Petra Cremers

Enkeltje Afrika

2003, NL, Jeugd

De elfjarige Kit woont bij haar oma in huis omdat haar vader tijdelijk als arts in Afrika zit. Hij doet daar belangrijk werk, dat begrijpt Kit heus wel. Maar dat neemt niet weg dat ze hem soms erg mist! Gelukkig beleeft ze genoeg leuke dingen op school en heeft ze het met oma hartstikke gezellig. Toch is er iets waar ze zich zorgen over maakt. Haar oma doet soms zo vreemd, zo vergeetachtig. Kit probeert er maar niet al te veel bij stil te staan. Maar dan gebeurt er iets waardoor ze echt beseft wat er aan de hand is. De schrik slaat haar om het hart. Wat moet ze nu? Samen met haar vrienden bedenkt ze een plan…

NBD|Biblion recensie

Omdat haar vader als arts in Angola werkt, woont de 11-jarige Kit bij haar oma, een levenslustige, ondernemende vrouw. Het valt Kit op dat oma steeds vergeetachtiger wordt. Op een dag steekt ze zonder op te letten de straat over en wordt aangereden door een auto. Met een hersenschudding belandt ze in het ziekenhuis. Daar ontdekt men dat oma aan het dementeren is. Ter observatie moet ze in het ziekenhuis blijven. Ze vindt het er vreselijk en daarom besluiten Kit en haar vrienden iets te ondernemen om oma uit het ziekenhuis te krijgen. Eenvoudig geschreven, niet al te diepgaand verhaal dat naast dementie ook zaken als vriendschap, ontwikkelingshulp en eenoudergezin aan de orde stelt. Kit en haar vriendje Adriaan missen allebei hun vader. Het verhaal is geillustreerd met pentekeningen. Vanaf ca. 10 jaar.

TOC

40212 words (14 images)

Eén

1536 (1)

Twee

1526 (0)

Drie

1228 (0)

Vier

1797 (1)

Vijf

1393 (0)

Zes

1886 (1)

Zeven

1666 (0)

Acht

940 (1)

Negen

1683 (1)

Tien

1676 (1)

Elf

1369 (1)

Twaalf

1879 (1)

Dertien

1791 (0)

Veertien

1874 (1)

Vijftien

1603 (1)

Zestien

1360 (0)

Zeventien

825 (0)

Achttien

1811 (0)

Negentien

1997 (0)

Twintig

1392 (0)

Eenentwintig

1500 (1)

Tweeëntwintig

917 (0)

Drieëntwintig

1606 (1)

Vierentwintig

968 (0)

Vijfentwintig

1957 (1)

Zesentwintig

1770 (1)

≡

Eén

“Doe de groeten aan Don Quichot,” zei oma Frieda toen ze Kit achter de computer zag zitten.

“Donkie-wat?” informeerde Kit. “Is dat soms een vriend van Twan?”

Twan was haar vader en ze zat een mailtje voor hem te typen. Dat deed ze bijna elke dag sinds hij in Angola woonde, een land ver weg in Afrika. Hij werkte daar als arts in een ziekenhuis waar ze niet eens telefoon hadden. Kit vond dat nog steeds onbegrijpelijk.

Gelukkig kwam hij om de week naar de hoofdstad Luanda, tenminste als de auto het deed en er benzine was voor de rit. Dan kon hij eindelijk al haar mailtjes beantwoorden. Meestal belde hij haar ook op, niet lang natuurlijk, bellen uit Afrika was ook zó duur. Maar als ze zijn stem door de telefoon hoorde, dan was het net alsof hij ineens heel dichtbij was.

“Nee, een Spaanse meneer die tegen windmolens vocht,” zei oma Frieda. “Je vader heeft wel wat van hem.”

Kit fronste haar wenkbrauwen.

“En hoe schrijf je dat dan, Don…?”

Oma krabbelde de naam op een papiertje.

“Alsjeblieft. Zoek maar op in de encyclopedie. Don Quichot staat er vast wel in. ‘t Is nogal een beroemde meneer. Op papier dan.”

Oma Frieda was dol op raadseltjes. Soms begreep Kit écht niet waar ze het over had en vond ze dat ingewikkelde gedoe doodvermoeiend. Oma deed het nog expres ook. Ze beweerde altijd dat het goed was voor je hersens als je ze stevig trainde. Daarom maakte ze ook alle cryptogrammen in de krant, supermoeilijke puzzels waar Kit ook al niks van begreep. Alleen leek oma er de laatste tijd niet meer zo vaak aan toe te komen.

Ze hoorde hoe Frieda door de gang liep, even stopte bij de kapstok, vast om haar jas te pakken, en verder ging richting de keuken. Na ruim een jaar kende ze alle geluiden in het oude huis van haar oma feilloos.

Kit rekte zich uit achter haar bureau. Wat was het toch lastig als je je vader niet op kon bellen. Ze had een brandende vraag waar ze héél graag antwoord op wilde: wanneer precies kom je naar Nederland.

Hij kwam binnenkort met verlof, dat had ze net in zijn laatste mailtje gelezen. Hij had er alleen niet bij verteld op welke dag…

“Doei, ik ben even weg,” galmde oma uit de verte. Even later kwam ze op haar snelle citybike het tuinpad afgereden. Een verjaardagscadeautje van papa en een beetje van Kit. (Alleen de bel, om precies te zijn.) Even hing oma’s rechterarm in de lucht, bij wijze van afscheidsgroet.

Kit schoot in de lach. Die Frieda. Als je haar over de weg zag rijden in haar leren jack en strakke broek, zou je niet zeggen dat ze al in de zeventig was.

Maar nu eerst dat mailtje afmaken. Dadelijk moest ze zich om gaan kleden voor de hockeytraining. Ze tuurde naar het bericht op haar beeldscherm:

Ha die Twan, hier alwéér een berichtje uit Nederland. Ik ben zóóóóó blij dat je naar huis komt, maar laat alsjeblieft meteen weten wanneer je aankomt op Schiphol en hoe laat? (Dat stond niet in je mailtje, suffie!) Frieda heeft beloofd dat we je komen ophalen, al is het midden in de nacht.

Verder kon ze niks bedenken. Ze was veel te opgewonden. En nu maar hopen dat hij nog in Luanda was. En dat de stroom het nog steeds deed natuurlijk. Dat was daar in Afrika lang niet zo vanzelfsprekend als hier in Nederland.

§

Het laatste half-uur van de hockeytraining speelden ze een oefenpartijtje. Kit rende zich de longen uit het lijf. Vandaag gaat het écht goed, dacht ze, terwijl ze een bal richting de midvoor sloeg. Die maakte een schijnbeweging en werkte de bal in de goal.

“Keigoed, Kit,” riep iemand langs de kant die ze maar al te goed kende. Het was Melvin. Zijn training zat er blijkbaar al op.

Kit voelde hoe haar hart begon te bonzen. Goed dat ze toch al een knalrode kop had van al dat geren. Anders zag hij nog dat ze hevig moest blozen. Ze vond Melvin heel aardig, maar dat hoefde niemand te weten, zeker Melvin zelf niet.

Toen Kit van het veld afliep wenkte Hans, de trainer, haar.

“Het wordt tijd dat je naar een ander team gaat verkassen,” zei hij zonder introductie. “Je bent te goed voor de MD2. Maar dan moet je wel twee keer in de week trainen. Kun je ook op vrijdag?”

“Lijkt me wel,” zei Kit. “Maar ik moet het even aan mijn oma vragen. En mijn vader komt binnenkort naar Nederland. Als hij…”

“Dan gaat dat voor natuurlijk. Als hij er is, moet je samen dingen doen. Maar misschien kan hij eens naar een wedstrijd komen kijken. Hij is vast superverbaasd als hij ziet hoe goed jij vooruit bent gegaan.”

§

“En dan te bedenken dat gymnastiek je vaders slechtste vak was.”

Oma Frieda schudde haar hoofd, net alsof ze niet kon geloven wat Kit haar net verteld had.

“Nu al naar een ander team, terwijl je pas goed een jaar op hockey zit. Dat wordt het Nederlands elftal, een gouden medaille op de Olympische Spelen.”

“Nouja, Frieda,” lachte Kit, “wat zit je weer te overdrijven.”

Maar inwendig genoot ze van oma’s reactie. Als het toch eens zou gebeuren. Zij als speelster van het nationale hockeyteam. Op reis naar India, Pakistan, Australië. Allemaal landen waar oma Frieda al tig keer geweest was. Twan was niet de enige globetrotter in de familie. En natuurlijk kwam ze dan ook op de televisie. Ze…

“Nou, in jouw hoofd gebeurt het al, geloof ik,” lachte oma. Zoals iedere avond zat ze op de rand van Kits bed. Tien minuten, hooguit een kwartiertje nog wat nakletsen over de afgelopen dag. Dat was bijna altijd leuk. Maar vandaag hoorde Kit nauwelijks wat oma zei. Ze was met haar gedachten bij haar vader. Die kwam naar Nederland. Ze kon nergens anders meer aan denken. Iedereen op school wist het al. Kits vader, die dokter was in Afrika, kwam naar huis. Niet voorgoed, maar toch.

Ze had al zoveel over hem verteld, vooral aan haar twee beste vrienden Melvin en Elena. Die hadden hem nog nooit gezien. Toen zij hier kwam wonen, ruim een jaar geleden, bleven zijn koffers ingepakt en een week later vertrok hij al naar dat ziekenhuis in Afrika. Sinds die tijd was hij maar één keer teruggeweest, en dat was maar voor heel even.

“Verheug jij je ook zo op papa?” vroeg ze ineens aan oma Frieda.

“Uhhh?” Het leek wel of oma wakker schrok. Kit had helemaal niet gemerkt dat ze niet meer aan het vertellen was.

“Hé slaapkop,” zei ze. “Wie moet er nou naar bed, jij of ik?” Oma rekte zich uit en keek geërgerd om zich heen.

“Wat is er toch met mij aan de hand?” zei ze verontwaardigd. “s Avonds om half-negen wegdommelen, dat is me nog nooit gebeurd. Ik heb ook weer hoofdpijn. Ik…”

“Heb je gehoord wat ik vroeg?” onderbrak Kit haar.

“Nee.”

“Of jij je er ook zo op verheugt dat Twan komt?” Even keek oma alsof ze die naam voor het eerst van haar leven hoorde.

“Mmmm,” zei ze toen. “Ja.”

Het klonk niet erg overtuigend.

“Ik gelóóf dat ik maar eens een nat washandje ga halen,” zei Kit dreigend.

“Sorry,” zei oma. “Ik moet echt vroeg naar bed, geloof ik. Kinderen en bejaarden hebben twaalf uur slaap nodig.”

Oma en bejaard. Kit voelde onder in haar buik lachkriebels opborrelen. Zo’n rimpelig besje achter een rollator zeker. Zo’n ineengedeukt dametje dat alleen nog maar mummelend kon praten. Moest je dan Frieda zien. ‘s Zomers trok ze een korte broek aan en dan ging ze wandelen, soms wel dertig kilometer op een dag. Nou ja, afgelopen zomer niet, omdat ze toen geblesseerd was aan haar been, maar het jaar daarvoor toch wel. Ze had de foto’s vaak genoeg gezien.

“Voordat je weer in slaap sukkelt. Wie is nou eigenlijk die Don Dinges waar je het vanmiddag over had? Ik heb geen tijd gehad om zijn naam op te zoeken. Hockeytraining, weet je wel.”

“O ja, goed dat jij zo’n fantastisch geheugen hebt,” zei oma Frieda. “Don Quichot bedoelde ik, een Spaanse edelman uit een beroemd boek. Iemand die vocht voor zijn idealen, samen met zijn knecht Sancho Panza. Alleen bereikte hij altijd minder dan hij van plan was.”

Kit keek peinzend naar het plafond. Ineens begreep ze wat haar oma bedoelde.

“Net zoals papa, dus,” zei ze.

“Precies,” zei oma.

“Je vader wil graag alle zieke mensen in Afrika beter maken. Hij doet me nog het meest denken aan die man die een hele zee leeg wilde scheppen met een klein emmertje. Onze Twan weet heus wel dat zijn werk een druppel op een gloeiende plaat is, maar hij kan gewoon niet anders.”

Ze wreef over haar voorhoofd.

“Hè vervelend die hoofdpijn. Ik geloof dat ik eerst maar eens een aspirientje ga zoeken.”

≡

Twee

De dinsdag was een regelrechte rampdag. De ellende begon ‘s ochtends al vroeg, nog voordat Kit naar school vertrok. Oma Frieda was in de keuken bezig en slaakte ineens een gil alsof er iemand met een hakbijl voor haar neus stond. Kit stormde met drie treden tegelijk de trap af. Toen ze in de keuken arriveerde, stond oma daar met een rode kop voor de wasmachine, in haar handen een of ander roze vod dat ze maar beter in de vuilnisbak kon gooien.

“Moet je dit nou zien,” zei ze verontwaardigd en ze stak het stuk textiel de lucht in.

Kit keek een tweede keer en zag nu geen vieze lap meer, maar haar eigen hockeytrui. Gisteren was hij nog mooi wit met alleen het blauwe logo van de club erop. Nu was hij vies rozejakkie.

“Dat is nog nooit gebeurd,” zei oma. “Hoe kan dat nou?” Ze keek kwaad naar de wasmachine. Even dacht Kit dat ze het apparaat een schop ging geven. Toen stak ze haar halve arm in de machine en begon er nog meer was uit te halen. Zou het echt aan de wasmachine liggen? Kit had geen idee. Misschien had oma het verkeerde wasmiddel gebruikt. In ieder geval was het met de rest van de was al even treurig gesteld. Allemaal handdoeken, lakens, ondergoed, T-shirts met diezelfde roze gloed. Ineens gierde ze van de lach. Het was ook zo’n stom gezicht.

“Zie je jezelf al in die trui bij dat nieuwe team?” informeerde oma.

Die vraag werkte als een koude douche. Kit hield acuut op met lachen. Stom dat ze daar niet aan gedacht had.

“Of heb jij misschien op een of ander knopje geduwd?”

Nou ja, dacht Kit, wat krijgen we nou.

“Hoe kom je daar nou bij?” vroeg ze verontwaardigd, maar oma Frieda reageerde niet. Ze was de toelichting op het pak wasmiddel aan het bestuderen.

In de verte sloeg de kerkklok al half-negen voordat Kit op het idee kwam dat ze ook nog een keer naar school moest.

§

Iedereen zat al op zijn stoel toen ze de klas binnenkwam.

“Ha die Kit,” zei meester Wim enthousiast. “Ik dacht al dat je naar Schiphol was. Nog nieuws van je vader?”

“Nee,” hijgde ze, “geen tijd meer gehad om mijn mail te checken.”

“En tóch te laat.” De meester schudde zijn hoofd. “Als je zelf maar begrijpt waarom. Maar ga zitten. We gaan beginnen.”

Onderzoekend keek hij de klas rond.

“Hij gaat iets vertellen,” siste Melvin in Kits richting. Hij had mooie ogen, ze waren groot en héél donker en ze glommen nu van opwinding.

“Vast over het kamp. Mind my words.”

“Is er iets Melvin?” informeerde de meester.

“Waar gaan we naartoe: Texel, Zuid-Limburg, Duitsland misschien?” klonk het hoopvol.

“Ben ik allemaal al geweest,” zei Suus schamper.

“In de kerstvakantie ga ik met m’n vader naar Engeland. En in de voorjaarsvakantie ga ik met m’n moeder…”

“Dankjewel Suus, we gaan het nu niet over de vakantie hebben, óók niet over het kamp trouwens,” zei meester Wim.

“Het duurt nog acht maanden tot mei.”

“Kom op nou,” kreunde Melvin. “Ik ben zo benieuwd.”

Dat was ook zo, wist Kit. Melvin had thuis een heel stel broertjes en zusjes, en geld om op vakantie te gaan hadden zijn ouders niet. Een dagje uit was al bijzonder.

Maar de meester was onverbiddelijk.

“Genoeg,” zei hij. “Het kamp komt nog wel. Ik weet zelf nog niet eens waar we naartoe gaan. Maar eerst gaan we een andere reis maken, een denkbeeldige.”

§

Een werkstuk. Hoe kreeg hij het verzonnen? Tussen de middag zat Kit maar wat voor zich uit te staren. Ze vond een opstel al zo moeilijk. Ze hield gewoon helemaal niet van schrijven. En nu moest ze een werkstuk maken over een of ander land. Het mocht alleen Nederland niet zijn.

“We hadden nog wat tapas. Wil je er ook een paar?” Uitnodigend hield Elena haar lunchtrommel voor Kits neus. Kit hield wel van de Spaanse hapjes die Elena’s moeder maakte, maar vandaag had ze er geen zin in.

“Geen honger,” zei ze.

“Ze lust die shit niet,” brulde Adriaan. Naast hem proestten Sjors en Abdel van de lach.

Ze bleven met de hele klas over in hun eigen lokaal. Meester Wim hield toezicht, maar hij was net even weggeroepen voor een telefoontje.

“Je durft alleen als de meester het niet hoort, hè lafbek,” zei Kit kwaad.

Adriaan was pas nieuw op school, maar ze had nu al een gloedhekel aan hem. Hij deed altijd zó achterlijk, vooral tegen Elena.

Hij vond haar reactie blijkbaar wel komisch en begon nog harder te lachen, de idioot. Demonstratief draaide ze hem haar rug toe.

“Niet op letten,” fluisterde Elena. “Hij doet alleen maar stoer om indruk te maken op die andere jongens.”

Kit geloofde er niks van. Adriaan kon gewoon niet anders. Die voelde zich pas lekker als hij de lachers op zijn hand had. Maar ze probeerde om niet meer naar hem te luisteren. De meester zou zo wel terugkomen.

“Weet jij al waar je je werkstuk over gaat maken,” vroeg ze zachtjes aan Elena.

Die knikte driftig van ja.

“Mijn land, natuurlijk,” zei ze, “Spanje. Zó’n mooi land. Bijna altijd lekker weer.”

Haar ogen begonnen te glanzen.

Elena woonde nog niet zo lang in Nederland. Ze was hier naartoe gekomen, omdat haar vader een baan had geaccepteerd bij een Nederlands bedrijf. Ze had een jaar overgedaan vanwege de taal en was dan ook ouder dan de meeste kinderen in de klas.

“En jij?”

Kit haalde haar schouders op. “Kweetnie. Ik kan dat helemaal niet, zo’n werkstuk.”

“En jij kunt heel goed Nederlands,” zei Elena verbaasd.

“Maar je moet ook weten wat je opschrijft en ik ben gewoon niet goed in dingen verzinnen.”

§

Natuurlijk speelde die rare beschuldiging van oma nog steeds door haar hoofd. Daardoor kon ze zich vandaag maar moeilijk concentreren. Om drie uur ging ze met pijn in de buik naar huis. Als oma nou maar weer normaal deed. Maar ze had zich voor niks zorgen gemaakt. Toen ze haar jas op de kapstok wilde hangen, kwam Frieda al met een blij gezicht de trap af. Ze ging blijkbaar op stap want ze had haar jack al aangetrokken.

“Ha lieverd.” Een zoen op haar wang en een dikke knuffel. Beetje overdreven na vanochtend, dacht Kit, maar ze zei het niet hardop.

“Goede dag gehad op school?” Het klonk als een vraag waar je alleen maar’ja’ op kon antwoorden. Frieda keek haar uitnodigend aan. Eén oog was zwart omrand, het andere niet.

Ze was blijkbaar bezig geweest met haar mascara toen er ineens iets tussen was gekomen.

“Je bent een oog vergeten,” zei Kit.

“Wéét ik. M’n hersens zijn heus nog wel oké.”

Even klonk er weer een spoor van irritatie in haar stem. Maar gelukkig keek ze nog steeds vriendelijk. Ze wierp vlug een blik in de spiegel.

“Oei,” zei ze toen, “dat is geen gezicht. Maar vertel eerst eens over school. Dat andere oog doe ik zo wel.”

“We moeten een werkstuk maken over een land,” zei Kit met een vies gezicht.

“En als iedereen klaar is, organiseert de meester een reisbureau. Iedereen krijgt een eigen kraampje – ”

“Nou, je zegt ‘t alsof je je doodvonnis hebt getekend,” zei Frieda lachend.

“Dat is toch leuk. Héél wat beter dan rekenen en taal. Weet je al welk landje kiest?” Kit schudde haar hoofd.

“Maar dat is toch niet zo moeilijk? Wat dacht je van Angola? Mag dat ook? Dan kan Twan je mooi helpen als hij naar Nederland komt. Hij is uiteindelijkje vader. Die zijn er om kinderen met hun werkstukken te helpen.”

Dat was inderdaad een goed idee, briljant zelfs. Angola. Kit had ineens geen tijd meer om over rare wasmachines en warrige oma’s te piekeren. Papa kon nog materiaal meenemen ook, maar dan moest hij het wel weten van dat werkstuk, natuurlijk.

“Even m’n post checken,” zei ze daarom tegen oma, terwijl ze alvast naar de woonkamer liep waar haar computer stond. Haar jas hing ze zo wel aan de kapstok.

“Tuurlijk, m’n kind. Stuur maar gauw een mailtje naar je vader, dan ga ik even een paar boodschappen doen. Ik heb een ongelukje met de was gehad en nu moet ik een nieuwe hockeytrui voor je kopen.”

Het klonk alsof ze dacht dat Kit dat nog niet wist.

“Welke sportwinkel was het ook alweer?”

“Naast het reisbureau op het Emmaplein,” zei Kit verbaasd.

§

Oma was al op haar fiets voorbij gekomen, toen ze er weer aan dacht. Het éne zwarte oog van Frieda. Wat zouden de mensen op straat erom lachen. Ze dachten vast dat oma niet goed bij haar hoofd was.

De computer was inmiddels opgestart. Vol spanning wachtte Kit of er post was, maar helaas, onder aan het beeldscherm verscheen alweer het bericht: no new messages.

≡

Drie

Er waren ruim twee weken verstreken en Kit had niks meer van haar vader gehoord. Haar geduld raakte langzaam uitgeput. Op zich was het niet ongewoon dat er op het laatste moment iets tussenkwam als hij naar de hoofdstad wilde. Een spoedgeval in het ziekenhuis bijvoorbeeld of versperringen op de weg naar Luanda; Angola was nu eenmaal een land vol soldaten. Dan moest ze gewoon wat langer wachten tot hij weer contact opnam, er zat niks anders op.

Maar dit keer was anders. In zijn laatste mailtje had Twan gezegd dat hij binnenkort op verlof naar huis zou komen en nu wist ze nog niet welke vlucht hij geboekt had. Zo gauw ze even kans zag, startte ze haar computer op, iedere keer voor niks. Het werd tijd om papa’s collega in Luanda te bellen, vond Kit, maar oma wilde daar niks van weten.

“Dat is voor noodgevallen,” zei ze, en verder wilde ze er niet over discussiëren.

“Vandaag of morgen neemt hij heus wel contact op.”

§

Op school zat ze maar wat te piekeren. Meester Wim durfde niet meer te vragen of er nog nieuws was. Haar bedrukte gezicht zei hem genoeg. Ook de kinderen in de klas hadden het in de gaten, vooral Adriaan en dat was een ramp op zich. Van de ene dag op de andere had hij zijn belangstelling voor Elena verloren, Kit was nu zijn nieuwe prooi. Ook vandaag stond hij haar al bij het hek van de school op te wachten. Hij stak zeker een halve kop uit boven de andere kinderen, die de hele dag achter hem aan liepen alsof ze met touwtjes aan hem vastzaten.

“Daar gaan we weer,” verzuchtte Melvin die altijd samen met Kit naar school fietste.

“En? Is je vader er al?” Achter Adriaan begonnen een paar kinderen te giechelen.

“Sodemieter op,” zei Kit kwaad. Ze probeerde hem te passeren, maar hij greep het stuur van haar fiets vast.

“Je vader is vast neergestort met een vliegtuig. Daar in Afrika vliegen de piloten allemaal in gammele kisten, mijn vader zegt het zelf, en die is gezagvoerder bij de KLM.”

“Neem hem dan maar eens mee in zijn apenpakkie,” zei Melvin, “want ik geloof er helemaal niks van.”

Maar Adriaan deed net alsof hij het niet hoorde.

“Je vader ligt nu ergens in ‘t oerwoud,” zei hij tegen Kit.

“Misschien is hij al dood, misschien leeft hij nog, maar lang zal ‘t niet meer duren. En hoe moeten z’n vriendjes uit het ziekenhuis hem vinden? Zo’n oerwoud is ondoordringbaar en…” Zo’n type als Adriaan moest je meteen een klap tegen zijn kaak geven, snel en onverwacht en vooral zó hard dat zijn hele gezicht nog dagen pijn deed. Wedden dat hij dan zijn mond hield? Een andere methode was er gewoon niet. Maar je moest het natuurlijk wel durven. Kit voelde tranen prikken in haar ooghoeken en probeerde ze terug te dringen. Ze wilde niet huilen. Hij hoefde niet te merken dat zijn verhaal hard aankwam. Maar het was waar. Twan vloog regelmatig naar ziekenhuizen in afgelegen dorpen. Hij had zelf verteld hoe het postvliegtuigje waar hij altijd in mee mocht aan alle kanten rammelde als het op moest stijgen.

“Een kist met zware astma. Iedere keer is ‘t weer spannend of hij z’n wielen van de grond krijgt,” ze hoorde het hem nog zeggen. Toen leek het een spannend verhaal. Samen met Frieda had ze in een deuk gelegen, vooral vanwege papa’s imitatie van een doodsbenauwde passagier. Gekke bekken trekken, daar was hij goed in. Geen moment was het bij haar opgekomen dat dat toneelstukje ook wel eens werkelijkheid kon worden. Stom, héél stom. Midden in de jungle…

“Wat is dit voor ‘n opstootje? Hebben jullie er geen zin in vandaag?” Het was meester Wim, die ineens achter Adriaan stond.

“De bel is al lang gegaan, dames en heren. Jullie zitten dan wel in groep 8 maar…”

“Sorry meester.”

“We hebben echt niks gehoord.”

“Even mijn fiets wegzetten.”

Ineens kwam iedereen in beweging. Zonder dat Kit het had gemerkt, had Adriaan haar stuur losgelaten. Zou de meester iets in de gaten hebben? Hij keek in ieder geval onderzoekend in haar richting.

“Alles oké?”

“Nou…,” begon Melvin.

“Ja hoor,” zei Kit vlug.

“Behalve dan dat ik nóg niks van m’n vader heb gehoord.”

“Misschien belt ie vanmiddag wel,” zei Adriaan. Het klonk alsof hij het nog meende ook.

§

Maar toen meester Wim even iets ging kopiëren onder de rekenles, begon Adriaan weer met zijn misselijkmakende opmerkingen.

“Haha, die Kit. Je vader geeft niks om je. Die laat je hier lekker zitten bij je oma.”

Uitdagend keek hij de klas rond. Het leek wel of hij andere kinderen met zijn ogen kon dwingen om mee te doen.

“Jij liever dan ik,” zei Evert.

“Ik hou niet van kwijlende bejaarden.”

“Zeker niet als ze geen tanden meer in hun mond hebben,” grinnikte Tim. Hij trok zijn lippen over zijn tanden en deed net of hij een mummelend oudje was. Sommige kinderen begonnen te lachen, niemand protesteerde. Alleen Melvin snoof verontwaardigd. Kit kreeg tranen in haar ogen, er drupte er zelfs een op haar schrift, zo kwaad was ze. Natuurlijk had Adriaan het meteen in de gaten.

“Ze zit te janken,” zei hij triomfantelijk.

“Hoe stom kun je zijn,” zei Elena tegen Adriaan. Misschien had ze nog meer gezegd, maar net op dat moment kwam de meester de klas in.

“Ruim je schrift maar op, dan beginnen we nu met de toets voor wereldoriëntatie.”

“Moesten we iets leren dan?” informeerde Sjors. Het was vast een grapje, want hij was de uitslover van de klas, maar Kit kon er niet om lachen. Ze droogde stiekem haar tranen, terwijl ze zogenaamd iets zocht achter in haar la. Ze wilde niet meer aan papa denken en ook niet aan dat vliegtuig. Als er echt iets gebeurd was, dan hadden ze toch al lang iets gehoord?

§

Maar nare gedachten verdwijnen niet zomaar uit je hoofd. In de pauze had Kit geen zin om mee te voetballen met de kinderen uit groep 8, terwijl ze normaal al stond te trappelen zodra de bel ging. Ze zakte neer op een bank naast de strook gras die het sportveld voor moest stellen en ze staarde voor zich uit zonder iets te zien. Vandaag leek het wel of er pudding in haar benen zat. Lopen was al doodvermoeiend.

Ze kreeg al gauw gezelschap. Het was Elena. “t Komt vast wel goed met je vader,” zei ze terwijl ze haar arm om Kit heen sloeg.

“Net of jij daar iets van weet?” zei Kit geïrriteerd.

“Nee,” zei Elena, “maar ik heb een goed voorgevoel. Zo zeg je dat toch in ‘t Nederlands: een voorgevoel?” Kit haalde haar schouders op.

“Je moet naar meester Wim gaan en ‘t vertellen van Adriaan,” ging Elena verder.

“Dat heb jij toch ook niet gedaan toen Adriaan jou steeds moest hebben?”

“t Kan me niet zoveel schelen wat hij zegt,” zei Elena.

“Ik kan er wel tegen. En na een tijdje houdt het vanzelf op. Zo gaat ‘t altijd. Dan zijn ze ineens op je uitgekeken.”

“Dan wacht ik daar wel op,” zei Kit.

≡

Vier

Bij Melvin thuis was een griepepidemie uitgebroken. Het hele huis stonk naar zweet en spuug, en iedereen lag te hoesten of te huilen, tenminste als je Melvin mocht geloven.

“Zeker weer zo’n verhaal waar een kilo zout bij moet,” zei Kit spottend. Als iemand kon overdrijven! “Nou, ik word er anders stapelgek van.”

Melvin keek eerst beledigd en vervolgens toverde hij alle zogenaamde ellende op zijn gezicht. Die jongen had nachtenlang niet geslapen, je zou het nog geloven ook.

“Je moet je opgeven voor een screentest,” zei Kit. Pas geleden had ze zelf op het Jeugdjournaal gezien hoe de acteurs uitgekozen werden voor een speelfilm. Gecast was het juiste woord.

“Er zijn bijna geen kinderen die kunnen huilen voor de camera,” ging ze verder.

“Met echte tranen bedoel ik.”

Oma Frieda had net de laatste thee in Melvins kopje geschonken. Nu hield ze de suikerpot uitnodigend voor zijn neus.

“Dank u wel,” zei Melvin beleefd terwijl hij de suiker aannam, maar hij reageerde niet op wat Kit gezegd had. Hij ging gewoon verder met zijn verhaal. Zijn stem klonk nog steeds even treurig.

“Ik doe ‘s nachts geen oog meer dicht. ‘t Hele huis trilt op zijn fundamenten als iedereen ligt te loeien. Ik woon ook liever alleen met een oma. Wel zo rustig.”

Bij die laatste twee zinnen schoot oma Frieda in de lach. Zoals altijd werden haar ogen vochtig, alsof ze lachte en huilde tegelijk. Terwijl ze de tranen wegveegde, wreef ze meteen de oogschaduw door haar gezicht.

“Supersaai, zul je bedoelen. Vraag maar aan Kit. Of nóg beter: kom eens een weekje logeren. Dan ben je aan het eind blij dat je weer naar huis toe mag.”

Ze genoot ervan als Melvin er was. Dan kreeg ze rode blosjes op haar wangen. Kit begreep wel waarom. Melvin was écht grappig. Bovendien zei hij altijd precies wat in hem opkwam, of iemand dat nou leuk vond of niet, en daar hield Frieda wel van.

