuw," bedacht Sietse. „Als u hier eenmaal bent, komt er ook wel een huis."

„Ik ben bang dat ik dan allemaal dronken klanten krijg," grapte meneer Heerema. „Meneer Klinkhamer, u weet dus zeker dat er hier geen woningen komen?"

„Volgens mij niet!"

„Jammer. Ik zou hier graag willen wonen. De polder en het grote meer vind ik prachtig."

„Heeft u er weleens op gevaren?" vroeg Hielke. „Wij willen best een tochtje met u maken in onze boot."

„Tja," twijfelde meneer Heerema. „Eerlijk gezegd ben ik het goed beu om te zoeken naar een praktijkruimte. Ik ben al overal geweest."

„Dan moet u een verzetje hebben," raadde Klinkhamer hem aan. „Gaat u maar even fijn met de jongens uit varen. Uw auto kan best voor de smederij blijven staan."

Onze tandarts bedacht zich niet langer. Hij ging met Hielke en Sietse in de Kameleon en voer met hen naar de overkant van het meer.

„Wilt u ook even in Jonkersveen kijken?" vroeg Sietse.

„Laten we dat maar niet doen. Ik vind Jonkersveen niet zo aantrekkelijk. Ik woon liever in jullie dorp."

„Dan mag u onze tandarts worden," vond Sietse.

Voor de ingang van het kanaal ging de Kameleon naar links en voer naar het Paviljoen. Daar stak juist de gedeukte raceboot van Pim Plantinga van wal. Hij had twee luchtig geklede dames aan boord. Sietse stuurde langs de raceboot en riep: „Uitkijken, ezel! Ik had bijna weer een botsing!"

Pim gaf geen antwoord. Hij keek een moment verwonderd naar tandarts Heerema en gaf dan de motor vol gas, tot grote pret van de dames, die luid lachend van het snelle varen genoten. Pim stuurde naar de betonnen brug en voer er snel onderdoor de poldervaart in.

„Nu doet hij het weer!" riep Hielke verontwaardigd. „Hij vaart veel te hard onder de brug door. Gisteren deed hij het ook en botste toen tegen een praam. Dat bezorgde hem een procesverbaal, maar het schijnt niets geholpen te hebben. De politie moet hem de boot afnemen, zulke schippers zijn een gevaar voor een ander."

„Kennen jullie hem?" vroeg Heerema.

„Hij heet Pimmetje Plantinga, zijn vader is de rentmeester van barones Van Doornwolt in Zwaagsterloo," vertelde Sietse.

„Dat klopt," stemde Heerema mee in. „Zijn vrouw zal het niet leuk vinden als zij wist dat hij hier met twee dames aan het fuiven is. Hij heeft trouwens nooit iets anders gedaan dan fuiven. Daardoor is hij ook een mislukkeling!"

„Wij wisten niet dat hij getrouwd is," zei Hielke verbaasd. „De studenten vertelden dat Pim met de dochter van de barones hoopte te trouwen, maar dat is hem nog niet gelukt!"

„Drommels! Is dat waar?" riep Heerema. „Anderhalf jaar geleden vertelde Pim mij dat hij getrouwd was met Fenny. Zou hij dat gelogen hebben?"

„Dat gaan we even aan de studenten vragen," zei Sietse, en hij liet de Kameleon snel naar de Mariahoeve varen. Kees kwam ook over de dijk hollen. „Hoi!" riep hij. „Gaan jullie chocolademelk drinken? Gisteren was de deur op slot, dus heb ik mijn kwartje nog!"

Daar moesten Hielke en Sietse om lachen. Het kwartje van Gerben brandde Kees kennelijk in zijn zak. Haastig liep hij voor zijn vrienden uit naar het studentenverblijf waarvan de deur openstond. Meneer Heerema volgde de jongens op enige afstand. Hij kende de studenten niet, want die waren van de universiteit te Groningen en hijzelf had in Utrecht gestudeerd. Aarzelend bleef hij in de deuropening staan, maar Kees holde regelrecht naar de automaat en wierp het kwartje in de gleuf. Het bekertje kwam te voorschijn en was weldra gevuld. Kees nam het achter het venstertje vandaan en dronk dan gretig. Maar dan riep hij luid: „Bah! Help! De chocolade deugt niet!"

Een student pakte het bekertje, keek erin en riep: „Drommels, de nitriet is door de chocolade gelopen! Ga ogenblikkelijk op de tafel liggen, Kees!"

Geholpen door meerdere studenten werd Kees op een tafel getild.

„Hij moet zo vlug mogelijk overgeven!" werd er geroepen. „Leg hem op zijn buik! Klop op zijn rug!"

De studenten probeerden van alles om Kees te doen overgeven, maar dat lukte niet.

„O," kreunde Kees. „Wat ben ik ziek. Is het gevaarlijk?" En dan begon hij gillend te lachen, doordat de studenten hem in zijn zij kietelden.

„Hou op! Hou op!" brulde hij. „Ik voel me al wat beter!"

Maar volgens de studenten was de behandeling nog niet afgelopen. Zij tilden zijn oogleden op en keken heel ernstig. Kees moest zijn mond openen en de tong uitsteken. Ze voelden zijn pols en luisterden naar zijn hartslag, totdat Kees vroeg: „Wat zat er door de chocola?"

„Coffeine. Eerst dachten wij dat het nitriet was en dat is dodelijk! Jij hebt geluk gehad, Keesie. Coffeine kan geen kwaad!"

„Gelukkig," zuchtte Kees en nog hijgend van de spanning zat hij op de rand van de tafel.

Sietse was naar de automaat gegaan en ontdekte dat het apparaat verschillende dranken kon leveren, zoals koffie met of zonder melk en chocolademelk met of zonder suiker. Door het draaien aan een knop wees een pijl aan welke soort drank de klant kon verwachten. De pijl wees naar koffie zonder melk en zo was het gekomen dat Kees zwarte koffie in plaats van chocolademelk had gekregen. Sietse draaide de pijl naar chocolademelk met suiker en wierp een kwartje in de gleuf. Inderdaad werd het bekertje nu gevuld met chocolademelk en dat bood Sietse Kees aan.

„Is dit wel goed?" vroeg Kees.

Een student keek erin en rook eraan. „Probeer het maar eens, Kees."

Heel voorzichtig nam Kees een slokje, waarbij de studenten lachend toekeken.

Kees nam nog een slok, want het smaakte lekker. Dan riep hij: „Jullie hebben mij voor de gek gehouden, opgeblazen leeghoofden!"

Daar werd hartelijk om gelachen. Sietse liet Kees de werking van de automaat zien en toen pas begreep de „snoeper" hoe hij de dupe was geworden van zijn gehaastheid om chocolademelk te bemachtigen.

Een van de studenten vroeg aan Heerema: „Heb ik u al eerder ontmoet? Speelt u hockey?"

„Ik speelde bij de Utrechtse studenten," antwoordde Heerema. „U komt mij ook bekend voor!"

„Maar natuurlijk!" riep de student. „Ik speelde bij Groningen rechts buiten en u speelde links achter. Wij hebben samen heel wat duels uitgevochten!"

Tussen de studenten en Heerema ontspon zich een geanimeerd gesprek. Een van de studenten vroeg: „Had u toen geen connecties met Fenny, de dochter van barones Van Doornwolt? Zij was een trouwe supportster van jullie club, nietwaar?"

„Wij waren heel goed bevriend," bevestigde Heerema. „Maar toen Pim Plantinga mij vertelde dat hij met haar ging trouwen, heb ik haar niet meer ontmoet."

„Horen jullie dat?" riep de student. „Pimmetje Plantinga beweerde dat hij met freule Fenny zou trouwen! Daarmee verbrak hij de relatie tussen deze meneer en Fenny!"

Een luid gejoel was het antwoord.

„Wat een schurk! De opschepper! Die grote leugenaar!" en dergelijke minder fraaie benamingen werden aan het adres van Pimmetje geuit. Totdat een van de heren voorstelde om die leugenaar een afstraffing te geven en van het meer te verjagen.

„Hij is met twee dames de poldervaart ingevaren," verkondigde Sietse. „Als jullie de ingang blokkeren, zit hij in de val!"

Omdat studenten graag actie voeren, gingen zij meteen aan boord van de Albatros, een oude motorboot met een kajuit erop en voeren naar de stenen brug. Sietse wilde hen volgen, maar Heerema vroeg of zij hem terug wilden brengen naar zijn auto. Dat verzoek kon Sietse moeilijk weigeren en dus voeren ze snel naar de smederij. Meneer Heerema was nu veel minder spraakzaam, hij zat in gedachten voor zich uit te staren en schrok op toen de Kameleon het boothuis invoer. Hij bedankte de jongens voor het leuke tochtje en haastte zich naar zijn auto en vertrok meteen. Hielke holde naar de smederij om te kijken of Louw er ook was. Inderdaad zat hun vriend op de werkbank te wachten.

„Kom, Louw!" riep Hielke. „De studenten gaan op jacht. Wij gaan kijken!"

„Wees voorzichtig," waarschuwde Klinkhamer. „Blijf uit de buurt als ze gaan schieten!"

„Ze hebben geen kruit!" riep Hielke en gevolgd door Louw holde hij naar de Kameleon.

De boot vertrok meteen en Kees begon Louw te vertellen hoe je moest opletten als je iets uit de automaat nam.

„Ik kreeg hele zwarte koffie in plaats van chocolademelk en toen ik ervan dronk, schrok ik mij bijna bewusteloos!"

„Kees dacht dat hij vergiftigd was," lachte Sietse. „De studenten hebben hem vakkundig als echte dokters behandeld en toen het misverstand was opgehelderd, heeft die verslaafde chocoladedrinker mijn kwartje opgedronken!" Dat vond Louw vermakelijk. Kees begon meteen in zijn zakken te voelen en vond zowaar nog een kwartje dat hij aan Sietse gaf.

„Alstublieft, Sietse. Hiermee heb ik de lening afgelost! Nog wel bedankt voor de hulp!"

„Graag gedaan, Kees. En ga nog maar vele chocoladeborrels drinken, want daarmee steun je de kas van de studenten!"

„Mogen zij dat geld houden?" vroeg Louw.

„Van ieder kwartje, twee dubbeltjes," beweerde Sietse, hoewel hij er niets van wist.

„Wat gaan zij met dat geld doen?" vroeg Kees.

„Een straaljager kopen," fantaseerde Sietse. „Of een torpedobootjager om de scheepvaart op het meer te beschermen. Maar nu gaan wij kijken hoe de heren Pimmetje te pakken gaan nemen!"

Ze naderden de stenen brug waar de Albatros de doorgang reeds had versperd. De studenten waren aan het overleggen hoe zij Pim konden aanvallen.

„We gooien hem overboord!" werd er voorgesteld.

„Of we storten emmers water over hem uit!"

„We moeten hem steeds hinderen bij het varen!"

„Dat kan niet. Zijn boot is veel sneller!"

„Hé, schippers van de Kameleon, kunnen jullie net zo snel varen als Pimmetje?"

„Ik denk van niet," zei Sietse.

„Dus dat hinderen, wordt niks," merkte een student op. „Als we iets willen doen, moet het hier gebeuren. Laten we alvast emmers water klaarzetten om hem een stortbad te geven!"

„Maar dan moeten jullie wel modder door het water roeren," opperde Kees, die altijd uitmuntte in het bedenken van ondeugende streken.

„Dat doen we!" riepen de studenten en zij schepten vier emmers modder uit de sloot naast de dijk. Ze deden er water bij en gingen roeren. De donkerbruine brij die toen ontstond, deed Sietse vragen: „Moet je nog chocola, Kees?"

En dan klonk het geronk van een naderende motorboot.

„Ja! Hij komt!" waarschuwde een student en hij duwde de Albatros iets achteruit om de doorgang vrij te maken. Op het dak van de kajuit stonden drie studenten klaar met een emmer en een vierde man ging met een emmer op de brug staan. En daar was de boot van Pim. Nog even en dan was hij bij de brug en zou de student de emmer met smurrie boven zijn hoofd legen. De dames, die bij Pimmetje aan boord waren, gilden luid toen zij even later hun stuurman plotseling van een wit man zagen veranderen in een zwart man. Pim raakte even de kluts kwijt, zijn boot botste tegen de betonnen zijwand van de doorgang en tolde vervolgens tegen de Albatros. Hoe hij daar ontvangen werd, is bijna niet te beschrijven. Ieder op zijn beurt stortten de studenten een emmer modderwater over het hoofd van Pim, die helemaal beduusd deze ongewilde douche over zich liet komen.

„En nu weg wezen!" riepen de studenten. „Wij willen jou hier nooit meer zien. Opschepper! Leugenaar!"

Pim kreeg weer de macht over het stuur en koerste snel het meer op. Hij voer regelrecht naar het eiland waar de politieboot lag, om een aanklacht tegen de studenten in te dienen.

„Ga er achteraan, jongens!" riep een student. „Wij willen graag weten wat zwarte Pim aan de politie vertelt!"

Sietse gaf vol gas en snel voer de Kameleon naar het eiland en legde zo dicht mogelijk bij de politieboot aan. Daar deed Pim inmiddels zijn beklag over de modder gooiende studenten.

„Ik eis dat u er een procesverbaal van opmaakt," riep Pim boos. „Kijk eens hoe ik eruitzie? Mijn kleren zijn totaal bedorven. Ik eis schadevergoeding!"

„Houdt u niet van modderbaden?" vroeg de brigadier.

„Maar dit is toch te gek?" wond Pim zich op. „Dit kan toch niet! Die studenten denken dat zij meer mogen dan een ander!"

„Modderbaden zijn gezond," beweerde de brigadier en dan met verheffing van zijn stem bulderde hij: „Gezonder dan de inhoud van dat verloren pakje! Of wilde u dat tegenspreken?"

Pim keek een moment sprakeloos. Dan riep hij hautain: „Met u praat ik niet meer! Ik zoek mijn recht wel ergens anders. U hoort er nog wel van!" Hij voer meteen naar de overkant waar zijn boot in het kanaal verdween. De jongens lachten en de brigadier vroeg hen waarom de studenten met modder hadden gegooid.

„Zij willen hem van het meer verdrijven, omdat hij een leugenaar en een opschepper is," vertelde Kees.

„Aha," lachte de brigadier. „De studenten zijn soms toch wel ergens goed voor."

De politieboot vertrok naar het kanaal en de jongens gingen terug naar de studenten, die met de Albatros naar de Mariahoeve voeren.

„Hallo!" riep Sietse. „De brigadier wilde niets van een aanklacht horen en toen is Pim kwaad verder gevaren!"

„Ja," vulde Kees aan, „jullie schijnen toch nog ergens goed voor te zijn, vond de brigadier."

„Wij zijn beter dan de mensen weten," knikte de stuurman. „Helpen jullie even duwen? Onze boot wordt moe."

De Kameleon ging helpen en de Mariahoeve was spoedig bereikt. Daar zag Kees iets dat hem op een idee bracht. Paulien Wijnstra, het dochtertje van de eigenaresse van de hoeve, was in de tuin aan het bloemen plukken.

„Wacht even!" riep Kees tegen zijn vrienden, terwijl hij aan wal ging. Hij holde naar Paulien en de jongens zagen hem druk met haar praten, totdat hij een boeket gladiolen kreeg, waarmee hij vlug naar de Kameleon holde.

„Kan ik nog voor twaalven heen en terug naar het dorp, Sietse?" vroeg hij.

„Natuurlijk wel. Het is pas kwart over elf," knikte Hielke.

„Wat moetje met die bloemen?" vroeg Sietse.

„Die geef ik aan mevrouw Zwart. Vanwege het zout, snap je?"

„Wat ben jij uitgekookt," vond Louw. „Hij geeft een cadeautje dat hem geen cent kost."

„Maar Paulien wist nog niets van de fietsborden op het Kerkepad," verdedigde Kees zich. „En zij vond het best een bloemetje waard dat ik haar heb gewaarschuwd."

Ze naderden de Woudaap waar Dijkstra op de wal stond. Sietse liet de Kameleon nogal dicht langs de kant varen, zodat Dijkstra zijn zoon duidelijk met een bos bloemen zag zitten.

„Zijn die voor moeder, Kees?"

Kees schrok ervan, omdat hij met de rug naar zijn vader gekeerd zat.

„O die zijn van Louw," stotterde Kees en hij drukte het boeket in Louws armen. Louw kon natuurlijk zijn lachen weer niet houden en Dijkstra schudde zijn hoofd. Hij wist niet wat hij ervan denken moest, maar die zoon van hem deed wel vreemd, vond hij. Sietse liet de Kameleon snel verder varen.

Die middag kwam Zwart bij de Woudaap en bedankte Kees nog voor de mooie bloemen.

„Aha, hij heeft uw vrouw een boeket gegeven?" begreep Dijkstra.

„Ja, voor het pak zout!" riep Kees.

„En waarom mocht ik dat niet weten toen jij hier voorbij voer?" vroeg Dijkstra opgewonden. „Was je bang dat ik het zou verbieden? Ben ik een boeman?"

Dat gezeur om een paar bloemen verveelde Kees en op die laatste vraag antwoordde hij: „Ja!"

Dat had hij natuurlijk niet moeten zeggen, want het maakte Dijkstra heel kwaad en toen moest Kees weer hard rond de molen hollen, achtervolgd door „boeman" Dijkstra.

De vrienden kwamen net op tijd om Kees aan boord te nemen en hem een verdere achtervolging te besparen. Natuurlijk wilden Hielke, Sietse en Louw wel graag weten waarom er weer zo vlijtig rond de molen werd gedraafd. Toen Kees de reden verteld had, merkte Sietse op: „Dus voor een pak zout en een bosje bloemen lopen jouw vader en jij zich in het zweet? Dan moet je toch wel een klap van de molen gehad hebben!"

Dat vond Louw een grappige opmerking.

Ze voeren in de richting van het Paviljoen en zagen op de dijk twee mannen ruzie maken.

„Daar is Pimmetje Plantinga weer bezig," zag Kees.

„Ja, en die andere is Sake Kramer," herkende Hielke. Sietse liet de Kameleon er snel heen varen, want waar iets te beleven viel daar moesten onze rakkers natuurlijk bij zijn. De raceboot van Pim lag voor de wal en Sietse liet de Kameleon even verder tussen het riet aanleggen. De jongens hoorden Pim schreeuwen: „Ik eis een schadevergoeding van achtduizend gulden en die zal jij mij moeten betalen of er gebeuren rare dingen. Waarvoor heb ik anders een verzekering als de schade toch niet wordt uitgekeerd?"

„Waarom kreeg u een procesverbaal?" vroeg Sake kalm. „Schade veroorzaakt door eigen schuld wordt niet vergoed!"

„Die oude, slome veldwachter van jullie heeft een procesverbaal gemaakt zonder getuigen! Ik vecht dat verbaal aan tot voor de hoogste rechter!" snoefde Pim.

„Dan wachten wij de beslissing van de rechter af! Mocht het verbaal nietig worden verklaard dan kunnen we alsnog over een schadevergoeding praten," zei Sake en hij wilde op zijn fiets stappen. Maar Pim belette hem dat en begon te vechten, daarbij luid tierende: „Ik zal je leren, onderontwikkeld verzekeringsagentje, om mij te dwarsbomen! Wie denk jij wel dat je voor je hebt? Een onnozele boer of zo?"

Dat vechten had Pim beter kunnen laten, want Sake was marinier geweest en in alle vechtsporten getraind. Sake liet zich vallen en trok Pim met een reuze zwaai over zich heen. Pim tuimelde de dijk af en verdween met een plons in het meer. De jongens juichten. Pim kwam weer boven en riep de vreselijkste dreigementen naar Sake. Vanaf het Paviljoen naderde de politieboot en Pim, die tot zijn middel in het water stond, stak zijn hand omhoog net zoals een lifter dat doet langs een verkeersweg.

„Wat is er van uw dienst, meneer Plantinga?" vroeg de brigadier. „Heeft u moeilijkheden?"

„Die heb ik zeker!" riep Pim woest. „Die kerel viel mij aan en wierp me in het water!" Hij wees naar Sake, die op de bagagedrager van zijn fiets de verdere gebeurtenissen rustig zat af te wachten.

„Maar meneer Plantinga," weerlegde de brigadier. „Ik zag u varen in uw boot en die meneer fietste op de dijk. Hoe kon hij u dan aanvallen? Bent u misschien aan wal gegaan en heeft u met die meneer ruzie gemaakt?"

„Dit wordt mij te grijs!" riep Pim woedend. „Als ik met modder wordt bekogeld of te water wordt gegooid, hoort u een burger te beschermen. Maar u steekt geen hand uit. Wat doet u de hele dag? Een beetje rondvaren?"

„Waarom wilt u dat weten?" vroeg de brigadier. „Of gaat u solliciteren naar een baantje bij de politie?"

„Ik zal ervoor zorgen dat u gedegradeerd wordt!" dreigde Pim. „En jij grote verzekeraar!" riep hij naar Sake. „Ik zal zorgen dat alle boerderijen bij een andere maatschappij worden verzekerd!"

„Jij hebt heel wat te zorgen!" spotte Sake.

Pim klom in zijn boot en startte de motor. „Stelletje huichelaars!" schold hij en dat gold dan de politie en Sake. Vervolgens voer hij snel naar het kanaal. Sake vertelde de brigadier wat er aan de hand was geweest, waarop de agenten vonden dat Sake meer recht had op het indienen van een aanklacht dan Pim.

„Laat maar zitten," zei Sake lachend. „Ik kan mijn eigen boontjes wel doppen."

De politie vertrok en de jongens gingen Sake vragen hoe hij het deed om iemand door de lucht te laten vliegen.

„Dat is geen kunst, jongens. Kijk, dat gaat zo!" Hij greep Sietse vlak onder de kin bij de overall vast en zette zijn voeten tegen die van Sietse. „Als ik mij nu achterover laat vallen, gaat Sietse mee, omdat hij zijn voeten niet kan verzetten. Terwijl hij valt, duw ik hem met mijn voeten omhoog en zo gaat hij de lucht in over mij heen!"

„Ja! Laat mij nu maar los!" riep Sietse. „Ik maak liever niet zo'n zweefduik!"

„Jij bent mij te zwaar," vond Sake en hij ging een sigaret rollen. Dat deed hij met één hand. Roets, streek hij het vloeitje met de tabak over zijn broekspijp en klaar was de sigaret. De jongens keken er verbaasd naar.

„Tja, vrienden, zo rollen alle matrozen hun sigaretten!" vertelde Sake. „Bij de marine leren ze met één hand een geweer af te schieten en tegelijkertijd met de andere hand een sigaret rollen. Met het vuur dat uit de geweerloop komt, steken ze de sigaret aan. Toen de Nederlanders tegen de Duinkerker kapers vochten, had een matroos een sigaret gerold, maar kon haar niet aansteken, omdat hij al zijn kruit had verschoten. Hij vroeg een maat of die even zijn geweer wilde afschieten, zodat hij de sigaret bij zijn loop kon aansteken. Dat deed die maat met plezier. En wat gebeurde er? De zomaar in het wilde weg afgeschoten kogel, kwam bij de vijand in de kruitkamer terecht. Er volgde een geweldige ontploffing en de vijand sloeg op de vlucht in brandende schepen. En wat vroeg toen die maat aan de matroos die een sigaret wilde aansteken? Heb je zo vuur genoeg?"

„Ha!" riepen de jongens lachend. „Jij vertelt net zulke gekke verhalen als Gerben!"

„Ho, ho," protesteerde Sake. „Gerben fantaseert alles, maar ik vertel de waarheid!"

„We moesten maar weer gaan, jongens," vond Sietse. „Die onderontwikkelde verzekeringsagent denkt dat wij onnozele boeren zijn!"

Dat vond Sake grappig. „Goed gezegd, Sietse!" prees hij. „Tot ziens,jongens!"

De Kameleon ging weer varen en koerste het meer rond.

Tussen het eiland en het kanaal dreef een roeiboot met een bejaard echtpaar rond. Sietse stuurde erheen en vroeg of zij hulp nodig hadden.

„Ja, jongens," knikte de man. „Wij wilden even op het eiland kijken, maar ik heb me in de afstand vergist! Het wordt me te vermoeiend!"

„Waar moet u heen?" vroeg Hielke, terwijl hij de roeiboot naast de Kameleon vastkoppelde.

„Naar de jachthaven aan het kanaal," was het antwoord.

„Dan gaan we eerst nog even bij het eiland kijken," bedacht Sietse en hij liet de boten zo snel mogelijk varen. Het echtpaar genoot zichtbaar van het tochtje. Bij het eiland gingen zij even aan wal en liepen door het gras langs de rietkragen. Dan kwamen ze weer aan boord en vertelden dat zij veertig jaar geleden elkaar voor het eerst op dit eiland hadden ontmoet. De jongens luisterden met belangstelling naar de verhalen over vroeger, terwijl de boten terug voeren naar het kanaal. Bij de jachthaven werd de roeiboot losgekoppeld en wilde de meneer een beloning geven, maar dat werd niet aangenomen. En nagewuifd door de beide oudjes voer de Kameleon terug naar het meer.

„Mijn vader en moeder zijn al gauw vijfentwintig jaar getrouwd," beweerde Kees. „Misschien hebben wij dan wel een feestje!"

„En ben je al aan het sparen?" vroeg Louw.

„Sparen?"

„Ja! Voor een cadeautje dat jij op de bruiloft aan je ouders gaat geven! Bijvoorbeeld bloemen voor je moeder en sportschoenen voor je vader!" riep Sietse.

„Sportschoenen?"

„Ja! Dan kan hij harder rond de molen draven!"

„Wat ben jij grappig, Sietse Klinkhamer! Voor straf mag jij niet op het feest komen!"

„Oké! Dan ga ik mijzelf trakteren bij de studenten," lachte Sietse en hij stuurde bij de Mariahoeve naar de wal.

De vrienden holden naar de automaat en Sietse zorgde ervoor dat de pijl ditmaal chocolademelk met suiker aanwees.

„Smaakt het goed?" vroegen de studenten.

„Het antwoord luidt eenstemmig, ja!" riep Sietse.

„Dat is een eigenwijs antwoord," vond een student en hij stond op. „Onze chocolademelk opdrinken en eigenwijze antwoorden geven, dat nemen we niet. Geef terug die bekers!"