“Kit wordt trouwens óók ziek,” verkondigde hij nu opeens, terwijl hij vijf lepels suiker in zijn thee kieperde. Kit fronste haar wenkbrauwen.

“O ja? Studeer je tegenwoordig voor helderziende?” vroeg oma.

“Nee, ik heb ogen in mijn hoofd en ik hoor ook wel eens wat. Ze denkt dat haar vader ergens diep in de jungle aan een parachute bungelt. Slachtoffer van…”

“Hou je kop,” siste Kit. “Het wordt hoog tijd voor die kranten.” Vanmiddag zou ze Melvin helpen met zijn krantenwijk. Ze maakte aanstalten om op te staan, maar Melvin deed net of hij het niet in de gaten had.

“Slachtoffer van een vliegtuigongeluk en reddeloos verloren,” ging hij onverstoorbaar verder.

“Gebroken nek of zo. Allemaal de schuld van die etter van een Adriaan. Specialist in zwartgallige verhaaltjes.”

“Adriaan?” vroeg oma Frieda verbaasd.

“Kit, heb ik die naam al eens gehoord?”

“Misschien niet, misschien wel,” antwoordde Melvin in haar plaats.

“Hij is nieuw op school en hij kan beter maar weer opsodemieteren. Hij weet precies hoe hij iemand moet treiteren. Adriaans speciale behandeling, begrijpt u wel. De meeste kinderen vinden ‘t nog lollig ook.”

§

“En dat pikken jullie?” Met een klap zette oma haar theekopje op het bordje, het rinkelde gevaarlijk. De lach was ineens van haar gezicht verdwenen.

“Ik wil ‘t wel aan de meester gaan vertellen…,” begon Melvin.

“Als je dat maar laat,” zei Kit kwaad.

“Waar bemoei je je eigenlijk mee? Ga naar huis. Krijg de griep. Bacillen zat, zeg je zelf. Dan heb ik tenminste geen last meer van jouw geklets.”

“Nou, nou,” suste oma Frieda.

“Ik ben anders heel blij dat Melvin het heeft verteld. Ik had heus wel in de gaten dat jij verdrietig was, ik begreep alleen niet goed waarom.”

“Ik heb anders al een hele tijd niks meer van papa gehoord,” zei Kit verontwaardigd.

“Zeker lieverd,” oma aaide over Kits wang, “maar hij belt heus wel. We hebben toch al vaker meegemaakt dat het wat langer duurde?”

“En als er wél wat met hem is?” Kit voelde hoe haar onderlip bedenkelijk begon te trillen. Ze moest meteen weer aan dat vliegtuig van Adriaan denken.

“Je hoeft je echt niet ongerust te maken. En als het nog lang duurt, bel ik die man in de stad, dat beloof ik je. Maar die jongen op school, hoe heet hij ook alweer, die moet jou niet bang maken. Ik denk dat ik de meester maar eens ga bellen.”

Die laatste zin veroorzaakte rillingen over Kits rug. Alsjeblieft niet, dacht ze, dan wordt het alleen maar erger. Maar gelukkig nam Frieda zich wel vaker dingen voor die ze vervolgens weer vergat. Het was alleen zaak om haar even af te leiden. Maar dan moest ze wel Melvins mond snoeren.

“Is er nog thee, oma?” vroeg ze daarom zo opgewekt mogelijk.

Frieda tilde de deksel op en keek in de pot.

“Helemaal leeg,” stelde ze vast, “maar ik zet wel even verse.”

Toen ze naar de keuken was gelopen, boog Kit zich over de tafel heen tot haar gezicht dichtbij dat van Marvin was.

“Je bemoeit je er niet meer mee, anders kijk ik je niet meer aan. Ik los het zelf wel op.”

Maar Melvin leek niet onder de indruk van haar woorden.

“Adriaan houdt er heus niet mee op,” zei hij.

“Hij vindt het veel te leuk en bijna alle kinderen willen bij hem horen, of ze hem nou aardig vinden of niet.”

“Mijn probleem,” onderbrak Kit hem.

“Maar val m’n oma er niet mee lastig. Die heeft wel wat anders aan d’r hoofd.”

“Wat dan?”

Voordat Kit antwoord kon geven, kwam Frieda de kamer weer in. In haar handen had ze een dienblad met twee grote glazen limonade erop.

“Ik dachtjullie hebben vast wel dorst na die krantenwijk.”

Kits adem stokte. Frieda had vandaag haar dag niet, dat was wel duidelijk.

“We moeten eigenlijk nog gaan, maar dat geeft niks. Limonade gaat er altijd wel in. Wat jij, Melvin?”

Melvin keek verbaasd naar het theekopje voor zijn neus. Vervolgens keek hij naar Kit. Maar die deed net of ze het niet zag. Iedereen kon zich toch wel eens vergissen? “Oma,” zei ze vleiend.

“Vertel nog eens over de eerste keer dat jij mij te zien kreeg. Weet je nog wel, op Schiphol. Dat verhaal kent Melvin nog niet.”

“O ja,” zei oma blij.

“Maar moeten jullie geen kranten rondbrengen?”

§

Die eerste ontmoeting op het vliegveld. Het was een verhaal dat Kit al vaak gehoord had, maar ze kreeg er nooit genoeg van. De beelden moest ze er zelf bij verzinnen, want foto’s hadden Twan en Frieda indertijd niet gemaakt. In alle opwinding hadden ze dat vast vergeten. Stel je ook voor: Frieda die net geland was na een lange reis en Twan die ineens voor haar neus stond met een baby op zijn buik. Verrassing in een draagzak.

“Ze dacht dat ze hallucineerde vanwege de jetlag,” zei papa altijd op dit punt van het verhaal.

“Haar mond bleef wel een kwartier lang openstaan, zó verbaasd was ze toen ze jou zag. Keigoed voor zo’n kleine baby, vind je niet: Frieda met haar mond vol tanden?”

Haar eigen verhaal. Eenmaal op haar fiets, met stapels kranten in de fietstas, zat ze nog steeds na te genieten. Papa was ze even helemaal vergeten. Naast haar peddelde Melvin in hetzelfde tempo. Straat na straat werkten ze af. Kit stopte de kranten in de brievenbussen aan de linkerkant en Melvin aan de rechterkant. Toen ze de laatste straat van hun wijk in reden, keek Melvin haar ineens aan: “Heeft je oma dan geen andere kinderen?” vroeg hij alsof ze nog midden in een gesprek zaten.

“Nee,” zei Kit.

“Alleen Twan.”

“Wilde ze niet meer kinderen?”

“Ze had er geen tijd voor. Ze ging steeds op reis, onderzoek doen in andere landen.”

“O,” zei hij, maar aan zijn gezicht kon Kit zien dat hij er niks van begreep.

“Vrouwen zijn niet bedoeld voor achter het fornuis,” ging ze daarom verder.

“Dat zegt Frieda altijd. Ze heeft boeken geschreven over hoe mensen in andere landen leven. Dat vond ze veel interessanter.”

“En wie zorgde dan voor jouw vader?”

“M’n oma én m’n opa. Soms ging Twan mee op reis en soms  was  hij  thuis  bij  zijn vader. Hij  vond  het heel gewoon.”

“Dus daarom woon jij  nu bij je oma: omdat het heel gewoon is.”

“Tja,” zei Kit, “misschien wel. Zo heb ik het eigenlijk nog niet bekeken.”

§

Een eindje verderop stak een vrouw enthousiast haar hand de lucht in. Ze had een dikke trui aan en een spijkerbroek, en haar donkere haar zat in een knot waar de plukken uit te voorschijn piepten.

“Ha, die Melvin, alweer wat leesvoer. Wacht, dan pak ik die krant even van je aan.”

Ze stapten van de fiets af terwijl de vrouw een grote stap over het hekje in haar voortuin nam. Ze had hele blauwe ogen en haar gezicht zat vol vieze vegen. Vast aarde. En er zaten zweetdruppels op haar voorhoofd, die ze nu met de achterkant van haar rechterhand weg veegde. Ergens kwam ze Kit bekend voor, maar ze wist niet waar ze haar eerder had gezien.

“Ik heb ‘t warm gekregen van dat werk in de tuin. Ik heb eigenlijk wel zin in ‘n ijsje. Willen jullie ook?”

“Graag,” zei Kit verrast.

“Alstublieft,” zei Melvin.

“Goed, dan zeg ik even tegen mijn zoon dat hij in de vriezer moet duiken. Misschien is het wel de laatste mooie dag, dit jaar. Daar moet je van profiteren. Vinden jullie ook niet?”

Ze stak haar snoeischaar in de zak van haar broek en liep naar de voordeur.

“Aardige vrouw,” zei Kit.

“Ik wist niet dat er iemand woonde in dit huis. Het stond toch leeg?”

“Nou, ze woont er al een paar maanden,” zei Melvin.

“En jij kent haar?”

“Dat niet echt. Ze werkt heel vaak in de tuin en dan maakt ze wel eens een praatje. Ik heb hier ook al eens limonade gedronken.”

De aardige mevrouw kwam al snel weer naar buiten.

“Het ijs komt er zo aan,” zei ze, “maar we moeten verdelen wat er nog over is, een magnum, een raket, ‘n…”

“O, dat geeft niet,” zei Melvin. “Wij lusten alles, wat jij Kit.”

Ja natuurlijk, wilde Kit zeggen, maar zover kwam ze niet. De jongen die nu met vier ijsjes naar buiten kwam, kende ze maar al te goed. Het was Adriaan.

≡

Vijf

Die avond was Melvin amper naar huis toen hij alweer aan de telefoon hing.

“Snel Kit, doe de tv aan. Nederland 1, Netwerk. Je vader komt in het programma.”

Hij toeterde zijn boodschap in telegramstijl in Kits oor. Terwijl ze de telefoon in haar hand hield, greep ze de afstandsbediening. Als ze maar niet te laat was. Voor haar gevoel duurde het eindeloos voordat de verslaggever van Netwerk op het scherm verscheen: “Dan ziet u nu een schokkende reportage over een veelbelovend aids-project in Angola dat door gebrek aan geld in gevaar komt. De BBC ging op bezoek bij de Nederlandse arts Twan Versteegh. Met zijn collega’s heeft hij een aids-kliniek opgericht in de buurt van de hoofdstad Luanda. Hier kunnen patiënten terecht, maar er worden ook Angolese artsen opgeleid. Die moeten in de toekomst de strijd aanbinden met dé sluipmoordenaar van het Afrikaanse continent. Aids dus, een ziekte die hier al miljoenen mensen ‘t leven heeft gekost.”

“Kit, mijn moeder neemt het op,” brulde Melvin ergens in de verte.

“Ik bel je zo,” kon Kit nog net zeggen voordat ze op haar knieën voor de tv ging zitten. Twan had inderdaad een tijdje terug verteld dat er een televisieploeg op bezoek was geweest, ineens herinnerde ze zich het weer. Binnen een paar tellen verscheen papa levensgroot op het beeldscherm. Ze kon hem bijna aanraken, alleen die stomme glasplaat zat in de weg. Hij zag er mager uit en hij moest hoognodig naar de kapper. Maar niets wees op verwondingen door een vliegtuigongeluk. Het was gewoon Twan, al was het raar om hem Engels te horen spreken. Ze nam niet de tijd om de ondertiteling te lezen. Ze keek alleen maar en ze luisterde naar zijn stem.

“Wat krijgen we nou?” zei oma Frieda ineens achter haar rug. Zonder dat Kit het gehoord had, was ze de kamer binnengekomen.

“Is dat Twan? Waarom heb je mij niet geroepen?”

“Melvin neemt het op,” zei Kit alleen, terwijl ze naar het televisiescherm bleef staren.

§

De volgende ochtend begon meester Wim met een kringgesprek. Iedereen bleek al op de hoogte van het grote nieuws dat Kits vader op de tv was geweest. Je hoefde geen detective te zijn om te raden wie het nieuwtje verspreid had: Melvin zat glunderend met de video naast de meester.

“We moeten een actie starten. We moeten geld inzamelen,” zei hij met een stem die oversloeg van enthousiasme.

“Volgende week hebben we tóch herfstvakantie. Dan kan iedereen karweitjes gaan doen.”

Zelf had hij al meteen een bijdrage voor de spaarpot. Hij had een krantenwijk om de contributie voor de hockeyclub te betalen, maar het benodigde bedrag had hij al ruimschoots bij elkaar.

“Ik koop alleen een nieuwe stick. Meer geld heb ik niet nodig.”

“Mooi dat ik niks ga sparen voor de vader van Kit,” zei Adriaan.

“Bekijk ‘t even.”

“Voor die arme mensen zul je bedoelen,” zei Melvin verontwaardigd.

“Daar zijn allemaal dievenbendes die met ‘t geld op de loop gaan. M’n vader zegt het zelf.”

“Hij weer met zijn vader. Wat was hij ook alweer: directeur van Schiphol?”

Adriaans gezicht kleurde vuurrood. Abrupt kwam hij overeind.

“Ga maar weer zitten, Adriaan,” zei meester Wim vriendelijk maar beslist.

“Ik ben ‘t helemaal met je eens. We moeten inderdaad voorkomen dat het geld in de verkeerde broekzak terechtkomt. In sommige landen loop je dat risico. Maar dat valt best te regelen. We moeten er gewoon voor zorgen dat alles wat we bij elkaar verdienen rechtstreeks naar Kits vader gaat. Oké?”

“Ja,” zei Hannah enthousiast.

“Dan kan hij er bijvoorbeeld medicijnen van kopen.”

Het klonk alsof ze het zelf verzonnen had.

“Het genie van de klas,” zei Melvin zo hard dat iedereen het kon horen.

Hannah keek beledigd.

“Het is heus niet alleen jouw idee hoor!”

Melvin draaide zijn hoofd demonstratief de andere kant op.

“Vind jij het ook een goed plan?” fluisterde Elena in Kits nek. Die knikte, maar zei niks. Natuurlijk was het een goed idee.

Papa was vast blij met alle hulp die hij kon krijgen. Samen met de meester hadden ze de video van Melvin bekeken en nog steeds stonden de akelige beelden uit de reportage op haar netvlies gebrand. Die jonge vrouw die lag te rillen onder een dekentje, terwijl het daar toch zeker 40 graden celcius was. Die oma met vijftien kleinkinderen die ze allemaal moest verzorgen omdat ze geen ouders meer hadden. Uitgemergelde mensen met intens treurige gezichten. Iedere dag kwamen er mensen bij de kliniek die niet geholpen konden worden.

“De goede medicijnen die wij hier hebben, kunnen ze in Afrika niet betalen,” had de meester gezegd.

“En de rijke landen bieden veel te weinig hulp. Dat is het probleem.”

“Kit heeft haar vader al een tijdje niet meer gesproken,” zei hij nu tegen de klas.

“Ze is natuurlijk erg benieuwd wanneer hij eindelijk naar huis toe komt.”

“Daar heeft hij vast geen tijd voor,” meende Karin.

“Hij helpt mensen die anders zeker doodgaan.”

Zij moest maar niet zeuren, dat was de boodschap, dacht Kit. Maar Karin had makkelijk praten. Haar vader kwam gewoon iedere avond naar huis.

§

Natuurlijk ging de actie  door. Behalve Adriaan wilde iedereen graag karweitjes opknappen voor het goede doel.

En de meester vond het ook een goed idee: “Wij hebben hier allemaal een huis, we hebben allemaal te eten en als we ziek zijn, komt de dokter. Dan kunnen we best iets voor een ander doen,” zei hij.

Daarmee was de discussie afgesloten: het was tijd voor de rekenles.

‘s Middags tijdens het wekelijkse knutseluurtje maakten ze posters voor de actie. Melvin werkte zich werkelijk in het zweet, terwijl Kit maar wat zat te spelen met haar viltstiften. Haar vader had jarenlang in Nederland gewerkt met aids-patiënten. Toen hij besloot om naar Afrika te gaan, had ze gedacht dat hij de mensen daar écht kon helpen. In Nederland was het toch ook gelukt: aids was hier niet langer de ergste ziekte die je kon krijgen.

“Mensen overlijden daar bij bosjes. Vooral de vaders en de moeders,” had papa indertijd verteld. “Die hebben de ziekte het eerst opgelopen. Moet je je eens voorstellen, Kit, dat je daar woont als kind. Je bent zelf ook ziek, maar nu moet je het verder maar zonder je vader en je moeder zien te redden. Als je nog een opa of een oma hebt, mag je in je handen knijpen.”

Het was een wereld die ze zich niet voor kon stellen. Ze had altijd gevonden dat ze zo’n kleine familie had: alleen een vader en een oma. Maar eigenlijk bofte ze dus. En daarom kon papa best naar Afrika gaan. Gewoon, voor een tijdje.

In het begin had het haar zelfs interessant geleken: een vader in een ander werelddeel. Frieda had vaak genoeg verteld over haar eigen verre reizen en daar zat zij dan met open mond naar te luisteren. En Twan had nog steeds stapels ansichtkaarten met felgekleurde postzegels die zijn moeder hem indertijd gestuurd had. Het was net of je het avontuur kon ruiken als je ze in je handen had, het zand van de Sahara, de tropenzon, vreemde marktpleinen. Maar papa had zijn moeder vast ook vreselijk gemist, dat begreep ze nu, ook al had hij er nooit iets over gezegd. Inmiddels wist ze hoe het voelde als je vader lang weg was. Een tijdje, dat klonk zo onschuldig. Zeg maar liever een eeuwigheid. En het was dus ook nog voor niks, dat was het ergste. Misschien moest dat ziekenhuis de deuren wel sluiten. Haar vader was helemaal niet de held die de mensen daar wel even beter zou maken. Dat was iets wat zij zelf verzonnen had, maar nu wist ze wel beter.

“Don Quichot,” had oma Frieda gisteravond gezegd toen Twan bijna het hele beeldscherm vulde. Het klonk als een koosnaam en ze moest een zakdoek uit de wasmand halen om haar ogen te drogen, zo ontroerd was ze. Maar Kit vond het helemaal geen leuke bijnaam meer. Don Quichot, dat was een sukkel die maar doorging met zijn eigen actie, ook al had het geen zin. Misschien was Twan ook zo. Dan kon hij maar beter gauw naar huis komen.

≡

Zes

“Als ik nu eens pannenkoeken ga bakken,” zei oma Frieda op de eerste dag van de herfstvakantie, “en dan ga jij ze verkopen, samen met Melvin.”

Kit zat aan de keukentafel met haar hoofd in haar handen. Het liefst was ze de hele dag in bed gebleven. Ze had toch niks te doen, er was zelfs geen hockeytraining. Maar Frieda had haar al om acht uur uit haar nest gejaagd: “Opstaan. Werk aan de winkel.”

“Hou op met die herrie. ‘t Is vakantie,” had Kit geroepen van onder het dekbed, maar het had niet geholpen.

“Kostbare vrije tijd die je niet moet verknoeien, bedoel je,” had oma gezegd, en zonder waarschuwing had ze haar dekbed zomaar van het bed getrokken. “t Is heerlijk weer. Ik denk dat ik het beddengoed maar eens ga luchten.”

Ja, soms had Frieda ineens overdreven veel energie. Vandaag had ze zelfs een poging gedaan om het dagelijkse cryptogram op te lossen. De ochtendkrant lag nog steeds uitgespreid naast haar ontbijtbordje. Maar ze had slechts drie woorden ingevuld, een slechte score voor iemand die in het verleden zelfs wel eens een prijs had gewonnen met dat gepuzzel. Toch kon Kit het niet laten.

“Als je eens verder gaat met dat cryptogram,” suggereerde ze. Maar oma vouwde de krant demonstratief dicht. “Mijn hoofd is de laatste tijd een gatenkaas,” zei ze. “t Zal dat gedoe met Twan wel zijn, maar ik heb er gewoon geen zin in om mijn hersens hard te laten werken. Ik kan me niet concentreren. Maar ik zit er niet mee. Het komt van de winter wel weer als hij met verlof is geweest en het de hele dag regent. Pannenkoeken bakken, dat is veel beter. Wat denk je ervan?”

Eerlijk gezegd had Kit er helemaal geen zin in. Als de kinderen uit haar klas wilden gaan klussen, dan moesten ze dat zelf maar weten. Maar bij oma stond het woord pannenkoek vandaag in haar geheugen gegrift. Ze was er niet vanaf te brengen.

Hoe je hoofd de ene dag op een gatenkaas kon lijken en de andere dag volkomen normaal kon functioneren, dat begreep Kit niet. Maar het was blijkbaar mogelijk. Dan moest het toch ook wel lukken met dat cryptogram, dacht ze. Misschien moest Frieda er gewoon wat meer tijd voor nemen. Maar oma had andere plannen. Ze ging boodschappen doen.

Na een uur kwam ze terug met een grote tas vol zelfrijzend bakmeel, boter, melk, eieren, suiker en schenkstroop. En dat was nog niet alles. Ze had ook Melvin meegenomen.

“Handig, zo’n gespierde jongen,” zei ze terwijl hij de tas op het aanrecht zette.

“Is die griepepidemie nog steeds niet voorbij?” vroeg Kit kattig. Ze had Melvin toch niet uitgenodigd? “Nee, maar het gaat de goede kant op,” antwoordde hij, “al is het bij ons thuis nog steeds geen pretje. Vooral de kleintjes jammeren aan één stuk door. Als die eenmaal iets gewend zijn, houden ze er niet meer mee op. Daarom was ik al lang blij toen je oma aanbelde.”

“O,” zei Kit. “Daar wist ik niks van.”

Melvin woonde nou niet bepaald naast de supermarkt.

“Dat hoeft toch ook niet,” zei oma blij. “Lieverd weet jij misschien waar de mixer is gebleven?”

§

En zo deed Kit toch maar mee met het pannenkoekenrestaurant. Hoe kon ze ook anders. Melvin was al even enthousiast als oma en dat werkte aanstekelijk. Frieda bakte werkelijk stapels pannenkoeken. In het begin vielen ze nogal zwartgeblakerd uit, maar na een tijdje had ze de routine weer helemaal te pakken.

Iedere morgen zetten Melvin en Kit samen het complete keukenameublement in de voortuin. Ook een idee van Frieda.

“We mikken op kinderen en die moeten zien dat er iets te koop is,” beweerde ze. “t Water moet ze letterlijk uit de mond lopen. En als ze eenmaal geld hebben gekregen van hun moeder of vader, dan kunnen ze meteen aanschuiven. Het is tóch prachtig weer. Indian summer noemen ze dat in Amerika.”

De klandizie kwam vanzelf. Kinderen uit de buurt renden gauw naar huis om geld te halen als ze het bord in de tuin eenmaal hadden ontdekt:

1 pannenkoek voor 50 eurocent,

3 pannenkoeken voor 1 euro

gratis limonade, suiker en stroop

Mond-tot-mondreclame deed de rest.

“We gooien de prijs omhoog voor het goede doel,” stelde Melvin voor toen er meer gasten waren dan stoelen.

“Eén pannenkoek voor ‘n euro en niks geen korting. Dan maken we nóg meer winst.”

Maar daar wilde Frieda niks van weten.

“Zo is het net leuk voor de kinderen uit de buurt,” zei ze, “en dat moet zo blijven. Vroeger heeft Twan wel eens frites verkocht, samen met zijn vriendjes. Ze hadden zelf de aardappels geschild en de zakjes gevouwen en ik stond de hele tijd te bakken.”

“Maar u was toch altijd in het buitenland?”

“Niet altijd. Soms was ik een aantal maanden weg, maar alles bij elkaar was ik toch de meeste tijd thuis, zeker tijdens de vakanties. Ik vond het veel te leuk met al die kinderen.”

Dat was nog steeds zo. Midden in de week organiseerde ze ook nog een bioscoop in de woonkamer en Melvin mocht de hele week blijven logeren, het maakte haar allemaal niet uit.

“En hoe vond je het in dit oma-huis?” informeerde ze met een ondeugend lachje om de mond toen hij op vrijdagmiddag met zijn spullen klaarstond om weer naar huis te gaan.

Melvin begreep meteen wat ze bedoelde.

“Het is het einde,” zei hij, “alleen met een oma onder één dak. Ik wou dat ik met Kit kon ruilen.”

Kit moest erom lachen. Hij moest eens weten dat ze de laatste tijd wel eens gedacht had dat er iets mis was met haar oma. Maar het was vast alleen maar verbeelding geweest. Frieda had de hele week zo’n geweldig humeur gehad en ‘s avonds was ze wel doodop, maar daar merkte je overdag toch weinig van. Ze was gewoon wat vergeetachtig, maar dat mocht toch wel op haar leeftijd?

§

De volgende ochtend kon Kit haar geluk niet op toen ze papa even aan de lijn had. Het was een verbinding met veel gekraak en ze kon niet meer verstaan dan een woord of tien, maar het was overduidelijk zijn stem.

“Ha die Kit, alles kits?” Die Twan ook, altijd dezelfde melige grapjes, maar wat was ze blij.

“Jaaaaa,” gilde ze door de telefoon, “met jou ook?”

“Prima. Sorry dat ik niet…”

En toen was de lijn dood. Frieda stond al klaar om de telefoon over te nemen als Kit uitgepraat was, maar de verbinding was al verbroken.

“Hij zei sorry,” zei Kit, “maar ik weet niet waarom.”

“Een leuk onderwerp voor zijn eerstvolgende mailtje. Dat zal deze keer wel heel erg lang worden,” zei Frieda.

“Dus geef hem een uur of wat de tijd. Misschien kun je eerst even naar de supermarkt gaan voordat je de computer opstart. Ik heb nog een paar boodschappen nodig.”

§

Tien woorden, het was niet veel, maar toch was Kit er blij mee. In zijn mailtje zou papa vast ook vertellen of hij al een vliegtuig geboekt had. Ineens zag de wereld er heel wat vrolijker uit, ook al was de herfstvakantie bijna voorbij. Ze vond het zelfs niet erg toen ze Adriaan onverwacht tegenkwam. Ze was al in de buurt van de supermarkt toen hij aan kwam rijden op zijn mountainbike.

“Mijn vader heeft gebeld,” riep ze enthousiast naar de overkant van de weg. Hoe stom kon je zijn. Ze had het nauwelijks gezegd of ze zag hoe zijn gezicht betrok, net alsof ze hem een klap had gegeven. In een flits passeerden ze elkaar, maar aan de knarsende remmen achter haar rug hoorde ze dat hij het er niet bij liet zitten. Ze ging op de trappers staan, maar op de oude omafiets van Frieda kwam ze niet snel genoeg vooruit. Binnen een paar seconden reed Adriaan al naast haar.

“Stomme trut met je stomme vader,” siste hij, terwijl hij steeds dichterbij kwam met zijn fiets. Zijn gezicht was verwrongen van haat en dat maakte Kit bang. Haar fiets begon te wiebelen.

“Kijk uit, sufferd,” snauwde Adriaan, maar het was al te laat. Ineens draaide haar stuur. Ze reed met haar voorwiel tegen de trottoirband aan. Voordat ze wist wat er gebeurde, lag ze al languit op de stoep. Ze had een duikeling over het stuur gemaakt. Wat ging dat razendsnel. Haar hele lijf deed pijn en toen ze haar hoofd optilde, voelde ze dat haar kin heftig bloedde.

“Kind toch, heb je je bezeerd? Dat was een harde smak.”

Boven haar klonk een bezorgde vrouwenstem.

Kit draaide zich moeizaam op de zij. Allebei haar knieën waren kapot, constateerde ze. Misschien had ze zelfs wel iets gebroken.

Er stond een oude vrouw over haar heen gebogen, die zich met beide handen vasthield aan haar boodschappenwagentje. Kit was blijkbaar pal voor haar voeten geland.

“Kun je opstaan? Zal ik je helpen?”

Kit schudde haar hoofd. Dat leek haar geen goed idee.

Dadelijk lagen ze allebei op het trottoir.

De vrouw begreep blijkbaar wat ze dacht. Moeizaam ging ze rechtop staan. Ze wendde haar blik richting de straat.

“Nou, wat sta je daar te kijken? Zou je niet eens komen helpen?” Ze mocht dan oud zijn, maar ze had de stem van een jonge meid.

Nu pas zag Kit dat Adriaan er nog steeds was. Hij stond als een standbeeld op de straat, zijn fiets in de hand. Hij keek eerder geschrokken dan kwaad. Kwam dat door die vrouw? “Het is jouw schuld. Ik heb het zélf gezien.”

“t Gaat wel,” mompelde Kit, terwijl ze overeind probeerde te komen.

“Maar je bloedt.”

“Mijn vader is dokter. Die weet wel wat hij moet doen.”

Even dacht ze dat ze weer zou vallen, zo trilden haar benen, en haar hoofd draaide. Ze wachtte tot ze haar evenwicht had hervonden en toen raapte ze voorzichtig haar fiets op.

Het voorwiel was verbogen, maar het kon nog wel ronddraaien. Gelukkig. Niet dat ze ging fietsen. Ze liep wel naar huis, dan moest Frieda de boodschappen zelf maar doen.

“Kan ik je echt niet helpen?” vroeg de mevrouw nog een keer.

“Die kwajongens ook.”

Maar Kit schudde haar hoofd.

“Dankuwel.”

Ze keek om zich heen, maar Adriaan was verdwenen. Het rotjoch. Waarom had hij haar zo bang gemaakt? Wat had ze nou helemaal gezegd: Mijn vader heeft gebeld. Je kon het nauwelijks een telefoongesprek noemen.

Met haar handen op het stuur van de fiets begon ze te lopen, terwijl het bloed uit haar kin op haar trui drupte. Ze zag nog steeds het gezicht van Adriaan voor zich. Je zou bijna denken dat hij jaloers op haar was. Maar waarom? Hij had toch zelf ook een vader? Ze wist heel zeker dat hij trots op hem was. Hij kon nog geen drie zinnen zeggen of zijn pa kwam er in voor. En hij had bovendien een moeder die hartstikke aardig was. Met de mouw van haar trui veegde ze het bloed van haar kin. Au, dat deed pijn.

≡

Zeven

“Vandaag gaan we het over het computercentrum van het menselijk lichaam hebben,” zei meester Wim plechtig. “Weet iemand misschien wat ik daarmee bedoel?”

“Ja ik, meester.”

Kit stak meteen haar vinger in de lucht. Na het ongeluk had ze ruim een week in bed gelegen met de gordijnen dicht, bevel van ‘dokter’ Frieda. Dat was bepaald geen lolletje geweest. Ze was al lang blij dat ze weer op school zat, zeker nu ze biologie kregen, haar favoriete vak.

“Ja, Kit?”

“Makkie meester. De hersens, natuurlijk.”

“Inderdaad, koppie koppie.”

Meester Wim tikte met zijn wijsvinger tegen de zijkant van zijn hoofd. Vervolgens tikte hij met dezelfde vinger tegen zijn voorhoofd.

“Dit betekent natuurlijk heel wat anders.”

“Dan ben je gestoord,” riep Evert door de klas.

“Rara wie zouden we toch bedoelen?” Hij lachte omdat hij het zelf zo’n goede bak vond. Natuurlijk staken Sjors en Abdel meteen hun duimen in de lucht. Het was altijd hetzelfde groepje loltrappers. Alleen Adriaan reageerde niet en dat verbaasde Kit. Het was een schot voor open doel. Wie was er gestoord, zij toch zeker? Maar hij deed niet eens een poging om de bal in te schieten. Was hij niet helemaal lekker of zo?

“Vast niemand uit de klas,” zei meester Wim, “of je moet mij bedoelen.”

“Ik dacht meer aan bepaalde meiden,” Evert weer.

“Als jij eens aan je huiswerk dacht,” zei de meester. “Persoonlijk zou ik dat wel toejuichen.”

Die opmerking veegde voor een moment de grijns van Everts gezicht. Hij was dé sloddervos van groep 8, dat wist iedereen. Hij moest vaak werk overdoen omdat hij zoveel fouten maakte en meestal vergat hij om zijn huiswerk mee naar school te nemen.

“Alle gekheid op een stokje,” zei meester Wim, “maar zonder dat grote regelcentrum in je hoofd kun je helemaal niks, niet eens flauwe grappen maken. Ook niet spreken, ruiken, voelen, bewegen, ademhalen, noem maar op. Zonder opdracht uit je hersens houdt je hart er zelfs mee op en dan is het vlug met je gebeurd.”

In het biologieboek stond een plaatje van de hersens. Ieder deel had een eigen taak, zag Kit. Er was een schrijfcentrum, een gevoelscentrum, een bewegingscentrum…

“Wat betekent dit: geccc…” Elena brak bijna haar tong over het moeilijke woord ‘gecompliceerd’ in haar boek. Hier en daar klonk gegrinnik in de klas en Sjors begon driftig met zijn wijsvinger tegen zijn voorhoofd te tikken, net zoals de meester eerder had gedaan. Ook Adriaan was ineens weer bij de les. Enthousiast gaf hij Sjors een klap op zijn rug.

“Nu is het genoeg, Sjors, Evert, Adriaan,” donderde meester Wim ineens, “of willen jullie de volgende week een spreekbeurt in het Spaans houden?” Evert zette grote ogen op.

“Ja, kijk maar niet zo onnozel, Evert,” zei de meester. “Je begrijpt best wat ik bedoel. Elena is pas een paar jaar hier en ze is nu al een kei in het Nederlands. Ik wil jou wel eens zien als je ineens in een ander land woont.”

Evert sloeg zijn ogen neer, maar Kit betwijfelde of hij zich echt schaamde. Achter hem zat Adriaan nog steeds stiekem te grinniken. Ineens zag hij dat zij naar hem keek. Het leek wel of hij schrok. Gauw draaide hij zijn gezicht weg. Ze wist niet wat ze daarvan moest denken. Dacht hij soms dat zij hem ineens ging beschuldigen, hier midden in de klas? Nou, echt niet. Ze had juist tegen niemand iets gezegd. Dan kreeg ze nog meer gezeur. Het was gewoon een dom ongeluk, punt uit en in het vervolg bleef ze wel een kilometer bij hem uit de buurt.

“Gecompliceerd denken, daar vroeg Elena naar,” hoorde ze meester Wim zeggen. “Gecompliceerd betekent moeilijk. Om een voorbeeld te geven. Mijn vrouw maakt iedere dag het cryptogram in de krant. Dat is een heel moeilijke puzzel. Ze kijkt op de klok hoe lang ze erover doet, want ze wil graag haar record verbeteren. Dat slimme centrum in haar hoofd heeft het dan natuurlijk razend druk.”

“Met spelling lukt dat bij mij niet,” zei Suus. “De letters houden me altijd voor de gek, hoe erg ik ook m’n best doe.”

“Dat is wat anders,” zei de meester. Hij keek de klas rond. “Suus is dyslectisch, dat weten jullie allemaal. Dat betekent dat een klein deel van haar hersens anders werkt dan eigenlijk zou moeten. Daardoor heeft ze problemen met lezen en schrijven. Maar ze kan er niks aan doen. Het is een foutje in haar brein. Zelf kan ik niet ruiken. Bij mij zit dus ook een draadje los, zal ik maar zeggen. Hoe het hierboven precies werkt, dat weet niemand, zelfs de knapste geleerde niet. Maar of je nou dyslectisch bent of dat je een gehandicapte neus hebt, met je intelligentie heeft het niks te maken.”

“Net of Suus zo slim is,” fluisterde Evert tegen zijn vrienden. Helaas had de meester het gehoord.

“Wat zit je je vandaag toch uit te sloven, Evert,” zei hij met een diepe rimpel in het voorhoofd.

“Sorry meester.” Evert kreeg zowaar een rode kop. “Het was maar een geintje.”

“Wat geintje,” zei de meester verontwaardigd. “Het is eerder een belediging. Dat is heel wat anders.”

Omdat de regen buiten tegen de ruiten kletterde, bleven ze binnen tijdens de ochtendpauze. Toen Kit haar la opendeed om haar leesboek te pakken, zag ze dat er een cadeautje in lag. Een groot blok Toblerone, de chocola in de vorm van driehoekjes die ze zo lekker vond. Ze begreep er niks van. Er was de afgelopen week toch niemand jarig geweest? Zo’n joekel was trouwens veel te veel voor een traktatie, dat vond de meester vast niet goed. Dan was er maar één andere mogelijkheid. Ze keek met een blij gezicht naar Melvin, maar die was druk bezig met zijn rekentaak.

§

Op het eind van de dag stak meester Wim een grote envelop de lucht in.

“Hier zit al het geld van onze actie in,” kondigde hij trots aan.

“Beetje weinig,” zei Melvin teleurgesteld. De envelop was inderdaad platter dan het kleinste euromuntje.

“Het is een cheque,” zei de meester. “Ik heb even gewacht tot Kit weer op school was, maar nu is het de hoogste tijd om het eindbedrag bekend te maken. Maar hoe is het eigenlijk, Kit? Weet je al wanneer je vader naar Nederland komt, het liefst zouden we hem het geld natuurlijk persoonlijk overhandigen. En misschien kan hij dan meteen wat over z’n werk komen vertellen in de klas.”

“Niet voor december,” zei Kit.

“Dat duurt nog een tijd,” zei de meester.

“Er komen eerst nog mensen van de regering op bezoek en die willen hem spreken. Dat is belangrijk want dan krijgen ze misschien geld voor het ziekenhuis.” Twan had het allemaal uitgelegd in zijn laatste mail. Inmiddels was ze aan het idee gewend dat ze nog even geduld moest hebben.

“Hopelijk heeft dat resultaat,” zei de meester. “En als hij eindelijk komt, dan mag jij ook wel even op vakantie. Dan kunnen jullie leuke dingen doen.”

“Hoezo?” vroeg Suus gealarmeerd.

“Met Sinterklaas?”

“Als je ouders in de zomer moeten werken, bijvoorbeeld omdat ze een camping hebben, dan heb je recht op vakantie later in het jaar. Ook wel logisch, toch? Iedereen wil wel eens vrijaf. Zelfs een dokter uit de tropen.”

De meester knipoogde naar Kit.

Suus keek alsof ze het vreselijk oneerlijk vond. Kit moest er heimelijk om lachen. Papa had ongeveer hetzelfde geschreven in zijn laatste mailtje.

“Jij hebt trouwens óók aardig wat verdiend met dat pannenkoekenrestaurant,” zei de meester terwijl hij met de envelop op haar af kwam.

“Hier is hij dan. Aan jou de eer om het eindbedrag bekend te maken. Hopelijk kunnen we het geld dan in december officieel aan je vader overhandigen.”

Met trillende vingers maakte Kit de envelop open. Ze kon er niet zo goed tegen als iedereen naar haar keek. Op de cheque herkende ze het handschrift van de meester. Er stond een drie op met twee grote nullen en ook haar vaders naam. “t Is driehonderd euro,” zei ze zacht. Melvin stak triomfantelijk zijn armen de lucht in.

“Genoeg voor een vrachtwagen vol medicijnen, hoop ik,” zei de meester.

“De school heeft ook nog wat geld geschonken om er een mooi rond bedrag van te maken. Maar de echte kanjers, dat zijn jullie. Jullie mogen best trots zijn op jezelf.”

§

Na school ging Melvin met Kit mee naar huis. Als ze naar hem keek, dan moest ze meteen weer aan die plak chocola denken. Wat aardig. Was het om te bedanken voor die logeerpartij? Maar één ding begreep ze niet. Waarom had hij hem niet gewoon gegeven? Het paste veel meer bij Melvin om hem met veel theater te overhandigen. En moest ze er nu iets over zeggen? Ze wist het echt niet. Daarom brak ze de reep in grote brokken, terwijl oma Frieda limonade inschonk.

“Mmmm lekker,” zei oma verrast toen ze de chocola zag.

“Daar mag je me altijd wakker voor maken. Jij ook een stuk, Melvin?”

Die keek alsof hij de reep nog niet eerder had gezien. Als dit toneelspel was dan was het zijn beste rol tot dusver. Kit zuchtte maar eens diep.

“En wat hebben jullie op school gedaan?” informeerde Frieda.

“t Was heel interessant, hè Kit,” zei Melvin.

“Het geheim van het brein, daar ging het over.”

“O ja? Heeft de meester ook verteld wat je moet doen als je geheugen je in de steek laat?”

“Flink oefenen,” zei Melvin.

“Da’s ook een goede tip voor mijn vader. Afgelopen weekend was m’n moeder jarig en hij was het straal vergeten. Stom hè. Nu moet hij haar mee uit eten nemen. Ze heeft al een duur restaurant uitgekozen.”

≡

Acht

Melvin was de eerste uit de klas die een land had gekozen voor zijn werkstuk. Vóór de les begon, stond hij al ongeduldig te wachten voor het bureau van de meester.

“Ik heb m’n land,” zei hij opgewonden.

“Schrijf het maar gauw op meester, voordat iemand me voor is.”

Lachend haalde meester Wim de klapper te voorschijn waar hij alle cijfers en afspraken in noteerde.

“Daar is weinig kans op, Melvin. Jij bent de allereerste. Maar vertel eens, welk land is het geworden. Suriname misschien?”

“Veel te warm,” zei Melvin. “Dat zegt mijn vader zelf en die is er geboren. Nee, het wordt Groenland.”

Een paar tafels verder schoot Kit in de lach toen ze het gezicht van de meester zag. Groenland. Dat was echt iets voor Melvin. Een grote ijsklont met een inwoneraantal dat makkelijk in een voetbalstadion paste, dat had hij haar gisteren zelf verteld.

“Niet goed?” informeerde Melvin gealarmeerd.

“Groenland is geen land. Sorry joh.”

“Tuurlijk wel,” protesteerde Melvin. “Dat hoor je toch: Groenland.”

Hij legde expres de klemtoon op het tweede deel van het woord.

“Groenland is ook niet groen,” ging de meester onverstoorbaar verder. “Doorgaans zie je er alleen maar ijs, tenminste als je de boekjes mag geloven. Zelf ben ik er nog nooit geweest.”

“Er gaan anders vliegtuigen vol toeristen naartoe,” beweerde Melvin. “Maar waarom is het eigenlijk geen land?”

“Omdat het bij Denemarken hoort. De Groenlanders hebben tegenwoordig een eigen regering, maar Margarethe is nog steeds hun koningin.”

Even was het stil. Je kon Melvin zien denken. Ineens klaarde zijn gezicht op.

“En als Kit de rest van Denemarken nou eens doet, meester?” Terwijl de meester peinzend over zijn baard wreef, maakte Melvin allerlei gebaren naar Kit. Zijn mond vormde woorden zonder geluid. Ze begreep wel wat hij bedoelde. Of ze meedeed natuurlijk. Nou, maar al te graag. Angola zag ze niet zitten. Ze moesten binnenkort beginnen aan dat werkstuk en in haar eentje lukte het toch niet. Tot nu toe had ze ook geen ander land kunnen verzinnen. Gisteravond zou ze het er nog samen met oma over hebben, maar toen ze terugkwam van hockeytraining lag Frieda al in bed. Om acht uur, stel je toch voor.

“Ik dacht dat het veel later was,” zei ze toen Kit haar eindelijk uit bed had gebeld. Net alsof ze ineens geen klok meer kon kijken. En ze had de achterdeur ook op slot gedaan. Kit wist niet wat ze ervan moest denken.

“Tja,” zei de meester, “maar eigenlijk moet iedereen zélf een land doen.”

“Maar dan kan ik Kit een beetje helpen,” smeekte Melvin. “Eerst zou ze samen met haar vader Angola doen, maar die komt voorlopig niet naar huis. En ze heeft net een hersenschudding gehad. Ze kan echt niks verzinnen, terwijl ik daar juist zo goed in ben.”

“Dat merk ik,” zei de meester. “Nou vooruit dan maar. Uiteindelijk zit er genoeg water tussen Groenland en Denemarken. Maar jullie moeten wel allebei een volwaardig werkstuk maken. Afgesproken?”

Melvin knikte driftig van ja. Half dansend kwam hij terug naar zijn stoel.

“En, hoe heb ik dat geregeld?”

“Goed,” zei Kit, “maar wat moet ik over Denemarken schrijven? Een zeemeermin en stapels legostenen, meer hebben ze daar toch niet?”

“Tuurlijk wel,” zei Melvin. “Wat dacht je van de Vikingen? Het is echt een volk van zeerovers. Anders hadden ze Groenland nooit veroverd.”

“Dus je wist dat Groenland bij Denemarken hoorde?”

“Natuurlijk.” Als Melvin lachte, liet hij al zijn tanden zien. Ze konden zo in een reclamespotje voor tandpasta. “Een rondje blufpoker. Niet verklappen hè.”

§

Kit boog zich weer over haar werkschrift. Wat gebeurt er als je een hersenschudding oploopt, luidde de volgende vraag die ze moest beantwoorden. Dat was een makkie. Het antwoord stond bijna letterlijk in het boek. Dan komen je hersens met een klap tegen je schedel aan, schreef ze in haar schrift. Dat klonk nogal eng. Maar bij haar was het natuurlijk maar een klapje geweest. Anders zat ze hier nu niet in de klas. Bij de volgende opdracht moest ze een zin afmaken. De hersens zijn erg kwetsbaar, maar gelukkig worden ze beschermd door… De schedel natuurlijk. Een soort valhelm die verborgen zat onder het haar en de hoofdhuid, had meester Wim gezegd. Kit vond dat wel een leuke vergelijking. Die hersens zaten trouwens goed opgeborgen onder die schedel. Daardoor kon een dokter ze maar moeilijk onderzoeken, had de meester verteld en dat was best lastig als er misschien iets mis was in je hoofd. Eigenlijk lukte degelijk onderzoek pas echt als iemand overleden was, maar ja, dan had je er vaak niks meer aan.

Nog drie vragen dan was ze klaar. De hersens werken het beste bij een peuter of bij een volwassene? Lichtje keuze toe. Bij een peuter natuurlijk. Die moest nog zoveel leren. Als je ouder werd ging je hele lichaam minder functioneren, dus ook de hersens. Melvins vader was nu al vergeetachtig, dacht Kit. Dan mocht Frieda af en toe toch ook wel een steekje laten vallen? Zelfvergat ze trouwens ook wel eens wat. Ze moest meteen weer aan dat ongeluk denken. Ze herinnerde zich nog precies hoe Adriaan op haar af kwam rijden. O, wat keek hij toen kwaad. Maar het volgende moment lag ze al languit op het trottoir. De tussenliggende seconden waren op de een of andere manier uit haar geheugen gewist. Had hij haar geduwd? Was hij expres met zijn fiets tegen haar aan gereden? Ze wist het echt niet.

≡

Negen

November was grijs en grauw. Wekenlang regende het bijna voortdurend. Toen Kit op een dag de achterdeur opendeed om snel naar binnen te glippen, merkte ze meteen dat er weer iets mis was. De keuken was een en al brandlucht. Vlug liep ze naar het fornuis. Op de grootste pit stond een pan gevaarlijk te dampen. Ze draaide meteen het gas uit. Vanavond geen gekookte aardappels, dacht ze. Niet dat dat zo erg was. Zelf at ze liever rijst of pasta, maar die gerechten kwamen tegenwoordig nauwelijks meer voor in Frieda’s kookboek.

Al het kookwater was verdwenen, zag ze toen ze in de pan keek. Hoe lang had die pan hier zo gestaan? Oma mocht van geluk spreken dat er geen brand was uitgebroken. En waarom had ze zovéél aardappels gekookt? Verwachtte ze bezoek of zo? Vlug deed Kit de deksel op de pan. Wat een stank.

Soms leek zij wel de oma en Frieda het kind. Steeds vaker maakte ze dingen zoek zonder het in de gaten te hebben. Gisteren nog de strijkbout. Uiteindelijk had zij hem in de koelkast gevonden. Natuurlijk had ze er niks over gezegd. Het was het beste om verloren spullen snel en onopvallend te zoeken, dat had ze inmiddels wel geleerd. Anders werd Frieda verdrietig en dan moest ze zelf ook bijna huilen. Kit schrok op uit haar gedachten door een luide beltoon. De telefoon lag op de keukentafel.

“Met Kit,” zei ze toen ze de telefoon opnam. Het was een lijn vol ruis en gekraak. Dat kon maar één ding betekenen. Maar vandaag had ze het gevoel of ze nergens blij om kon zijn, misschien was het wel een voorgevoel.

“Ha die Kit,” de stem van haar vader klonk van heel ver weg. “Kun je me verstaan?”

“Ja,” zei ze veel harder dan normaal.

“Frieda heeft de aardappelen aan laten branden.”

“Wat zeg je?”

“Frieda heeft de aardappelen aan laten branden.”

“Aardappelen,” zei papa, “daar heb ik zin in. Al die rijst komt me op den duur m’n keel uit. Maar is alles goed bij jullie?” Wat moest je op zo’n vraag antwoorden? Oma is soms niet goed bij d’r hoofd? Binnenkort zou papa het zelf wel zien.

“Best wel,” zei ze daarom.

Achter zich hoorde ze gestommel op de trap.

“Riep je me, lieverd?” Het was Frieda. “Jasses wat stinkt het hier. Waarom heb je het raam niet opengezet?” Ze liep naar het aanrecht en ze duwde net zo lang tegen de klink tot het keukenraam piepend en knarsend in beweging kwam.

“Papa is aan de lijn,” zei Kit.

Het goede nieuws was dat hij geld had gekregen voor de kliniek. Maar er was ook slecht nieuws, ze had het kunnen weten. Normaal belde hij nooit midden in de week. Maar nu was hij met een speciale boodschap naar Luanda gekomen.

“We moeten het ziekenhuis verhuizen naar een kliniek in het binnenland, want het wordt hier te gevaarlijk. Het lijkt er steeds meer op dat de burgeroorlog weer oplaait. Iedere dag wordt er ergens in de omgeving geschoten.”

De verhuizing betekende meteen dat hij zijn vakantie opnieuw uit moest stellen.

“Burgeroorlog. Hij komt niet,” fluisterde Kit tegen oma Frieda. Die zette grote ogen op.

“Ben je er nog?” informeerde papa.

“Ja,” zei Kit niet al te enthousiast.

“Ik kan m’n collega’s nu niet in de steek laten en m’n patiënten ook niet. Die moeten toch al zo ver reizen om naar het ziekenhuis te komen.”

“Maar je hebt ‘t toch beloofd,” zei Kit met een klein stemmetje.

“Daarom doe ik ook m’n uiterste best om het niet te lang te laten duren. Het spijt me echt heel erg, lieverd, maar ‘t kan niet anders.”

En of het allemaal nog niet erg genoeg was, kon hij voorlopig ook niet meer naar Luanda komen om te bellen of te mailen.

“Nou bekijk ‘t dan maar,” zei Kit.

“Wat zeg je?” vroeg haar vader.

Ze hield zich doof en gaf de telefoon aan oma Frieda. Vervolgens liep ze naar de gang om haar jas op te hangen.

“Dag Twan. Nee, Kit hangt net haar jas op. Maar je neemt toch geen onnodige risico’s, hè?” hoorde ze Frieda zeggen. Het klonk nog opgewekt ook.

Het was maar goed dat ze Melvin had, al begreep die soms helemaal niet wat er in haar omging.

“Moet je horen wat ik hier lees,” zei hij op een dag in december toen ze samen aan hun werkstukken zaten te werken: “Het luchtverkeer in de omgeving van Groenland behoort tot het avontuurlijkste ter wereld. Dat is misschien wat voor je vader als hij uitgekeken is op Afrika.”

“Haha, als je denkt dat je leuk bent,” zei Kit kwaad. Het viel heus niet mee nu ze niks meer van haar vader gehoord had. Hij zou vaak schrijven, maar brieven uit Afrika deden er weken over.

“Maar het is écht een toeristische trekpleister. Hier staat het,” en Melvin stak zijn boek de lucht in. Als je zijn opgewonden stem hoorde, zou je denken dat hij een bloedstollend detectiveverhaal zat te lezen, in plaats van een reisboek over Groenland…Kit schudde haar hoofd.

“Geloof je het niet?” informeerde Melvin. “Het staat hier echt. Steeds meer mensen komen er genieten van de grandioze poollandschappen.”

“Geef mij maar Eurodisney,” zei Kit. Met een zucht boog ze zich weer over haar boek. Denemarken kon haar nog steeds niet boeien. Een klein saai land, net zo plat als Nederland zo te zien. Volgens de plaatjes in haar boek hadden ze er veel windmolens, net of dat zo interessant was.

“We moeten natuurlijk bedenken wat we met dat reisbureau gaan doen. Misschien kun je je als zeemeermin verkleden. Mijn moeder is reuze handig met naald en draad.”

“Doei, ik ga daar niet voor aap staan.”

Ze had toch al geen zin in dat reisbureau.

“Voor zeemeermin.”

Kit stak haar tong uit. Buiten voor het raam maakte  oma  Frieda  gevaarlijke capriolen op het keukentrapje. Ze stond in de vrieskou de ramen te lappen.

“Dadelijk valt ze,” zei Melvin, “en dan breekt ze haar heup. Dat is heel gevaarlijk voor oudere mensen. Misschien kan ze maar beter naar binnen komen.”

“Zeg jij het tegen haar?” vroeg Kit. “Naar mij luistert ze toch niet. Straks is het Kerstmis en dan moet het hele huis schoon zijn.”

“Wie heeft dat verzonnen?”

“Het is iets van vroeger,” zei Kit. “Vijftig jaar heeft ze er niet meer aan gedacht, maar nu weet ze het weer heel precies. Ze is er al dagen druk mee.”

“Misschien krijgen jullie dan ook wel echte kaarsjes in de kerstboom.”

“Alsjeblieft niet,” zei Kit geschokt.

“Nou, zo gevaarlijk is dat niet. Je zet gewoon een grote emmer naast die boom. M’n oma heeft het me zelf verteld.”

§

In de eerste week van de kerstvakantie fietste Kit naar de videowinkel midden in de wijk. Daar kon je tegenwoordig ook een reisje boeken. Maar ze ging erheen omdat er een poster van Kopenhagen achter de kassa hing: de beroemde zeemeermin die over het water uitkeek.

“Ze geven hem vast wel als je erom vraagt,” had Melvin gezegd in zijn oneindige optimisme.

“Dan kunnen we die mooi in onze kraam hangen.”

Misschien hield hij dan op over zijn zeemeermin van vlees en bloed, dacht Kit, en daarom trok ze haar stoute schoenen aan. Maar de mevrouw achter de kassa trok een verontwaardigd gezicht.

“Ik wil er best voor betalen,” zei Kit vlug, terwijl haar hand al in haar zak naar haar portemonnee zocht.

“Die poster dient om onze klanten te informeren,” zei de mevrouw uit de hoogte.

“Maar iedereen kent dat beeld van die zeemeermin toch,” zei een vrouwenstem achter Kits rug. Met een ruk draaide ze zich om, dat geluid kwam haar bekend voor. En inderdaad, het was de moeder van Adriaan. Ze stond met twee video’s in haar hand te wachten.

“Hier mam, zullen we deze ook nog nemen?” Ineens dook Adriaan op van achter een rek. Toen hij Kit zag kreeg hij een rode kop. Zelf voelde ze ook hoe haar gezicht begon te gloeien.

“De kinderen doen een project op school over allerlei landen,” zei Adriaans moeder tegen de winkeljuffrouw. “Binnenkort moeten ze een reisbureau organiseren. Daar hebben ze natuurlijk posters voor nodig, folders, noem maar op. Dus als u misschien kunt helpen. U kunt nog reclame maken voor uw eigen winkel ook.”

“Geeft u die video’s maar,” zei de mevrouw nors. “Die poster hangt er pas een week.”

Daarmee was de discussie voor haar blijkbaar gesloten, want ze maakte de kast open waarin alle videobanden bewaard werden en ze ging op zoek naar de juiste nummers.

“Nou zeg,” fluisterde Adriaans moeder tegen Kit. Ze snoof nadrukkelijk met haar neus. “t Is dat er geen andere video-winkel in de buurt is en dat Adriaan zich stierlijk verveelt in de vakantie, maar anders…”

“Misschien kan ik je helpen,” zei haar zoon. Zijn stem klonk hees alsof hij eigenlijk te verkouden was om te praten. “M’n vader kan wel aan posters komen. Die vliegt vaak naar Denemarken. Dat is toch zo, mam?”

“Tuurlijk,” zei zijn moeder. “Dat ik daar niet meteen aan gedacht heb.”

Kit staarde verbaasd naar Adriaan. Wilde hij haar helpen? Ze kon het amper geloven. Het moest wel een of ander stom grapje zijn. Nu deed hij aardig omdat zijn moeder erbij stond maar straks…Nee, ze kon maar beter voor haar eigen spullen zorgen.

“O, het lukt wel,” zei ze daarom nonchalant. “M’n buurman zou nog kijken of hij spullen over Denemarken heeft. Hij is daar al heel vaak op vakantie geweest. Tot ziens,” en ze maakte zich vlug uit de voeten.

Achter zich hoorde ze Adriaans moeder nog wel vragen of ze misschien een keer naar een video wilde komen kijken, maar toen stond ze al bijna buiten.

≡

Tien

Nu papa er niet was om leuke dingen met Kit te doen, nam Frieda haar een dagje mee uit in de kerstvakantie.

“Koop jij de kaartjes maar,” zei ze tegen Kit. “Reizen moet je jong leren en je bent toch een kind van je vader.”

Het station aan de rand van hun wijk was maar klein, met slechts twee spoorlijnen, één naar het noorden en één naar het zuiden.

“De trein naar Centraal vertrekt over tien minuten,” zei Kit toen ze het gele informatiebord op het perron bestudeerd had.

“Perron 1, dat kan niet missen.”

Vlakbij was een kaartjesautomaat. Daar moest je je bankpasje in stoppen en dan kon je een kaartje kiezen. Ze had het Twan wel eens zien doen. Maar oma Frieda schudde haar hoofd.

“Gelukkig maar dat ze ook een gewoon loket hebben,” verzuchtte ze. “Al die apparaten, daar heb ik altijd ruzie mee. En stel je toch eens voor dat we straks het verkeerde kaartje hebben. Waar moet je dan gaan klagen? Bij die automaat zeker.”

“Je hebt anders niet veel geld meer,” zei Kit toen ze de inhoud van Frieda’s portemonnee geïnspecteerd had.

“Ik heb m’n bankpasje meegenomen. Pinnen uit de muur zal toch wel lukken?”

“Tuurlijk,” zei Kit, “als iets makkelijk is.”

Samen sjouwden ze de trap op. Tegenwoordig werden de kaartjes verkocht in een winkel waar je ook etenswaren, kranten, tijdschriften én zelfs cadeau-artikelen kon kopen, en die lag buiten het station. Oma Frieda keek haar ogen uit terwijl Kit op het loket afstevende. Gelukkig stond er niemand te wachten.

“Twee retourtjes naar Amsterdam,” zei ze tegen de meneer achter de kassa. Hij had een rood gezicht net alsof hij te lang in de zon had gezeten, maar dat kon natuurlijk niet in december.

“Neem jij je oma mee naar de big city?” Hij vond het zelf blijkbaar een leuk grapje, maar Kit kon er niet om lachen.

“Let dan maar goed op haar,” zei de man terwijl Frieda een zakje drop naast de kassa legde, “want het is een grote stad. Je verdwaalt er zo. Hoe oud ben jij eigenlijk?”

“Elf,” zei Kit.

“Dan kun je nog net mee als railrunner.”

“Rail wat?” vroeg oma Frieda.

“Een kinderkaartje,” legde Kit haar uit.

§

Het Centraal Station was heel groot en er liepen heel veel mensen met tassen en koffers te sjouwen. Vaak kwamen ze niet uit Nederland. Kit hoorde om zich heen vooral talen die ze niet verstond.

“Het lijkt wel een buitenlands station,” zei Frieda. “Moet je die grote aankomst- en vertrekborden eens zien en dan zijn we toch maar gewoon in Utrecht. Ik herken hier helemaal niets meer.”

Ze keek onzeker om zich heen, net of ze een beetje bang was midden in die zee van mensen.

“Misschien kun je me beter een hand geven. Dadelijk raak ik je nog kwijt en waar moet ik je dan zoeken.”

“We vinden het wel,” zei Kit.

“En anders vragen we de weg,” zei oma. “Dat heb ik heel vaak gedaan in mijn leven.”

“Zullen we dan maar naar perron 4A? Daar vertrekt de trein.”

“Goh, wat knap van je,” zei oma en ze kneep Kit eens extra in haar hand. “t Lijkt hier wel een doolhof maar jij vindt je weg wel.”

Een mannenstem had de trein net aangekondigd, maar dat had Frieda blijkbaar niet gehoord.

In Amsterdam gingen ze eerst naar de Dam.

“Als ik zo ga pinnen, dan kunnen we ons brood nu wel voeren aan de duiven,” zei Frieda.

Vlakbij stond een meisje kippenvoer uit te delen aan de andere kinderen uit haar klas. Tientallen duiven stortten zich gulzig op die traktatie. Ze waren helemaal niet mensenschuw, merkte Kit. Integendeel. En dat brood lustten ze trouwens ook wel. Een brutale duif ging er met de helft van haar witte bolletje vandoor terwijl een andere duif op haar schouder loerde op de rest.

“Je moet er stukjes van afbreken,” zei Frieda. Op hetzelfde moment liet ze haar eigen broodje op de grond vallen. Ze wilde het nog oprapen, maar het was al onzichtbaar door de duiven die zich er bovenop stortten.

“Verdikkeme,” zei ze, “net nu ik zo’n honger krijg. Pinnen dan maar? Je wou toch naar Madame Tussaud?”

“Ja,” zei Kit enthousiast. “Zouden ze ook beelden van beroemde hockeyspelers hebben?”

“Vast wel,” zei oma.

“En zelf lijkt het me heel leuk om de hand te schudden van de koningin. Eens kijken of haar kapsel echt zo keurig zit.”

Een pinautomaat was zo gevonden, maar toen het apparaat oma’s pasje ingeslikt had, aarzelde Frieda.

“M’n pincode,” mompelde ze terwijl haar vingers boven de toetsen bleven hangen.

Achter haar had zich inmiddels een klein rijtje wachtenden geformeerd.

“Je weet het wel,” zei Kit, al had ze er ineens een hard hoofd in.

“Natuurlijk,” zei oma, terwijl er zweetdruppels op haar voorhoofd verschenen. “Ik moet alleen even bedenken wat m’n ezelsbruggetje ook alweer was.”

§

“Heb je het niet opgeschreven, in je agenda of zo.”

“Nee, natuurlijk niet. Dat is hartstikke link. Als je pasje gestolen wordt…”

“Hé, grijze duif, komt er nog wat van,” riep iemand achter in de rij. “We hebben niet de hele dag.”

Kit voelde hoe haar wangen rood werden. Nu stond iedereen naar hen te kijken en dat was allemaal de schuld van Frieda. Waarom schreef ze die pincode niet op als ze hem niet kon onthouden?

“Misschien is het verstandiger om straks geld te pinnen,” zei een mevrouw die direct achter hen stond. Op haar arm droeg ze een klein meisje dat wild bewoog om los te komen. De vrouw bedoelde het vast goed, maar ineens raakte oma Frieda in paniek.

“Dat apparaat heeft m’n pasje opgeslokt,” zei ze tegen Kit. “Dan hebben we helemaal niks meer.”

Gelukkig wist Kit daar wel raad mee. Ze wilde zo vlug mogelijk weg hier. Dus drukte ze met haar wijsvinger op de knop ‘Afbreken’ op het beeldscherm en toen kwam het pasje vanzelf weer tevoorschijn.