Kees rende naar buiten, de chocolademelk morste uit de beker over zijn overall, maar hij wilde de lekkernij niet teruggeven en hij stopte pas op de dijk, opdat niemand hem achtervolgde. Even later kwamen zijn vrienden naar buiten, lachend voegden zij zich bij hem.

„Zo, held op sokken," spotte Louw. „Waarom was jij zo bang?"

„Ik laat mij de beker waar ik een kwartje voor betaald heb niet afnemen!" bromde Kees.

„Dat lieten wij ook niet," vertelde Hielke. „Wij dreigden dat we de chocolademelk naar hem zouden gooien en toen ging de student weer zitten!"

Kees dronk de beker leeg en wierp hem in het gras van de berm.

„Dat is dom," bestrafte Sietse hem. „Dat lichte plastic bekertje kan best in een weiland waaien en door een koe worden opgegeten. Dan gaat de koe dood en vertellen wij dat jij de dader bent!"

„Wat een gezeur," mopperde Kees en hij raapte het bekertje op en nam het mee. Toen de Kameleon bij de Woudaap aanlegde, bracht Kees het bekertje naar de vuilniszak en stopte het erin.

„Wat heb jij daar?" vroeg Dijkstra streng.

„Er lag een plastic bekertje in de berm," antwoordde Kees. „En voordat het in een weiland waait bij de koeien, heb ik het meegenomen en in de vuilniszak gestopt."

„Heel goed, Keesie!" prees Dijkstra. „Horen jullie dat, jongens? Volg het goede voorbeeld van Kees en ruim al het plastic dat in de bermen ligt voortaan op!"

„Ja, ja! Kees is een hele beste jongen," grinnikte Sietse. „Hij is zelfs al aan het sparen voor een cadeau!"

„Cadeau?" vroeg Dijkstra.

„Ja! Voor uw vijfentwintigjarig huwelijksfeest!"

Die mededeling vertederde Dijkstra zo dat hij een arm om Kees zijn schouders sloeg en broederlijk met hem in de molen verdween.

„Hm," bromde Sietse. „Als zij zó met elkaar omgaan, hoeft Kees geen sportschoenen voor zijn vader te kopen."

Daar moest Louw om lachen, want, en dat is al meermalen gezegd, die Sietse kon het soms mooi vertellen!

HOOFDSTUK 5 Hielke en Sietse maken een afspraak

's Avonds waren Klinkhamer en zijn zoons de smederij aan het opruimen toen hun buurman, de dokter, op bezoek kwam.

„Goedenavond, Klinkhamer! Dag jongens!" groette hij vriendelijk: „Ik heb een karweitje voor u, Klinkhamer. De afvoer van mijn wastafel in de spreekkamer is verstopt. Dat gebeurt wel vaker en dan por ik erin met een ijzeren stangetje. Tot nu toe lukte het steeds de afvoer weer open te krijgen, maar vandaag ging het fout. Ik stootte een gat in de pijp en die moet nu vernieuwd worden. Kunt u daarvoor zorgen?"

„Dat zal wel gaan, dokter. In de spreekkamer, zei u? Dus dan is er wel haast mee, begrijp ik?"

„Het is inderdaad nogal lastig als ik de kraan niet kan gebruiken. Ik zal het zeer op prijs stellen als u het zo gauw mogelijk kunt repareren!"

„Goed, dokter. Morgen bent u de eerste patiënt die ik ga helpen," grapte Klinkhamer.

En dan vroeg de ondeugende Sietse: „Dokter, als iemand een verstopte slokdarm heeft, port u er dan ook met een staafje ijzer in?"

„Nee, jongetje, ik hou de patiënt ondersteboven en als de verstopping dan nog niet uit de slokdarm komt, stamp ik de patiënt met het hoofd op de vloer en dan het liefst op een betonnen vloer, want dan komen de klappen harder aan! Ben je met dit antwoord tevreden, Sietse of moet ik het nog sterker vertellen?"

Sietse lachte. „Ik kan wel horen dat u vroeger ook student bent geweest! Heeft u weieens vreemde dingen meegemaakt?"

„Dat mag je niet vragen, Sietse," vermaande Klinkhamer. „De dokter heeft zijn beroepsgeheim en kan dus niets vertellen!"

„Tja," zei de dokter. „Het is waar wat jullie vader zegt, maar voordat ik mij hier vestigde, werkte ik als assistent bij een dokter in de stad. Daar kwam een dame klagen over reumatische pijnen. Bij het lopen deden haar voeten en knieën zeer, maar ja, dat was geen wonder, want zij woog over de tweehonderd pond. Ik raadde haar aan om te vermageren. Als dan de benen minder gewicht te dragen kregen, zou de pijn wel verdwijnen! Maar de dame wist iets veel beters. Een vijl onder de matras van het bed was een probaat middel tegen reumatiek!"

„Het is toch niet waar?" verbaasde Klinkhamer zich.

„Het is helaas maar al te waar, Klinkhamer, dat er nog veel mensen zijn die geen dokter raadplegen, maar zelf voor hun „genezing" zorgen. Deze mevrouw moest vermageren, dat was het beste middel om de pijnen in haar knie-en en voeten te verlichten. Maar zij at zo graag en dan liefst heel veel, dus ging zij niet vermageren en moest een vijl in haar bed de pijnen verdrijven. Waarom dat nu juist een vijl moest zijn en niet een gewoon stuk ijzer, heb ik niet kunnen begrijpen, maar de dame hield haar pijn en dus maakt het niets uit of je een vijl of een stuk ijzer in je bed legt. Het helpt toch geen zier!"

„Hoe is het met die dame afgelopen, dokter?" wilde Hielke graag weten.

„Dat kan ik je niet vertellen, Hielke, want ik ging mij hier in Lenten vestigen en daar heb ik nimmer spijt van gehad."

„Er was een tandarts die zich hier ook graag wilde vestigen," vertelde Sietse. „Maar hij kan geen huis vinden."

„Wie was die tandarts? Hoe is zijn naam?"

„Heerema, dokter."

„Heerema? Die naam is mij niet bekend. Als hij weer hier komt, stuur hem dan naar mij, misschien kan ik hem helpen."

„Helpen?" vroeg Sietse nieuwsgierig.

„Jawel, Sietse. De tandarts zou de kamer naast mijn spreekkamer kunnen gebruiken. De wachtkamer is groot genoeg om zijn klanten bij die van mij te laten zitten."

„Dat zullen wij Heerema vertellen," riepen de jongens uit en dan merkte Hielke op dat zij zijn adres niet kenden.

„Dat vinden wij wel," dacht Sietse.

Of Heerema ooit tandarts in Lenten zou worden, weten wij niet, maar op de hulp van onze twee rakkers kon hij rekenen en die hulp is vaak heel belangrijk. De dokter raadde Klinkhamer aan om oude vijlen goed te bewaren.

„Ze kunnen genezing brengen!" spotte hij.

„Van oude vijlen smeed ik beitels," antwoordde Klinkhamer. „Dat lijkt mij verstandiger."

"U heeft gelijk, Klinkhamer. Dat is inderdaad verstandiger," stemde de dokter mee in.

De volgende morgen ging Klinkhamer met zijn zoons al vroeg naar de dokter om de kapotte afvoer te repareren. Klinkhamer nam de maat voor een nieuw stuk pijp en Sietse ging dat alvast in de smederij met de machine op lengte zagen. Terwijl hij daarmee bezig was, kwam Gerben binnen.

„Morgen, Sietse. Is je vader er niet?"

„Die is naar de dokter."

„Drommels. Er is toch niets ernstigs met hem? Wat is er aan de hand?"

„Een verstopping!"

„Een verstopping? Kreeg hij het benauwd?"

„Ja! Daarnet nog!" Daarmee bedoelde Sietse, dat Klinkhamer zich onder de vloer had moeten wringen om de maat van de pijp te kunnen nemen.

„Heeft hij benauwenis in zijn luchtpijp?"

„Nee, in een andere pijp!"

„Jij bedoelt, je vader kan niet goed naar de W.C.?"

„Dat weet ik niet. Ik ga nooit met hem mee!"

„Zeg eens, Sietse Klinkhamer, jij staat mij te beduvelen, hè?" riep Gerben en hij kwam dreigend op hem af.

Op dat moment stapten Klinkhamer en Hielke de smederij weer binnen. Hielke droeg het stuk pijp dat vervangen moest worden. Hij legde het op de werkbank en Sietse legde de nieuwe, afgezaagde pijp ernaast.

„De lengte klopt precies!" zag Hielke.

Klinkhamer haalde uit het magazijntje een S-bocht en monteerde die aan de nieuwe pijp.

„Wat ik vragen wilde!" begon Gerben.

„Jij bent nog niet aan de beurt," vond Sietse. „De dokter moet eerst geholpen worden!"

„Jij moet niet..." begon Gerben, maar Klinkhamer kwam tussenbeide en zei: „Zeg het maar, Gerben. Wat kan ik voor je doen?"

„Wel, Klinkhamer, kunt u voor mij een ronde, ijzeren plaat maken van veertig centimeter doorsnee en ongeveer een halve centimeter dik? Het moet op de plaats van een houten putdeksel komen, want dat is half verrot. Als binnenkort mijn dochter op het erf gaat lopen, moet er een deksel op liggen dat zij niet kan optillen, begrijpt u?"

„Ik heb het genoteerd, Gerben. De jongens komen U hem vanmiddag brengen."

„Prachtig! Dan zal ik u niet langer ophouden. Tot ziens!" Gerben vertrok en de jongens gingen met vader mee naar de dokter om de afvoer aan de wastafel te vernieuwen. Halverwege de tuin bleef Klinkhamer staan en zei: „Zou een van jullie terug willen gaan om op de smederij te passen? Er liggen veel geneeskrachtige vijlen en die worden straks geld waard!"

„Welja, vader," lachte Sietse. „Ik ga de schat wel bewaken!" Sietse ging in de smederij op de werkbank zitten. Toen kwam er een meneer binnen, gekleed in een sportief wandelkostuum. Hij droeg een kuitbroek met een groen jasje, een slappe hoed met een veertje en lange kousen. Zijn schoenen hadden extra dikke zolen en op zijn rug droeg hij een rugzak. Maar het meest opvallende vond Sietse de grijze snor met fraaie, grote krullen.De meneer keek Sietse met vriendelijke ogen aan en vroeg: „Zo, jongeman! Kun jij paarden beslaan?"

„Jawel," zei Sietse. „Dat kan ik „niet"!

„Ha, dat is een komisch antwoord. Jij houdt van humor en dat is een goede zaak! Ik heb een spijker in mijn schoen. Jij zou mij een reuze plezier doen als je mij daarvan verlost!" De meneer trok zijn linkerschoen uit en bekeek de zool.

„Kijk, daar zit de boosdoener! Heb je een tang om hem eruit te trekken?"

Sietse wrikte met een schroevendraaier de spijkerkop iets omhoog en trok vervolgens een dunne, stalen draadnagel uit de schoen.

„Goed gedaan, jongeman!" prees de meneer. „Het is wel heel toevallig dat ik in die spijker moest trappen. Ik heb kilometers ver gelopen en op al die wegen lag misschien één spijker en die doorboorde nu precies mijn schoen. Vind je dat niet frappant?"

„Ik vind, als iemand zover gaat lopen, dat je beter met een fiets of een auto kunt gaan," antwoordde Sietse. „U heeft zeker geen fiets?"

„Ik heb een prachtige auto, jonge vriend. Maar daar heb ik geen plezier meer in. Iedereen rijdt tegenwoordig auto en dan doe ik het juist niet!"

„Dus," begreep Sietse, „als iedereen over een brug loopt, gaat u ernaast lopen door het water?"

„Ha, ha! Jij bent wel geestig. Is iedereen in dit dorp zo gevat met het geven van antwoorden?"

„Natuurlijk," zei Sietse. „Ik moet het toch van iemand leren?"

De meneer vond Sietse een grappige jongen en terwijl hij zijn schoen aantrok, vroeg hij: „Wat ben ik je schuldig?"

„Vraagt u dat maar aan het opperhoofd," zei Sietse en hij wees naar zijn vader die met Hielke net aan kwam lopen van het karweitje bij de dokter. Klinkhamer keek de meneer verrast aan en vroeg: „Heeft u moeilijkheden, meneer . .. Van Haaften?"

„U kent mij?" vroeg de meneer.

„Als ik mij niet vergis, bent u de president van de rechtbank!" antwoordde Klinkhamer. „Ik herken u van foto's in de krant!"

„Goed geraden, meneer Klinkhamer. Ik ken u ook, want uw naam staat boven de deur," merkte de meneer lachend op. „Ik maak een voettocht door het merengebied en kreeg een spijker in mijn schoen. Uw zoon heeft het euvel vakkundig verholpen. Wat mag ik als vergoeding geven?"

Klinkhamer begon te lachen. „Daar kunnen wij niets voor rekenen, meneer! Kinderarbeid is verboden, nietwaar?"

Meneer Van Haaften bedankte voor de hulp en terwijl hij naar buiten keek, merkte hij op hoe fraai het uitzicht over de polder was, met de Woudaap, de boerderijen en al het vee.

„Maar wat denkt u hiervan?" vroeg Klinkhamer en hij nam de tekening van de projectontwikkelaar en spreidde haar op de werkbank uit. „Hier tegenover willen ze villa's bouwen en dan is het uitzicht totaal verloren!"