“Uw pincode valt u zo wel weer in. U moet gewoon even ergens anders aan denken,” zei de mevrouw met het kindje bemoedigend voordat ze haar eigen pasje in de gleuf duwde.

“Bejaarden moesten ze opsluiten achter een groot hek,” zei de man die Frieda eerder een grijze duif genoemd had. Kit sleepte oma mee tot ze ver genoeg verwijderd waren van die starende gezichten. Voor Madame Tussaud barstte Frieda in tranen uit.

“Wat is er toch met mij? Ik doe zo mijn best om alles te onthouden en ineens is m’n hoofd helemaal leeg. Het spijt me zo, Kit.”

Meteen was Kits boosheid verdwenen. Misschien kon oma er echt niks aan doen. Ze voelde ook tranen prikken in haar ooghoeken.

“We hebben de treinkaartjes nog,” zei ze met een klein stemmetje. Het was maar het beste om zo vlug mogelijk naar huis te gaan.

Ineens werd ze afgeleid door een stem. Een mevrouw kwam op hen af lopen.

“Frieda van de bakker,” riep ze. Haar gezicht straalde van blijdschap. Toen ze voor hen stond, pakte ze oma bij haar armen vast. “Ik kan m’n ogen niet geloven, Frieda, maar je bent ‘t echt.”

Oma Frieda veegde gauw haar tranen weg. Toen staarde ze naar de vrouw, maar ze leek haar niet te herkennen. Zelf had Kit haar ook nog nooit gezien.

“Ik ben Fanny,” zei de vrouw, “Fanny Roeters, je vroegere buurmeisje in Tuindorp, weet je nog wel.”

“O ja,” zei oma. Het kwam eruit als een grote zucht. “We speelden altijd samen.”

“Precies. Hoelang hebben we elkaar niet meer gezien, zeker vijftig jaar. Ben je nog wel eens in Tuindorp geweest?”

“Zeker,” zei oma. “Ik wóón er zelfs weer. Een paar jaar geleden heb ik het huis van m’n ouders gekocht. Er hadden jarenlang vreemden in gewoond. Dat was echt boffen.”

“Geweldig,” zei de vrouw. “En is dat je kleindochter?”

“Ja, haar naam is Kit,” zei oma, “en ik zorg voor haar, want mijn zoon Twan zit tijdelijk in Afrika.”

“O, wat is het leuk om je weer te zien,” zei Fanny Roeters voor de zoveelste keer. Ze stond ongetwijfeld in een van Frieda’s fotoalbums, maar Kit herkende haar nog steeds niet. Dat was ook niet zo vreemd. Op die foto’s stond ze natuurlijk als kind, terwijl ze nu een grijze dame was van Frieda’s leeftijd.

“Jammer dat ik niet langer met jullie kan praten, maar ik heb een afspraak met een van m’n kleindochters. Die woont hier in Amsterdam op kamers.”

“Nou, je bent altijd welkom in Utrecht,” zei oma Frieda. Ze zoende haar oude vriendin op de wangen. “Tot ziens dan maar.”

Op dat moment greep Kit in. Frieda zou haar nog laten weglopen ook.

“We hebben een klein probleempje,” zei ze tegen de vrouw.

Frieda keek haar aan alsof ze niet begreep wat ze bedoelde.

“We kunnen geen geld pinnen,” zei Kit.

“O ja,” zei oma.

“Dan help ik jullie toch,” zei Fanny Roeters. Gelukkig stelde ze geen vragen. “Ik heb niet zoveel geld op zak, maar ik heb natuurlijk wel een bankpasje.”

Ze toverde razendsnel een biljet van honderd euro uit de pinautomaat op de hoek en ze informeerde ook meteen naar hun telefoonnummer.

“Dan kunnen we vlug een afspraak maken. Daar verheug ik me nu al op.”

Frieda leek het niet te horen. Ze was druk bezig om in haar tas haar portemonnee te zoeken. Dus zei Kit het telefoonnummer en mevrouw Roeters noteerde het in haar agenda. Vervolgens zoende ze oma nog een keer en Kit meteen ook, en toen liep ze weg met kwieke passen. Op de hoek van de straat draaide ze zich nog even om, ze zwaaide, en toen was ze uit het zicht verdwenen.

≡

Elf

Melvin woonde in een huis dat misschien wel drie keer paste in het huis van oma Frieda, terwijl zijn familie toch veel meer leden telde. Net als de buurhuizen lag het een paar meter onder het niveau van de straat. Aan twee kanten kon je een trap aflopen en dan kwam je op het lager gelegen stuk trottoir dat langs de zeven huizen liep. Eigenlijk leek het net alsof ze halfin de grond gebouwd waren, tenminste als je er vanaf de weg naar keek. Vanmiddag zou Kit samen met Melvin naar de bibliotheek gaan om nog meer boeken over Denemarken te zoeken, en dan vooral over Groenland natuurlijk. Hij wilde altijd weer nieuwe informatie verzamelen en dat vond ze doodvermoeiend. Gisteren had ze hem nog een boek over eskimo’s gegeven dat thuis in de kast stond. Daar kon hij toch wel even mee vooruit? Maar nee, ze moesten en zouden naar de bibliotheek.

Nou ja, het was ook eigenlijk niet zo erg, bedacht ze terwijl ze haar fiets voor zijn huis neerzette. Ze gingen naar de grote bibliotheek in het centrum van de stad. Daar was ze nog bijna nooit geweest. Ze had Frieda’s bibliotheekpasje op zak. Oma had het toch niet nodig, want tegenwoordig leende ze geen boeken meer.

“Ik heb thuis mijn eigen bibliotheek,” zei ze wel eens. Ze had inderdaad veel boeken, maar ze las ze nauwelijks. Ze zat hooguit wat in een tijdschrift te bladeren.

“Wist je dat Frieda ooit een paar weken bij een eskimofamilie gelogeerd heeft?” vroeg ze zodra Melvin de deur open had gedaan. Hij leek niet geïnteresseerd.

“Vertel het straks maar,” zei hij gehaast, “we moeten er snel vandoor.”

“Het is amper één uur. De bibliotheek gaat toch nog lang niet dicht?”

“Het is vanwege m’n moeder,” zei Melvin gehaast. “Hurry up. Grijp je fiets.”

Zelf duwde hij zijn fietssleuteltje in het slot en liep snel richting de trap.

“O nee, Melvin,” donderde een stem achter zijn rug.

“Je blijft nu staan.”

Terwijl Melvin op zijn fiets sprong, snelde zijn moeder door de gang naar de voordeur. Kit stond het tafereel te bekijken net alsof ze er niks mee te maken had. Ze wist ook eigenlijk niet wat ze moest doen. Wat was er in vredesnaam aan de hand?

“Ha, die Kit,” zei Melvins moeder allervriendelijkst toen ze haar in de gaten kreeg. In één adem zwol haar stem weer aan tot orkaankracht.

“Melvin Boeschoten, ik waarschuw je.”

“Kom nou, Kit,” riep Melvin vertwijfeld vanaf het hoger gelegen trottoir.

“Nee, Kit blijft hier,” zei zijn moeder.

“Mét de bibliotheekkaart.”

“Wat is er eigenlijk?” informeerde Kit.

“Melvin moet op z’n twee zusjes passen, omdat ik met z’n opa naar de dokter moet,” zei zijn moeder zó luid dat haar zoon het ook kon horen.

“Melvin moet altijd op z’n zusjes passen,” riep Melvin kwaad.

“Melvin moet niet overdrijven,” reageerde zijn moeder. Ze stond met haar handen in de zij en keek dreigend naar boven.

“Als er op school een actie is voor een goed doel dan doe jij wel mee, hè. Maar als je mij eens een uurtje moet helpen, dan geef je niet thuis. Het is wel je opa hoor.”

“Hij kent me niet eens,” zei Melvin.

Dat kon dus ook, een opa die je niet kende. Zou Frieda dat ook kunnen krijgen? Ineens stormde het in Kits hoofd. Melvin had niks in de gaten. Die mopperde op de tweelingzusjes Desi en Daphne, omdat hij nog steeds kwaad was. In de speeltuin vlogen ze op hun favoriete klimkasteel af en Melvin begon te lezen in het eskimoboek. Al gauw was hij er helemaal in verdiept, de wereld om hem heen bestond niet meer.

Naast hem op de bank zat Kit te piekeren over haar oma. Thuis liep Frieda voortdurend dingen te zoeken. Vooral haar portemonnee en haar sleutels was ze steeds kwijt en dan mopperde ze op haar, net of zij er iets aan kon doen. Gelukkig had ze tegenwoordig een eigen sleutel. En ze wist ook de pincode van Frieda’s bankpasje. Dus als ze geen geld meer hadden, kon zij altijd pinnen. Maar dat het ook zo erg kon worden dat je de mensen in je omgeving niet meer kende als je oud was, dat wist ze niet. Zou de opa van Melvin ook eerst vergeetachtig zijn geweest? Ze durfde het niet te vragen. Eigenlijk wist ze heel weinig over zijn opa. Hij vertelde bijna nooit iets over hem, alleen maar over zijn oma en ze begreep nu wel waarom. Het was al zo lang mis met zijn opa. En nu werd oma zelf bijna ziek omdat de verzorging van haar man te zwaar werd. Dat had Melvins moeder verteld. Haar vader stond ‘s nachts op om door het huis te spoken en hij vergat zelfs om naar de wc te gaan.

Frieda vergat ook een heleboel, maar aan de andere kant had ze ook een heel goed geheugen. Ze wist nog precies wat er vroeger allemaal gebeurd was. Gisteravond tijdens het eten had ze uitgebreid verteld over haar nachten in een heuse iglo. Het was wel dertig jaar geleden. Maar als ze haar sleutels in haar jaszak liet zitten, dan kon ze ze vervolgens niet meer vinden. Misschien was het een hele rare afwijking en hadden zelfs doktoren er nog nooit van gehoord. Zelf begreep Kit er in ieder geval niks van en iedere dag opnieuw hoopte ze dat Frieda weer gewoon Frieda werd. Als je steeds buikpijn had, betekende dat toch ook niet dat het nooit meer overging?

§

Na een uur zat Melvin nog steeds te lezen. Maar ineens werden zijn ogen groot van verbazing.

“Moet je dit horen,” zei hij tegen Kit.

“Weet je waarom eskimo’s geen bejaardenhuizen nodig hebben?”

Kit haalde haar schouders op. Melvin met zijn eskimo’s. Maar ineens kreeg ze een idee.

“Ze wonen bij hun familie. In Afrika is dat ook zo. Twan heeft het zelf verteld.”

“Bijna goed,” zei Melvin.

“Ze wonen inderdaad bij hun familie en iedere eskimo helpt mee met de jacht en de visserij, want daar leven ze van. Maar er komt een dag dat het niet meer lukt, bijvoorbeeld omdat zo’n eskimobej aarde niet meer goed kan lopen of niet meer goed kan horen. Da’s niet zo handig als je een zeehond wilt verrassen.”

“Dan koopt hij een rollator,” zei Kit, “én een gehoorapparaat.”

Ze zag het ineens voor zich. Zo’n oude eskimo achter zo’n karretje op het ijs en…

“Nee,” zei Melvin.

“Niet goed.”

Ineens kneep hij zijn ogen een beetje dicht en hij kwam met zijn hoofd dichterbij. Nu komt er iets spannends, wist Kit. Je kon het op zijn gezicht lezen.

“Op een ochtend verlaat de bejaarde eskimo de iglo,” zei hij met een stem vol drama.

“En dan loopt hij weg van zijn familie. Na een tijd gaat hij ergens in de sneeuw zitten om te wachten.”

“Te wachten? Waarop? Tot de trein komt?”

“Om dood te gaan.” Triomfantelijk keek Melvin haar aan. Het duurde even voordat Kit die mededeling verwerkt had.

“En dat vind jij een goed idee? Je opa die bij de sloot gaat zitten tot hij bevroren is?” Ineens was ze zó kwaad en ze gilde zó hard, dat een mevrouw vlakbij van schrik een tuitbeker uit haar handen liet vallen die ze net aan haar kind wilde geven.

“Natuurlijk niet, gek,” zei Melvin verontwaardigd.

“Ja ja,” zei Kit, “dat zeg je nou wel. Je bekijkt het maar. Ik ga naar huis,” en ze stond op en liep in de richting van de uitgang.

“Hé Kit, blijf nou. Dat bedoelde ik helemaal niet,” hoorde ze Melvin roepen. Maar ze keek niet om. Ze liep langs de kinderboerderij, langs de fietsenstalling tot aan de weg. Die stak ze over. En bij zijn huis pakte ze haar fiets. Melvin was nu vast boos op zijn twee zusjes die niet van de schommel afwilden komen omdat hun broer ineens weg wilde uit de speeltuin. Nou, wat haar betrof kon hij naar de noordpool verhuizen.

≡

Twaalf

In de verte zoefde de zoveelste trein voorbij. Station Overvecht lag aan de overkant van de weg. Als het stil was in de klas, zoals nu onder de rekenles, kon je de spoorbomen horen. En als je door het raam keek, kon je precies zien of het al tijd was voor de moskee. Dan verzamelden de moslimmannen zich voor de ingang.

Meester Wim liep door de klas. Hier en daar bleef hij staan om iets uit te leggen of een opmerking te maken.

“Netjes schrijven, anders moet het echt over,” zei hij tegen Evert na een blik op zijn werkschrift.

“Je kunt zelf niet eens meer lezen wat je geschreven hebt.”

“Ik doe het liever op de computer,” mopperde Evert.

“Ja, ik weet ook wel wat ik liever doe,” zei de meester, “maar je zit nu op school  en daar moeten sommige dingen gewoon. Net zoals later op je werk trouwens.”

Hannah boorde haar vinger de lucht in. Het was niet de eerste keer vandaag. Ze had het liefst dat de meester voortdurend bij haar in de buurt bleef.

“Het zijn echt rotsommen,” jammerde ze. “Ik begrijp er helemaal niks van.”

“Dat komt omdat je het niet echt probeert,” zei meester Wim lichtelijk geïrriteerd. “Laat eerst je hersens maar eens knarsen. Er zitten ook makkelijke sommen tussen, weet je wel.”

Hannah deed haar mond open om te protesteren maar de meester draaide haar demonstratief zijn rug toe. Bij de tafel van Adriaan bleef hij staan.

“Kun je mij het nieuwe adres van je vader even geven? Ik heb beloofd dat ik hem iets toe zou sturen.”

Hij zei het zachtjes. De meeste kinderen hadden het vast niet eens gehoord. Ze waren allemaal druk aan het werk, want wie zijn sommen op tijd af had mocht een half-uurtje gaan computeren. Maar de concentratie was in één keer weg toen Adriaan zijn rekenboek met een klap dichtsmeet en zijn tafel wild naar voren schoof. Iedereen staarde hem aan. Hij leek wel een woedende stier die op het punt stond om de toreador met rode doek en al op zijn horens te nemen.

“Rustig aan,” zei meester Wim met lichte stemverheffing. Hij plantte zijn handen op de tafel van Adriaan. Zijn overhemd was opgerold tot onder zijn ellebogen. Zo werden zijn spieren zichtbaar die als kabels over zijn onderarmen liepen. Hij werkte regelmatig met gewichten, dat kon je duidelijk zien.

“Wat is er? Had ik dat niet mogen vragen?” Adriaan deed net of hij het niet hoorde.

Hij staarde voor zich uit zonder iets te zien en zijn lippen waren wit en dun.

“Ah joh,” zei Sjors, die naast hem zat. Hij gaf hem een vriendschappelijke klap op zijn rug.

“Iedereen weet toch dat je alleen met je moeder woont. Dat geeft toch niks. Ik heb een vader en een stiefvader, een moeder en een stiefmoeder, vier oma’s en…”

“Ja Sjors, dankjewel voor de informatie,” onderbrak meester Wim hem, “maar er zijn ook kinderen die het wél moeilijk vinden als hun ouders gaan scheiden.”

“Precies,” zei Suus.

“Ik kon ‘s nachts niet meer slapen toen ze het me verteld hadden en eigenlijk ben ik er nog steeds niet aan gewend. De ene week bij mijn moeder, de volgende bij mijn vader, net of dat leuk is. Maar zijn jouw ouders al lang uit elkaar, Adriaan?”

Hij aarzelde even.

“Twee jaar,” zei hij toen, zonder Suus aan te kijken.

“Maar binnenkort word ik twaalf en dan ga ik bij m’n vader wonen.”

“En waar woont je pa?” informeerde Melvin.

“In Amsterdam.”

“O,” zei Melvin en hij gaf Kit een vette knipoog.

“Boffen wij even.”

Adriaan had het gehoord. Met een ruk draaide hij zich om. Hij kreeg een knalrode kop toen hij zag dat Kit naar hem zat te kijken. Die had het gevoel of ze zelf ook begon te blozen. Adriaan was nog steeds een pestkop, maar zelf had ze er geen last meer van sinds dat ongeluk met de fiets van Frieda.

“Ha, hij is op je,” zei Melvin zó hard dat iedereen in de klas het kon horen. Kit keek hem verontwaardigd aan. Waarom zei hij dat nou?

Ze zag hoe de lach van Melvins gezicht verdween toen Adriaan ineens opstond en hem, over de tafel heen, met stoel en al achterover duwde. Hij zat ook bijna meteen boven op hem, maar niet voor lang. Met drie grote passen liep meester Wim tussen de tafels door. Hij greep Adriaan in zijn kraag en trok hem zo het lokaal uit.

§

Toen Kit tussen de middag haar fiets had gepakt, zag ze Adriaans moeder op het schoolplein. Ze liep in grote haast naar de voordeur, ondanks de zware tas die ze meezeulde. Toen ze Kit aan zag komen, bleef ze staan.

“Wat is er toch gebeurd? Heeft Melvin zich erg bezeerd?”

“Valt wel mee,” zei Kit. Ze was nogal geschrokken van die aanval van Adriaan. Maar dat gold ook voor zijn moeder, zo te zien. De meester zou haar wel gebeld hebben.

“Melvin had een beetje hoofdpijn en daarom heeft de meester hem in de pauze naar huis gebracht. Straks ga ik naar hem toe. Het is tóch woensdagmiddag.”

“Zeg maar tegen hem dat het me vreselijk spijt. Vanavond zal ik in ieder geval zijn ouders bellen.”

Adriaans moeder veegde een sliert haar uit haar gezicht weg.

“En Adriaan, heeft die nog wat gezegd?”

Kit schudde haar hoofd.

“Ik heb hem niet meer gezien.”

Zijn moeder zuchtte eens diep.

“O, wat moet ik toch beginnen?” zei ze met iets wanhopigs in haar stem.

“Eigenlijk is Adriaan een rustige jongen, echt, maar de laatste tijd…” Ze schudde met haar hoofd. De sliert haar die ze net weggeveegd had, viel weer voor haar ogen.

“Maar ik moet jou niet langer ophouden. Ga maar vlug naar huis. Je oma wacht vast al op je.”

Kit fronste haar wenkbrauwen. Hoe wist ze dat nou? “Je woont toch bij je oma? Dat zei Adriaan tenminste.”

Kit knikte van ja.

“M’n vader zit voor zijn werk in Angola en daarom woon ik nu bij Frieda.”

“Angola, dat is ver weg. Dan zul je je vader vast óók wel erg missen.”

§

Met Melvins hoofdpijn viel het reuze mee. ‘s Middags had hij alweer praatjes voor wel tien patiënten en de volgende ochtend kwam hij gewoon naar school.

“Goed dat je er weer bent,” zei meester Wim, “want we moeten eens even met de hele klas praten. Sommige mensen worden wel eens driftig.”

Natuurlijk keken alle kinderen meteen naar Adriaan die plotseling heel veel belangstelling had voor zijn eigen polshorloge. Kit kon zijn gezicht niet zien, maar hij had nu vast een rood hoofd. Zo langzamerhand begon ze hem een beetje door te krijgen. En eigenlijk had ze wel met hem te doen.

“En naderhand heeft zo’n driftkop daar dan meestal spijt van,” zei de meester.

“Hij heeft me gisteravond nog gebeld,” fluisterde Melvin in Kits richting, “Adriaan bedoel ik. Hij wilde zijn excuses aanbieden.”

Hij trok een raar gezicht, net alsof hij dat erg voor schut vond.

“Ik heb gisteren een hele tijd met Adriaan gepraat en ook met z’n moeder,” zei de meester, “en nu begrijp ik beter wat er gebeurd is. Zelf was ik vroeger ook nogal een driftig mannetje. Daarom weet ik dat het moeilijk is om zo’n driftbui tegen te houden als ie eenmaal onderweg is. Het is een soort raket die niet meer luistert als hij de lanceerbasis verlaten heeft.”

“Da’s een goeie meester,” zei Sjors. Hij stak zijn rechterduim de lucht in.

“Dankjewel,” zei meester Wim droog, “ik ben nog niet klaar. Adriaan wil graag van die driftbuien afkomen en daar moeten we hem bij helpen. ‘t Scheelt al als we wat aardiger tegen elkaar doen.”

“Nou, hij is anders de grootste pestkop van de klas,” zei Melvin verontwaardigd.

“Sinds hij hier op school zit, is er niks meer aan.”

“Misschien is dat zo en dat moet dan natuurlijk anders,” zei de meester, “maar er zijn andere kinderen die vrolijk met hem meedoen.”

Onderzoekend keek hij de klas rond. Er hing ineens een zekere spanning in het lokaal en sommige kinderen zaten onrustig op hun stoel te wiebelen. Misschien waren ze bang dat de meester dadelijk hun naam ging noemen. Maar dat gebeurde niet. En hij vertelde ook niet waarom Adriaan eigenlijk zo driftig was geworden. Daar was Kit nu juist zo benieuwd naar. Maar eigenlijk wist ze het natuurlijk al. Adriaan was een jongen met een geheim dat hij diep weggestopt had en waar je niks over mocht zeggen, anders ontplofte hij. Ze vroeg zich af of de meester dat geheim kende. Misschien wel na gisteren.

“Jullie weten dat ik een grote hekel heb aan pesten, een pesthekel kan ik wel zeggen,” hoorde ze meester Wim zeggen.

“Iedereen maakt wel eens ruzie natuurlijk, iedereen is wel eens onaardig, maar pesten, dat is heel wat anders. Dat doe je om iemand pijn te doen. Maar hoe het is om gepest te worden, dat weten die pestkoppen meestal niet. Of ze moeten zelf al eens gepest zijn. Als je dan gaat verhuizen dan ben je natuurlijk bang dat het weer gaat gebeuren. Zo is het toch, Adriaan?”

En zo kwam de aap uit de mouw. Adriaan, de grootste pestkop van de klas, was zelf gepest op zijn vorige school. Kit wist niet wat ze hoorde. Hij leek zo stoer, maar eigenlijk had hij dus een klein hartje.

“Ik vond het eng, zo’n nieuwe klas,” zei hij met een stem die veel zachter klonk dan normaal.

“Ik dacht: ze gaan me hier vast ook weer pakken.”

“Maar ga je dan terug naar je oude school als je bij je vader gaat wonen?” informeerde Suus. Haar stem klonk heel verbaasd.

“M’n vorige school was niet in Amsterdam,” zei Adriaan zonder haar aan te kijken.

“Dus dan moet je wéér naar een nieuwe school.”

Aan de stem van Suus kon je horen dat ze dat geen goed idee vond.

“Het duurt nog wel even,” zei Adriaan.

“M’n vader heeft z’n nieuwe huis nog niet op orde.”

“Dan kun je toch helpen,” zei Sjors.

“Of je slaapt gewoon op de grond,” meende Melvin. Kit gaf hem een harde stomp in de zij.

“Wat doe je nou?”

“Ik waarschuw je,” siste ze.

“Waarvoor?”

“Dat jij niet de nieuwe pestkop van de klas moet worden.”

Melvin keek alsof hij die opmerking niet begreep.

“Hij heeft mij anders in elkaar geslagen,” zei hij verongelijkt.

“Béétje overdreven, Melvin. Misschien heb je hier of daar een blauwe plek.”

“Maar wat bedoel je dan?”

“Dat je hem met rust moet laten,” zei Kit. Meer uitleg gaf ze niet. Als Adriaan één zwakke plek had, dan was het zijn vader, dat wist ze na vandaag heel zeker. Maar dat hoefde niet iedereen te weten. En wat haar eigen vader betrof, daar bofte ze toch maar mee, ook al zat hij dan in Angola.

≡

Dertien

Melvin vond een verkleedpartij niet voor schut. Op een donderdagavond in januari vond de tentoonstelling ‘Rond de wereld in één avond’ plaats en mocht groep 8 eindelijk reisbureautje spelen. Alle kinderen van de school en hun ouders waren uitgenodigd. Tot afgrijzen van Kit verscheen Melvin in een raar kostuum dat zijn hele lijf bedekte inclusief zijn hoofd. Ze had zijn outfit nog niet eerder gezien omdat hij het per se geheim wilde houden.

“Wat moet dat voorstellen?” informeerde ze een beetje geïrriteerd.

“Een mislukt pak van Sinterklaas misschien?”

“Ik ben een eskimo,” zei hij verontwaardigd.

“O, vandaar die watten rondje gezicht. Leuke baard.”

“Bont,” verbeterde Melvin haar.

“Jammer trouwens dat jij geen zeemeermin wilde zijn. M’n moeder had best een staart in elkaar willen flansen.”

Hoe vaak had ze dat de afgelopen weken al niet moeten horen? Nu ze zijn pak zag, wist ze zo ongeveer hoe ze eruit had gezien als ze ja had gezegd. Gelukkig maar dat ze daar niet ingetrapt was. Ze had toch al buikpijn over dat gedoe met Frieda en over de tentoonstelling natuurlijk. Haar werkstuk was niet bepaald om over naar huis te schrijven, ondanks de hulp van Melvin. En de schaal met Deens smörrebröd had ze niet op tijd afgekregen. Frieda zou de rest van de stukjes roggebrood beleggen met vlees en ei en de schaal vervolgens naar school brengen. Als ze het nou maar niet vergat. De presentatie in het kraampje telde ook mee voor het cijfer.

Reikhalzend keek ze in de richting van de hal. Daar stond meester Wïm de bezoekers op te wachten. Hij had een strooien hoed op en hij droeg een gestreept T-shirt met een zwarte broek.

“Heb je belangstelling voor een tochtje in m’n gondel?” hoorde ze hem vragen aan Evert die met een verbaasd gezicht naar zijn kostuum stond te kijken.

“Geef mij maar een sneeuwscooter,” zei Melvin. Hun kraam hing vol met foto’s die ze van internet hadden gedownload  en  plaatjes  die  ze  uit  reisfolders  hadden gehaald. Met al die Deense vlaggetjes die Melvins zusjes hadden gekleurd, een rood vlak met een wit kruis in het midden, was het best een leuk gezicht.

“Nu de hapjes nog,” zei Melvin. Uit zijn rugzak haalde hij bekertjes, een bruine fles en een grote plastic doos.

“Ik heb niks,” piepte Kit. “Frieda zou alles meebrengen.”

“Geen paniek,” zei Melvin, terwijl hij de plastic doos openmaakte. Ineens rook het in hun kraampje naar een vissersboot op de Noordzee. Als ze zo toeristen moesten ronselen…Kit kneep haar neus dicht en keek met een vies gezicht naar Melvin.

“Ga je oma bellen. Misschien is ze in slaap gevallen. Dat gebeurt ook steeds met mijn oma.”

“Zo oud is Frieda niet,” protesteerde Kit, maar kon ze dat nog wel zeggen? Oma deed de laatste tijd zulke rare dingen. Stel je toch voor dat ze nu rustig naar de televisie zat te kijken. Misschien was het inderdaad wel goed om haar even te bellen.

§

In de werkkamer van de juffen en de meesters liet ze de telefoon eindeloos overgaan, maar hij werd niet opgenomen, ondanks haar schietgebedjes.

“Is er iets?” informeerde meester Wim toen ze met een sip gezicht terugliep naar de gang. Hij liet net de moeder van Adriaan binnen die een groot dienblad in haar handen had waar een theedoek overheen lag. Warme worstjes, zo te ruiken.

“Ha Kit, ik heb je lang niet meer gezien,” zei ze hartelijk.

“Maar wat kijkje benauwd?”

Vriendelijke woorden, daar kon Kit even niet tegen. Ineens zaten haar ogen vol tranen en begon haar neus bedenkelijk te kriebelen.

“Ik heb geen hapjes,” zei ze met moeite.

“M’n oma zou ze meenemen.”

“Als ik iets kan doen,” zei de moeder van Adriaan.

“Moet ik haar soms ophalen of zo?”

“Je hebt haar toch net gebeld?” vroeg de meester.

“Ze nam niet op.”

“Dan is ze al onderweg.”

Meester Wim zei het alsof hij heel zeker was van zijn zaak.

“Ga maar rustig naar je kraampje. Ze komt er vast zo aan. Ik hou het hier wel even in de gaten.” Vervolgens keek hij de moeder van Adriaan aan.

“En u moet maar gauw naar uw zoon gaan, mevrouw Jaspers. Volgens mij staat hij al met smart op u te wachten.”

In de hal stond Adriaan inderdaad ongeduldig naar de hoofdingang te kijken. Zou dat pak dat hij aan had echt van een piloot zijn, vroeg Kit zich af. Hij zag er in ieder geval uit alsof hij zo uit de cockpit gestapt was, heel wat anders dan die rare eskimo even verderop. Maar waarom keek hij nou weer zo kwaad? Als iemand vanavond de blits ging maken, dan was hij het toch wel.

“Nou, ik weet zo net nog niet of Adriaan op mij staat te wachten,” zei zijn moeder.

“Wel op de hapjes natuurlijk. Die mogen vooral niet te laat arriveren.”

Even keek ze verdrietig, maar toen verscheen er toch weer een lachje rond haar mondhoeken.

“Ik hoop maar dat al die toeristen honger hebben. Ik heb nog een hele lading in m’n auto.”

“Dan kan Kit dit dienblad misschien overnemen,” stelde de meester voor.

“Zij moet toch die kant uit.”

“Natuurlijk,” zei Kit. Sinds dat klassengesprek was ze anders over Adriaan gaan denken en dat had hij blijkbaar gemerkt. Hij kreeg niet meer zo’n rode kop als hij haar zag en ze hadden zelfs een paar keer met elkaar gepraat in de pauze. Als hij nog een keer gevraagd had of ze misschien posters wilde van Denemarken, dan had ze zeker ja gezegd. Niet dat Melvin het zou begrijpen. Die had nog steeds een grote hekel aan Adriaan. Kit begreep niet goed waarom. Hij had toch ook gehoord dat Adriaan gepest was op zijn vorige school. En hij deed nu in ieder geval zijn best om aardiger te zijn voor de andere kinderen, ook al had hij soms nog steeds een pestbui.

Moest je die kraam van Adriaan nou toch eens zien. Voorzichtig liep ze met het dienblad in zijn richting. Hij had er echt werk van gemaakt. Die kraam leek wel een heuse reiswinkel met al die mooie posters van Amerika. En het linker deel was helemaal gewijd aan Disneyland. Er lagen ballonnen, buttons, een heleboel folders, en Adriaan had zelfs een prijsvraag voor het publiek opgesteld. Hoeveel Donald Duckjes zitten in deze pot? stond op een papier te lezen dat naast een grote glazen pot vol plastic sleutelhangers hing. Wat een goed idee, dacht Kit. Zo kwamen de klanten vanzelf. Ze waren er eigenlijk al. Verschillende kinderen hadden hun kraam in de steek gelaten om een kijkje te nemen bij Adriaan.

“Wat kan ik winnen met die prijsvraag?” vroeg Sjors terwijl hij de glazen pot rond liet draaien in zijn handen. Hij had een of ander Zorropak aan. De bijpassende hoed bungelde op zijn rug. Mexico, daar had hij zijn werkstuk over gedaan, dat dacht Kit tenminste.

“Blijf van die pot af. Dadelijk sodemietert hij op de grond,” zei Adriaan kwaad. Sjors haalde zijn schouders op.

“Dan niet,” zei hij en hij sjokte naar zijn eigen kraam.

“Hier, dit is van je moeder,” zei Kit.

“O ja, de hotdogs.”

Ineens klonk Adriaans stem weer normaal.

“Bedankt,” zei hij. Er verscheen zowaar een aarzelend lachje op zijn gezicht. Hij nam het dienblad aan en zette het naast de glazen pot.

“Zo, dan zijn hier de donuts en de hamburgers,” klonk het ineens achter hen. Het was Adriaans moeder die een tweede dienblad afleverde. Adriaan reageerde niet. Hij kéék niet eens naar zijn moeder. Maar ze zei er niks van. Ze zette het dienblad naast het andere blad en haalde de theedoeken eraf.

“Zo Kit, wil jij misschien iets lekkers?”

“Nee, dankuwel, we hebben zelf van alles om te eten.”

§

We hebben zelf van alles om te eten. Later op de avond moest ze weer aan die woorden denken. Ze kon er wel om janken. Alles was verpest en dat kwam vooral door Frieda, maar ook door Melvin. Wie weet waar oma met dat smörrebröd naartoe was, maar ze was in ieder geval niet naar school gekomen.

Met een kwaad gezicht keek Kit naar de andere kraampjes. Overal was het druk, vooral bij Adriaan natuurlijk. De dienbladen van zijn moeder waren al aardig leeg. En de kraam van Elena was trouwens ook een groot succes. Het leek wel een restaurant met al die schalen eten die haar moeder gemaakt had, ze bleef maar opscheppen. Nu stond de meester er met een plastic bordje in zijn hand op zijn beurt te wachten.

Alleen hun eigen kraam was totaal verlaten. Wat wilde je ook. Welk kind lustte nou rauwe vis, om over die levertraan maar te zwijgen. Een vies soort olie die zogenaamd gezond was.

“Levertraan komt van de walvis. Dat hoort bij Groenland. We kunnen toch geen cola gaan serveren,” had Melvin gezegd. Ze had het nooit moeten pikken. Samen liepen ze langs de andere kraampjes. Suus had vandaag spieetogen en Evert droeg een brede, gekleurde lap over zijn buik. Sjors stond een oude Zorro-film aan te prijzen.

En Adriaan? Die hield nog steeds de voordeur in de gaten. Kit vroeg zich af waarom. Net alsof er niet genoeg mensen in zijn kraampje waren komen kijken.

§

Tegen acht uur verdwenen de laatste toeristen en toen werd het tijd om alles op te ruimen. Kit frommelde alle Deense foto’s in een plastic tas. Ze hoefde ze nooit meer te zien. Melvin trok zijn pak uit en gooide het achteloos op de grond. Ze waren allebei teleurgesteld, Melvin misschien nog wel meer dan zijzelf, dacht Kit.

“Het is allemaal jouw schuld. Anders was hij heus wel gekomen.”

Ineens was het doodstil in de hal. Adriaan stond met een rode kop te razen tegen zijn moeder. Er begon bij Kit een lichtje te branden. Eindelijk begreep ze op wie hij had gewacht. Daarom had Adriaan zich natuurlijk zo uitgesloofd.

“Rustig nou toch,” hoorde ze zijn moeder zeggen.

“Ik kan er toch ook niks aan doen.”

“Tuurlijk wel, jij hebt natuurlijk weer ruzie met hem gemaakt,” schreeuwde Adriaan. Hij draaide zich abrupt om en hij baande zich een weg door de mensen heen, richting de voordeur. Meester Wim probeerde hem nog tegen te houden, maar hij was te laat. De deur viel met een klap in het slot.

“Zie je wel dat het een zeikstraal is,” zei Melvin tegen Kit.

“Hij verandert echt niet. En zijn moeder is gek dat ze zich zo voor hem uitslooft.”

≡

Veertien

Kit en Melvin reden bijna altijd samen naar huis. Maar vanavond had Melvin haast. Kit was net de school uit gelopen en ze stond op het schoolplein naar hem te zoeken, toen ze hem ineens in de richting van de spoorwegovergang zag rijden.

Hij had zijn reisbureau-spullen al weggegooid. De zak lag bij de afvalcontainers. Die waren weer eens overvol en dus had hij zijn spullen gewoon op de grond gedumpt, het eskimopak hing half uit de zak.

Kit zette haar eigen plastic tas vol foto’s en plaatjes ernaast. Ze kon het woord ‘reisbureau’ niet meer horen. En ze vond het al lang best dat Melvin alleen naar huis was gegaan. Ze had even geen zin meer om met hem te praten. Ook niet met oma Frieda trouwens. Die had de avond zwaar verpest. Achteraf was het natuurlijk superstom dat ze haar alleen achtergelaten had met die hapjes. Je kon gewoon niks aan haar overlaten, dat bleek nou toch maar weer. Maar ze was ook zo zenuwachtig geweest en zo bang om te laat te komen. Bovendien leek Frieda helemaal niet in de war toen ze vertrok.

“Jij fietst samen met Melvin?” informeerde meester Wim toen ze langs de voordeur van de school reed.

“Ja,” jokte Kit. Ze wist maar al te goed dat hij iemand mee zou sturen als ze ‘nee’ zou zeggen, maar ze had absoluut geen zin in gezelschap. “Melvin staat op straat op me te wachten.”

“Oké,” zei de meester. “En als je Adriaan ziet, dan laat je het weten, hè?”

“Natuurlijk,” zei Kit. Zijn ogen keken bezorgd, dat zag ze wel. “Misschien is hij al thuis.”

Hij schudde zijn hoofd.

“Dan had zijn moeder hem wel gevonden. Die is echt heel erg ongerust.”

§

Inmiddels lag oma Frieda vast al lang in bed. Kit had dan ook geen haast om naar huis te gaan. Ze ging liever op zoek naar Adriaan. Er was een tijd geweest dat ze hem uit de weg ging, maar dat was lang geleden. Tegenwoordig vond ze hem eigenlijk best wel aardig. En dat hij teleurgesteld was omdat zijn vader vanavond niet was gekomen, kon ze maar al te goed begrijpen.

Na de spoorwegovergang stak ze haar arm uit. Vlak achter een rode Peugeot sloeg ze linksaf.

Ze had het verhaal van zijn moeder gehoord. Toen die hem niet had kunnen vinden, was ze weer naar school gekomen, haar voorhoofd vol diepe rimpels.

“Adriaan mist zijn vader heel erg,” had ze gezegd, “en daarom wordt hij steeds zo kwaad. Dat denk ik tenminste.”

Het verklaarde een heleboel. Adriaan had zich zo geweldig uitgesloofd voor dat reisbureau omdat hij indruk wilde maken op zijn vader. Die zou zeker komen, vanochtend had hij het nog door de telefoon beloofd. Maar hij was niet op komen dagen en erger nog, hij had niet eens de moeite genomen om af te bellen. Hij was toch geen vergeetachtige oma? Natuurlijk was er een minikans dat hij met een gebroken nek in het ziekenhuis lag, maar anders was het gewoon een rotstreek. Meer kon ze er niet van maken. Ze reed een rondje door de wijk, langs de videowinkel, de kleine supermarkt, het trapveldje, maar ze zag Adriaan nergens. Pas toen ze opnieuw op de doorgaande weg naar het station reed, kreeg ze een idee. De spoorbomen in de verte waren net dichtgegaan, omdat er een trein moest passeren. Hij was niet van plan te stoppen. Daarvoor denderde hij te hard richting het station.

Ze ging op de trappers van haar fiets staan en reed snel naar het spoor. Aan de achterkant van het station kon je direct op het perron komen. Ze parkeerde haar fiets en liep zachtjes de trap op. Op perron één was een soort bushokje. En ja hoor, daar zag ze Adriaan. Hij zat op een bank te wachten met een rugzak naast zich.

Op hetzelfde moment hoorde ze dat de spoorwegovergang opnieuw dichtging. In de verte zag ze de lichten van een naderende trein. Dit keer was het vast een stoptrein, Adriaan kon zo instappen. Daarom bedacht ze zich niet lang. Ze spurtte het perron op en plofte naast hem neer op de bank.

“Ga je op reis?” vroeg ze opgewekt, net alsof het een doodnormale avond was en ze Adriaan hier bij toeval tegenkwam.

Hij reageerde alsof hij door een horzel werd gestoken.

“Wat doe jij hier?” Vervolgens keek hij achter haar, net alsof hij nog meer mensen verwachtte.

“Ik ben alleen hoor,” zei Kit op dezelfde luchtige toon.

“Ik had niet zoveel zin om naar huis te gaan en toen dacht ik: kom, laat ik Adriaan eens gaan zoeken. Je moeder is trouwens erg ongerust.”

Hij haalde zijn schouders op.

“Mijn moeder is altijd ongerust. Ik word er doodziek van.”

“Je bent liever bij je vader die nooit aan je denkt.”

Die zin floepte spontaan uit haar mond. Adriaans gezicht betrok.

“Sorry,” zei Kit, “zo bedoelde ik het niet.”

“Hij zou vandaag komen,” zei Adriaan met een klein stemmetje.

“Hij heeft het nog zó gezegd.”

Zijn lip trilde een beetje en hij draaide zijn hoofd weg.

“Misschien had hij ineens wat belangrijks.”

“Hij heeft altijd wat belangrijks.”

Zijn vader was zó dichtbij. Amsterdam, dat was een half-uurtje met de trein, niks vergeleken met een reis naar Angola. Toch miste Adriaan zijn vader misschien wel meer dan zij Twan. Hoe kon dat nou? Twan kon heel ver weg zijn, maar toch wist ze zeker dat hij van haar hield. Was dat bij Adriaan ook zo? Ineens had Kit heel erg met hem te doen. Ze wilde hem troosten, maar hoe deed je dat. Hem aanraken? Nee, dat durfde ze niet.

“Was je op weg naar je vader?” vroeg ze daarom aarzelend.

“Die rugzak lijkt zo zwaar.”

Adriaan haalde zijn schouders op.

“Ik weet het niet.”

“Ik ken je vader niet,” zei Kit, “maar ik vind je moeder heel aardig. Zelf heb ik mijn eigen moeder nog nooit ontmoet, maar ik zou het niet erg vinden als ze op jouw moeder zou lijken.”

Ze zaten een tijdje naast elkaar op de bank zonder iets te zeggen. De volgende stoptrein naar Amsterdam rolde het station binnen en slokte een handvol reizigers op, maar Adriaan verroerde zich niet. Hij deed zijn mond pas weer open toen de trein al bijna onzichtbaar was geworden aan de horizon.

“Ik kan vanavond niet naar huis.”

Hij keek Kit aan.

“Je kunt wel met mij mee. Mijn oma stelt toch geen vragen.”

§

Het was een groot geheim dat Frieda vaak in de war was en de onnozelste dingen vergat. Kit had er nog met niemand over gepraat, ook niet met Melvin of met de meester. Het was ook zo moeilijk om er over te beginnen. Zelf had Frieda soms wel in de gaten dat ze rare dingen deed. Dan werd ze heel verdrietig, zoals die keer in Amsterdam toen het niet lukte om geld te pinnen. Maar meestal deed ze net of haar neus bloedde of ze gaf iemand anders de schuld wanneer er weer iets verdwenen was. Eigenlijk nam Kit nog maar zelden iemand mee naar huis, ook Melvin niet. Die ging vast binnen de kortste keren nieuwsgierige vragen stellen. Maar nu met Adriaan kostte het haar niet veel moeite om over haar oma te beginnen. Hij had immers ook een geheim en zij was de enige die ervan wist.

“Mijn vader heeft tegenwoordig een vriendin en die krijgt een baby,” zei hij toen ze hun fietsen in de schuur neergezet hadden.

“O,” zei Kit.

“Nu weet hij niet of ik nog bij hem kan komen wonen.”

Ineens begon zijn onderlip weer bedenkelijk te trillen.

“Vindt zijn vriendin het niet goed?”

Hij haalde zijn schouders op.

“Mijn vader moet erover nadenken,” zei hij, “maar het duurt allemaal wel erg lang.”

§

De achterdeur zat niet op slot. Adriaan liep achter Kit aan naar binnen. Op het aanrecht stond een grote tas. Er zaten verschillende plastic dozen in. Ze pakte een doos uit de tas en haalde het deksel eraf.

“Smörrebröd,” zei ze.

“Als je soms nog honger hebt?”

“Ik heb veel te veel donuts en hamburgers gegeten.”

“Misschien voor het ontbijt dan? Of ik trakteer op school alvast voor m’n verjaardag, ook al is het een maand te vroeg. Het is zonde om alles weg te gooien. In dat ziekenhuis waar m’n vader werkt, hebben de mensen amper te eten. Die zouden al blij zijn met de inhoud van een Nederlandse vuilnisbak. Kun je nagaan.”

Toen ze de gang in liep, zag ze dat Frieda’s jas niet aan de kapstok hing. Ze keek op haar horloge en zag dat het al bijna elf uur was. Dat was vreemd. Ze deed de deur naar de woonkamer open en daar zag ze haar zitten. Ze zat in haar stoel te dommelen, met haar jas nog aan. Toen Kit zich over haar heen boog, schrok ze ineens wakker.

“Kind, daar ben je eindelijk.”

Ze klonk erg opgelucht.

“Waarom heb je je jas nog aan?” vroeg Kit.

“Heb je het koud?”

“Ik moest toch naar school komen met die hapjes?” Kits mond viel bijna open van verbazing. Ze wist het dus nog. Verdorie.

“Waarom ben je dan niet gekomen?” Ineens was haar boosheid weer helemaal terug.

“Ik heb de héle avond op je zitten te wachten. Ik heb je nog gebeld, maar je nam niet eens op. En nu is alles verpest.”

“Ik ben wél naar school gegaan,” zei Frieda op een toon alsof ze er niks van begreep, “maar er was niemand. De deur was dicht, er was niet eens licht aan.”

“Dat is niet waarje zit te liegen.”

“Maar u bent toch wel eens bij Kit op school geweest?” Ineens stond Adriaan naast haar.

Frieda keek hem onzeker aan. Ze vroeg zich zeker af wie hij was.

“Natuurlijk ken ik Kits school. Ik ben er vroeger immers ook naar toe gegaan, net zoals mijn broers en m’n zusjes.”

Dat was het dus, Frieda bedoelde de katholieke school vlakbij. Samen met Twan was Kit er indertijd gaan kijken, maar uiteindelijk hadden ze besloten dat ze toch maar naar de openbare school aan de andere kant van de wijk zou gaan.

“Maar mijn school is toch bij het station, oma,” zei ze. Ze voelde zich ineens erg moe.

Oma schrok zichtbaar.

“O ja, wat ben ik weer dom geweest. Ik weet het heus wel. Daar is toch ook zo’n kerk?”

“Een moskee,” zei Adriaan.

§

Toen Frieda naar boven was vertrokken, belde Adriaan zijn moeder. Ze zat blijkbaar naast de telefoon.

“Met mij,” zei hij vrijwel meteen nadat hij het nummer ingetoetst had.

“Ik blijf vannacht bij Kit logeren.”

Ver weg hoorde Kit de stem van zijn moeder. Ze kon niet verstaan wat ze zei, maar dat hoefde ook niet. Ze ging naar boven. Op zolder had Frieda genoeg slaapzakken voor een hele familie. Adriaan kon in papa’s bed slapen. Dat vond Twan heus wel goed.

≡

Vijftien

De volgende ochtend botste Melvin bijna tegen Adriaan op. Die kwam net het tuinpad van Kits oma af geracet, toen Melvin de stoep op reed.

“Kijk uit sukkel.”

De opmerking was vast niet onvriendelijk bedoeld. Melvins gezicht betrok pas toen hij Adriaan herkende.

“Wat moet hij hier?” vroeg hij aan Kit. Die stond al op de stoep te wachten met haar fiets.

“Hij was toch weggelopen?” En hij kan ook beter weg blijven, Melvin zei het niet hardop maar zijn gezicht zei genoeg.

“Hij is een nachtje blijven logeren,” zei Kit.

“Wat?”

Melvin keek naar Kit en toen naar Adriaan. Hij deed zijn mond open en weer dicht. Toen draaide hij zich abrupt om en slingerde zijn been over de stang van zijn fiets.

“Wacht nou, Mei vin. Adriaan kon niet naar huis,” zei Kit. Ze gooide haar fiets in de heg en rende hem achterna, maar hij ging op de trappers staan en was binnen een paar tellen om de hoek van de straat verdwenen.

“Nou zeg. Waarom doet hij zo achterlijk?” Ze draaide zich om naar Adriaan, maar die haalde zijn schouders op.

§

Op school zocht Kit Melvin meteen op, maar hij wilde niet naar haar luisteren.

“Ga maar naar je verkering,” snauwde hij.

“Jij bent al net zo stom als die andere meiden. Het is zeker vanwege dat glitterpakkie hè. Nou ben ik ineens niet goed genoeg meer.”

“Hoe komje daar nou bij? Adriaan…”

Ze kon net zo goed tegen de muur praten. Toen de bel ging, liep Melvin haar bijna omver, zo’n haast had hij om naar binnen te gaan en in de klas bleef hij voortdurend met zijn rug naar haar toe zitten. Hij ontdooide zelfs niet toen de meester de uitslag van de werkstukken bekend maakte. Melvin kreeg het hoogste cijfer van de klas, niet dat iemand daar ook maar een moment aan getwijfeld had.

“Niet blij?” vroeg de meester verbaasd. Melvin snoof met zijn neus.

“Ik weet wel dat je niet helemaal tevreden bent over gisteravond, maar dat werkstuk maakt alles goed,” zei de meester.

“Je geeft zoveel informatie en er blijkt zo duidelijk uit dat je echt belangstelling hebt voor Groenland. Volgens mij zou je zo in een reiswinkel kunnen gaan werken.”

“Ik wil een andere plaats in de klas,” zei Melvin kortaf. Toen wist Kit het zeker: ze had er een vriend bij, maar ze was er ook een kwijt.

§

Natuurlijk wist de hele school binnen de kortste keren dat zij degene was die Adriaan gevonden had. Uitgerekend Kit die zo’n hekel aan hem had. Hij kon haar trouwens ook wel schieten, toch?

Maar van de ene dag op de andere was alles anders. Kit en Adriaan konden het ineens goed met elkaar vinden en Melvin liep rond met een hoofd als een donderwolk. Als dat geen goede soap was. Heel groep 8 van de Buys Ballot-school smulde ervan.

Uiteraard wilde iedereen graag weten wat er precies gebeurd was. Waarom Adriaan weggerend was? Waar Kit hem gevonden had? En minstens zo belangrijk: waarom Mei vin zo kwaad was. Van Kit en Adriaan werden ze echter niet veel wijzer en Melvin had het veel te druk met zijn nieuwe buurman Sjors. Hij fietste niet meer met Kit naar school en als hij haar tegenkwam, deed hij net alsof ze lucht was.

Dankzij Adriaan werden er twee mysteries opgelost. Hij had haar niet geduwd op die dag, lang geleden, toen ze met haar fiets gevallen was. Ze begon zelf te wiebelen met haar voorwiel en reed toen tegen de stoeprand aan. Ze kon het zich nog steeds niet herinneren, maar ze geloofde wat hij vertelde. Hij vond het vervelend dat hij haar niet had geholpen, dat merkte ze wel, maar hij was nogal geschrokken van die oude vrouw die ineens zo kwaad was geworden. Daarom had hij later een reep chocola in haar la gestopt. Om het toch een beetje goed te maken, dus. Dat was het tweede mysterie dat geen mysterie meer was. Maar echt blij werd ze er niet door. Iedere dag ging ze met een lichte buikpijn naar school.

§

En dan was er ook Frieda nog, die voortdurend voor nieuwe verrassingen zorgde. Op een middag had ze net de stofzuiger uit de kelder gehaald, toen de bel ging. Kit zat in de woonkamer te zwoegen boven haar huiswerk, maar ze herkende de stem van de bezoeker meteen. Het was Fanny Roeters.

“Ha Frieda, wou je het huis nog even zuigen voor ik kwam?” klonk het in de gang.

Ze komt haar geld ophalen, dacht Kit blij. Het was een saaie woensdagmiddag zonder Melvin en ze kon wel wat actie gebruiken. Ze liep vlug naar de voordeur, waar oma Frieda onzeker naar haar gast stond te kijken.

“Sorry, maar wie bent u eigenlijk?”

Mevrouw Roeters fronste even haar wenkbrauwen voordat er weer een lach op haar gezicht verscheen.

“Fanny Roeters, je buurmeisje.”

§

Ineens klaarde oma’s gezicht op.

“O ja, we hebben pas geleden in Amsterdam nog geld van je geleend.”

“Dat is helemaal niet belangrijk. Ik kom op visite, als het uitkomt tenminste.”

“Natuurlijk,” zei oma.

“Dat vindt Kit ook gezellig.”

“Dag Kit,” zei mevrouw Roeters, en ze stak haar hand uit. “Jij lijkt echt op je oma. Dat viel me in Amsterdam al op. Het is net of de Frieda van vroeger weer voor m’n neus staat. Alleen je kleren zijn wat hipper natuurlijk.” Vervolgens keek ze om zich heen.

“En de entree van het huis is ook nog precies zoals vroeger. Ik zou zo vergeten dat ik al oud en grijs ben. Het is net of ik weer een middagje kom spelen. Frieda, weet je nog dat we ons altijd gingen verkleden op de zolder?”

Ze had dus met Frieda afgesproken, maar die had natuurlijk weer niks gezegd. Wat vergat ze nog meer? dacht Kit. De stapel ongeopende post in de keukenkast groeide met de dag.

“Dat regelt Twan wel,” zei ze als zij er een opmerking over maakte.

“Mijn hoofd staat er echt niet naar. ‘t Meeste is toch maar reclame.”

“Kit gaat wel even wat lekkers halen in de winkel op de hoek,” zei oma Frieda. “Ik ben er nog niet aan toegekomen.”

Ze gebaarde naar de stofzuiger die vandaag de schuld kreeg van haar vergeetachtigheid.

§

Frieda was weer ouderwets in topvorm toen ze over Twan vertelde en de verrassing die hij haar bezorgd had toen ze na een lange reis op Schiphol arriveerde.

“Daar stond ik in mijn korte broek en met mijn bergschoenen aan,” zei ze met glimmende ogen.

“Nee, met Twan verveel je je nooit. Ineens was ik oma en ik wist nog niet eens dat er een baby op komst was.”

“En je schoondochter?” vroeg mevrouw Roeters.

“Die was er niet echt. Eigenlijk waren ze al uit elkaar voordat Kit geboren werd. Ze hebben afgesproken dat Twan haar zou opvoeden. Zo gaat dat tegenwoordig.”

Ze streek even langs Kits wang.

“Maar ik was maar wat blij met m’n kleindochter. Ik zag meteen dat het een echt Versteeghje was.”

Samen bekeken ze Frieda’s fotoalbums. Kit was verbaasd hoeveel mensen van vroeger oma nog kende, maar toen Fanny Roeters vroeg hoe oud Twan nu was, zat ze ineens met haar mond vol tanden.

“Dat mag Kit zeggen,” zei ze vlug.

“Het is haar vader.”

“36,” zei Kit.

“Net zo oud als m’n zoon,” zei mevrouw Roeters, “maar die woont gewoon in Almere. En waar zat jouw zoon ook alweer?”

Frieda kreeg zweetdruppels op haar voorhoofd. Ze keek opnieuw naar Kit om hulp.

“Wanneer komt je vader eigenlijk naar huis?” Het klonk als een onschuldige vraag, maar Kit wist wel beter. Volwassenen keken op een bepaalde manier naar je als ze je uit wilden horen en nu Frieda even naar de keuken was, maakte mevrouw Roeters daar gebruik van.

“Ik weet ‘t niet, hopelijk binnenkort. Hij heeft het nu heel druk omdat het ziekenhuis moest verhuizen.”

“En blijft hij dan een tijdje?”

“Ja natuurlijk. Hij is al lang toe aan verlof.”

“En komen er ook wel eens andere familieleden op bezoek of vrienden van je oma?”

“Bosjes,” zei Kit, ook al was het een vette leugen.

“M’n oma heeft overal in de wereld vrienden en naar al die mensen schrijft ze lange brieven.”

Ineens had ze genoeg van de visite. Fanny Roeters werd veel te nieuwsgierig. Ze had gemerkt dat er iets met oma aan de hand was en dat maakte Kit ongerust. Als iemand anders het ook al in de gaten had, dan kon het geen verbeelding zijn. Op dat moment nam ze een besluit. Ze moest het papa laten weten. Het werd steeds erger met oma’s vergeetachtigheid.

Maar toen ze later op de avond een vel luchtpostpapier had gepakt, kwam Frieda naast haar zitten, “t Was een gezellige dag hè. Ga je erover schrijven aan Twan? Die kent Fanny vast niet.”

Ze keek toe hoe Kit de datum boven de brief zette.

“Twan is vast blij met al die brieven van ons,” zei ze toen.

“Dan hoort hij eindelijk weer eens wat leuks midden in die ellende. Zeg maar dat hij trots op z’n dochter kan zijn. Ik weet niet wat ik zonder jou moest beginnen.”

Kit begon te schrijven, terwijl oma meekeek en commentaar leverde. Dus werd het een vrolijke briefen geen noodsignaal over een oma met een hoofd als een vergiet.

≡

Zestien

“Gaat het wel goed met je?” vroeg meester Wim toen ze op een ochtend samen de school in liepen.

“Je loopt zo te zuchten en te steunen.”

“Best wel,” zei Kit.

“Dat klinkt overtuigend. En met Melvin?” Ze gaf geen antwoord, maar keek naar de punten van haar schoenen. Ze werden te klein. Ze voelde het aan haar tenen. Ze moest het toch eens tegen Frieda zeggen.

“En jullie zijn zulke goede vrienden.”

“Waren,” zei Kit.

“Adriaan is blij omdat hij eindelijk iemand in de klas heeft gevonden en nu zit Melvin in de put.”

De meester schudde zijn hoofd. “t Is knap ingewikkeld allemaal. Maar zal ik eens met Melvin praten?”

Ze haalde haar schouders op. Het helpt toch niet, dacht ze. En dat was ook zo. Toen het tijd was voor de ochtendpauze vroeg meester Wim of Melvin even in de klas kon blijven. Maar tien minuten later was Kit nog steeds lucht voor hem. Hij voetbalde mee met het andere team en liep voortdurend lol te maken met Sjors. Zo overdreven. Kit raakte geen bal meer. Melvin en Sjors hadden het over haar. Daar was ze voor honderd procent van overtuigd.

§

De voorjaarsvakantie naderde en daar zag ze als een berg tegenop. Thuis was er weinig lol te beleven. Frieda was druk, druk, druk, zonder dat duidelijk werd wat ze nu precies aan het doen was. Voor iets gezelligs had ze geen tijd. Het was voortdurend hetzelfde liedje. En ‘s avonds was ze bekaf.

Tegenwoordig ging Kit daarom het liefst naar school, behalve als ze moest hockeyen natuurlijk. Ze had nu twee trainingen in de week en speelde competitie op zaterdag, en meestal lukte het haar dan om even dat vervelende gevoel in haar buik kwijt te raken. Ze rende gewoon wat harder en jaagde nog wat fanatieker op de bal dan vroeger. Maar in de voorjaarsvakantie was er geen hockey. Daarom was ze al lang blij toen Elena haar belde of ze misschien mee op kamp wilde.

“Het wordt georganiseerd door het buurthuis hier om de hoek en er zijn plaatsen over. Alsjeblieft Kit, het lijkt me zo leuk. Dan kunnen we samen in een stapelbed.”

Het leek Kit ook leuk, héél leuk zelfs, zeker omdat Elena er meteen bij vertelde dat Melvin niet mee ging. Alleen zat ze met Frieda. Kon ze haar wel vijf dagen alleen laten? Maar Frieda vond het juist een goed idee.

“De hele dag met zo’n oud mens onder één dak, dat is maar niks,” beweerde ze.

“En dan kan ik eens goed uitrusten. Daar ben ik wel aan toe, ik snotter de hele dag. Bovendien kunnen we elkaar toch bellen?”

Hoe? wilde Kit vragen, maar oma haalde triomfantelijk een mobiele telefoon tevoorschijn uit de grote kast in de kamer. Een beetje een groot en ouderwets geval, maar hij deed het nog prima.

§

Drenthe leek eigenlijk wel op Denemarken. Er waren veel weilanden en koeien en weinig huizen. Na dat rampzalige reisbureau, had Kit zich voorgenomen om nooit naar Denemarken te gaan, maar in Drenthe amuseerde ze zich prima. Ze logeerden op de zolder van een boerderij, waar de boer grote bedden had getimmerd. Je kon er wel met vijf personen slapen.

“Geen stapelbed?” vroeg Elena verbaasd toen ze met hun zware tassen op de zolder stonden uit te hijgen.

“Dan ga ik weer naar huis,” zei Kit.

Ze schoten allebei tegelijk in de lach. Iedereen keek hen verbaasd aan.

“Ons komische duo,” zei Arjen, een van de jongerenwerkers van het buurthuis, verontschuldigend tegen de eigenaar van de boerderij.

“Oh, daar weten we wel wat op,” zei boer Ruiterkamp nuchter.

“Dames en heren, we gaan de handen uit de mouwen steken. Jullie slapen allemaal op een ouderwetse strozak, maar die moet nog gevuld worden. Dat moeten jullie zelf doen, behalve als je liever op een houten plank slaapt, natuurlijk.”

Ze waren met tweeëndertig kinderen en de jongens en meisjes werden keurig verdeeld over twee verschillende zolders. Elena was niet het enige kind uit Kits klas, Suus, Hannah en Karin waren er ook, evenals Evert. Het viel niet mee om de strozak te vullen, vooral niet als je tegelijkertijd een strogevecht hield, maar uiteindelijk lukte het wel.

“We nemen samen één bed,” riep Karin enthousiast, “t BB-bed,” zei Kit.

“BB?” vroeg Hannah verbaasd.

“Buys Ballot,” zei Karin.

Allemaal vonden ze het een goed idee. Met zijn vijven sleepten ze de strozakken naar een bed in de hoek van de zolder.

“Even uitproberen,” zei Kit, en ze liet zich languit achterover vallen. Maar al vlug moesten ze opdraven voor de corvee: aardappelen schillen en bonen schoonmaken.

“Wen maar vast aan het harde leven op de boerderij. Daar moet iedereen flink meewerken,” zei boer Ruiterkamp.

Natuurlijk maakten ze ook uitstapjes. Op dinsdag mochten ze in Emmen een uur gaan winkelen met hun zakgeld in de aanslag. Kit kocht chocola voor Frieda. Daar kun je me altijd voor wakker maken, ze hoorde het haar nog zeggen. En ze trakteerde Elena op friet met mayonaise.

“Omdat je me mee gevraagd hebt naar Drenthe,” zei ze erbij.

“Misschien kun je van de zomer weer mee,” zei Elena. Ineens moest Kit weer aan oma Frieda denken. Ze had haar al een paar keer proberen te bellen, maar op de boerderij had ze geen bereik. Nu kreeg ze haar meteen aan de lijn. Ze klonk heel gewoon aan de telefoon.

“Ik ben bij de huisarts geweest,” zei ze.

“Die kou wil maar niet overgaan en ‘s nachts lig ik zo te hoesten. Nu heeft hij me een drankje gegeven. Ik denk dat ik dadelijk nog maar een uurtje ga slapen. Maar hoe is ‘t met jou? Vind je het leuk?” Frieda in bed. Dat klonk veilig, dacht Kit.

“En heeft de huisarts verder nog wat gezegd?” informeerde ze.