Meneer Van Haaften las de naam van Jongejans uit Jonkersveen en sprak: „Weer die Jongejans? Overal waar die man gaat bouwen, ontstaan moeilijkheden. Ik ken hem doordat die persoon het niet al te nauw neemt met de wetten. En is die grond bestemd voor woningbouw?"

„Wel nee! Helemaal niet," schudde Klinkhamer het hoofd. „Iedereen is er op tegen als dit mooie uitzicht verloren gaat!"

„Dan moet u tijdig ingrijpen als die Jongejans wil gaan bouwen," raadde meneer Van Haaften aan. Want hij is een sluwe vos en reuze brutaal. Eventueel kan ik u vertellen tot welke instanties u zich moet wenden!"

„Dat vind ik heel vriendelijk van u," zei Klinkhamer. „Maar zodra er iemand probeert een begin te maken met de bouw, gaan wij hem meteen verjagen."

„Tja, dat is wettelijk niet helemaal juist, maar het is wel met gelijke munt betalen. Wel, Klinkhamer, succes! Bijt op tijd van u af! Verder een plezierige dag en nog wel bedankt, jongeman!"

„Een plezierige wandeling," riepen de Klinkhamers in koor. Meneer Van Haaften vervolgde zijn tocht rond het meer.

Even later kwam Louw binnen.

„Ha, die Louw!" begroette Sietse hem. „Heb jij nog zin om het meer rond te wandelen?"

„Wandelen? Waarom? Is de boot stuk?"

„Wel nee, maar iedereen vaart tegenwoordig, dus willen wij wat anders en gaan we wandelen!"

„Jij bent dit!" riep Louw en hij wees naar zijn voorhoofd.

„Laat Sietse maar wandelen," vond Hielke. „Maar wij gaan varen, ga je mee, Louw?"

Natuurlijk ging Sietse ook mee en het drietal voer naar de Woudaap. Daar kwam Kees aan boord.

„Zeg, Kees?" vroeg Louw. „Wil jij ook lid worden van de wandelclub? Sietse gaat een club oprichten, want hij wil weieens iets anders. Altijd varen verveelt hem!"

„Juist," knikte Sietse. „Het wordt te druk op het meer en de benzine wordt ook steeds duurder!"

„Een wandelclub?" vroeg Kees verbaasd. „Wie worden er allemaal lid van?"

„Iedereen," beweerde Sietse. „Mijn vader en moeder, de dokter, de notaris, de burgemeester, zelfs de oude meneer Siegerdsma en Anna-Renate, het dochtertje van Gerben!"

„Met zulke hardlopers kan ik niet meedoen," lachte Kees. „Dus word ik geen lid!"

„Ik hoor het al," zuchtte Sietse. „Jij zit ook liever dan je loopt!"

De Kameleon voer langs de oever waar kampeerders zaten te vissen, te lezen of te genieten van de zon.

„Dat is nu echt vakantie," vond Louw. „Lekker rustig zitten aan de waterkant!"

„Maar die is lang niet rustig," wees Sietse. „Een idioot gebruikt de dijk als racebaan!"

Vanaf het Paviljoen naderde met grote snelheid een luxe-auto. De chauffeur reed heel roekeloos, want de weg was smal en nogal hobbelig.

„Die vraagt om een ongeluk," riep Hielke. Hij had het amper gezegd of de auto begon te slingeren, trok vervolgens een spoor door het gras van de berm en bleef tenslotte op het randje van het meer staan. Een jongeman sprong er haastig uit en wenkte naar onze vrienden in de boot.

„Help mij even, jongens!" riep hij. „Ik moet er gauw vandoor!"

„Van wie is die auto?" vroeg Sietse.

„Van Pim Plantinga!"

„Kom dan maar gauw aan boord," nodigde Sietse uit.

De jongen kreeg een plaatsje naast Kees. Louw zag dat de auto nog verder naar de kant rolde en waarschuwde: „De handrem staat er niet op!"

„Laat maar rollen," riep Sietse. „Wij gaan ervandoor!"

Op volle snelheid voer de Kameleon naar Lenten.

„Jij hebt dus de auto van Pim gegapt?" vroeg Hielke aan hun nieuwe passagier.

„Ja! Als ik vertel wat die kerel en zijn vader mijn ouders hebben aangedaan, zullen jullie kunnen begrijpen waarom ik die Pim dwarsboom!"

„Jij hoeft ons niets te vertellen," schudde Sietse het hoofd. „Wij weten al dat die rentmeester de boeren uitzuigt!"

„Mijn moeder is er al zenuwziek van geworden," vertelde de jongen. „Zij kan het niet langer aanzien dat mijn vader zo hard moet werken en dan bijna alle verdiensten aan de rentmeester moet geven. Als je dat alle dagen bij je thuis meemaakt, begin je aan wraak te denken. Ik zag Pim de auto in Jonkersveen bij een bungalow parkeren en als hij toen niet de sleutel in het contactslot had laten zitten, was ik nooit op de gedachte gekomen om er met de auto vandoor te gaan. Maar het ging zó makkelijk, ik stapte in en reed weg! En nu ben ik blij dat ik Pim deze poets heb kunnen bakken!"

„De auto staat nog steeds op de wal," meldde Louw. „Er is nog niemand bij."

„Die Pim weet misschien nog niet, dat zijn auto verdwenen is," dacht de jongen. „En daar bof ik bij. Want als ze ontdekken dat ik de dader ben, zit ik goed fout!"

„En dat zou voor jouw moeder ook niet goed zijn," merkte Hielke op. „Stel je eens voor dat die Plantinga  jouw ouders voor straf van de boerderij zet, dan heb jij wel een hele domme streek uitgehaald."

„Maar ik deed het in een opwelling van kwaadheid!" verdedigde de jongen zich. „Nu begrijp ik wel hoe dom ik gedaan heb, maar als jullie mij niet verraden, vinden ze de dader misschien nooit."

„Verraden?" riep Sietse verontwaardigd. „Dat doen wij natuurlijk niet! Wij weten jouw naam niet en die willen wij ook niet weten. Hoe minder wij jou kennen, hoe beter het is!"

De jongen knikte tevreden. Hij begreep dat onze vrienden met hem mee voelden.

„Waar moet je heen?" vroeg Hielke.

„Ik woon in de buurt van Zwaagsterloo. Als ik met de bus naar de stad kan rijden, stap ik onderweg uit en loop ik langs een pad naar huis. Maar... oei... ik heb geen geld!"

De Kameleon had de brug bereikt en voer naar het boothuis. Daar namen onze schippers hun passagier mee naar de smederij.

„Vader?" vroeg Sietse. „Heeft u geld voor de bus? Deze jongen moet naar Zwaagsterloo, hij heeft haast, want Pim Plantinga mag niet weten dat hij hier is."

„Daar komt de bus al," waarschuwde Louw.

„Goed! Stap maar in," bromde Klinkhamer. „Ik betaal de chauffeur wel."

En zo ontkwam de jongen aan een vervolging, dank zij de hulp van onze vrienden.

Toen de bus vertrokken was, vroeg Klinkhamer: „Wat was er met die knaap? Zoekt de politie hem?"

„Nog niet," antwoordde Sietse. „Maar hij ging met de auto van Pim Plantinga rijden. En zijn ouders wonen in een boerderij van de barones. Dus dan weet u het wel!"

„Hm," mopperde Klinkhamer. „Die Plantinga's bederven mijn humeur en het gaat me nog geld kosten ook!"

„Wel, vader," stelde Hielke voor. „Geeft u ons een paar weken geen zakgeld, dan heeft u de buskosten weer terug!"

„Wil je weg wezen!" riep Klinkhamer en aan dat verzoek werd meteen voldaan, want Sietse wilde bij de auto van Pim gaan kijken. Ze voeren weer snel het meer op en zagen in de verte de auto nog onbeheerd staan. Weldra legde de Kameleon er bij aan en Hielke ging meteen de handrem goed vastzetten.

„Wij moeten erger voorkomen," vond hij.

„Ik durf hem best in het water te duwen," pochte Kees.

„Dat moet je doen," riep Sietse. „Dan kan de politie een mooie bon voor je schrijven en mag jouw vader de schade betalen."

„Daar komt de politieboot," waarschuwde Louw.

„Dat had ik al gezien," beweerde Sietse. „Dus denk erom, wij weten niets!"

De politieboot kwam snel naderbij en legde bij de jongens aan. De brigadier keek naar het nummer van de auto en blikte toen verwonderd naar het spoor dat de wagen in de berm had getrokken. Ook ontdekte hij het contactsleuteltje dat nog in het startslot zat.

„Hm," bromde hij. „Het is zeker kwajongenswerk geweest!" Hij gaf zijn stuurman opdracht om aan Jonkersveen te melden dat de vermiste auto gevonden was aan de dijk voorbij het Paviljoen.

Een paar vissers kwamen de brigadier vertellen dat de jongens er wel meer van wisten.

„Zij hebben de dader aan boord genomen en zijn met hem weggevaren," luidde hun beschuldiging.

„Is dat waar, jongens?" vroeg de brigadier.

Sietse antwoordde met een wedervraag: „Van wie is deze auto?"

„Van Pim Plantinga," antwoordde de brigadier.

„Van die kwal," riep de ene visser uit. „Duw de wagen dan maar kopje onder!" En dan begon de man een heel verhaal te vertellen over hoe Pim zijn dochter het hof had gemaakt. Hij deed haar allerlei beloftes en spiegelde haar een toekomst voor waar zelfs een vorstin jaloers op zou worden. Gelukkig was de jongedame pienter genoeg om al die beloftes niet te geloven en stuurde hem weg. Maar Pim kwam tot vervelens toe aan de deur vragen om de dochter te mogen spreken. Daar maakte de vader een einde aan door hem hardhandig van het erf te zetten. En toen ging Pim naar de politie. „Die vent is zo door en door bedorven," besloot de visser zijn verhaal, „dat hij er zelfs de politie bij haalt als hij zijn zin niet krijgt! Gelukkig was de politie verstandig en wees Pim erop dat hij huisvredebreuk pleegde door steeds aan onze deur herrie te schoppen!"

De stuurman meldde de brigadier dat de heer Plantinga onderweg was met zijn raceboot.

„Dan gaan wij gauw verder!" riep de visser. „Ik wil die vent niet meer zien!"

De jongens bleven, evenals de politie, wachten op de komst van Pim.

Op volle snelheid kwam hij weldra over het meer stuiven. Nauwelijks had hij aangelegd of hij holde naar zijn auto en vroeg: „Heeft u de dader al, brigadier? Is de auto nog intact?"

„Probeert u maar! Wij hebben de auto zo laten staan als wij hem aantroffen!"

Pim ging achter het stuur zitten en startte de motor. Dan reed hij achteruit de helling op en bereikte met enige moeite de weg. Hij stapte uit en vroeg de brigadier: „Weet u al wie de dader is?"

„Geen flauw idee," antwoordde de brigadier.

„Dan moet u vingerafdrukken laten nemen!"

„Dat kan niet. U heeft zojuist de afdrukken op het stuurwiel uitgewist!"

„Drommels, hoe kunt u dan de dader vinden?"

„Dat hangt van het toeval af. Maar doordat u de sleutel in het contactslot had laten zitten, bent u wel mede verantwoordelijk voor wat er met uw auto gebeurd is."

„Iedereen kan weieens iets vergeten. Neemt u mijn boot even mee terug naar Jonkersveen?"

„Waarom? Wij hebben geen sleepdienst. Breng uw boot naar het Paviljoen en haal haar daar later vandaan."

„Hm," smaalde Pim. „De medewerking is weer diep treurig. En dan beweren ze: de politie is uw vriend. Nou, daar heb ik nog nooit iets van gemerkt!"

„De politie is uw vriend, maar niet van iedereen," antwoordde de brigadier. „Goedemorgen, meneer!" De politieboot vertrok en voer naar Lenten.

„Zeg, jongens?" vroeg Pim. „Brengen jullie mijn boot even naar de jachthaven van Jonkersveen? Ik zal jullie goed belonen!"

„We doen het niet," schudde Sietse het hoofd. „Jij bent te onbeleefd."

„Onbeleefd?"

„Ja. Jij bedankte de politie niet voor het opsporen van de auto. Dat noem ik onbeleefd. Goedemoren, meneer!" Sietse stuurde de Kameleon naar het eiland en voer eromheen. De jongens zagen Pim naar het Paviljoen varen en vervolgens teruglopen naar zijn auto.

„En nu gaan wij naar huis," besloot Sietse en hij liet de Kameleon naar de Woudaap varen.

Daar stond Dijkstra te wachten en vroeg: „Wat was er aan de hand met die auto?"

„Joyriding!" zei Kees.

„Zo? Was de jongen die bij jullie aan boord ging ermee vandoor gegaan?"

„Welke jongen?" deed Kees onnozel.

„Dat weet jij drommels goed," bulderde Dijkstra. „Zwart en ik hebben alles gezien!"

„Er is wel een jongen met ons meegegaan," knikte Kees. „Maar hoe hij heette, weet ik niet!"

„Weetje wat ik denk, Keesie? Jij houdt die autodief de hand boven het hoofd. Maar als Zwart jou gaat ondervragen, zul je wel kleur moeten bekennen!"

„Ik kan gelukkig niet meer bekennen dan ik weet," zei Kees. „En nu ga ik eten!" Hij verdween in de molen.