“Wat zou hij moeten zeggen?” vroeg oma. Ja, dat wist Kit eigenlijk ook niet. Maar de dokter had dus niks vreemds aan Frieda gemerkt en dat vond ze een hele opluchting.

“Is er iets met je oma?” vroeg Elena, toen ze de verbinding verbroken had. Kit aarzelde even.

“Haar hoofd is als een zeef,” zei ze toen.

§

Het was een sport om de leiding van het kamp te omzeilen en ‘s avonds bij de jongens op bezoek te gaan, maar Kit en Elena hadden daar geen tijd voor. Ze zaten al een jaar bij elkaar op school, maar nu op die zolder in Drenthe hadden ze voor het eerst tijd om echt met elkaar te praten. ‘s Avonds kropen ze samen in dat grote bed, terwijl Karin, Suus en Hannah zich giebelend uit de voeten maakten.

Praten in het donker was veel makkelijker, merkte Kit, zelfs als het over moeilijke dingen ging. Misschien was het ook omdat ze zeker wist dat Elena nooit iets verder zou vertellen.

“Maar is je oma dan ziek of zo,” vroeg ze op een keer. “k Weet ‘t niet,” zei Kit.

“Ze vergeet heel veel. Ze gaat naar de keuken om koffie te zetten en dan komt ze terug met limonade.”

“Dat doet mijn moeder ook wel eens,” zei Elena.

“Wel eens maar niet de hele tijd. Als jij vandaag bij ons op bezoek komt, herkent Frieda je morgen niet meer. Dat is toch niet normaal?”

“Maar jou kent ze wel?”

“Ja, gelukkig wel.”

Een vervelend stemmetje in haar hoofd zei dat dat ook nog wel zou veranderen, maar daar wilde ze niet naar luisteren.

“Wie vind jij eigenlijk de leukste jongen van de klas?” vroeg ze daarom aan Elena. Buiten kletterde de regen onophoudelijk op het dak. Zo leek de buitenwereld héél ver weg. Ze hadden hun slaapzak bijna tot aan hun neus opgetrokken. Zo hadden ze tenminste geen last van dat kriebelende stro. Ze lagen met hun gezicht naar elkaar toe en fluisterden in het donker. Verder dan dat grote bed kwamen hun woorden niet en dat was maar goed ook. De andere kinderen zouden er toch niks van begrijpen.

≡

Zeventien

Op woensdag voor het avondeten belde ze weer naar Frieda. Elena stond naast haar en hield haar oor dichtbij de telefoon om mee te luisteren. Het duurde een hele tijd voordat ze aan de lijn kwam. Ze klonk heel slaperig.

“De tent lekt toch niet? Het is zulk slecht weer.”

“We slapen op de zolder,” zei Kit.

“We passen met z’n vijven in één bed. Dat is heel leuk. Maar hoe is het met jou? Moet je nog steeds hoesten?”

Frieda gaapte luidkeels voordat ze antwoord gaf. “t Gaat veel beter. Ik heb alleen zo’n slaap. Ik kom nauwelijks m’n bed uit. Maar is het leuk in Luxemburg?”

“Luxemburg? We zitten toch in Drenthe?” Kit zette grote ogen op tegen Elena.

“Vlakbij Emmen, weet je nog wel. Ik heb je nog een kaart gestuurd. Maar misschien heb je die nog niet gekregen.”

“Drenthe,” zei oma.

“Dat was ik dan even kwijt. Maar dat zal wel van dat drankje komen. Je kunt er heel erg slaperig van worden. Ik doe nóg maar een dutje, dan ben ik helemaal beter als jij weer thuiskomt. Doe je de groeten aan de andere jongens?”

“Nou moe,” zei Kit, toen het gesprek afgelopen was.

“Wat was dat nou? Ik moet de groeten aan de andere jongens doen.”

§

De laatste avond was het feest op de Kasteelhoeve. De deel veranderde in een disco. Iedereen had zich opgetut voor de avond. De meeste meiden hadden strakke broeken aan en topjes waardoor hun navel zichtbaar werd. De jongens hadden hele potten gel in hun haar gesmeerd. Hannah was bijna onherkenbaar, zoveel make-up had ze op haar gezicht gedaan, maar toen ze het warm kreeg van het dansen, wreef ze het spul alle kanten op.

“Misschien moet je even in de spiegel gaan kijken op de wc,” zei Kit.

“Geen geintje,” waarschuwde Elena.

Maar Hannah keek alweer kwaad. Ze dacht altijd dat ze voor de gek werd gehouden.

Tussen de discohits door werden er ook langzame nummers gedraaid.

“Omamuziek,” protesteerde Evert.

“Nee, het echte werk,” beweerde Bertjan, de andere jongerenwerker. Alle jongens moesten een meisje vragen en dan met haar schuifelen. Kit danste met Evert, Arjen én zelfs met boer Ruiterkamp. Ze had al lang niet meer zo gelachen.

§

In de bus naar huis zat de film van Drenthe nog steeds in haar hoofd. Het was best moeilijk om afscheid te nemen. Maar natuurlijk wilde ze ook graag naar huis. Bovendien was ze best moe na al die korte nachten. Het duurde niet lang voordat ze in slaap viel. De bus was al bijna bij het buurthuis toen ze wakker schrok.

Frieda stond haar niet op te wachten, ook al had ze het de vorige avond nog beloofd. Het was misschien ook maar beter niet die verkoudheid, zei Kit tegen zichzelf, maar leuk vond ze het niet.

“Wij brengen jou naar huis,” zei Elena.

“Natuurlijk,” zei haar moeder. Als ze iets wilde zeggen, deed ze dat in het Spaans en dan moest Elena het vertalen. Toen ze bij het huis van Kit gearriveerd waren, nam Kit Elena mee naar binnen. Haar moeder bleef buiten in de auto wachten. Ze vonden Frieda in de woonkamer. De tafel was gedekt ook al was het al acht uur geweest. Oma keek heel verbaasd toen ze de kamer binnenkwamen. Even was Kit bang dat ze haar niet meer zou herkennen. Met bonzend hart liep ze naar Frieda toe. Die greep haar krampachtig vast.

“Ben je daar eindelijk. Ik was zo ongerust,” zei ze en toen begon ze te huilen. Kit keek hulpeloos naar Elena.

“Een glaasje water?” suggereerde Elena.

§

Het duurde een hele tijd voor oma gekalmeerd was. Elena was al lang naar huis. Kit praatte met Frieda en wreef haar handen warm.

“O lieve Kit,” zei ze uiteindelijk.

“Wat moet ik zonder jou? Ik dacht dat Twan thuis zou komen uit Luxemburg en toen het zo laat werd, werd ik heel erg ongerust. Ik dacht echt dat er een ongeluk was gebeurd. Kun je je voorstellen dat ik zo dom was?”

§

Later belde Kit met Elena. Vandaag had ze een vriendin nodig of een vriend, maar Adriaan was bij zijn vader en zijn telefoonnummer daar kende ze niet.

“Ze dacht dat mijn vader een ongeluk had gehad. Lang geleden is hij eens gaan kamperen in Luxemburg, maar zij dacht dat dat nu was. Ze heeft urenlang op hem zitten te wachten.”

“Je moet je vader waarschuwen dat hij naar huis moet komen,” zei Elena.

Net alsof dat zo makkelijk was. Zo’n brief deed er weken over en in de tussentijd werd het steeds erger met oma.

Misschien moest ze wel naar een verpleegtehuis, net zoals de opa van Melvin. En waar moest zij dan heen? Die nacht deed ze geen oog dicht, ook al was ze eigenlijk erg moe.

≡

Achttien

Toen Kit die maandag op school kwam, keek ze meteen uit naar Adriaan, maar ze zag hem nergens. Zou hij nu al bij zijn vader wonen? vroeg ze zich af. Dat ging vlug. Het idee alleen al maakte het holle gevoel in haar buik nog erger. Stom dat ze zijn telefoonnummer in Amsterdam niet had gevraagd. Ze was er zo van uitgegaan dat ze vandaag met hem kon praten en nu ze hem niet zag, viel dat vreselijk tegen.

Toen de bel ging, liep ze samen met Elena naar binnen. Voor het klaslokaal botste ze bijna tegen Melvin op, maar hij keek nog steeds langs haar heen met nietsziende ogen. De Engelse les vond vandaag plaats achter de computer. Alle kinderen uit groep 8 correspondeerden al een tijdje met leeftijdsgenoten ‘Down under’, zoals meester Wim altijd zei.

‘Down under’ betekende Australië, het land van de kangoeroes. Dat was pas écht aan de andere kant van de wereld, veel verder weg van Nederland dan Angola in Afrika. Kit had het met eigen ogen gezien toen ze haar wereldbol op een avond in haar handen rond had laten draaien, terwijl ze aan papa zat te denken. Maar mailen naar Australië ging net zo makkelijk als mailen naar de buren en dat was toch maar weer het verschil. Shane en Debbie uit Sidney stuurden altijd razendsnel een berichtje terug. Normaal vond Kit het leuk om een mailtje in het Engels te schrijven, vooral sinds ze het samen met Adriaan mocht doen. Die was goed in Engels en hij wist altijd wel iets waar ze over konden schrijven. Maar vandaag was Adriaan er niet en nu zat ze met haar hoofd in haar handen achter de computer. Met haar gedachten was ze beurtelings bij Adriaan en dan weer bij Frieda. Het was om gek van te worden.

“Niet je topdag vandaag?” Ineens stond meester Wim achter haar.

“Ik kan niks verzinnen.”

“Ja, was Adriaan er maar,” zei de meester, “maar die is nog vakantie aan het vieren, geloof ik. Ik heb nog niks van hem gehoord. Maar hoe was het eigenlijk in Drenthe?”

“Leuk,” zei Kit. Ze deed haar best, maar het klonk niet erg enthousiast en dat had de meester meteen in de gaten.

“Alles goed thuis?” Hij keek haar onderzoekend aan.

“Ja hoor.”

“Ik heb je oma gemist bij de ouderavond.”

“Er kwam op ‘t laatste moment iets tussen,” jokte Kit. Eigenlijk was Frieda de avond straal vergeten, maar dat wilde ze niet tegen de meester zeggen. “Misschien heeft ze liever dat ik een keer bij jullie thuiskom? Dat is een kleine moeite, hoor.”

Kits hart stond bijna stil. De meester die op bezoek wilde komen. Misschien was die ouderavond een smoesje en had hij ook al gehoord dat er iets mis was met Frieda.

“Ze heeft op het ogenblik de griep. Ze steekt de hele klas aan. Ze…” Ze struikelde bijna over haar woorden. De meester keek haar verbaasd aan. “t Hoeft niet hoor, alleen als je oma het graag wil. Maar de dokter is toch wel bij haar geweest?” Kit knikte.

“Zorg dan maar goed voor haar. Flink wat sinaasappels uitpersen, weet je wel.”

Hij trok een stoel bij en ging zitten.

“Zo, dan gaan we nu eens wat verzinnen.”

Peinzend keek hij naar het beeldscherm.

“Wat denk je Kit, zouden ze ook een woord voor hunebed in het Engels hebben?”

Na school fietste ze meteen naar Adriaan. Het nieuwe hoestdrankje voor Frieda moest maar even wachten. Zijn moeder deed de deur open. Ze zag eruit alsof ze ook de griep had.

“Is Adriaan er misschien?” vroeg Kit.

“Op zijn kamer,” zei zijn moeder.

“Ga maar naar hem toe. Hij kan wel wat gezelschap gebruiken.”

Zijn gezicht stond op onweer, dat zag ze meteen toen hij de deur opendeed en in zijn kamer was het een geweldige puinhoop. Hij had zijn weekendtas blijkbaar omgekiept zonder verder naar zijn spullen om te kijken. De vloer lag bezaaid met kleren, schoenen, boeken en toiletartikelen. Uit een tube lekte blauwachtige tandpasta die gedeeltelijk uitgesmeerd was over de vloerbedekking.

“Wat een zooi,” zei Kit omdat ze niks anders kon verzinnen. Adriaan haalde zijn schouders op.

“Leuk gehad in Drenthe?”

“Mmmmm, gaat wel. En jij in Amsterdam?”

“Ja hoor,” zei hij quasi opgewekt.

“We zijn uit eten geweest en naar de bioscoop en ik heb ook nog nieuwe kleren gekregen.”

Hij gaf een schop tegen een spijkerbroek die naast zijn bed lag.

“En heeft je vader verder niks gezegd?” vroeg Kit verbaasd.

“Jawel, toen hij me gisteravond terugbracht. Hij parkeerde de auto voor het huis en toen begon hij er ineens over. Hij had er lang over nagedacht, maar een baby en een puber passen niet in één huis.”

“Wat een klotestreek,” zei Kit.

Adriaan haalde zijn schouders op. Hij plukte de tube tandpasta van de grond en gooide hem in de prullenbak.

“Bij mijn vader meegejat. De vieste tandpasta die ik ooit geproefd heb.”

Frieda’s hoest was hardnekkig. Kit werd er ‘s nachts wakker van. Daardoor viel het niet mee om op te letten op school. Ze had moeite om haar ogen open te houden. En Frieda was natuurlijk ook moe. Ze had veel in huis gedaan de laatste tijd, maar nu ze al een tijdje ziek was, leek al het werk voor niets: het huis verslonsde zienderogen. Kit was al lang blij dat de meester niet meer vroeg wanneer hij op bezoek kon komen. Die troep in huis hoefde hij niet te zien. Samen met Adriaan en Elena flanste ze een brief voor Twan in elkaar. Als papa hem las, schrok hij zich vast een hoedje, dacht ze toen ze hem aan het eind van de middag op de post had gedaan. Er viel precies in te lezen wat er aan de hand was met oma. Dat ze voortdurend dingen vergat en dat ze zelfs niet raar op zou kijken als Twan ineens als 14-jarige het huis binnen kwam lopen.

Het idee om er geen doekjes om te winden was afkomstig van Adriaan.

“Als je wilt dat je vader meteen op het vliegtuig stapt, moet je het hem recht voor zijn raap vertellen,” had hij gezegd. Na enige discussie hadden ze dat dus maar gedaan, ook al voelde Kit zich nog steeds een beetje een verrader. Het ging allemaal achter Frieda’s rug om, maar wat moest ze anders. Ze kon toch moeilijk zeggen: Frieda, ik maak me zorgen dat je hersens je in de steek laten, dus vertel ik het maar aan Twan. Frieda werd toch al zo verdrietig als ze merkte dat ze weer iets raars had gedaan. En als ze de kans kreeg, verdoezelde ze het en zij speelde het spelletje dapper mee.

Ze had papa in die brief ook graag verteld over Adriaan, haar nieuwe vriend. Maar met Adriaan die letterlijk iedere letter gelezen had, was dat natuurlijk niet gelukt. Twan zou anders raar opkijken van dat verhaal over zijn vader. Zouden er in dat verre Afrika ook ouders zijn die niks van hun kinderen wilden weten? Zelf had Adriaan het trouwens helemaal niet meer over zijn vader.

§

Gelukkig ging het na een week of wat eindelijk beter met Frieda. Ze kwam ook weer eens het huis uit. Kit was er al lang blij om .Vooral omdat oma’s stemming er ook op vooruitging nu ze weer wat kleur op haar gezicht kreeg. Maar al gauw was het weer mis. Op een ochtend wilde Kit net haar broodtrommel uit haar tas pakken omdat de pauze begon, toen meester Wim op haar afkwam.

“Kom je even met me mee, Kit?” Hij vroeg het op een heel normale toon, net alsof hij haar thee wilde laten zetten of zo, maar ze wist meteen dat er iets aan de hand was. Juf Marjolein, de directeur van de school, was ook in het kamertje van de meesters en de juffen en daar kreeg ze het te horen. Frieda was plotseling de straat over gestoken en toen was ze geschept door een auto.

Kit zag haar al dood op het asfalt liggen met allemaal bloed en zo. Ze had altijd gedacht dat ze zou gaan gillen als er iets ernstigs zou gebeuren met Twan of Frieda. Maar nu het zover was, leek het alsof ze aan het slaapwandelen was. Ergens hoorde ze wel wat juf Marjolein zei. Dat het gelukkig meeviel. Dat de auto niet snel gereden had en dat Frieda waarschijnlijk maar kort in het ziekenhuis hoefde te blijven. Maar het was net of de woorden niet helemaal tot haar doordrongen. Ze liet zich meevoeren door meester Wim. Hij bracht haar met zijn auto naar het ziekenhuis en Elena ging ook mee. Ze keek haar bezorgd aan en hield voortdurend haar hand vast. De enige die praatte tijdens de rit door de stad was meester Wim. Tussendoor keek hij steeds naar haar in zijn achteruitkijkspiegeltje.

“Je mag zo bij je oma,” zei de dokter in de witte jas.

“Ze heeft alleen een lichte hersenschudding en een snee in het gezicht. Die hebben we even moeten hechten. Maar het had veel slechter af kunnen lopen.”

Ja, een gebroken heup of zo. Dat was toch zo gevaarlijk voor oudere mensen? Vaag herinnerde Kit zich dat iemand dat tegen haar gezegd had.

“Hoe oud is je oma eigenlijk?”

“72.”

“Haar leeftijd is ze even kwijt,” zei de dokter op een toon alsof dat verder niet erg belangrijk was, maar Kit werd meteen wakker uit haar verdoving. De alarmbellen begonnen te rinkelen. Dat ze daar niet meteen aan gedacht had. Die dokters praatten natuurlijk met Frieda en dan viel ze zo door de mand.

“Ze is een beetje in de war,” ging de dokter verder. Daar had je het al. Kit begon zenuwachtig op haar benen te wiebelen. Ze keek expres niet naar Elena, anders zou ze zich misschien verraden.

“Maar dat kan best door die hersenschudding komen. We willen het in ieder geval even in de gaten houden.”

Ten slotte mochten ze even bij Frieda om de hoek kijken. Op haar voorhoofd had ze een pleister. Ze leek klein en oud zoals ze lag te slapen in dat grote, witte ziekenhuisbed.

“Rust is heel goed als je hersens een dreun hebben gehad,” zei de dokter even later op de gang. Frieda moest een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Dan konden ze haar observeren.

Observeren, wat een eng woord. Kit voelde koude rillingen over haar rug lopen.

Thuis meldde ze zich meteen af bij Hans, haar hockey-coach. Normaal sloeg ze geen training over, maar nu had ze geen zin om over het veld te hollen. Frieda moest zo gauw mogelijk naar huis komen. Dat was het enige wat telde.

≡

Negentien

Een kind van elf, nee bijna twaalf (over tien dagen was ze jarig), kon niet alleen thuisblijven. Natuurlijk kon ze bij Adriaan terecht of bij Elena, maar ze wilde gewoon thuis slapen, eten, computeren en ga zo maar door. Het was niet eenvoudig om dat voor elkaar te krijgen.

“Heb je misschien familie bij wie je terechtkunt?” vroeg meester Wim.

“Niet in Utrecht,” zei Kit.

“Ik moet wel bij m’n oma op bezoek kunnen gaan.”

“Iemand die kan komen logeren, een familielid bijvoorbeeld?”

Ze haalde haar schouders op. Frieda was een beetje het buitenbeentje van de familie. Ze had niet zo vaak contact met haar broers en zussen en Kit kende ze helemaal niet.

“Aardige buren?”

“Die werken altijd.”

“We moeten toch iemand vinden die voor je zorgt,” meende de meester. Hij streek eens over zijn baard terwijl hij nadacht.

“Als je eens een paar dagen bij mij komt logeren. Dat vindt m’n vrouw vast ook leuk.”

Dat was wel het laatste wat ze wilde.

“U woont buiten de stad,” zei ze vlug.

“Zo ver weg is dat niet. Ik zou natuurlijk iedere dag met je meegaan naar het ziekenhuis.”

Maar wat als papa belde, terwijl ze aan het logeren was? Die brief was nog wel even onderweg, maar binnenkort kreeg ze hem heus wel aan de lijn. Het was gewoon een kwestie van tijd. En dan zou ze hem alles vertellen. Ze wist al precies wat ze ging zeggen, in haar hoofd had ze het telefoongesprek al honderd keer gerepeteerd. Zeker weten dat Twan dan met het eerste het beste vliegtuig naar huis kwam. Voor oma Frieda was er immers geen betere dokter op de hele wereld.

“Nou, wat zeg je ervan,” vroeg de meester. Kit staarde hem aan. Hoe kwam ze in hemelsnaam onder die logeerpartij bij de meester uit?

§

‘s Middags ging ze gewoon naar school. Wat kon ze anders doen? Frieda moest rusten, had de dokter gezegd. Onder geschiedenis zat Kit maar een beetje voor zich uit te staren. Om haar heen was iedereen bezig in zijn werkschrift. Ze probeerde wel om de vragen over de Tweede Wereldoorlog te lezen, maar ze drongen niet tot haar door. Haar hoofd zat vol met Frieda. Stel je toch voor dat ze helemaal niet meer naar huis mocht. Die gedachte kwam ineens uit het niets bij haar op. Kit voelde paniek bij zich opkomen. Wat gebeurde er eigenlijk met mensen die uit vergeetachtigheid hun eigen huis in de fik konden steken? Zij zat hier in de klas te suffen en Frieda…Ineens barstte ze in tranen uit. Haar gezicht was meteen kletsnat. De stilte in de klas was voorbij. Door een gordijn van water zag ze dat kinderen om haar heen haar aan zaten te staren. De meester stond op van zijn stoel.

“Melvin, wil jij misschien een glaasje water halen voor Kit?” Tot haar verbazing stond hij meteen op. Hij wist niet hoe snel hij de klas uit moest lopen. Tegen de tijd dat hij terugkwam was ze al wat gekalmeerd. Voor het eerst in weken keek hij haar aan.

“Alsjeblieft,” fluisterde hij nauwelijks hoorbaar terwijl hij haar het glas aanreikte.

“Gaat het weer?” vroeg meester Wim toen Kit een paar slokjes gedronken had.

“Of wil je liever even de frisse lucht in?”

Ze schudde haar hoofd. Voorlopig durfde ze niks te zeggen. Ze was veel te bang dat ze weer in tranen uit zou barsten. Na school had Adriaan klassendienst. Hij moest het bord uitvegen en de planten water geven. Vandaag wachtte Kit niet op hem. Ze glipte vlug weg uit de klas. Maar ze had haar jas nog niet aan of de meester stond al naast haar. Natuurlijk begon hij weer over die logeerpartij waar ze niks voor voelde.

“Ik denk dat het wel lukt om bij iemand te blijven slapen,” zei ze, ook al was ze nog steeds van plan om gewoon naar huis te gaan.

“En anders geef je me een seintje,” zei de meester. Kit knikte, terwijl ze achter haar rug haar wijsvinger over haar middelvinger hield.

Toen ze bij de fietsenstalling kwam, waren de meeste kinderen al weg. Alleen Melvin stond nog wat te treuzelen. Toen hij haar opnieuw aankeek, besloot ze het risico maar te nemen.

“Fiets je mee naar huis?”

Hij aarzelde even maar toen verscheen er een ouderwetse grijns op zijn gezicht.

“Oké, als jij de weg niet meer weet.”

“Dat was m’n oma, maar toch bedankt,” zei Kit.

“En zullen we die ruzie dan maar vergeten?”

“Ja, dat was stom,” zei Melvin. Hij zei er niet bij van wie, maar dat interesseerde Kit ook niet. Ze was al lang blij dat ze het weer goed hadden gemaakt. Ze hoopte alleen dat Adriaan het zou begrijpen. Stel je toch voor dat die nu ineens kwaad werd of jaloers, dan was ze nog geen stap verder. Maar zijn reactie viel gelukkig mee. Hij kwam net de school uit toen Kit samen met Melvin het schoolplein af reed. Hij keek wel verbaasd maar hij zei er niks van.

“Ik kom straks, oké?”

Kit knikte. Adriaan ging op dinsdag praten met een mevrouw, een psycholoog. Dat was een ander geheim waar niemand van mocht weten. Eerst had hij er niet heen gewild.

“Ze vraagt veel te veel,” had hij nors tegen Kit gezegd, “over m’n vader, m’n moeder, school, m’n vrienden. Ik word er stapelgek van.”

Maar inmiddels was hij blijkbaar gewend aan die wekelijkse onderonsjes.

“Ik moet nog even een boodschap doen maar daarna ben ik thuis,” zei Kit.

Adriaan knikte voordat hij op zijn fiets sprong.

“Doei.”

Hij keek helemaal niet boos of zo. Gelukkig. Kit reed samen met Melvin naar de videowinkel vlakbij haar huis. Je kon er ook snoep kopen. Ze vond de vrouw achter de kassa nog steeds niet aardig, maar ze had wel super lekkere lolly’s en dat was belangrijker. Frieda was meer voor appels of stukjes kaas als traktatie voor je verjaardag, maar vandaag deed Kit haar eigen zin.

“Zullen we er nu alvast een nemen?” vroeg ze aan Melvin.

“Graag,” zei hij blij.

“Ik vind het trouwens heel erg van je oma.”

“Vijftig stuks,” zei Kit tegen de medewerkster van de video-winkel.

“Is jouw klas zo groot?”

Ze negeerde de vraag. Ze had wel een paar extra lolly’s verdiend nu ze het voorlopig zonder Frieda moest stellen. Maar dat ging ze dat mens niet aan haar neus hangen.

§

Ze was al een tijdje thuis toen de telefoon ging. Het was Fanny Roeters.

“Hoi Kit. Is je oma in de buurt?” vroeg ze enthousiast.

Kit trok een vies gezicht in de richting van Adriaan en Melvin met wie ze crisisberaad hield. Het ontbrak er nog maar aan dat mevrouw Roeters op bezoek kwam, dat nieuwsgierige mens. Die had in de gaten dat er iets mis was met oma en daarom wilde ze natuurlijk komen. Mooi dat dat niet doorging. Ze redde zich heus wel met oma totdat Twan weer in Nederland was. Frieda moest alleen zo vlug mogelijk weg uit dat ziekenhuis.

Kit nam de lolly uit haar mond.

“Ze is een paar dagen op stap,” zei ze vervolgens.

“Logeren bij een vriendin.”

Aan tafel zetten Melvin en Adriaan grote ogen op. Bij allebei stak het stokje van een lolly uit hun mond. Zo keken ze allebei even dom en dat was komisch. Ze hadden nog steeds een hekel aan elkaar maar ze zaten toch maar mooi aan dezelfde tafel. Er kon toch veel gebeuren in één dag.

“O, jammer,” zei Fanny Roeters.

“Ik moet morgen naar de tandarts in de stad en dan wilde ik even binnenwippen. Maar dan kom ik gewoon een andere keer. Waar logeer jij trouwens?”

“Bij een vriendje,” zei Kit, “maar ik heb een sleutel van het huis. Dan kan ik iedere dag de brievenbus leegmaken.”

“Nou, het is toch heel fijn als je zo’n kleindochter hebt. Doe je de groeten aan je oma?”

“Natuurlijk,” zei Kit zogenaamd enthousiast, “tot ziens dan.”

Vervolgens verbrak ze gauw de verbinding.

“Wie was dat?” informeerde Adriaan met volle mond.

“Een vriendin van mijn oma. Iemand die altijd haar neus in andermans zaken steekt.”

“Kan zij niet bij je komen logeren?” vroeg Melvin. Ze probeerden samen te bedenken hoe Kit onder die logeerpartij bij de meester uit kon komen, maar tot dusver had de discussie niet veel opgeleverd.

“Wat zeg ik nou,” zei Kit geïrriteerd.

“Ik moet dat mens niet.”

“Wat boeit dat nou,” zei Melvin.

“Je hebt alleen een naam nodig. De meester komt hier heus niet controleren of jij de waarheid spreekt. Je moet alleen niet laten merken dat je staat te liegen.”

Een beetje toneelspel, dat was de oplossing. Kits gezicht klaarde op. Die Melvin, altijd goed voor een origineel idee. Wat fijn dat ze eindelijk weer met hem kon praten.

“Nog een lolly?” vroeg ze uitnodigend.

§

‘s Avonds gingen ze met zijn drieën op ziekenbezoek bij Frieda. Gelukkig had oma alweer wat kleur op haar gezicht, maar ze leek nog steeds erg in de war. Melvin herkende ze wel maar Adriaan keek ze fronsend aan.

“Hoe heet jij ook alweer?”

Kit vond het maar raar. Adriaan had ze de laatste tijd toch juist heel vaak gezien?

Van het ongeluk herinnerde ze zich niks. Ze wist ook niet dat ze in de ambulance had gelegen.

“Ik ging even een boodschap doen en toen werd ik hier wakker in het ziekenhuis,” vertelde ze.

Op zich kon Kit dat nog wel begrijpen. Zelf herinnerde ze zich ook nog steeds niet wat er precies gebeurd was toen ze gevallen was met haar fiets.

Maar oma had nog meer gaten in haar geheugen.

“Waarom heb je Twan niet meegenomen,” vroeg ze keer op keer. “Die dokters blijven maar vragen stellen en iedere keer komt er iemand anders aan m’n bed.”

Nee, het ging niet goed met oma Frieda. Dat vond Melvin ook en die was zo’n beetje de expert met zijn opa.

“Gelukkig kent ze jou nog wel,” zei hij tegen Kit toen ze met zijn drieën in de lift stonden. “Als ik nu bij m’n opa op bezoek ga, moet ik iedere keer opnieuw m’n naam zeggen, zelfs als ik even naar de wc ben geweest. En hij denkt steeds dat mijn moeder een verpleegster is, ook al heeft ze gewone kleren aan. Maf hè.”

Frieda die haar niet meer herkende. Vandaag leek dat schrikbeeld ineens heel dichtbij. Het was het ergste wat haar kon overkomen, dat wist Kit heel zeker. En wat zou Twan zeggen als zijn moeder ineens naar hem keek alsof hij een wildvreemde was? Een of andere dokter die ze vast niet aardig vond, stel je toch voor.

“M’n opa heeft een kamer met een man die iedere keer z’n kleren uittrekt. Moet je je voorstellen, zo’n mager skelet.”

Kit zag dat Adriaan Melvin een por in de zij gaf: “Vertel dat nou maar niet. Zó erg is het niet met Kits oma.”

Maar Melvin trok zich er niks van aan. Hij vond zijn eigen verhaal veel te spannend.

“M’n zusjes en m’n kleine broertje dachten dat ze midden in een griezelfilm zaten toen ze hem voor het eerst zagen. Tegenwoordig kijkt m’n moeder eerst of de kust veilig is, voordat we naar binnen gaan.”

Kit kon er niet om lachen. Wat als haar oma straks ook naar het verpleeghuis moest, net zoals Melvins opa? Ineens nam ze een besluit. Als ze straks thuis was, zou ze meteen dat nummer voor noodgevallen opzoeken. Het werd tijd om papa’s contactpersoon in Luanda te bellen. Hoe heette hij ook alweer? Jan Spoor, als ze zich niet vergiste. Misschien dat hij wist hoe ze Twan kon bereiken.

≡

Twintig

Natuurlijk ging Kit iedere dag op bezoek bij haar oma. Maar ze voelde zich niet op haar gemak in het ziekenhuis. Alleen die geur al. Net of je nooit meer beter werd als je daar eenmaal lag. Ze begreep niet hoe haar vader in zo’n omgeving kon werken.

Oma Frieda begon altijd te stralen zodra ze haar zag. Iedere keer opnieuw voelde Kit zich opgelucht, want stel je toch eens voor dat ze haar ineens niet meer herkende. Dat angstbeeld zeurde voortdurend in haar achterhoofd. Oma knapte trouwens best wel snel op. Weliswaar deden al haar botten nu pijn door die val, maar dat ging vanzelf over.

“Ze mag van geluk spreken dat ze niks gebroken heeft,” zei de zuster die op woensdagmiddag de thee serveerde.

“En die hersenschudding is gelukkig ook niet ernstig. Jullie allebei een glaasje limonade?”

“Graag,” zeiden Kit en Elena in koor.

“Heeft u het goede nieuws al verteld?” vroeg de zuster vervolgens aan oma.

Die keek alsof ze niet wist wat ze bedoelde.

“Dat u morgen naar huis mag.”

“O ja,” zei oma, “hoe kan ik dat nou vergeten.”

“Jammer,” zei Elena.

“M’n moeder wilde u op komen halen met de auto, maar op vrijdag moet ze naar haar werk.”

“Dan nemen we gewoon een taxi,” zei Kit.

“Ze stoppen hier voor de deur, oma.”

“Goed idee,” vond Frieda. “We doen gewoon een beetje luxe om het te vieren. Dat hebben we wel verdiend na die ellende.”

Maar toen Kit de volgende dag met een koffertje schone kleren door de gang van het ziekenhuis liep, kwam een bekend persoon op haar af. Het was de dokter die ze de eerste dag in het ziekenhuis had gezien.

“Ha, de kleindochter van mevrouw Versteegh,” zei hij opgewekt.

“Jou wilde ik net spreken.”

Hij was lang en dun en best jong, en hij had allemaal sproeten op zijn gezicht. Eigenlijk zag hij er helemaal niet uit als een dokter met dat plakkerige haar waar ongetwijfeld gel in zat. Maar hij had wel een witte doktersjas aan en er hing een stethoscoop om zijn nek.

“Ik ben dokter Kuijpers, weet je nog wel, ik behandel je oma. En hoe heet jij ook alweer?”

“Kit, Kit Versteegh.”

Hij keek haar onderzoekend aan.

“En hoe oud ben je, Kit?”

“Elf, bijna twaalf. Over een week ben ik jarig.”

“Dan moet je oma natuurlijk weer thuis zijn.”

“Ze gaat vandaag al naar huis. De zuster heeft het zelf gezegd.”

“Ja, dat was het plan,” zei de dokter, “maar er is iets tussen gekomen. Ze moet nog wat langer blijven. Dat wilde ik even met je bespreken, oké?”

Hij nam haar mee naar een kamertje dat al net zo wit was als de rest van het ziekenhuis.

“Hier kunnen we even rustig praten. Jij een glaasje limonade?”

Kit schudde haar hoofd.

“Geen dorst,” zei ze, ook al had ze een erg droge mond. Ze had het gevoel alsof ze bij de tandarts zat die zo dadelijk al haar kiezen ging boren.

“Oké, ik heb ook al veel te veel koffie op vandaag, dus dat kan wel even wachten.”

De dokter keek haar vriendelijk aan, maar hij had natuurlijk een vervelende boodschap. Hij had haar niet voor niks naar dat kamertje gesleept.

“Je woont alleen met je oma?”

Kit knikte.

“Tot mijn vader terug is. Hij is voor zijn werk naar Angola, maar hij komt binnenkort naar huis.”

“Mooi,” zei de dokter.

“Dat zal je oma ook fijn vinden. Ze vraagt steeds naar hem. Ze is even kwijt dat hij in het buitenland zit en dat is iets waar ik me zorgen over maak. Maar hoe gaat het thuis met haar? Kun je me dat vertellen?”

“Prima,” zei Kit. Ze ging Frieda heus niet verraden.

“Ze is de leukste oma van de hele wereld.”

“Maar af en toe vergeetachtig?”

Ze haalde haar schouders op. Op die vraag gaf ze maar liever geen antwoord.

“Of toch wat vaker?”

“Ze is niet meer zo jong,” begon ze aarzelend. “Ze…”

“Je kunt het me gerust vertellen. We houden haar hier in het ziekenhuis natuurlijk goed in de gaten. Ik heb je al verteld dat ze een beetje in de war was toen ze hier aankwam. In het begin dacht ik dat het door het ongeluk kwam, maar inmiddels denk ik dat er meer aan de hand is.”

Daar had je het al. Al gauw kwam de aap uit de mouw. De dokter wilde oma Frieda een week langer in het ziekenhuis houden voor verder onderzoek. En dat was nog niet alles.

“Ze gaat dan naar een speciale afdeling voor mensen met dezelfde klachten. Daar kun je haar helaas niet bezoeken, Kit. Dat mag niet tijdens het onderzoek.”

Een speciale afdeling? Niet bezoeken? “Dat kan echt niet,” protesteerde ze.

“Dat wil ik niet. Ik moet haar zien of spreken of…” Ze kon niet verder praten doordat haar keel ineens potdicht zat.

§

Gelukkig was oma Frieda het met haar eens. Ze wilde zich wel laten onderzoeken, maar alleen als ze iedere dag even met Kit mocht praten.

“Ik ben verantwoordelijk voor haar,” zei ze tegen dokter Kuijpers. Ineens leek ze weer even op de oude Frieda.

“En als dat niet kan, dan pak ik nu mijn spullen en dan ga ik naar huis.”

Kit zette het glas limonade neer dat de zuster voor haar gehaald had. Wat haar betrof, ging ze meteen oma’s tas inpakken. Maar de dokter stak er een stokje voor.

“Iedere dag een telefoontje, dat zou nog wel kunnen,” zei hij.

“Zullen we dat dan maar afspreken? Dat onderzoek is écht belangrijk en die week is heus zó voorbij.”

“Hebt u dan iets tegen die vergeetachtigheid?” vroeg Kit.

“Goede vraag,” mompelde oma.

“Ik vind het heus niet leuk hoor dat ik niks kan onthouden.”

Ze keek een beetje boos naar de dokter, net alsof het allemaal zijn schuld was.

“Misschien kunnen we iets doen met medicijnen, maar dat weet ik nu nog niet. Over een week weten we meer.”

“Nou, vooruit dan maar,” zei oma.

“En wanneer begint dat theater?”

“Komende maandag. Dit weekend kan Kit dus nog gewoon op bezoek komen.”

§

Op de fiets naar huis spookten de woorden van dokter Kuijpers door Kits hoofd. Hij had haar uitgelegd wat er aan de hand was als iemand erg vergeetachtig was. Blijkbaar kon dat door een ziekte van de hersens komen. Kit moest even slikken toen ze het woord ziekte hoorde.

“Het geheugen van de mens is eigenlijk een soort bibliotheek met allemaal boeken,” had hij gezegd.

“Daar komt regelmatig een nieuw boek bij als de hersens nieuwe informatie hebben verwerkt. Maar dat gebeurt niet bij iedereen. Vooral bij oudere mensen is er wel eens iets mis met die bibliotheek. Zij kunnen geen nieuwe dingen meer onthouden.”

Daarom dachten ze dan heel graag terug aan dingen van vroeger, vertelde hij er ook nog bij. Het kwam Kit maar al te bekend voor. Frieda kon maar niet onthouden wie Adriaan en Elena waren, maar ze wist nog precies wat er dertig jaar geleden gebeurd was.

§

Op de automatische piloot reed ze langs het park en de speeltuin waar ze met Melvin en zijn zusjes was geweest. Ze fietste zijn huis voorbij zonder dat het haar opviel.

“Ze kent jou gelukkig al heel lang,” had de dokter ook nog gezegd, net of dat een geruststelling was. Er kwam een dag en dan herkende Frieda haar ook niet meer, dat besefte ze maar al te goed. Misschien was het zelfs al bijna zover. Ineens herkende ze de straat waar ze woonde. Ze sloeg linksafzonder uit te kijken. Achter haar ging een automobilist op de remmen staan. Hij kon haar nog net ontwijken. Op het trottoir staarde een vrouw met een kinderwagen haar verschrikt aan.

“Kind toch, kijk toch uit.”

Kit voelde hoe haar gezicht rood kleurde. Dat ontbrak er nog maar aan dat zij ook in het ziekenhuis belandde. Op een sukkeldrafje reed ze naar huis. Er was alleen nog maar brood en jam, maar dat gaf niet. Ze had toch helemaal geen honger.

≡

Eenentwintig

Op zaterdag plofte er een dikke brief van papa op de deurmat. Kit herkende Twans karakteristieke kriebelhandschrift meteen. Ze scheurde de envelop vlug open. Ze werd helemaal opgewonden toen ze de datum zag. Meestal deed post uit Angola er weken over, maar deze brief was nog geen anderhalve week oud.

Special deliverance had papa boven het eerste vel geschreven. Een collega doet hem in Londen op de post. Je krijgt deze brief dus vlug en dat is mooi meegenomen, want ik heb goed nieuws. Binnenkort arriveerde er een vervanger voor haar vader, las ze terwijl haar ogen over de regels flitsten: eindelijk met verlof…mis je vreselijk…in de toekomst anders. Wat betekende dat? Kwam hij eindelijk naar huis? Dat zou goed uitkomen nu Frieda in het ziekenhuis lag. En ja hoor, daar stond het al: Ik kom zodra het vervoer rond is. Iemand anders regelt een ticket voor me. Dat is hier midden in de jungle namelijk een beetje lastig, dat begrijp je wel. Misschien hoor je pas op het laatste moment dat ik eraan kom, maar zodra ik kans zie om je te bellen doe ik dat natuurlijk.

Er was geen reden om al te optimistisch te zijn. Het kon makkelijk nog een paar weken duren voordat hij op het vliegtuig stapte. Tot die tijd moest zij zich zien te redden met oma.

Ze liep met de briefde kamer in. Op de tafel lag haar aardrijkskundeboek naast haar werkschrift. Toets over de aarde, de maan en het zonnestelsel volgende week. Net alsof ze zich daar op kon concentreren. Ze ging zitten en begon de brief opnieuw te lezen. De dagen rijgen zich hier aaneen, schreef papa tegen het eind.

Iedere ochtend staan er weer zieke mensen op de stoep, soms is het om moedeloos van te worden. De meesten hebben nauwelijks te eten, terwijl Angola toch eigenlijk een rijk land is. Er zit zoveel olie en diamant in de grond. Maar eerst moet die burgeroorlog definitief voorbij zijn, mensen kunnen soms toch zó dom doen.

Met Frieda’s pinpasje haalde ze later op de dag geld uit de muur. Het was hoog tijd om naar de supermarkt te gaan. Ze had zo’n melige smaak in de mond na al dat brood. Ze vulde een hele kar vol met voorraad: brood, melk, beleg, een paar kant-en-klaarmaaltijden, maar ook limonade en snoep. Vlakbij jengelde een jongetje omdat zijn vader de spullen die hij in de boodschappenkar gooide iedere keer teruglegde.

“Dat meisje mag wél zelf kiezen,” jammerde hij met zijn vinger in de richting van Kit. Die pakte nog eens twee grote zakken chips en stak haar tong uit. Misschien kon ze een cake bakken voor als Frieda terugkwam uit het ziekenhuis, bedacht ze terwijl ze naar de kassa liep. Ze moest de tijd toch door zien te komen. Het weekend was waardeloos als je alleen thuis was. Ze was dan ook al lang blij dat Adriaan belde toen ze de boodschappen net opgeruimd had.

“Ik heb m’n moeder gezegd dat mevrouw Roeters vandaag naar de tandarts moet voor die wortelkanaalbehandeling,” zei hij heel nadrukkelijk, vast omdat zijn moeder mee stond te luisteren.

“Ik hoop eigenlijk dat al haar tanden getrokken moeten worden,” giebelde Kit. Ze voelde zich ineens een stuk beter.

“Wat dan ook,” zei Adriaan.

“Kom je vanmiddag na het bezoekuur? Ik heb een nieuwe video en je kunt ook blijven eten.”

Het duurde nog zes dagen voordat ze jarig was, maar Adriaans moeder had alvast een cadeautje gekocht. Het was het computerspelletje dat al een tijdje boven aan haar verlanglijstje stond.

“Dat is toch veel te duur.”

Ze kreeg er zowaar een rood hoofd van.

“Echt niet,” zei mevrouw Jaspers.

“Je hebt Adriaan zo geholpen. Daar ben ik heel blij om.”

Nu kleurde Adriaan tot achter zijn oren.

“Nou mam…”

“De waarheid mag wel eens gezegd worden,” meende zijn moeder.

Adriaan trok een gek gezicht, alsof hij zwaar voor schut stond. Maar soms was zo’n bemoeizuchtige moeder lang zo gek nog niet, dacht Kit. Op een dag zou ze bij haar eigen moeder op bezoek gaan, dat had Twan altijd gezegd. Ze had foto’s van haar gezien en ze wist ook hoe ze heette. Maar écht haar moeder zou ze wel nooit worden.

“Als je oma weer thuis is, kom ik haar opzoeken,” hoorde ze mevrouw Jaspers zeggen. Ze had alvast een doos bonbons voor Frieda gekocht.

“Ik ben vreselijk geschrokken toen ik hoorde dat ze aangereden was. Hoe is het nu met haar?”

“Best wel goed,” jokte Kit. “Ik denk dat ze alweer vlug naar huis mag.”

“En hoe gaat ‘t met jou?”

“Ook goed. Mevrouw Roeters is heel aardig. Ze laat me iedere dag kiezen wat ik wil eten.”

§

Op maandagochtend zat Kit te zweten boven de aardrijkskunderepetitie. Ze had het hoofdstuk heus wel geleerd, maar daar merkte ze nu niks van. De vragen dansten voor haar ogen. Om haar heen zat iedereen driftig te pennen, terwijl zij zich probeerde te concentreren. Draaide de maan nou om de aarde of andersom, ze wist het echt niet meer. Oma was nu op die speciale afdeling waar het onderzoek plaats zou vinden, maar wat gingen ze eigenlijk doen? Dom dat ze dat niet gevraagd had. Ze kon alleen maar akelige dingen verzinnen. Een gaatje boren in haar schedel bijvoorbeeld en dan met zo’n cameraatje naar binnen. Gatsie. Bij het idee alleen al moest ze bijna overgeven. Frieda was toch al in de war van dat ziekenhuis. Op die speciale afdeling werd het vast alleen maar erger.

Ineens stond de meester naast haar.

“Als jij eens even de pakjes melk en yogo uit gaat delen,” zei hij.

“De conciërge is er vandaag niet en het lijkt me echt een klusje voor jou. Veel beter dan zo’n saai proefwerk. En ik zou wel een kopje koffie lusten. Oké?”

“Ja,” zei Kit opgelucht.

“En neem zelf ook iets te drinken. Je ziet zó wit.”

§

‘s Avonds kreeg ze oma aan de lijn.

“Ik zit hier achter slot en grendel en om me heen zijn allemaal mensen met wie ik niet kan praten. Sommigen kunnen niet eens zelf eten. Kit, je kunt je niet voorstellen hoe erg ‘t is. Ik wou maar dat ik er niet aan begonnen was. Ik word hier ziek, echt waar.”

Het klonk heel zielig, bijna zoals een kind in paniek. Kit herkende Frieda’s stem nauwelijks. Ze wist niet wat ze moest zeggen.

“Tot wanneer moet ik hier eigenlijk blijven?”

“Tot vrijdag.”

“En welke dag is het vandaag?”

Dokter Kuijpers had Kit de afdeling laten zien waar haar oma een week zou blijven. Op verschillende plaatsen hing een groot plakkaat met de juiste dag en de datum, dat herinnerde ze zich nog goed, maar oma was het blijkbaar niet opgevallen. Ze veegde de tranen uit haar ogen, ineens leek de gang heel troebel.

“Maandag,” zei ze alleen. “Lieve help, nog vier dagen.”

Aan de andere kant van de lijn was het gezucht van oma goed hoorbaar.

“t Lijkt de afdeling van m’n opa wel,” zei Melvin de volgende dag in de pauze toen Kit verslag had uitgebracht, “weet je zeker dat ze niet in het verpleeghuis zit?”

“Het is in het ziekenhuis op de vierde etage. Ik ben er zelf geweest.”

Alleen was haar toen niet opgevallen dat de deur constant op slot zat. Dat had de dokter er ook niet bij verteld.

§

De volgende dag luisterden Melvin, Adriaan en Elena mee toen Kit haar oma opnieuw belde. De luidspreker op de telefoon zorgde ervoor dat haar stem ineens door de kamer galmde. Ze begon meteen te huilen toen Kit haar naam gezegd had en het duurde een hele tijd voordat ze een beetje normaal kon praten.

“Maar wat is er dan, oma?” vroeg Kit keer op keer.

“Ik word hier gek, echt waar. Ik kan helemaal niks meer. Vandaag moest ik wentelteefjes bakken, stel je voor wentelteefjes en zo’n meisje stond me op de vingers te kijken.”

“Ze zijn zeker op zoek naar personeel,” fluisterde Melvin.

“Doe niet zo stom,” siste Elena en Adriaan gaf hem een schop tegen zijn schenen.

“Welke dag is het vandaag?” vroeg oma Frieda ook deze keer.

“Dinsdag,” zei Kit.

“En hoe lang moet ik hier nog blijven?”

Kon ze dan ook niks onthouden. Kit keek vertwijfeld naar haar vrienden. Wat moest ze zeggen: vrijdag? Ze geloofde het zelf niet. Dit was geen gewoon ziekenhuis.

“Nog even volhouden, oma. Het duurt niet lang meer,” zei ze omdat ze toch iets moest zeggen.

“Als jij het maar gelooft.”

Kit zag dat Elena en Adriaan tranen in hun ogen hadden en Melvin wist niet waar hij moest kijken.

“Waar is je vader toch?” zei Frieda met een verstikte stem.

“Hij moet me hier weghalen. Ik houd ‘t echt niet langer vol.”

≡

Tweeëntwintig

Het was duidelijk dat Frieda niet in het ziekenhuis kon blijven. Daar waren ze het allevier over eens.

“We halen haar daar gewoon weg,” stelde Melvin voor.

Adriaan keek hem spottend aan.

“Ja, vier kinderen van de basisschool. Ze zien ons aankomen.”

Hij had gelijk, vond Kit, maar natuurlijk was Melvin het niet met hem eens. Hij draaide hem demonstratief zijn rug toe en keek haar aan.

“We gaan het niet vragen. We nemen haar mee. Tijdens het bezoekuur komen er toch hordes mensen in zo’n ziekenhuis. ‘t Valt helemaal niet op.”

“De deur zit op slot, maar als jij er aan komt gaat die vanzelf wel open.” Adriaan weer.

“Daar zullen we dan iets op moeten verzinnen. Maar als jij daar te stom voor bent…”

Adriaan keek Melvin woedend aan. Hij kon ieder moment exploderen, dat hadden ze immers al vaker gezien. Maar gelukkig greep Elena in.

“Ja, laten we lekker ruzie gaan maken,” zei ze. “Daar helpen we Kits oma mee. Als jullie niet samen kunnen werken, dan doen wij het wel.”

Kit knikte ook, al wist ze dat het blufpoker was. Met zijn tweeën lukte het vast niet. Gelukkig bonden Melvin en Adriaan in. Ze keken nog steeds pissig naar elkaar, maar het overleg over het ontvoeringsplan verliep verder zonder ruzie.

Ze zouden onder moeten duiken, net zoals in de oorlog, dat begreep Kit maar al te goed. Toevallig hadden ze het er pas geleden uitvoerig over gehad op school. Tot papa naar huis kwam, zou ze bij Frieda blijven. Ze kon haar niet alleen thuis laten. Stel je toch voor dat ze de straat op ging.

Er kon zo weer een ongeluk gebeuren. En die mensen uit het ziekenhuis zouden haar vast komen zoeken of anders de politie wel. Als er aangebeld werd, moesten ze dus net doen alsof er niemand thuis was.

“Wij kunnen in ieder geval zorgen dat jullie genoeg te eten hebben,” zei Elena.

“Hoe lang zou het duren voordat je vader komt?” informeerde Adriaan.

Kit haalde haar schouders op. Hoe moest ze dat nou weten. Er kon zo weer iets tussen komen. Het verlof van haar vader was immers al eerder uitgesteld.

“Hij moet mijn brief krijgen,” zei ze.

“Daar staat alles in. Of anders een bericht van die contactpersoon, Jan Spoor. Die weet wat er met Frieda aan de hand is en hij zou proberen om m’n vader te bereiken.”

“En waar zit die man?” vroeg Melvin.

“In de hoofdstad Luanda. Hij werkt daar in een ziekenhuis.”

“Als je niet naar school komt, moet de meester dat melden,” zei Elena.

“Dat heeft hij gezegd toen wij naar Spanje wilden gaan buiten de vakantie.”

“Ze kan toch ziek worden,” meende Adriaan.

“Maar ze kan zich niet zelf ziek melden,” zei Melvin.

“Daar trapt de meester heus niet in.”

“Dat is waar,” gaf Adriaan toe.

Melvin keek hem grijnzend aan. Voor hem was het een spelletje, dacht Kit. Als hij maar punten scoorde.

“Daar piekeren we nog wel over,” zei Adriaan.

“We moeten eerst nog zien dat we Kits oma uit het ziekenhuis krijgen.”

§

Woensdag werd de grote dag. Het bezoekuur ‘s avonds was het beste moment, besloten ze. De hele vrije middag discussieerden ze nog over hun plan. Frieda zou natuurlijk nooit alleen de uitgang van het ziekenhuis vinden. Er moest iemand met haar meelopen.

“Maar wat als de verplegers alarm slaan?” vroeg Elena.

“We moeten zo vlug mogelijk weg zien te komen,” zei Adriaan.

“Is er geen nooduitgang?” vroeg Melvin aan Kit.

“Ik weet het niet. Je hebt de lift en het trappenhuis is aan het andere eind van de gang. Dat heb ik wel gezien.”

“Dan is dat de oplossing,” zei Melvin.

“Zo gauw mogelijk naar het trappenhuis. Al die dokters en verplegers zijn veel te lui om trappen te lopen, die nemen liever de lift. Mijn buurman werkt als verpleger in het ziekenhuis en hij heeft me toch een dikke pens. Z’n vrouw zegt steeds dat hij wat aan sport moet doen maar hij hangt liever in z’n luie stoel voor de buis.”

Aan het eind van de middag belde Melvin naar huis.

“Mag ik hier blijven eten? Die oppas van Kit, mevrouw Roeters, heeft veel te veel gekookt. En Kits oma heeft gevraagd of ik vanavond op bezoek kom in het ziekenhuis.”

Hij kneep zijn ogen dicht, terwijl hij naar het antwoord van zijn moeder luisterde.

“Ja, ik beloof dat ik de vuilniszakken morgen buiten zet en na het bezoekuur kom ik meteen naar huis.”

Hij verbrak de verbinding en keek triomfantelijk naar de anderen.

“Als het niet had gemogen, was ik evengoed gegaan.”

“We moeten juist zo min mogelijk de aandacht trekken,” zei Adriaan terwijl hij de telefoon overnam. Hij toetste een telefoonnummer in en wachtte totdat zijn moeder aan de lijn kwam.

Tijdens de busrit aan het begin van de avond waren ze alle vier erg stil. Voor Kit kon de reis niet lang genoeg duren, maar na een tocht kris kras door de stad, doemde onvermijdelijk het ziekenhuis van Frieda op.

“Wat als je oma niet mee wil?” vroeg Melvin toen ze in de richting van de ingang liepen.

“Ze gaat heus wel mee, graag zelfs,” zei Kit.

“Ze kan niet wachten tot ze daar weg mag en ik weet wel wat ik tegen haar moet zeggen.”

≡

Drieëntwintig

“Wat moet dat hier?” Ze waren net uit de lift gestapt toen ze ineens een strenge stem achter hun rug hoorden.

Kits hart ging toch al als een razende tekeer sinds ze het ziekenhuis binnen was gegaan, maar nu had ze het niet meer. Ze zag dat Adriaan naast haar verstijfde. En Elena fluisterde gealarmeerd: “Is dat die dokter?”

Nee, dokter Kuijpers was het gelukkig niet, dan konden ze het meteen wel vergeten. Kit draaide zich om terwijl ze haar gezicht in de plooi probeerde te houden. Voor haar stond een lange man in het wit. Een stethoscoop bungelde nonchalant uit een zak van zijn jasje. Hij kon vast aan haar zien dat de zenuwen door haar lijf gierden, dacht ze. Ze was niet bepaald een actrice.

“Nou, komt er nog wat van?”

“We speelden even verstoppertje,” zei Melvin op een toon alsof dat toch helemaal niet erg was.

“Zo’n bezoekuur is zo saai. Iedereen zit maar wat te praten en de tijd…”

De dokter keek hem argwanend aan.

“En bij wie was jij dan op bezoek?”

“Mevrouw Cooman, m’n oma,” zei Melvin prompt.

“Kamer 521 geloof ik.”

“Nou, dan gaan jullie daar als de sodemieter naar terug. Een ziekenhuis is geen speeltuin.”

Met zijn armen over elkaar keek de dokter toe hoe ze terugliepen naar de lift.

“Wat een bullebak,” zei Adriaan toen de liftdeuren zich weer gesloten hadden.

“Ik dacht dat we erbij waren,” verzuchtte Kit.

“Maar goed dat hij je geloofde, hè Melvin. Mevrouw Cooman, hoe kom je erbij?”

“Die ligt echt op kamer 521,” zei Melvin uit de hoogte.

“Maar hoe weet je dat dan?” vroeg Elena.

“Kwestie van voorbereiding. Iemand moet zijn hersens er toch bij houden.”

Hij keek uitdagend naar Adriaan, net alsof die opmerking speciaal voor hem bedoeld was.

“Nou, maar goed dat het dokter Kuijpers niet was. Dan waren we er gloeiend bij geweest,” zei Kit. Ze stond nog steeds te trillen op haar benen.

“En wat doen we nu? We hebben nog een uur en dan is het bezoekuur afgelopen.”

De lift arriveerde op de benedenverdieping.

“Naar het trappenhuis,” zei Melvin.

“Van daaruit kunnen we de gang van je oma prima in de gaten houden.”

§

Hij had er ook hulpmiddelen voor meegenomen. Uit zijn rugzak diepte hij een spiegeltje op. Zo konden ze de gang afspeuren zonder dat ze zelf zichtbaar werden. De speciale afdeling waar oma Frieda verbleef, hoefde niet op bezoek te rekenen. Terwijl ze in het trappenhuis op een kluitje tegen een muur gedrukt zaten, kwam er alleen een verpleger de gang in. Hij toetste een code in op het kastje op de deur naar Frieda’s afdeling. Vervolgens ging hij naar binnen.

“Het lijkt inderdaad wel een gevangenis,” zei Elena verontwaardigd.

“Geen wonder dat je oma zich daar niet thuis voelt.”

De anderen keken haar aan zonder iets te zeggen. Die deur moest open, dat was duidelijk, maar ze hadden niet precies uitgedokterd hoe. Ergens hadden ze gehoopt dat hij gewoon een tijdje open zou blijven staan. Misschien terwijl de koffie rondgebracht werd of zo. Dan konden ze vast wel naar binnen glippen. Maar terwijl de minuten wegtikten, geloofde niemand daar meer in. Die deur zat potdicht. Zonder inbrekerswerktuig bereikte je hier niks.

“Geef mij dat spiegeltje eens,” zei Adriaan ineens tegen Meivin.

“Ik heb er nog wel een.”

Zijn hand verdween opnieuw in de rugzak.

“Maar wat ga je ermee doen?”

“Kijken wie daar binnen zit. Als er gevaar dreigt, doen jullie de deur naar het trappenhuis dicht, oké? Dan hoor ik ‘t wel.”

Adriaan pakte het spiegeltje aan en kwam overeind. Zonder geluid te maken sloop hij de gang in. Bij de toegangsdeur naar de afdeling van Frieda ging hij op zijn hurken zitten terwijl hij via het spiegeltje naar binnen loerde. Hij draaide het rond alsof het een periscoop was. Na een tijdje kwam hij plotseling overeind. Hij vloog naar de overkant van de gang, het toilet in.

Kit kneep Elena’s hand bijna fijn. Ze hadden Adriaan vast gezien. Nu ging het toch nog verkeerd. Eén tel later ging de toegangsdeur naar de afdeling open. Een man met een regenjas over zijn verplegersuniform kwam de gang op. In zijn handen had hij een dikke stapel papier. Hij keek allebei de kanten op.

“Goh, ik dacht dat ik Jenny hoorde,” zei hij, “maar het is hier uitgestorven. Waarom kan dat mens nou niet gewoon op tijd komen?” Zijn collega op de afdeling gaf blijkbaar commentaar, want de man op de gang schoot in de lach.

“Leuk geprobeerd, Harm, maar ik blijf echt niet. Ik moet thuis mijn vrouw aflossen. Ik berg alleen nog even deze statussen op en dan ga ik er van tussen.”

Vervolgens begon hij in de richting van het trappenhuis te lopen.

“Weg met die spiegel,” siste Kit, maar Melvin had zijn hand al teruggetrokken. Nu konden ze niks meer zien. Ze hield haar adem in terwijl ze samen met de anderen wachtte. Dadelijk stak die verpleger zijn hoofd om de hoek. Het kon nu ieder moment gebeuren. Hij had vast iets gezien. Ze…

Maar gelukkig had ze het mis. Even later hoorde ze een sleutel in een slot. Een deur ging open en even later ook weer dicht. De deur werd afgesloten. Vervolgens begon de man weer te lopen, maar gelukkig in de tegenovergestelde richting. Verderop roffelde hij op de deur.

“Die ander doet de deur open,” zei Melvin die zijn spiegeltje weer had uitgestoken.

“Tot morgenochtend dan,” klonk het in de gang. De man met de regenjas liep in de richting van de lift. Hij verdween de hoek om en even later hoorden ze de lift vertrekken. Het duurde nog een paar minuten voordat de deur van het toilet openging. Adriaan keek voorzichtig de gang in. Meivin stak zijn hoofd de hoek om en gebaarde dat hij terug moest komen naar het trappenhuis.

§

“Dan krijgen we nu het noodscenario,” zei Melvin niet veel later. Zonder dat ze het afgesproken hadden, leek hij de leider van de onderneming geworden.

Adriaan, Kit en Elena fronsten alledrie hun wenkbrauwen. Wat noodscenario? Maar Melvin gaf geen nadere uitleg. Hij keek via het trapgat naar beneden. Daar duizelde de diepte je tegemoet, wist Kit. Ze kon er niet goed tegen omdat ze hoogtevrees had. Gelukkig werd het trapgat omlijst door een stevige muur, zodat je niet zomaar naar beneden kon vallen.

“De kust is veilig,” concludeerde Melvin.

“Adriaan hou jij de gang in de gaten?” Vervolgens stroopte hij zijn broekspijp omhoog en hij liep naar de plek waar de muur scherp de hoek omging. Onverwacht schopte hij keihard met zijn scheenbeen tegen de scherpe rand aan.

“Wat doe je nou?” vroeg Kit geschrokken. Ze wilde hem tegenhouden, maar ze was te laat. Hij haalde nog een keer uit met zijn been alsof hij een reuzentrap tegen een bal moest geven. Plotseling zat zijn scheenbeen onder het bloed en zijn gezicht verkrampte van de pijn. Adriaan greep hem vast maar Melvin schudde hem van zich af.

“Kom mee, Elena. Wij leiden ze af,” zei hij terwijl hij zijn broekspijp weer liet zakken.

“Jullie,” en hij keek naar Kit en Adriaan, “glippen naar binnen zo gauw je kans ziet. Niet treuzelen. Als we nu niks doen, is ‘t allemaal voor niks geweest.”

Hij greep Elena bij de arm en trok haar mee de gang in tot aan het andere eind waar de lift was. Daar verdwenen ze de hoek om. Even later hoorden Kit en Adriaan Melvin krijsen als een mager varken.

“Au, help, mijn been. Ik ga dood.”

Ze keken elkaar verbaasd aan.

Meteen daarna kwam Elena de gang in rennen. Kit wilde al naar haar toe lopen, maar ze gebaarde dat ze moest blijven waar ze was. Elena stopte voor de toegangsdeur naar de afdeling en begon op het raam te bonzen.

“Help. Alsjeblieft. Melvin. Hij is gevallen.”