„Dat is me wat," mopperde Dijkstra. „Die jongen vindt eten belangrijker dan wat ook!"

„Eet smakelijk," riep Sietse en de Kameleon voer snel verder.

„Het is niet zo leuk dat Zwart weet dat wij de jongen hebben meegenomen," vond Hielke. „Dat kan nog vervelend worden!"

Sietse lachte. „Wij weten niets. Wij kennen de naam van die jongen niet. En wat ik weet, vertel ik niet. Laat Zwart maar komen met zijn strikvragen."

En die middag kwam Zwart. Klinkhamer had een rond, ijzeren deksel voor Gerben gemaakt en de jongens smeerden er menie op. Ze gingen op de werkbank zitten wachten tot de menie gedroogd zou zijn, toen de veldwachter binnenkwam met zijn fiets. De voorband was lek.

„Aha, ik bof," zei Zwart opgewekt. „De fietsenmakers zijn nog thuis. Willen jullie de band even plakken, jongens?"

„Maar natuurlijk, meneer Zwart," zei Sietse al even opgewekt. Dat doen wij met alle plezier voor u!"

Hielke lachte. Het rijwiel werd aan twee haken opgehangen en de band bekeken.

Fluisterend waarschuwde Sietse zijn broer: „Wees voorzichtig. Hij stelt onverwachts vragen!"

Hielke knikte, hij had reeds hetzelfde gedacht.

„Kijk, daar zit de boosdoener," ontdekte Sietse. „Het is warempel net zo'n stalen spijker als die meneer Van Haaften, de president van de rechtbank, in zijn schoen had!"

„Wat praat jij voor onzin?" vroeg Zwart. „Wat heeft de president van de rechtbank met mijn fietsband te maken?"

Sietse vertelde van het bezoek dat meneer Van Haaften aan de smederij had gebracht.

„Want," beweerde Sietse glunderend, „ons bedrijf werkt voor alle rangen en standen!"

„Dat weet ik, Sietse. Jullie helpen iedereen!"

„Ja! Altijd," beaamde Sietse. „Zelfs bij nacht en ontij!"

Hielke luisterde aandachtig hoe dit gesprek zou aflopen, maar de verwachte strikvraag bleef uit. De band was spoedig gerepareerd en Zwart vroeg wat hij moest betalen. Klinkhamer wilde er niets voor ontvangen, want de jongens verdienden immers geen loon?

„Dan is dit voor jullie," vond Zwart en hij gaf de jongens twee kwartjes. Glimlachend om de verbaasde gezichten van de tweeling verliet Zwart de smederij.

„En toch weet hij alles," bromde Sietse. „Dat zag ik duidelijk!"

„Als wij zo meteen het deksel wegbrengen, kunnen we bij de studenten een beker chocolademelk nemen," stelde Hielke voor.

„Dat doen we," stemde Sietse mee in. „En dan vragen wij de studenten het adres van tandarts Heerema!"

De menie bleek droog te zijn en Hielke en Sietse droegen samen het ijzeren deksel naar de Kameleon. Ze voeren het meer op en legden even later aan bij de Mariahoeve.Bij de ingang van de zaal waar de studenten zaten, riep Sietse: „Goedemiddag, heren. Mogen wij even een bekertje chocolademelk nemen?"

„Als wij dat weigeren?" vroeg een student. „Wat gebeurt er dan?"

„Wel, dan varen wij de Albatros naar de andere kant van het meer!"

De student vond dat hij dan wel erg ver moest lopen om hun boot terug te halen en hij gaf toestemming voor het nemen van chocolade. De kwartjes van Zwart verdwenen in de automaat en de bekertjes werden met smaak leeggedronken. Sietse zag de student die met Heerema had gesproken over het hockey en vroeg hem: „Weet u het adres van Heerema?"

„Heerema?"

„Ja. De student waartegen u hockey speelde!"

„Aha! De meneer die hier even kwam kijken? Tja, hij studeerde in Utrecht, dat is alles wat ik weet. Maar vraag het aan Fenny van Doornwolt in Zwaagsterloo. Zij zal zijn adres wel weten, vermoed ik."

„Welbedankt," zei Sietse. „Wij zoeken het wel uit."

Onze vrienden gingen weer aan boord en voeren naar de boerderij van Jellema. Zij droegen het ijzeren deksel in de wagenloods en gingen op zoek naar Gerben. Zij vonden hem achter de boerderij waar hij op het punt stond om met de tractor het land in te rijden. Gerben bleef wachten toen hij de Klinkhamers zag.

„Wij hebben het nieuwe deksel in de wagenloods gezet," riep Sietse.

Gerben stopte de motor en kwam de jongens tegemoet.

Ik ga even proberen of het deksel wel past," zei hij. „Anders mogen jullie hem mee terugnemen!"

„Als jij de maat goed hebt genomen, past het zeker," beweerde Sietse. „Vader heeft het precies zo groot gemaakt als jij hebt opgegeven!"

„We zullen zien." Gerben liep met grote stappen naar de wagenloods en ging met een duimstok de middellijn van de ijzeren schijf meten.

„Zeg, jongens, hebben jullie koude handen?"

„Wel nee," riep Sietse. „Mijn handen zijn warm."

„Daar heb je het geduvel al! Door de warmte van jullie handen is het ijzer uitgezet! Het deksel is nu te groot!"

„Ga het maar passen," zei Hielke.

Natuurlijk paste het deksel perfect toen Gerben het op de put legde.

„Dat valt mee, jongens! Het ijzer was een tiende millimeter uitgezet!"

„Jij kunt met een gewone duimstok geen tiende millimeters meten," wist Sietse. „Jij maakt ons niets wijs."

„Jij hebt gelijk, Sietse. Maar toch hadden wij bij de marine een matroos die zulke warme handen had, dat de kanonnen er onzuiver van werden als hij ze poetste. De lopen werden wel vijf centimeter langer en dan konden de kanoniers niet meer zuiver richten. De man mocht toen geen poetswerk meer doen. Hij kreeg een baantje bij de kok in de kombuis als opwarmer!"

„Opwarmer?" vroeg Hielke lachend.

„Ja. Als de kok een pan met eten had die opgewarmd moest worden, nam die matroos de pan in zijn warme handen en werd de inhoud op temperatuur gebracht. Het grote voordeel hiervan was, dat het eten nooit aanbrandde. Maar ja, toen werd de matroos betrapt bij het stiekem eten uit de pannen en is hij ontslagen. Hij verdedigde zich met te beweren dat hij extra voedsel nodig had voor zijn warmte-energie, maar dat liet de kapitein Siberisch. Toen hij bij het afscheid ons allemaal een hand gaf, waren zijn handen ijskoud! Ik heb koorts, zei hij, en dat was wel vreemd, want iedereen wordt juist extra warm bij koorts!"

„Ja, dat was wel vreemd," stemde Sietse mee in. „Maar wil jij morgen aan de dochter van de barones vragen of zij het adres kan geven van tandarts Heerema?"

„Heerema? Wat is dat voor een snuiter? Die ken ik niet."

„Hij wil zich in Lenten vestigen als tandarts, maar hij kan geen huis vinden. De dokter zei gisteren dat de tandarts wel een praktijk bij hem aan huis mocht beginnen. Dat willen wij aan Heerema vertellen, maar wij weten zijn adres niet. Fenny, de dochter van de barones weet het misschien wel," vertelde Hielke.

„Tjonge! En denken jullie dat ik haar daarmee ga lastigvallen? Vraag het haar zelf maar!"

„Moeten wij dan morgenmiddag bij jou aanbellen en vragen of wij juffrouw Fenny even mogen spreken?" vroeg Sietse.

„Welja, dat is best."

„Maar is het niet een beetje vreemd, zo tijdens het bezoek bij jou aan te bellen?" twijfelde Hielke.

„Wat heet vreemd?" vond Gerben.

„Koude handen, als je koorts hebt!" wist Sietse.

„Wegwezen!" dreigde Gerben en dan riep hij de jongens achterna: „Kom morgen niet eerder dan drie uur!" En dat knoopten onze schippers zich goed in de oren.

HOOFDSTUK 6 De visite

De volgende morgen gebeurden er vreemde dingen in Lenten. Er kwam een autobusje dat halverwege de smederij en het meer stopte. Drie fors gebouwde mannen stapten uit en wierpen een loopplank over de sloot. Daarover droegen zij paaltjes in het weiland dat door boer Nauta was gehuurd. En daar kwam ook de auto van projectontwikkelaar Jongejans. Met een lang meetlint ging hij bepalen waar een paaltje in het weiland moest worden geslagen. De jongens waarschuwden Klinkhamer dat de bouwers een begin maakten voor de villa's.

„Daar gaan wij ogenblikkelijk tegenin," besliste Klinkhamer en hij telefoneerde met veldwachter Zwart en al de leden van de vrijwillige brandweer. Zwart kwam meteen en ging naar de mannen in het weiland.

„Hé daar!" waarschuwde hij. „Dat gaat zomaar niet! Hier wordt niet gebouwd! Dus geen paaltjes in het land, want daar heeft boer Nauta last van!"

„Met boer Nauta hebben wij niets te maken," antwoordde Jongejans. „Dit land is van barones Van Doornwolt en ik werk in haar opdracht!"

„Dan moet de barones eerst een bouwvergunning aanvragen," riep Zwart. „En aangezien die geweigerd wordt, moet u uw werkzaamheden hier staken!" Klinkhamer en de hele brandweerploeg stonden nu achter Zwart.

„Dat is geen reden om het slaan van paaltjes te verbieden," hield Jongejans vol.

Klinkhamer vertelde Zwart dat meneer Van Haaften had gewaarschuwd voor de sluwheid van de projectontwikkelaar en dat de rechter bereid was zonodig te helpen met adviezen.

„Meneer," riep Zwart, „de president van de rechtbank heeft ons gewaarschuwd voor uw praktijken. Als u niet goedschiks wilt ophoepelen, dan ..." Verder kwam Zwart niet met zijn betoog, want Klinkhamer en zijn manschappen liepen reeds het weiland in en toen barstte de bom. Een van de drie sterke mannen wilde Klinkhamer een klap met een paaltje geven, maar de sterke smid wierp hem tegen de grond en gaf hem er geducht van langs. Dat deden Gerben en de slager, geholpen door de andere leden van de brandweer, ook met de twee overige helpers van Jongejans. De projectontwikkelaar probeerde te vluchten, maar Hielke en Sietse trokken de loopplank weg. En toen werd meneer Jongejans prooi voor Sake Kramer, de ex-marineman.

„Had u zo'n haast?" vroeg Sake spottend en hij gaf Jongejans een duw en lichtte hem tegelijkertijd een beentje, zodat meneer in het gras tuimelde. Hij krabbelde overeind en wilde weglopen. Sake gaf hem weer een duw en weer viel Jongejans.

Op de weg stonden veel toeschouwers die luid juichten als Sake de meneer weer omver liet tuimelen. Zoetjes aan werd het een complete volksoploop. Jongejans en zijn helpers werden zichtbaar bang. Zoiets hadden zij niet verwacht, de dreiging van al die mensen deed zelfs de keiharde zakenman Jongejans huiveren.

Een van zijn helpers smeekte: „Laat ons alstublieft gaan. Wij kwamen hier om wat te verdienen, maar wij wisten niet dat dit werk besmet was!"

„Oké!" besliste Klinkhamer. „Vertrek dan gauw voordat er erger dingen gebeuren!"

Hielke en Sietse wierpen de loopplank weer over de sloot. De veldslag was afgelopen. De drie mannen verdwenen snel met hun busje en Jongejans strompelde naar zijn auto.

„Weet u wat zo grappig is?" vroeg Sake hem spottend. „Dit mag niet in de krant, want dat bezorgt u een slechte naam! U kunt u ook niet beklagen bij de politie, want uw plannen zijn illegaal. Wat een grap, hè? Doet u de groeten aan de heren Plantinga?"

Met een heel kwaad gezicht vertrok Jongejans naar Jonkersveen om in zijn kantoor nieuwe plannen uit te broeden.

In Lenten ging iedereen tevreden naar huis. Vreemdelingen moesten van hun woongebied afblijven, anders kwam de hele gemeente erop af om hen te verjagen. Klinkhamer was ook tevreden. De eerste slag was gewonnen en dat stelde hem gerust. Gerben kwam nog even een praatje maken.

„Het zou misschien geen kwaad kunnen als er eens met de barones werd gepraat, denkt u ook niet, Klinkhamer?"

„Heel juist, Gerben. Ik heb al het plan gehad haar een briefje te schrijven. Misschien doe ik het nog wel."

„Dat kunt u beter niet doen, want zo'n brief komt toch bij de rentmeester terecht. Een gesprek zou beter zijn, vind ik!"

„Dat ben ik met je eens. Kun jij niet met de barones gaan praten?"

Tot verrassing van Klinkhamer antwoordde Gerben:

„Goed! Ik ga met haar praten. Vanavond weten we meer!" Dat de barones die middag in de bungalow op bezoek zou komen, vertelde hij niet. Dat moest voorlopig geheim blijven.

Hielke en Sietse kwamen binnen met de loopplank die de gevluchte mannen hadden achtergelaten.

„Nee, jongens," vermaande Klinkhamer, „wij mogen ons andermans spullen niet toeëigenen. Breng die plank maar weer terug."

„Moeten we hem weer over de sloot leggen?" vroeg Hielke. „Dat zal boer Nauta niet prettig vinden."

„Dijkstra zorgt voor alles, wat er in en om de bermsloten wordt gevonden," wist Gerben. „Breng de plank dus naar de Woudaap!"

„Dat doen we," was Sietse het met hem eens.

Louw kwam ook en vroeg of het waar was dat er een veldslag was geleverd op het weiland van boer Nauta.

„Ja, jó," vertelde Sietse. „Er is hevig gevochten. Het bloed stroomde als balen meel over de weg!"

„Tjonge," verbaasde Gerben zich, „van wie leer jij zulke onzin, Sietse?"

„Van mijn vader," was het onverwachte antwoord.

Gerben schoot in de lach om het verontwaardigde gezicht dat de smid trok.

„Tot ziens, jongens," groette Gerben en lachend fietste hij naar huis.

De vrienden droegen de plank in de Kameleon en voeren ermee naar de Woudaap. Hielke vertelde Louw wat er was voorgevallen en het speet onze vriend erg dat hij dat gemist had. Bij de Woudaap luisterden Dijkstra en Kees ook met interesse naar wat de jongens vertelden over de herkomst van de plank.

„Het wordt hoe langer hoe gekker," vond Dijkstra. „Als iedereen zomaar overal zou gaan bouwen, stond het hier binnen een jaar vol met huizen rond het meer!"

„En dan kon de molen niet meer draaien," vulde Kees aan. „Al die huizen houden de wind tegen!"

Dijkstra keek hem hoofdschuddend aan. „Enfin," zei hij dan, „het is een mooie plank! Bedankt voor het brengen, jongens!"

„Graag gedaan, Dijkstra. Ga je mee, Kees?" vroeg Sietse. Kees ging naast Louw zitten en de Kameleon voer weer het meer rond tot het tijd werd om te gaan eten.

Die middag verwonderde moeder Klinkhamer zich over het feit, dat haar zoons de handen zorgvuldig wasten en hun haren netjes kamden.

„Wat zijn jullie van plan?" vroeg zij nieuwsgierig.

„Niets bijzonders," zei Sietse. „Wij willen graag netjes worden. Of mag dat niet?"

„Ik zou het van harte toejuichen," meende moeder. „Maar van jullie netheid heb ik tot nu toe weinig gemerkt. Jullie lijken dikwijls meer op . . . eh . . ."

„Varkens!" hielp Sietse.

„Inderdaad!"

„Hoera! Dan hebben wij lekkere ham," merkte Sietse op en lachend ging de tweeling naar de Kameleon.

Moeder Klinkhamer begreep er niets van. Waarom die belhamels plotseling netjes wilden zijn, was haar een raadsel. Maar wij hebben het reeds begrepen. Het tweetal ging op bezoek bij Gerben.

Kom niet eerder dan drie uur, had Gerben gezegd, dus voeren ze eerst het meer rond. Eerst langs de rechteroever en dan langs de linkeroever terug. Toen de jongens voorbij het Paviljoen voeren, was het pas halfdrie. Sietse stuurde naar de wal en daar bleven ze een tijdje liggen. In de verte reed een kleine auto voorbij de Woudaap en zwenkte bij Jellema's boerderij het erf op.

„Wat moeten wij tegen die deftige dames zeggen?" vroeg Hielke. „Een barones en een freule daar ga ik niet dagelijks mee om!"

„Ik zeg mevrouw en juffrouw, dat is voldoende," meende Sietse. „De rest gaat vanzelf als je maar gewoon doet."

„Nou ja, wat kan ons gebeuren?" bedacht Hielke. „Wij vragen om het adres van Heerema en als we dat hebben, gaan we ervandoor. Is het niet een beetje gek dat wij ons zo druk maken voor die

Heerema?"

„Helemaal niet," vond Sietse. „Ons dorp kan best een tandarts gebruiken en ik vind Heerema een leuke man. Dus help ik hem, nu er een prachtige kans voor hem is om zich bij ons te vestigen. Het is toch geweldig, binnenkort hebben wij de dokter en de tandarts vlak naast de deur!"

„Ik hoop ze niet nodig te hebben," was het nuchtere antwoord van Hielke.

Ze voeren voorbij de ingang van de poldervaart en lieten de boot met afgezette motor verder drijven.

„Het zal wel gauw drie uur zijn," dacht Hielke. „Moet je nu eens kijken, daar staat Gerben te wenken!"

De motor werd gestart en snel voeren de jongens naar hun grote vriend.

„Ik begrijp het al," zei Sietse. „Hij wacht op ons!"

„Waarom? Mag hij niet eerder dan drie uur binnen komen?" vroeg Hielke.

„Natuurlijk wel. Maar die grapjas wil steun van ons hebben als het straks ruzie wordt met de barones!"

„Hoe moeten wij hem dan steunen?" vroeg Hielke heel verbaasd.

„Wel, door met hem mee te praten en te vertellen wat wij allemaal gehoord en gezien hebben."

En dan hoorden ze Gerben roepen: „Kom, jongens! Ik moet naar binnen. Het bezoek is er al een halfuur!"

De Kameleon legde aan en de Klinkhamertjes volgden Gerben naar de bungalow. Bij het binnenkomen van het drietal, keek Chantel even verwonderd naar de jongens en stelde de heren dan voor aan de barones en haar dochter Fenny. De barones bleek een kleine, vriendelijke dame te zijn en Fenny was net zo'n leuke jongedame als Chantel.

„Aangenaam om met u te mogen kennismaken, mevrouw," zei Gerben en zij gaven elkaar een hand. Gerben vond de oude dame helemaal niet onsympathiek. Fenny bekeek Gerben aandachtig.

„Dus u bent met mijn vriendin getrouwd?" zei ze. „Dan bent u mijn vriend!"

„Heel goed," antwoordde Gerben laconiek. „Omdat ik Chantel goed ken, had ik al verwacht dat u een leuke vriendin zou zijn, want Chantel houdt alleen van goede, leuke en brave mensen! Daarom is ze ook met mij getrouwd!" Daar werd vrolijk om gelachen. En dan gaf Sietse de barones ook een hand.

„Ik ben Sietse Klinkhamer, mevrouw."

„En ik ben Hielke," zei zijn broer.

„Hun vader heeft een smederij," vertelde Chantel.

„Zolang het nog duurt," zei Sietse.

„Gaan de zaken van je vader niet goed?" vroeg de barones.

„Jawel, mevrouw, mijn vader is een eersteklas vakman en hij heeft het reuze druk. Maar die rentmeester van u wil dat de smederij verdwijnt. Er moeten villa's op uw land gebouwd worden en daar past een smederij niet bij. Maar vanmorgen..."

„Wacht even, vriendje! Worden hier villa's gebouwd op land dat mijn eigendom is?"

„Jawel, mevrouw. Rentmeester Plantinga besprak dat met de projectontwikkelaar Jongejans. Wij hebben alles gehoord. Vanmorgen kwam Jongejans om het terrein uit te zetten met paaltjes. De veldwachter waarschuwde hem dat daar niet gebouwd mocht worden en toen zei Jongejans dat hij opdracht van u had."

„Dat is fraai. Er is mij helemaal niets van enigerlei bouwactiviteiten bekend," verklaarde mevrouw.

„De mensen in het dorp willen daar geen huizen," vervolgde Sietse. „En vanmorgen is er gevochten en werd die Jongejans met zijn helpers van het weiland verjaagd!"

„Dat wordt te gek," vond mevrouw. „Ik zal eens een hartig woordje met meneer Plantinga spreken. Hij kan niet zomaar op eigen houtje over mijn land beschikken. Op die manier bezorgt hij mij nog een slechte naam!"

„Mevrouw," zei Gerben, „ik wil graag dat u hier een plezierige middag heeft, opdat u en uw dochter eens vaker op bezoek komen. Wij stellen dat zeer op prijs en in het bijzonder mijn vrouw, nietwaar, Chantel?"

„Dat heb je heel mooi gezegd. Gerben, en het is helemaal waar. Hoe denk jij erover, Fenny?"

„Ik vind het geweldig, Chantel! Wij moeten elkaar vaker bezoeken!" Haar moeder knikte goedkeurend.

„Helaas, mevrouw, moet ik u iets minder plezierigs vertellen," vervolgde Gerben. „Of liever wilde ik u eerst een vraag stellen. De boeren, die hun bedrijven van u huren, wanneer hebben die voor het laatst een huurverhoging gehad?"

„Uw vraag verrast mij. Maar ik wil hem wel beantwoorden. De boeren hebben in de laatste jaren geen huurverhoging gehad, hoewel het voor mij wel eens moeilijk is, gezien de gestegen kosten, om die huur zo laag te houden. Het bewonen van een groot landgoed kost nogal het een en ander, zoals u wel zult weten, meneer Zonderland!"

„Jawel, mevrouw, van onkosten weet ik zo zoetjes aan al meer dan genoeg," antwoordde Gerben. „En noemt u mij gewoon Gerben en geen meneer, want dan lachen die kwajongens mij uit!"

„Ik lach helemaal niet," zei Sietse en hij keek zo ernstig dat Chantel en Fenny er luid om lachten.

„Gerben, u zou iets minder plezierigs vertellen?" vroeg mevrouw. „Vertelt u het vrijuit, zonder iets achter te houden!"

„Mevrouw, ik vind u sympathiek en daarom valt het mij zwaar u over een minder prettige zaak te moeten inlichten. Daarnet zei u dat meneer Plantinga u wel een slechte naam kan bezorgen, helaas, dat heeft hij reeds gedaan!"

Mevrouw veerde op uit haar stoel. „Vertelt u verder, Gerben! Vertelt u alles!"

„Uw pachtboeren klagen over de hoge huren, want uw rentmeester heeft ze allang verdrievoudigd!"

„Wat zegt u?" riep de barones verbaasd en verontwaardigd.

„De boeren betalen een driedubbele huur, mevrouw. En zij mogen daarvan alleen het bedrag dat u jaren geleden vaststelde, aan de belasting opgeven."

„En waar blijft dan de huur die wel betaald wordt, maar niet mag worden opgegeven?" vroeg Fenny.

„U weet het al, mevrouw?" vroeg Gerben.

„Die Plantinga, die schurk, steekt dat geld in eigen zak!" begreep mevrouw. „Daar zal hij van lusten! Die arme boeren hebben het dus onnodig zwaar gehad!"

„Plantinga zal dat geld terug moeten geven," vond Fenny. „En hij moet meteen worden ontslagen, want met die bouwplannen hier in het dorp probeerde hij natuurlijk ook geld achter onze rug om te bemachtigen!"

„Van iedere villa moest hij zestigduizend gulden ontvangen," wist Sietse. „Voor tien villa's kreeg hij dan tienmaal zestigduizend gulden!"

„Zeshonderdduizend gulden voor stiekeme verkoop van mijn grond!" begreep mevrouw. „Jij hebt gelijk, Fenny! Plantinga wordt op staande voet ontslagen!"

„Mevrouw," zei Gerben, „het is triest, dat u zo bedrogen bent. Plantinga heeft het geld natuurlijk op een buitenlandse bank gezet, zodat iedereen naar het geld kan fluiten. Het beste zal zijn dat alles zo stilzwijgend mogelijk wordt geregeld. U laat uw boeren weten dat er een nieuwe rentmeester komt en dat de huren verlaagd worden. Daar is dan iedereen blij mee en komt alles weer op zijn pootjes terecht."

„Maar daarmee ontvangen de boeren het te veel betaalde niet terug," wierp mevrouw tegen. „En dat vind ik niet in de haak."

„Die zaak moet de nieuwe rentmeester maar oplossen," vond Gerben. „En verder zijn de boeren dom geweest om niet hun beklag bij u te doen. Zij hebben dus zelf ook schuld aan deze situatie."

En dan stelde de barones de verrassende vraag: „Wilt u mijn adviseur worden, Gerben?"

Het leek wel of Gerben van die vraag schrok. „Ik?" riep hij verbaasd. „Maar mevrouw, dat gaat niet. Ik heb al genoeg te doen met mijn eigen zaken. Wel weet ik een persoon voor u die heel betrouwbaar is. Hij heet Sake Kramer. Met zijn vader heeft hij een verzekeringskantoor en de heren zijn goed thuis in allerlei geldzaken."

„Ja!" riep Sietse. „Sake is marinier geweest en hij kan de sterkste mannen vloeren!"

„Een sterke rentmeester?" vroeg Fenny lachend. „Dat is juist wat wij nodig hebben, moeder!"

„Als Gerben hem aanbeveelt, heb ik er wel vertrouwen in," meende mevrouw. „Wilt u die meneer naar mij toesturen?"

„Zeg, moeder?" bedacht Fenny. „Wij moeten die meneer Kramer mee naar huis nemen, zodat hij erbij is wanneer u Plantinga op staande voet ontslaat!"

„Als dat zou kunnen, zou het wel prettig zijn," stemde mevrouw mee in.

„Zal ik hem even bellen?" bood Gerben aan en dat vond mevrouw best.

Gerben draaide een nummer en kreeg de vader van Sake aan de telefoon. Hij vroeg hem of hun kantoor de zaken van de barones Van Doornwolt te Zwaagsterloo kon behartigen. Meneer Kramer schoot in de lach, hij dacht dat Gerben een grapje maakte. Waarop Gerben met nadruk verklaarde dat het serieus was.