Het duurde niet lang voordat de deur openvloog.

“Gauw, help mijn vriend. ‘t Is heel erg. Ik hou de deur wel even open.”

De verpleger gehoorzaamde nog ook en zo konden Adriaan en Kit even later ongemerkt de afdeling op gaan. Voor het eerst die dag hadden ze geluk. De eerste deur die ze opentrokken was meteen de goede. Oma Frieda zat rechtop in bed. Ze keek hen verbaasd aan.

“Kit, lieve schat.”

Ergens op de achtergrond hoorden ze Melvin nog steeds erbarmelijk krijsen.

“Wat is er in vredesnaam aan de hand?”

§

“Gauw oma, we hebben geen tijd te verliezen. Je moet hier weg,” zei Kit. Ze hielp Frieda in de jas die ze van huis meegenomen had en deed haar pantoffels aan haar voeten. Voor veters strikken hadden ze geen tijd.

“En m’n andere spullen?” vroeg oma.

“Die haalt Twan later wel,” fluisterde Kit.

“Gauw, anders houdt die broeder ons tegen en dan moet je hier nóg langer blijven.”

Die uitleg was niet eens nodig. Twan, dat was het magische woord, zoals ze wel voorzien had.

“Kust veilig,” siste Adriaan die in de deuropening de gang in de gaten hield. Binnen een minuut stonden ze weer in het trappenhuis. Samen hielden ze oma vast, die wat onzeker liep.

“Mensen worden doodziek in zo’n ziekenhuis,” mopperde ze onderweg.

“Moet je mij nou zien, m’n hele conditie is weg.”

“Dat komt wel weer, oma,” zei Kit.

“Wacht maar tot we bij Twan zijn. Dan zijn alle problemen uit de wereld.”

≡

Vierentwintig

Oma Frieda lag al lang thuis in bed toen de telefoon ging. In het donker leek het geluid harder dan normaal.

“Met Kit Versteegh,” zei Kit. Vervolgens hield ze haar adem in. Bij ieder telefoontje deed ze een schietgebedje dat het haar vader was, maar ook dit keer had ze geen geluk.

“Met zuster De Ruiter van het ziekenhuis,” zei een stem aan de andere kant van de lijn.

“Ben jij de kleindochter van mevrouw Frieda Versteegh?”

“Ja,” zei Kit. Haar hart bonsde in haar oren.

“Ben je vanavond in het ziekenhuis geweest?”

“Nee, m’n oma mag geen bezoek.”

Ze probeerde heel verbaasd te klinken.

“En heb je haar nog gezien?”

Kits gedachten gingen razendsnel. Ze mocht nu geen fouten maken.

“Nee, natuurlijk niet. Ik heb haar vandaag wel gebeld. Dat mocht van de dokter.”

Aan de andere kant van de lijn was het even stil.

“Dan heb ik een heel vervelende mededeling voor je. Je oma is verdwenen. We weten ook niet hoe het kon gebeuren. Maar waarschijnlijk komt ze naar huis. Wil je ons meteen bellen als ze daar aankomt?”

“Natuurlijk,” zei Kit ook al meende ze er niks van. Frieda lag veilig boven in bed. Dat was de beste plek waar ze kon zijn.

“Gaat u haar nu zoeken?”

“Daar zijn we druk mee bezig. Misschien moeten we de politie wel bellen.”

Daar had je het al. Dadelijk stond de politie op de stoep. Van schrik liet Kit de telefoon bijna uit haar handen vallen. Toen het gesprek afgelopen was, toetste ze meteen het nummer van Adriaan in.

“Ha, die Kit. Melvin heeft net gebeld. Het gaat gelukkig goed met hem. Hij is alweer thuis en ze hebben niet eens z’n naam opgeschreven. Goed hè. Hij is ‘m gewoon gepeerd, samen met…”

Kit liet hem niet uitspreken.

“Het is tijd voor fase twee van het plan,” zei ze.

“Het ziekenhuis heeft gebeld. Ze gaan de politie waarschuwen.”

§

Er waren nog geen tien minuten voorbij toen Adriaan door de achterdeur naar binnen kwam. Kit had net de deurbel uitgeschakeld. Het was niet de bedoeling dat oma Frieda ineens wakker werd.

“Wat zei je moeder?” vroeg ze zachtjes.

“Die is naar een cursus. Heb je de creditcard van je oma?”

“Bij de computer,” zei Kit.

“Ik heb Windows alvast opgestart.”

Adriaan nam niet de tijd om zijn jas uit te doen. Hij liep meteen de woonkamer in en ging achter Kits pc zitten. Even later vlogen zijn vingers over het toetsenbord, terwijl hij ingespannen naar het beeldscherm tuurde. Kit pakte een stoel en ging naast hem zitten. Al gauw werd het beeldscherm blauw. Er verscheen een grote vogel die zijn vleugels uitspreidde.

“De KLM,” zei Kit.

“Ja, da’s misschien een optie,” zei Adriaan.

“We zullen wel eens kijken.”

Een uur later waren ze klaar. Het was al heel laat, maar Kit voelde zich helemaal niet moe. Ze wist zeker dat ze die nacht geen oog dicht zou doen.

“Ik heb trouwens slecht nieuws,” zei Adriaan.

“Vrijdagmorgen moet ik naar de rechtbank. Moet je je voorstellen. De rechter wil met me praten in verband met de scheiding van m’n ouders.”

Hij trok een vies gezicht.

“Ik wil er helemaal niet heen. Ze bekijken het maar. Ik ga tóch niet bij mijn vader wonen, zelfs als hij het ineens wél wil. Maar m’n moeder zegt dat het per se moet. Ik weet niet of ik stiekem het huis uit kan vluchten.”

“Misschien moet je dat ook maar niet doen,” zei Kit.

“Dat is alleen maar verdacht. Als Melvin en Elena meegaan, lukt het ook wel.”

§

De volgende dag bleef ze thuis. Oma Frieda was blijkbaar uitgeput na het verblijf in het ziekenhuis, ze sliep een gat in de dag. Dat kwam eigenlijk wel goed uit. Zo had Kit de tijd om kleren in twee weekendtassen te pakken. Voor oma, maar ook voor haarzelf, ook al wist ze niet of haar zomerkleren haar nog wel pasten. Ze was de afgelopen maanden zo gegroeid. Maar dat was van later zorg. Haar elektrische tandenborstel liet ze thuis. Ze kon zich nauwelijks voorstellen dat ze die de komende tijd kon gebruiken. Na school kwamen Adriaan en Elena. Melvin lag nog steeds thuis op bed met zijn gewonde been, vertelden ze.

“Maar hij gaat morgen wel mee,” zei Elena.

“We komen net bij hem vandaan. Maar heeft de meester nog gebeld? Hij miste je op school.”

“Ik weet het niet. Ik heb de telefoon niet meer opgenomen. Ik was bang dat het de politie was.”

“Zijn ze nog geweest?” informeerde Adriaan.

“Niet dat ik weet,” zei Kit.

“Een verdwaalde bejaarde is vast niet interessant met al die drugsdealers en die inbrekers,” meende hij.

“Bij onze buren hebben ze het halve huis leeggehaald en het duurde uren voordat de politie op de stoep stond. Als zo’n inbreker niet met een pistool voor je neus staat, maken ze helemaal geen haast. Lekker idee hè.”

Kit haalde haar schouders op. Wat konden haar inbrekers schelen. Ze had kriebels in haar buik.

“Wil je wat drinken?”

“M’n moeder komt zo thuis. Ik heb beloofd dat ik na school m’n huiswerk zou gaan maken. Ze is niet tevreden over m’n cijfers.”

Ten slotte liet hij Kit nog zien hoe ze de telefoon door moest schakelen naar zijn huis. Als papa belde, dan kreeg hij tenminste iemand aan de lijn.

“En als die zuster uit het ziekenhuis weer belt?” vroeg Kit.

“Nou en,” zei Adriaan, “dan wordt m’n moeder ongerust, maar dat wordt ze toch wel als ze hoort dat jij het land uit bent samen met je oma.”

≡

Vijfentwintig

Ze gingen naar het ziekenhuis in Luanda, de hoofdstad van Angola, dat had Kit tegen haar oma gezegd. Als ze verwacht had dat Frieda verbaasd zou reageren, dan kwam ze bedrogen uit. Ze keek helemaal niet op van het reisplan. Het leek wel alsof het om een enkeltje Maastricht ging in plaats van om een vlucht naar een heel andere wereld, een enkeltje Afrika.

De laatste avond in haar oma’s huis liet Kit in gedachten haar wereldbol door haar handen draaien. Hoe vaak had ze niet naar dat stipje onder op die plastic globe gestaard. Dan leek het onbegrijpelijk dat papa daar woonde en nu ging ze er zelf naartoe. Angola. Zou die naam anders klinken als ze er eindelijk waren? Zouden de mensen er aardig zijn? En hoe kwamen ze in vredesnaam in dat ziekenhuis van dokter Spoor. Het waren vragen waar ze geen antwoord op wist. Het grootste deel van de nacht lag ze maar wat te woelen, terwijl oma sliep alsof er geen vuiltje aan de lucht was. Als Elena en Melvin morgen nou maar op tijd thuis weg konden komen, anders viel het plan nóg in het water.

§

Vanaf het moment dat Frieda de volgende ochtend uit haar bed kwam, leek ze bevangen door een hevige reiskoorts. Die gaf haar blosjes op de wangen en ineens straalden haar ogen ook weer. Ze leek een heel ander mens dan de Frieda in dat ziekenhuisbed, dat zielige vogeltje dat meer dood dan levend leek. En moest je haar toch eens horen. Haar mond stond niet stil tijdens het ontbijt en ook later niet toen ze met z’n vieren naar het station liepen. Ze had het voortdurend over vroegere reizen naar het buitenland, terwijl Kit, Melvin en Elena elkaar verbaasd aankeken. Kit ging samen met Melvin kaartjes kopen voor de trein.

“Een reisje, dat is het beste medicijn voor je oma,” zei hij.

“Zal mijn buurman leuk vinden. Die meent dat hij geweldig werk doet in het ziekenhuis.”

“Dat is vast ook zo, maar m’n oma is nu eenmaal anders dan andere mensen,” zei Kit, terwijl ze Frieda’s portemonnee uit haar rugzak tevoorschijn haalde.

“Dat was altijd al zo, ook voordat ze ziek werd.”

“Maar dat ze het niet raar vindt dat jullie zo maar met het vliegtuig gaan. Dat is nogal een duur grapje.”

Zelf had Meivin nog nooit gevlogen, ook al kregen ze thuis vaak mensen uit Suriname op bezoek.

“Ze heeft het gevoel dat ze terug is in de tijd,” zei Kit. Sinds dat verhaal van die dokter in het ziekenhuis begreep ze ineens beter wat er met Frieda aan de hand was. “t Is net alsof ze vandaag met een tijdmachine naar het verleden is gereisd. Vroeger vloog ze heel vaak en nu meent ze dat dat nog maar kort geleden is. Laat haar maar.”

Het laatste waar ze op zat te wachten waren kritische vragen van Frieda. Bijvoorbeeld wanneer ze Twan zou zien. Dat was een vraag die nogal voor de hand lag, vond Kit, maar oma had hem niet gesteld. Luanda betekende voor haar blijkbaar automatisch dat Twan er ook zou zijn. Dat hij al tijden in het binnenland zat in een heel ander ziekenhuis was ze totaal vergeten. Dat was akelig, omdat het een bewijs was van haar ziekte, maar tegelijk kwam het goed uit. De oude Frieda zou nooit zomaar in een vliegtuig stappen, zonder inentingen tegen tropenziekten, zonder degelijke bagage, zonder dat ze contact had gehad met papa. Maar ja, de oude Frieda hoefde je ook niet te ontvoeren uit het ziekenhuis. Die redde zichzelf wel.

Gelukkig verliep de treinreis naar Schiphol vlotjes. Ze hadden nog zeeën van tijd voordat het vliegtuig vertrok.

“Op school zijn ze nu aan het rekenen,” zei Elena terwijl Kit keek hoe een reusachtig vliegtuig een halve cirkel maakte in de lucht en langzaam begon te dalen. Hoe zou het voelen als de wielen contact maakten met de grond? Kreeg je er ook een wee gevoel van in je buik, net zoals in die lift in het ziekenhuis? Zelf had ze óók nog nooit gevlogen.

“Dat missen we lekker,” zei Melvin.

“En taal en wereldoriëntatie.”

“Ga je niet graag naar school?” informeerde oma. Meester Wim vroeg zich nu vast af waarom er ineens drie stoelen leeg bleven in zijn klas. Dat Adriaan niet zou komen, wist hij natuurlijk. Zijn moeder had vast keurig opgebeld en uitgelegd waar hij vandaag naartoe moest. Arme Adriaan. Hij had zó graag mee gewild naar Schiphol maar in plaats daarvan moest hij verplicht opdraven bij de rechter. Dat was vast geen pretje. Kon ze maar even met hem praten. Ze had nooit geweten dat je zo zenuwachtig kon zijn voor een reis. Maar hij was nu vast al op weg naar de rechtbank.

“Wat als de meester m’n moeder gaat bellen?” vroeg Elena.

“Die denkt meteen dat er iets vreselijks met me is gebeurd als ik vijf minuten te laat op school verschijn.”

“Dan bel je haar toch gewoon zodra dat vliegtuig opgestegen is,” zei Melvin.

“En wie zegt dat ze de meester al heeft gesproken? Die belt pas in de pauze en misschien is je moeder dan niet eens thuis.”

“O ja,” zei Elena.

“Het is vandaag markt in de stad. Daar gaat ze altijd naar toe. Dan is ze voorlopig nog niet thuis.”

§

In de vertrekhal was het een drukte van belang. Het Centraal Station in hun eigen stad was er niks bij. Kit zag hoe Frieda schichtig om zich heen keek, maar nu was ze erop voorbereid.

“Kom maar oma,” zei ze, en ze nam haar in de arm, “ik weet de weg wel.”

“Het is hier wél veranderd,” zei Frieda.

“Het lijkt wel of ze de zaak verbouwd hebben.”

Het afhalen van de tickets was een makkie. Hun namen stonden keurig op de lijst. Twee keer economy, wat dat ook mocht betekenen, met het juiste vluchtnummer. De reis duurde bijna de hele dag omdat ze ook nog een keer moesten overstappen.

“En als dat vliegtuig in de file terechtkomt?” informeerde Melvin. De medewerker achter de balie keek hem aan alsof hij gek was.

“Hij maakt altijd grapjes,” zei Kit en ze sleurde hem mee.

“Hou je gedeisd, gek.”

“Sorry,” zei Melvin. Hij keek heel schuldig, maar hij meende er natuurlijk niks van.

“O,” zei oma Frieda, “t is niet voor eeuwig hoor en denk eens aan al die mooie ansichtkaarten die Kit je gaat sturen, ook naar jullie vriendin trouwens.”

Melvin fronste zijn wenkbrauwen. Hij had nog steeds niet door hoe handig oma wist te verbergen dat ze de naam van Elena gewoon niet kon onthouden.

§

Het inchecken nam maar een paar minuten in beslag. De baliemedewerkster leek zelf afkomstig uit een Afrikaans land. Haar gezicht was chocoladebruin. Maar ze sprak heel goed Nederlands.

“Goede reis,” zei ze vriendelijk, terwijl ze de instapkaarten overhandigde.

“U moet vlug naar de gate lopen, want de bus naar het vliegtuig vertrekt zo.”

Oma knikte alsof ze dat dagelijks meemaakte. Terwijl ze voor de laatste keer naar Elena en Melvin zwaaiden, hoorde Kit ineens haar eigen naam uit onzichtbare speakers komen.

“Ik herhaal: wil Kit Versteegh zich samen met haar oma melden bij de balie van de marechaussee in de vertrekhal. Het is heel erg dringend.”

Dus toch. Ze hadden haar gevonden. Dokter Kuijpers, die zuster uit het ziekenhuis, meester Wim, wie het ook was. Melvin en Elena hadden het ook gehoord, zag Kit, terwijl Frieda net haar weekendtas optilde en naar de gate begon te lopen.

Even stond ze als aan de grond genageld. Wat moest ze nou? Ieder moment verwachtte ze de grote hand van een politieman op haar schouder.

Elena keek haar vol paniek aan, maar Melvin bleef cool, zoals altijd. Als hij er toch niet was geweest.

“Gewoon doorlopen,” brulde hij.

“We moeten ons haasten, lieverd,” zei oma over haar schouder.

“Dat vliegtuig wacht heus niet en wie weet hoe lang we dan moeten wachten op de volgende vlucht.”

In hemelsnaam dan maar, dacht Kit. Als ze maar in dat vliegtuig zaten. Samen liepen ze zo vlug mogelijk in de richting die de baliemedewerkster hun gewezen had.

“De passagiers van vlucht AA4341 naar Luanda moeten zich melden bij gate F05,” klonk het nu uit de speakers.

“De bus naar het vliegtuig gaat binnen enkele minuten vertrekken.”

§

Gelukkig kwamen ze nog net op tijd. Ze waren de laatste twee passagiers die instapten. De chauffeur had de motor al gestart. Hij bracht hen naar een vliegtuig dat minder groot was dan ze verwacht had. Bij de vliegtuigtrap stonden twee stewardessen al uitnodigend te wachten.

Boven aan de trap keek Kit nog één keer achterom. Daar lag Nederland. Wanneer zou ze hier weer terugkomen? Misschien duurde het jaren en dan was Adriaan haar vast al lang vergeten. Ze miste hem nu al. In Luanda zou ze hem meteen bellen, zodra ze in de buurt van een telefoon kwam. Maar contact was toch anders als je elkaar alleen kon horen. Als iemand dat wist, dan was zij het wel.

Een stewardess bracht hen naar hun plaatsen achter in het vliegtuig.

“Ga jij maar bij het raam zitten,” zei oma.

“Dan kun je dadelijk naar de wolken kijken. Dat is zo’n mooi gezicht, net een dikke wattendeken. Maar het is natuurlijk nog beter als het helder is vandaag. Dan zie je ook de kustlijn van Nederland en de Noordzee. Van boven lijkt de wereld ineens zo klein, vind ik altijd.”

Ze stopten hun tassen in de bagageruimte boven Kits stoel en gingen zitten. Naast Frieda mopperde een meneer dat de beenruimte steeds minder werd in de moderne vliegtuigen.

“Maar de prijzen van de tickets vliegen de pan uit.”

Hij verwachtte blijkbaar een reactie, maar oma draaide zich naar Kit toe. Ze knipoogde stiekem.

“Hé, ik ben blij dat ik zit,” verzuchtte ze.

“Ik ook,” zei Kit. Eindelijk zijn we ver genoeg, dacht ze.

“Een kanjer van een vader heb jij,” zei oma.

“Die heeft z’n zaakjes toch maar goed voor mekaar, hè. Ik vind het zo knap dat hij die tickets heeft weten te regelen, terwijl hij toch zo ver weg zit.”

Ze moest eens weten, dacht Kit. Ze keek uit het raam. De vliegtuigtrap zou zo wel weggereden worden. Misschien kon ze zo een dutje doen. Daar kreeg ze nu tijd genoeg voor.

§

Een steward was net bezig met de veiligheidsinstructies voor de passagiers, toen een vrouwelijke collega naast hem verscheen. Ze fluisterde iets in zijn oor en liep toen tussen de vliegtuigstoelen door. Ze kwam steeds dichterbij. Kit greep Frieda’s hand vast en kneep erin, zonder dat ze het in de gaten had. Waarom vertrok dat vliegtuig niet? Al dat getreuzel maakte haar alleen maar zenuwachtig. En die vliegtuigtrap stond daar ook nog steeds.

“Au,” zei oma.

“Kit, wat doe je? Je doet me pijn.”

Voor hun rij stoelen stopte de stewardess.

“You are mrs. Verstieg and her granddaughter Kit?” vroeg ze. Ze sprak hun naam vreemd uit, maar er was geen misverstand mogelijk: ze bedoelde hen. Kit voelde zich steeds kleiner worden in haar stoel.

“Yes,” zei oma enigszins verbaasd.

“Could you come with me, please. Someone is waiting for you who will explain everything.”

Oma protesteerde wel, maar het hielp niet. Ze moesten zelfs hun bagage meenemen. Boven aan de vliegtuigtrap keek Kit opnieuw naar de gebouwen van Schiphol. Het vliegtuig was niet eens opgestegen. Vervolgens keek ze naar beneden. Daar stonden twee bekende personen.

Het waren Adriaan en zijn moeder.

≡

Zesentwintig

“Kit, je vader is op weg naar Nederland,” riep Adriaan toen ze halverwege de vliegtuigtrap was. Ze was net aan het bedenken wat ze tegen hem ging zeggen. Wat deed hij daar eigenlijk? Had hij het plan verraden? Was zijn moeder er achter gekomen? Ze begreep er niks van. Als die zuster uit het ziekenhuis daar nou had gestaan of de politie…Wat zei hij eigenlijk? Je vader is op weg naar Nederland. Je vader. Zijn vader. Ze herhaalde de woorden in haar hoofd maar de betekenis drong niet tot haar door. Ze liep de laatste treden af en bleef voor Adriaan en z’n moeder staan. Ze kon niks zeggen. Haar hoofd draaide alsof ze een ritje in een rollercoaster had gemaakt.

“Kit, lieverd, voel je je wel goed?” vroeg Adriaans moeder.

“Je ziet zo bleek.”

“Je vader is op weg naar Nederland,” zei Adriaan opnieuw. Hij leek wel een van die ouderwetse grammofoonplaten van Frieda. Die zaten zo vol krassen dat de naald vaak bleef hangen en dan hoorde je steeds hetzelfde stukje muziek. Oma Frieda was nu ook beneden gearriveerd. Ze zette de weekendtas met een plof op de grond.

“Je vader is op weg naar Nederland?” vroeg ze aan Adriaan.

“Hoezo? Waar heb je het over? We zouden toch naar hem toe gaan? Hij zit in, hoe heet dat land ook alweer, en daar wacht hij op ons.”

“Zo is het niet precies,” zei Adriaans moeder.

“Op het ogenblik zit uw zoon in een vliegtuig. Ergens boven Europa, schat ik, ik ken de vluchtroute niet. Vanochtend heb ik hem zelf gesproken.”

“Hij belt u op?” vroeg oma.

“Maar kent hij u dan?’ ‘t Is een apart verhaal.”

Even keek mevrouw Jaspers naar haar zoon, ze zuchtte eens diep.

“Misschien is het beter als we ergens rustig een kopje koffie gaan drinken. Het duurt toch nog een hele tijd voordat het vliegtuig landt.”

“En Melvin en Elena wachten in de vertrekhal,” zei Adriaan. Hij keek smekend naar Kit.

“Ik kon er echt niks aan doen,” fluisterde hij, “maar misschien is dit nog wel veel beter.”

§

Papa was volledig op de hoogte van wat er de laatste tijd gebeurd was. Adriaan had hem alles verteld. Daar kwam Kit al vlug achter. De bus bracht hen terug naar de terminal van de vlieghaven. In de vertrekhal pikten ze Melvin en Elena op en met z’n zessen gingen ze naar een restaurant op de tweede verdieping. Toen ze allemaal wat te drinken hadden, bracht Adriaan verslag uit van wat er allemaal gebeurd was.

“Hij heeft wel drie keer gebeld en iedere keer kreeg hij m’n moeder aan de lijn. Kun je nagaan.”

Hij draaide heel komisch met zijn ogen. Dat had Kit hem nog nooit zien doen.

“Iedere keer noemde hij het telefoonnummer van jullie op en dat leek natuurlijk helemaal niet op ons nummer. Ze dacht al dat ze een of andere hijger aan de telefoon had.”

“Drie keer gebeld?” vroeg oma Frieda. Ze keek steeds naar Adriaans moeder.

“En u kent m’n zoon echt niet?”

“Nee,” zei mevrouw Jaspers, “maar inmiddels ben ik wel nieuwsgierig naar hem. Ik hoop dat ik de kans krijg om mijn excuses aan te bieden, want ik heb nogal onaardige dingen tegen hem gezegd.”

“O,” zei Frieda. Aan haar gezicht kon Kit zien dat ze er helemaal niks van begreep, maar dit keer lag dat niet aan haar. Het was ook zo’n raar verhaal. Adriaan verborg zijn gezicht achter zijn handen, net alsof hij zich ergens voor schaamde.

“Ja,” zijn moeder haalde haar schouders op, “ik kon het toch ook niet helpen. Hoe moest ik nou weten dat jullie telefoon doorgeschakeld was naar ons. Toen uw zoon, jouw vader…”

“Twan,” zei Kit.

“Ja, Twan. Toen Twan voor de derde keer belde, vertelde Adriaan het eindelijk. Hij heeft met je vader, Twan bedoel ik, gepraat. Gelukkig kon ik meeluisteren, anders had ik er nog steeds niks van begrepen.”

“Dus Twan weet dat Frieda in het ziekenhuis heeft gelegen?” vroeg Kit.

“Ja,” zei Adriaans moeder, “en ook dat jullie haar ontvoerd hebben.”

Ze schudde haar hoofd.

“Kinderen toch, dat jullie niks gezegd hebben. Ik had toch kunnen helpen?”

“Ja ja,” zei Adriaan spottend, “net alsof jij zo goed bent in het oplossen van problemen.”

Zijn moeder keek hem aan alsof ze niet begreep wat hij bedoelde.

§

Ergens tijdens dat lange wachten bestelde mevrouw Jaspers friet en broodjes. Iedereen had zo’n honger, alleen Kit niet. Die zat maar wat te pikken van haar eten.

“Maar hoe kreeg u het voor mekaar dat ze ons uit het vliegtuig haalden?”

“Dat heeft je vader geregeld. Hij heeft zelf ook vanuit het vliegtuig naar de marechaussee gebeld. En zelf ken ik hier nogal wat mensen, omdat ik ook op Schiphol werk.”

“O,” zei Melvin met volle mond, “dat wisten we niet. Adriaan heeft het altijd alleen maar over zijn vader, de piloot.”

“Hou je kop,” siste Elena en ze gaf hem een stevige por in zijn zij.

“Adriaan is een schat en ik ben heel trots op hem,” zei zijn moeder, “alleen zou ik het leuk vinden als hij me eens wat meer vertelde.”

Haar zoon trok een vies gezicht, maar toen hij zag dat Kit naar hem lachte, verscheen er ook een glimlach rond zijn mond.

“Ik geloof dat die twee het goed met elkaar kunnen vinden,” zei oma Frieda en ze keek onderzoekend naar Kit en Adriaan. Die kregen allebei een rode kop. Melvin keek haar boos aan en deed zijn mond al open om te protesteren.

“Nog een glaasje cola, Melvin,” vroeg Adriaans moeder.

“Nee,” zei hij nors en hij begon driftig te bladeren in de Donald Duck die mevrouw Jaspers voor hem gekocht had, maar Kit had niet het idee dat hij ook maar één letter las van wat hij voor ogen kreeg.

§

Seconden worden minuten en minuten worden uren, zo gaat het iedere dag opnieuw. Maar soms kruipt de tijd voorbij. Vandaag was zo’n dag. Vandaag was ze jarig ook al had ze bepaald geen feestelijk gevoel. De lolly’s die ze uit wilde delen op school lagen nog steeds thuis. Geen moment was het bij haar opgekomen dat papa wel eens voor haar verjaardag naar huis kon komen.

“Ik heb zo vaak gebeld, maar niemand nam de telefoon op,” had hij tegen Adriaan gezegd.

Stel je toch voor dat ze inderdaad naar Angola waren gevlogen en dat papa in de tussentijd op Schiphol was geland.

“Ik moet er niet aan denken wat er met jullie had kunnen gebeuren,” zei Adriaans moeder terwijl ze in de aankomsthal stonden te wachten. Ze kon er nog steeds niet over uit wat haar zoon allemaal verzonnen had samen met zijn vrienden.

“Luanda is echt geen leuke stad voor een oma en haar kleindochter.”

Ze schudde opnieuw haar hoofd.

“Nu is het er rustig,” zei Kit.

“Dat heeft Jan Spoor zelf tegen me gezegd.”

“t Is maar wat je rustig noemt. Je kent er heg nog steg. Je…”

“Twan in een vliegtuig?” Het drong pas langzaam tot Frieda door dat haar zoon helemaal niet in Luanda op hen stond te wachten.

“Maar dat heb je toch gezegd,” zei ze tegen Kit.

“Nee,” zei haar kleindochter, “dat dacht jij zelf.”

“Maar waarom gingen we dan?”

“Jij was ziek en ze hadden je opgesloten in het ziekenhuis.”

“O ja,” zei Frieda opgelucht. Ze was blij dat ze het weer wist. Vervolgens wendde ze zich tot de moeder van Adriaan.

“Wat vindt u daar nou van? Ik moest in het ziekenhuis blijven terwijl Kit alleen thuis zat.”

“Ik begrijp het ook niet,” zei Adriaans moeder. “t Was onverantwoord. Als ik het toch geweten had. Ze had zo bij ons kunnen logeren.”

“De rechtbank,” zei Kit ineens. Ze keek verschrikt naar Adriaan en naar zijn moeder. “Jullie moesten toch naar de rechtbank?”

Ze begonnen allebei ondeugend te lachen.

“We hebben gespijbeld,” zei Adriaans moeder.

“Dan merkt m’n vader ook eens hoe het is als je vergeefs op iemand zit te wachten,” zei haar zoon.

§

Kit drukte haar neus bijna plat tegen de grote ruit toen ze Twan eindelijk zag. Zijn haar was erg lang, hij was vast al maanden niet naar de kapper geweest. Ze bonsde op het raam, maar dat kon hij vast niet horen. Gelukkig duurde het niet lang voordat hij haar in de gaten kreeg. Hij zwaaide en hief zijn handen omhoog net alsof hij wilde zeggen dat hij er ook niks aan kon doen dat het allemaal zo lang duurde.

Naast Kit hield Frieda haar handen voor haar gezicht, alleen haar ogen waren zichtbaar.

“Twan,” verzuchtte ze.

“Wacht maar tot hij naar het ziekenhuis gaat, Kit. Hij zal ze eens een lesje leren. Wat denken ze wel. Dat ik gek ben of zo.”

Kit luisterde niet. Ze volgde Twan met haar ogen. Hij stond naar de bagage te kijken en tilde uiteindelijk twee grote koffers van de transportband. Dat verbaasde haar. Meestal had hij lang niet zoveel bagage bij zich als hij voor een paar weken naar Nederland kwam. Betekende dat dat hij nu langer zou blijven? Ze ging het meteen aan hem vragen.

Maar eerst moest hij zijn koffers nog openmaken. Een marechaussee onderzocht de inhoud.

“Ze denken vast dat hij een drugssmokkelaar is,” zei Melvin.

“Het is ook niet bepaald een meneer in een kantoorpak.”

“Wat is hij lang,” zei Elena, “en zo blond.”

Papa was nu nog maar enkele meters van haar verwijderd.

Eindelijk kon Kit goed zien hoe hij eruitzag. Hij keek blij en toen ineens verdrietig. Ze zag tranen op zijn gezicht ook al veegde hij die vlug weg. Zou dat vanwege Frieda zijn? Toen de deur eindelijk openging, gaf oma haar een zetje.

“Jij eerst,” zei ze.

Kit rende naar hem toe en sprong in zijn armen.

“Jeetje, Twan, je kriebelt,” zei ze, maar ze greep hem heel stevig vast, net alsof ze hem nooit meer los zou laten. Haar benen bungelden wel een meter boven de grond.

“Kit, m’n grote meid,” zei haar vader met een hese stem. “En dan dacht ik dat ik spannende verhalen te vertellen had. Ik geloof dat ik voorlopig maar een beetje bij je in de buurt blijf. En bij je oma natuurlijk.”

EOF

Table of Contents

Front

TOC