„De barones is hier," vertelde Gerben. „Zij wil graag dat Sake meegaat naar Zwaagsterloo, want de huidige rentmeester moet op staande voet worden ontslagen. Hier komt mevrouw Van Doornwolt!" Gerben gaf de hoorn aan mevrouw, die nogmaals vroeg of Kramer de zaken voor haar kon regelen. Dat wilde Kramer met alle plezier en hij vroeg hoe laat Sake zich bij de bungalow moest melden. Dat ging mevrouw even overleggen. Op voorstel van Chantel werd er afgesproken dat Sake om zes uur verwacht werd, want dan was Gerben ook beschikbaar om mee te gaan.

„Mogen wij meerijden?" vroeg Sietse. „Jouw auto is groot genoeg en wij hebben hem ook al gepoetst!"

„Ja, Gerben," hielp mevrouw. „Je moet de jongens dat pleziertje gunnen. Het is een leuk tochtje naar Zwaagsterloo."

„Oké! Die roethanen mogen mee," stemde Gerben toe. Daar moest Fenny om lachen.

„Juffrouw Fenny, mag ik u een vraag stellen?" vroeg Sietse. „Weet u het adres van tandarts Heerema?"

Fenny keek Sietse verbluft aan. De vraag overrompelde haar. „Kennen jullie Heerema?" vroeg zij.

„Ja, hij is tandarts en hij zoekt een huis waar hij een praktijk kan beginnen," vertelde Sietse. „Onze dokter wil hem wel aan een spreekkamer helpen, maar wij kunnen het Heerema niet vertellen, omdat wij niet weten wat zijn adres is."

„En waarom denken jullie dat ik het wel weet?" vroeg Fenny.

„Pim Plantinga had hem wijs gemaakt dat Pim met u ging trouwen. Maar wij wisten hem te vertellen dat daar niets van waar was. Hij zat toen stil voor zich uit te staren," vertelde Hielke. „En nu geloof ik dat hij graag met u wil trouwen."

„Juist!" riep Sietse. „Geef ons maar gauw zijn adres, dan komt alles best in orde!"

En toen begon Fenny te huilen. „Die schurk!" snikte ze. „Die laffe gemenerik!"

„Heerema?" vroeg Sietse verbaasd.

„Die Pim! Ik zou hem wel wat willen doen! Moeder, de Plantinga's moeten ogenblikkelijk vertrekken. Zoiets gemeens heb ik nog nooit meegemaakt!"

Chantel troostte haar en vond dat zij nu heel blij mocht zijn nu de kennismaking met Heerema weer hernieuwd kon worden. „De jongens zorgen daar wel voor, zij hebben Gerben en mij ook bij elkaar gebracht!"

„Ja," vertelde Sietse. „Wij stuurden Chantel een hele rare foto van Gerben en schreven erop: ik wil wel graag met u uit zeilen gaan. Nou, en toen gingen zij zeilen in de huwelijksboot!"

„Leuk gezegd, Sietse," vond Chantel. „En die foto heb ik nog, want die bewaar ik mijn leven lang. Zal ik hem even halen?"

„Ben je mal?" riep Gerben. „Dat is toch geen portret?"

„Ik vind dat jij er toch wel sprekend op staat," plaagde Sietse.

„Dan ga jij niet mee!" dreigde Gerben.

Sietse vertelde dat het een mislukte foto was, genomen door een meneer die dacht dat Gerben een ruimtevaarder was. Daarop vertelde Gerben van de vele ontmoetingen met allerlei mensen met wie hij bij het meer had kennisgemaakt. Mevrouw en Fenny moesten herhaaldelijk smakelijk lachen om die verhalen. Chantel zorgde voor thee en cake. Het werd echt gezellig in de bungalow met het fraaie uitzicht over het meer.

En dan merkte Sietse op: „Nu hebben wij nog steeds niet het adres van de tandarts."

Fenny haalde haar notitieboekje uit haar tasje en zei: „Ik heb alleen zijn telefoonnummer."

Gerben noteerde het en ging bellen. Gelukkig bleek Heerema aanwezig te zijn.

„Met de tandarts?" vroeg Gerben. „Prima. Hier komt een vriend voor u!" Gerben gaf de hoorn aan Sietse.

„Hallo, meneer, met Sietse Klinkhamer. Ja! Van de Kameleon. Onze buurman, de dokter, heeft een spreekkamer voor u. Dus kunt u zich in Lenten vestigen! Goed, ik zal de dokter vertellen dat u morgen komt! Hoe is het met Fenny? Heeft u haar al gesproken? Wacht u op antwoord? Een ogenblikje! Fenny," fluisterde Sietse, „hij heeft u een brief gestuurd en wacht op antwoord!"

„Ik heb geen brief ontvangen," verklaarde Fenny.

„Natuurlijk niet," riep Gerben. „Die is door de leuke rentmeester achtergehouden!"

„Geef hier," zei Fenny resoluut en zij nam de hoorn over.

„Dag, Max, met Fenny! Ik ben zojuist tot de ontdekking gekomen, dat Plantinga en zoon onze relatie hebben gedwarsboomd! Zij vertelden onwaarheden en hielden brieven achter! Ja! Juist! Natuurlijk, Max, ik wil je graag weer ontmoeten! Graag! Afgesproken! Tot ziens, Max!" Fenny legde de hoorn op het toestel, gaf Sietse een zoen en keek Chantel stralend aan. „Max en ik komen hier misschien ook wonen!" juichte ze en de beide vriendinnen vielen elkaar om de hals.

„Maar ik blijf niet alleen op die grote buitenplaats!" merkte de barones op.

„Koopt u het herenhuis! Dan komt u hier ook wonen," zei Hielke. „Sake Kramer weet hoeveel het kost."

„Dat zullen we bekijken," besloot mevrouw.

„Wat hier vanmiddag is afgehandeld," vond Gerben, „lijkt bijna ongeloofwaardig. Zou dat van de thee komen? Of zit er iets in de cake dat voor verrassingen zorgt?"

„Ga jij maar melken," zei Chantel, „anders ben jij niet op tijd klaar."

„Wij gaan ook naar huis," zeiden de jongens. „Wij wachten om zes uur bij het begin van de polderdijk, Gerben."

„Ik hoop dat de wagen daar wil stoppen," plaagde Gerben. „De remmen zijn niet al te best. Vertellen jullie niemand iets van wat jullie hier hebben meegemaakt?"

„Natuurlijk niet! Tot ziens!" De rakkers holden naar de Kameleon en voeren snel naar huis. De barones en Fenny hadden nog een paar hele gezellige uurtjes bij Chantel en haar dochtertje Anna-Renate.

Vooral Fenny was opgetogen en merkte op: „Dat het op theevisite gaan bij jou, Chantel, zulke gevolgen zou hebben, hebben moeder en ik nooit kunnen vermoeden!"

„Ik ook niet," bekende Chantel. „Maar hier in Lenten vind je het geluk. Dat heb ik ook gevonden!"

In huize Klinkhamer vroegen Hielke en Sietse of zij wat eerder hun boterhammen mochten eten, omdat zij met Gerben meegingen naar Zwaagsterloo. Moeder vond het best en zo konden de jongens om zes uur bij het begin van de polderdijk present zijn. Het duurde even en dan kwamen twee auto's langs de dijk. Voorop reed een kleine wagen bestuurd door Fenny en daarachter kwam Gerben met zijn grote slee.

Fenny stopte bij de jongens en zei: „Jullie zijn mijn passagiers. Moeder zit met meneer Kramer bij Gerben in de wagen."

„Oké!" riep Sietse. „Ik klim wel achterin! Jij mag naast Fenny zitten, Hielke, want ik heb al een zoen van haar gehad!"

Daar moest Fenny om lachen en dan vertrokken ze naar Zwaagsterloo. Fenny wilde graag van de jongens horen hoe zij kennis hadden gemaakt met Max Heerema. De tweeling vertelde over het varen met Heerema op het meer waar zij Pim Plantinga zagen met twee jonge dames in zijn raceboot.

„Heerema merkte toen op, dat de vrouw van Pim zulke uitstapjes niet leuk zou vinden. Wij vroegen met wie Pim getrouwd was. Toen noemde hij uw naam, want dat had Pim hem wijs gemaakt. Wij wisten wel beter en hebben Heerema toen naar de studenten in de Mariahoeve gebracht en daar kreeg hij te horen dat Pim beslist niet met u getrouwd was!"

„Ja, ja! En toen? Hoe reageerde Max daar op?" vroeg Fenny hevig geïnteresseerd.

„Wel, hij zei niets meer. Hij staarde als een doofstomme voor zich uit," vertelde Hielke.

„Hij keek als een geslagen hond," vond Sietse. „En de hond van de slager heet ook Max!"

Fenny moest er hartelijk om lachen. Deze jongens waren niet alleen leuk, maar ook geestig!

Ze reden het dorp Zwaagsterloo binnen en dan stuurde Fenny haar auto langs een breed tuinpad tot voor de deur van een groot landhuis. Gerben was haar gevolgd en hielp de barones bij het uitstappen. Een dienstbode opende reeds de deur.

„Anna?" vroeg mevrouw. „Is meneer Plantinga aanwezig?"

„Jawel, mevrouw. Meneer is in zijn kantoor. Ik heb hem zojuist nog thee gebracht."

„Goed, Anna. Kom, meneer Kramer, wij gaan korte metten met hem maken!" Mevrouw liep met Sake een lange gang in. Gerben volgde en daarachter kwamen Fenny en de jongens. Anna sloot aarzelend de rij. Aan het eind van de gang opende mevrouw een zijdeur en stapten ze met z'n allen het kantoor binnen waar de rentmeester achter een bureau zat. Hij keek verrast naar dit bezoek en werd zichtbaar onrustig.

„Wat heeft dit..." begon hij.

„Dit betekent dat u op staande voet bent ontslagen!" riep de barones met overslaande stem van kwaadheid. „Maak dat u wegkomt!"

„Daarvoor zult u toch eerst een ontslagaanvrage bij het arbeidsbureau moeten indienen," gaf Plantinga als antwoord.

„Wij willen u wel even hardhandig verwijderen," bood Sake aan en hij greep Plantinga op zó'n speciale manier vast, dat hij begon te jammeren van pijn.

„Dit is mishandeling! Au! Ik geef het aan bij de politie!"

„Wij ook," zei Sake kalm en hij trok Plantinga schijnbaar zonder enige moeite omhoog van zijn stoel. „Wij gaan de politie vragen of zij die driedubbele huren terug wil eisen! En nu lopen, vooruit!"

„Maar ik moet nog wat papieren ordenen," protesteerde Plantinga.

„Die worden door ons kantoor geordend," verklaarde Sake. „Wij zullen het heel snel doen, des te eerder weten wij waarvoor wij u aansprakelijk kunnen stellen. Oplichters lopen altijd tegen de lamp, wist u dat niet?" Sake duwde Plantinga naar de buitendeur en daar rukte de rentmeester zich los en holde zo hard hij kon naar zijn woning die even verder stond.

„Ha, ha," lachte Sake. „Hij dacht dat hij zich losrukte, maar ik liet hem gaan. Als hij nu met zijn brave zoon naar het buitenland vlucht, zijn wij mooi van hen af!"

„U ben wel verschrikkelijk sterk, hè?" zei Fenny vol bewondering.

„Zo bijzonder is dat niet," beweerde Gerben. „Vorig jaar ben ik met hem aan het bakkeleien geweest en toen vluchtte hij als een haas weg!"

„Is het waar?" vroeg Fenny en zij keek ook bewonderend naar Gerben.

„Jawel," zei Gerben. „Maar ik liep voorop!"

Daar werd weer hartelijk om gelachen en dan vroeg de barones: „Wat gaat u vervolgens dóen, meneer Kramer?"

„Als u het mij toestaat, neem ik alle papieren mee die in dit kantoor aanwezig zijn."

„Dat vind ik prima, meneer Kramer. Zeg, Anna, hebben wij nog dozen?"

Anna ging naar de zolder en kwam weldra terug met vier kartonnen dozen en met de mededeling dat zij zojuist boven uit een raam had gezien hoe Plantinga en Pim bezig waren hun auto te laden.

„Ga nog maar even kijken, Anna," zei de barones. „En kom het ons vertellen als de Plantinga's vertrokken zijn!"

Anna ging weer de trap op en Sake, geholpen door de anderen, verzamelde alle papieren in de dozen. Daar kwam Anna reeds terug. „Mevrouw! Ik zag de auto van de heren juist om de hoek verdwijnen."

„De heren hebben verdacht veel haast," vond Gerben.

„Ik ben verschrikkelijk blij dat u en meneer Kramer met ons mee zijn gegaan," verklaarde mevrouw. „Want wat had ik kunnen doen als die oplichter geweigerd had om te gaan?"

„Mevrouw, in het vervolg belt u Kramer en Ekas Remark komt meteen te hulp!" grapte Gerben.

„Maar ik heb liever dat Sake komt," vond mevrouw.

Daar werd weer vrolijk om gelachen, want Ekas was immers het omgekeerde van Sake?

Fenny liet Hielke en Sietse de tuin bekijken. In een vijver zwommen dikke goudvissen en in een hoek was een prieel gevormd door klimop.Sake had intussen alle papieren verzameld in de dozen die vervolgens in de kofferruimte van Gerben zijn auto werden geladen. Sake besprak nog iets met de barones en toen klapte Gerben in zijn handen als een onderwijzeres op het plein van een kleuterschool en riep: „Kom, kindertjes. Wij gaan naar huis!"

Fenny kwam met Hielke en Sietse uit de tuin. De dames bedankten Sake en Gerben hartelijk voor hun hulp en met een: „Tot morgen," namen onze vrienden afscheid.

In de auto vertelde Sake dat er zo weinig mogelijk over deze zaak gesproken mocht worden. Maar dat wisten ze al. De auto reed snel terug en ging in Lenten naar de woning van de familie Kramer. Daar werden de dozen gelost en dan ging Gerben met Hielke en Sietse naar de smederij.

In de woonkamer zat Klinkhamer de krant te lezen toen Gerben met de jongens binnenkwam.

„Ha!" riep Klinkhamer. „Zeg, Gerben, de jongens vertelden dat zij met jou naar Zwaagsterloo gingen en pas later drong het tot me door dat daar de barones woont. Jij wilt me toch niet vertellen dat jij bij haar op bezoek bent geweest? Het was toch maar een grapje toen jij vanmorgen zei: „Ik ga met haar praten! Vanavond weten we meer?"

„Juist," knikte Gerben. „En het was geen grapje! Ik kan u vertellen dat er beslist geen villa's tegenover de smederij worden gebouwd. Integendeel! De barones zei woordelijk: „Er is mij niets van enigerlei bouwactiviteiten bekend en ik sta het beslist niet toe!" Dus hebben wij vanmorgen onnodig gevochten!"

„Is het waar?" twijfelde Klinkhamer, terwijl hij Gerben vragend en tegelijkertijd bewonderend aankeek.

„Ja, vader," knikte Sietse. „Wij zijn bij de barones geweest en haar dochter, freule Fenny, heeft ons de mooie tuin laten zien."

„Maar?" merkte moeder op. „Jullie hadden geen zondagse kleren aan?"

„Waarom moeten wij altijd zondagse kleren aan?" vroeg Sietse. „Die dames waren heel gewoon, leuk en eenvoudig."

„Werden jullie meteen ontvangen?" vroeg Klinkhamer. „De boeren beweren dat zij de barones nooit te spreken krijgen!"

„Wel, dat viel best mee," vertelde Gerben. „Ik reed tot vlak voor de deur, een dienstmeisje deed open en liet ons meteen binnen. De barones nam mij mee naar een kantoor en daar is alles heel prettig geregeld. Dus, Klinkhamer, geen zorgen meer. De smederij blijft hier staan en de barones peinst er zelfs niet over om hier villa's te bouwen. En dat was het dan. Ik moet ervandoor. Goedenavond en tot ziens!" Gerben vertrok en toen kregen Hielke en Sietse het nog moeilijk, want zij mochten niets vertellen, terwijl hun ouders allerlei vragen stelden. Klinkhamer wilde weten wat Gerben met de barones besproken had, maar de jongens beweerden dat zij toen in de tuin waren. Moeder vroeg hoe de barones eruitzag.

„Heel gewoon," vertelde Sietse. „Een dame met grijs haar en met vriendelijke ogen. Net zulke ogen als die van u, moeder."

„Dan is moeder ook een barones," lachte Klinkhamer.

„Natuurlijk," vond Hielke. „En vader is een baron en wij zijn twee jonkheren!"

Barones Klinkhamer trakteerde op thee met koek en de avond verliep heel gezellig.

De volgende morgen stopte de auto van Fenny voor de smederij. Haar moeder en zij stapten uit.

„Dat is de barones," fluisterde Sietse vader in het oor.

Klinkhamer keek verrast toen de twee dames de smederij binnenkwamen en hij beantwoordde hun groet met een: „Goedemorgen, dames!"

„Zeg, Hielke en Sietse," begon Fenny, „als Max straks komt, willen jullie hem dan vragen of hij even wil wachten met de onderhandelingen bij de dokter?"

„Het komt in orde, Fenny," zei Sietse. „Wij vangen hem wel op!"

„Een beetje beleefder, Sietse," vermaande Klinkhamer. „Jij hoort juffrouw te zeggen!"

„Wel nee," lachte Fenny. „De jongens en ik zijn vrienden."

De barones merkte op dat het uitzicht over de polder heel mooi was. „Dat moet zo blijven," vond ze. „U hoeft u niet bezorgd te maken dat er villa's gebouwd worden, meneer Klinkhamer. Ik heb mijn rentmeester ontslagen en hij was de drijfveer achter de bouwplannen. Dank zij uw jongens en meneer Zonderland, ben ik bijtijds ingelicht om erger te voorkomen!"

„Dat is heel prettig nieuws, mevrouw," antwoordde Klinkhamer. „Ik dank u wel!"

Er stopte weer een auto en daaruit kwam de tandarts Heerema. De ontmoeting tussen hem en Fenny was een grandioos moment.

„Fenny!" riep Heerema.

„Max!" juichte Fenny en zij omhelsden elkaar zoals geliefden doen. Heerema en de dames stonden een tijdje voor de smederij te praten en dan vertrokken de auto's naar het kantoor van Kramer en Zoon aan het Raadhuisplein.

„Weten jullie wat zij van plan zijn?" vroeg Klinkhamer de tweeling.

„Zij gaan naar Sake Kramer," vertelde Sietse. „Want hij is de nieuwe rentmeester."

„Wel verdraaid!" riep Klinkhamer uit. „Daar hebben jullie gisteravond niets van verteld. Wat weten jullie nog meer?"

„Weet jij nog wat, Hielke?" vroeg Sietse.

„Ik denk dat Fenny met de tandarts gaat trouwen en dat zij in Lenten komen wonen," dacht Hielke.

„Juist, dat denk ik ook," knikte Sietse. „En dan trekken ze in het herenhuis, want dat is de enige woning die leegstaat! Maar we weten het niet, dus wachten wij het maar af!"

Lang hoefden zij niet te wachten, want Kramer en Zoon regelden alle zaken heel vlot. De barones verkocht haar landgoed en trok in het herenhuis. De boeren, die bedrijven van haar pachtten, kregen de verheugende mededeling dat Plantinga was ontslagen en Sake Kramer tot rentmeester was benoemd. Van het teveel betaalde aan huur kon de barones een gedeelte teruggeven, hoewel zij persoonlijk dat geld nooit ontvangen had. Daar was Plantinga mee verdwenen naar het buitenland. Maar de boeren waren dik tevreden. Zij wisten nu dat de barones best aardig was. In het herenhuis werd een gedeelte ingericht voor de praktijk van tandarts Heerema, want hij trouwde met Fenny.

Dat werd een groot feest waar natuurlijk onze vrienden ook bij aanwezig waren. Na de trouwerij in het gemeentehuis en de plechtigheid in de kerk was er receptie in de Gouden Leeuw. Daar ging het vrolijk en ongedwongen toe.

Sietse ontmoette er de president van de rechtbank, meneer Van Haaften, die een oom van Fenny was.

„Bent u weer komen lopen?" vroeg Sietse.

„Ha, ha, jonge vriend! Dat is een hele goede vraag. Maar ik was bang dat ik dan te laat zou komen en dus heb ik de auto genomen. En mag jij hier komen gebakjes eten?"

„Daarvoor heb ik mijn vriend Kees meegenomen," lachte Sietse en hij wees naar de snoeper die van een grote schaal gebakjes zat te smullen. Dat de vrienden gezamenlijk een cadeautje aan het bruidspaar zouden geven, was Kees al helemaal vergeten. Dus gingen Hielke, Sietse en Louw naar de tafel waarachter het bruidspaar zat met de diverse familieleden. Ook Chantel en Gerben waren daarbij. De jongens feliciteerden het bruidspaar en gaven ook de barones en de moeder en vader van Max Heerema een hand. Dan nam Sietse uit een plastic draagtas het cadeau, dat was verpakt in vloeipapier en legde het voor de bruid op tafel.

„Alstublieft, mevrouw en meneer Heerema, een cadeautje van mijn vrienden en mij, als welkom in ons dorp!"

Allen keken nieuwsgierig toe naar wat er te voorschijn zou komen. Fenny wikkelde het vloei eraf en daar lag een verguld hoefijzer, versierd met een blauw lint waarop stond: Veel geluk in Lenten.

„Dat hebben jullie leuk bedacht, jongens!" riep Fenny blij uit. „Dit gelukshoefijzer krijgt een ereplaatsje in ons huis. Heel hartelijk bedankt, vrienden!"

„Het zal wel in de spreekkamer moeten hangen," dacht Gerben.

„Waarom in de spreekkamer?"

„Wel, het is toch een vorm voor een kunstgebit? Of heb ik dat mis?"

„Nee, Gerben. Dit hoefijzer brengt geluk," riep Fenny lachend.

„Dat is bijgeloof," beweerde Gerben. „Pier Kraai had nooit geluk in de loterij, dus spijkerde hij een hoefijzer boven zijn deur. Want dat zou helpen voor het winnen van een prijs. En toch had hij weer niets! Van kwaadheid sloeg hij de deur toen zo hard dicht, dat het hoefijzer pardoes op zijn hoofd viel!"

„En was hij gewond?" vroeg de vader van Max.

„Nee, het hoefijzer ging aan gruzelementen!"

Kees kwam er ook bij en riep: „Wat? Is het hoefijzer aan gruzelementen?"

„Wel nee, sufferd," riep Sietse. „Maar jij moet het bruidspaar nog feliciteren!"

Dat deed Kees toen gauw, hij had het helemaal vergeten. Maar wat wil je ook met zoveel tafels vol lekkers? Dan vergeet je toch zeker alles? Maar deze keer at Kees zich niet ziek. Hij nam het plastic tasje van Sietse en stopte dat vol met lekkers. Daarmee verdween hij van het feest.

De receptie verliep tot aller tevredenheid, iedereen vond het bruidspaar zeer sympathiek. Het was dus geen wonder dat onze tandarts veel klanten kreeg. Zijn vrouw Fenny en hij en ook de barones voelden zich heel goed thuis in Lenten.

Toen Heerema in de smederij een bestelling deed, zei hij tegen Klinkhamer: „Dat ik mij hier kon vestigen en met Fenny trouwen, heb ik in hoofdzaak mede te danken aan uw zoons. Als zij ooit tandheelkundige hulp nodig hebben, help ik hen gratis!"

„Mijn jongens hebben gebitten van ijzer en staal, dokter!" antwoordde Klinkhamer lachend. „Onkruid vergaat niet! Als zij u nodig zouden hebben, kunt u ze niet meer helpen! Dan bent u al dik negentig jaar!"

Of die voorspelling uit zou komen, weten wij niet. En er is nog iets wat wij ook nog niet weten. Wat zat er in het pakje dat de jongens uit het meer hadden opgevist?

Sietse vroeg het aan veldwachter Zwart en kreeg als antwoord, dat er raar spul in zat! Kennelijk had Pim Plantinga boze plannen. Maar met wie? De barones of Fenny? Of moest het ergens anders voor dienen? Dat bleef een raadsel, want Pim noch zijn vader lieten zich ooit weer zien. En daar treurde niemand om; gemene oplichters kon men missen als kiespijn, hoewel men van dat laatste in Lenten voortaan vakkundig kon worden verlost.

Gerben vond dat er niets gemeners bestond dan het bestelen van hardwerkende, arme boeren!

„Dat zeg jij omdat jij boer bent," riep Sietse. „Maar als mijn hardwerkende vader wordt bestolen, is dat even erg!"

„Oké, Sietse. Jij hebt gelijk. Ik heb het niet goed gezegd! Dus zeg ik het nog eens, desnoods zeg ik het duizend maal: er is niets zo gemeen als het bestelen van een hardwerkend mens!"

En daar zijn wij het allemaal mee eens. Als wij nu de balans opmaken van wat er in dit verhaal speelde, dan zien we dat bij dit alles de schippers van de Kameleon weer een belangrijke rol speelden. En om Gerben blijf je lachen.

„Natuurlijk," zei Gerben. „Die jongens hebben ingebouwde antennes waarmee zij van alles kunnen opsporen. Daarom staan die nieuwsgierige Aagjes altijd overal vooraan!"

„Wat doe jij nu eigenlijk?" vroeg Sietse. „Sta je ons uit te schelden of te prijzen?"

„Allebei tegelijk," antwoordde Gerben. „Want jullie zijn knettergoede deugnieten!"

„En jij bent goed knetter," riep Sietse. „Maar jouw auto rijdt heerlijk!"

Hielke lachte en Klinkhamer bulderde: „Zo is het wel weer mooi genoeg geweest, hè?"

Inderdaad! Het is mooi genoeg geweest! In Lenten gaat alles weer zijn gewone gang, alleen met dit verschil dat je niet meer over het begin van het Kerkepad mag fietsen! Zelfs niet op een damesrijwiel! Denken jullie erom als jullie daar op bezoek gaan?

Table of Contents

HOOFDSTUK 1 De vondst

HOOFDSTUK 2 Kees haalt zout

HOOFDSTUK 3 Chantel gaat telefoneren

HOOFDSTUK 4 De tandarts

HOOFDSTUK 5 Hielke en Sietse maken een afspraak

HOOFDSTUK 6 De visite